Sygn. akt: KIO 4227/25, KIO 4232/25, KIO 4233/25, KIO 4235/25, KIO 4236/25, KIO 4237/25
WYROK
Warszawa, dnia 20 listopada 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Małgorzata Matecka
Anna Kuszel - Kowalczyk
Jolanta Markowska
Protokolant:Rafał Komoń
po rozpoznaniu na rozprawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 3 października 2025 r. przez:
A.odwołującego 1 - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: OMEGA ZAKŁAD SIECI WOD. – KAN. Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, J.I. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą OMEGA - Zakład Sieci Wodno – Kanalizacyjnych J.I. z siedzibą w Rudzie Śląskiej (KIO 4227/25, KIO 4232/25, KIO 4236/25)
B.odwołującego 2 - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: I.I. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą „OMEGA” Zakład Sieci Wodno- Kanalizacyjnych I.I. z siedzibą w Rudzie Śląskiej, S.I. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą S.I. „OMEGA 1” Zakład Sieci Wodno- Kanalizacyjnych z siedzibą w Lipniku (KIO 4233/25, KIO 4235/25, KIO 4237/25)
w postępowaniach prowadzonych przez: I. Zarząd Dróg Miasta Krakowa z siedzibą w Krakowie w imieniu własnym oraz zamawiającego Wodociągi Miasta Krakowa S.A. z siedzibą w Krakowie (KIO 4227/25, KIO 4232/25, KIO 4233/25, KIO 4235/25); II. Zarząd Dróg Miasta Krakowa z siedzibą w Krakowie (KIO 4236/25, KIO 4237/25)
przy udziale:
A.wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: I.I. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą „OMEGA” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych I.I. z siedzibą w Rudzie Śląskiej, S.I. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą S.I. „OMEGA 1” Zakład Sieci Wodno - Kanalizacyjnych z siedzibą w Lipniku – uczestnika po stronie odwołującego (KIO 4227/25, KIO 4232/25, KIO 4236/25),
B.wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: OMEGA ZAKŁAD SIECI WOD. – KAN. Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, J.I. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą OMEGA - Zakład Sieci Wodno – Kanalizacyjnych J.I. z siedzibą w Rudzie Śląskiej – uczestnika po stronie odwołującego (KIO 4233/25, KIO 4235/25, KIO 4237/25)
C.wykonawcy AG System Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie – uczestnika po stronie zamawiającego (KIO 4227/25, KIO 4232/25, KIO 4233/25, KIO 4235/25)
orzeka:
1.Uwzględnia wszystkie odwołania i nakazuje Zamawiającemu:
1.1.KIO 4227/25, KIO 4233/25: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz unieważnienie czynności odrzucenia ofert odwołujących 1 i 2 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych;
1.2.KIO 4232/25, KIO 4235/25: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz unieważnienie czynności odrzucenia ofert odwołujących 1 i 2 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych;
1.3.KIO 4236/25, KIO 4237/25: unieważnienie czynności unieważnienia postępowania oraz unieważnienie czynności odrzucenia ofert odwołujących 1 i 2 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych.
2.Kosztami postępowania obciąża zamawiającego i zalicza do kosztów postępowania odwoławczego:
2.1.KIO 4227/25, KIO 4232/25, KIO 4236/25: kwotę 30 000 zł 00 gr (trzydzieści tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego 1 tytułem wpisów od odwołań, kwotę 10 800 zł 00 gr (dziesięć tysięcy osiemset złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego 1 tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2.KIO 4233/25, KIO 4235/25, KIO 4237/25: kwotę 30 000 zł 00 gr (trzydzieści tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego 2 tytułem wpisów od odwołań, kwotę 10 800 zł 00 gr (dziesięć tysięcy osiemset złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego 2 tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
3.zasądza od zamawiającego na rzecz:
3.1. odwołującego 1: kwotę 40 800 zł 00 gr (czterdzieści tysięcy osiemset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez odwołującego 1 w sprawach KIO 4227/25, KIO 4232/25, KIO 4236/25;
3.2.odwołującego 2: kwotę 40 800 zł 00 gr (czterdzieści tysięcy osiemset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez odwołującego 2 w sprawach KIO 4233/25, KIO 4235/25, KIO 4237/25.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………….
……………………….
……………………….
Sygn. akt: KIO 4227/25, KIO 4232/25, KIO 4233/25, KIO 4235/25, KIO 4236/25, KIO 4237/25
Uzasadnienie
Zamawiający - Zarząd Dróg Miasta Krakowa z siedzibą w Krakowie (dalej jako: „Zamawiający”) prowadzi, na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej jako: „ustawa Pzp”), postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, których przedmiotem jest:
przebudowa drogi wewnętrznej w obrębie ul. Rydla 18 i 22 w zakresie przebudowy włączenia do ul. Rydla przebudowy jezdni i chodników, budowy miejsc postojowych z bezpiecznikami i opaskami, przebudowy i budowy oświetlenia ulicznego oraz przebudowy i budowy odwodnienia, znak: 12/VII/2025 (dalej jako: „Postępowanie 12/VII/2025”);
przebudowa dróg wewnętrznych w obrębie ulic Rydla, Jadwigi z Łobzowa, Staszczyka, Bronowicka wraz z ul. Krzywy Zaułek (część II), fragmentu układu drogowego dróg wewnętrznych skomunikowanych z ul. Rydla i ul. Staszczyka, znak: 6/VI/2025 (dalej jako: „Postępowanie 6/VI/2025”);
budowa chodnika przy ul. Torfowej – w ramach Programu budowy chodników, znak sprawy 30/V/2025 (dalej jako: „Postępowanie 30/V/2025”).
Postępowanie 12/VII/2025 oraz Postępowanie 6/VI/2025 prowadzone jest także w imieniu i na rzecz drugiego zamawiającego - Wodociągi Miasta Krakowa S.A. z siedzibą w Krakowie.
Ogłoszenie o zamówieniu w Postępowaniu 12/VII/2025 zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 24 lipca 2025 r. pod numerem 2025/BZP 00342673. Postępowanie prowadzone jest w trybie podstawowym bez negocjacji.
Ogłoszenie o zamówieniu w Postępowaniu 6/VI/2025 zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 16 czerwca 2025 r. pod numerem 2025/BZP 00279192. Postępowanie prowadzone jest w trybie podstawowym bez negocjacji.
Ogłoszenie o zamówieniu w Postępowaniu 30/V/2025 zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 6 czerwca 2025 r. pod numerem 2025/BZP 00266440. Postępowanie prowadzone jest w trybie podstawowym bez negocjacji.
I. W dniu 3 października 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło sześć odwołań wobec czynności i zaniechań Zamawiającego w ww. postępowaniach. Odwołania zostały wniesione przez:
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: OMEGA ZAKŁAD SIECI WOD. – KAN. Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, J.I. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą OMEGA - Zakład Sieci Wodno – Kanalizacyjnych J.I. z siedzibą w Rudzie Śląskiej (dalej jako: „Odwołujący 1”) - KIO 4227/25, KIO 4232/25, KIO 4236/25;
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: I.I. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą „OMEGA” Zakład Sieci Wodno- Kanalizacyjnych I.I. z siedzibą w Rudzie Śląskiej, S.I. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą S.I. „OMEGA 1” Zakład Sieci Wodno- Kanalizacyjnych z siedzibą w Lipniku (dalej jako: „Odwołujący 2”) - KIO 4233/25, KIO 4235/25, KIO 4237/25.
Postępowanie 12/VII/2025:
KIO 4227/25
Odwołujący 1 wniósł odwołanie od czynności Zamawiającego polegających na:
wykluczeniu go z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp,
odrzuceniu jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy Pzp jako podlegającej wykluczeniu na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
Odwołujący 1 zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1)art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez błędne założenie, że między wykonawcami, tj. Odwołującym 1 oraz Konsorcjum: I.I. „OMEGA” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych oraz S.I. „OMEGA1” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych zostało zawarte niedozwolone porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji;
2)art. 108 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy Pzp przez błędne założenie, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, że między wykonawcami, tj. Odwołującym 1 oraz Konsorcjum: I.I. „OMEGA” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych oraz S.I. „OMEGA1” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych zostało zawarte niedozwolone porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji;
3)art. 128 ust. 4 ustawy Pzp przez zaniechanie żądania złożenia przez Odwołującego 1 wyjaśnień do oświadczenia, o którym mowa w art. 125, w zakresie wyjaśnienia okoliczności złożenia ofert, celem potwierdzenia, że nie doszło do zawarcia porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji, o ile Zamawiający powziął wątpliwość co do treści złożonego oświadczenia;
4)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a) w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez odrzucenie przez Zamawiającego oferty Odwołującego 1, ponieważ nie podlega on wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
5)art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy Pzp w zw. z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp - przez niezasadne odrzucenie oferty Odwołującego 1 jako złożonej w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na zmowie przetargowej, podczas gdy Odwołujący 1 nie uczestniczył w żadnym porozumieniu mającym na celu ograniczenie konkurencji, a uzasadnienie czynności odrzucenia oferty oparte jest jedynie na określonych tezach i przypuszczeniach Zamawiającego.
Odwołujący 1 wniósł o:
unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty,
unieważnienie czynności odrzucenia złożonej przez niego oferty,
unieważnienie czynności wykluczenia go z postępowania,
dokonanie ponownego badania i oceny ofert z uwzględnieniem jego oferty.
KIO 4233/25
Odwołujący 2 wniósł odwołanie od czynności i zaniechań Zamawiającego polegających na:
wykluczeniu go z udziału w postępowaniu na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp w związku z rzekomym zawarciem porozumienia z innym wykonawcą,
odrzucenia jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp,
zaniechania polegającego na braku umożliwienia Odwołującemu wykazania niezależności przygotowania oferty lub też umożliwienia wdrożenia procedury „self-cleaningu” przed wykluczeniem go z postępowania.
Odwołujący 2 zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1)art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez bezpodstawne przyjęcie, że zawarł z innym wykonawcą porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, podczas gdy brak jest ku temu wiarygodnych przesłanek;
2)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp przez odrzucenie jego oferty pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych;
3)art. 16 ustawy Pzp w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy Pzp w zw. z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, tj. zasad przejrzystości, proporcjonalności i równego traktowania wykonawców, przez pominięcie obowiązku wezwania go do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów na niezależne sporządzenie oferty,
4)z ostrożności - art. 110 ust. 1, 2 i 3 ustawy Pzp przez niewdrożenie procedury „self-cleaningu" i uniemożliwienie mu wykazania niezależności oferty i wdrożenia środków naprawczych.
Odwołujący 2 wniósł o:
unieważnienie czynności odrzucenia jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit a) w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp,
unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu;
uwzględnienie odwołania i nakazania Zamawiającemu ponownej oceny złożonych ofert;
wstrzymanie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia odwołania.
Postępowanie 6/VI/2025:
KIO 4232/25
Odwołujący 1 wniósł odwołanie od czynności Zamawiającego polegających na:
wykluczeniu go z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp,
odrzuceniu jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy Pzp jako podlegającej wykluczeniu na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
Odwołujący 1 zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1)art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez błędne założenie, że między wykonawcami, tj. Odwołującym 1 oraz Konsorcjum: I.I. „OMEGA” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych oraz S.I. „OMEGA1” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych zostało zawarte niedozwolone porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji;
2)art. 108 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy Pzp przez błędne założenie, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, że między wykonawcami, tj. Odwołującym 1 oraz Konsorcjum: I.I. „OMEGA” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych oraz S.I. „OMEGA1” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych zostało zawarte niedozwolone porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji;
3)art. 128 ust. 4 ustawy Pzp przez zaniechanie żądania złożenia przez Odwołującego 1 wyjaśnień do oświadczenia, o którym mowa w art. 125, w zakresie wyjaśnienia okoliczności złożenia ofert, celem potwierdzenia, że nie doszło do zawarcia porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji, o ile Zamawiający powziął wątpliwość co do treści złożonego oświadczenia;
4)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a) w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez odrzucenie przez Zamawiającego oferty Odwołującego 1, ponieważ nie podlega on wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
5)art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy Pzp w zw. z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp - przez niezasadne odrzucenie oferty Odwołującego 1 jako złożonej w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na zmowie przetargowej, podczas gdy Odwołujący 1 nie uczestniczył w żadnym porozumieniu mającym na celu ograniczenie konkurencji, a uzasadnienie czynności odrzucenia oferty oparte jest jedynie na określonych tezach i przypuszczeniach Zamawiającego.
Odwołujący 1 wniósł o:
unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty,
unieważnienie czynności odrzucenia złożonej przez niego oferty,
unieważnienie czynności wykluczenia go z postępowania,
dokonanie ponownego badania i oceny ofert z uwzględnieniem jego oferty.
KIO 4235/25
Odwołujący 2 wniósł odwołanie od czynności i zaniechań Zamawiającego polegających na:
wykluczeniu go z udziału w postępowaniu na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp w związku z rzekomym zawarciem porozumienia z innym wykonawcą,
odrzuceniu jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp,
zaniechaniu polegającym na braku umożliwienia Odwołującemu wykazania niezależności przygotowania oferty lub też umożliwienia wdrożenia procedury „self-cleaningu” przed wykluczeniem go z postępowania.
Odwołujący 2 zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1)art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez bezpodstawne przyjęcie, że zawarł z innym wykonawcą porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, podczas gdy brak jest ku temu wiarygodnych przesłanek;
2)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp przez odrzucenie jego oferty pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych;
3)art. 16 ustawy Pzp w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy Pzp w zw. z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, tj. zasad przejrzystości, proporcjonalności i równego traktowania wykonawców, przez pominięcie obowiązku wezwania go do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów na niezależne sporządzenie oferty,
4)z ostrożności - art. 110 ust. 1, 2 i 3 ustawy Pzp przez niewdrożenie procedury „self-cleaningu" i uniemożliwienie mu wykazania niezależności oferty i wdrożenia środków naprawczych.
Odwołujący 2 wniósł o:
unieważnienie czynności odrzucenia jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt. 2 lit a) w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp,
unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu;
uwzględnienie odwołania i nakazania Zamawiającemu ponownej oceny złożonych ofert;
wstrzymanie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia odwołania.
Postępowanie 30/V/2025
KIO 4236/25
Odwołujący 1 wniósł odwołanie od czynności Zamawiającego polegających na:
wykluczeniu go z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp,
odrzuceniu jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy Pzp jako podlegającej wykluczeniu na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
Odwołujący 1 zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1)art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez błędne założenie, że między wykonawcami, tj. Odwołującym 1 oraz Konsorcjum: I.I. „OMEGA” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych oraz S.I. „OMEGA1” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych zostało zawarte niedozwolone porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji;
2)art. 108 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy Pzp przez błędne założenie, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, że między wykonawcami, tj. Odwołującym 1 oraz Konsorcjum: I.I. „OMEGA” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych oraz S.I. „OMEGA1” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych zostało zawarte niedozwolone porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji;
3)art. 128 ust. 4 ustawy Pzp przez zaniechanie żądania złożenia przez Odwołującego 1 wyjaśnień do oświadczenia, o którym mowa w art. 125, w zakresie wyjaśnienia okoliczności złożenia ofert, celem potwierdzenia, że nie doszło do zawarcia porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji, o ile Zamawiający powziął wątpliwość co do treści złożonego oświadczenia;
4)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a) w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez odrzucenie przez Zamawiającego oferty Odwołującego 1, ponieważ nie podlega on wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
5)art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy Pzp w zw. z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp - przez niezasadne odrzucenie oferty Odwołującego 1 jako złożonej w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na zmowie przetargowej, podczas gdy Odwołujący 1 nie uczestniczył w żadnym porozumieniu mającym na celu ograniczenie konkurencji, a uzasadnienie czynności odrzucenia oferty oparte jest jedynie na określonych tezach i przypuszczeniach Zamawiającego.
Odwołujący 1 wniósł o:
unieważnienie czynności unieważnienia postępowania,
unieważnienie czynności odrzucenia złożonej przez niego oferty,
unieważnienie czynności wykluczenia go z postępowania,
dokonanie ponownego badania i oceny ofert z uwzględnieniem jego oferty.
KIO 4237/25
Odwołujący 2 wniósł odwołanie od czynności i zaniechań Zamawiającego polegających na:
bezpodstawnym odrzucenia jego oferty nr 4 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp - mimo braku wiarygodnych przesłanek świadczących o istnieniu zmowy przetargowej i zaniechaniu polegającym na braku umożliwienia mu wykazania niezależności przygotowania oferty,
unieważnieniu postępowania na podstawie art. 255 pkt 2 ustawy Pzp - w sytuacji, gdy w postępowaniu pozostawały ważne i konkurencyjne oferty, w tym oferta Odwołującego 2, spełniająca warunki udziału i odpowiadająca treści SWZ,
naruszeniu art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp przez uniemożliwienie Odwołującemu złożenia wyjaśnień i dowodów na okoliczność, że jego oferta (nr 4) została przygotowana niezależnie od oferty nr 2, mimo że Zamawiający był zobowiązany dać wykonawcom taką możliwość przed ewentualnym wykluczeniem,
naruszeniu art. 16 ustawy Pzp, przez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą zachowania uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz proporcjonalności - Zamawiający arbitralnie wyeliminował ofertę Odwołującego 2, nie dając mu prawa do obrony i wykazania niezależności, ewentualnie wdrożenia środków naprawczych, a następnie bezpodstawnie unieważnił całe postępowanie.
Odwołujący 2 zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1)art. 108 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 128 ust. 4 w zw. z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp,
2)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp,
3)art. 16 w zw. z art. 128 ust. 4 w zw. z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp,
4)z ostrożności – art. 110 ust. 1, 2 i 3 ustawy Pzp.
Odwołujący 2 wniósł o:
unieważnienie czynności odrzucenia jego oferty,
unieważnienie czynności unieważnienia całego postępowania,
uwzględnienie odwołania i nakazania Zamawiającemu ponownej oceny i wyboru ofert, z uwzględnieniem jego oferty nr 4,
wstrzymanie czynności unieważnienia do czasu rozstrzygnięcia odwołania.
II. W dniu 6 listopada 2025 r. do akt sprawy wpłynęły trzy pisma Zamawiającego stanowiące odpowiedzi na odwołanie:
pismo z dnia 4 listopada 2025 r. – odpowiedź na odwołania w sprawach KIO 4227/25 i KIO 4233/25 (dotyczy Postępowania 12/VII/2025),
pismo z dnia 4 listopada 2025 r. – odpowiedź na odwołania w sprawach KIO 4232/25 i KIO 4235/25 (dotyczy Postępowania 6/VI/2025),
pismo z dnia 4 listopada 2025 r. – odpowiedź na odwołania w sprawach KIO 4236/25 i KIO 4237/25 (dotyczy Postępowania 30/V/2025).
Zamawiający uznał zarzuty podniesione przez obydwu Odwołujących za niezasadne i wniósł o oddalenie wszystkich odwołań.
III. Przystąpienie do postępowania odwoławczego zgłosili następujący wykonawcy:
wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: I.I. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą „OMEGA” Zakład Sieci Wodno Kanalizacyjnych I.I. z siedzibą w Rudzie Śląskiej, S.I. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą S.I. „OMEGA 1” Zakład Sieci Wodno - Kanalizacyjnych z siedzibą w Lipniku – po stronie odwołującego w sprawach KIO 4227/25, KIO 4232/25, KIO 4236/25;
wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: OMEGA ZAKŁAD SIECI WOD. – KAN. Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, J.I. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą OMEGA - Zakład Sieci Wodno – Kanalizacyjnych J.I. z siedzibą w Rudzie Śląskiej – po stronie odwołującego w sprawach KIO 4233/25, KIO 4235/25, KIO 4237/25;
wykonawca AG System Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie – po stronie zamawiającego w sprawach KIO 4227/25, KIO 4232/25, KIO 4233/25, KIO 4235/25.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
KIO 4227/25, KIO 4233/25 – Postępowanie 12/VII/2025:
W postępowaniu złożono cztery oferty:
Ofertę 1 – cena brutto: 2 178 186,09 zł, w tym: Zamawiający 1: 2 085 978,69 zł brutto, Zamawiający 2: 92 207,41 zł brutto
Ofertę 2 (Odwołującego 1) - cena brutto: 2 717 593,56 zł, w tym: Zamawiający 1: 2 616 752,42 zł brutto, Zamawiający 2: 100 841,14 zł brutto
Ofertę 3 (Odwołującego 2) – cena brutto: 3 321 000,00 zł, w tym: Zamawiający 1: 3 195 407,01 zł brutto, Zamawiający 2: 125 592,99 zł brutto
Ofertę 4 (AG System Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie) - cena brutto: 2 733 333,06 zł, w tym: Zamawiający 1: 2 623 802,08 zł brutto, Zamawiający 2: 109 530,98 zł brutto.
Wszyscy wykonawcy zaoferowali okres gwarancji jakości na przedmiot umowy wynoszący 60 miesięcy.
Zamawiający, na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, poprawił w ofercie nr 2 złożonej przez Odwołującego 1 omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty. W związku z tym cena podana w Formularzu Oferty w pkt 1 ulega zmianie z kwoty 2 717 593,56 zł, w tym: Zamawiający 1: 2 616 752,42 zł brutto, Zamawiający 2: 100 841,14 zł brutto - na kwotę 2 717 635,13 zł brutto, w tym: Zamawiający 1: 2 616 752,42 zł brutto, Zamawiający 2: 100 882,71 zł brutto.
Zamawiający, na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, poprawił w ofercie nr 3 złożonej przez Odwołującego 2 omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty. W związku z tym cena podana w Formularzu Oferty w pkt I uległa zmianie z kwoty 3 321 000,00 zł, w tym: Zamawiający 1: 3 195 407,01 zł brutto, Zamawiający 2: 125 592,99 zł brutto - na kwotę 3 321 046,32 zł brutto, w tym: Zamawiający 1: 3 195 407,01 zł brutto, Zamawiający 2: 125 639,31 zł brutto.
W dniu 29 września 2025 r. Zamawiający odrzucił oferty Odwołującego 1 i Odwołującego 2 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp. Uzasadniając te czynności Zamawiający wskazał w szczególności:
„W toku prowadzonego postępowania Zamawiający powziął wątpliwość czy, oferty złożone przez konsorcja w następujących składach:
Lider Konsorcjum: OMEGA Zakład Sieci Wod.-Kan. Sp. z o.o., ul. Cechowa 7F, 30-614 Kraków i Partner Konsorcjum: OMEGA Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych J.I., ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda śląska (oferta nr 2) oraz
Lider Konsorcjum: ,OMEGA" Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych I.I., ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska i Partner Konsorcjum: S.I. „OMEGAI” Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych, 32-412 Lipnik 327 (oferta nr 3)
nie działają w porozumieniu mającym na celu doprowadzenie do sytuacji, w której Zamawiający będzie zobligowany wybrać spośród ich ofert ofertę tego Wykonawcy, który zaoferował realizację zadania za cenę wyższą.
W toku badania i oceny ofert Zamawiający zwrócił uwagę na cechy ww. ofert, które mogą świadczyć o zawiązaniu takiego porozumienia pomiędzy Wykonawcami. Wątpliwości Zamawiającego wzbudziły w szczególności identyczne omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty, które zostały poprawione zgodnie z art. 223 ust, 2 pkt 3 ustawy Pzp. O istnieniu powiązania pomiędzy Wykonawcami może świadczyć ponadto ten sam adres Wykonawców tj. ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska zarówno dla Podmiotu OMEGA Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych J.I., (tj. Partner Konsorcjum w złożonej ofercie nr 2) jak i dla Podmiotu „OMEGA” Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych I.I. (tj. Lider Konsorcjum w złożonej ofercie nr 3).
Zamawiający zaobserwował również w uprzednio przeprowadzonych postępowaniach analogiczne i powtarzające się sytuacje tj. występowanie identycznych błędów w ofertach czy taki sam adres. Wątpliwości Zamawiającego wzbudziły także inne cykliczne działania podejmowane przez Wykonawców takie jak niewyrażenie zgody na poprawienie omyłek w trybie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp przez tego Wykonawcę, który złożył ofertę tańszą, obligujące tym samym Zamawiającego do wyboru oferty droższej.
(…)
Wymienione powtarzające się praktyki ww. Wykonawców wyraźnie wskazują na istnienie pomiędzy nimi porozumienia, którego celem jest zwiększenie szans na uzyskanie zamówienia przez któregoś z członków tego porozumienia, przy czym jeżeli ranking złożonych ofert jest dla tych Wykonawców korzystny, (tj. zajmują w nim 1 i 2 miejsce) Wykonawca, który złożył ofertę z najniższą ceną doprowadza do odrzucenia jego oferty poprzez np. niewyrażenie zgody na poprawienie omyłek lub niewyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.
(…)
Praktyki wykonawców mające na celu zakłócenie uczciwej konkurencji omówione zostały przez Urząd Zamówień Publicznych w publikacji prawo zamówień publicznych. Komentarz”, wyd. Il, H. Nowak, M. Winiarz. Jako jeden z przykładów przejawów zmowy przetargowej wskazany został schemat polegający na złożeniu ofert znacznie różniących się ceną. Następnie, jeśli okazuje się, że oferty uczestników zmowy zajmują dwa pierwsze miejsca, oferta najkorzystniejsza jest „wycofywana". Z takim właśnie mechanizmem zdaniem Zamawiającego mamy do czynienia w uprzednio przeprowadzonych postępowaniach, w których oferty złożyli wymienieni we wstępie Wykonawcy. Kolejną przesłanką świadczącą o istnieniu porozumienia antykonkurencyjnego jest zaobserwowana na przestrzeni kilku prowadzonych postępowań „zamiana ról” czyli ww. Wykonawcy naprzemiennie oferują niższe ceny za realizację zadania. Taka praktyka określana jest przez Urząd Zamówień Publicznych w ww. Komentarzu jako rekompensata za „wycofanie" oferty.
Mając na uwadze opisane okoliczności Wykonawcy podlegają wykluczeniu na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp, a w związku z tym ich oferty podlegają odrzuceniu zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp. Ponadto podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy PZP Wykonawcy mogą zostać wykluczeni przez Zamawiającego na każdym etapie postępowania o udzielenie zamówienia”.”
W dniu 29 września 2025 r. Zamawiający dokonał wyboru oferty złożonej przez wykonawcę AG System Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie – jako oferty najkorzystniejszej w Postępowaniu 12/VII/2025.
KIO 4232/25, KIO 4235/25 – Postępowanie 6/VI/2025:
W postępowaniu złożono cztery oferty:
Ofertę 1 – cena brutto: 4 890 180,10 zł w tym: a) 3 994 641 zł za wykonanie robót budowlanych dla Zamawiającego 1, b) 895 539,03 zł za wykonanie robót budowlanych dla Zamawiającego 2;
Ofertę 2 (Odwołującego 1) – cena brutto: 4 537 410,08 zł w tym:a) 3 571 390,74 zł za wykonanie robót budowlanych dla Zamawiającego 1, b) 966 019,34 zł za wykonanie robót budowlanych dla Zamawiającego 2;
Ofertę 3 (AG System Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie) - cena brutto: 4 760 100,00 zł w tym: a) 3 890 422,15 zł za wykonanie robót budowlanych dla Zamawiającego 1, b) 869 677,85 zł za wykonanie robót budowlanych dla Zamawiającego 2;
Ofertę 4 (Odwołującego 2) - cena brutto: 3 986 430,00 zł, w tym: a) 3 105 909,00 zł za wykonanie robót budowlanych dla Zamawiającego 1, b) 880 521 zł za wykonanie robót budowlanych dla Zamawiającego 2.
Wszyscy wykonawcy zaoferowali okres gwarancji jakości na przedmiot umowy wynoszący 60 miesięcy.
We wszystkich ofertach Zamawiający poprawił, na podstawie 223 ust. 2 pkt 3) ustawy Pzp, omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty.
W dniu 29 września 2025 r. Zamawiający odrzucił ofertę złożoną przez Odwołującego 1 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp. Uzasadniając tę czynność Zamawiający wskazał w szczególności:
„W toku prowadzonego postępowania Zamawiający powziął wątpliwość czy oferty złożone przez konsorcja w następujących składach:
Lider Konsorcjum: OMEGA Zakład Sieci Wod.-Kan. Sp. z o.o., ul. Cechowa 7F, 30-614 Kraków i Partner Konsorcjum: OMEGA Zakład Sieci Wodno-l<analizacyjnych J.I., ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska (oferta nr 2) oraz
Lider Konsorcjum: „OMEGA” Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych I.I., ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska i Partner Konsorcjum: S.I. „OMEGAI” Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych, 32-412 Lipnik 327 (oferta nr 4)
nie działają w porozumieniu mającym na celu doprowadzenie do sytuacji, w której Zamawiający będzie zobligowany wybrać spośród ich ofert ofertę tego Wykonawcy, który zaoferował realizację zadania za cenę wyższą.
W toku badania i oceny ofert Zamawiający zwrócił uwagę na cechy ww. wymieniowych ofert, które mogą świadczyć o zawiązaniu takiego porozumienia pomiędzy Wykonawcami. Wątpliwości Zamawiającego wzbudziły w szczególności identyczne omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty, które zostały poprawione zgodnie z art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. O istnieniu powiązania pomiędzy Wykonawcami może świadczyć ponadto ten sam adres Wykonawców tj. ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska zarówno dla Podmiotu OMEGA Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych J.I., (tj. Partner Konsorcjum w złożonej ofercie nr 2) jak i dla Podmiotu „OMEGA" Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych I.I. (tj. Lider Konsorcjum w złożonej ofercie nr 4). Ponadto w toku prowadzonego postępowania Zamawiający w dniu 25.07.2025 r. zwrócił się do Wykonawców o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą z jednoczesnym przedłużeniem ważności wadium. Wykonawca, który zaoferował realizację zadania za niższą ceną tj. Konsorcjum w składzie Lider: „OMEGA” Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych I.I., ul, Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska i Partner: S.I. „OMEGAI" Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych, 32-412 Lipnik 327 (oferta nr 4) w dniu 25.07.2025 r. w odpowiedzi oświadczył że nie wyraża zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.
Zamawiający zaobserwował również w uprzednio przeprowadzonych postępowaniach analogiczne i powtarzające się sytuacje tj. występowanie identycznych błędów w ofertach czy taki sam adres, Wątpliwości Zamawiającego wzbudziły także inne cykliczne działania podejmowane przez Wykonawców takie jak niewyrażenie zgody na poprawienie omyłek w trybie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP przez tego Wykonawcę, który złożył ofertę tańszą, obligujące tym samym Zamawiającego do wyboru oferty droższej.
(…)
Wymienione powtarzające się praktyki ww. Wykonawców wyraźnie wskazują na istnienie pomiędzy nimi porozumienia, którego celem jest zwiększenie szans na uzyskanie zamówienia przez któregoś z członków tego porozumienia, przy czym jeżeli ranking złożonych ofert jest dla tych Wykonawców korzystny, (tj. zajmują w nim 1 i 2 miejsce) Wykonawca, który złożył ofertę z najniższą ceną doprowadza do odrzucenia jego oferty poprzez np. niewyrażenie zgody na poprawienie omyłek lub niewyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.
(…)
Praktyki wykonawców mające na celu zakłócenie uczciwej konkurencji omówione zostały przez Urząd Zamówień Publicznych w publikacji nPrawo zamówień publicznych. Komentarz”, wyd. Il, H. Nowak, M. Winiarz. Jako jeden z przykładów przejawów zmowy przetargowej wskazany został schemat polegający na złożeniu ofert znacznie różniących się ceną. Następnie, jeśli okazuje się, że oferty uczestników zmowy zajmują dwa pierwsze miejsca, oferta najkorzystniejsza jest „wycofywana”. Z takim właśnie mechanizmem zdaniem Zamawiającego mamy do czynienia w przypadku składania ofert przez wymienionych we wstępie Wykonawców, Kolejną przesłanką świadczącą o istnieniu porozumienia antykonkurencyjnego jest zaobserwowana na przestrzeni kilku prowadzonych postępowań „zamiana róľ} czyli ww. Wykonawcy naprzemiennie oferują niższe ceny za realizację zadania. Taka praktyka określana jest przez Urząd Zamówień Publicznych w ww. Komentarzu jako rekompensata za „wycofanie” oferty.
Mając na uwadze opisane okoliczności Wykonawca podlega wykluczeniu na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp, a w związku z tym jego oferta podlega odrzuceniu zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp. Ponadto podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy Pzp „Wykonawca może zostać wykluczony przez zamawiającego na każdym etapie postępowania o udzielenie zamówienia”.”
W dniu 29 września 2025 r. Zamawiający odrzucił ofertę złożoną przez Odwołującego 2 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 12 ustawy Pzp. Uzasadniając dokonanie tej czynności Zamawiający wskazał: „Zamawiający w dniu 25.07.2025r. zgodnie art. 307 ust. 2 ustawy PZP zwrócił się pismem do wszystkich Wykonawców, którzy złożyli ofertę w przedmiotowym postępowaniu o wyrażanie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą wraz z przedłużeniem okresu ważności wadium Ww. Wykonawca w odpowiedzi na pismo w dniu 25.07.2025 r. oświadczył, że nie wyraża zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.
Ponadto, Zamawiający odrzucił ofertę złożoną przez Odwołującego 2 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. Uzasadniając dokonanie tej czynności Zamawiający przedstawił takie same argumenty jak w przypadku uzasadnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego 1 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
W dniu 29 września 2025 r. Zamawiający dokonał wyboru oferty złożonej przez wykonawcę AG System Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie – jako oferty najkorzystniejszej w Postępowaniu 6/VI/2025.
KIO 4236/25, KIO 4237/25 – Postępowanie 30/V/2025:
W postępowaniu złożono pięć ofert:
Ofertę 1 – cena brutto: 715 900,92 złotych,
Ofertę 2 (Odwołującego 1) – cena brutto: 397 650,69 złotych,
Ofertę 3 – cena brutto: 382 826,37 złotych
Ofertę 4 (Odwołującego 2) – cena brutto: 471 089,99 złotych,
Ofertę 5 – cena brutto: 489 158,95 złotych.
Wszyscy wykonawcy zaoferowali okres gwarancji jakości na przedmiot umowy wynoszący 60 miesięcy.
Zamawiający, na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, poprawił w Ofercie 1 i 4 omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty.
Zamawiający, na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, poinformował Odwołującego 1, że poprawił w jego ofercie omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty. W dniu 14 lipca 2025 r. Odwołujący przesłał do Zamawiającego pismo, w którym nie wyraził zgody na poprawienie omyłek w ofercie.
W dniu 29 września 2025 r. Zamawiający odrzucił ofertę złożoną przez Odwołującego 1 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 11 i 12 ustawy Pzp oraz na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. Uzasadniając dokonanie tych czynności Zamawiający wskazał w szczególności:
„W dniu 10.07.2025 r. Zamawiający zgodnie z art, 223 ust. 2 pkt 3 pzp poinformował Wykonawcę, iż poprawił w jego ofercie omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty, wyznaczając termin do dnia 14.07.2025 r. na wyrażenie zgody na poprawienie w ofercie omyłek lub zakwestionowanie ich poprawienia. W dniu 14.07.2025 r. Wykonawca przesłał do Zamawiającego pismo informujące, że kwestionuje poprawienie omyłek wskazanych w w/w piśmie i tym samym nie wyraził zgody na ich poprawienie w ofercie.
Ponadto w dniu 21.07.2025 r. Zamawiający zgodnie z art. 307 ust. 2 PZP zwrócił się do Wykonawcy z prośbą o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą 0 29 dni tj. do dnia 22.08.2025 r. W wyznaczonym terminie, tj. do dnia 24.07.2025 r. Wykonawca nie potwierdził pisemnie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą oraz okresu ważności wadium w postępowaniu.
Ponadto w toku badania ofert nr 2 i nr 4, złożonych przez konsorcja w składzie: Lider Konsorcjum: OMEGA Zakład Sieci Wod. - Kan. Sp. z o.o. ul. Cechowa 7F, 30-614 Kraków, Partner Konsorcjum: OMEGA Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych J.I., ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska oraz Lider Konsorcjum: „OMEGA'} Zakład Sieci Wodno- Kanalizacyjnych I.I., ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska, Partner Konsorcjum: S.I. ”OMEGA 1” Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych, Lipnik 327, 32-412 Wiśniowa, Zamawiający poddał w wątpliwość, czy konsorcja te nie działają w porozumieniu, mającym na celu doprowadzenie do wyboru przez Zamawiającego oferty tego konsorcjum, które zaproponowało wyższą cenę.
Wątpliwości Zamawiającego wzbudziły już relacje występujące pomiędzy przedsiębiorstwami wchodzącymi w skład konsorcjów, zarówno ze względu na zbieżność nazwisk, nazw, jak i adresów. Szczególnie zauważalne jest to w przypadku przedsiębiorcy, wchodzącego w skład pierwszego konsorcjum, tj. OMEGA Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych J.I., ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska oraz lidera drugiego konsorcjum, tj. „OMEGA” Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych I.I., ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska. Zbieżność tych trzech składowych nie może wydawać się przypadkowa.
Szczególne podejrzenia Zamawiającego wzbudził dodatkowo fakt popełnienia przez oba konsorcja takich samych omyłek polegających na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia niepowodujących istotnych zmian w treści oferty. Zamawiający zgodnie z art. 223 ust. 2 pkt 3 pzp poinformował obydwa konsorcja, iż poprawił w ich ofertach w/w omyłki, wyznaczając termin do dnia 14.07.2025 r. na wyrażenie zgody na poprawienie w ofercie omyłek lub zakwestionowanie ich poprawienia.
W odpowiedzi na pismo, w dniu 14.07.2025 r. Lider Konsorcjum: OMEGA Zakład Sieci Wod. - Kan. Sp. z o.o., przesłał do Zamawiającego informację, że kwestionuje poprawienie omyłek wskazanych w w/w piśmie i tym samym nie wyraża zgody na ich poprawienie w ofercie, co stanowi podstawę do odrzucenia jego oferty z art. 226 ust. 1 pkt. 11) pzp.
Przeciwna sytuacja miała miejsce w przypadku drugiego Konsorcjum, gdzie na przedmiotowe pismo, jego Lider - „OMEGA" Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych I.I., również w dniu 14.07.2025 r. wyraził zgodę na poprawę omyłek.
Powyższe zachowania konsorcjantów nie mogą być dziełem przypadku, szczególnie w sytuacji relacji przedsiębiorców w zakresie zbieżności nazwisk, nazw oraz adresów. Ponadto zachowanie lidera konsorcjum OMEGA Zakład Sieci Wod. - Kan. Sp. z o.o. jest całkowicie nieracjonalne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Nie wyrażając zgody na poprawę innych omyłek w treści oferty, które miały mało znaczący charakter, pozbawił się możliwości udzielenia mu zamówienia, które dla biorącego udział w postępowaniu wykonawcy jest zawsze celem podejmowanego działania. Tym samym ustąpił miejsca konsorcjum „OMEGA" Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych I.I., S.I. "OMEGA 1” Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych, które złożyło droższą ofertę, a której to wybór byłby niekorzystny dla Zamawiającego i narusza jego interes.
Zamawiający zaobserwował powtarzalność zachowań konsorcjów w innych prowadzonych przez niego postępowaniach, tj. popełnianie identycznych omyłek w kosztorysach, wyrażanie zgody lub nie na ich poprawienie, wyrażanie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą lub nie przez poszczególnych konsorcjantów, mające na celu odrzucenie z postępowania tańszej oferty i zobligowanie Zamawiającego do wyboru oferty droższej.
(…)
Wymienione powtarzające się praktyki ww. Wykonawców wyraźnie wskazują na istnienie pomiędzy nimi porozumienia, którego celem jest zwiększenie szans na uzyskanie zamówienia przez któregoś z członków tego porozumienia, przy czym jeżeli ranking złożonych ofert jest dla tych Wykonawców korzystny, (tj. zajmują w nim 1 i 2 miejsce lub ewentualnie 2 i 3 miejsce) Wykonawca, który złożył ofertę z niższą ceną doprowadza do odrzucenia jego oferty poprzez np. niewyrażenie zgody na poprawienie omyłek lub niewyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.
(…)
Praktyki wykonawców mające na celu zakłócenie uczciwej konkurencji omówione zostały przez Urząd Zamówień Publicznych w publikacji „Prawo zamówień publicznych. Komentarz", wyd. Il, H. Nowak, M. Winiarz. Jako jeden z przykładów przejawów zmowy przetargowej wskazany został schemat polegający na złożeniu ofert znacznie różniących się ceną. Następnie, jeśli okazuje się, że oferty uczestników zmowy zajmują dwa pierwsze miejsca, oferta najkorzystniejsza jest „wycofywana". Z takim właśnie mechanizmem zdaniem Zamawiającego mamy do czynienia w przypadku składania ofert przez wymienionych we wstępie Wykonawców. Kolejną przesłanką świadczącą o istnieniu porozumienia antykonkurencyjnego jest zaobserwowana na przestrzeni kilku prowadzonych postępowań „zamiana ról” czyli ww. Wykonawcy naprzemiennie oferują niższe ceny za realizację zadania. Taka praktyka określana jest przez Urząd Zamówień Publicznych w ww. Komentarzu jako rekompensata za „wycofanie” oferty.
W związku z powyższym, Zamawiający odrzucił ofertę nr 2 złożoną przez Konsorcjum Firm: Lider Konsorcjum: OMEGA Zakład Sieci Wod. - Kan. Sp. z o.o. ul. Cechowa 7 F, 30-614 Kraków, Partner Konsorcjum: OMEGA Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych J.I., ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska, na podstawie art. 226 ust.l pkt 11 i pkt 12 oraz art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5) pzp.”
W dniu 29 września 2025 r. Zamawiający odrzucił ofertę złożoną przez Odwołującego 2 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. Uzasadniając dokonanie tej czynności Zamawiający przedstawił takie same argumenty jak w przypadku uzasadnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego 1 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
W dniu 29 września 2025 r. Zamawiający unieważnił Postępowanie 30/V/2025 na podstawie art. 255 pkt 2 ustawy Pzp. Zamawiający wskazał, że wszystkie oferty złożone w postępowaniu zostały odrzucone.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Odwołującego 1 oraz Odwołującego 2 należy na wstępie podkreślić, że Izba nie dokonywała oceny czy doszło między Odwołującymi do zawarcia niedozwolonego porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji tylko czy Zamawiający dostatecznie wykazał zaistnienie podstawy do odrzucenia ofert ww. wykonawców na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. Izba dokonała w tym zakresie negatywnej oceny. Oceny czynności zamawiającego dokonuje się w odniesieniu do uzasadnienia tej czynności przedstawionego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, a nie w postępowaniu odwoławczym. Uzupełnianie podstawy faktycznej czynności w toku postępowania odwoławczego należy uznać za nieskuteczne. W konsekwencji, nie jest dopuszczalne, aby Izba brała pod uwagę takie uzupełnienie w ramach rozstrzygania zarzutów odwołania.
Mając na uwadze powyższe, Izba pominęła informacje dotyczące wcześniej prowadzonych postępowań odwoławczych, na które Zamawiający powołał się dopiero w postępowaniu odwoławczym – w odpowiedziach na odwołania. Okoliczności te nie zostały wskazane w uzasadnieniach czynności odrzucenia ofert Odwołującego 1 i Odwołującego 2 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp i w konsekwencji nie zostały objęte zarzutami podniesionymi w odwołaniach. Natomiast zgodnie z przepisem art. 555 ustawy Pzp Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu.
W uzasadnieniach czynności odrzucenia ofert Odwołującego 1 i Odwołującego 2 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp Zamawiający wskazał bardzo ogólnie na cykliczne zachowania Odwołujących we wcześniejszych postępowaniach, jednakże bez podania jakichkolwiek konkretnych informacji. W uzasadnieniach czynności podjętych w Postępowaniu 12/VII/2025 oraz w Postępowaniu 6/VI/2025 Zamawiający stwierdził: „Zamawiający zaobserwował również w uprzednio przeprowadzonych postępowaniach analogiczne i powtarzające się sytuacje tj. występowanie identycznych błędów w ofertach czy taki sam adres. Wątpliwości Zamawiającego wzbudziły także inne cykliczne działania podejmowane przez Wykonawców takie jak niewyrażenie zgody na poprawienie omyłek w trybie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp przez tego Wykonawcę, który złożył ofertę tańszą, obligujące tym samym Zamawiającego do wyboru oferty droższej.”. W bardzo podobny sposób Zamawiający przedstawił swoją argumentację w uzasadnieniu czynności podjętych w Postępowaniu 30/V/2025: „Zamawiający zaobserwował powtarzalność zachowań konsorcjów w innych prowadzonych przez niego postępowaniach, tj. popełnianie identycznych omyłek w kosztorysach, wyrażanie zgody lub nie na ich poprawienie, wyrażanie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą lub nie przez poszczególnych konsorcjantów, mające na celu odrzucenie z postępowania tańszej oferty i zobligowanie Zamawiającego do wyboru oferty droższej.”.
Ponadto, w każdym z uzasadnień zaskarżonych czynności (we wszystkich postępowaniach) Zamawiający wskazał: „Wymienione powtarzające się praktyki ww. Wykonawców wyraźnie wskazują na istnienie pomiędzy nimi porozumienia, którego celem jest zwiększenie szans na uzyskanie zamówienia przez któregoś z członków tego porozumienia, przy czym jeżeli ranking złożonych ofert jest dla tych Wykonawców korzystny, (tj. zajmują w nim 1 i 2 miejsce) Wykonawca, który złożył ofertę z najniższą ceną doprowadza do odrzucenia jego oferty poprzez np. niewyrażenie zgody na poprawienie omyłek lub niewyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą.”
Należy jednak podkreślić, że te powtarzające się praktyki Odwołujących, o których Zamawiający wspomniał w uzasadnieniach czynności, nie zostały tam w żaden sposób wymienione.
Taką treść uzasadnienia czynności odrzucenia oferty należy uznać za daleko niewystarczającą. Odwołujący nie mieli możliwości sformułowania zarzutów w zakresie stanowiska Zamawiającego, które nie zostało przedstawione w postępowaniu o udzielenie zamówienia, a dopiero w postępowaniu odwoławczym. W związku z tym, w ramach rozpoznawania zarzutów podniesionych w odwołaniach, Izba wzięła pod uwagę wyłącznie pozostałe okoliczności wskazane przez Zamawiającego w uzasadnieniach podjętych względem Odwołujących czynności:
1.ten sam adres wykonawców (ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska), a także – w przypadku Postępowania 30/V/2025 – zbieżność nazwisk i nazw;
2.identyczne omyłki polegające na niezgodności treści oferty z warunkami zamówienia;
3.w przypadku dwóch postępowań - czynności Odwołujących mające na celu, zdaniem Zamawiającego, doprowadzenie do wyboru oferty z wyższą ceną tj.:
3.1.w Postępowaniu 6/VI/2025 – niewyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą przez Odwołującego 2, który zaoferował cenę niższą od ceny zaoferowanej przez Odwołującego 1;
3.2.w Postępowaniu 30/V/2025 – niewyrażenie zgody na poprawienie omyłek przez Odwołującego 1, który zaoferował cenę niższą od ceny zaoferowanej przez Odwołującego 2, który z kolei wyraził zgodę na poprawienie omyłek.
Ad. 1.
Badając przedstawiony przez Zamawiającego argument dotyczący tego samego adresu wykonawcy J.I. (jeden z członków konsorcjum - Odwołującego 1) oraz wykonawcy I.I. (jeden z członków konsorcjum - Odwołującego 2), tj. ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska, Izba stwierdziła, że Zamawiający nie przeanalizował całej treści wpisów do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej jako: „CEiDG”) w zakresie podanych tam adresów, przypisując istotne dla sprawy znaczenie wyłącznie części informacjom tam zawartym. Jak wynika z informacji zawartych w CEiDG adres: ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska nie jest jedynym adresem wskazanym w odniesieniu do działalności wykonywanej przez wykonawcę J.I.. Poza tym adresem, podanym jako adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, wskazano również dwa dodatkowe stałe miejsca wykonywania działalności gospodarczej: Bysina 234, 32-400 oraz Wiśniowa 641, 32-412, przy czym ten ostatni został wskazany również jako adres do doręczeń. W przypadku wykonawcy I.I. również wskazano dwa dodatkowe stałe miejsca wykonywania działalności gospodarczej (poza adresem: ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska): Trzemeśnia 124, 32-425 oraz Lipnik 327, 32-412, przy czym jako adres do doręczeń podano: Ruda Śląska, ul. Szkolna 17, 41-711. Jak wynika z wyjaśnień Odwołującego 1 przedstawionych w piśmie przygotowawczym z 16 listopada 2025 r. adres: ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska jest w przypadku wykonawcy J.I. adresem pierwotnie prowadzonej działalności i z uwagi na kwestie wizerunkowe oraz tradycję jest utrzymywany nieprzerwanie od 2003 roku. Jak wskazano w ww. piśmie, w praktyce siedziba działalności została przeniesiona do województwa małopolskiego i to pod adresem 32-412 Wiśniowa 641 prowadzona jest działalność gospodarcza firmy OMEGA - Zakład Sieci Wodno-Kanalizacyjnych J.I.. Odwołujący wskazał na fakt, że to ten adres jest adresem do doręczeń firmy, a zatem wszelka korespondencja i działalność operacyjna firmy prowadzona jest właśnie pod tym adresem. Jak wynika z doświadczenia życiowego sytuacje, w których adres faktycznie prowadzonej przez wykonawcę działalności różni się od tego podanego w CEiDG jako „stałe miejsca wykonywania działalności gospodarczej” nie należą wcale do rzadkości. Taka sytuacja może występować w przypadku wykonawcy J.I.. Za przyjęciem takiego wniosku przemawia podany przez niego adres do korespondencji Wiśniowa 641, 32-412, wskazany również jako dodatkowe stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Natomiast Odwołujący 2 w ramach tez dowodowych przedstawionych w piśmie z dnia 14 listopada 2025 r. wskazał, że adres: ul. Szkolna 17 w Rudzie Śląskiej ma w przypadku Pani I.I. charakter formalny (rejestrowy) i nie stanowi miejsca rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej. Dalej Odwołujący 2 wskazał, że budynek znajdujący się pod tym adresem stanowi od 2007 r. własność osoby trzeciej (p. I.–.) , a przedsiębiorstwa prowadzone przez Iwonę Irzyk i J.I. nie prowadzą faktycznej działalności pod tym adresem – budynek nie stanowi siedziby ani zaplecza żadnego z tych przedsiębiorstw. Na potwierdzenie ww. okoliczności Odwołujący 2 przedstawił zaświadczenie wydane przez Wójta Gminy Wiśniowa o zameldowaniu na pobyt czasowy I.I. w miejscowości Lipnik nr 327, 32-412 Lipnik oraz oświadczenie właściciela nieruchomości pod adresem ul. Szkolna 17, 41-711 Ruda Śląska Pani I.I. – Komar wraz z wydrukiem z księgi wieczystej.
Zbieżność nazwisk wykonawców (Irzyk) i nazw prowadzonych działalności gospodarczych (Omega) to okoliczność oczywista. Jednakże, powiązania rodzinne między wykonawcami czy związane z tym posługiwanie się tym samym członem nazwy, nawiązującym do rodzinnej tradycji, nie mogą być traktowane jako okoliczności świadczące o zawarciu przez tych wykonawców niedozwolonego porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji, a wyłącznie jako okoliczność wyjściowa, której stwierdzenie skutkuje koniecznością szczegółowego zbadania sprawy.
Ad. 2.
Jak wynika z dokumentacji Postępowania (w uzasadnieniach czynności odrzucenia ofert nie zostało to wskazane), identyczne omyłki polegające na niezgodności treści oferty z warunkami zamówienia, które zostały stwierdzone przez Zamawiającego w przypadku ofert Odwołującego 1 i 2, zostały popełnione w kosztorysach ofertowych. Dlatego budzi zdziwienie, że Zamawiający poprzestał wyłącznie na stwierdzeniu tego faktu. Takie postępowanie mogłoby być bardziej zrozumiałe, gdyby identyczne omyłki zostały popełnione w innych dokumentach złożonych w ramach oferty – w szczególności w formularzach ofertowych. Jest bowiem powszechnie wiadome, że w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na roboty budowlane wykonawcy często korzystają z usług zewnętrznych podmiotów specjalizujących się w przygotowaniu kosztorysów ofertowych. W związku z tym nie można wykluczyć, że w jednym postępowaniu wezmą udział wykonawcy korzystający z usług tego samego kosztorysanta. Jak wynika ze stanowisk przedstawionych przez Odwołujących oraz przeprowadzonych dowodów, a w szczególności zeznań świadka – p. G.G., taka sytuacja wystąpiła w przypadku Odwołujących w każdym z trzech postępowań o udzielenie zamówienia. Jak zeznał p. G.G. sporządził on na zlecenie obydwu Odwołujących wstępne wersje kosztorysów, które – po ich ostatecznym opracowaniu - mieli oni złożyć w prowadzonych przez Zamawiającego postępowaniach. Obydwu Odwołującym został przekazany ten sam plik wstępnego kosztorysu, którego treść nie była z nimi uzgadniana. Ponadto, jak wynika z zeznań świadka pozycje zawarte w przedmiarach udostępnionych przez Zamawiającego były głównie przepisywane przez niego do wstępnej wersji kosztorysu (a nie kopiowane), co tłumaczy fakt zaistnienia jak i charakter omyłek. Dokonując oceny zeznań świadka, w tym w kontekście ich zgodności logicznej, szczerości wypowiedzi, oraz pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawach, Izba uznała te zeznania za wiarygodne. Za zrozumiałe należy uznać, że zauważenie tych samych błędów w kosztorysach dwóch wykonawców wzbudziło u Zamawiającego wątpliwości, jednakże nie można poprzestać na stwierdzeniu tej okoliczności. Zawarcie przez wykonawców niedozwolonego porozumienia tak samo może miejsce w przypadku, gdy korzystają oni z usług różnych kosztorysantów lub samodzielnie sporządzają kosztorysy. W takich przypadkach wykonawcy mogą składać w postępowaniu kosztorysy ofertowe zawierające całkowicie inne, drobne omyłki, które na etapie badania i oceny ofert dawałyby im możliwość podjęcia decyzji o dalszym udziale w postępowaniu – przez wyrażenie zgody bądź jej odmowę na poprawienie przez zamawiającego omyłek, o których mowa w art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp.
Ad. 3
W odniesieniu do dodatkowych okoliczności, wskazanych przez Zamawiającego w uzasadnieniach czynności odrzucenia ofert Odwołującego 1 i Odwołującego 2 w Postępowaniu 6/VI/2025 (niewyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą przez Odwołującego 2, który zaoferował cenę niższą od ceny zaoferowanej przez Odwołującego 1) oraz w Postępowaniu 30/V/2025 (niewyrażenie zgody na poprawienie omyłek przez Odwołującego 1, który zaoferował cenę niższą od ceny zaoferowanej przez Odwołującego 2, który z kolei wyraził zgodę na poprawienie omyłek) - należy stwierdzić, że tego rodzaju zachowania z pewnością powinny budzić wątpliwości zamawiających, jeżeli dotyczą wykonawców, którzy są ze sobą powiązani np. więzami rodzinnymi. Słusznie zatem Zamawiający zwrócił uwagę na ww. zachowania Odwołującego 1 i Odwołującego 2. Z drugiej jednak strony, nie można uznać, że zawsze takie zachowania będą mieć podłoże w łączącym wykonawców niedozwolonym porozumieniu mającym na celu zakłóceniu konkurencji. Zachowania wykonawców mogą być również podyktowane względami biznesowymi, gdyż są oni przedsiębiorcami, którzy muszą podejmować racjonalne decyzje z punktu widzenia prowadzonej przez nich przez nich działalności gospodarczej. Mając na uwadze wyjaśnienia przedstawione przez wykonawców, jako stanowiska stron w toku postępowania odwoławczego, nie można wykluczyć, że taka sytuacja miała miejsce w tych przypadkach, a wręcz wydaje się to być wysoce prawdopodobne.
Jak wyjaśnił Odwołujący 2 w odwołaniu zarejestrowanym pod sygn. akt 4235/25 (dot. Postępowania 6/VI/2025): „Brak przedłużenia związania ofertą w tym postępowaniu był wyłączną decyzją biznesową Odwołującego. Wykonawca ocenił, że ze względu na przeciągający się czas trwania procedury, zmianę warunków rynkowych i przede wszystkim zaangażowanie swoich zasobów w realizację innego, wcześniej wygranego zamówienia, nie jest możliwe dalsze podtrzymywanie oferty. W dniu 15.07.2025 r. opublikowano informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty w postępowaniu dotyczącym „Rozbudowa ul. Romana Prawocheńskiego (droga publiczna kategorii gminnej nr 603135K, klasy D) w Krakowie w zakresie budowy chodnika wraz z budową i przebudową uzbrojenia terenu - realizacja w ramach "Programu budowy chodników" - numer sprawy: 9/V/2025”. Oferta odwołującego została oceniona najwyżej i wybrana jako najkorzystniejsza tym samym zasoby Odwołującego konsorcjum zostały w całości zaangażowane w inne przedsięwzięcie. Skutkiem wygrania innego przetargu był brak możliwości dalszego związania ofertą wobec przedłużającego się przedmiotowego postępowania. Odwołujący pismem z dnia 25.07.2025 r. poinformował Zamawiającego, że nie wyraża zgody na przedłużenie terminu związania ofertą. Odwołujący ocenił, że ze względu na przedłużający się czas trwania procedury, zmianę warunków rynkowych oraz zaangażowanie zasobów w realizację innego, wcześniej wygranego zamówienia, nie jest możliwe dalsze podtrzymywanie oferty.” Na potwierdzenie ww. okoliczności Odwołujący 2 przedstawił dowód w postaci Informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 15 lipca 2025 r. w postępowaniu na rozbudowę ul. Romana Prawocheńskiego (droga publiczna kategorii gminnej nr 603135K, klasy D) w Krakowie w zakresie budowy chodnika wraz z budową i przebudową uzbrojenia terenu - realizacja w ramach "Programu budowy chodników", numer sprawy: 9/V/2025. Na potwierdzenie tego, że miał racjonalne powody do niewyrażenia zgody na przedłużenie terminu związania ofertą w Postępowaniu 6/Vl/2025, gdyż jego oferta w innym postępowaniu została wybrana jako najkorzystniejsza, a nie dysponował on w tamtym czasie odpowiednimi zasobami na wykonanie obydwu zamówień, Odwołujący 2 przedstawił również dowód w postaci Informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty z dnia 24 lipca 2025 r. na budowę chodnika przy ul. Zakręt. Ponadto, w Postępowaniu 6/VI/2025 również Odwołujący 1 ostatecznie wycofał swoje oświadczenie o przedłużeniu terminu związania ofertą. W piśmie z dnia 29 sierpnia 2025 r. (wniesionym w dniu 31 sierpnia 2025 r.) Odwołujący 1 wskazał: „Mając świadomość bezskuteczności złożonego oświadczenia w piśmie z dnia 27.08.2025r. o przedłużeniu okresu związania ofertą, co jednoznacznie wynika z treści art. 220 ust. 3 PZP, zgodnie z którym Wykonawca bez wezwania Zamawiającego nie jest uprawniony do składania oświadczenia o przedłużeniu okresu związania ofertą, niniejszym wnosimy o potraktowanie złożonego oświadczenia z dnia 27.08.2025r. jako nieistniejące. (…) Dodatkowo pragniemy zauważyć, iż z uwagi na przedłużającą się procedurę wyłonienia wykonawcy przedmiotowego zamówienia (rozstrzygnięcia postępowania) stwierdzamy, iż nie jest możliwe zrealizowanie robót w terminie określonym w SWZ (4 miesiące od przekazania placu budowy), szczególnie w zbliżającym się okresie zimowo - świątecznym. Z uwagi na powyższe nie jesteśmy obecnie zainteresowani podtrzymywaniem ważności naszej oferty w postępowaniu jak w temacie. Niezależnie od powyższego, nasze racjonalne stanowisko nie powinno wywołać negatywnych skutków dla Zamawiającego, szczególnie ze względu na fakt, iż złożona przez nasze konsorcjum oferta nie jest najkorzystniejsza cenowo.”
Jak natomiast wyjaśnił Odwołujący 1 w piśmie z dnia 16 listopada 2025 r. w odniesieniu do Postępowania 30/V/2025 „podejmując w dn. 14 lipca 2025 roku decyzję o braku wyrażenia zgody na poprawienie omyłki Odwołujący nie miał wiedzy o tym, że wykonawca znajdujący się na 1 miejscu w rankingu nie zostanie wybrany. (…) Dodatkowo należy wskazać, że decyzja o niewyrażeniu zgody na poprawienie omyłki w dniu 14 lipca 2025 roku była podyktowana szeroką analizą opłacalności przedsięwzięcia dokonaną przez Odwołującego. Odwołujący zdał sobie sprawę, że popełnił błąd w kalkulacjach przejawiający się w tym, że nie doszacował oferty o ok. 60 tys. zł – tym samym realizacja tego zamówienia powodowałaby po stronie Odwołującego stratę. Ponadto, w dn. 14 lipca 2025 roku o godz. 14:35 Odwołujący uzyskał informację, że został wybrany do realizacji zamówienia w innym postępowaniu, w którym nie spodziewał się takiego wyboru (postępowanie nr 20/II/2025). W konsekwencji w dn. 14 lipca 2025 roku o godz. 15:30 Odwołujący skierował pismo, że nie wyraża zgody na poprawienie omyłek, bowiem nie miał zasobów, aby równocześnie realizować dwa zamówienia – nadmienić należy, że wygrane postępowanie było znacznie bardziej opłacalne, bowiem jest to zamówienie na ponad 3 mln zł, podczas gdy postępowanie 30/V/2025 to niecałe 400 tys. zł.”.
Dodatkowo należy zauważyć, że tego rodzaju pojedyncze przypadki oczywiście mogą się zdarzyć. Natomiast im więcej tego rodzaju zdarzeń można zaobserwować, tym mniej prawdopodobne jest, aby były one dziełem przypadku i wynikały z rozsądnych decyzji biznesowych wykonawców. Zamawiający słusznie zatem postanowił przeanalizować wcześniejsze postępowania o udzielenie zamówienia z udziałem Odwołujących. Analiza przebiegu wcześniejszych postępowań i zachowań w nim wykonawców może stanowić dodatkowy materiał pozwalający na ocenę czynności wykonawców w aktualnie prowadzonym postępowaniu. Jak już była o tym mowa powyżej, informacje w tym zakresie – w związku z tym, że zostały przedstawione przez Zamawiającego dopiero na etapie postępowania odwoławczego – zostały przez Izbę pominięte.
Podsumowując, należy wskazać, że w ocenie składu orzekającego Izby Zamawiający nie wykazał zaistnienia podstawy do odrzucenia oferty, o której mowa w art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp – w stosunku do ofert Odwołującego 1 oraz Odwołującego 2 w Postępowaniu 12/VII/2025, Postępowaniu 6/VI/2025 oraz Postępowaniu 30/V/2025. Zgodnie z przepisem art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania. Zgodnie z przepisem art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę, jeżeli zamawiający może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie. Należy zgodzić się z Zamawiającym, że stwierdzenie zawarcia między wykonawcami niedozwolonego porozumienia, o którym mowa w art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, nie wymaga przedstawienia dowodów bezpośrednich, jednakże nie oznacza to, że zamawiający może swoje decyzje oprzeć jedynie o wątpliwości co do zasiniałego stanu faktycznego. Z tego właśnie powodu, jak i poważnych sankcji, na które narażenie są wykonawcy, przedstawione przez zamawiającego uzasadnienie czynności odrzucenia ofert na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp powinno cechować się dużym stopniem szczegółowości. Nie może zawierać ogólnych stwierdzeń i wątpliwości. Podstawa faktyczna czynności odrzucenia oferty powinna zostać wnikliwie przeanalizowana, w tym przez umożliwienie wykonawcom przedstawienia wyjaśnień, w szczególności kierując do nich wezwanie na podstawie art. 128 ust. 4 ustawy Pzp. Izba uznała, że podejmując decyzje o odrzuceniu ofert Odwołującego 1 oraz Odwołującego 2 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp w Postępowaniu 12/VII/2025, Postępowaniu 6/VI/2025 oraz Postępowaniu 30/V/2025 – Zamawiający nie sprostał ww. obowiązkom. Jak wynika z przedstawionych uzasadnień zaskarżone przez Odwołujących czynności nie zostały poprzedzone wnikliwą analizą okoliczności faktycznych, lecz w przeważającej mierze zostały oparte o wątpliwości Zamawiającego, które nie mogły zostać rozwiane przez wykonawców wobec nieumożliwienia im przedstawienia wyjaśnień. W związku z tym konieczne stało się nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności odrzucenia ofert Odwołujących 1 i 2 na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp i w konsekwencji również nakazanie unieważnienia: w przypadku Postępowania 12/VII/2025 oraz Postępowania 6/VI/2025 – czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, a w przypadku Postępowania 30/V/2025 – czynności unieważnienia tego postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe, Izba orzekła, jak w sentencji, na podstawie art. 553 oraz art. 554 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 lit. b) ustawy Pzp.
O kosztach postępowania odwoławczego, w każdej ze spraw podlegających łącznemu rozpoznaniu, Izba orzekła na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Mając na uwadze powyższe, Izba orzekła jak w sentencji.
Przewodnicząca:………………………
……………………….
……………………….