WYROK
Warszawa, 6 listopada 2025 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca: Agnieszka Trojanowska
Justyna Tomkowska
Renata Tubisz
Protokolant: Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 26 września 2025 r. przez wykonawcę SAFEGE Société par actions simplifiée (spółka akcyjna uproszczona) z siedzibą we Francji w Nanterre, 15-27 rue du Port Parc del`Ile, prowadzącej działalność gospodarczą w Polsce przez oddział przedsiębiorcy zagranicznego SAFEGE, Société par actions simplifiée (spółka akcyjna uproszczona) Oddział w Polsce z siedzibą w Warszawie, przy Al. Jerozolimskich 134, X piętro w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w Warszawie, ul. Wronia 53 prowadzący postępowanie: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu, ul. Siemiradzkiego 5a
Uczestnik po stronie zamawiającego:
Ayesa Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rudzie Śląskiej, ul. Szyb Walenty 26a
orzeka:
1.Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnić czynność wyboru oferty najkorzystniejszej, unieważnić czynność odrzucenia oferty odwołującego i powtórzenie czynności badania i oceny z udziałem oferty odwołującego,
2.Kosztami postępowania obciąża zamawiającego i:
2.1.Zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) tytułem uiszczonego wpisu, kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków pełnomocnika odwołującego, kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków pełnomocnika zamawiającego,
2.2.Zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 18 600 zł 00 gr (osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu i wydatków pełnomocnika odwołującego.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od jego doręczenia przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:………………….
………………….
………………….
Sygn. akt KIO 4100/25
Uzasadnienie
Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na „Pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją robót oraz zarządzanie kontraktami pn. „Zaprojektowanie i budowa drogi ekspresowej S11 Ostrów Wlkp. – Kępno; odcinek I węzeł Przygodzice – węzeł Ostrzeszów Północ (bez węzła)” oraz odcinek II węzeł Ostrzeszów Północ – węzeł Kępno Północ” (nr postępowania: OPO.D3.2410.2.2025), ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 7 marca 2025 r., nr ogłoszenia: 151707-2025.
16 września 2025 r. zamawiający poinformował o wyniku postępowania oraz o odrzuceniu oferty odwołującego.
26 września 2025 r. wykonawca SAFEGE Société par actions simplifiée (spółka akcyjna uproszczona) z siedzibą we Francji w Nanterre, 15-27 rue du Port Parc del`Ile, prowadzącej działalność gospodarczą w Polsce przez oddział przedsiębiorcy zagranicznego SAFEGE, Société par actions simplifiée (spółka akcyjna uproszczona) Oddział w Polsce z siedzibą w Warszawie, przy Al. Jerozolimskich 134, X piętro wniósł odwołanie przez pełnomocnika działającego na podstawie pełnomocnictwa z 25 września 2025 r. udzielonego przez dyrektora generalnego Oddziału w Polsce działającego na podstawie pełnomocnictwa z 7 maja 2024 r. udzielonego przez dyrektora generalnego francuskiej spółki. Do odwołania dołączono dowód jego opłacenia, oraz dowód przekazania zamawiającemu.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1.226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy w zw. z art. 110 ust. 3 ustawy w zw. z art. 110 ust. 2 ustawy w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8, 10 ustawy w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy przez nierzetelną, wybiórczą i tendencyjną ocenę treści wyjaśnień złożonych przez odwołującego w trybie art. 110 ust. 2 ustawy, co doprowadziło do niezasadnego uznania, że odwołujący nie przeprowadził skutecznie procedury tzw. „samooczyszczenia” i nie wykazał swojej rzetelności, a w konsekwencji że są spełnione przesłanki do odrzucenia jego oferty, jako złożonej przez wykonawcę podlegającemu wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy w sytuacji, gdy zamawiający nie wykazał, dlaczego podjęte i przedstawione przez SAFEGE środki naprawcze uznał za niewystarczające do wykazania jego rzetelności i jakie środki naprawcze, w ocenie zamawiającego, odwołujący powinien był podjąć, żeby wykazać swoją rzetelność; Ewentualnie
2.128 ust. 1 i 4 ustawy w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy przez zaniechanie wezwania SAFEGE do udzielenia wyjaśnień w zakresie treści wyjaśnień złożonych przez SAFEGE w trybie art. 110 ust. 2 ustawy w zakresie podjętych przez SAFEGE środków naprawczych w zakresie działań, które w ocenie zamawiającego nie zostały zaprezentowane w oczekiwany przez niego sposób i rodziły dodatkowe pytania po stronie zamawiającego, a które mogły być przedmiotem wyjaśnienia (zarzut ewentualny w stosunku do zarzutu nr 1);
3.art. 253 ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8, 10 ustawy w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy przez zaniechanie podania uzasadnienia faktycznego odrzucenia oferty odwołującego, w szczególności w sposób, który umożliwiałby ustalenie, na jakiej podstawie zamawiający uznał, że wystąpiły podstawy wykluczenia SAFEGE z postępowania(i w oparciu o jaką podstawę prawną) w odniesieniu do zdarzeń opisanych w dokumencie „Wyjaśnienia dotyczące historycznej realizacji projektów w świetle fakultatywnych podstaw wykluczenia” oraz w jakim zakresie i z jakich powodów nie uwzględnił informacji i dowodów przedstawionych przez SAFEGE w toku postępowania, które wskazywały na to, że w odniesieniu do tych zdarzeń w stosunku do odwołującego nie są spełnione przesłanki wykluczenia z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy.
Wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu podjęcia następujących czynności:
1.unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
2.unieważnienia czynności odrzucenia oferty odwołującego;
3.przeprowadzenia ponownej procedury badania i oceny ofert, z uwzględnieniem oferty odwołującego, ewentualnie w ramach ponownego badania i oceny ofert skierowanie do odwołującego wezwania do uzupełnienia lub wyjaśnień treści wyjaśnień złożonych przez odwołującego w trybie art. 110 ust. 2 ustawy
Odwołujący wskazał, że ma interes we wniesieniu odwołania. Niezasadne odrzucenie oferty odwołującego pozbawiło go szansy na uzyskanie zamówienia, podczas gdy przywrócenie jego oferty do postępowania spowoduje, że będzie ona ofertą ocenioną najwyżej. Kalkulując punkty, jakie odwołujący powinien otrzymać, gdyby jego oferta nie została odrzucona, uzyskałby on więcej punktów niż aktualnie wybrany wykonawca. Odwołujący posiada zatem interes we wniesieniu odwołania oraz kwestionowaniu czynności i zaniechań zamawiającego.
Szkoda, jaką odwołujący może ponieść w wyniku naruszenia przez zamawiającego ustawy odpowiada więc co najmniej zyskowi, jaki odwołujący osiągnąłby realizując zamówienie.
Zgodnie z postanowieniami pkt 8.1. SWZ o udzielenia zamówienia mogli ubiegać się wykonawcy, którzy nie podlegają wykluczeniu, a jednocześnie spełniają warunki udziału w postępowaniu.
W pkt 9.2. SWZ zamawiający wskazał, że wykluczy z postępowaniam.in. wykonawcę:
a.który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowę koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady,
b.który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych,
c.który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
W zakreślonym przez zamawiającego terminie oferty na realizację przedmiotowego zamówienia złożyło 14 wykonawców, przy czym to oferta odwołującego była najkorzystniejsza cenowo.
Wraz z ofertą odwołujący złożył między innymi wypełniony formularz JEDZ, ujawnił zdarzenia, które wypełniają przesłanki wykluczenia go z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy, składając jednocześnie wyjaśnienia w trybie art. 110 ust. 2 ustawy, informując o przeprowadzeniu działań w ramach tzw. „samooczyszczenia”. Dodatkowo poinformował zamawiającego o innych zdarzeniach, które dotyczą wcześniej realizowanych przez niego umów o zamówienie publiczne, opisał stan faktyczny dotyczący tych zdarzeń i wyjaśnił, dlaczego (pomimo zaistnienia tych zdarzeń) nie zachodzą wobec niego przesłanki wykluczenia go z postępowania, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy.
16 września 2025 r. zamawiający poinformował, że odrzuca ofertę SAFEGE na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy, ponieważ (w ocenie zamawiającego) została ona złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania w myśl art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i pkt 10 w zw. z art. 110 ust. 3 zdanie 2 w zw. art. 111 pkt 5 i pkt 6 ustawy.
Zamawiający poinformował, że za ofertę najkorzystniejszą w postępowaniu uznał ofertę złożoną przez Ayesa Polska sp. z o.o.
Odwołujący nie zgadza się z decyzją zamawiającego.
Wykazanie przez SAFEGE jego rzetelności i zaniechanie wezwania go do wyjaśnień (wspólne uzasadnienie zarzutów z pkt 1 i 2 petitum odwołania).
Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że odwołujący nie kwestionował faktu, że wystąpiły w stosunku do niego przesłanki do wykluczenia z postępowania, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy. Okolicznością bezsporną jest również to, że w terminie składania ofert odwołujący złożył zamawiającemu wyjaśnienia w trybie art. 110 ust. 2 ustawy, w których poinformował, że przeprowadził procedurę „samooczyszczania”, co potwierdza zamawiający na str. 16 pisma z dnia 16 września 2025 r. (dalej jako „Informacja o odrzuceniu”): „Wykonawca wraz z formularzem złożył wyjaśnienia i dokumenty zawierające szczegóły faktyczne i prawne dotyczące złożonej deklaracji w formularzu JEDZ składające się na self-cleaning przeprowadzony odrębnie dla przesłanek wykluczenia wynikających z art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p., oraz odrębnie dla przesłanek wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz 10) p.z.p. Niezależnie od procedury samooczyszczenia Wykonawca złożył wyjaśnienia i dokumenty zatytułowane „Wyjaśnienia projekty historyczne” w celu zachowania transparentności”.
Odwołujący wyjaśnił, że złożone przez niego wyjaśnienia w trybie art. 110 ust. 2 ustawy dotyczyły następujących zdarzeń i podstaw wykluczenia go z postępowania, które łączą się ze sobą:
a. art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy - zdarzenie, do jakiego doszło w ramach Projektu
8. Pułku Ułanów realizowanego na rzecz Gminy Miejskiej Kraków, w imieniu której działał Dyrektor Zarządu Inwestycji Miejskich (dalej jako „ZIM”) – odwołujący został obciążony przez zamawiającego ZIM karą umowną w wysokości 107.500 zł z tytułu zwłoki w realizacji umowy,
b.art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy - zdarzenie, do jakiego doszło w ramach usług świadczonych na rzecz Województwa Podkarpackiego – Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich (dalej jako „PZDW”) na wykonanie operatów wodnoprawnych wraz z odnowieniem pozwoleń wodnoprawych – zamawiający PZDW odstąpił w części od realizowanych przez SAFEGE umów i naliczył z tego tytułu kary umowne,
c.art.109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy – wprowadzenie w błąd zamawiającego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w toku „postępowania Somonino Odcinek B” wynikające z błędnego uznania przez SAFEGE, że zdarzenie, do jakiego doszło w ramach Projektu 8. Pułku Ułanów nie wypełniało przesłanek wykluczenia go z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy, co do którego aktualnie odwołujący składa samooczyszczenie,
d.art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy – wprowadzenie w błąd zamawiającego Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – Państwowy Instytut Badawczy (dalej jako „Postępowanie NASK”), które polegało na błędnym oświadczeniu temu zamawiającemu, że zamawiający PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. do chwili złożenia informacji nie wykluczył SAFEGE z „postępowaniaSomonino Odcinek B” (Odwołujący zaznaczył przy tym, że o samym zdarzeniu i negatywnym wyroku Krajowej Izby Odwoławczej, jaki zapadł w stosunku do SAFEGE zamawiający NASK został poinformowany, a błędne oświadczenie odnosiło się wyłącznie do momentu podjęcia czynności, do której zamawiający PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. został zobligowany wyrokiem KIO 3697/24).
Tym samym mamy do czynienia z pewną spiralą zdarzeń (którą odwołujący próbuje zatrzymać m.in. przez regularne aktualizowanie składanych poszczególnym zamawiającym wyjaśnień) jako wypełniających przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy, która oddziaływała również na inne, równolegle toczące się postępowania, w których SAFEGE złożył ofertę.
W ramach czynności podjętych przez zamawiającego w postępowaniu sporne pomiędzy stronami jest to, czy zamawiający dokonał rzetelnej i obiektywnej oceny wyjaśnień składanych przez odwołującego w trybie art. 110 ust. 2 ustawy i czy zamawiający zasadnie doszedł do przekonania, że odwołujący nie przeprowadził skutecznie procedury samooczyszczenia, jak to zamawiający wskazał na str. 16 Informacji o odrzuceniu.
W myśl przepisu art. 110 ust. 3 ustawy: „Zamawiający ocenia, czy podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w ust. 2, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu wykonawcy. Jeżeli podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w ust. 2, nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności, zamawiający wyklucza wykonawcę.”.
Tym samym „skuteczność samooczyszczenia” należy rozpatrywać przez pryzmat wykazania przez wykonawcę jego rzetelności.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu, że niezasadnie uznał on, że podjęte przez SAFEGE czynności, o których mowa w art. 110 ust. 2 ustawy (w tym działania naprawcze) są niewystarczające do tego, aby uznać odwołującego za wykonawcę nierzetelnego, w kontekście zdarzeń, które opisane zostały w ramach procedury samooczyszczenia, co zamawiający stwierdził na str. 18 Informacji o odrzuceniu.
Na str. 17 Informacji o odrzuceniu zamawiający wskazał dodatkowo, że: „Samo podjęcie działań naprawczych i zapobiegawczych określonych w art. 110 ust. 2 pkt 1–3 pz.p. nie jest wystarczające. Z brzmienia art. 110 ust. 2 p.z.p. wynika jasno, że wykonawca musi udowodnić te działania zamawiającemu. Zamawiający nie bada z urzędu, czy wykonawca, podjął działania w celu samooczyszczenia, które są wystarczające do wykazania jego rzetelności. Wykonawca musi przedstawić dowody z własnej inicjatywy.”.
W kontekście całego uzasadnienia czynności odrzucenia oferty odwołującego wydaje się, że faktycznymi przyczynami, dla których oferta odwołującego została odrzucona było nie to, że SAFEGE nie wdrożył w ramach swojej organizacji adekwatnych środków naprawczych i zapobiegawczych, ale to, że nie zaprezentował ich w oczekiwany przez zamawiającego sposób, co nie może stanowić kluczowego argumentu przemawiającego za „nierzetelnością” wykonawcy i nieskutecznością dokonanego przez niego samooczyszczenia.
Pomimo tego, że przepis art. 110 ust. 3 ustawy wskazał, że ocena działań podjętych przez wykonawcę w ramach procedury samooczyszczenia jest kompetencją zamawiającego, to ocena ta nie może następować w sposób dowolny, bez obiektywnych kryteriów tej oceny, które wyznaczać powinna „waga” naruszenia, którego samooczyszczenie dotyczy.
W ocenie odwołującego w Informacji o odrzuceniu próżno szukać merytorycznej argumentacji wskazującej, na to, że odwołujący nie wdrożył w ramach swojej organizacji rzetelnych i adekwatnych środków naprawczych. Zamawiający w żaden sposób nie zestawia zaistniałych wcześniej zdarzeń z działaniami naprawczymi przeprowadzonymi przez SAFEGE. Nie przedstawia żadnej argumentacji, która uzasadniałaby konkluzję, do jakiej doszedł zamawiający, tj., że odwołujący nie wykazał swojej rzetelności. W szczególności zamawiający nie wskazał, jakie środki naprawcze powinny zostać dodatkowo podjęte w sytuacji, w jakiej znalazł się odwołujący i w kontekście zdarzeń, jakie legły u podstaw wdrożenia procedury tzw. samooczyszczenia SAFEGE i jakie inne środki naprawcze uznałby za adekwatne (i dlaczego).
Na str. 19 Informacji o odrzuceniu zamawiający wskazał, że: „Wykonawca podjął środki zaradcze i naprawcze, które opisał lecz jedynie częściowo wykazał dokumentami. Zamawiający negatywnie ocenia przedstawione środki jako nieadekwatne i nieodpowiednie do zapobiegania dalszemu nieprawidłowemu postępowaniu wykonawcy, co jest celem samooczyszczenia Wykonawcy i jego analizy dokonywanej przez zamawiającego zgodnie z art. 110 ust. 2 p.z.p.”.
Analiza treści Informacji o odrzuceniu wskazał na to, że z jednej strony zamawiający zarzucił SAFEGE brak dowodów na poparcie określonych okoliczności, a z drugiej strony nieadekwatność podjętych środków naprawczych do czego odwołujący odniesienie się w kolejnych punktach.
Odwołujący zwrócił uwagę na to, jakie twierdzenia odwołującego zamawiający uznał za gołosłowne i wymagające poparcia dowodami, podkreślając, że w ocenie odwołującego, oczekiwania zamawiającego formułowane są w całkowitym oderwaniu od zdarzeń do jakich doszło i celu, jakiemu służyć ma procedura z art. 110 ust. 2 ustawy. W treści Informacji o odrzuceniu zamawiający podkreśla brak dowodów w odniesieniu do następujących okoliczności:
a.„spornego charakteru not księgowych wystawionych przez innego zamawiającego” – wydaje się, że w sytuacji, gdy pomimo pozostawania w sporze z zamawiającym, wykonawca przeprowadza procedurę samooczyszczenia, to złożenie pozwu lub wyciągu z korespondencji nie ma żadnego znaczenia dla oceny rzetelności wykonawcy i adekwatności podjętych przez niego środków naprawczych, skoro mimo wszystko przeprowadza procedurę samooczyszczenia (str. 20 lit. a), str. 23 lit. a) Informacji o odrzuceniu),
b.„zapłaty kary umownej przez kompensatę” – odwołujący złożył zamawiającemu oświadczenie, że szkoda została zapłacona w drodze kompensaty, a oświadczenie to jest zgodne ze stanem faktycznym, czego zamawiający w żaden sposób nie kwestionuje; kompensata jest jednym ze sposobów, w jaki można dokonać zapłaty i wynika z przepisów Kodeksu cywilnego. W taki właśnie sposób zaspokojenia swoich roszczeń dokonał zamawiający ZIM i PZDW, co SAFEGE potwierdził przez stosowne oświadczenie zawarte w wyjaśnieniach (str. 20 lit. b, str. 23 lit. a) Informacji o odrzuceniu),
c.„informowanie innych zamawiających o przeszłości kontraktowej i podejmowanych działaniach naprawczych” – Zamawiający zarzucił, że odwołujący nie przedstawił dowodów potwierdzających fakt informowania innych zamawiających o swojej przeszłości kontraktowej i prowadzeniu procedury tzw. samooczyszczenia, przy czym równocześnie nie zaprzecza, że sam uzyskał taką informację; po stronie odwołującego powstaje więc pytanie, dlaczego zamawiający ma wątpliwości, że analogicznych działań odwołujący nie podejmuje w innych postępowaniach? Zamawiający zresztą nie wskazał przy tym na jakiekolwiek sygnały, aby takie działania nie były stosowane wobec innych zamawiających, u których wykonawca składa oferty (str. 20 lit. d), str. 24 lit. c), str. 27 lit. d) Informacji o odrzuceniu),
d.„przeprowadzenia audytu wewnętrznego” – Zamawiający zarzucił, że odwołujący nie przedstawił wyniku dokonanej przez siebie analizy stanu faktycznego, jaki miał miejsce w trakcie realizacji zadania PZDW w Rzeszowie w formie „żadnego dokumentu”, przy czym zamawiający nie wskazał, dlaczego w jego ocenie wynik audytu musi zostać przedstawiony w formie jakiegokolwiek dodatkowego dokumentu i dlaczego przedstawione przez SAFEGE informacje co do przyczyn zdarzenia bezpośrednio w treści wyjaśnień nie są wystarczające i powinny się znaleźć w dodatkowym dokumencie, który zawierałby przecież tożsame ustalenia – co istotne w przypadku audytu jaki został przeprowadzony 4 grudnia 2024 r., który dotyczył wprowadzenia w błąd zamawiającego w toku „postępowania Somonino B” (taki raport został sporządzony i przedłożony zamawiającemu) zamawiający również formułuje zastrzeżenia – tym razem co do stopnia jego szczegółowości (str. 23 lit. b), str. 27 lit. c) Informacji o odrzuceniu),
e.„zapewnienie podwójnej weryfikacji ofert” – Zamawiający zarzucił, że wykonawca nie przedstawił dowodu na to, że przy składaniu kolejnych ofert dokonuje faktycznie podwójnej weryfikacji ofert. Nie wskazał przy tym, jakiego dowodu w tym zakresie oczekiwałby, zwłaszcza że weryfikacja ofert jest czynnością faktyczną i sprowadza się do każdorazowego sprawdzenia dokumentów składanych wraz z ofertą przez dwie osoby (str. 31 lit. h) iv. Informacji o odrzuceniu).
Odwołujący zarzucił więc zamawiającemu błędne rozumienie przepisu art. 110 ust. 2 ustawy i użytego w nim czasownika „udowodnić”. W ocenie odwołującego konieczność „udowodnienia” zamawiającemu, że wykonawca spełnił przesłanki, o których mowa w art. 110 ust. 2 pkt 1-3 ustawy powinna być rozpatrywana przez pryzmat okoliczności każdorazowego zdarzenia i celu samooczyszczenia i nie może sprowadzać się do obowiązku przedstawienia dowodu na każde stwierdzenie zawarte w wyjaśnieniach wykonawcy. Tymczasem takie stanowisko zdaje się prezentować zamawiający, zwłaszcza że w wielu przypadkach argumentacja sprowadza się do czysto hipotetycznych rozważań, związanych choćby z utrzymaniem ciągłości zatrudnienia, co zdaje się wręcz wypaczać istotę dokumentowania środków naprawczych.
Co więcej, w odniesieniu do części okoliczności lub czynności, które zamawiający uznał za „gołosłowne”, to Zamawiający miał możliwość ich ustalenia lub potwierdzenia na podstawie dowodów, które złożył SAFEGE. Dotyczy to m.in. następujących okoliczności lub czynności:
a.Zamawiający wskazał na brak dowodu odbioru Etapu I dla Odcinka 3 (str. 7 Informacji o odrzuceniu, pkt 2) – tymczasem z oświadczenia zamawiającego ZIM, który SAFEGE złożył w ramach wyjaśnień (dołączonego do wyjaśnień) jednoznacznie wynika, że etap ten został odebrany przez zamawiającego. Ponadto o tym, że został on odebrany świadczy też fakt, że zamawiający ZIM powierzył SAFEGE świadczenie usług nadzoru autorskiego w ramach tego zadania, które to umowy zostały załączone do wyjaśnień złożonych zamawiającemu,
b.Zamawiający zarzuca przy tym odwołującemu (str. 19, akapit drugi Informacji o odrzuceniu), że nie wskazał szczegółowych informacji na temat zdarzenia do jakiego doszło w ramach Projektu 8. Pułku Ułanów, przy czym wykonawca opisał zdarzenie, a ponadto odwołał się do dwóch wyroków Krajowej Izby Odwoławczej, jakie zamawiający zresztą analizował i do których odwołuje się w Informacji o odrzuceniu (tj. wyrok, jaki zapadł w sprawie o sygn. akt: KIO 3697/24 oraz KIO 4037/24), w których także opisany był stan faktyczny tej sprawy,
c.Zamawiający zarzuca, że SAFEGE nie przedłożył dowodu, że informuje innych zamawiających o podstawach do wykluczenia go z postępowania, przy czym na takie działania wskazał choćby treść Raportu z audytu postępowania Somonino B, który stanowił załącznik nr 1 do wyjaśnień w trybie art. 110 ust. 2 ustawy, a także zarządzenie nr 3/2025 i nr 4/2025 (również stanowiące załączniki do wyjaśnień). I tak na przykład w treści zarządzeniu nr 4/2025 znajduje się następujące polecenie skierowane do pracowników odwołującego:
„Wskazane powyżej informacje powinny być aktualizowane niezwłocznie po zaistnieniu nowych zdarzeń lub zmiany okoliczności wskazanych w pkt 3 powyżej. 5. Dostęp do Zbioru będzie miała Dyrekcja Oddziału w Polsce oraz Biuro Prawne. Baza będzie stanowiła podstawę do przygotowania odpowiednich wyjaśnień do ofert w zakresie fakultatywnych podstaw wykluczenia, które będą podlegały akceptacji Dyrekcji Oddziału w Polsce. 6. Pracownicy przygotowujący i składający ofertę lub dokumenty w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego powinni korzystać ze zaktualizowanych wersji wyjaśnień przekazywanych przez Biuro Prawne. 7. Zapewnia się odpowiednie wsparcie prawne dla osób przygotowujących i składających oferty oraz dokumenty w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego”.
Z kolei zarządzenie 3/2025 zawiera dodatkowo Instrukcję wypełnienia JEDZ – ogólną, do wszelkich ofert dla zamawiających.
d.Zamawiający w kilku miejscach wskazał na brak dowodu na dodatkowe wsparcie prawne dla projektów, jak również na brak dowodu na wsparcie prawne dla ofertujących, przy czym okoliczność, że SAFEGE wdrożył odpowiednie wsparcie w tym zakresie wynika m.in. z dołączonych do wyjaśnień zarządzeń wewnętrznych. I tak np. w zarządzeniu nr 3/2025, w treści zawartej w Instrukcji, wskazana została współpraca z Biurem Prawnym - w tym miejscu odwołujący wkleił odpowiednie fragmenty zarządzenia nr 3/2025
Z kolei z treści zarządzenia nr 4/2025 również wynika współpraca z Biurem Prawnym - w tym miejscu odwołujący wkleił odpowiednie fragmenty zarządzenia nr 4/2025
Ponadto dowodem na takie wsparcie (ofertujących) jest zaświadczenie o szkoleniu, jak również wiadomości e-mail wychodzące z działu prawnego, a stanowiące załączniki do wyjaśnień: przesyłające wyrok, jaki zapadł w sprawie NASK, czy wiadomość e-mail z prośbą o opinię prawną kancelarii zewnętrznej i rekomendacje co do dalszych działań SAFEGE.
Powyższe wskazał więc raczej na to, że zamawiający nie dokonywał rzetelnej i uważnej analizy wyjaśnień złożonych przez odwołującego, tylko wręcz usilnie poszukiwał argumentów, którymi mógłby podeprzeć z góry podjętą decyzję o zamierza odrzucenia oferty SAFEGE.
Co więcej, pewne okoliczności zostały wręcz w sposób jednoznaczny błędnie ustalone przez zamawiającego, a ustalenie te miały stanowić dowód na twierdzenie zamawiającego, że SAFEGE nie przeprowadził skutecznie procedury samooczyszczenia w odniesieniu do przesłanek wykluczenia z postępowania, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy. Na str. 5 Informacji o odrzuceniu zamawiający wskazał następująco:
„W odpowiedzi na kolejne pytanie formularza JEDZ:
„Czy wykonawca może potwierdzić, że: nie jest winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji b) nie zataił tych informacji; c) jest w stanie niezwłocznie przedstawić dokumenty potwierdzające wymagane przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający; oraz d) nie przedsięwziął kroków, aby w bezprawny sposób wpłynąć na proces podejmowania decyzji przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający, pozyskać informacje poufne, które mogą dać mu nienależną przewagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub wskutek zaniedbania przedstawić wprowadzające w błąd informacje, które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia?” Wykonawca zaznaczył odpowiedź „TAK”.
Tymczasem SAFEGE udzielił twierdzącej odpowiedzi, ale na pytanie, w innym brzmieniu, tj. na pytanie:
„Czy wykonawca znalazł się w jednej z poniższych sytuacji:
a)był winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do
weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji;
b)zataił te informacje;
c)nie był w stanie niezwłocznie przedstawić dokumentów potwierdzających wymaganych przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający; oraz
d)przedsięwziął kroki, aby w bezprawny sposób wpłynąć na proces podejmowania decyzji przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający, pozyskać informacje poufne, które mogą dać mu nienależną przewagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub wskutek zaniedbania przedstawić wprowadzające w błąd informacje, które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia?”
co ma fundamentalne znaczenie z punktu widzenia oceny prawdziwości złożonego przez odwołującego oświadczenia. Nie sposób bowiem przypisać odwołującemu oświadczenia nieprawdy.
W kontekście przedmiotowego zarzutu kluczowym będzie rozstrzygniecie, czy zamawiający rzeczywiście miał podstawy do uznania, że przedstawione przez odwołującego środki naprawcze nie są wystarczają do wykazania jego rzetelności. Odwołujący zwrócił uwagę, że choć zamawiający wskazał, że uznał podjęte przez SAFEGE środki naprawcze za „nieadekwatne”, to nie wskazał, które z przedłożonych środków nie są odpowiednią reakcją na zdarzenia, do jakich doszło i dlaczego. W szczególności:
a.Zamawiający nie kwestionuje, że przeprowadzenie audytów wewnętrznych po stronie SAFEGE, w celu ustalenia przyczyn określonych zdarzeń, było działaniem zasadnym po to, aby podjąć określone działania naprawcze,
b.Zamawiający nie kwestionuje, że wdrożenie w ramach struktury SAFEGE nowych procedur (zmaterializowanych w formie odpowiednich zarządzeń, jak zarządzenie nr 3/2025 i 4/2025), w celu identyfikowania i nadawania odpowiedniej kwalifikacji incydentom, do jakich dochodzi w trakcie realizacji poszczególnych zdarzeń, było działaniem zasadnym i adekwatnym do zdarzeń, których dotyczyły wyjaśnienia,
c.Zamawiający nie kwestionuje wreszcie, że w kontekście zdarzeń, do jakich doszło, zasadnym było wprowadzenie w ramach struktury SAFEGE zmian organizacyjnych, wzmocnienie składu osobowego zespołów projektowych i ofertowych (przez dodatkowe wsparcie merytoryczne, osobowe - dodatkowe zatrudnienia, działania edukacyjne – szkolenia i inne formy doskonalenia zawodowego, działania koordynacyjne – częstsze spotkania organizacyjne w obrębie zespołów).
Odwołujący postawił więc pytanie, dlaczego pomimo niekwestionowania zasadności podjęcia tych działań zamawiający uznaje podjęte środki naprawcze za „nieadekwatne i nieodpowiednie do zapobiegania dalszemu nieprawidłowemu postępowaniu Wykonawcy” (str. 23 Informacji o odrzuceniu).
Należy bowiem odróżniać „nieadekwatność” środka naprawczego od sposobu jego zaprezentowania. W rzeczywistości zamawiający w Informacji o odrzuceniu zwrócił uwagę właśnie na sposób prezentacji określonych środków naprawczych a nie kwestionuje ich istotę. Na przykład:
a.„w ocenie zamawiającego nie jest jasne czy Zarządzenie obowiązuje: nie zostało podpisane, oraz nie została przedstawiona droga kolportażu” (str. 20 lit. f) pkt 1 Informacji o odrzuceniu, podobnie str. 27 lit. e) pkt 1) – dlaczego więc Zamawiający nie zadał w tym zakresie pytania odwołującemu? Zwłaszcza, że zamawiający jest w posiadaniu podpisanego elektronicznie Zarządzenia.
b.„Wykonawca nie wyjaśnił bowiem jednocześnie jaka była struktura przed wdrożeniem tych środków kadrowych, na jakich stanowiskach były wakaty i z jakich przyczyn, ile osób się zwolniło w tym okresie czasu z powodów niezależnych od Wykonawcy. Wykonawca nie wskazał czy rekrutacja dotyczy tylko zatrudnienia osób jedynie w celu dokończenia zadania ZIM, czy dotyczy wszystkich zadań. Przedstawione dowody na zatrudnienie są też dalece anonimowe, nie jest wskazane ile osób było wcześniej przypisanych do realizacji podobnych kontraktów w ramach struktury organizowanej Wykonawcy a ile teraz będzie po rekrutacji” (str. 21 pkt 2 Informacji o odrzuceniu, podobnie str. 28 pkt 2, str. 32 pkt v) – dlaczego zamawiający nie skierował prośby o wyjaśnienie tych okoliczności przez odwołującego, zwłaszcza że w treści kolejno składanych zamawiającemu wyjaśnień odwołujący opisywał kolejne zmiany, jakie następują w ramach jego struktury. Dokumenty zostały zanonimizowane w celach ochrony danych osobowych pracowników SAFEGE, co nie jest sytuacją nadzwyczajną – z taką praktyką można się spotkać choćby na gruncie wyjaśnień ceny, gdzie np. większość wykonawców anonimizuje dane swoich pracowników,
c.„Wykonawca zadeklarował zmiany organizacyjne w strukturze działu projektowania i przedłożył na dowód tego Wyciąg z księgi organizacyjnej. W ocenie zamawiającego informacja ta nie dowodzi poprawy rzetelności Wykonawcy bowiem brak materiału jaka była organizacja pracy przed tą zmianą i jak to działanie ma poprawić jakość pracy Wykonawcy w przyszłości” (str. 22 pkt 3 Informacji o odrzuceniu, podobnie str. 24 pkt 2, str. 29 pkt 5) - dlaczego zamawiający nie skierował prośby o wyjaśnienie tych okoliczności przez odwołującego?,
d.„W ocenie zamawiającego zaświadczenia są cenne jako informacja o podnoszeniu kompetencji osób w nich uczestniczących. Jednakże z ich treści nie wynika, że dotyczą w ogóle pracowników Wykonawcy czy osób stale współpracujących, nie wiadomo z jakiego działu są osoby uczestniczące w szkoleniu oraz czy te osoby nadal pracują u Wykonawcy” (str. 22 pkt 4 Informacji o odrzuceniu, podobnie str. 25 pkt 5, str. 29 pkt 4) - dlaczego zamawiający nie skierował prośby o wyjaśnienie tych okoliczności przez odwołującego?,
e.„wdrożenie cyklicznych spotkań monitorujących realizowane projekty na bieżąco. W ocenie zamawiającego zaproszenia na takie spotkania przedstawione na dowód odbywania takich spotkań są niewystarczające. Nie zostało w żaden sposób udowodnione przez Wykonawcę, że takie spotkanie się w ogóle odbywają, w jakim miejscu, w jakim składzie osobowych, czy organizowane są rzeczywiście cyklicznie, w jakim interwale czasowym jaki jest ich program” (str. 24 pkt 1 Informacji o odrzuceniu, podobnie str. 32 pkt iii, ) - dlaczego zamawiający nie skierował prośby o wyjaśnienie tych okoliczności przez odwołującego?
Zamawiający miał możliwość skorzystania z narzędzi, jakie wynikają z przepisu art. 128 ustawy i dążyć do rozwiania wątpliwości, które po jego stronie się zrodziły, czego zaniechał, a pozostawione bez odpowiedzi pytania postanowił wykorzystać na niekorzyść odwołującego. W ocenie odwołującego skorzystanie z procedury art. 128 ust. 4 ustawy nie stanowiłoby naruszenia zasady równego traktowania wykonawców w postępowaniu, a stanowiłoby wyraz staranności po stronie zamawiającego, który dąży do wyboru oferty rzeczywiście najkorzystniejszej.
W kontekście oceny podejmowanych przez odwołującego środków naprawczych zamawiający w wielu miejscach zdaje się wręcz „na siłę” wykreować wrażenie nieskuteczności samooczyszczenia dokonanego przez SAFEGE, poddając w wątpliwość, czy szkolenia dotyczyły pracowników, którzy są nadal zatrudnieni u odwołującego, czy nadzory autorskie nie były przypadkiem zlecone przez zamawiającego ZIM z uwagi na kwestie związane z prawami autorskimi, co pokazuje tylko jak dalece negatywne było nastawienie zamawiającego do oceny wyjaśnień złożonych przez SAFEGE.
Odwołujący zwrócił uwagę, że nie ma jednego, ustandaryzowanego wzoru i schematu, według jakiego należy konstruować wyjaśnienia w trybie art. 110 ust. 2 ustawy i należy mieć też na względzie, że wykonawca (niezależnie od podejmowanych starań, aby udzielić zmawiającemu szczegółowych wyjaśnień) nie odszyfruje wszystkich oczekiwań zamawiającego, ponieważ zwyczajnie nie wie, jakie jest jego wyobrażenie co do modelowego „samooczyszczenia”, zwłaszcza że są one zróżnicowane pomiędzy różnymi zamawiającymi. I tak na przykład w postępowaniu prowadzonym przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. pod nazwą: „Zarządzanie i sprawowanie nadzoru inwestorskiego nad realizacją robót budowlanych na linii kolejowej nr 229 na odcinku Kartuzy – Lębork ramach projektu pn. „Zapewnienie dostępu kolejowego do elektrowni jądrowej Lubiatowo – Kopalino”, nr ref.: 9090/IREZA2/01366/01090/25/”, zbliżone wyjaśnienia w zakresie podstaw wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy w żaden sposób nie były kwestionowane przez zamawiającego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i KIO i odwołujący uzyskał przedmiotowe zamówienie.
Pomimo więc wynikającej z art. 110 ust. 3 ustawy kompetencji każdego kolejnego zamawiającego do dokonania oceny wyjaśnień składanych przez wykonawcę w trybie art. 110 ust. 2 ustawy, to jednak przepis ten nie powinien być wykorzystywany jako instrument służący do eliminowania ofert wykonawców w dowolny sposób, a ewentualna decyzja zamawiającego o odrzuceniu oferty wykonawcy powinna być wynikiem realnego wykazania przez niego, że środki naprawcze podjęte przez wykonawcę nie są adekwatne do zdarzeń, jakich dotyczą. Tymczasem takiej argumentacji zamawiający w ogóle nie przedstawia (tym bardziej w kontekście określonych naruszeń), a w treści Informacji o odrzuceniu skupia się raczej na wykazywaniu niespełnienia wszystkich oczekiwań zamawiającego co do składanych przez SAFEGE wyjaśnień.
Odwołujący zwrócił w tym miejscu uwagę na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej, jaki zapadł w sprawie o sygn. akt: KIO 1847/25, który pomimo tego, że dotyczy innej przesłanki wykluczenia z postępowania, to jednak odnosi się także do miernika staranności i obiektywizmu zamawiających przy analizie treści wyjaśnień w trybie art. 110 ust. 2 ustawy:
„Należy podkreślić, że procedura samooczyszczenia z uwagi na możliwość jej odniesienia do każdej z podstaw wykluczenia wymaga uwzględnienia wagi i szczególnych okoliczności czynu. Wykonawca w wyjaśnieniach wskazywał na specyficzne warunki związane z prowadzeniem działalności w ramach, której stwierdzone zostało naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Zamawiający skupiając się wyłącznie na niedostatecznym, z uwagi na brak dowodów, wykazaniu środków naprawczych, faktycznie nie odniósł się do znaczenia opisanych zmian i mechanizmów na ewentualne przyszłe działanie wykonawcy. Taka ocena w zasadzie sprowadza się do podważenia wiarygodności wykonawcy wyłącznie w oparciu o suche stwierdzenie braku dowodów, bez merytorycznej oceny znaczenia opisanych w samooczyszczeniu działań naprawczych.
Zgodnie z art. 110 ust. 3 Ustawy do wykluczenia wykonawcy z postępowania prowadzić ma negatywna ocena podjętych czynności, jako niewystarczających do wykazania rzetelności wykonawcy. Przepis ten zakłada zatem konieczność dokonania oceny merytorycznej uwzględniającej okoliczności czynu, czego zamawiający nie dokonał wykluczając wykonawcę z postępowania. W szczególności zamawiający nie odniósł się do stwierdzonych w decyzji działań i zakresu ich znaczenia dla obecnej sytuacji rynku usług, w tym usług objętych postępowaniem anytymonopolowym, które według odwołującego obecnie nie mają udziału w rynku. Zamawiający pominął również okoliczność niesporną, a wynikającą z samodzielnego składania oferty przez odwołującego, czy też sam upływ czasu od zdarzeń, które stwierdzone zostały w decyzji Prezesa UOKiK. Odwołujący na rozprawie przedłożył przykładowe zawiadomienia z innych postępowań przetargowych, w których uczestniczył już po opisanym zdarzeniu, w których uznano samooczyszczenie za skuteczne. Jest to również okoliczność dla wykonawcy znacząca, gdyż pozwala ocenić działania jakie podejmował w celu wykazania swojej rzetelności.
Na zakończenie należy wskazać, że ocena zamawiającego nie odnosi się do działań wykonawcy, ale skupia się na wytknięciu braków, co mogłoby być uzupełnione przez wykonawcę, gdyby zamawiający skorzystał z możliwości jaką dają przepisy ustawy (art. 128 ustawy). Ponieważ zamawiający nie dokonał oceny odnoszącej się do okoliczności czynu i działań naprawczych, która pozwoliłaby ustalić dlaczego mechanizmy wdrożone przez wykonawcę są niewystarczające dla zapobieżenia naruszeniom w przyszłości, Izba uwzględniła zarzuty podniesione w odwołaniu.” (zob. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. akt: KIO 1847/25).
Odwołujący przywołuje powyższy wyrok, bowiem stoi na stanowisku, że z podobną sytuacją mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy, tj. że zamawiający nie dokonał należytej, merytorycznej i obiektywnej oceny złożonych przez odwołującego wyjaśnień w trybie art. 110 ust. 2 ustawy, w kontekście zdarzeń, do jakich doszło, nie wyjaśnia, dlaczego przedsięwzięte środki naprawcze uznał za „nieadekwatne” i „nieskuteczne” i skupia się przede wszystkim na podkreślaniu swoich zastrzeżeń co do liczby i sposobu prezentacji dowodów. W tym kontekście tym bardziej nie sposób zrozumieć, dlaczego zamawiający nie uruchomił w stosunku do odwołującego procedury, o której mowa w art. 128 ust. 4 ustawy i nie zwrócił się do SAFEGE z wnioskiem o udzielenie wyjaśnień, skoro rzekomo tak liczne pytania pojawiły się po jego stronie w związku ze sposobem prezentacji przez SAFEGE określonych środków naprawczych.
Tym samym zarzuty z pkt 1 i 2 petitum odwołania uznać należy za w pełni zasadne, a decyzja o odrzuceniu oferty SAFEGE na obecnym etapie jest co najmniej przedwczesna.
Niejasność podstaw odrzucenia.
Równolegle odwołujący zarzucił zamawiającemu, że przedstawione przez niego uzasadnienie faktyczne i prawne odrzucenia jego oferty jest niejednoznaczne i budzi wątpliwości co do tego, w odniesieniu do jakich zdarzeń zamawiający uznał, że są w stosunku do SAFEGE spełnione przesłanki wykluczenia go z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy.
Odwołujący zauważył, że na str. 15 Informacji o odrzuceniu zamawiający wskazał następujące uzasadnienie prawne swojej decyzji:
„Zamawiający odrzuca ofertę Wykonawcy na podstawie 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) p.z.p., gdyż została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania w myśl art. 109 ust. 1 pkt 7), 8) i pkt 10) w zw. z art. 110 ust. 3 zdanie 2 w zw. art. 111 pkt. 5) i pkt. 6) p.z.p. w związku z tym, że Wykonawca:
-który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady;
-w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawieniu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych,
-w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
Zamawiający dzieli dalszą część uzasadnienia na trzy punkty, tj.:
a.pkt IV. „okoliczności wskazane w art. 109 ust. 1 pkt 7 p.z.p.”, gdzie prezentuje swoje stanowisko co do nieskuteczności samooczyszczania SAFEGE w zakresie dotyczącym zdarzeń związanych z 8. Pułku Ułanów oraz umowami realizowanymi na rzecz zamawiającego PZDW,
b.pkt V. „okoliczności wskazane w art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz 10) p.z.p.” gdzie prezentuje swoje stanowisko co do nieskuteczności samooczyszczania SAFEGE w zakresie dotyczącym wprowadzenia w błąd zamawiającego PKP Polskie Linie Kolejowe oraz zamawiającego NASK,
c.pkt VI. „okoliczności związane z projektami historycznymi”.
O ile podstawy prawne odrzucenia oferty odwołującego są dla niego identyfikowalne w odniesieniu do rozważań prowadzonych w pkt IV i V Informacji o odrzuceniu, to są sytuacja wygląda już zupełnie inaczej, w odniesieniu do rozważań prowadzonych przez zamawiającego w ramach pkt VI.
Odwołujący, wraz z ofertą, przedłożył zamawiającemu wypełniony formularz JEDZ, w którym nie tylko ujawnił, że znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą umową, opisał szczegółowo te zdarzenia, ale tylko cześć z nich wypełniała przesłanki, o których mowa w art., 109 ust. 1 pkt 7 ustawy i w stosunku do nich złożył wyjaśnienia w trybie art. 110 ust. 2 ustawy. W odniesieniu do pozostałych zdarzeń, zwanych zbiorczo „projektami historycznymi” (skutkujących w części przypadku drobnymi karami umownymi) wyraźnie wskazał, że udziela twierdzącej odpowiedzi na przedmiotowe pytanie zawarte w JEDZ jedynie z ostrożności, wyjaśniając, że mimo wystąpienia tych zdarzeń nie są względem niego spełnione przesłanki wykluczenia z postępowania.
Tymczasem zamawiający, w Informacji o odrzuceniu wskazał, że „Informacje zawarte w dokumencie o nazwie: „Wyjaśnienia dotyczące historycznej realizacji projektów w świetle fakultatywnych podstaw wykluczenia” nie mogą stanowić oświadczeń, wyjaśnień i dowodów, wykazujących spełnienie w sposób łączny przesłanek wymienionych w art. 110 ust. 2 p.z.p. tj. podjętych w celu skutecznego samooczyszczania wykonawcy. Warunkiem przyjęcia takich wyjaśnień za rzetelne samooczyszczenie, jest ich przedstawienie przez Wykonawcę w sposób i w formie przewidzianej ustawą p.z.p. Wykonawca zaniedbał tego obowiązku ponieważ przedstawił jedynie ogólne zarysy 15 umów na realizację zamówień publicznych, wskazał, że w trakcie ich realizacji nastąpiły sytuacje konfliktowe z zamawiającymi lecz nie przedstawił środków zapobiegawczych powiązanych każdorazowo z tymi umowami.” (str. 33 Informacji o odrzuceniu).
Powyższe rodzi pewne wątpliwości, czy zamawiający również w stosunku do „projektów historycznych” uznał, że odwołujący podlega wykluczeniu, przy czym nie sposób ustalić, jakich dokładnie zdarzeń ma to dotyczyć, jakiej przesłanki wykluczenia i dlaczego.
Zamawiający prowadzi bowiem rozważania co do nieskutecznego przeprowadzenia przez SAFEGE procedury tzw. „samooczyszczenia”, przy czym po pierwsze odwołujący takiej procedury w ogóle nie przeprowadzał w odniesieniu do „projektów historycznych” z tego powodu, że kwestionował spełnienie względem niego przesłanek wykluczenia wynikających z treści art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy i szczegółowo wyjaśniał, dlaczego uważa, że nie są względem niego spełnione przesłanki wykluczenia, pomimo wystąpienia określonych zdarzeń, które opisał. Z drugiej strony sam zamawiający, pomimo tego, że wskazał, że odwołujący nie przeprowadził skutecznie procedury samooczyszczenia, to nie wyjaśnia w sposób jednoznaczny, której przesłanki wykluczenia wykonawcy z postępowania hipotetyczne samooczyszczenia miałoby w ogóle dotyczyć i dlaczego.
Informacja o odrzuceniu jest chaotyczna i całkowicie niejasna, a sposób jej prezentacji (w szczególności na jakiej podstawie prawnej i w odniesieniu do jakich zdarzeń oferta wykonawcy została odrzucona) ma fundamentalne znaczenie dla możliwości skorzystania przez odwołującego ze środków ochrony prawnej i sformułowania odpowiednich zarzutów w odwołaniu, ale także dla działań odwołującego w innych postępowaniach, o udzielenie których się aktualnie ubiega.
Za szczególnie niezrozumiałe, a jednocześnie niepokojące według odwołującego należy uznać to, że np. na str. 34 Informacji o odrzuceniu zamawiający wskazał następująco: „Z wyjaśnień nie wynika, czy Wykonawca podjął środki zaradcze względem osób, które przyczyniły się do nałożenia na Wykonawcę kar umownych lub do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od realizacji umów z winy wykonawcy. Ponadto nie wskazano, czy takie środki są adekwatne do zminimalizowania ryzyka powtórzenia się takich sytuacji w przyszłości. Informacja ta stanowi w ocenie zamawiającego dodatkowy dowód na to, że Wykonawca co najmniej w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawia informacje wprowadzające w błąd tj. deklaruje, że nie podlega wykluczeniu z przyczyn określonych w art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz 10) p.z.p. mimo, że nastąpiły problemy przy realizacji 15 kontraktów lecz jednoczenie sam Wykonawca z własnej inicjatywy nie oferuje dowodów, oświadczeń i wyjaśnień stanowiących samooczyszczenie w kontekście tych umów.”, co może sugerować, że zamawiający doszedł do przekonania, że w odniesieniu „projektów historycznych” względem odwołującego są spełnione przesłanki do wykluczenia z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy z tego tylko powodu, że wykonawca poinformował o tych zdarzeń, opisał je szczegółowo po to właśnie, aby nie być posądzonym o wprowadzenie w błąd zamawiającego wobec pozostawania w przeświadczeniu, że zdarzenie te nie wypełniają przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy. Takie działanie zamawiającego jest już wręcz absurdalne, bowiem właśnie mając na uwadze ciąg zdarzeń do jakich doszło przede wszystkim w „postępowaniu Somonino B”, odwołujący transparentnie informuje kolejnych zdarzeniach w wszystkich zdarzeniach (nawet tych, które skutkowały wręcz symbolicznymi karami umownymi). Tymczasem obecnie, w sposób całkowicie niejednoznaczny, bez wskazania szczegółowego uzasadnienia, zamawiający sugeruje, że tym działaniem wprowadził rzekomo zamawiającego w błąd, czemu odwołujący (z ostrożności procesowej – wobec niejasności stanowiska zamawiającego) kategorycznie zaprzecza podkreślając, że nie przekazał zamawiającemu żadnej informacji, która nie odpowiadałaby rzeczywistości.
W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że: „Nie ulega wątpliwości, że Strony związane umową w sprawie udzielenia zamówienia publicznego mogą odmiennie dokonywać oceny zaistniałych okoliczności faktycznych lub prawnych, co może skutkować sporami w trakcie realizacji umowy lub właśnie w przypadku zakończenia współpracy. Rolą zamawiającego była rzetelna i wnikliwa ocena przedstawionych mu dokumentów, czego zamawiający zaniechał w samym postępowaniu, a co szczegółowo czynił dopiero w ramach postępowania odwoławczego. Dopiero w złożonych Izbie pismach procesowych zamawiający szczegółowo odnosił się do okoliczności związanych ze złożeniem oświadczenia przez Tramwaje Śląskie, oceny tego oświadczenia przez samego odwołującego, do postawy pana Ł. G. i udzielenia mu przez Tramwaje Śląskie zamówienia z wolnej ręki w tożsamym zakresie po zakończeniu współpracy z odwołującym. Elementy te nie zostały przedstawione w Informacji o odrzuceniu oferty ani w części uzasadnienia faktycznego, ani w uzasadnieniu prawnym.
Skoro zamawiający nieprawidłowo dokonał czynności wykluczenia z zastosowaniem art. 109 ust. 1 pkt 7 PrZamPubl, nie wykazując, że doszło do ziszczenia się przesłanek ujętych w tym przepisie, to Izba nie jest władna dokonywać tej oceny za zamawiającego.
Obowiązkiem Izby jest ocena czynności lub zaniechań zamawiającego, a nie działanie za ten podmiot.
Następnie podkreślenia wymaga, że Izba nie podziela stanowiska zamawiającego, że odwołujący zobowiązany był do przeprowadzenia procedury samooczyszczenia. Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa i doktryny, warunkiem skutecznego samooczyszczenia jest uznanie przez wykonawcę faktu, że popełnił delikt (tak m.in. wyrok KIO z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt KIO 1034/17, wyrok KIO z 3 lutego 2017 r., sygn. akt KIO 139/17). Przyjmując, że w pierwotnym JEDZ umieszczono by okoliczności przedstawione w JEDZ w 2022 roku, to w ocenie Izby odwołujący postąpiłby w dopuszczalny sposób. Odwołujący transparentnie przedstawiłby okoliczności dotyczące określonej umowy w sprawie zamówienia publicznego i mógłby powstrzymać się z wszczęciem procedury samooczyszczenia do czasu zakończenia przedmiotu sporu. Natomiast uprawnieniem zamawiającego byłaby ocena, czy przedstawione okoliczności warunkują konieczność wykluczenia danego Wykonawcy. Dostrzeżenia także wymaga, że procedura samooczyszczenia nie może mieć charakteru pozornego. W sposób rzetelny i kompletny powinna wyczerpywać wymogi ujęte przez ustawodawcę w art. 110 ust. 2 PrZamPubl. Tylko w ten bowiem sposób możliwe jest zadośćuczynienie celowi, jaki, zdaniem zarówno unijnego, jak i polskiego ustawodawcy, przyświeca tej procedurze, a jakim jest zapewnienie uniknięcia analogicznych sytuacji w przyszłości. Pytania zamieszczone w JEDZ-u należy odczytywać również przez pryzmat uregulowań unijnych, a z uwzględnieniem brzmienia przepisów prawa krajowego, implementującego prawa wspólnotowe. W ten sam sposób ocenić trzeba udzielane przez Wykonawców w jego treści odpowiedzi. Przy udzieleniu odpowiedzi twierdzącej nie należy od razu domniemywać, że Wykonawca przyznaje, że zachodzą wobec niego przesłanki wykluczenia, choćby z art. 109 ust. 1 pkt 7 PrZamPubl. W ocenie Izby konieczne jest każdorazowe zbadanie przez danego zamawiającego, czy występują okoliczności, które skutkować muszą wykluczeniem Wykonawcy w ramach wyjaśnień złożonych wraz z JEDZ. Tym samym Izba oceniła jako prawidłowe zachowanie odwołującego, który udzielając odpowiedzi twierdzącej w JEDZ, przedstawił okoliczności istotne dla danej odpowiedzi na pytanie, ale nie podjął jednocześnie czynności samooczyszczenia.” (zob. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 14 marca 2022 r., sygn. akt: KIO 375/22).
Odwołujący, kierując się wytycznymi wynikającymi z najnowszego orzecznictwa zarówno Krajowej Izby Odwoławczej, jak i Sądu Zamówień Publicznych, udzielił odpowiedzi twierdzącej na postawione w JEDZ pytanie dotyczące „projektów historycznych”, do jakich doszło w ramach wcześniej realizowanych przez niego umów po to, aby zamawiający miał możliwość dokonania samodzielnej oceny zaistniałych zdarzeń przez pryzmat przewidzianych w dokumentach zamówienia przesłanek wykluczenia wykonawcy z postępowania. Odwołujący działał przy tym w zaufaniu do zamawiającego.
Co więcej, odwołujący zwrócił uwagę, że przedstawienie przez odwołującego szczegółowego stanu faktycznego sprawy nie powinno w sposób automatyczny prowadzić do konkluzji, że względem niego są spełnione przesłanki wykluczenia z postępowania, a tym samym pociągać za sobą obowiązku przedkładania ewentualnego „self-cleaningu” w odniesieniu do przesłanki wykluczenia, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy już na etapie składania ofert, co byłoby działaniem wewnętrznie sprzecznym wobec jednoczesnego kwestionowania przez odwołującego spełnienia wobec niego przesłanek wykluczenia.
Tym bardziej nie sposób twierdzić, że szczegółowe opisanie stanu faktycznego może być postrzegane jako próba wprowadzenia zamawiającego w błąd, który to błąd ma się wyrażać w zaprezentowaniu przez wykonawcę swojej oceny stanu faktycznego, z którą potencjalnie może nie zgodzić się zamawiający, czego wykonawca nie wie, w momencie składania mu wyjaśnień.
Tymczasem końcowy fragment Informacji o odrzuceniu „W ocenie zamawiającego Informacje przedstawione przez Wykonawcę w wyjaśnieniach stanowiących załącznik do JEDZ pozostają zatem w oczywistej sprzeczności z rzeczywistością, a wobec Wykonawcy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7), 8) i 10) p.z.p.” sugeruje, że zamawiający stoi na stanowisku, że w odniesieniu do „projektów historycznych” odwołujący podlega wykluczeniu jednocześnie na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7, 8, 10 ustawy.
Abstrahując już od tego, że zachowanie wykonawcy nie może równolegle wypełniać przesłanek wykluczenia z postępowania, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy, bowiem różnią się one od siebie „stanem świadomości wykonawcy”, który się wzajemnie wyklucza, to zamawiający nie wykazał, że odwołujący przedstawił mu jakiekolwiek informacje, które nie są zgodne ze stanem rzeczywistym. Analogicznie, zamawiający nie wykazał, dlaczego (w jego ocenie) SAFEGE podlega wykluczeniu z postępowania na podstawie przepisu art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy w odniesieniu do „projektów historycznych”.
Odwołujący zarzucił, że to na zamawiającym, który kwalifikuje określone zdarzenia jako wypełniające przesłanki wykluczenia wykonawcy z postępowania spoczywał ciężar wykazania, że wszystkie te przesłanki są spełnione.
Temu ciężarowi zamawiający całkowicie nie sprostał. Na 15 umów, tylko w odniesieniu do jednego zdarzenia zamawiający przedstawia w sposób szczątkowy swoją ocenę (Giżycko- Miłki), przy czym nawet w tym przypadku nie wykazuje spełnienia wobec SAFEGE przesłanki wykluczenia na postawie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy. Wykonawca przedstawił przecież w tym zakresie szczegółowe wyjaśnienia i które w pełni podtrzymuje, a do których zamawiający de facto się nie odniósł.
Jak przy tym podkreśla się w orzecznictwie: „Sąd Okręgowy podziela też pogląd prawny z innego orzeczenia KIO (wyrok z dnia 28 marca 2022 r., KIO 665/22), w którym słusznie podkreślono, że wykluczenie wykonawcy z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 pzp jest dopuszczalne jedynie w przypadku zajścia wszystkich określonych w tym przepisie przesłanek łącznie, a ponadto przesłanki te nie mogą być rozumiane dowolnie. Wykluczając wykonawcę zamawiający nie może zatem opierać się wyłącznie na fakcie, że doszło do rozwiązania wcześniejszej umowy zawartej z wykonawcą. Zamawiający musi także wykazać, że do rozwiązania umowy (lub zasądzenia odszkodowania) doszło z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez wykonawcę. Oznacza to, że zamawiający musi wykazać, czego konkretnie wykonawca nie zrobił lub jakiego obowiązku wynikającego z wcześniejszej umowy nie wykonał. Ponadto zobowiązany jest wykazać, że określone we wcześniejszej umowie zobowiązanie, którego wykonawca nie wykonał lub wykonał nienależycie, było dla tej umowy istotne. W świetle dyrektywy klasycznej oznacza to, że zamawiający musi wykazać, że wykonawca albo nie wykonał umowy w ogóle albo wykonał ją nienależycie w stopniu znaczącym lub nienależyte wykonywanie miało charakter uporczywy, nawet jeśli niedociągnięcia nie były znaczące. Rolą zamawiającego jest zebranie dowodów świadczących o wystąpieniu wszystkich, określonych w przepisie przesłanek łącznie i uzasadnienie zaistnienia każdej z nich. Jest to istotne dla zachowania zasady proporcjonalności i przejrzystości postępowania oraz zachowania uczciwej konkurencji, a także dla możliwości skorzystania przez wykonawcę z procedury tzw. samooczyszczenia lub skorzystania przez niego ze środków ochrony prawnej.” (zob. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt: KIO XXIII Zs 118/24).
Zamawiający, zobowiązany był do obiektywnej oceny zgłoszonych przez odwołującego sytuacji oraz obarczony ciężarem dowodu w zakresie ustalenia, że podstawy wykluczenia faktycznie i jednoznacznie wystąpiły w danym przypadku. W związku z tym, że zamawiający takich działań zaniechał, a nadto błędnie ustalił, że odwołujący podjął próbę przeprowadzenia procedury samooczyszczenia, to niniejszy zarzut również należy uznać za zasadny.
29 września 2025 r. zamawiający poinformował o wniesieniu odwołania.
2 października 2025 r. do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przystąpiła Ayesa Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rudzie Śląskiej ul Szyb Walenty 26a i wniosła o oddalenie odwołania w całości. Zgłoszenia dokonał pełnomocnik działający na podstawie pełnomocnictwa z 1 października 2025 r. udzielone przez prezesa zarządu. Do zgłoszenia dołączono dowody jego przekazania stronom.
Przystępujący wskazał, że posiada interes w rozstrzygnięciu odwołania na korzyść zamawiającego, ponieważ jego oferta została oceniona i wybrana jako najkorzystniejsza w postępowaniu.
Dowód: informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej – w aktach postępowania
W błędnej, a tym samym bezzasadnej ocenie odwołującego, jego oferta winna być oceniona jako najkorzystniejsza, stąd uwzględnienie odwołania naraża przystępującego na utratę możliwości uzyskania zamówienia objętego postępowaniem i wygenerowania zysku z tego tytułu. Nadto, już samo powtórzenie procedury badania i oceny ofert wiąże się z poniesieniem przez przystępującego dodatkowych kosztów związanych z uczestnictwem w wydłużającym się postępowaniu.
28 października 2025 r. zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie o:
a)oddalenie odwołania w całości jako oczywiście bezzasadnego;
b)zasądzenie od odwołującego na rzecz zamawiającego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zamawiający nie zgodził się w całości z argumentacją przedstawioną w odwołaniu przez odwołującego z podanych poniżej przyczyn:
Na wstępie zamawiający zapewnia, że analiza wyjaśnień odwołującego zawartych w dokumentach składających się na jego samooczyszczenie była wnikliwa. Jednocześnie w tym miejscu zamawiający przyznał, że w treści uzasadnienia zaskarżonej czynności zamawiającego wkradła się oczywista omyłka polegającą na niewłaściwym zacytowaniu treści pytania formularza JEDZ znajdującego się w części III Podstawy wykluczenia, lit. C poprzez zamieszczenie następującej treści:
(cytat 1) „Czy wykonawca może potwierdzić, że: nie jest winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji b) nie zataił tych informacji; c) jest w stanie niezwłocznie przedstawić dokumenty potwierdzające wymagane przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający; oraz d) nie przedsięwziął kroków, aby w bezprawny sposób wpłynąć na proces podejmowania decyzji przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający, pozyskać informacje poufne, które mogą dać mu nienależną przewagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub wskutek zaniedbania przedstawić wprowadzające w błąd informacje, które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia?”
Pomimo, że treść dokumentu JEDZ w części III Podstawy wykluczenia, lit. C faktycznie, prawidłowo brzmi:
(cytat 2) „Czy wykonawca znalazł się w jednej z poniższych sytuacji: a) był winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji; b) zataił te informacje; c) nie był w stanie niezwłocznie przedstawić dokumentów potwierdzających wymaganych przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający; oraz d) przedsięwziął kroki, aby w bezprawny sposób wpłynąć na proces podejmowania decyzji przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający, pozyskać informacje poufne, które mogą dać mu nienależną przewagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub wskutek zaniedbania przedstawić wprowadzające w błąd informacje, które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia?”
Wykonawca na tak zadane pytanie udzielił odpowiedzi „TAK”.
Zamawiający analizując treść każdej z ofert (w tym oferty odwołującego) wziął pod uwagę autentyczne brzmienie każdego z dokumentów, w tym treść formularza JEDZ sporządzonego i podpisanego przez odwołującego. Analizie poddana została odpowiedź na pytanie w prawidłowej formie, przytoczonej powyżej jako cytat 2. Treść dokumentu JEDZ przedłożonego wraz z ofertą przez odwołującego jest oczywista i nie ulega wątpliwości, że zawiera zacytowane wyżej pytanie w formie przytoczonej jako faktyczna prawidłowa treść. Zamawiający jedynie w sposób niezamierzony błędnie zacytował treść pytania w uzasadnieniu czynności, przy czym z całości materiału zgromadzonego w toku postępowania w sposób oczywisty i nie budzący wątpliwości wynika, że wnioski zawarte w uzasadnieniu czynności zamawiającego zostały bezsprzecznie oparte o analizę prawidłowej treści pytania JEDZ (cytat 2). Gdyby bowiem było inaczej zamawiający rozważałby wówczas znaczenie oświadczenia wykonawcy potwierdzającego, że nie jest winny poważnego wprowadzenia w błąd, nie zataił informacji w tym zakresie, przedstawi niezbędne dokumenty oraz nie przedsięwziął kroków by bezprawnie wpłynąć na zamawiającego w kwestiach wykluczenia. Takich jednak rozważań zamawiający nie zawarł w treści uzasadnienia zaskarżonej czynności bowiem wykonawca takich deklaracji nie złożył. Zamawiający analizował przyznanie się wykonawcy do winy w zakresie powstania problemów przy realizacji konkretnych kontraktów z przeszłości co wynika bezsprzecznie z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dowodzi to jednoznacznie, że kwestia błędnego cytatu nie ma znaczenia dla ustalenia w sposób obiektywny jakiej treści pytanie formularza JEDZ zostało poddane ocenie przez zamawiającego. Analiza ta została dokonana dla brzmienia formularza jakie zostało przedłożone przez odwołującego w dokumentach oferty.
Zamawiający podtrzymując dotychczasowe twierdzenia i wnioski wskazał, że analizując oświadczenia, wyjaśnienia i dokumenty przedłożone przez odwołującego nie uznał ich za wystarczające przede wszystkim z tego powodu, że wykonawca mimo formalnej obszerności wyjaśnień, przedłożenia znacznej liczby dowodów, dokumentów nie stworzył spójnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego co do rzeczywistych przyczyn niewykonania poszczególnych umów stanowiących w przeszłości podstawy do wykluczania wykonawcy przez kolejnych zamawiających, co w konsekwencji uniemożliwiło dokonanie oceny czy deklarowane zmiany techniczne, organizacyjne, kadrowe są wystarczające dla zapobieżenia powstania podobnej sytuacji w przyszłości. Celem samooczyszczenia jest bowiem wykazanie, że wykonawca jest podmiotem profesjonalnym, rzetelnym, a mimo problemów, jest w stanie dokonać krytycznej analizy własnego postępowania, przyznać się do popełnionych błędów i podjąć rzeczywiste, skuteczne środki zaradcze.
Wykonawca konsekwentnie wskazuje na liczne środki zaradcze ale pozostają one w sferze deklaracji właśnie z uwagi na brak przedłożenia dowodów na ich faktyczne wdrożenie podjęcie i wprowadzenie w życie co szczegółowo zostało wskazane z uzasadnieniu zaskarżonej czynności zamawiającego. Zamawiający jest zobowiązany w miarę posiadanych możliwości podejść analitycznie do przedstawianych deklaracji o podjętych środkach zaradczych. Zamawiający krok po kroku opisał w uzasadnieniu zaskarżonej czynności jakie okoliczności uznał za udowodnione a jakie nie oraz z jakich przyczyn. Powielanie tej argumentacji w tej odpowiedzi na odwołanie jest zatem zbędne. Zamawiający dodatkowo wskazał, że działania wykonawcy w znacznej części pozostały w sferze deklaracji, niewykazanych stosownymi dowodami na wprowadzenie tych środków w życie. Dopiero bowiem udowodnienie podjęcia planowanych działań jest warunkiem uznania, że nie pozostaną one jedynie planami i postulatami a zostaną wdrożone i w konsekwencji uzyskane zostaną oczekiwane efekty. Taki wniosek logicznie wypływa z treści art. 110 ust. 1 ustawy. Wobec braku ich przedstawienia w spójnej formie wraz z dokumentami samooczyszczenia jakiekolwiek wezwania do uzupełnienia już i tak znacząco rozbudowanego materiału przedstawionego przez wykonawcę w ocenie zamawiającego było zbędne.
Zamawiający jednocześnie wskazał, że w odniesieniu do każdego środka naprawczego podniósł z jakich przyczyn uznaje go za nieadekwatny lub nie udowodniony (o ile tak uznał). Negatywna ocena zamawiającego wynika z podstawowego zaniechania wykonawcy, który nie przedstawił szczegółowo istoty problemów będących podstawą spirali zdarzeń o której wspomina odwołujący. Ocena samooczyszczenia przedstawionego przez wykonawcę w tej sytuacji mogła być wyłącznie negatywna. Zamawiający stanowczo zaprzeczył, że wpływ na ocenę miała forma zaprezentowania środków dowodowych. To ich istota stała u podstawy ich negatywnej oceny. Zawartość i sens dokumentów przedłożonych przez wykonawcę została szczegółowo omówiona w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia i to ta istota i ich znaczenie stały się podstawą analizy i rozstrzygnięcia.
W przypadku gdy wykonawca korzysta z procedury self-cleaning, konieczne jest udowodnienie, że przedsięwziął niezbędne środki zmierzające do usunięcia skutków zdarzenia stanowiącego podstawę wykluczenia oraz wdrożył środki zapobiegające wystąpieniu takich zdarzeń w przyszłości. Ocena, czy przedsięwzięte środki są wystarczające, zawsze będzie decyzją zamawiającego. Zgodnie bowiem z art. 110 ust. 3 ustawy, jeśli zamawiający, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu wykonawcy, uzna za wystarczające przedstawione dowody, wówczas brak będzie podstawy wykluczenia.
Na wykonawcy spoczywa zatem obowiązek rzetelnego przedstawienia zamawiającemu faktu wystąpienia przesłanek do wykluczenia wykonawcy z jednoczesnym wykazaniem i udowodnieniem zamawiającemu wprowadzenia tego rodzaju działań, które gwarantują należyte wykonanie zamówienia. Zamawiający oceniając przedstawione twierdzenia musi je ocenić z perspektywy materiału dowodowego dostarczonego przez wykonawcę. To wykonawca ma wykazać, że podjął środki zaradcze i naprawcze w celu zapobieżenia wystąpieniu określonych okoliczności, skutkujących wykluczeniem z postępowania oraz, że środki te są adekwatne.
Utrwalone orzecznictwo wskazuje, że nie są wystarczające wyjaśnienia, które w większości powielają treści ustawowe, jak informacje o wprowadzeniu standardów, przeprowadzeniu audytu czy szkoleń, przy jednoczesnym braku dowodów, które pozwoliłyby zamawiającemu na dokonanie oceny czy środki podjęte przez wykonawcę są wystarczające i adekwatne do stwierdzonych naruszeń, a w konsekwencji uznanie, że wcześniejsze błędy zostały skorygowane, dając gwarancję zamawiającemu, że nie wystąpią w przyszłości (uzasadnienie wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 07.03.2022 r. sygn. akt KIO 431/22).
Podobnie do kwestii przedłożenia dowodów odnosi się wprost komentarz UZP do Prawa zamówień publicznych (wydanie II pod red. H. Nowaka, M. Winiarza https://ekomentarzpzp.uzp.gov.pl/):
5. (…) Analiza powinna być dokonana przez zamawiającego na podstawie dowodów przedstawionych przez wykonawcę. Należy bowiem przypomnieć, że wśród środków, jakie powinien podjąć wykonawca w celu wykazania swojej rzetelności, znajduje się dostarczenie dowodu, że zrekompensował on wszelkie szkody spowodowane popełnionym przestępstwem lub wykroczeniem lub zobowiązał się do ich rekompensaty. Jeśli wykonawca nie przedstawi takich dowodów lub przedstawione dowody będą niekompletne, w tym dobrane stronniczo, nie zostanie spełniona konieczna przesłanka samooczyszczenia dotycząca aktywnej współpracy wykonawcy z zamawiającym przy wyjaśnianiu faktów i okoliczności związanych z przestępstwem, wykroczeniem lub nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, o której mowa w art. 110 ust. 2 pkt 2 Pzp.
11. Samo podjęcie działań naprawczych i zapobiegawczych określonych w art. 110 ust. 2 pkt 1–3 Pzp nie jest wystarczające. Z brzmienia art. 110 ust. 2 Pzp wynika, że wykonawca musi udowodnić te działania zamawiającemu. Ciężar udowodnienia samooczyszczenia spoczywa zatem na wykonawcy. Zamawiający nie bada z urzędu, czy wykonawca, wobec którego zachodzą podstawy wykluczenia określone w art. 108 i art. 109 ust. 1 Pzp, podjął działania w celu samooczyszczenia, które są wystarczające do wykazania jego rzetelności. Wykonawca musi przedstawić dowody z własnej inicjatywy. Potwierdza to treść motywu 102 preambuły dyrektywy klasycznej, zgodnie z którym wykonawcy powinni mieć możliwość zwracania się o zbadanie środków dostosowawczych podjętych w celu ewentualnego dopuszczenia do postępowania o udzielenie zamówienia.
Udowodnienie samooczyszczenia jest elementem aktywnej współpracy wykonawcy z zamawiającym, która zgodnie z art. 110 ust. 2 pkt 2 Pzp stanowi warunek samooczyszczenia. Wykonawca, chcąc wykazać swą rzetelność pomimo istnienia odpowiedniej podstawy wykluczenia, powinien w pełni wyjaśnić fakty i okoliczności związane z popełnionym przestępstwem lub wykroczeniem, aktywnie współpracując nie tylko z organem prowadzącym dochodzenie, ale również z zamawiającym, w zakresie właściwym dla jego roli, by dowieść mu przywrócenia swojej rzetelności, pod warunkiem że ta współpraca będzie ograniczona do środków ściśle niezbędnych do tej oceny. Ta aktywna współpraca powinna polegać na tym, że wykonawca bez wezwania złoży kompletne dowody, wystarczające do wykazania jego rzetelności. Jeśli wykonawca przedstawi niekompletne, a tym samym nierzetelne informacje, nie zostanie spełniona konieczna przesłanka samooczyszczenia. Współpraca z zamawiającym obejmuje również wyjaśnienie, czy istnieje podstawa wykluczenia. Oznacza to, że w celu samooczyszczenia wykonawca musi z własnej inicjatywy i bez wezwania podać w oświadczeniu o niepodleganiu wykluczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 Pzp, informację, że zachodzi wobec niego odpowiednia podstawa wykluczenia oraz wskazać opis środków naprawczych i zapobiegawczych.
Zgodnie z komentowanym przepisem konieczne jest przedstawienie dowodów, że podjęte przez wykonawcę środki są wystarczające do stwierdzenia rzetelności wykonawcy. Zamawiający nie będzie mógł zatem uwzględnić nawet obszernych wyjaśnień złożonych przez wykonawcę, jeśli nie będą poparte dowodami. Wykonawca powinien przedstawić dowody na potwierdzenie, że przedsięwziął stosowne środki. Ponieważ uznanie, że wykonawca nie podlega wykluczeniu, pomimo że zaistniała ku temu przesłanka, stanowi wyjątek od reguły, przepisy w zakresie self-cleaning należy interpretować wąsko. Zamawiający powinien zaniechać wykluczenia dopiero wówczas, kiedy wykonawca rzeczywiście udowodnił swoją rzetelność przez wykazanie rzeczywistego podjęcia środków, o których mowa w ust. 2. Jak wskazała KIO: „Najważniejszym krokiem w procedurze samooczyszczenia jest przedstawienie dowodów, które potwierdzają podjęte przez wykonawcę działania w celu oczyszczenia się z zarzutów wykluczenia. Wykonawca, który zamierza prawidłowo przeprowadzić procedurę self-cleaning przewidzianą w art. 24 ust. 8 ustawy Pzp [PZP2004, obecnie art. 110 PZP – przyp. J.J.], powinien przedstawić Zamawiającemu dokładny opis podjętych środków zaradczych umożliwiających stwierdzenie, że popełniony czyn lub zaniechanie wykonawcy z dużym prawdopodobieństwem nie będzie miało miejsca w przyszłości (wyr. KIO z 15.4.2021 r., KIO 627/21, KIO 630/21, KIO 657/21, KIO 658/21, Legalis).
Kwestia obowiązku spoczywającego na wykonawcy do przedstawienia dowodów na okoliczności powołane przez Wykonawcę jest zatem oczywista i wynika z istoty instytucji samooczyszczenia czego dowodzi utrwalone orzecznictwo i piśmiennictwo.
Zamawiający wskazał także, że art. 110 ust. 2 ustawy nie rodzi obowiązku jakiegokolwiek działania zamawiającego w celu pogłębienia wyjaśnień złożonych przez wykonawcę. Wręcz przeciwnie przepis ten nakłada na samego zainteresowanego (a więc wykonawcę) ciężar i inicjatywę w zakresie wykazania, że szkodę naprawił lub zobowiązał się do jej naprawienia a także, że podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, które mają zapobiec naruszaniu obowiązków w przyszłości. Tym samym zamawiający nie ma obowiązku wzywania, by wykonawca przedstawił dodatkowe okoliczności dla niego korzystne, pozwalające mu na oczyszczenie się ze stwierdzonych nieprawidłowości w trakcie realizacji innych zamówień lub powstałych w toku procedury zmierzającej do ich pozyskania. Taką sposobność wykonawca miał składając ofertę wraz z dokumentami samooczyszczenia.
Powyższe bezsprzecznie wskazuje na to, że wykonawca składając ofertę sam powinien przedstawić wystarczająco szczegółowo stan faktyczny w jakim się znalazł, wyjaśnić przyczyny powstałych problemów, wskazać jakie adekwatne do tych przyczyn podjął środki naprawcze, zaradcze i je udowodnić.
Zamawiający analizując materiał przedłożony w tym postępowaniu przez odwołującego nie znalazł w pozornie obszernych wyjaśnieniach jakie konkretnie czynności samego wykonawcy doprowadziły do nierzetelnej realizacji opisanych przez wykonawcę zadań stanowiących przyczyny wykluczenia poddanych kontroli orzeczniczej postępowaniach, nie zostały do tych czynności przypisane przyczyny powstania problemów kontraktowych, z tego też powodu nie było skuteczne powiązanie podjętych działań naprawczych i zapobiegawczych z tymi okolicznościami. Wykonawca nie wskazał także jakie były skutki podjętych działań naprawczych i zapobiegawczych, co w konsekwencji dorowadziło do tego, że zamawiający nie miał realnej możliwości uznać, że odwołujący jest rzetelnym wykonawcą i będzie takim w przyszłości dla zadania objętego tym postępowaniem. Odwołujący w złożonych wyjaśnieniach twierdzi, że przeprowadził analizy, audyty ustalił przyczyny niedociągnięć. Jednakże jak szczegółowo wskazał zamawiający w zaskarżonej czynności, treść tych ustaleń nie została zaprezentowana zamawiającemu, lub w niektórych przypadkach jest dalece ogólnikowa, niektóre dokumenty nie są nawet podpisane, stąd nie jest jasne jaką mają wartość dla sprawy. W związku z brakiem wskazania bezpośrednich przyczyn nierzetelności wykonawcy oraz przedłożeniem dowodów w zakresie wykonania takiej analizy powstaje luka w argumentacji wykonawcy, której nie mogą zapełnić wyłącznie jego własne oświadczenia. Tytułem przykładu można wskazać, że wykonawca przedstawił zmiany w strukturze organizacyjnej poszczególnych komórek jako przykład działań naprawczych ale jednocześnie nie wskazał jaka ta organizacja pracy była przed zmianą, nie wskazał, czy zła organizacja pracy w ogóle była przyczyną niedociągnięć realizacyjnych wykonawcy, które stały u podłoża nałożonych na niego konsekwencji kontraktowych a w efekcie podstawy wykluczenia. Wykonawca nie wskazał, w jaki sposób wcześniej przygotowywał oferty i jak wprowadzenie wewnętrznych zarządzeń, stworzenie bazy danych, zatrudnienie nowych osób oraz pozostałe zadeklarowane środki organizacyjne mają wpłynąć na poprawę jakości realizacji zadań przez wykonawcę. Brak tych danych uniemożliwia zamawiającemu dokonanie oceny, czy zadeklarowane rozwiązania zostały wdrożone a co ważniejsze czy w ogóle będą miały wpływ na prawidłową realizację przyszłych umów wykonawcy.
Zamawiający wskazał, że w trakcie analizy oferty bada czy podjęte środki zapobiegawcze są adekwatne do przyczyn naruszeń. Wykonawca nie podając i nie wykazując, że dokonał analizy przyczyn nie może skutecznie wywieść, że próba samooczyszczenia jest skuteczna. Treść art. 110 ust. 2 ustawy wskazuje jasno, że wykonawca musi łącznie spełnić wszystkie przesłanki samooczyszczenia wskazane w tym przepisie. Zamawiający szczegółowo wykazał w uzasadnieniu do zaskarżonej czynności na czym polegały braki w argumentacji i wykazaniu stosowanymi dowodami okoliczności na które powołuje się odwołujący. Powielanie tej argumentacji w tym stanowisku jest zatem zbyteczne.
Zamawiający nie jest zobowiązany do samodzielnego poszukiwania argumentacji, która będzie korzystna dla wykonawcy. Takie działanie byłoby słusznie uznane przez pozostałych wykonawców jako naruszające art. 16 ustawy tj. zasadę prowadzenia postępowania w sposób równy dla wszystkich jego uczestników. To rolą wykonawcy jako doświadczonego, profesjonalnego przedsiębiorcy prowadzącego od wielu lat działalność gospodarczą, realizującego liczne zadania inwestycyjne w związku z uzyskaniem zamówień publicznych, także w wyniku prowadzenia z sukcesem postępowań odwoławczych, jest wykorzystanie tego doświadczenia i zaprezentowanie w ramach procedury samooczyszczenia takiego materiału, który pozwoli na pozytywne zweryfikowanie rzetelności wykonawcy. Nie jest rolą zamawiającego wskazywania jakie konkretnie wyjaśnienia i dowody są w jego ocenie skuteczne i pozwolą na uznanie, że Wykonawca mimo problemów w przeszłości podjął skuteczne czynności przeciwdziałające powstaniu podobnych skutków na przyszłość. Zarzut wykonawcy w tym zakresie jest zatem całkowicie chybiony. Zamawiający nie ma podstaw prawnych do wskazywania jakie dokumenty i w jakiej formie będą skuteczne dla przeprowadzenia procedury samooczyszczenia. Takie działanie stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie inicjatywy wykonawców w tym zakresie. Zgodnie z art. 110 ust. 2 ustawy działania naprawcze muszą być adekwatne do naruszeń. Zamawiający dla stworzenia takiej listy musiałby zatem najpierw ustalić listę ewentualnych naruszeń a następnie stosownie do nich wykaz środków zapobiegawczych i naprawczych jakie może podjąć wykonawca a następnie listę dowodów na ich poparcie wystarczających do wykazania rzetelności wykonawcy. Powyższe wprost dowodzi jak karkołomne i zbędne byłoby to działanie a nadto nieskuteczne wobec ogromu możliwych sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć w trakcie realizacji różnych kontraktów. Oczekiwanie wykonawcy na stworzenie takiego katalogu jest oczywiście bezzasadne a zarzut w tym zakresie nieuzasadniony.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wyjaśnień o historycznej realizacji projektów w świetle fakultatywnych podstaw wykluczenia to zamawiający podtrzymuje, że ta część wyjaśnień wykonawcy nie stanowiła podstawy jego wykluczenia w zakresie art. 109 ust. 7, 8, 10 ustawy jak to przedstawia odwołujący. Odwołujący sam w treści tych wyjaśnień oraz w treści odwołania wskazał, że przytoczone przykłady stanowią opis zdarzeń z przeszłości za których powstanie odwołujący nie czuje się odpowiedzialny i nie stanowią one elementu procedury samooczyszczenia. Zamieszcza je jedynie z ostrożności. Jednocześnie koncentruje zarzut wokół rzekomego zaniechania zamawiającego w zakresie szczegółowego odniesienia się do treści tego załącznika w zaskarżonej czynności w kontekście art. 110 ust. 2 ustawy. Takie sformułowanie zarzutu jest wewnętrznie sprzeczne. Skoro sam odwołujący nie uznawał tego załącznika jako elementu samooczyszczenia to zarzucanie zamawiającemu zaniechania w tym względzie świadczy o niekonsekwencji zajmowanego stanowiska.
Zamawiający przeanalizował ten dokument mimo jasnego oświadczenia wykonawcy o tym, że nie stanowi on elementu procedury samooczyszczenia. Treść omawianego załącznika nie spełnia elementów koniecznych do przeprowadzenia procedury samooczyszczenia opisanych z art. 110 ust. 2 ustawy, co zresztą potwierdza sam odwołujący. Zamawiający podjął próbę analizy tego załącznika, lecz stanowi on jedynie opis kontraktów ze wskazaniem wybiórczych zdarzeń jakie miały miejsce w trakcie ich realizacji. W dokumencie tym wielokrotnie wykonawca wskazuje, że nie był podmiotem odpowiedzialnym za zaistnienie problemów realizacyjnych. Takie oświadczenie z gruntu uniemożliwia jego analizę pod kątem spełniania wymogów art. 110 ust. 2 ustawy i przyjęcie za element samooczyszczenia. Podstawowym bowiem warunkiem skutecznego samooczyszczenia jest przyznanie się do deliktu (wyrok KIO z 31.07.2020 r. KIO 1248/20). Wykonawca załączając informację o dokumentach historycznych świadomie zrezygnował zatem z przeprowadzenia tej procedury w sposób skuteczny. To do zamawiającego należy ocena czy niewykonanie czy nienależyte wykonanie zobowiązań było zależne od wykonawcy czy nie. Jednakże wykonawca nie przyznając się do deliktu i nie przedstawiając faktów istotnych dla oceny przez zamawiającego jakie przyczyny legły u źródeł problemów kontraktowych samodzielnie zrezygnował z poddania się tej ocenie. Uniemożliwia to w konsekwencji przeprowadzenie w tym zakresie procedury samooczyszczenia. Przedkładanie informacji o problemach kontraktowych niejako na wszelki wypadek, z ostrożności procesowej jest instytucją nieuregulowaną w ustawy. Wykonawca ma obowiązek złożyć dokumenty samooczyszczenia w sposób, który umożliwi ich analizę w kontekście art. 110 ust. 2 i 3 ustawy. Skutki zaniechania w tym względnie obciążają wyłącznie wykonawcę a czynienie zamawiającemu zarzutu, że zaniechał takiej analizy jest bezpodstawne.
29 października 2025 r. przystępujący Ayesa złożył stanowisko pisemne wnosząc o oddalenie odwołania w całości jako oczywiście bezzasadnego.
Zamawiający szczegółowo przeanalizował wszystkie dokumenty, oświadczenia i materiały przekazane przez Ayesa, a następnie przedstawił w pisemnej informacji logiczne i spójne uzasadnienie swojej decyzji. To, że SAFEGE nie zgadza się z wynikiem tej oceny, nie oznacza, że zamawiający działał dowolnie lub bez uzasadnienia, a także że zamawiający naruszył dyspozycję przepisów wskazanych w petitum odwołania.
Przepis art. 110 ust. 3 ustawy wyraźnie wskazuje, że analiza skuteczności samooczyszczenia ma charakter ocenny, a więc opiera się na uznaniu zamawiającego, który ocenia rzetelność wykonawcy przez pryzmat wagi i okoliczności wcześniejszych naruszeń. Wykonawca, chcąc przekonać zamawiającego o swojej rzetelności, powinien przedstawić pełny, wiarygodny i udokumentowany obraz wdrożonych działań. Tymczasem z przedłożonych przez SAFEGE materiałów wynika, że wiele z przywoływanych środków miało wyłącznie charakter deklaratywny, częściowo teoretyczny, a niekiedy wręcz nieudokumentowany.
Instytucja samooczyszczenia, uregulowana w art. 110 ustawy stanowi szczególny mechanizm, którego celem jest umożliwienie wykonawcy – wobec którego wystąpiły przesłanki wykluczenia – wykazania, że pomimo wcześniejszych nieprawidłowości jest on obecnie podmiotem rzetelnym i godnym zaufania. Nie służy ona automatycznemu „zatarciu” negatywnych zdarzeń, lecz ma charakter naprawczy i prewencyjny – ma pokazać, że wykonawca rzeczywiście wyciągnął wnioski z wcześniejszych uchybień, naprawił ich skutki oraz wdrożył konkretne, skuteczne i trwałe środki zaradcze eliminujące ryzyko ponownego wystąpienia podobnych sytuacji.
Celem samooczyszczenia jest więc odbudowa zaufania przez realną zmianę postawy wykonawcy, a nie poprzez samo formalne przedstawienie jakichkolwiek dokumentów. To na wykonawcy spoczywa ciężar dowodu skuteczności podjętych działań – to on musi wykazać zamawiającemu, że zastosowane środki są adekwatne do charakteru naruszeń, rzeczywiście wdrożone w organizacji oraz przynoszą wymierne efekty w praktyce. Zamawiający ma prawo, a nawet obowiązek, ocenić te środki pod kątem tego, czy faktycznie świadczą one o odzyskaniu rzetelności, uwzględniając wagę i okoliczności wcześniejszych naruszeń.
Ocena ta ma zatem charakter uznaniowo – ocenny, ale nie dowolny – powinna być dokonana z należytą starannością i w oparciu o przedstawiony materiał dowodowy. Jednocześnie zamawiający nie jest zobowiązany do przyjmowania wszystkich wyjaśnień wykonawcy ani do poszukiwania dowodów za niego – to wykonawca ma obowiązek przedstawić kompletne i wiarygodne informacje. Kluczowe jest również to, że jeżeli mimo deklarowanego wdrożenia środków naprawczych wykonawca w dalszym ciągu dopuszcza się podobnych naruszeń lub składa nieprawidłowe oświadczenia, oznacza to, że zastosowane przez niego działania są nieskuteczne, a tym samym nie dowodzą jego rzetelności.
W takiej sytuacji zamawiający ma pełne prawo uznać, że procedura samooczyszczenia nie przyniosła efektu, a wykonawca nie wykazał zmiany postawy i nie daje gwarancji prawidłowej realizacji przyszłych zamówień. W konsekwencji uznanie środków zaradczych za niewystarczające i wykluczenie wykonawcy z postępowania w oparciu o art. 110 ust. 3 ustawy jest w pełni zgodne z prawem, zasadą proporcjonalności oraz celem instytucji samooczyszczenia, jakim jest zapewnienie, że w postępowaniu o zamówienie publiczne biorą udział wyłącznie podmioty, które rzeczywiście wykazały się rzetelnością i zdolnością do realizacji zamówienia z należytą starannością.
W realiach tej sprawy przystępujący zauważył, że mimo deklarowanego przez SAFEGE przeprowadzenia procedury samooczyszczenia i przedstawienia określonych środków naprawczych, z materiału sprawy jasno wynika, iż działania te nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, a ich skuteczność nie została potwierdzona w praktyce. Wykonawca, powołując się na wdrożenie procedur wewnętrznych, audytów oraz szkoleń, nie zdołał wykazać, że środki te faktycznie doprowadziły do trwałej zmiany w sposobie funkcjonowania organizacji.
Co więcej, pomimo ich rzekomego zastosowania, SAFEGE w dalszym ciągu dopuszczał się naruszeń o analogicznym charakterze — w tym przekazywania nieprawidłowych informacji zamawiającym publicznym czy uchybień w realizacji umów. Takie powtarzanie się nieprawidłowości po wdrożeniu środków zaradczych oznacza de facto, że środki te były jedynie formalne i nieskuteczne, a więc nie spełniły celu instytucji samooczyszczenia.
Zamawiający miał zatem pełne prawo ocenić, że przedstawione działania SAFEGE nie świadczą o rzeczywistej rzetelności ani o wyciągnięciu wniosków z wcześniejszych uchybień. W szczególności brak było dowodów potwierdzających, że procedury i zarządzenia przywoływane przez SAFEGE są faktycznie stosowane w praktyce, a nie stanowią jedynie dokumentów wytworzonych na potrzeby postępowań przetargowych, które nie mają realnego zastosowania.
SAFEGE nie przedstawił przekonujących dowodów funkcjonowania zapowiadanych mechanizmów – takich jak skuteczna kontrola wewnętrzna, realna podwójna weryfikacja ofert czy utrwalone procesy raportowania. Równocześnie nie zaprzeczył, że kolejni zamawiający publiczni stwierdzali wobec SAFEGE podobne uchybienia już po wdrożeniu deklarowanych środków naprawczych, co jednoznacznie potwierdza ich nieskuteczność.
W tym kontekście ocena zamawiającego, że SAFEGE nie przeprowadził skutecznego samooczyszczenia, była prawidłowa i mieściła się w granicach uprawnienia z art. 110 ust. 3 ustawy. Skoro wykonawca nie wykazał, że jego działania doprowadziły do realnej poprawy standardów organizacyjnych i wyeliminowania przyczyn wcześniejszych naruszeń, to zamawiający nie był zobligowany do przyjęcia jego wyjaśnień ani do poszukiwania dowodów potwierdzających ich skuteczność. W tej sytuacji uznanie środków SAFEGE za niewystarczające i odrzucenie jego oferty stanowiło racjonalne, proporcjonalne i zgodne z prawem działanie, które chroni interes publiczny i zapewnia wybór wykonawcy rzeczywiście dającego gwarancję rzetelnego wykonania zamówienia.
Po drugie, argument o braku wezwania do uzupełnienia wyjaśnień również jest chybiony. Zamawiający nie miał obowiązku wzywać SAFEGE do ponownego doprecyzowania samooczyszczenia. Przepis art. 128 ust. 4 ustawy dawał zamawiającemu możliwość, a nie obowiązek skorzystania z takiego wezwania. Instytucja ta ma charakter fakultatywny i stosuje się ją w przypadkach, gdy istnieją wątpliwości co do treści lub kompletności dokumentów. W niniejszej sprawie wątpliwości nie dotyczyły niejasności formalnych, lecz merytorycznej oceny skuteczności środków naprawczych – a ta leży wyłącznie w kompetencji zamawiającego i nie wymaga ponownego wzywania wykonawcy.
Po trzecie, SAFEGE błędnie interpretuje istotę samooczyszczenia, traktując ją jako formalność polegającą na złożeniu oświadczeń o wdrożeniu określonych procedur. Tymczasem, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem KIO i sądów powszechnych, samooczyszczenie musi mieć charakter realny, kompleksowy i trwały, a jego skuteczność należy oceniać nie na podstawie samych deklaracji, lecz efektów tych działań. W przypadku SAFEGE utrzymywanie się podobnych nieprawidłowości w kolejnych postępowaniach oraz konieczność składania kolejnych wyjaśnień świadczą o tym, że środki te nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. To potwierdza, że samooczyszczenie było nieskuteczne, a tym samym nie mogło stanowić podstawy do uznania SAFEGE za rzetelnego wykonawcę.
Po czwarte, zarzut niejasności uzasadnienia decyzji jest bezzasadny. Zamawiający jednoznacznie wskazał podstawy faktyczne i prawne odrzucenia oferty SAFEGE – odniósł się zarówno do przesłanek wykluczenia (art. 109 ust. 1 pkt 7, 8, 10 ustawy Pzp), jak i do negatywnej oceny skuteczności samooczyszczenia w rozumieniu art. 110 ust. 3 ustawy Pzp. To, że zamawiający rozważał również kontekst tzw. „projektów historycznych”, nie oznacza, że jego stanowisko było niejasne – przeciwnie, było ono konsekwentne: SAFEGE sam przyznał istnienie przesłanek wykluczenia, a zamawiający uznał, że przedstawione wyjaśnienia i środki nie przywracają rzetelności.
Zamawiający prawidłowo zastosował art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy w związku z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 oraz art. 110 ust. 3 i art. 111 pkt 4–6 tej ustawy wobec wykonawcy SAFEGE.
Decyzja zamawiającego była wynikiem merytorycznej i opartej na przepisach ustawy oceny wyjaśnień złożonych przez SAFEGE w ramach procedury samooczyszczenia.
SAFEGE w Jednolitym Europejskim Dokumencie Zamówienia (JEDZ), w części III lit. C, samodzielnie potwierdził, że wobec niego zaistniały przesłanki wykluczenia przewidziane w art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy.
Wykonawca w sposób jednoznaczny udzielił odpowiedzi twierdzących, wskazując na istnienie okoliczności stanowiących podstawę do wykluczenia z postępowania. W tej sytuacji, zgodnie z obowiązującym prawem, to na SAFEGE ciążył obowiązek wykazania, że mimo zaistnienia tych przesłanek podjął skuteczne i adekwatne środki naprawcze, które w sposób wiarygodny dowodzą jego rzetelności i pozwalają uznać, że nie stanowi on już podmiotu nierzetelnego.
Zamawiający dokonał kompleksowej oceny materiału przedstawionego przez wykonawcę (o czym świadczy treść uzasadnienia odrzucenia oferty SAFEGE) i prawidłowo uznał, że SAFEGE nie udowodnił skutecznego przeprowadzenia procedury samooczyszczenia w rozumieniu art. 110 ust. 2 i 3 ustawy.
W odniesieniu do pytań zawartych w formularzu JEDZ przystępujący wskazał, że ich konstrukcja ma na celu uzyskanie od wykonawcy jednoznacznych oświadczeń dotyczących braku lub istnienia przesłanek wykluczenia. To wykonawca ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowość i rzetelność udzielonych odpowiedzi, a także za właściwe zrozumienie ich treści. W przedmiotowej sprawie SAFEGE samodzielnie i w sposób świadomy udzielił odpowiedzi twierdzącej na pytania dotyczące istnienia sytuacji, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy, a zatem sam przyznał wystąpienie okoliczności stanowiących podstawę wykluczenia z postępowania.
Przystępujący podkreślił, że pytania w JEDZ są sformułowane w sposób bezpośredni i precyzyjny – ich treść nie pozostawia pola do dowolnej interpretacji. Odpowiadając „TAK”, wykonawca potwierdza, że znajduje się w określonej sytuacji wykluczenia, natomiast dopiero w dalszej części formularza ma możliwość przedstawienia wyjaśnień w zakresie procedury samooczyszczenia. To właśnie ten drugi etap stanowi przestrzeń do zaprezentowania działań naprawczych, a nie pole do reinterpretacji samego pytania.
Twierdzenie SAFEGE, że doszło do nieporozumienia lub że odpowiedź „TAK” dotyczyła innego pytania, jest więc nieprzekonujące i sprzeczne z konstrukcją tego dokumentu. SAFEGE jest profesjonalnym podmiotem, który wielokrotnie uczestniczył w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i posługuje się formularzem JEDZ jako standardowym narzędziem komunikacji z zamawiającymi publicznymi. Nie sposób więc przyjąć, że błędnie odczytał treść podstawowych pytań dotyczących przesłanek wykluczenia w tym postępowaniu.
Zamawiający nie miał zatem obowiązku „korygować” odpowiedzi SAFEGE ani zastanawiać się nad ich znaczeniem – był zobowiązany przyjąć oświadczenie złożone w JEDZ wprost, zgodnie z jego literalną treścią. Skoro SAFEGE sam przyznał, że znalazł się w sytuacjach określonych w art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy, to w dalszej kolejności musiał udowodnić skuteczne samooczyszczenie. Ocena zamawiającego dotyczyła zatem nie tego, czy przesłanki wykluczenia istnieją (bo SAFEGE sam to potwierdził), lecz tego, czy przedstawione środki naprawcze były wystarczające, aby przywrócić mu status wykonawcy rzetelnego.
Przystępujący zauważył, że formularz JEDZ ma charakter oświadczenia wiedzy i woli wykonawcy, składany pod rygorem odpowiedzialności za składanie fałszywych oświadczeń. W takiej sytuacji zamawiający nie mógł domniemywać, że SAFEGE miał „coś innego na myśli”. Obowiązuje bowiem zasada, że oświadczenie należy interpretować zgodnie z jego treścią i kontekstem całego dokumentu.
W konsekwencji zamawiający prawidłowo przyjął odpowiedzi złożone przez SAFEGE w JEDZ jako przyznanie wystąpienia przesłanek wykluczenia i w sposób zgodny z art. 110 ust. 3 ustawy dokonał oceny skuteczności samooczyszczenia. Próba późniejszego podważania znaczenia udzielonych odpowiedzi stanowi w istocie próbę uchylenia się od skutków własnych oświadczeń i nie może być uznana za uzasadnioną
Z dokumentów przekazanych przez SAFEGE nie wynika, aby podjęte przez niego działania rzeczywiście wyeliminowały przyczyny wcześniejszych naruszeń lub zapobiegały ich ponownemu wystąpieniu. Zamawiający zwrócił uwagę, że środki wskazane przez SAFEGE miały w dużej mierze charakter deklaratywny, ogólny i niepoparty dowodami. W szczególności SAFEGE nie wykazał, że rzeczywiście dokonał zapłaty bądź kompensaty kar umownych, które zostały na niego nałożone w poprzednich kontraktach. Wykonawca ograniczył się do oświadczeń, nie przedkładając żadnych wiarygodnych dowodów księgowych ani dokumentów potwierdzających faktyczne rozliczenia.
Podobnie w odniesieniu do przedstawionych działań organizacyjnych, takich jak wprowadzenie zarządzeń nr 3/2025 i nr 4/2025, SAFEGE nie wykazał, że zostały one realnie wdrożone w praktyce, że zostały podpisane przez osoby uprawnione i przekazane pracownikom w sposób umożliwiający ich stosowanie. Z przedłożonych materiałów nie wynika także, by wykonawca prowadził rzeczywiste, cykliczne spotkania nadzorcze czy systematyczną „podwójną weryfikację ofert”. SAFEGE nie przedstawił żadnych harmonogramów, protokołów ani dowodów na to, że takie działania faktycznie mają miejsce.
Zamawiający trafnie wskazał również, że skuteczność samooczyszczenia musi być oceniana przez pryzmat rzeczywistego wpływu wdrożonych środków na funkcjonowanie wykonawcy. W przypadku SAFEGE z przedstawionego materiału wynika, że pomimo deklarowanego wdrożenia środków naprawczych, wykonawca nadal dopuszczał się analogicznych naruszeń, w tym wprowadzania zamawiających w błąd przy składaniu ofert. Takie zachowanie miało miejsce już po przeprowadzeniu przez SAFEGE deklarowanej procedury samooczyszczenia, co potwierdza nieskuteczność podjętych działań. Występująca w działalności SAFEGE „spirala zdarzeń” nie jest więc wynikiem jednostkowych uchybień, lecz świadczy o utrwalonym sposobie działania, który nie został skutecznie wyeliminowany mimo podjętych rzekomo środków zaradczych.
Jak zostało już wskazane powyżej, instytucja samooczyszczenia służy przywróceniu zaufania do wykonawcy, który w przeszłości dopuścił się poważnych naruszeń. Aby była skuteczna, musi mieć charakter rzeczywisty i trwały, a nie formalny czy pozorny. W tej sprawie SAFEGE nie wykazał, aby środki, które podjął, doprowadziły do rzeczywistej zmiany sposobu funkcjonowania organizacji.
Nie wystarczy bowiem przedstawić oświadczeń o przeprowadzeniu audytów wewnętrznych, o organizacji szkoleń czy wprowadzeniu dodatkowych procedur – konieczne jest wykazanie, że środki te faktycznie działają, że przynoszą wymierny skutek w postaci uniknięcia kolejnych naruszeń. Tymczasem SAFEGE, mimo wdrożenia deklarowanych mechanizmów, w dalszym ciągu dopuszczał się podobnych błędów i nieprawidłowości, co jednoznacznie dowodzi, że jego działania nie przyniosły oczekiwanego rezultatu.
Zamawiający słusznie uznał, że ocena adekwatności i skuteczności środków samooczyszczenia należy wyłącznie do niego. Ustawa przyznaje mu w tym zakresie swobodę ocenną, której granice wyznacza racjonalność i proporcjonalność decyzji. Nie można przyjąć, że każda deklaracja wykonawcy o przeprowadzeniu samooczyszczenia automatycznie wiąże zamawiającego i obliguje go do uznania jego skuteczności. W przeciwnym razie instytucja ta utraciłaby swój sens i stałaby się czysto formalnym zabiegiem, pozwalającym wykonawcy uniknąć odpowiedzialności bez rzeczywistej poprawy swojej działalności.
Zamawiający działał w ramach przysługującej mu kompetencji i w granicach obowiązującego prawa. Ocena ta była oparta na materiale dowodowym złożonym przez SAFEGE, a nie na dowolnych przypuszczeniach. Skoro sam wykonawca przyznał, że wobec niego zaistniały przesłanki wykluczenia, a następnie nie wykazał skutecznego samooczyszczenia, to decyzja zamawiającego o wykluczeniu była nie tylko uzasadniona, ale wręcz konieczna z punktu widzenia ochrony interesu publicznego i zasady należytego wykonania zamówienia.
Nie zgodził się z twierdzeniem SAFEGE, że zamawiający był zobowiązany do wezwania go do dalszych wyjaśnień. Przepis art. 128 ust. 4 ustawy jednoznacznie stanowi, że wezwanie do uzupełnienia dokumentów lub wyjaśnień ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny. Zamawiający nie jest zobowiązany do poprawiania lub uzupełniania niepełnych samooczyszczeń wykonawców. To wykonawca, jako podmiot ubiegający się o zamówienie publiczne, powinien z własnej inicjatywy i z należytą starannością przedstawić pełny materiał dowodowy, potwierdzający, że odzyskał rzetelność.
W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z jednostkowym przypadkiem, lecz z powtarzającym się schematem działań wykonawcy, który pomimo kolejnych wyjaśnień i deklaracji nie zdołał wyeliminować źródła nieprawidłowości. W konsekwencji zamawiający, działając w sposób racjonalny, proporcjonalny i w zgodzie z przepisami ustawy, miał pełne prawo uznać, że SAFEGE nie daje gwarancji należytego wykonania zamówienia, a jego środki samooczyszczające nie świadczą o odzyskaniu rzetelności. Decyzja o wykluczeniu wykonawcy z postępowania była więc w pełni zasadna, logiczna i zgodna z obowiązującym porządkiem prawnym.
Po piąte, zarzut braku proporcjonalności i zbyt surowej oceny również nie znajduje uzasadnienia. Zamawiający działał w granicach zasady proporcjonalności, oceniając faktyczną skalę i powtarzalność uchybień wykonawcy. W przypadku SAFEGE mówimy nie o pojedynczym incydencie, ale o ciągu zdarzeń, które sam wykonawca określa mianem „spirali”. Przy takiej powtarzalności i braku dowodów na skuteczne przeciwdziałanie naruszeniom, zamawiający miał pełne prawo uznać, że ryzyko ich powtórzenia jest wysokie, a więc dalsze dopuszczenie SAFEGE do postępowania byłoby sprzeczne z interesem publicznym i zasadą należytego wykonania zamówienia.
Po szóste, argument o rzekomej niejednoznaczności interpretacji „projektów historycznych” również jest bezpodstawny. Zamawiający odniósł się do nich wyłącznie w kontekście oceny wiarygodności i kompletności oświadczeń wykonawcy – nie dlatego, że przypisał im odrębne podstawy wykluczenia, lecz dlatego, że sposób ich przedstawienia potwierdził brak konsekwencji i przejrzystości po stronie SAFEGE. Wykonawca, zamiast jednoznacznie odróżnić zdarzenia stanowiące podstawy wykluczenia od tych o charakterze informacyjnym, przedstawił je łącznie, w sposób utrudniający ich ocenę.
Podsumowując, zamawiający działał w sposób zgodny z przepisami ustawy, zasadą proporcjonalności oraz zasadą równego traktowania wykonawców. Oceniał to, co zostało przez SAFEGE oświadczone, udokumentowane i przedstawione, a nie tworzył nowych okoliczności. Wnioski zamawiającego o nieskuteczności samooczyszczenia są logicznym i prawnie uzasadnionym następstwem materiału dowodowego złożonego przez samego wykonawcę. Odwołanie jest zatem całkowicie bezzasadne.
W odniesieniu do „spirali zdarzeń”, na którą powołuje się SAFEGE, należy stanowczo podkreślić, że nie może ona stanowić usprawiedliwienia dla kolejnych naruszeń ani tłumaczenia nieskuteczności podejmowanych działań naprawczych. Wręcz przeciwnie — ciągłe występowanie podobnych problemów u tego samego wykonawcy, pomimo deklarowanego wdrożenia mechanizmów naprawczych, stanowi dowód na to, że środki samooczyszczające nie funkcjonują w sposób realny, systemowy ani trwały. Twierdzenie o „spirali” potwierdza raczej brak skutecznego zarządzania ryzykiem po stronie SAFEGE, a nie istnienie okoliczności łagodzących.
Z istoty instytucji samooczyszczenia wynika, że ma ona prowadzić do przerwania negatywnego ciągu zdarzeń – czyli do faktycznego odwrócenia tendencji występowania błędów i uchybień. Skoro wykonawca sam przyznaje, że mamy do czynienia z „pewną spiralą zdarzeń”, która nadal się utrzymuje, to wprost dowodzi, że wdrożone środki nie spełniły swojego celu. Z perspektywy zamawiającego, utrzymywanie się takiego łańcucha powtarzalnych nieprawidłowości po rzekomym samooczyszczeniu musi prowadzić do wniosku, że działania wykonawcy były nieskuteczne, a ryzyko ponowienia naruszeń w przyszłości pozostaje wysokie.
Przystępujący zauważył, że SAFEGE wykorzystuje pojęcie „spirali zdarzeń” w sposób, który ma na celu przeniesienie ciężaru odpowiedzialności z siebie na zewnętrzne okoliczności — jakoby kolejne błędy wynikały nie z braku rzetelności, lecz z trudności w przerwaniu ciągu wcześniejszych konsekwencji. Tymczasem odpowiedzialny i rzetelny wykonawca, po stwierdzeniu nieprawidłowości, powinien nie tylko usunąć ich skutki, lecz przede wszystkim zapobiec ich powtórzeniu, a więc skutecznie przerwać tę „spiralę”. Skoro SAFEGE tego nie uczynił, to dowodzi to braku realnego działania naprawczego, a nie – jak sugeruje – nadmiernej surowości zamawiającego.
W tej sytuacji zamawiający miał pełne prawo uznać, że tzw. „spirala zdarzeń” jest nie dowodem otwartości i transparentności, lecz jednoznacznym sygnałem, że wdrożone środki zaradcze nie działają i nie eliminują przyczyn problemów. Z punktu widzenia art. 110 ust. 3 ustawy, taki stan rzeczy przesądza o nieskuteczności samooczyszczenia, ponieważ wykonawca nie tylko nie wykazał swojej rzetelności, ale wręcz sam potwierdził, że nie zdołał zatrzymać procesów, które świadczą o jej braku. W konsekwencji zamawiający zasadnie uznał, że SAFEGE nie daje gwarancji należytego wykonywania przyszłych umów, a jego dalsze uczestnictwo w postępowaniu stanowiłoby ryzyko dla prawidłowej realizacji inwestycji publicznej.
Ocena adekwatności i skuteczności środków samooczyszczających należy wyłącznie do zamawiającego, który – zgodnie z art. 110 ust. 3 ustawy – ma prawo samodzielnie i całościowo ocenić, czy przedstawione przez wykonawcę działania rzeczywiście świadczą o odzyskaniu rzetelności i eliminują ryzyko ponowienia naruszeń. W tej sprawie nie mamy do czynienia z jednostkowym incydentem, lecz z ciągiem powtarzających się uchybień o zbliżonym charakterze, które wykonawca sam określa mianem „spirali zdarzeń”. Taka sekwencja naruszeń ma cechy wielokrotnej recydywy – pokazuje utrwalony schemat zachowań, a nie pojedynczy błąd czy przypadek.
W tej sytuacji zamawiający był uprawniony, a wręcz zobowiązany, do oceny środków samooczyszczających przez pryzmat całokształtu dotychczasowej działalności wykonawcy, a nie wyłącznie w odniesieniu do pojedynczego zdarzenia. Przy takiej powtarzalności naruszeń szczególnego znaczenia nabiera nie sam fakt wdrożenia działań naprawczych, lecz ich realna skuteczność i trwałość efektów. Jeśli pomimo licznych deklaracji o naprawie sytuacji SAFEGE w dalszym ciągu dopuszcza się zachowań skutkujących karami, rozwiązaniami umów czy wprowadzaniem zamawiających w błąd, to dowodzi, że środki te były niewystarczające, pozorne lub nieskuteczne.
Zamawiający nie ma obowiązku bezkrytycznie akceptować każdej deklaracji wykonawcy o przeprowadzeniu samooczyszczenia, zwłaszcza gdy okoliczności faktyczne wskazują na brak realnej poprawy.
Prawo do oceny ma charakter ocenny, lecz nie dowolny – wynika z obowiązku zachowania należytej staranności przy wyborze wykonawcy dającego rękojmię rzetelnego wykonania zamówienia. Oznacza to, że zamawiający może – w granicach uzasadnionego uznania administracyjnego – uznać środki samooczyszczające za niewystarczające, jeśli nie gwarantują rzeczywistej zmiany postawy i sposobu działania wykonawcy.
Nie można abstrahować od faktu, że zamówienie dotyczy zadania o szczególnym znaczeniu publicznym i dużej skali, wymagającego najwyższej staranności organizacyjnej. Zamawiający ma obowiązek chronić się przed wykonawcą, którego dotychczasowa praktyka wskazuje na brak stabilnych mechanizmów zapewniających jakość i zgodność z przepisami.
W kontekście tzw. multirecydywy SAFEGE, polegającej na powtarzaniu błędów i naruszeń pomimo wcześniejszych deklaracji naprawy, zamawiający słusznie uznał, że ryzyko nierzetelnego działania w przyszłości pozostaje wysokie. W konsekwencji jego decyzja o odrzuceniu oferty nie jest przejawem nadmiernego formalizmu, lecz wyrazem odpowiedzialności i realizacji ustawowego obowiązku ochrony interesu publicznego oraz zapewnienia należytego wykonania inwestycji.
Stan faktyczny:
Zaktualizowane samooczyszczenie - oświadczenie i wyjaśnienia SAFEGE SAS dotyczące podstaw wykluczenia określonych w art. 109 ust. 1 pkt 8) i pkt 10) ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 11 września 2019 r. wraz ze wskazaniem dowodów
Mając na względzie przewidzenie przez zamawiającego w niniejszym postępowaniu fakultatywnych podstaw wykluczenia związanych z wprowadzeniem zamawiającego w błąd, Wykonawca, na potrzeby oceny oferty, przedstawia poniżej szczegółowe informacje, wskazując również na podjęte środki zaradcze („samooczyszczenie”):
W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad realizacją zadania inwestycyjnego w ramach projektu pn.: Odcinek B – Roboty budowlane na linii kolejowej nr 201 odc. Somonino – Gdańsk Osowa w ramach projektu „Prace na odcinku Kościerzyna – Gdynia” wraz z elektryfikacją linii kolejowej nr 229 w ramach projektu „Prace na odcinku Glincz – Kartuzy – faza II” (dalej: „Postępowanie Somonino Odcinek B”), prowadzonym przez zamawiającego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w Warszawie (dalej: „PKP PLK”), zostało złożone odwołanie na wybór oferty SAFEGE, którego podstawą były m.in. zarzuty związane z podleganiem przez Wykonawcę SAFEGE wykluczeniu z postępowania w związku z realizacją Umowy nr ZIM/02/2019/002 z dnia 30.01.2019 r. zawartej pomiędzy SAFEGE S.A.S. a Gminą Miejską Kraków (ZIM, dalej jako „ZIM) na „Opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania pn. Budowa 8 Pułku Ułanów” (dalej: „Projekt 8. Pułk Ułanów”), a także związane z tym projektem zarzuty wprowadzenia zamawiającego w błąd poprzez nieujawnienie faktu naliczenia wykonawcy SAFEGE kar umownych w ramach Projektu 8. Pułku Ułanów, co miało wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w Postępowaniu Somonino Odcinek B.
Specyfikacja Warunków Zamówienia dla Postępowania Somonino Odcinek B wskazywała, iż
Zamawiający przewiduje wykluczenie wykonawców m.in. na podstawie fakultatywnych przesłanek wykluczenia opisanych w art. 109 ust. 1 pkt. 2, 3, 4, 7, 8, 9, 10 PZP.
Wykonawca SAFEGE, wypełniając dokument JEDZ w części III, lit. C JEDZ, w odpowiedzi na pytanie: Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową?
zaznaczył odpowiedź „TAK”, jednak w wyjaśnieniach do JEDZ nie opisał okoliczności zaistniałych w ramach projektu 8. Pułk Ułanów, gdzie zamawiający naliczył Wykonawcy kary umowne związane z przekroczeniem terminów realizacji.
Zarzuty odwołania dotyczyły naliczonych Wykonawcy kar umownych za zwłokę w realizacji projektu, co do której to zwłoki strony umowy pozostawały w sporze, z uwagi na wystąpienie w toku realizacji projektu m.in. przedłużających się uzgodnień z podmiotami trzecimi, jak również zmian zakresu bądź prac dodatkowych.
W sprawie wskazanego powyżej odwołania w dniu 07.11.2024 r. zapadł wyrok Krajowej Izby
Odwoławczej (KIO 3697/24), zgodnie z którym nakazano unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, ponowne badanie i ocenę ofert oraz wykluczenie z postępowania wykonawcy Safege S.A.S. z siedzibą we Francji i odrzucenie oferty tego wykonawcy.
Z uzasadnienia wyroku Krajowej Izby Odwoławczej KIO 3697/24 wynika, że według Izby Wykonawca podlega wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP w związku z realizacją Projektu 8. Pułku Ułanów. Ponadto Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła również zarzuty odwołania dotyczące zaniechania odrzucenia oferty SAFEGE w związku z podleganiem przez Wykonawcę wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP – z uwagi na brak poinformowania zamawiającego o okolicznościach zaistniałych w ramach ww. Projektu 8. Pułku Ułanów.
Niewskazanie projektu 8. Pułku Ułanów w wyjaśnieniach składanych wraz z ofertą w Postępowaniu Somonino Odcinek B było podyktowane okolicznościami realizacyjnymi w ramach projektu, rozmowami prowadzonymi z inwestorem, przyjętą interpretacją co do sposobu wypełniania dokumentu JEDZ oraz zakresu informacji ujawnianych w ramach historycznych realizacji inwestycji.
Ówczesny sposób podejścia Wykonawcy zdawała się potwierdzać postawa samego inwestora – Gminy Miejskiej Kraków (ZIM), który: (1) nie odstąpił od umowy mimo naliczonych kar, (2) zwracał się do Wykonawcy o złożenie oferty na nadzór autorski, (3) prowadził rozmowy na temat wzajemnych rozliczeń stron (w tym dotyczących prac dodatkowych), (4) nie wykluczył Wykonawcy z postępowania przewidującego fakultatywne podstawy wykluczenia, mimo iż wybór następował już po wystawieniu noty księgowej dotyczącej ww. kar, (5) złożył oświadczenie, iż w jego ocenie okoliczności zaistniałe w ramach projektu nie powodują wypełnienia przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP (Oświadczenie ZIM stanowi Załącznik do niniejszych wyjaśnień).
Dodatkowo, ZIM nie uznał Wykonawcy za nierzetelnego i zawarł z Wykonawcą w grudniu 2024 r. dodatkową umowę na pełnienie nadzoru autorskiego nad dokumentacją stanowiącą podstawę realizacji inwestycji pn.: „Budowa 8 Pułku Ułanów”.
Mimo powyższego, Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku KIO 3697/24 z dnia 07.11.2024 r. dokonała odmiennej oceny. Na skutek ww. wyroku zamawiający w Postępowaniu Somonino Odcinek B w dniu 12.11.2024 r. unieważnił wybór oferty SAFEGE, a następnie w dniu 03.12.2024 r. zgodnie z treścią wyroku, odrzucił ofertę Wykonawcy na podstawie art. 226 ust.
1 pkt 2) lit. a) ustawy PZP w związku z art. 109 ust. 1 pkt 7), pkt 8) oraz pkt 10) ustawy PZP. Postępowanie dot. skargi na ww. wyrok KIO 3697/24 zostało umorzone.
Jednocześnie okoliczności realizacyjne Projektu 8. Pułk Ułanów były również przedmiotem oceny dokonanej przez inny skład Krajowej Izby Odwoławczej w sprawie o sygn. akt: KIO 4037/24. W tej sprawie Krajowa Izba Odwoławcza dokonała odmiennej oceny pod kątem podstaw wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP w odniesieniu do Projektu 8. Pułk Ułanów. Odwołanie na wybór oferty SAFEGE, zarzucające m.in. naruszenie przez Zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP, zostało prawomocnie oddalone wyrokiem KIO z dnia 29.11.2024 r.
Dodatkowo w omawianym okresie, już po wyroku KIO 3697/24, zamawiający PKP PLK (ten sam zamawiający, który prowadził Postępowanie Somonino Odcinek B) dokonał wyboru oferty SAFEGE jako najkorzystniejszej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn. Zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad realizacją zadania pn. Odcinek A – Roboty budowlane na liniach kolejowych nr 201 odc. Kościerzyna – Somonino oraz 214 Somonino – Kartuzy realizowane w ramach projektu „Prace na alternatywnym ciągu transportowym Bydgoszcz – Trójmiasto, etap I” (obecnie ”Prace na odcinku Kościerzyna – Gdynia” (dalej: „Postępowanie Somonino Odcinek A”). Na wybór oferty SAFEGE w tym postępowaniu zostało złożone odwołanie, zarzucające m.in. brak odrzucenia oferty SAFEGE z uwagi na podleganie przez Wykonawcę wykluczeniu z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 PZP. Zarzut został sformułowany w odniesieniu do Projektu 8. Pułk Ułanów i sposobu jego prezentacji w wyjaśnieniach SAFEGE złożonych w Postępowaniu Somonino Odcinek A. Sprawie została nadana sygnatura akt: KIO 4603/24. Ostatecznie odwołanie zostało cofnięte przez odwołującego.
Należy stwierdzić, iż obecnie funkcjonują dwa odmienne wyroki Krajowej Izby Odwoławczej w przedmiocie oceny zaistnienia fakultatywnej podstawy wykluczeniu z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP w odniesieniu do Projektu 8. Pułk Ułanów.
Mając na względzie całokształt powyższych okoliczności SAFEGE podjął odpowiednie działania i środki zapobiegawcze, określone w art. 110 ust. 2 PZP, w celu potwierdzenia rzetelności Wykonawcy. Środki te mają rzeczywisty charakter, są adekwatne dla zaistniałych okoliczności i mają na celu podniesienie jakości składania ofert i przedstawiania informacji w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.
Zamawiający PKP PLK nie poniósł szkody w związku z zaistnieniem omawianej sytuacji w ramach Postępowania Somonino Odcinek B (nie zawarł umowy z Wykonawcą).
Jednocześnie kwestia odrzucenia oferty Wykonawcy w Postępowaniu Somonino Odcinek B miała też wpływ na poniższe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego:
W przedmiocie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na Świadczenie usługi nadzoru inwestorskiego nad realizacją zadania pn. „Centrum Cyberbezpieczeństwa NASK” (znak postępowania: ZZOSE.2611.4.2025.15.PKD[CCN], dalej: „Postępowanie NASK”), Zamawiający Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa-Państwowy Instytut Badawczy (dalej: „NASK”) w informacji o wyniku postępowania z dnia 15 kwietnia 2025 r. poinformował, iż działając na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. a) w związku z art. 109 ust. 1 pkt 5), 7) i 10) oraz art. 110 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, odrzuca ofertę złożoną przez SAFEGE. Zamawiający NASK, uzasadniając wykluczenie i odrzucenie oferty SAFEGE na podstawie przesłanki określonej w art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, wskazał, że Wykonawca w wyjaśnieniach przedstawionych Zamawiającemu (Nota informacyjna art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP 29.11.2024-sig) przedstawił informacje niezgodne z prawdą tj. wskazał, że w postępowaniu prowadzonym przez PKP Polskie Linie Kolejowe (objętym wyrokiem KIO 3697/24) zamawiający do chwili obecnej nie dokonał wykluczenia wykonawcy lub odrzucenia oferty SAFEGE z tego tytułu - Informacja przekazana przez Wykonawcę zdaniem Zamawiającego stanowi dodatkową przesłankę wykluczenia z art. 109 ust.1 pkt 10) ustawy Pzp.
W tym miejscu należy wskazać, że SAFEGE w przekazanych Zamawiającemu NASK wyjaśnieniach przedstawił informacje dotyczące zapadłego wyroku Krajowej Izby Odwoławczej KIO 3697/24, wskazując jego treść, w tym zakres czynności, do których wykonania Izba zobowiązała zamawiającego w postępowaniu prowadzonym przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (wyrokiem KIO 3697/24 Izba nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, ponowne badanie i ocenę ofert oraz wykluczenie z postępowania wykonawcy Safege S.A.S. z siedzibą we Francji i odrzucenie oferty tego wykonawcy), natomiast pozostała niezaktualizowana informacja o braku odrzucenia oferty przez zamawiającego w Postępowaniu Somonino B (która była już nieaktualna na chwilę złożenia oferty w Postępowaniu NASK). W zakresie podstawy odrzucenia oferty wskazanej w art. 226 ust. 1 pkt 2) lit a) w zw. z art. 109 ust.1 pkt 10 Pzp NASK wskazał, iż SAFEGE w wyjaśnieniach zaś przedstawionych Zamawiającemu (Nota informacyjna art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP 29.11.2024sig) przedstawił informacje niezgodne z prawdą tj. wskazał, że w postępowaniu prowadzonym przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., w którym wyrokiem KIO 3697/24 Izba nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, ponowne badanie i ocenę ofert oraz wykluczenie z postępowania wykonawcy Safege S.A.S. z siedzibą we Francji i odrzucenie oferty tego wykonawcy „(…) zamawiający do chwili obecnej nie dokonał wykluczenia wykonawcy lub odrzucenia oferty SAFEGE z tego tytułu.”. Dokument został podpisany w dn. 27.02.2025 r. natomiast zgodnie z publicznie dostępnymi informacjami, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w postępowaniu na „Zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad realizacją zadania inwestycyjnego w ramach projektu: Odcinek B – Roboty budowlane w linii kolejowej nr 201 odc. Somonino – Gdańska Osowa w ramach projektu „Prace na odcinku Kościerzyna – Gdynia” wraz z elektryfikacją linii kolejowej nr 229 w ramach projektu „Prace na odcinku Glincz – Kartuzy – Faza II” odrzuciły ofertę SAFEGE S.A.S. zgodnie z wyrokiem KIO w dn. 3.12.2024 r. (załącznik nr 1 do niniejszej informacji). 15.01.2025 r. opublikowano natomiast ogłoszenie w DUUE o udzieleniu zamówienia w przedmiotowym postępowaniu (załącznik nr 2 do niniejszej informacji).
Informacja przekazana przez Wykonawcę zdaniem Zamawiającego stanowi dodatkową przesłankę wykluczenia z art. 109 ust.1 pkt 10) ustawy Pzp.
Od ww. czynności odrzucenia oferty Wykonawca wniósł odwołanie, które jednak zostało oddalone wyrokiem KIO z dnia 03.06.2025 r. Ze względów o charakterze finansowym i biznesowym skargi na ww. wyrok KIO nie wniesiono. Z uwagi na zaistnienie okoliczności podania przez Wykonawcę ww. informacji, którą zakwestionował NASK jako nieaktualną, Wykonawca dokonał audytu Postępowania NASK, kształtu złożonej oferty oraz dokumentów i wyjaśnień składanych w Postępowaniu NASK oraz wskazuje poniżej na podjęte środki zapobiegawcze.
POCZĄTEK TAJEMNICY PRZEDSIĘBIORSTWA PODJĘTE ŚRODKI ZAPOBIEGAWCZE („SAMOOCZYSZCZENIE”)
Wykonawca podjął odpowiednie środki zaradcze (zapobiegawcze) w odniesieniu do obu opisanych powyżej przypadków.
W tym zakresie Wykonawca wskazuje, iż:
W odniesieniu do Postępowania Somonino B:
1)Zamawiający PKP PLK nie poniósł szkody w związku z zaistnieniem opisanej sytuacji. Tym samym brak jest wyrządzonej szkody, która mogłaby zostać naprawiona, w tym poprzez zapłatę odszkodowania bądź zadośćuczynienia pieniężnego. Umowa z SAFEGE na realizację zamówienia publicznego w ramach Somonino Odcinek B nie została zawarta.
2)Wykonawca o zapadłym wyroku KIO oraz odrzuceniu oferty SAFEGE w postępowaniu Somonino B informuje również innych zamawiających przewidujących adekwatne fakultatywne podstawy wykluczenia, odpowiednio do charakteru i etapu prowadzonych przez nich postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, o czym świadczą również niniejsze wyjaśnienia wraz z dowodami złożone w przedmiotowym postępowaniu.
3) Wykonawca przeprowadził wewnętrzne postępowania wyjaśniające, w tym dokonał audytu czynności podejmowanych w Postępowaniu Somonino Odcinek B (przekazując odpowiednie wytyczne i zalecenia). Audyt wykazał, iż przyczynami zaistniałego zdarzenia mogły być:
a)odmienna interpretacja przepisów ustawy PZP od stanowiska zajętego przez Krajowego Izbę Odwoławczą w wyroku KIO 3697/24, wynikająca również z istnienia rozbieżności w orzecznictwie i niejednolitego podejścia do sposobu wypełnienia dokumentu JEDZ i zakresu przedstawianych informacji historycznych, skutkująca nieprzedstawieniem w wyjaśnieniach stanowiących załącznik do JEDZ informacji o Projekcie 8. Pułk Ułanów,
b)brak pełnego, centralnego zbioru informacji o wszystkich zdarzeniach w ramach realizowanych projektów, które potencjalnie mogą być rozważane pod kątem wypełnienia przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP.
Ponadto Wykonawca przedstawia szczegółowy opis sytuacji oraz środków naprawczych w innych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego (w tym w niniejszym postępowaniu oraz w innych postępowaniach, gdzie przewidziano przesłankę z art. 109 ust. 1 pkt 8 lub 10) PZP). Tym samym należy uznać, że Wykonawca wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane ze swoim postępowaniem, aktywnie współpracując z odpowiednimi osobami i podmiotami. Co więcej, Wykonawca analizował zaistniałą sytuację w ramach projektu 8. Pułk Ułanów również z Inwestorem – Gminą Miejską Kraków – ZIM, czego wynikiem było złożenie przez ww. inwestora Oświadczenia załączonego do niniejszych wyjaśnień.
Dowód: Raport z audytu wraz z zaleceniami – w załączeniu.
Oświadczenie Gminy Miejskiej Kraków – ZIM – w załączeniu.
4) Wykonawca podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
a)Wykonawca wprowadził odpowiednie zarządzenia dotyczące: sposobu wypełnienia dokumentu JEDZ i przekazywanych wyjaśnień oraz obiegu informacji istotnych dla oceny w ramach podstaw wykluczenia opisanych w art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP, w tym zobowiązał podległe jednostki (w tym Dyrektorów Działów realizacyjnych) do odpowiedniego informowania o rozszerzonym katalogu zdarzeń związanych z realizowanymi projektami.
Dowód: Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 4/2025 z dnia 03.02.2025 r. – w załączeniu.
b)Wykonawca opracował Instrukcję wypełnienia dokumentu JEDZ i oświadczeń oraz przedstawiania informacji i wyjaśnień pod kątem przesłanek wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 lub 10 PZP i wdrożył ją do stosowania przez jednostki ofertujące, a także na bieżąco dokonuje odpowiednich aktualizacji i konsultuje z osobami składającymi oferty sposób wypełniania dokumentu JEDZ w świetle zapadających wyroków KIO.
Dowód: Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 3/2025 z dnia 03.02.2025 r. wraz z Instrukcją – w załączeniu.
c)Wykonawca dokonał rewizji umów o zamówienie publiczne realizowanych w ostatnich 3 latach i po identyfikacji projektów spornych przedstawia w postępowaniach (tam, gdzie zamawiający przewidzieli odpowiednią fakultatywną podstawę wykluczenia związaną z realizacją wcześniejszych umów) rozszerzony opis historycznych realizacji projektów, w tym uwzględniający projekty, w ramach których naliczono kary umowne, nawet w sytuacji, gdy są one sporne pomiędzy Stronami i kwestionowane przez Wykonawcę bądź marginalne. Takie postępowanie pozwoli zamawiającym na samodzielną ocenę przedstawionych okoliczności (również w odniesieniu do projektów, które zdaniem Wykonawcy nie wypełniają fakultatywnej podstawy wykluczenia) i uniknięcie ryzyka wprowadzenia zamawiających w błąd.
d)Wykonawca zwrócił się do kancelarii zewnętrznej o dokonanie analizy podstaw wykluczenia i zakresu przedstawianych informacji w kontekście aktualnie kształtującej się linii orzeczniczej Krajowej Izby Odwoławczej i odbywa w tym zakresie bieżące konsultacje.
Dowód: Korespondencja e-mail potwierdzająca zwrócenie się do kancelarii zewnętrznej o poszerzoną analizę – w załączeniu.
e)Wykonawca zorganizował odpowiednie szkolenie dla pracowników w zakresie podstaw wykluczenia, prawidłowego sposobu wypełnienia JEDZ, załączników do JEDZ oraz oświadczeń w przedmiocie podstaw wykluczenia, z uwzględnieniem aktualnie kształtującej się linii orzeczniczej Krajowej Izby Odwoławczej i wyroku KIO 3697/24.
Dowód: Zaświadczenie o przeprowadzeniu szkolenia z zakresu składania ofert – w załączeniu.
f)Dodatkowo stale rozpowszechniana jest wśród personelu Wykonawcy wiedza na temat przyjętej polityki etycznej, której jednym z elementów jest pełna transparentność i zakaz przedstawiania informacji, które mogłyby wprowadzić w błąd interesariuszy Wykonawcy.
g)Zapewniono konsultacje osób ofertujących z działami wsparcia formalno- prawnego, w celu wymiany doświadczeń i stałego podnoszenia jakości przygotowywanych ofert, w tym czuwania nad aktualnością przedstawianych informacji.
h)Wykonawca w 2024 r. wzmocnił zespół ofertujący o dodatkowego Specjalistę ds. ofertowania, stanowisko to w dalszym ciągu jest utrzymywane,
i)Wykonawca powołał kierownika zespołu ofertowego (Kierownika ds. Ofertowania) w celu zapewnienia właściwego nadzoru nad procesem przygotowywania ofert, w tym usprawnienia komunikacji pomiędzy zespołami ofertującymi oraz sprawowania pieczy nad kształtem dokumentów składanych w postępowaniach i ich aktualnością.
Od 01.05.2025 r. w SAFEGE obsadzone jest stanowisko Kierownika ds. Ofertowania. W zakresie czynności ww. osoby znajduje się m.in.:
i.prowadzenie rejestru postępowań przetargowych w zakresie zamówień publicznych,
ii.wsparcie merytoryczne w zakresie składanych ofert, w tym wdrażanie nowych osób odpowiedzialnych za ofertowanie oraz weryfikacja wzajemna ofert z pozostałymi osobami przygotowującymi oferty,
iii.zarządzanie procesem ofertowania (ujednolicenie zapisów w ofercie, struktura folderów, zastępstwo w trakcie urlopów),
iv.aktualizacja dokumentów formalnych niezbędnych do postępowań przetargowych,
v.dopilnowanie wprowadzania odpowiednich danych w systemach takich jak BidHub czy Refinder, służących m.in do monitorowania informacji o referencjach, rozpoczętych tematach publicznych etc.
Dowód: Zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 14.11.2024 r. – w załączeniu
Zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 27.06.2025 r. – w załączeniu
Wyciąg z opisu stanowiska pracy wraz z zakresem czynności i obowiązków Pracownika – Kierownik ds. Ofertowania – w załączeniu
W odniesieniu do Postępowania NASK:
1)Zamawiający NASK nie poniósł szkody w związku z zaistnieniem opisanej sytuacji. Tym samym brak jest wyrządzonej szkody, która mogłaby zostać naprawiona, w tym poprzez zapłatę odszkodowania bądź zadośćuczynienia pieniężnego. Umowa z SAFEGE na realizację zamówienia publicznego w ramach Postępowania NASK nie została zawarta, oferta Wykonawcy została odrzucona.
2)Wykonawca o przypadku podania niezaktualizowanej informacji w Postępowaniu NASK oraz odrzuceniu oferty SAFEGE z tego powodu informuje również innych zamawiających przewidujących adekwatne fakultatywne podstawy wykluczenia, odpowiednio do charakteru i etapu prowadzonych przez nich postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, o czym świadczą również niniejsze wyjaśnienia wraz z dowodami złożone w przedmiotowym postępowaniu. 3) Wykonawca przeprowadził wewnętrzne postępowania wyjaśniające, w tym dokonał audytu czynności podejmowanych w Postępowaniu NASK (przekazując odpowiednie zalecenia). Audyt wykazał, iż przyczyną podania w Postępowaniu NASK informacji niezgodnej z rzeczywistą datą odrzucenia oferty SAFEGE w Postępowaniu Somonino B było przedłożenie przez osobę składającą ofertę nieaktualnych dokumentów.
Ponadto Wykonawca przedstawia szczegółowy opis sytuacji oraz środków naprawczych w innych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego (w tym w niniejszym postępowaniu oraz w innych postępowaniach, gdzie przewidziano adekwatne fakultatywne podstawy wykluczenia). Tym samym należy uznać, że Wykonawca wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane ze swoim postępowaniem, aktywnie współpracując z odpowiednimi osobami i podmiotami.
Dowód: Raport z audytu z dnia 30.06.2025 r. wraz z zaleceniami – w załączeniu.
4) Wykonawca podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
a) Wykonawca powołał kierownika zespołu ofertowego (Kierownika ds. Ofertowania) w celu zapewnienia właściwego nadzoru nad procesem przygotowywania ofert, w tym usprawnienia komunikacji pomiędzy zespołami ofertującymi oraz sprawowania pieczy nad kształtem dokumentów składanych w postępowaniach i ich aktualnością.
Od 01.05.2025 r. w SAFEGE obsadzone jest stanowisko Kierownika ds. Ofertowania.
W zakresie czynności ww. osoby znajduje się m.in.:
i.prowadzenie rejestru postępowań przetargowych w zakresie zamówień publicznych,
ii.wsparcie merytoryczne w zakresie składanych ofert, w tym wdrażanie nowych osób odpowiedzialnych za ofertowanie oraz weryfikacja wzajemna ofert z pozostałymi osobami przygotowującymi oferty,
iii.zarządzanie procesem ofertowania (ujednolicenie zapisów w ofercie, struktura folderów, zastępstwo w trakcie urlopów),
iv.aktualizacja dokumentów formalnych niezbędnych do postępowań przetargowych,
v.dopilnowanie wprowadzania odpowiednich danych w systemach takich jak BidHub czy Refinder, służących m.in do monitorowania informacji o referencjach, rozpoczętych tematach publicznych etc.
Biorąc pod uwagę okoliczność, że złożenie oferty w ramach Postępowania NASK i podanie przedmiotowej informacji miało miejsce w lutym 2025 r., wskazany powyżej środek zaradczy pozostaje w pełni adekwatny do charakteru zidentyfikowanego uchybienia. Zakres czynności i obowiązków Kierownika ds. Ofertowania obejmujący m.in. wsparcie merytoryczne w zakresie składanych ofert, w tym wdrażanie nowych osób odpowiedzialnych za ofertowanie oraz weryfikacja wzajemna ofert z pozostałymi osobami przygotowującymi oferty, zarządzanie procesem ofertowania (ujednolicenie zapisów w ofercie, struktura folderów, zastępstwo w trakcie urlopów), aktualizacja dokumentów formalnych niezbędnych do postępowań przetargowych pozwoli na lepszą kontrolę aktualności dokumentów stosowanych przez osoby składające oferty, wzajemną weryfikację ofert, wzmocnienie komunikacji pomiędzy osobami składającymi oferty. W SAFEGE utworzone są odpowiednie, dedykowane dyski, na których umieszczane są przez Kierownika ds. Ofertowania aktualne dokumenty bazowe.
Dowód: Zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 27.06.2025 r. – w załączeniu
Wyciąg z opisu stanowiska pracy wraz z zakresem czynności i obowiązków Pracownika – Kierownik ds. Ofertowania – w załączeniu
b)Osoba składająca ofertę w Postępowaniu NASK obecnie nie składa już ofert dla SAFEGE. Jednocześnie Wykonawca z dniem 01.06.2025 r. zatrudnił nową osobę na stanowisko Specjalisty ds. ofertowania.
Dowód: Zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 01.07.2025 r. – w załączeniu
c)Wykonawca w trakcie cyklicznych spotkań ofertowych omawia dobre praktyki w zakresie składania ofert, informuje o wyrokach KIO zapadających względem Wykonawcy. SAFEGE poinformował osoby składające oferty oraz udzielające wsparcia w tym procesie i zobowiązał je do zapoznania się z uzasadnieniem wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 03.06.2025 r., wydanego w Postępowaniu NASK oraz zwrócił szczególną uwagę na konieczność stosowania dokumentów bazowych (wyjaśnień i załączników do wyjaśnień, not informacyjnych i innych dokumentów dotyczących fakultatywnych podstaw wykluczenia) w ich wersjach aktualnych na dzień ich składania, dostępnych na wskazanym dysku.
Dowód: Korespondencja e-mail z dnia 01.07.2025 r. – w załączeniu.
d)Dodatkowo stale rozpowszechniana jest wśród personelu Wykonawcy wiedza na temat przyjętej polityki etycznej, której jednym z elementów jest pełna transparentność i zakaz przedstawiania informacji, które mogłyby wprowadzić w błąd interesariuszy Wykonawcy.
e)Zapewniono konsultacje osób ofertujących z działami wsparcia formalno- prawnego, w celu wymiany doświadczeń i stałego podnoszenia jakości przygotowywanych ofert, w tym czuwania nad aktualnością przedstawianych informacji.
W tym zakresie Wykonawca wskazuje, że przeciętnie składa około 200 ofert rocznie dla podmiotów publicznych. Przykładowo w 2023 r. złożono 227 ofert dla podmiotów publicznych, a w 2024 r. (do listopada 2024 r.) – 195 ofert, co powinno być brane pod uwagę przy ocenie wpływu opisanych sytuacji na rzetelność i staranność Wykonawcy w skali działalności Wykonawcy.
Wykonawca wnosi o uznanie przedmiotowych wyjaśnień za wyczerpujące, a przedłożonych dowodów za potwierdzające okoliczność, iż Wykonawca daje gwarancję rzetelnego złożenia oferty w niniejszym postępowaniu oraz należytego wykonania zamówienia publicznego.
Niniejsze wyjaśnienia zostały sporządzone w związku z brzmieniem przesłanek wykluczenia wykonawców z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP) oraz w celu dokonania samooczyszczenia, o którym mowa w art. 110 ust. 2 PZP w związku z przypadkami podania informacji nieaktualnych bądź zaniechania podania informacji i w takim kontekście powinny być interpretowane. Wykonawca, po zidentyfikowaniu opisanych wyżej przypadków, przedsięwziął odpowiednie działania mające na celu poprawę jakości składanych ofert i dokumentów oraz informacji przedstawianych w postępowaniach o udzielenie zamówienia.
Treść niniejszych wyjaśnień nie powinna być interpretowana rozszerzająco, w tym jako procesowe uznanie zobowiązania lub zrzeczenie się roszczeń czy też uznanie zobowiązania bądź zrzeczenie się roszczeń w relacjach z inwestorami.
Załączniki (załączniki stanowią TAJEMNICĘ PRZEDSIĘBIORSTWA):
1.Raport z audytu z dnia 04.12.2024 r. wraz z zaleceniami.
2.Oświadczenie Gminy Miejskiej Kraków – ZIM.
3.Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 3/2025 z dnia 03.02.2025 r.
4.Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 4/2025 z dnia 03.02.2025 r. wraz z Instrukcją.
5.Korespondencja e-mail potwierdzająca zwrócenie się do kancelarii zewnętrznej o poszerzoną analizę.
6.Zaświadczenie o przeprowadzeniu szkolenia.
7.Raport z audytu z dnia 30.06.2025 r. wraz z zaleceniami.
8.Zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 27.06.2025 r.
9.Wyciąg z opisu stanowiska pracy wraz z zakresem czynności i obowiązków Pracownika – Kierownik ds. Ofertowania.
10.Zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 01.07.2025 r.
11.Korespondencja e-mail z dnia 01.07.2025 r.
Samooczyszczenie - oświadczenie i wyjaśnienia SAFEGE SAS dotyczące podstaw wykluczenia określonych w art. 109 ust. 1 pkt 7) ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 11 września 2019 r. wraz ze wskazaniem dowodów
W związku z sytuacjami zaistniałymi w ramach opisanych poniżej projektów: 8. Pułku Ułanów oraz PZDW Rzeszów, a także w świetle faktu, iż w dniu 23.04.2025 r. zapadł wyrok w sprawie o sygn. akt I C 837/23 o zapłatę z powództwa SAFEGE S.A.S. przeciwko Województwu Podkarpackiemu – Podkarpackiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie oddalający powództwo SAFEGE, Wykonawca poniżej przedstawia szczegółowe wyjaśnienia wraz z dowodami, spełniające wymogi określone w 110 ust. 2 PZP.
Na wstępie, Wykonawca podkreśla, że obecne postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w ramach którego składamy niniejsze wyjaśnienia dotyczy świadczenia usług nadzoru inwestorskiego/pełnienia funkcji Inżyniera Kontraktu bądź Inwestora Zastępczego, podczas gdy wcześniejsze umowy opisane poniżej dotyczyły innego rodzaju umów, tj.
polegających na wykonaniu opracowań lub dokumentacji projektowej.
Różnica pomiędzy tymi dwoma rodzajami usług jest istotna i dotyczy co najmniej odmienności w zakresie:
1)charakteru realizowanych prac (projektowanie a pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu lub Inwestora Zastępczego/świadczenie usług nadzoru inwestorskiego),
2)metodologii wykonywania usług,
3)zaangażowanych zasobów ludzkich oraz technicznych, w tym zespołów SAFEGE odpowiedzialnych za realizację obu rodzajów usług,
4)struktury organizacyjnej odpowiedzialnej za realizację.
Co szczególnie istotne, realizacja usług nadzoru inwestorskiego/pełnienia funkcji Inżyniera Kontraktu bądź Inwestora Zastępczego będzie prowadzona przez zupełnie inny zespół specjalistów niż ten, który zajmował się realizacją wskazanych poniżej umów będących powodem podjęcia środków naprawczych. W strukturze naszej firmy funkcjonują odrębne piony odpowiedzialne za projektowanie i usługi nadzoru inwestorskiego/pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu bądź Inwestora Zastępczego.
Wykonawca posiada niekwestionowane, bogate doświadczenie w zakresie świadczenia usług nadzoru. Na polskim rynku SAFEGE w ostatnich latach uzyskał ok. 47 referencji (inwestycje zakończone w latach 2021-2024, za których realizację wystawiono oficjalny dokument referencji; nie licząc projektów w toku, które są wykonywane należycie) za należyte wykonanie usług nadzoru (Inżyniera Kontraktu, Inwestora Zastępczego) tylko dla klientów z sektora publicznego. Wśród nich znajdują się też znaczące inwestycje, w których inwestorem była Generalna Dyrekcja Dróg Państwowych i Autostrad oraz PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. – tylko dla tych dwóch Zamawiających jest to 11 umów o łącznej wartości ponad 142 mln zł netto. Wskazane poniżej usługi świadczone były przy projektach o zróżnicowanym charakterze i skali trudności, przy czym wszystkie zostały zrealizowane z należytą starannością, terminowo i zgodnie z wymogami Zamawiających. Wśród projektów, dla których świadczyliśmy wskazane usługi, znajdują się inwestycje drogowe, mosty, obiekty kubaturowe, sieci wodnokanalizacyjne oraz inne obiekty infrastrukturalne.
Nazwa projektu Wartość usługi Data zakończenia Zamawiający Rodzaj usługi
Pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktami:
Kontrakt 1 „Zaprojektowanie i budowa drogi ekspresowej S19 na odcinku od węzła „Nisko
Południe" (bez węzła) do węzła „Podgórze" (bez węzła) o długości około 11,5 km
Kontrakt 2 „Zaprojektowanie i budowa drogi ekspresowej S19 na odcinku od węzła „Podgórze"
(z węzłem) do węzła „Kamień" (bez węzła) o długości około 10,5 km
Wartość Umowy na usługi: 12 474 000,00 PLN netto, tj. 15 343 020,00 PLN brutto.
30.11.2023 Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Rzeszowie, przy ul. Legionów 20, 35-959 Rzeszów
nadzór inwestorski
Pełnienie nadzoru nad realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.:
„Kontynuacja projektowania i budowa drogi ekspresowej S7 na odcinku Radom (Jedlińsk) - Jędrzejów, pododcinek: obwodnica Radomia w ciągu drogi krajowej nr 7 na parametrach trasy
ekspresowej, w tym pełnienie nadzoru nad realizacją robót”. Łączna wartość wykonanej usługi wyniosła: 13 017 584,11PLN netto 31.01.2022 Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Kielcach
nadzór inwestorski
„Pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.:
„Projekt i budowa drogi ekspresowej S19 Lublin – Rzeszów, odc. Lublin – koniec obw. Kraśnika" w podziale na 3 części, - Część nr 3: odc. realizacyjny obwodnica m. Kraśnik (węzeł „Kraśnik" obecnie „Kraśnik Północ"- węzeł „Słodków" obecnie 8 817 812,11 PLN netto,
tj. 10 845 908,91 PLN brutto. 24.01.2024 Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Lublinie
nadzór „Kraśnik Południe" z węzłami), długości ok. 10 km”. Pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.: „Zaprojektowanie i budowa drogi ekspresowej S19 na odcinku od węzła „Kamień” (z węzłem) do węzła „Sokołów Małopolski Północ” (z węzłem) o długości około 7,9 km” Wartość wykonanej usługi (zgodnie z rozliczeniem Końcowym): 6 245 799,99 PLN netto, tj. 7 682 334,00 PLN brutto 30.01.2024 Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Rzeszowie
nadzór Nadzór nad wykonaniem dokumentacji projektowej i nad robotami budowlanymi w formule „Projektuj i Buduj” na linii nr 8, na odcinku od km 38,800 do km 100,850 dla Lot-u
B w ramach projektu POliŚ 5.1-3 „Modernizacja linii kolejowej nr 8, odcinek Warszawa Okęcie - Radom (LOT A, B,F) - Faza II” oraz LOT-ów: C, D. E w ramach projektu POliŚ 5.1-10 „Prace na linii kolejowej nr 8, odcinek Warka - Radom (LOT C, D, E)”. Wartość umowy netto (Etap I, II): 29 847 690,91 zł 11.01.2023 PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Centrum Realizacji Inwestycji Region Centralny
nadzór inwestorski Zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad realizacją zadań inwestycyjnych w ramach projektów „Prace na linii E75 na odcinku Sadowne - Czyżew wraz z robotami pozostałymi na odcinku Warszawa Rembertów - Sadowne oraz „Prace na linii E75 na odcinku Czyżew - Białystok” w ramach Unijnego Instrumentu Finansowego Connecting Europę Facility (CEF). K2 i K5 Wartość netto kontraktu nr 2: 7 937 256,42 zł Wartość netto kontraktu nr 5: 1 582 651,90 zł 08.04.2022 PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Centrum Realizacji Inwestycji Region Centralny
nadzór inwestorski, projektowanie Zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad realizacją zadań inwestycyjnych w ramach projektów „Prace na linii E75 na odcinku Sadowne - Czyżew wraz z robotami pozostałymi na odcinku Warszawa Rembertów - Sadowne oraz „Prace na linii E75 na odcinku Czyżew - Białystok” w ramach Unijnego Instrumentu Finansowego Connecting Europę Facility (CEF). K1, K3, K4, K6, K7, K8, K9, K10 Wartość umowy netto na nadzór w zakresie Etapu 1 i 2 (woj. mazowieckie): 11 065 151,27 zł Wartość umowy netto na nadzór w zakresie Etapu 1 i 2 (woj. podlaskie): 2 450 052,65 zł 29.09.2023 PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Centrum Realizacji Inwestycji Region Centralny
nadzór inwestorski, projektowanie „Pełnienie nadzoru nad opracowaniem dokumentacji projektowej i robotami budowlanymi w ramach projektu pn. „Prace na linii kolejowej nr 95 na odcinku Kraków Mydlniki - Podłęże wraz z łącznicami” umowa nr: 90/128/0008/17/Z/l z dnia 10.04.2017 r. wraz z Aneksem nr 1 z dnia 27.05.2021 r Wartość netto umowy wynosi: 868 500,00 PLN Wartość brutto umowy wynosi: 1 068 255,00 PLN 30.09.2020 PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Centrum Realizacji Inwestycji Region Południowy PI. Matejki 12, 31-157 Kraków
nadzór inwestorski Pełnienie nadzoru inwestorskiego nad opracowaniem dokumentacji projektowej i wykonaniem robót budowlano- montażowych w ramach zadania inwestycyjnego pn. „Kompleksowa przebudowa sieci trakcyjnej na linii kolejowej nr 95 na odcinku Kraków Batowice - Podłęże” realizowanego w ramach projektu pn. „Prace na linii kolejowej nr 95 na odcinku Kraków Mydlniki - Podłęże wraz z łącznicami”. Umowa 90/128/0016/17/Z/l z dnia 22.09.2017 Wartość netto umowy wynosi: 709 920,00 PLN Wartość brutto umowy wynosi: 873
201,60 PLN 31.01.2020 PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Centrum Realizacji Inwestycji Region Południowy PI. Matejki 12, 31-157 Kraków
nadzór inwestorski Umowa nr 90/101 /0020/17/Z/l z dnia 21.04.2017 r. i sześciu aneksów z dnia 30.12.2019 r„ 15.07.2020 r., 29.10.2021 r., 25.05.2022 r., 28.11.2022 r. i 05 07.2023 r. na Nadzór nad robotami budowlanymi na linii nr 7 w ramach projektu „Prace na linii kolejowej 7 Warszawa Wschodnia Osobowa - Dorohusk na odcinku Warszawa - Otwock - Dęblin- Lublin w zakresie odcinka Otwock - Lublin”. LOT A, B, C Wartość umowy netto (bez kontraktu nr 4): 38 321 754,01 zł (słownie: trzydzieści osiem milionów trzysta dwadzieścia jeden tysięcy siedemset pięćdziesiąt cztery 01/100) 15.12.2021 PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Centrum Realizacji Inwestycji Region Centralny
nadzór inwestorski Nadzór nad robotami budowlanymi na linii nr 7 w ramach projektu „Prace na linii kolejowej 7 Warszawa Wschodnia Osobowa — Dorohusk na odcinku Warszawa — Otwock — Dęblin- Lublin w zakresie odcinka Otwock — Lublin” LOT D Wartość umowy nadzoru netto (Etap 2, Kontrakt nr 4): 8 812 601,54 zł 28.02.2024 PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Centrum Realizacji Inwestycji Region Centralny PKP. ul. Chodakowska 50, 03-816 Warszawa
nadzór inwestorski Zespół dedykowany do realizacji przedmiotowego zamówienia będzie składał się z doświadczonych ekspertów – inspektorów nadzoru, posiadających wymagane uprawnienia budowlane, wieloletnie doświadczenie zawodowe. SAFEGE w swoich zasobach posiada liczne grono specjalistów posiadające doświadczenie na projektach ocenionych pozytywnie przez ich inwestorów.
OPIS OKOLICZNOŚCI FAKTYCZNYCH
I. 8 PUŁK UŁANÓW
SAFEGE informuje, że w innym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego (prowadzonym przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. – dalej: „PKP PLK” - na zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad realizacją zadania inwestycyjnego w ramach projektu pn.: Odcinek B – Roboty budowlane na linii kolejowej nr 201 odc. Somonino – Gdańska Osowa w ramach projektu „Prace na odcinku Kościerzyna – Gdynia’ wraz z elektryfikacją linii kolejowej nr 229 w ramach projektu „Prace na odcinku Glincz – Kartuzy – faza II” – dalej: „Postępowanie Somonino Odcinek B”) zostało złożone odwołanie na wybór oferty SAFEGE, którego podstawą były m.in. zarzuty związane z podleganiem przez Wykonawcę SAFEGE wykluczeniu z postępowania w związku z realizacją Umowy nr ZIM/02/2019/002 z dnia 30.01.2019 r. zawartej pomiędzy SAFEGE S.A.S. a Gminą Miejską Kraków na „Opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania pn. Budowa 8 Pułku Ułanów” (dalej: „Projekt 8. Pułk Ułanów”).
Zarzuty odwołania dotyczyły naliczonych Wykonawcy kar umownych za zwłokę w realizacji ww. projektu, co do której to zwłoki strony umowy dot. Projektu 8. Pułk Ułanów pozostawały w sporze, a Wykonawca w postępowaniu przed Krajową Izbą Odwoławczą podnosił fakt wystąpienia w toku realizacji projektu niezależnych od niego okoliczności m.in. przedłużających się uzgodnień z podmiotami trzecimi, okoliczności związanych z pandemią COVID-19, jak również zmian zakresu i prac dodatkowych.
W tym miejscu należy wyjaśnić, iż w ramach Projektu 8. Pułku Ułanów doszło do przekroczenia terminu realizacji Etapu, a Zamawiający Gmina Miejska Kraków-ZIM przekazał Wykonawcy 2 noty obciążeniowe tytułem kar umownych:
1.Notę obciążeniową ZIM/NOB/2019/002 z dnia 30.04.2019 r. obejmującą naliczenie kary umownej w kwocie 1500 zł za nieobecność Projektanta na naradach. Od naliczenia ww. kary umownej, jak również od zaistnienia kwestii będących jej przedmiotem, minął okres dłuższy niż 3 lata.
2.Notę obciążeniową ZIM/NOB/2023/006 z dnia 22.03.2023 r. obejmującą naliczenie kary umownej za zwłokę w wykonaniu dokumentacji projektowej Etapu I Odcinka 3 w kwocie 107 500 zł.
Specyfikacja Warunków Zamówienia dla Postępowania Somonino Odcinek B wskazywała, iż Zamawiający przewiduje wykluczenie wykonawców m.in. na podstawie fakultatywnych przesłanek wykluczenia opisanych w art. 109 ust. 1 pkt. 2, 3, 4, 7, 8, 9, 10 PZP.
Wykonawca SAFEGE, wypełniając dokument JEDZ, w części III, lit. C JEDZ, w odpowiedzi na pytanie: Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową? zaznaczył odpowiedź „TAK”, jednak w wyjaśnieniach do JEDZ nie opisał okoliczności zaistniałych w ramach projektu 8. Pułk Ułanów, gdzie zamawiający naliczył Wykonawcy kary umowne związane z przekroczeniem terminów realizacji.
W sprawie wskazanego powyżej odwołania w dniu 07.11.2024 r. zapadł wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (KIO 3697/24), zgodnie z którym nakazano unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, ponowne badanie i ocenę ofert oraz wykluczenie z postępowania wykonawcy Safege S.A.S. z siedzibą we Francji i odrzucenie oferty tego wykonawcy.
Z uzasadnienia wyroku Krajowej Izby Odwoławczej KIO 3697/24 wynika, że według Izby
Wykonawca podlega wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP w związku z realizacją Projektu 8. Pułku Ułanów. Ponadto Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła również zarzuty odwołania dotyczące zaniechania odrzucenia oferty SAFEGE w związku z podleganiem przez Wykonawcę wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP – z uwagi na brak poinformowania zamawiającego o okolicznościach zaistniałych w ramach ww. Projektu 8. Pułku Ułanów.
Niewskazanie projektu 8. Pułku Ułanów w wyjaśnieniach składanych wraz z ofertą w Postępowaniu Somonino Odcinek B było podyktowane okolicznościami realizacyjnymi w ramach projektu, rozmowami prowadzonymi z inwestorem, przyjętą interpretacją co do sposobu wypełniania dokumentu JEDZ oraz zakresu informacji ujawnianych w ramach historycznych realizacji inwestycji.
Ówczesny sposób podejścia Wykonawcy zdawała się potwierdzać postawa samego inwestora
– Gminy Miejskiej Kraków (ZIM), który: (1) nie odstąpił od umowy mimo naliczonych kar, (2) zwracał się do Wykonawcy o złożenie oferty na nadzór autorski, (3) prowadził rozmowy na temat wzajemnych rozliczeń stron (w tym dotyczących prac dodatkowych), (4) nie wykluczył Wykonawcy z postępowania przewidującego fakultatywne podstawy wykluczenia, mimo iż wybór następował już po wystawieniu noty księgowej dotyczącej ww. kar, (5) złożył oświadczenie, iż w jego ocenie okoliczności zaistniałe w ramach projektu nie powodują wypełnienia przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP (Oświadczenie ZIM stanowi Załącznik do niniejszych wyjaśnień).
Wskazać należy również, iż ZIM zawarł z Wykonawcą:
1)w dniu 23.12.2024 r. umowę nr ZIM/02/2024/068, której przedmiotem było pełnienie nadzoru autorskiego nad dokumentacją stanowiącą podstawę realizacji inwestycji pn.: „Budowa 8 Pułku Ułanów” - zwanej dalej ,,Inwestycją”. Zamówienie obejmuje świadczenie usługi na odcinku 3 od rejonu skrzyżowania z ul. Podhalańska i Magnolii do Trasy Łagiewnickiej (Decyzja nr 33/6740.4/2022 z dnia 14 grudnia 2022 r.), we wszystkich branżach, oraz dla odcinka 1 tj. od Zawiłej do rejonu ul. Krępy (Decyzja nr 37/6740.4/2023 z 2 listopada 2023 r.) dla branży kanalizacji deszczowej.
2)w dniu 27.02.2025 r. umowę, której przedmiotem jest pełnienie nadzoru autorskiego nad dokumentacją stanowiącą podstawę realizacji inwestycji pn.: „Budowa 8 Pułku Ułanów”.
Zamówienie obejmuje świadczenie usługi na następujących odcinkach:
a)odcinek 1: od Zawiłej do rejonu ul. Krępy (Decyzja nr 37/6740.4/2023 z 2 listopada 2023 r.),
b)odcinek 3: od rejonu skrzyżowania z ul. Podhalańska i Magnolii do Trasy Łagiewnickiej
(Decyzja nr 33/6740.4/2022 z dnia 14 grudnia 2022 r.),
c)odcinek 4: od Trasy Łagiewnickiej do skrzyżowania z ul. Brożka, Kapelanka, Grota Roweckiego (Decyzja nr 23/6740.4/2023 z dnia 18 maja 2023 r.).
Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku KIO 3697/24 z dnia 07.11.2024 r. dokonała jednak odmiennej oceny. Na skutek ww. wyroku zamawiający w Postępowaniu Somonino Odcinek B w dniu 12.11.2024 r. unieważnił wybór oferty SAFEGE, a następnie, zgodnie z treścią wyroku, odrzucił ofertę Wykonawcy na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2) a) ustawy PZP w związku z art.
109 ust. 1 pkt 7), pkt 8) oraz pkt 10) ustawy PZP.
Jednocześnie okoliczności realizacyjne Projektu 8. Pułk Ułanów były również przedmiotem oceny dokonanej przez inny skład Krajowej Izby Odwoławczej w sprawie o sygn. akt: KIO 4037/24. W tej sprawie Krajowa Izba Odwoławcza wydała odmienny wyrok w zakresie oceny czy Wykonawca w postępowaniu stanowiącym przedmiot wyroku KIO 4037/24 powinien zostać wykluczony na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP w związku z Projektem 8. Pułku
Ułanów.. Odwołanie na wybór oferty SAFEGE, zarzucające m.in. naruszenie przez Zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy PZP w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP, zostało prawomocnie oddalone wyrokiem KIO z dnia 29.11.2024 r., KIO 4037/24.
Dodatkowo w omawianym okresie, już po wyroku KIO 3697/24, zamawiający PKP PLK (ten sam zamawiający, który prowadził Postępowanie Somonino Odcinek B) dokonał wyboru oferty SAFEGE jako najkorzystniejszej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn. Zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad realizacją zadania pn. Odcinek A – Roboty budowlane na liniach kolejowych nr 201 odc. Kościerzyna – Somonino oraz 214 Somonino – Kartuzy realizowane w ramach projektu „Prace na alternatywnym ciągu transportowym Bydgoszcz – Trójmiasto, etap I” (obecnie ”Prace na odcinku Kościerzyna – Gdynia” (dalej: „Postępowanie Somonino Odcinek A”). Na wybór oferty SAFEGE w tym postępowanie zostało złożone odwołanie, zarzucające m.in. brak odrzucenia oferty SAFEGE z uwagi na podleganie przez Wykonawcę wykluczeniu z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 PZP. Zarzut został sformułowany w odniesieniu do Projektu 8. Pułk Ułanów i sposobu jego prezentacji w wyjaśnieniach SAFEGE złożonych w Postępowaniu Somonino Odcinek A. Sprawie została nadana sygnatura akt: KIO 4603/24. Ostatecznie odwołanie zostało cofnięte przez odwołującego. Należy stwierdzić, iż obecnie funkcjonują dwa odmienne wyroki Krajowej Izby Odwoławczej w przedmiocie oceny, czy Wykonawca realizując Projekt 8. Pułk Ułanów wypełnił podstawę wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP.
Mając na względzie okoliczność naliczenia przez Inwestora Gminę Miejską-Kraków Wykonawcy kar umownych za zwłokę w łącznej kwocie 107 500 zł, a także zapadły wyrok Krajowej Izby Odwoławczej KIO 3697/24, SAFEGE podjął odpowiednie działania i środki zapobiegawcze, określone w art. 110 ust. 2 PZP, w celu potwierdzenia rzetelności Wykonawcy.
Środki te mają rzeczywisty charakter, są adekwatne i mają na celu zapobieżenie wystąpieniu podobnych sytuacji w przyszłości, w ramach innych realizowanych projektów.
Podjęte środki zapobiegawcze
Wykonawca, w odniesieniu do Projektu 8. Pułk Ułanów podjął odpowiednie środki zaradcze.
W tym zakresie Wykonawca wskazuje, iż:
1) przeprowadził czynności wyjaśniające w zakresie projektu 8 Pułk Ułanów, w trakcie realizacji umowy nr ZIM/02/2019/002 z dnia 30.01.2019 r. „Opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania pn. Budowa 8 Pułku Ułanów” zawartej pomiędzy SAFEGE S.A.S. a Gminą Miejską Kraków, reprezentowaną przez Dyrektora Zarządu Inwestycji Miejskiej (dalej: „Umowa”).
Ustalono, iż Przedmiot Umowy obejmował 4 Odcinki i był podzielony na:
a)opracowanie dokumentacji projektowej dla poszczególnych odcinków wraz z odpowiednim uzyskaniem decyzji,
b)przygotowanie odpowiedzi na pytania wykonawców, udzielanie wyjaśnień dotyczących opracowanej dokumentacji projektowej, a także dokonywanie ewentualnych modyfikacji wynikających z zadawanych pytań i udzielonych odpowiedzi bądź wniesionych odwołań wykonawców – do czasu wyłonienia wykonawców.
W zakresie Odcinków 1,3 i 4 opracowania zostały wykonane i ostatecznie odebrane bez wad protokołami odbiorów, jak również usługa była kontynuowana i wykonana w zakresie opisanym w lit. b) powyżej, co potwierdza notatka (potwierdzająca wykonanie zakresu) z dnia 10.10.2024 r., podpisana przez przedstawiciela Gminy Miejskiej Kraków (Notatka stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień). Aktualnie usługa jest kontynuowana w odniesieniu do opracowania dokumentacji projektowej Odcinka 2. Gmina Miejska Kraków- ZIM, mimo zaistniałych przekroczeń terminów, nie odstąpiła od Umowy.
Istotnym jednak jest, że Inwestor - Gmina Miejska Kraków-ZIM przekazała Wykonawcy 2 noty obciążeniowe tytułem kar umownych:
1.Notę obciążeniową ZIM/NOB/2019/002 z dnia 30.04.2019 r. obejmującą naliczenie kary umownej w kwocie 1500 zł za nieobecność Projektanta na naradach. Od naliczenia ww. kary umownej, jak również od zaistnienia kwestii będących jej przedmiotem, minął okres dłuższy niż 3 lata.
2.Notę obciążeniową ZIM/NOB/2023/006 z dnia 22.03.2023 r. obejmującą naliczenie kary umownej za zwłokę w wykonaniu dokumentacji projektowej Etapu I Odcinka 3 w kwocie 107 500 zł, która pozostawała sporna pomiędzy Stronami.
W toku analizy ustalono, że celowym jest dodatkowe wzmocnienie zespołu projektowego Wykonawcy, w tym dla potrzeb dalszej realizacji projektu ZIM (biorąc pod uwagę również zwiększone zakresy nieidentyfikowane na etapie przetargowym) oraz analogicznych projektów w przyszłości.
Ustalono, że Opracowanie Etapu I dla Odcinka 3, którego dotyczy ww. kara umowna, zostało wykonane w całości i odebrane przez Inwestora, lecz nastąpiło to z przekroczeniem terminu.
Wykonawca podejmował działania mające na celu wyjaśnienie oceny zaistniałej sytuacji z inwestorem. Inwestor wskazał, że w jego ocenie okoliczności zaistniałe na projekcie nie wypełniają przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP (Potwierdzenie ZIM w załączeniu). Prowadzi również rozmowy z Inwestorem na temat wzajemnych roszczeń Stron.
Mimo zaistniałych okoliczności Inwestor Gmina Miejska Kraków-ZIM zawarł z Wykonawcą dalsze umowy, wskazane poniżej.
Dowód: 1.wyciąg z umowy nr ZIM/02/2024/068 z dnia 23.12.2024 r., której przedmiotem było pełnienie nadzoru autorskiego nad dokumentacją stanowiącą podstawę realizacji inwestycji pn.: „Budowa 8 Pułku Ułanów” - zwanej dalej ,,Inwestycją”.
2.wyciąg z umowy z dnia 27.02.2025 r., której przedmiotem jest pełnienie nadzoru autorskiego nad dokumentacją stanowiącą podstawę realizacji inwestycji pn.: „Budowa 8 Pułku Ułanów”.
3.Oświadczenie Gminy Miejskiej Kraków - ZIM
Niezależnie od powyższego podejścia Inwestora, Wykonawca, dokładając staranności oraz mając na względzie chęć podjęcia realnych i adekwatnych środków naprawczych informuje innych zamawiających o sytuacji zaistniałej w ramach Projektu 8. Pułku Ułanów w świetle przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP i o podjętych środkach naprawczych, spełniających wymagania z art. 110 ust. 2 PZP.
Na marginesie Wykonawca informuje, że podjął również odpowiednie działania i postępowanie wyjaśniające w kontekście czynności podejmowanych w postępowaniu Somonino Odcinek B o udzielenie zamówienia publicznego pod kątem przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 PZP.
Dowód: Raport z audytu postępowania wraz z wytycznymi/zaleceniami – w załączeniu.
Tym samym należy uznać, że Wykonawca wyjaśnił fakty i okoliczności związane ze swoim postępowaniem, aktywnie współpracując z odpowiednimi osobami i podmiotami.
2)Doszło do zaspokojenia kar umownych (w rozumieniu „naprawienia szkody”) - należy wskazać, że zamawiający Gmina Miejska Kraków - ZIM na chwilę obecną uzyskał pełne zaspokojenie naliczonych Wykonawcy kar umownych (poprzez kompensatę z wynagrodzeniem Wykonawcy) i brak jest szkody po stronie tego zamawiającego, która podlegałaby naprawieniu.
3)Wykonawca podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe odpowiednie dla zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
a)Wykonawca wprowadził odpowiednie zarządzenia dotyczące obiegu informacji istotnych dla oceny w ramach podstaw wykluczenia opisanych w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 oraz art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP, w tym zobowiązał podległe jednostki (w tym Dyrektorów Działów realizacyjnych) do odpowiedniego informowania o rozszerzonym katalogu zdarzeń związanych z realizowanymi projektami. Informowaniem mają być objęte również zdarzenia niekwalifikujące się jednoznacznie pod wypełnienie przesłanek wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP, o których mowa w poniższym Zarządzeniu. Niniejsze zarządzenie ma na celu usprawnienie zarządzania projektami i monitorowania sytuacji na projektach realizowanych przez Wykonawcę, celem zapobieżenia wystąpienia nadmiernych opóźnień i problematycznych sytuacji.
Dowód: Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 4/2025 z dnia 03.02.2025 r. – w załączeniu.
b)Wykonawca wprowadza zmiany organizacyjne, wzmacniając zespoły projektowe i zatrudniając nowe osoby, które mają stanowić wsparcie i wzmocnienie zespołów realizujących zamówienia analogiczne do wskazanego powyżej. Powyższe pozwoli również na poszerzoną analizę przedmiotu zamówienia jeszcze na etapie przed realizacją, a następnie jego realizację w sprawniejszy sposób, dzięki zwiększeniu zaangażowania personelu.
Wykonawca po przypadku naliczenia ww. kar umownych już w listopadzie 2023 r. zatrudnił nową osobę na stanowisko Projektanta branży sanitarnej. Od 01.12.2023 r. nawiązał również współpracę z nowym Projektantem branży drogowej, a od 01.08.2023 r. – z projektantem branży elektrycznej. W dalszej kolejności zespół odpowiedzialny za projekty związane z opracowaniem dokumentacji został poszerzony również o: Asystenta Kierownika Projektów/Asystenta Projektanta, Starszego Asystenta Projektanta oraz Asystenta Projektanta Sanitarnego. Obecnie finalizowana jest również rekrutacja na dodatkowe stanowisko Projektanta branży sanitarnej, nowa osoba powinna rozpocząć pracę od września 2025 r.
Dowód: Zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 14.11.2024 r. – w załączeniu
Zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia 11.06.2025 r. (Starszy Asystent Projektanta, Asystent Projektanta Sanitarnego, Projektant branży sanitarnej) – w załączeniu
Wyciągi z umów o współpracy z projektantami – w załączeniu
Dodatkowo wprowadzono zmiany organizacyjne w Biurze Projektów i Konsultingu (Dział Projektów i Konsultingu), mające na celu wzmocnienie monitoringu i kontroli przebiegu projektów. Od maja 2025 r. utworzono stanowisko Zastępcy Dyrektora Działu. Bazując na danych Działu Kadr należy wskazać, że zespół Działu Projektów i Konsultingu został na chwilę obecną znacząco wzmocniony. Dla porównania w 2022 r. zespół liczył 19 pracowników, a obecnie liczy 27 pracowników, a do tego dochodzą jeszcze zasoby w postaci stałych współpracowników, np. współpracujących w oparciu o prowadzoną działalność gospodarczą. Zapewniono też zwiększone wsparcie prawne dla Biura Projektów, mające na celu również wzmocnienie analizy przedmiotu zamówienia na etapie przed realizacyjnym.
Dowód: Wyciąg z księgi organizacyjnej – w załączeniu
c) Wykonawca podnosi kompetencje pracowników, w tym osób zarządzających oraz osób zaangażowanych w realizację umów na prace projektowe (tj. umów o analogicznych charakterze, do tego w ramach którego doszło do naliczenia kar przez Gminę Miejską Kraków – ZIM), m.in. poprzez szkolenia, które przykładowo wskazano poniżej.
Dowód: zaświadczenia o udziale w szkoleniu nt. „Zarządzanie projektem budowlanym”, certyfikat za udział w kursie „CIVIL 3D podstawowy” – w załączeniu
II.PZDW RZESZÓW
Wykonawca wykonywał usługi na rzecz Województwa Podkarpackiego – Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich na wykonanie operatów wodnoprawnych wraz odnowieniem pozwoleń wodnoprawnych objętej trzema umowami:
-Akt umowy nr 417/243/WOŚ/9/2022 z dnia 29.09.2022 r. (dalej również jako: „Umowa nr 417”);
-Akt umowy nr 418/243/WOŚ/6/2022 z dnia 28.09.2022 r. (dalej również jako: „Umowa nr 418”);
-Akt umowy nr 419/243/WOŚ/7/2022 z dnia 28.09.2022 r. (dalej również jako: „Umowa nr 419”).
Każda z ww. Umów miała tożsamy termin realizacji oraz tożsamy zakres praw i obowiązków Stron, a także postanowień dotyczących możliwości rozwiązania umowy.
W toku realizacji wystąpił szereg okoliczności, które wpłynęły na tempo realizacji Umów, czego efektem było złożenie wniosków do organów administracji publicznej z opóźnieniem i niewykonanie całego przedmiotu Umowy w terminie.
W grudniu 2022 r. przedstawiciele Stron ustalili, że z uwagi na znaczący stan zaawansowania prac związanych z opracowaniem kompleksowej dokumentacji dla uzyskania pozwoleń wodnoprawnych, a jednocześnie brak szansy na uzyskanie pozwoleń w zakładanym terminie, ograniczają wartość wynagrodzenia Wykonawcy o 10 %.
Zamawiający zaakceptował propozycję rozliczenia finansowego Stron, czemu dał wyraz poprzez podpisanie protokołów zdawczo – odbiorczych wykonanych operatów wodnoprawnych, w których wprost wskazano na to, że podpisane protokoły stanowią podstawę do wystawienia przez SAFEGE jako Wykonawcę faktur na kwoty zgodne z ustaleniami.
W ślad za sporządzonymi protokołami zdawczo – odbiorczymi, SAFEGE wystawiła i przekazała Zamawiającemu faktury z wyznaczonym 30-dniowym terminem na zapłatę tytułem należnego wynagrodzenia za realizację Umów. Niemniej, w dniu 04.01.2023 r. SAFEGE otrzymała datowane na dzień 29.12.2022 r. oświadczenia o odstąpieniu w części od ww. Umów. Oświadczenia o odstąpieniu od umowy w części zawierały takie samo uzasadnienie tj. wskazano w nich, że: „W zawartej umowie Wykonawca zobowiązany był do wykonania dokumentacji w postaci operatu wodnoprawnego niezbędnego do odnowienia pozwolenia wodnoprawnego dla wskazanych urządzeń wodnych. Dokumentacja ta została sporządzona i przejęta przez Zamawiającego. Strony ustaliły wysokość wynagrodzenia, które zostanie wypłacone Wykonawcy. W związku z tym umowa w znacznej części została wykonana. Z uwagi na fakt, że Wykonawca nie może wykonać umowy w zakresie uzyskania na rzecz Zamawiającego pozwolenia wodnoprawnego odstępujemy od umowy w tej części.”
W ślad za oświadczeniem o odstąpieniu, Zamawiający wystawił w dniu 29.12.2022 r. noty księgowe nr 4/XII/2022 na kwotę 2 284,85 zł, 3/XII/2022 na kwotę 2 434,85 i 2/XII/2022 na kwotę 2 406,62 zł (odpowiednio dot. Umowy nr 417, Umowy nr 418 i Umowy nr 419) tytułem kary umownej naliczonej za odstąpienie od umowy z przyczyn zależnych od Wykonawcy, a następnie złożył oświadczenie o potrąceniu.
Należy wyraźnie podkreślić, że kary umowne nałożone przez Zamawiającego zostały w całości potrącone z przysługującego SAFEGE wynagrodzenia. Zamawiający dokonał potrącenia z wynagrodzenia Wykonawcy należności wynikających z not księgowych nr 4/XII/2022 na kwotę 2.284,85 zł, 3/XII/2022 na kwotę 2.434,85 zł i 2/XII/2022 na kwotę 2.406,62 zł, odpowiednio dotyczących Umów nr 417, 418 i 419. W konsekwencji jakiekolwiek ewentualne szkody poniesione przez Zamawiającego zostały w pełni naprawione i zrekompensowane, a jego roszczenia zostały całkowicie zaspokojone zgodnie z postanowieniami umownymi.
SAFEGE wniósł do sądu pozew o zapłatę, niemniej w dniu 23.04.2025 r. zapadł wyrok oddalający powództwo SAFEGE (sygn. akt: I C 837/23). Mając na względzie powyższe, a także okoliczności realizacji projektu, Wykonawca podjął odpowiednie środki i przedstawia poniżej szczegółowe wyjaśnienia wraz z dowodami, spełniające wymogi określone w 110 ust. 2 PZP.
Podjęte środki zapobiegawcze
1)przeprowadził czynności wyjaśniające w zakresie wykonywanych usług na rzecz Województwa Podkarpackiego – Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich dot. wykonania operatów wodnoprawnych wraz z odnowieniem pozwoleń wodnoprawnych objętej trzema umowami:
-Akt umowy nr 417/243/WOŚ/9/2022 z dnia 29.09.2022 r. (dalej również jako: „Umowa nr 417”);
-Akt umowy nr 418/243/WOŚ/6/2022 z dnia 28.09.2022 r. (dalej również jako: „Umowa nr 418”);
-Akt umowy nr 419/243/WOŚ/7/2022 z dnia 28.09.2022 r. (dalej również jako: „Umowa nr 419”)
W szczególności stwierdzono, że w ramach realizacji Umów doszło do opóźnień, co doprowadziło do sytuacji, w której część zakresu w ramach umów nie została wykonana w terminie i nie uzyskano terminowo odpowiednich decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.
Na skutek audytu wewnętrznego, celem stałego podnoszenia jakości świadczonych usług zalecono podejmowanie w przyszłości przy realizacji projektów o analogicznym zakresie m.in. następujących działań,:
a)Wprowadzenie szczegółowej analizy ryzyka na etapie planowania realizacji każdej umowy, ze szczególnym uwzględnieniem czynników zewnętrznych, terminów działań pośrednich, terminów oczekiwania na decyzje organów administracji,
b)Odpowiednie rozpoznanie wszelkich wymogów formalnych dotyczących trybu i formy składania wniosków do organów administracji, uznanych przez przepisy form ich wnoszenia, a następnie adekwatne uwzględnianie ww. okoliczności w harmonogramach realizacji,
c)Wprowadzenie regularnego monitoringu postępu prac i potencjalnych zagrożeń dla terminowej realizacji umów,
d)Występowanie z odpowiednim wyprzedzeniem do zamawiających o wydłużenie terminów realizacji umów w sytuacji identyfikacji ryzyka w konsekwencji prowadzącego do niemożliwości dotrzymania terminu umownego,
e)Regularne informowanie Zamawiającego o potencjalnych ryzykach związanych z realizacją umowy,
f)Zarekomendowano również wzmocnienie zespołów realizacyjnych Działu Konsultingu Środowiskowego.
2)Ponadto, w celu wyczerpującego wyjaśniania faktów i okoliczności związanych z zaistniałą sytuacją Wykonawca informuje również innych zamawiających publicznych o sytuacji zaistniałej na projekcie w przypadkach, gdzie ma to wpływ na ocenę oferty Wykonawcy.
3)SAFEGE podjęła konkretne środki organizacyjne i kadrowe w pionie Spółki zajmującym się Konsultingiem Środowiskowym odpowiednie dla zapobiegania analogicznym sytuacjom w przyszłości (tj. odpowiedzialnym za realizację ww. zadań dla PZDW Rzeszów) – w tym m.in.
a)Wdrożono cykliczne spotkania monitorujące realizowane projekty na poziomie wewnętrznym Działu Konsultingu Środowiskowego (dalej: „DKS”) oraz przedstawicieli DKŚ z kadrą zarządzająca, w tym dyrekcją generalną SAFEGE Oddział w Polsce. Spotkania te pozwalają na monitorowanie projektów nie tylko przez pracowników DKŚ, ale także na kontrolowanie ich przebiegu na wyższym poziomie zarządczym. Powyższe środki świadczą o wdrożeniu odpowiedniego systemu sprawozdawczości i kontroli, a także o dokonywaniu bieżącym audytowaniu realizowanych projektów;
b)wzmocniono zespół DKŚ (Biuro Konsultingu Środowiskowego) zatrudniając:
•Dodatkowego Starszego Specjalistę ds. Konsultingu Środowiskowego i Ochrony Środowiska;
•Młodszego Specjalistę ds. Konsultingu Środowiskowego i Ochrony Środowiska;
•Ponadto utworzono, nowe stanowisko na potrzeby realizacji projektów o zbliżonym zakresie rzeczowym jak projekt PZDW Rzeszów, tj. Starszego Specjalistę ds. Konsultingu Środowiskowego i Gospodarki Wodnej
•W czerwcu 2025 r. zaangażowano również dodatkową osobę - Młodszego Specjalistę ds. Ochrony Środowiska, w ramach umowy cywilnoprawnej
c)Dokonano zmian organizacyjnych w strukturze DKŚ
d)Wzmocniono bieżące wsparcie prawne na rzecz realizowanych projektów związanych z projektowaniem i sporządzaniem opracowań.
Dowód: Zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 07.05.2025 r. – w załączeniu.
Dowód: Schemat organizacyjny DKŚ – w załączeniu.
Dowód: Przykładowe zaproszenia na cykliczne spotkania DKŚ – w załączeniu
4)SAFEGE podnosi kompetencje pracowników, w tym osób zaangażowanych w realizację umów o zbliżonym zakresie rzeczowym jak projekt PZDW Rzeszów. Przykładowo przedstawiciele DKŚ brali udział w szkoleniach takich jak: (i) „Zgoda wodnoprawna krok po kroku”, „Zasady sporządzania operatów wodnoprawnych – warsztaty”, (ii) „Prawo Wodne i jego stosowanie przy realizacji robót budowlanych oraz przy administrowaniu obiektami budowlanymi – zmiany i wyzwania dla branży budowlanej”, jedna z osób również ukończyła studia podyplomowe w zakresie „Zastosowania współczesnych metod hydrologii w inżynierii i gospodarce wodnej”, a także została przyjęta do „Stowarzyszenia Hydrologów Polskich”.
Dowód: Dokumenty potwierdzające udział w szkoleniach – w załączeniu.
Dowód: Świadectwo ukończenia studiów podyplomowych – w załączeniu.
Dowód: Certyfikat przyjęcia do „Stowarzyszenia Hydrologów Polskich – w załączeniu.
5)W zakresie naprawienia szkody należy wskazać, iż kary umowne nałożone przez Zamawiającego zostały w całości potrącone z przysługującego SAFEGE wynagrodzenia. Zamawiający dokonał potrącenia z wynagrodzenia Wykonawcy należności wynikających z not księgowych nr 4/XII/2022 na kwotę 2.284,85 zł, 3/XII/2022 na kwotę 2.434,85 zł i 2/XII/2022 na kwotę 2.406,62 zł, odpowiednio dotyczących Umów nr 417, 418 i 419. W konsekwencji jakiekolwiek ewentualne szkody poniesione przez Zamawiającego zostały w pełni naprawione i zrekompensowane, a jego roszczenia zostały całkowicie zaspokojone zgodnie z postanowieniami umownymi.
Podsumowując, z uwagi na okoliczności faktyczne i prawne opisane powyżej, a także ze względu na podjęte przez Wykonawcę środki zaradcze na przyszłość, należy stwierdzić, że opisane w niniejszych wyjaśnieniach okoliczności nie wpłyną na rzetelność Wykonawcy w zakresie niniejszego postępowania oraz realizacji zamówienia udzielonego w jego wyniku.
Zgodnie z art. 110 3 PZP: „Zamawiający ocenia, czy podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w ust. 2, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu wykonawcy. Jeżeli podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w ust. 2, nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności, zamawiający wyklucza wykonawcę.” – zatem, podejmując ocenę adekwatności środków naprawczych przedłożonych przez wykonawcę, Zamawiający, powinien uwzględnić wagę i szczególne okoliczności czynu Wykonawcy. Należy podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie wartość czynów stanowiących podstawę potencjalnego wykluczenia ma zasadnicze znaczenie dla całościowej oceny sytuacji.
Dokonując analizy przedłożonych wyjaśnień należy jednocześnie zwrócić szczególną uwagę na:
1)Wartość umów z PZDW Rzeszów objętych naruszeniem - Stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły wyłącznie marginalnej części działalności wykonawcy. Wartość umów, w ramach których zidentyfikowano uchybienia, stanowiła zaledwie nieznaczny odsetek całokształtu kontraktów realizowanych przez spółkę SAFEGE. Należy podkreślić, iż łączna wartość trzech umów zawartych z PZDW Rzeszów wynosi 79 181,25 PLN brutto, co w kontekście całościowej działalności wykonawcy należy uznać za kwotę o znikomym znaczeniu.
2)Zakres odstąpienia od ww. umów - Za okoliczność o istotnym znaczeniu należy uznać fakt, iż odstąpienie od umów obejmowało jedynie częściowy zakres zobowiązań Wykonawcy, co w sposób istotny wpływa na ocenę wagi naruszenia, zmniejszając jej ciężar gatunkowy w kontekście całościowej oceny rzetelności Wykonawcy.
3)Stopień wykonania zobowiązania - Wykonawca zrealizował znaczącą część umów przed częściowym odstąpieniem od nich przez zamawiającego, co znajduje potwierdzenie w fakcie przyznania wynagrodzenia jedynie o 10% niższego niż pierwotnie zakładane w treści umów. Niewykonanie dotyczyło monitoringu nad procedurą wydania pozwoleń wodnoprawnych wraz ze złożeniem uzupełnień lub wyjaśnień w odpowiedzi na ewentualne wezwania organu. Okoliczność ta jednoznacznie świadczy o mniejszej wadze naruszenia i powinna zostać uwzględniona na korzyść Wykonawcy w procesie oceny skuteczności przedłożonych środków naprawczych.
Wskazania jednocześnie wymaga, iż zgodnie z treścią art. 109 ust. 3 PZP w przypadkach, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1-5 lub 7 PZP, zamawiający może nie wykluczać wykonawcy, jeżeli wykluczenie byłoby w sposób oczywisty nieproporcjonalne, w szczególności, gdy kwota zaległych podatków lub składek na ubezpieczenie społeczne jest niewielka albo sytuacja ekonomiczna lub finansowa wykonawcy, o którym mowa w art. 109 ust. 1 pkt 4, jest wystarczająca do wykonania zamówienia. Podkreślić należy, iż zarówno wartość umów zawartych z PZDW Rzeszów, jak również zakres ich niewykonania jest stosunkowo mały w odniesieniu do całokształtu działalności Wykonawcy. Wskazania wymaga, iż naliczenie kar umownych oraz częściowe odstąpienie od umów z PZDW Rzeszów w żadnym stopniu nie mogą przesądzać o nierzetelności podmiotu takiego jak SAFEGE, który corocznie realizuje równolegle wiele umów o łącznej wartości rzędu pół miliarda złotych netto. W roku 2022 liczba aktywnych umów publicznych wynosiła 151 o łącznej wartości wartość 476 037 000 PLN, w roku 2023 liczba aktywnych umów publicznych wynosiła 182 o łącznej wartość 546 215 000 PLN, zaś w roku 2024 liczba aktywnych umów publicznych wynosiła 143 o łącznej wartość 509 062 000 PLN.
Wykluczenie SAFEGE z uwagi na sytuację zaistniała na projekcie PZDW Rzeszów byłoby więc rażąco nieproporcjonalne do wskazanych w niniejszych wyjaśnieniach okoliczności.
Wykonawca wnosi o uznanie przedmiotowych wyjaśnień za wyczerpujące, a przedłożonych dowodów za potwierdzające okoliczność, iż Wykonawca daje gwarancję rzetelnego wykonania zamówienia publicznego.
Niniejsze wyjaśnienia zostały sporządzone w celu dokonania samooczyszczenia, o którym mowa w art. 110 ust. 2 PZP i w takim kontekście powinny one być interpretowane. Treść niniejszych wyjaśnień nie powinna być wykładana jako procesowe uznanie zobowiązania lub zrzeczenie się roszczeń czy też ogólne uznanie zobowiązań bądź zrzeczenie się roszczeń w relacjach z inwestorem.
Załączniki:
1.Raport z audytu postępowania Somonino B wraz z wytycznymi/zaleceniami.
2.Oświadczenie (Potwierdzenie) Gminy Miejskiej Kraków – ZIM.
3.Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 4/2025 z dnia 03.02.2025 r.
4.Zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 14.11.2024 r.
5.Zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia 11.06.2025 r. (Starszy Asystent Projektanta, Asystent Projektanta Sanitarnego, Projektant branży sanitarnej).
6.Wyciągi z umów o współpracy z projektantami.
7.Wyciąg z księgi organizacyjnej Działu Projektowania (Biura Projektów).
8.Zaświadczenia o udziale w szkoleniu nt. „Zarządzanie projektem budowlanym”.
9.Certyfikat za udział w kursie „CIVIL 3D podstawowy”.
10.Wyciąg z Umowy ZIM z dnia 23.12.2024 r.
11.Wyciąg z Umowy ZIM z dnia 27.02.2025 r.
12.Zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 07.05.2025 r. (Starszy Specjalista ds. Konsultingu Środowiskowego i Ochrony Środowiska, Starszy Specjalista ds. Konsultingu Środowiskowego i Gospodarki Wodnej, Asystentka Działu Konsultingu Środowiskowego).
13.Schemat organizacyjny Działu Konsultingu Środowiskowego.
14.Potwierdzenie rejestracji dotyczące udziału w spotkaniu: „Zgoda wodnoprawna krok po kroku” z dnia 05.12.2024 r. oraz 17.12.2024 r.
15.Zaświadczenie uczestnictwa w szkoleniu pn. „Prawo Wodne i jego stosowanie przy realizacji robót budowlanych oraz przy administrowaniu obiektami budowlanymi – zmiany i wyzwania dla branży budowlanej”
16.Świadectwo ukończenia studiów podyplomowych „Zastosowanie współczesnych metod hydrologii w inżynierii”.
17.Certyfikat przyjęcia do „Stowarzyszenia Hydrologów Polskich”.
Wyjaśnienia SAFEGE SAS dotyczące historycznej realizacji projektów w świetle fakultatywnych podstaw wykluczenia
W związku z przewidzeniem przez Zamawiającego w niniejszym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego fakultatywnych podstaw wykluczenia, a także z uwagi na brzmienie dokumentu JEDZ, rozbieżności w orzecznictwie, a także linię orzeczniczą Krajowej Izby Odwoławczej wykładającą w sposób szeroki obowiązki informacyjne wykonawców w zakresie historycznej realizacji projektów, Wykonawca, w celu zachowania transparentności oraz umożliwienia Zamawiającemu odpowiedniej oceny oferty Wykonawcy w zakresie fakultatywnych podstaw wykluczenia, dodatkowo przedstawia poniżej informację o sytuacjach zaistniałych w ramach realizowanych umów (odstąpienie od umowy, naliczenia kar umownych etc.), które to sytuacje nie dają jednak w ocenie Wykonawcy podstaw do wykluczenia Wykonawcy z postępowania (co szczegółowo opisano poniżej):
POCZĄTEK TAJEMNICY PRZEDSIĘBIORSTWA
Jeziorko Czerniakowskie – opracowanie koncepcji zagospodarowania i odprowadzenia wód opadowych i roztopowych
W dniu 13.08.2021 r. zawarto pomiędzy Miastem stołecznym Warszawa a SAFEGE S.A.S. z siedzibą w Nanterre umowę na wykonanie koncepcji zagospodarowania i odprowadzania wód opadowych i roztopowych dla obszaru Łuku Siekierkowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł i sposobu zasilania w wodę akwenu rezerwatu przyrody „Jeziorko Czerniakowskie” (dalej: „Umowa Jeziorko Czerniakowskie”).
Z końcem roku 2022 SAFEGE otrzymała od zamawiającego M. st. Warszawy (dalej: „Inwestor” lub „Zamawiający”) pismo zawierające oświadczenie o odstąpieniu w części (w zakresie Etapu III i Etapu IV) od Umowy Jeziorko Czerniakowskie (dalej: „Pismo o odstąpieniu”). W pozostałym zakresie Umowa Jeziorko Czerniakowskie została zrealizowana. Jako podstawę odstąpienia od umowy w części Inwestor wskazał § 13 ust. 4 Umowy, a jako podstawę faktyczną odstąpienia od Umowy wskazał brak uwzględnienia w opracowaniu Etapu III wszystkich uwag zgłoszonych przez Inwestora m. st. Warszawa.
Inwestor M.st. Warszawa naliczył Wykonawcy kary umowne w łącznej kwocie 94 883, 22 zł, które zostały potrącone z wynagrodzenia (mimo ich kwestionowania przez Wykonawcę i podnoszenia argumentów merytorycznych), w tym karę 65 688,38 zł za realizację Etapu II z przekroczeniem terminu oraz karę 29 194,84 zł za odstąpienie od umowy w części.
Wykonawca wskazuje, że przedstawia przedmiotowe informacje, mając na celu zachowanie transparentności, niemniej zgodnie z § 4 Umowy Jeziorko Czerniakowskie jest zobowiązany do zachowania w poufności m.in. informacji o kierunkach przewidywanych w koncepcji. Z powyższych względów Wykonawca przedstawia poniżej szczegółowe informacje w zakresie umożliwiającym ocenę zaistniałych zdarzeń, jednak w sposób niewymagający przywoływania konkretnych rozwiązań zawartych w koncepcji.
Wykonawca, po dokonaniu analizy wszystkich okoliczności sprawy, a także weryfikacji formalnej Oświadczenia o odstąpieniu, skierował do Inwestora m. st. Warszawa pismo nr WA/104/2023/WW z dnia 02.02.2023 r. – Pismo Wykonawcy – Odpowiedź na odstąpienie Zamawiającego od części Umowy wraz z wezwaniem do zapłaty. Z uwagi na wskazane powyżej postanowienia Umowy Jeziorko Czerniakowskie o obowiązku zachowania poufności, a także liczne szczegóły realizacyjne zawarte w piśmie Wykonawcy (w tym merytoryczne dot. rozwiązań koncepcji, które mają charakter autorski bądź chroniony), SAFEGE, zachowując ostrożność, poniżej skrótowo informuje o stanowisku Wykonawcy zawartym w ww. piśmie: 1. Wykonawca zwrócił uwagę, iż do Oświadczenia o odstąpieniu Inwestora m.st. Warszawy nie dołączono pełnomocnictwa do działania w imieniu Inwestora, a osoba podpisująca oświadczenie nie była osobą podpisującą Umowę Jeziorko Czerniakowskie (co mogłoby przemawiać za istnieniem jej umocowania do działania w imieniu m. st. Warszawy). Powyższe rodzi wątpliwości co do ważności złożonego oświadczenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 104 k.c. jednostronna czynność prawna dokonana w cudzym imieniu bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu jest nieważna.
2.SAFEGE zakwestionował Oświadczenie o odstąpieniu Inwestora m.st. Warszawa jako pozbawione podstaw prawnych i faktycznych, w tym jako złożone wyłącznie na podstawie nieskutecznie zastrzeżonego umownego prawa odstąpienia. W Odstąpieniu od Umowy jako jego wyłączną podstawę wskazano § 13 ust. 4 w zw. z § 13 ust. 3 Umowy Jeziorko Czerniakowskie. Zgodnie z art. 395 § 1 k.c. można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy (…). Zgodnie z orzecznictwem sądów brak odpowiedniego oznaczenia terminu powoduje, że zastrzeżenie prawa odstąpienia jest nieważne. W ocenie Wykonawcy postanowienie § 13 ust. 4 Umowy, na które powołano się w Odstąpieniu od Umowy, brzmi: W przypadku powtórnego, pisemnego wezwania do wykonania poprawek, we wskazanym przez Zamawiającego terminie i niewywiązania się przez Wykonawcę z obowiązku ich wprowadzenia, w danym etapie realizacji umowy, Zamawiający ma prawo do odstąpienia od umowy. Tymczasem § 13 ust. 3 Umowy stanowi: Zamawiający może od Umowy odstąpić, jeżeli zawinione opóźnienie Wykonawcy wykonania którejkolwiek z części przedmiotu umowy przekroczy 30 dni kalendarzowych. Odstąpienie może nastąpić w ciągu 14 dni po upływie wymienionych 30 dni kalendarzowych, z konsekwencją zapłaty przez Wykonawcę kary umownej w wysokości 10 % wynagrodzenia za tę część przedmiotu umowy, od wykonania której odstąpiono. Mając na uwadze zacytowane powyżej brzmienie obu postanowień umownych należy stwierdzić, że w § 13 ust. 4 nie zastrzeżono jednoznacznie terminu na odstąpienie od Umowy. Zapis umieszczony w § 13 ust. 3 Umowy jest bowiem nieadekwatny do przesłanek z § 13 ust. 4 Umowy i nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, kiedy mija okres na złożenie oświadczenia o odstąpieniu (jaki jest jego termin początkowy, a tym samym jaki jest jego termin końcowy).
3.Wykonawca wskazał również, iż w jego ocenie, Oświadczenie Inwestora m. st. Warszawy można uznać za złożone w okolicznościach nadużycia prawa (art. 5 k.c.). W tym zakresie należy wskazać, że Wykonawca przekazał Inwestorowi opracowanie Etapu III, a następnie dokonywał modyfikacji opracowania, w świetle uwag Inwestora m.st. Warszawy. Nawet jeżeli Inwestor m. st. Warszawa uznałby, że jakieś uwagi nie zostały w pełni uwzględnione, to w ocenie Wykonawcy nie stanowiły one o wadach istotnych opracowania.
4.W świetle powyższego SAFEGE wezwał Inwestora do podjęcia czynności odbioru opracowania Etapu III. Do pisma Wykonawcy nr WA/104/2023/WW załączono kompletne opracowanie Etapu III w dwóch formach: w trybie uwidaczniającym wprowadzane zmiany i komentarze obrazujące uwzględnianie uwag Inwestora oraz w wersji ujednoliconej.
5.SAFEGE zakwestionował naliczone kary umowne, odsyłając dokumenty księgowe bez księgowania.
6.Wykonawca w zakresie zgłaszanych przez Inwestora m. st. Warszawa uwag do opracowania Etapu III wskazał, iż:
a)Wykonawca zgodnie z Umową przedłożył Zamawiającemu opracowanie Etapu III w dniu 12.10.2022 r., tj. po upływie 14 miesięcy od dnia podpisania Umowy. Zamawiający w dniach 24.10.2022 r. oraz 26.10.2022 r. przekazał uwagi do opracowania Etapu III, dzieląc je na uwagi ogólne oraz uwagi szczegółowe. W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z § 8 ust. 3 Inwestor m. st. Warszawa był zobligowany do zgłoszenia uwag do opracowania w ciągu 14 dni od złożenia opracowania. Uwagi te powinny mieć zatem charakter kompleksowy, jasny, zrozumiały i przede wszystkim dotyczyć zakresu jednoznacznie opisanego w dokumentacji zamówienia. Dodatkowo trzeba podkreślić, iż część zgłoszonych uwag w ocenie Wykonawcy była niejasna lub miała charakter ocenny, niewynikający z jednoznacznych wymogów dokumentacji przetargowej. Na marginesie trzeba również podnieść, że niektóre uwagi świadczyły o tym, że Inwestor m. st. Warszawa, analizując przedmiot Umowy nie analizował go w sposób całościowy. Miały bowiem miejsce sytuacje, w których dane analizy lub elementy były już uwzględnione w innych częściach opracowania.
b)Podkreślił, że przekazywane uwagi mogą świadczyć o rozdźwięku oczekiwań Inwestora m. st. Warszawa co do opracowania i stopnia jego szczegółowości względem zakresu opisanego w dokumentacji. W tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotem Umowy nie było opracowanie dokumentacji projektowej czy projektu technicznego, lecz koncepcji zagospodarowania i odprowadzania wód opadowych i roztopowych dla obszaru Łuku Siekierkowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł i sposobu zasilania w wodę akwenu rezerwatu przyrody "Jeziorko Czerniakowskie", tj. koncepcji o charakterze studialno- analitycznym, zawierającej wyłącznie wytyczne dla projektowania (co potwierdza treść Karty Programowej). Tymczasem, zdaniem zespołu specjalistów przygotowującego opracowanie,
Inwestor w swoich zastrzeżeniach i uwagach, niejednokrotnie oczekiwał szeregu rozwiązań o charakterze projektowym, aktualnych dla etapu projektu budowlanego lub wykonawczego lub dla projektów technicznych.
c)Niezależnie od powyższego Wykonawca, starając się współdziałać z Inwestorem przekazał Inwestorowi opracowanie po analizie i uwzględnieniu uwag. Wykonawca uwzględnił uzasadnione uwagi do opracowania, które były zgodne z wymogami dokumentacji zamówienia oraz z wiedzą specjalistyczną. Przekazane opracowanie w opinii Wykonawcy nie zawierało wad istotnych, które uzasadniałyby odmowę jego odbioru (tymczasem ewentualne usterki lub drobne nieprawidłowości, o ile nawet by wystąpiły, nie powinny uniemożliwiać odbioru, a z pewnością nie powinny prowadzić do skorzystania z prawa do odstąpienia od Umowy).
d)Inwestor pismem nr AM-PR.272.1.2022.AGR z dnia 25.11.2022 r. zgłosił dalsze uwagi do przekazanych materiałów, wyznaczając termin na ponowne przedłożenie opracowania na dzień 6 grudnia 2022 r. (tj. termin krótszy niż wynikający z § 8 ust. 3 Umowy Jeziorko Czerniakowskie). Część ze zgłoszonych uwag stanowiły uwagi nowe względem zgłoszonych pierwotnie 24.10.2022 r. oraz 26.10.2022 r. Tym samym, w zakresie, w jakim uwagi były nowe względem zgłoszonych uprzednio, nie mogło być mowy o powtórnym wezwaniu, do którego referuje § 13 ust. 4 Umowy.
e)Wykonawca w odpowiedzi na oświadczenie Inwestora o odstąpieniu od umowy w części szczegółowo odniósł się do partykularnych zastrzeżeń (poszczególnych uwag) Inwestora m.st. Warszawa, w tym do nowych uwag zawartych w Załączniku nr 7 do pisma Inwestora (do których to uwag Wykonawca wcześniej nie miał sposobności się odnieść), przedstawiając stanowisko merytoryczne dotyczące zakresu opracowania i opisanych w koncepcji rozwiązań.
Potwierdzeniem okoliczności, że uwagi Inwestora mogły wynikać w głównej mierze z niejednoznacznego opisu przedmiotu zamówienia jest okoliczność, iż Inwestor po odstąpieniu od umowy z Wykonawca przeprowadził konsultacje rynkowe, celem tak naprawdę rozpoznania zakresu zamówienia na wykonanie brakujących (w wyniku odstąpienia od Umowy Jeziorko Czerniakowskie) elementów. W protokole ze wstępnych konsultacji rynkowych wskazano, że „Celem wstępnych Konsultacji Rynkowych było pozyskanie informacji w zakresie:
•opisu przedmiotu zamówienia, w tym zidentyfikowania możliwych sposobów realizacji przedmiotu zamówienia, uwarunkowań koniecznych do realizacji przedmiotu zamówienia, elementów opisu przedmiotu zamówienia wymagających doprecyzowania;
•oszacowania wartości zamówienia oraz oceny możliwości wykonania przedmiotu zamówienia w przewidzianym budżecie i harmonogramie;
•zidentyfikowania najbardziej odpowiednich warunków udziału w postępowaniu;
•poinformowania wykonawców o wymaganiach Zamawiającego dotyczących planowanego postępowania”.
Zgodnie z treścią Umowy Jeziorko Czerniakowskie obejmowała ona cztery etapy: Etap I – diagnoza cz. I, Etap II – diagnoza cz. II, Etap III – część koncepcyjna, Etap IV – uzgodnienia i odbiór opracowania przez Zamawiającego. Etapy I i II zostały odebrane przez Inwestora m.st.
Warszawa. Wykonawca zrealizował w całości Etap II Umowy, który został odebrany przez Pozwanego bez uwag, co potwierdza treść Protokołu Odbioru Etapu II z dnia 18.11.2022 r.
Z protokołu tego jednoznacznie wynika, iż „Prace zostały wykonane zgodnie z Umową. Niniejszy protokół stanowi podstawę do wystawienia faktury na kwotę przewidzianą w Umowie”. W świetle powyższego Wykonawca ze zdziwieniem przyjął fakt skierowania do niego następczo (po ponad miesiącu) przez Inwestora Noty księgowej nr 1217/D/2022 z dnia 20.12.2022 r. informującej o naliczeniu kary umownej w kwocie 65 688,38 zł na podstawie § 14 ust. 1 Umowy – w odniesieniu do opracowania Etapu II. Przedmiotowa nota księgowa została zakwestionowana przez Wykonawcę i odesłana Inwestorowi bez księgowania, albowiem kwalifikowane, zawinione opóźnienie po stronie Wykonawcy nie wystąpiło, a Wykonawca wielokrotnie w korespondencji kierowanej do Inwestora przedstawiał argumenty na poparcie takiego stanowiska, włącznie z przedstawieniem stosownej, zewnętrznej opinii prawnej, z której wynika, iż Wykonawca popadł w opóźnienie, a nie zwłokę, a tym samym brak jest podstaw do naliczenia kar umownych. Opóźnienie w przekazaniu opracowania było bowiem spowodowane brakiem możliwości przeprowadzenia obserwacji w pełnym okresie hydrologicznym i wegetatywnym, z uwagi na datę zawarcia umowy. Wykonawca, dokładając należytej staranności w terminie umownym przekazał opracowanie w kształcie, który mógł zostać osiągnięty w tym miesiącu kalendarzowym, a następnie po uzupełnieniu o pełen okres hydrologiczny i wegetatywny przekazał opracowanie ponownie. Warto zaznaczyć, że Wykonawca już na wczesnym etapie realizacji inwestycji wskazywał, że biorąc pod uwagę datę zawarcia Umowy nie jest możliwe wykonanie Etapu II w przyjętym terminie, w zakresie obejmującym pełny okres hydrologiczny oraz wegetacyjny. Wskazać należy, że zadanie określone w pkt 2.1.11 Karty Programowej „badanie chemizmu osadów dennych i tempa sedymentacji w kontekście eutrofizacji jeziora” dotyczy „pełnego okresu wegetacyjnego”. Ponadto, w odniesieniu do zadania określonego w pkt 2.1.7. Karty programowej, zaznaczyć wypada, że „(…) Ocena aktualnych warunków i dynamiki zasilania Jeziorka oraz odpływu powierzchniowego i podpowierzchniowego, z uwzględnieniem Kanału „W” dotyczy „pełnego roku hydrologicznego”, zatem okresu od dnia 01.11.2021 r. do dnia 31.10.2022 r.
Etap III został wykonany i przekazany Inwestorowi m. st, Warszawa, lecz Inwestor wniósł do niego uwagi. Uwagi były przekazywane etapowo, a zasadne uwagi były na bieżąco uwzględniane przez Wykonawcę. W ocenie SAFEGE ostatecznie przekazane Inwestorowi opracowanie Etapu III było kompletne i nie zawierało wad istotnych uniemożliwiających jego odbiór.
SAFEGE wskazuje, iż kwestionuje w całości stanowisko Inwestora dotyczące odstąpienia od Umowy i zasadności naliczenia kar umownych, zarówno pod względem podstaw formalnych, jak też podstaw faktycznych.
Inwestor, jak wskazał w Piśmie o odstąpieniu, dokonał odstąpienia od części Umowy Jeziorko Czerniakowskie. Podstawą odstąpienia od Umowy Jeziorko Czerniakowskie był rzekomy brak przekazania przez Wykonawcę opracowania uwzględniającego wszystkie uwagi Inwestora. W ocenie Wykonawcy w omawianej sprawie nie zostały jednak wypełnione przesłanki do skorzystania z umownego prawa odstąpienia, a oczekiwania Inwestora co do zakresu i stopnia szczegółowości opracowania odbiegały od charakteru opracowania (koncepcja) oraz zakresu jednoznacznie opisanego w dokumentach zamówienia. Inwestor nie wziął ponadto pod uwagę wszystkich okoliczności związanych z uwzględnianiem przez Wykonawcę uwag do opracowania.
Strony pozostają więc w sporze w odniesieniu do opisanego przypadku. SAFEGE kwestionuje zarówno ważność i skuteczność oświadczenia o odstąpieniu, jak również zasadność odstąpienia i naliczenia kar umownych.
W ocenie SAFEGE, zaistniała sytuacja nie uzasadnia wykluczenia Wykonawcy z postępowania, jednak Wykonawca informuje o zaistnieniu opisanej sytuacji i o podjętych działaniach.
Niezależnie od kwestionowania działania Inwestora Wykonawca podjął możliwe na obecną chwilę kroki mające na celu wyjaśnienie zaistniałej sytuacji – m.in:
•w celu dochowania daleko posuniętej staranności oraz dodatkowego wewnętrznego wyjaśnienia sprawy przeprowadzony został audyt prawny i realizacyjny dotyczący spornych okoliczności, mający na celu wyjaśnienie przebiegu realizacji Umowy Jeziorko Czerniakowskie. W toku audytu przeprowadzono ustalenia z osobami koordynującymi projekt oraz bezpośrednio zaangażowanymi w realizację projektu.
W wyniku audytu ustalono, iż istnieją podstawy do zakwestionowania oświadczenia Zamawiającego o odstąpieniu od umowy.
•korespondencję oraz dokumenty tworzone w ramach zadania przekazano do analizy prawnej, przeprowadzono analizę prawną i faktyczną oraz przygotowano i przekazano Inwestorowi odpowiedź na Pismo o odstąpieniu wraz z wezwaniem do zapłaty wynagrodzenia.
•Wykonawca podjął kolejne kroki prawne i złożył zawezwanie do próby ugodowej w przedmiotowej sprawie. Do ugody nie doszło. W związku z powyższym Wykonawca podjął działania zmierzające do wystąpienia na drogę sądową, w tym dokonał analizy sprawy oraz odbył spotkania z osobami realizującymi opracowanie, w celu omówienia kwestii merytorycznych i poszerzenia argumentacji na potrzeby powództwa, a następnie z końcem 2024 r. złożył do Sądu pozew przeciwko Zamawiającemu (wyciąg z pozwu – w załączeniu). W tym miejscu należy wskazać, że Wykonawca w pozwie, wniósł o przeprowadzenie licznych dowodów z dokumentów, dowodów z zeznań kilku świadków, dowodu z opinii biegłego sądowego o specjalności hydrologia, hydrotechnika oraz hydrogeologia, albowiem w ocenie Wykonawcy rozstrzygnięcie sporu wymaga wiadomości specjalnych. Termin pierwszej rozprawy w sprawie wyznaczono na luty 2026 r.
•Wykonawca każdorazowo informuje zamawiających w innych postępowaniach, w których przewidziano odpowiednie fakultatywne podstawy wykluczenia, o sytuacji zaistniałej w ramach przedmiotowego projektu.
W odniesieniu do omawianego przypadku Inwestor potrącił należne jego zdaniem kwoty z wynagrodzenia SAFEGE, stąd pozostają one zaspokojone.
Teatr Dramatyczny w Białymstoku
Wykonawca realizował umowę nr AG.7.2024 z dnia 1 marca 2024 r. na pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu dla projektu pn. „Modernizacja Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku”.
Zamawiający pismem nr AG.21.2.19.2024-007 z dnia 21.05.2024 r. wezwał Wykonawcę do zapłaty kar umownych w łącznej kwocie 119 049,80 zł (pismo stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień) de facto na starcie projektu i w odniesieniu do okresu o charakterze organizacyjnym dla Inżyniera, a także za zaniechania, które w ocenie Wykonawcy w głównej mierze wiązały się z brakiem współdziałania zamawiającego, w tym w zakresie przekazywania Inżynierowi niezbędnych informacji bądź ustosunkowania się do wzorów dokumentów i Planu Zarządzania Zadaniem Inwestycyjnym, złożonego przez Inżyniera.
Inżynier w piśmie nr WA/1.31.05/2024/WW/AGb z dnia 31.05.2024 r. (pismo stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień) szczegółowo odniósł się do każdej z kar umownych, zarówno pod względem formalnym, jak i faktycznym. Zakwestionował naliczone kary w całości i przedstawił merytoryczną argumentację w odniesieniu do każdego z tytułów, uzasadniającą brak zasadności naliczenia kar umownych.
W tym miejscu należy wskazać, że SAFEGE rozpoczął nadzór nad inwestycją już trwającą, obarczoną historią realizacji i dotychczasowymi problemami, zastępując podmiot poprzednio wykonujący obowiązki inspektora nadzoru. W tej sytuacji naturalnym było, iż dla świadczenia usługi w pełnym zakresie niezbędne było odpowiednie wdrożenie nowego podmiotu w dotychczasową realizację inwestycji, przekazanie mu pełnej dokumentacji kontraktowej, obowiązującego HRF, jak również wykazu podmiotów realizujących prace w ramach inwestycji bądź zestawienia dotychczasowych roszczeń Generalnego Wykonawcy. Informacje te nie mogły być samodzielnie przygotowane przez Inżyniera, lecz wymagały współdziałania ze strony Zamawiającego. Inżynier podejmował działania mające na celu usprawnienie współpracy i dokonanie uzgodnień, przykładowo proponował zorganizowanie spotkania organizacyjnego. SAFEGE sugerował również zorganizowanie spotkania z udziałem Wykonawcy, celem omówienia wyzwań i problemów związanych z realizacji inwestycji Dodatkowo SAFEGE zwracał się również o udostępnienie dokumentacji kontraktowej, w tym aktualnego HRF (e-mail z dnia 12.03.2024 r.).
Korespondencją z dnia 15.03.2024 r. przekazał również do akceptacji Zamawiającego Plan Zarządzania Zadaniem Inwestycyjnym wraz z załącznikami, w tym wzór Raportu miesięcznego Inżyniera. Dokumenty kontraktowe nie zostały jednak przekazane Inżynierowi przez Zamawiającego kompleksowo, lecz były udostępniane częściowo.
SAFEGE w zakresie kar umownych naliczonych za brak przedłożenia raportów miesięcznych wyjaśnił, iż zgodnie z § 15 ust. 1 Umowy IK Inżynier Kontraktu zobowiązany jest do przedkładania Zamawiającemu Raportów, o których mowa w niniejszym paragrafie, według zakresu i w formie uzgodnionej z Zamawiającym. Dodatkowo, zgodnie z OPZ oraz § 2 ust. 5 Umowy IK, w terminie 14 dni od daty zawarcia Umowy, Inżynier Kontraktu przedstawi Zamawiającemu do zatwierdzenia Plan Zarządzania Zadaniem Inwestycyjnym. Jak wskazano w OPZ Plan Zarządzania Zadaniem Inwestycyjnym przedstawiany do akceptacji Zamawiającego obejmuje również wzory dokumentów, o których mowa w OPZ. Mając na względzie powyższe uregulowania umocowany przedstawiciel SAFEGE terminowo przedłożył Zamawiającemu do akceptacji Plan Zarządzania Zadaniem Inwestycyjnym z załącznikami - w dniu 15.03.2024 r. Wraz z Planem został przedstawiony do akceptacji Zamawiającego wzór Raportu miesięcznego Inżyniera, o którym mowa w OPZ. Zamawiający jednak do chwili naliczenia ww. kar umownych nie odniósł się do ww. Planu Zarządzania Zadaniem Inwestycyjnym. SAFEGE w ww. piśmie wskazał również na okoliczności związane z brakiem przekazania Inżynierowi HRF oraz opóźnienia w przekazaniu umów z podwykonawcami. SAFEGE pismem z dnia 31.05.2024 r. wezwał zamawiającego do podjęcia współdziałania poprzez akceptację Planu Zarządzania Zadaniem Inwestycyjnym wraz z załącznikami oraz odpowiedniego przekazania Inżynierowi wszystkich dokumentów budowy – tj. dokumentów niezbędnych do należytego wykonania usługi objętej Umową IK, w tym obowiązującego HRF.
W ocenie Wykonawcy w opisanych powyżej okolicznościach, nie mogło być mowy o zwłoce Wykonawcy w przedstawieniu raportów miesięcznych.
W zakresie kary za nieprzedłożenie przez Inżyniera Kontraktu w terminie 14 dni raportu do roszczenia Generalnego Wykonawcy o zapłatę kosztów ogólnych w przedłużonym okresie realizacji SAFEGE wskazał, iż kwestionuje naliczoną karę umowną w całości. Wyjaśnił, że w zakresie, w jakim zajęcie stanowiska i umieszczenie w raporcie wymaganych elementów było możliwe dla Inżyniera (w świetle daty rozpoczęcia usługi, przekazanej mu dokumentacji, prowadzonych uprzednio negocjacji bez udziału Inżyniera, braku przekazania HRF), raport takowy został zawarty w piśmie SAFEGE nr WA/234/2024/SP701/RM z dnia 08.05.2024 r.
Jednocześnie SAFEGE w ww. piśmie zaznaczył, że ocena prawidłowości wyliczenia przez Generalnego Wykonawcę kosztów ogólnych za marzec 2024 r., a także kolejne miesiące, nie może być dokonana bez uwzględnienia metodologii i założeń wypracowanych przez Strony podczas dotychczasowych mediacji i negocjacji, przy jednoczesnym krytycznym i skrupulatnym podejściu do dokumentacji przedkładanej przez Generalnego Wykonawcę oraz przy założeniu uzupełnienia przez Wykonawcę niezbędnych dokumentów. W omawianym przypadku nie można zatem mówić o „zwłoce” Inżyniera, której zaistnienie jest niezbędne dla naliczenia kary umownej.
W odniesieniu do kary z tytułu braku uzgodnienia w terminie 30 dni od podpisania umowy szczegółowej formy arkusza rozliczeniowego SAFEGE podniósł zarzut formalny co do ukształtowania kary przewidzianej w § 23 ust. 1 pkt 2) umowy, jak również przedstawił argumentację merytoryczną. Wyjaśnił, iż w chwili podpisania umowy (jak również w terminie 30 dni od jej podpisania) nie dysponował kompletem dokumentacji umożliwiającej mu wykonanie ww. obowiązku zgodnie z punktem V ppkt 9 OPZ, tj. sporządzenie i przedłożenie szczegółowej formy arkusza rozliczeniowego. W tym miejscu dla przykładu warto wskazać na brak odpowiedniego HRF dla inwestycji, jak również na przekazanie Inżynierowi informacji o podwykonawcach Generalnego Wykonawcy dopiero w dniu 22.04.2024 r. Tymczasem zgodnie z ww. punktem OPZ arkusz rozliczeniowy miał zawierać m.in. zakresy realizowane przez podwykonawców wraz ze wskazaniem numerów i dat zawarcia umów oraz wartości zobowiązania wynikającego z każdej z nich. Mając na względzie powyższe, w omawianej sytuacji, w ocenie Wykonawcy, nie można zatem mówić o „zwłoce” Inżyniera, której zaistnienie jest niezbędne dla naliczenia kary umownej.
W odniesieniu do kary umownej z tytułu braku dostarczenia zamawiającemu w terminie 60 dni od dnia podpisania Umowy rejestru podwykonawców Generalnego Wykonawcy SAFEGE zakwestionował naliczoną karę umowną w całości. Jak wskazano powyżej umowy z podwykonawcami zostały udostępnione Inżynierowi przez zamawiającego dopiero w dniu 22.04.2024 r. Tym samym, SAFEGE wcześniej nie miał możliwości przekazania Zamawiającemu wykazu podwykonawców Generalnego Wykonawcy. Mając na względzie powyższe, w omawianej sytuacji w ocenie Wykonawcy nie można mówić o „zwłoce” Inżyniera, której zaistnienie jest niezbędne dla naliczenia kary umownej. SAFEGE w ww. piśmie z dnia 31.05.2024 r. odniósł się również do kary umownej w niższej kwocie - 3 276,60 zł naliczonej z tytułu braku obecności osób personelu IK na jednej z narad.
Zamawiający na ówczesnym etapie nie odniósł się do ww. argumentacji w sposób merytoryczny.
Odpowiedź zamawiającego nr AG.21.2.19.2024 – 007 z dnia 10.06.2024 r. stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień. Mimo wykazanych nieprawidłowości w naliczeniu kar umownych oraz trwających rozmów o braku ich zasadności zamawiający Teatr Dramatyczny nie zweryfikował wyrażonego stanowiska.
Z uwagi na okoliczności zaistniałe w ramach realizacji umowy (takie jak m.in. wybiórcze lub opóźnione przekazywanie dokumentów i informacji przez zamawiającego utrudniające lub uniemożliwiające Wykonawcy wykonanie obowiązków umownych, połączone z wyciąganiem względem Wykonawcy sankcji za zdarzenia wynikające z ww. zaniechań zamawiającego; problemy w komunikacji z przedstawicielem zamawiającego i związana z tym negatywna atmosfera pracy, brak współdziałania zamawiającego z Wykonawcą, rzeczywisty stan zaawansowania inwestycji i problemów wokół niej narosłych odbiegający od ujawnionego w dokumentacji postępowania) Wykonawca utracił zaufanie do zamawiającego (również w zakresie osiągnięcia celu umowy) i wypowiedział umowę na podstawie art. 746 § 2 k.c. w zw. z art. 750 k.c. w zw. z § 28 ust. 5 umowy. Treść oświadczenia SAFEGE z dnia 17.07.2024 r. stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień.
Zamawiający zakwestionował wypowiedzenie złożone przez Wykonawcę i następczo, pismem z dnia 13.08.2024 r. oświadczył, iż odstępuje od umowy z winy Wykonawcy. Pismo zamawiającego stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień. Następnie, w związku z ww. odstąpieniem (które zostało zakwestionowane w całości przez Wykonawcę) poinformował o naliczeniu kary umownej w kwocie 182 032, 62 zł z tytułu odstąpienia od umowy (jednocześnie uznając za aktualne kary umowne naliczone wcześniej w łącznej kwocie 119 049,80 zł z tytułów szczegółowo opisanych powyżej). SAFEGE odniósł się do oświadczenia zamawiającego o odstąpieniu od Umowy pismem nr WA/555/2024/WW z dnia 09.09.2024 r., które stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień. SAFEGE podniósł między innymi, że nie jest możliwe odstąpienie od umowy, która wygasła na skutek oświadczenia wcześniej złożonego przez Wykonawcę. Ponadto, w świetle okoliczności realizacyjnych, Wykonawca stoi na stanowisku, że brak jest podstaw faktycznych do uznania oświadczenia zamawiającego o odstąpieniu od umowy za skuteczne. Nieuzasadnione w ocenie Wykonawcy jest też łączne naliczanie kar umownych za odstąpienie od Umowy (czyli de facto jej niewykonanie) oraz za przejawy jej nienależytego wykonania.
Stanowisko zamawiającego nie uległo zmianie, zamawiający podtrzymuje oświadczenie o odstąpieniu od umowy.
Sprawa jest sporna pomiędzy Stronami, a Wykonawca podejmuje kroki zmierzające do podjęcia odpowiednich działań mających na celu ochronę jego praw. W tym celu dokonano analizy okoliczności zaistniałych w ramach projektu, celem skierowania sprawy na drogę sądową. Kontynuowane są prace przygotowawcze w tym zakresie. Potwierdzenie zlecenia analizy prawnej oraz przygotowania pozwu w przedmiotowej sprawie stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień. Wykonawca w toku prac przygotowawczych nad pozwem zidentyfikował zasadność złożenia wraz z pozwem wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, źródeł osobowych (zeznań świadków), a także z opinii biegłego sądowego w zakresie zarządzania inwestycją.
Z opisanych wyżej względów, w ocenie Wykonawcy, omawiany projekt nie uzasadnia wykluczenia Wykonawcy z postępowania.
Wąsosz – Załęcze
SAFEGE jako Wykonawca realizuje umowę nr O.WR.D-3.2413.52.2017 z dnia 27.10.2017 r. zawartą ze Skarbem Państwa – Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: „GDDKiA”, „Zamawiający”) na „Opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania pod nazwą: „Rozbudowa drogi krajowej nr 36 na odcinku Wąsosz – Załęcze” (dalej: „Umowa”).
W toku realizacji Umowy wystąpiły okoliczności wpływające na możliwość terminowej realizacji zobowiązań przez Wykonawcę. Pomiędzy Stronami spornym jest przy tym czy opóźnienie stanowi okoliczność leżącą po stronie Wykonawcy, niemniej Umowa dalej jest realizowana.
Pismem z dnia 06.09.2024 r. GDDKiA poinformowała Wykonawcę o stwierdzeniu obowiązku naliczenia kary umownej za proces opiniowania Raportu Oddziaływania na Środowisko (dalej:
„ROŚ”) w wysokości 7 508,80 zł oraz za uchybienie terminom częściowym wykonania zamówienia (za przekazanie Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia – „KIP” po wyznaczonym terminie umownym) w wysokości 94,80 zł, przy czym Wykonawca nie otrzymał dotychczas noty księgowej dotyczącej tychże kar. Jednocześnie GDDKiA przekazała Wykonawcy notę księgową nr 4152400106 z dnia 19.09.2024 r. (doręczona SAFEGE w dniu 30.09.2024 r.) na kwotę 4800,00 zł tytułem zwłoki w przedkładaniu raportów z prac projektowych wraz z oświadczeniem w zakresie zatrudnienia na umowę o pracę dotyczącym projektanta branży drogowej, która to nota została odesłana pierwotnie przez Wykonawcę bez księgowania. Następnie, w związku z podtrzymaniem przez Zamawiającego stanowiska, a przy tym uwzględniając marginalny charakter naliczonej kary umownej (4800,00 zł) w porównaniu z wartością przedmiotu Umowy (766 300,00 zł netto/942 549 zł brutto), uniknięcie skorzystania z zabezpieczenia należytego wykonania umowy lub potrącenia wynagrodzenia należnego z tytułu innych projektów realizowanych na rzecz Zamawiającego, a także mając na uwadze nieopłacalność prowadzenia aktualnie sporu z uwagi na koszty z tym związane (a przewyższające wysokość naliczonej kary) i chęć dalszej sprawnej realizacji, Wykonawca dokonał zapłaty kary umownej z zastrzeżeniem zwrotu.
Kwestionując zaistnienie podstaw do naliczenia przez GDDKiA kary umownej objętej ww. notą (a tym samym uzasadniając dokonanie zapłaty z zastrzeżeniem zwrotu) podniesienia wymaga, że opóźnienia w przedłożeniu raportów oraz oświadczeń wynikały z przyczyn niezawinionych przez SAFEGE, a w konsekwencji brak jest podstaw do utożsamiana ich ze zwłoką. Istotnym jest przy tym, że niedochowanie terminów, na które powołuje się GDDKiA nie miało rzeczywistego wpływu na należyte wykonywanie Umowy, a obowiązki raportowe zostały wykonane niezwłocznie po ustaniu okoliczności stanowiących przyczynę opóźnienia. Obowiązek przedkładania raportów oraz oświadczeń (mimo objęcia go ofertą SAFEGE) ma charakter akcesoryjny względem obowiązków głównych (istotnych) wynikających z Umowy, jakimi jest sporządzenie odpowiednich opracowań projektowych oraz pełnienie nadzoru autorskiego. Ponadto opóźnienie w przedłożeniu raportów i oświadczeń było nieznaczne, a GDDKiA nie poniosła w związku z tym opóźnieniem szkody.
Wykonawca kwestionuje również podstawy do naliczenia kary umownej za proces opiniowania ROŚ oraz za zwłokę w złożeniu KIP. Odnosząc się do kwestii opiniowania ROŚ wskazania wymaga, że GDDKiA powołała się na karę umowną dotyczącą zwłoki w usunięciu wad stwierdzonych elementach Umowy, co wymagałoby uznania, że okres weryfikacji oraz okres uzupełnień należy uznać za „stwierdzenie wady”. Nie wyjaśniono przy tym, co identyfikuje się jako wadę oraz pominięto fakt, że w zatwierdzonych przez GDDKiA Harmonogramach Prac Projektowych przewidziano okresy na weryfikację materiałów przez GDDKiA oraz wprowadzanie korekt do dokumentacji. W żadnym piśmie zamawiający nie użył słowa „wada” ani sformułowania sugerującego, że opracowania Wykonawcy zawierają wady. Termin „wada” został zdefiniowany w § 14 ust. 5 Umowy i są to m.in. nieprawidłowości, błędy, braki czy nieścisłości w dokumentacji. Opracowania przedkładane przez Wykonawcę nie zawierały nieprawidłowości, błędów, braków czy nieścisłości – zostały one zgodnie z postanowieniami OPZ poddane weryfikacji przez Zamawiającego, czego wynikiem były merytoryczne uwagi sformułowane wyłącznie z punktu widzenia weryfikatora do wprowadzenia przez Wykonawcę, co też skutecznie dokonywano w wyznaczonych ramach czasowych. Odnosząc się natomiast do kary dot. terminu złożenia KIP zauważenia wymaga, że Umowa została podpisana przez Strony w dniu 27.10.2017 r., a w pkt. 7.3 OPZ określono termin na przedłożenie KIP w ciągu 4 miesięcy od daty podpisania umowy. Zgodnie z art. 112 zd. 1 k.c. „Termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.” Wykonawca skierował pismo przedkładające KIP w dniu 26.02.2018 r., a tym samym ww. termin z OPZ został dochowany. Podnieść przy tym należy, że Zamawiający nie poniósł szkody w związku ze zdarzeniami, które stanowiły w jego ocenie podstawę do naliczenia kar.
Z tego też względu naliczone kary umowne należy uznać za niewpisujące się w fakultatywne przesłanki wykluczenia Wykonawcy.
Pniów
SAFEGE i Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: „GDDKiA”, „Zamawiający”) są związani umową nr I-1/195/2017 z dnia 23.11.2017 r. na „Opracowanie dokumentacji technicznej dla zadania pn. Rozbudowa drogi krajowej nr 92 na odcinku od km 7+969 do km 10+769 w m. Pniów” (dalej: „Umowa”).
W dniu 02.05.2024 r. GDDKiA wystawiła notę księgową nr 4162400036 na kwotę 136 650,00 zł tytułem kar umownych dotyczących:
•naruszenia obowiązku określonego w §6 ust. 3 pkt 1 Umowy (realizowanie pisemnych poleceń zamawiającego w terminie przez zamawiającego wskazanym) – kara w wysokości 2.758,00 zł,
•naruszenia obowiązku określonego w §6 ust. 3 pkt 2 Umowy (niezwłoczne, pisemne informowanie o problemach i okolicznościach mogących wpłynąć na jakość i termin wykonania umowy) – kara w wysokości 2.758,00 zł,
•zwłoki w wykonaniu Etapu VII – kara w wysokości 84.138,00 zł,
•przekroczenia terminu wyznaczonego przez Zamawiającego na usunięcie wad i niezgodności w przekazanej do odbioru dokumentacji określonej w Załączniku nr 1 do Umowy dotyczącej Etapu VII - kara w wysokości 46.996,00 zł
Naliczone kary umowne są kwestionowane przez Wykonawcę w całości, a nota została odesłana bez księgowania.
Wykonawca w toku wymiany korespondencji i spotkania Stron przedstawił obszerną argumentację stanowiącą o braku podstaw do naliczenia kar umownych. Zaistnienie podstaw do naliczenia powyższych kar (tak co do zasady, jak i co do wysokości) jest kwestionowane przez Wykonawcę co najmniej z następujących powodów:
-z dokonanej przez Wykonawcę analizy wymiaru naliczonej kary umownej, uwzględniającej liczbę dni zwłoki wskazanych przez GDDKiA wynika, że kara umowna z tytułu zwłoki w wykonaniu poszczególnych Etapu VII oraz kara za przekroczenie terminu wyznaczonego przez GDDKiA na usunięcie wszelkich wad i niezgodności lub błędów w przekazanej do odbioru dokumentacji została naliczona za tożsamy okres (w zakresie dat od 17.09.2022 r. do 18.01.2023 r.) i w odniesieniu do tego samego Etapu Umowy tj. Etapu VII, a tym samym doszło do kumulacji kar umownych, co stanowi działanie niedopuszczalne. Kary z uwagi na ich odmienny cel nie powinny być naliczane jednocześnie w odniesieniu do dokumentacji dotyczącej tego samego Etapu Umowy. Zauważenia bowiem wymaga, że pierwsza z kar sankcjonuje niewykonanie Umowy, zaś druga nienależyte wykonanie Umowy, a w odniesieniu do tego samego Etapu tj. Etapu VII nie mogło mieć miejsce jednocześnie niewykonanie i nienależyte wykonania Umowy. Już z tej przyczyny stwierdzić należy, że kary nie powinny być naliczane i dochodzone łącznie;
-kara za zwłokę w przekroczeniu terminu wyznaczonego przez GDDKiA na usunięcie wszelkich wad i niezgodności lub błędów wyliczana jest od wynagrodzenia netto należnego za Etap, którego zwłoka dotyczy, nie zaś od wartości poszczególnego opracowania składającego się na dany Etap, a nadto kara ta referuje do dokumentacji, nie zaś do poszczególnego opracowania składającego się na dokumentację. W związku z tym, aby możliwym było naliczenie kary na tej podstawie dany Etap musi zostać wykonany w całości (a nie tylko w odniesieniu do części opracowań). Wykonanie Etapu (dostarczenie całości opracowań składających się na dany Etap) ma przy tym również ten skutek, że odpada podstawa do naliczania kary za zwłokę w wykonaniu danego Etapu, sankcjonowanie zdarzenie bowiem wtedy nie występuje. Wykonanie i nienależyte wykonanie Etapu jako wzajemnie wykluczające się, nie mogą istnieć równocześnie. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do niezrozumiałej sytuacji, w której dla Wykonawcy niecelowym i niekorzystnym byłoby przekazywanie części dokumentacji, ponieważ narażałoby go to na naliczenie kar z dwóch tytułów, zaś nieprzekazanie żadnych opracowań byłoby mniej sankcjonowanie i narażało Wykonawcę co najwyżej na naliczenie kary za zwłokę w wykonaniu Etapu. W wątpliwości przy tym należy poddać, aby doprowadzenie do takiej sytuacji stanowiło intencję GDDKiA jako autora Umowy, bowiem byłoby to dla niego rozwiązanie niekorzystne, w tym jako blokujące sprawną realizację Umowy;
-w toku realizacji Umowy wystąpiły niezależne od Wykonawcy okoliczności, w tym okoliczności dotyczące długotrwałego procesu uzgodnień z ENEA, mające wpływ na tempo wykonania Umowy;
-naliczenie kary z powołaniem się na naruszenie § 6 ust. 3 pkt 1 Umowy stanowiło konsekwencję dokonanej wykładni rozszerzającej tego postanowienia umownego;
-w wątpliwość należy również poddać prawidłowość naliczenia kary z powołaniem się na obowiązek określony w §6 ust. 3 pkt 2 Umowy tj. obowiązek, którego wykonanie nie ma ścisłego terminu wykonania i ogranicza się do określenia, że dane działanie powinno być wykonane „niezwłocznie”. Z uwagi na nieprecyzyjny charakter pojęcia „niezwłocznie” i brak jego zdefiniowania w Umowie, nie jest możliwym jednoznaczne stwierdzenie kiedy aktualizuje się podstawa do naliczenia kary za naruszenie § 6 ust. 3 pkt 2 Umowy. Dodatkowo Wykonawca wskazuje, że informował Zamawiającego o niezależnych od niego sytuacjach wpływających na tempo realizacji Umowy i zabezpieczał możliwość kontaktu, w tym zwłaszcza z osobą, której dane kontaktowe zostały wskazane w Umowie. W ślad za powyższym zakwestionowania wymaga prawidłowość naliczenia także drugiej kary w wysokości 2 758,00 zł.
-Na dalszym etapie Wykonawca podtrzymywał stanowisko w przedmiocie kwestionowania kar umownych. Sprawa ma charakter sporny. Pismo Wykonawcy zawierające szczegółową argumentację w zakresie braku zasadności naliczenia kar stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień. Umowa jest kontynuowana, a Wykonawca aktualnie pełni nadzór autorski nad inwestycją.
Wskazać ponadto należy na brak poniesienia przez Zamawiającego rzeczywistej szkody, a także na fakt iż wobec dokonanego przez GDDKiA potrącenia, naliczone kary (wraz z odsetkami) pozostają zaspokojone.
W ślad za powyższym, kary umowne należy uznać za niewpisujące się w fakultatywne przesłanki wykluczenia.
DK22 Czarna Woda- Zblewo
W toku realizacji umowy z dnia 02.11.2021 r. na wykonanie usługi pn. Projekt budowlany wraz z materiałami do uzyskania decyzji ZRID, projekt wykonawczy, materiały przetargowe oraz pełnienie nadzoru autorskiego „Rozbudowa drogi krajowej nr 22 na odcinku Czarna Woda –
Zblewo” (dalej: „Umowa DK22”) zawartej przez Wykonawcę ze Skarbem Państwa – Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: „GDDKiA”) doszło do naliczenia kary umownej 5110,65 zł za zwłokę w przedłożeniu uaktualnionej polisy ubezpieczeniowej (nota księgowa nr 4032200003 z dnia 11.02.2022 r.)
Omawiana kara w ocenie Wykonawcy nie ma charakteru odszkodowawczego, a porządkowy i dyscyplinujący, a przy tym:
- nie dotyczy essentialia negoti zamówienia publicznego, tj. nie jest związana z niewykonaniem, ani nienależytym wykonaniem świadczenia głównego tj. dokumentacji projektowej (w tym nie dotyczy jakości czy terminowości realizacji usługi stanowiącej przedmiot Umowy), a odnosi się do obowiązku akcesoryjnego,
- jej wartość jest bagatelna w kontekście całego kontraktu o wartości 3 407 100,00 zł brutto, a zatem nie sposób uznać, że doszło do niewykonania lub nienależytego wykonania albo
długotrwałego nienależytego wykonywania istotnego zobowiązania wynikającego z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Naliczona kara została przy tym zaspokojone i brak jest szkody po stronie zamawiającego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że omawiana kara umowna nie wpisuje się w fakultatywne przesłanki wykluczenia.
Stegna – Krynica Morska
W toku realizacji umowy z dnia 27.10.2022 r. nr 512/2022-2024 (dalej: „Umowa Stegna – Krynica Morska”) zawartej pomiędzy SAFEGE a Województwem Pomorskim – Zarządem Dróg Wojewódzkich w Gdańsku doszło do wystawienia przez tego zamawiającego w dniu 05.05.2023 r. noty ZDW/04/NK/17/2023 na kwotę 100 zł tytułem kary umownej za nieprawidłowe oznakowanie w zakresie organizacji ruchu, a następnie noty księgowej nr ZDW/04/NK/43/2024 z dnia 17.12.2024 r. na łączną kwotę 1200 zł, w tym kwota 1000 zł tytułem kary umownej za zwłokę w złożeniu raportu miesięcznego, 100 zł za naruszenie obowiązku podejmowania czynności mających na celu zabezpieczenie praw i interesów Zamawiającego w związku z realizacją umowy z wykonawcą robót oraz 100 zł za naruszenie obowiązku niezwłocznego zawiadamiania Zamawiającego o wszelkich okolicznościach mogących mieć wpływ na prawidłową i terminową realizację robót budowlanych.
Pierwsza z wymienionych kar nie ma charakteru odszkodowawczego, a porządkowy i dyscyplinujący, ma bagatelną wartość i dotyczy obowiązku akcesoryjnego. Nie sposób uznać, że doszło do niewykonania lub nienależytego wykonania albo długotrwałego nienależytego wykonywania istotnego zobowiązania wynikającego z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego. Kara ta pozostaje przy tym zaspokojona.
Natomiast kary naliczone notą księgową nr ZDW/04/NK/43/2024 zostały zakwestionowane przez Wykonawcę w całości (tak co do zasady, jak i co do wysokości) i mają bagatelną wartość. Wykonawca przedkładał w tym zakresie odpowiednie wyjaśnienia i argumenty (wskazane również poniżej) jednak zamawiający nie zmodyfikował swojego stanowiska, wobec czego Wykonawca, w celu uniknięcia przymusu i z zastrzeżeniem zwrotu, dokonał zapłaty ww. kar umownych.
Zamawiający nie wyjaśnił, jakie zdarzenie utożsamia z naruszeniem obowiązku podejmowania czynności mających na celu zabezpieczenie praw i interesów Zamawiającego w związku z realizacją umowy z wykonawcą robót, a jakie z naruszeniem obowiązku niezwłocznego zawiadamiania Zamawiającego o wszelkich okolicznościach mogących mieć wpływ na prawidłową i terminową realizację robót budowlanych. Już samo zastrzeżenie w Umowie, że naliczenie kary może nastąpić za każde stwierdzone uchybienie prowadzi do wniosku, że w przypadku dwukrotnego naliczenia kar powinny one sankcjonować inne zawinienia, zaistniałe na tle odmiennych okoliczności faktycznych. Za nieskuteczne należy w związku z tym uznać naliczanie dwukrotnie kary na tej samej podstawie umownej bez wykazania, że nastąpiło to w oparciu o różne zawinienia. W przeciwnym razie prowadziłoby to do podwójnego karania za to samo uchybienie, co stanowi działanie niedopuszczalne. Wykonawca zakwestionował przy tym, aby doszło do naruszenia któregokolwiek z wymienionych obowiązków i przedstawił Zamawiającemu rozbudowane stanowisko w tym zakresie. Wartość omawianych kar jest przy tym marginalna.
Z kolei naliczając karę umowną dotyczącą raportu miesięcznego Zamawiający powołał się na podstawę umowną, który stwarza podstawy do sankcjonowania zwłoki w przekazaniu takiego raportu. Tymczasem, sam Zamawiający w piśmie informującym o naliczeniu kary oraz w treści noty księgowej wskazał, że raport został przekazany z opóźnieniem, a nie zwłoką, co oznacza, że już z tej przyczyny nie ziściły się podstawy do naliczenia przedmiotowej kary umownej. Istotnym jest przy tym, że opóźnienie miało przy tym nieznaczny wymiar (1 dzień) i związane było z ograniczeniami transferowymi pliku z uwagi na jego rozmiar, nie dotyczyło raportu, lecz dokumentacji fotograficznej, której przekazanie nastąpiło w sposób niezwłoczny i bez konieczności wzywania Wykonawcy do wykonania tego obowiązku. W takiej sytuacji stosowanie środka dyscyplinującego w postaci kary umownej ocenić należy jako nieuzasadnione i stanowiące skutek zastosowania niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej postanowień umowy z uwagi na to, że naliczenie kary zgodnie z jej brzmieniem mogłoby dotyczyć tylko zwłoki w przekazaniu raportu. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że:
- wartość kar jest bagatelna w kontekście wartości pierwotnej całej umowy w kwocie 511 050,24 zł brutto (wartość pierwotna wskazana w Umowie), a następnie zmienionej, zgodnie z Aneksem nr 2 do umowy, na kwotę 526 645,00 zł brutto), - brak jest szkody po stronie Zamawiającego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że omawiane kary umowne nie wpisują się w fakultatywne przesłanki wykluczenia.
Rozbudowa Dworców Kolejowych
W dniu 01.09.2017 r. pomiędzy SAFEGE jako Wykonawcą a Polskie Koleje Państwowe S.A. jako Zamawiającym zostały zawarte umowy, w tym:
1)Umowa nr KIZ01.022.IP.18329.2017 na opracowanie dokumentacji przedprojektowej, okołoprojektowej oraz projektów budowlanych i wykonawczych branż architektonicznej, konstrukcyjnej, instalacyjnej wraz z usługami towarzyszącymi dla realizacji dokumentacji projektowej dla zadania pn. „Usługa projektowa – Przebudowa dworca kolejowego Pionki Zachodnie” oraz prowadzenie nadzoru autorskiego nad realizacją robót budowlanych (dalej:
„Umowa Pionki”),
2)Umowa nr KIZ01.022.IP.27771.2017 na opracowanie dokumentacji przedprojektowej, okołoprojektowej oraz projektów budowlanych i wykonawczych branż architektonicznej, konstrukcyjnej, instalacyjnej wraz z usługami towarzyszącymi dla realizacji dokumentacji projektowej dla zadania pn. „Usługa projektowa – Przebudowa dworca kolejowego Żytkowice” oraz prowadzenie nadzoru autorskiego nad realizacją robót budowlanych (dalej:
„Umowa Żytkowice”),
3)Umowa nr KIZ01.022.IP.27765.2017 na opracowanie dokumentacji przedprojektowej, okołoprojektowej oraz projektów budowlanych i wykonawczych branż architektonicznej, konstrukcyjnej, instalacyjnej wraz z usługami towarzyszącymi dla realizacji dokumentacji projektowej dla zadania pn. „Usługa projektowa – Przebudowa dworca kolejowego Ruda Wielka”) (dalej: „Umowa Ruda Wielka”).
Każda z ww. Umów miała tożsamy termin realizacji oraz tożsamy zakres praw i obowiązków Stron, a także postanowień dotyczących kar umownych.
Przedmiot umowy zarówno w Umowie Pionki, jak też w Umowie Żytkowice został podzielony na siedem etapów (§1 ust. 5 ww. Umów):
1)Etap I – harmonogram uzyskania uzgodnień dokumentacji,
2)Etap II – inwentaryzacja i wstępna koncepcja projektowa oraz (I) analiza dot. realizacji celów w zakresie zmiany klimatu, (II) analiza racjonalnego wykorzystania energii oraz zasobów naturalnych, z możliwością zastosowania alternatywnych źródeł energii,
3)Etap III – koncepcja wielobranżowa wraz ze Zbiorczym Zestawieniem Kosztów (ZZK), bilansem zapotrzebowania na media oraz złożony wniosek o wydanie DULICP,
4)Etap IV – wielobranżowy projekt budowlany wraz z wykazem planowanych do przeprowadzenia postępowań administracyjnych dla całego zakresu inwestycji (zgłoszeń/ pozwoleń na budowę),
5)Etap V – wielobranżowy projekt wykonawczy wraz z pozostałymi wymaganymi dla realizacji inwestycji dokumentami, opracowaniami, uzgodnieniami, decyzjami i pozwoleniami wymienionymi w OPZ,
6)Etap VI – pozwolenie na budowę dla inwestycji,
7)Etap VII – (i) przedstawienie opinii w zakresie czy złożone przez wykonawców oferty na wykonanie robót budowlanych zawierają rażąco niską cenę, o której mowa w art. 90 ustawy
Prawo zamówień publicznych, (ii) udzielenie odpowiedzi na pytania od wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego/ zamówień publicznych w zakresie wykonania robót budowlanych, a dotyczących przekazanej dokumentacji projektowej, (iii) Nadzór autorski.
Etap VI, zgodnie z terminem realizacji zamówienia ustanowionym w §4 ust. 1 każdej z Umów został określony do 36 tygodni od dnia zawarcia danej Umowy.
W zakresie Umowy Pionki, Protokół przekazania, a następnie Protokół odbioru Etapu VI zostały podpisane w dniu 08.11.2019 r. (data ostatniego podpisu), a dokumentacja została odebrana bez uwag. W zakresie Umowy Żytkowice, Protokół przekazania został podpisany 14.10.20219 r., a następnie w dniu 18.10.2019 r. (daty ostatniego podpisu) został podpisany Protokół odbioru i również dokumentacja została odebrana bez uwag przez Zamawiającego.
W ślad za powyższym wskazania wymaga, iż Umowy te w zakresie etapów I-VI mają charakter umowy o dzieło. Zgodnie z art. 646 k.c.: „Roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane - od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy miało być oddane.”
Zgodnie z datami wynikającymi z protokołów i stanowiącymi o oddaniu dzieła (Etapu VI Umów), ew. roszczenie o zapłatę kar umownych przedawniło się z końcem 2021 roku.
Powyższe znajduje potwierdzenie w stanowiskach doktryny i judykatury, tak, np.: „Roszczenie o karę umowną zastrzeżoną na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków niepieniężnych wynikających z umowy o dzieło przedawnia się w terminie 2- letnim wskazanym w art. 646 (por. wyrok SN z dnia 18 listopada 1997 r., II CKN 465/97, Biul. SN 1998, nr 4, s. 7).
W okresie biegu terminu przedawnienia Zamawiający nie podjął żadnych działań, które zawiesiłyby bądź przerwały jego bieg.
Dopiero pismami z dnia 31.01.2022 r. Zamawiający poinformował o naliczeniu kar umownych za opóźnienie w realizacji etapu VI w ramach Umowy Żytkowice i Umowy Pionki, a następnie
01.03.2022 r. wystawił notę księgową nr WZN/2022/00065 oraz notę księgową nr WZN/2022/00066 r. (każda na kwotę 31 217,26 zł) tytułem ww. kar.
Działanie takie było nie tylko nieskuteczne jako dotyczące przedawnionego roszczenia, ale również niezasadne z uwagi na niezaistnienie podstaw do obciążania Wykonawcy karami umownymi, ponieważ okoliczności prowadzące do naliczenia kar umownych były niezależne od Wykonawcy i przez niego niezawinione. W związku z tym noty zostały zakwestionowane przez SAFEGE i odesłane bez księgowania.
Aktualnie pomiędzy Stronami trwa postępowanie sądowe, którego przedmiotem są ww. kary umowne. Wykonawca również w toku tego postępowania podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, a także zakwestionował naliczone kary umowne w całości (również w kontekście podstaw do ich naliczenia). Dotychczas w sprawie tej nie zapadł żaden wyrok, choćby nieprawomocny.
Jednocześnie mając na uwadze terminy odbioru Etapu VI w ramach każdej z Umów, z daleko posuniętej ostrożności (niezależnie od kwestionowania możliwości i podstaw do naliczenia kar umownych), stwierdzić należy, że w odniesieniu do tych przypadków upłynął również przewidziany w art. 111 pkt 4 PZP okres karencji. Zdarzeniem stanowiącym ewentualną podstawę wykluczenia nie jest bowiem data wystawienia not, lecz opóźnienia w wykonaniu etapu VI, który w ramach każdej z Umów został odebrany w 2019 r. Analogiczne stanowisko w zakresie upływu okresu karencji (niezależnie od kwestionowania podstaw do naliczenia kar) należy zająć w odniesieniu do kar umownych naliczonych notą księgową nr WZN/2019/00639 z dnia 15.10.2019 r. na kwotę 7498,22 zł (dot. Umowa Ruda Wielka), notą księgową nr WZN/2019/00640 z dnia 15.10.2019 r. na kwotę 7498,22 zł (dot. Umowa Pionki), notą księgową nr WZN/2019/00641 z dnia 15.10.2019 r. na kwotę 7498,22 zł (dot. Umowa Żytkowice) wystawionych z tytułu opóźnienia w dotrzymaniu któregokolwiek terminu, o którym mowa w §4 ust. 1 każdej z Umów. Noty te nie zostały zaksięgowane, objęte nimi kary zostały przy tym potrącone z wynagrodzenia. Wykonawca wskazuje na powyższe dla zachowania transparentności, zaznaczając jednak fakt upływu okresu karencji.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że nie są spełnione fakultatywne przesłanki wykluczenia.
Giżycko – Miłki
SAFEGE zawarła umowę nr O/OL.D-3.2413.11.2021 z dnia17.11.2021 r. ze Skarbem Państwa – Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: „GDDKiA”) na „Wykonanie projektu budowlanego i wykonawczego wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego dla zadania: Rozbudowa drogi krajowej nr 63 na odcinku Giżycko-Miłki” („Umowa”).
W toku realizacji Umowy, w ocenie Wykonawcy, zaistniał szereg obiektywnych okoliczności, które uniemożliwiły wykonanie Umowy w zakładanych terminach, pomimo dokładania przez Wykonawcę wszelkich starań, w celu sprawnej jej realizacji – wskazać należy w szczególności na:
•Wykonanie prac przedprojektowych w zakresie wariantowania rozwiązań sytuacyjnych niezbędnych do dalszej realizacji (które były podstawą do wykonania dalszych prac projektowych)
•przedłużające się rozmowy pomiędzy Wykonawcą a Zamawiającym dotyczące biologicznego skażenia gruntu,
•ustalenia z Zamawiającym dotyczące opracowania rozszerzonej Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia (KIP) zawierającej obliczenia i opracowania akustyczne, a następnie weryfikacja KIP przez Centralę GDDKiA w Warszawie,
•nałożony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia Raportu o oddziaływaniu na środowisko (mimo podjętych starań w celu uniknięcia konieczności sporządzenia Raportu) i związane z tym konsekwencje na zakres prac wymaganych do wykonania,
•wydane polecenia zmiany dotyczące przeprojektowania zjazdów na skrzyżowania z DK klasy GP oraz doprojektowania ciągu dla pieszych i rowerów, a następnie przedłużająca się procedura akceptacji geometrii zaprojektowanych skrzyżowań,
•konieczność opracowania przebudowy sieci wodociągowej w sposób zgodny z otrzymanymi warunkami technicznymi nr PUK-R.WT/1/2023 z dnia 20.01.2023 r. (tj. w zakresie szerszym niż wymaga tego przebudowa DK63) – zakres uznany za pracę dodatkową,
•konieczność przeprojektowania uprzednio uzgodnionego i zatwierdzonego przez GDDKiA Oddział w Olsztynie układu drogowego zgodnie z pismem RDOŚ w Olsztynie nr WOOŚ.4220.462.2023.JC.2 z dnia 20.10.2023 r., w którym wskazano na przeprojektowanie wariantu realizacyjnego planowanej rozbudowy drogi krajowej nr 63 Giżycko – Miłki (uzgodnionego przez Zamawiającego i Gminy Miłki oraz Giżycko), tak aby wariant realizacyjny był przesunięty w stosunku do istniejącej drogi, celem spełnienia poniższej wytycznej:
5. Wariant realizacji inwestycji, który będzie umożliwiał jej realizację poprzez ewentualne zachowanie jednostronnego układu alejowego (po jednej ze stron ww. drogi krajowej bądź naprzemiennie w zależności od uwarunkowań technicznych).
• przedłużająca się procedura uzgodnień, w tym na skutek zgłaszania zastrzeżeń przez Wydział Środowiskowy GDDKiA Oddział w Olsztynie, mimo że kształt dokumentacji nie uniemożliwiał dalszego procedowania wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wpływ tych okoliczności został wyłącznie częściowo uwzględniony poprzez zawarcie przez Strony Aneksu nr 1 do Umowy. Mimo wniosków Wykonawcy w tym zakresie termin realizacji wprowadzony Aneksem nr 1 nie został w pełni dostosowany do realnych okoliczności i potrzeb. Wykonawca, zawierając aneks, stał przy tym na stanowisku, że aneks zostaje zawartym celem uchylenia ryzyk związanych z brakiem formalnego uregulowania terminu obowiązywania umowy, nie zrzekał się przy tym roszczeń związanych z pełnym wpływem występujących okoliczności na termin realizacji Umowy.
Po zawarciu aneksu nr 1 Strony kontynuowały wymianę korespondencji i rozmowy w przedmiocie aneksu terminowo – finansowego. SAFEGE podkreślał przy tym, że jego intencją jest należyte ukończenie opracowań i uregulowanie zmienionego terminu realizacji uwzględniającego realny wpływ niezależnych od SAFEGE okoliczności, w tym m.in. związanych ze zmianami rozwiązań, poleceniem przeprojektowania zjazdów na skrzyżowania z DK klasy GP, poleceniem doprojektowania ciągu dla pieszych i rowerów koniecznością wykonania dodatkowych prac lub czynności, procedurami uzgadniania lub akceptacji (w tym akceptacji geometrii zaprojektowanych skrzyżowań), a wpływającymi na przebieg i termin ukończenia Umowy i powodującymi opóźnienie.
Wykonawca w dniu 25.10.2024 r. został poinformowany przez GDDKiA za pośrednictwem korespondencji mailowej o możliwości uregulowania w aneksie terminu wydłużenia Umowy do dnia 12.08.2024 r. oraz przyznania Wykonawcy wynagrodzenia za prace dodatkowe.
Tym samym stwierdzić należy, że wniosek Wykonawcy o zmianę warunków realizacji Umowy został uznany co do zasady i intencją SAFEGE było kontynuowanie rozmów, w celu uzgodnienia ostatecznego kształtu aneksu finansowo – terminowego.
SAFEGE, działając w zaufaniu do GDDKiA, przekonany był, że propozycja zawarcia aneksu terminowego i częściowe przyznanie przez GDDKiA zaistnienia okoliczności niezależnych od Wykonawcy będą prowadziły do dalszych rozmów dotyczących przedmiotowych kwestii i zawarcia odpowiedniego aneksu do Umowy.
SAFEGE m.in. pismem nr PO/2035/2024/SP590/JB z dnia 23.08.2024 r. zwrócił się do Zamawiającego o uregulowanie zmienionych warunków realizacji umowy, podkreślając, że jego intencją jest należyte ukończenie opracowań i uregulowanie zmienionego terminu realizacji uwzględniającego realny wpływ niezależnych od SAFEGE okoliczności na przebieg i termin ukończenia Umowy. Zwrócono w szczególności uwagę na okoliczności dotyczące akceptacji przez Zamawiającego geometrii zaprojektowanych skrzyżowań, decyzji w przedmiocie wykonania przez SAFEGE opracowania przebudowy sieci wodociągowej, stanowiącego dodatkowy zakres, zwiększonego zakresu opracowania KIP i przebiegu prac nad tym opracowaniem. Pismo nr PO/2035/2024/SP590/JB z dnia 23.08.2024 r. stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień.
Tymczasem GDDKiA wystosowała do Wykonawcy notę księgową nr 4092400089 z dnia 04.11.2024 r. (otrzymaną w dniu 07.11.2024 r.) na kwotę 221 790,80 zł. Mając na uwadze powyższe, a także wpływ niezawinionych przez Wykonawcę okoliczności na tempo realizacji Umowy, Wykonawca uznał za niezasadne naliczenie kar umownych na podstawie noty księgowej nr 4092400089 z dnia 04.11.2024 r.
Nie można przy tym pominąć faktu, że z uwagi na charakter realizowanej Umowy, opóźnienie lub niezależne od Wykonawcy zmiany założeń występujące w toku opracowywania danego
elementu dokumentacji oddziaływały na możliwość i terminowość realizacji kolejno planowanych czynności i prac. Istniejące wzajemne powiązania pomiędzy poszczególnymi etapami realizacji i skutki występujących dotychczas niezależnych od Wykonawcy okoliczności znajdują odzwierciedlenie w terminie realizacji prac.
Tym samym w ocenie SAFEGE nie zaistniały podstawy do naliczenia kary umownej za zwłokę – tak co do zasady, jak i co do wysokości, a intencją Wykonawcy było zrealizowanie przedmiotu umowy w całości. Wykonawca w związku z tym odesłał notę księgową bez księgowania.
Wykonawca wyrażał przy tym wolę prowadzenia z GDDKiA dalszych rozmów w spornej sprawie, podkreślając przy tym, że omawiane okoliczności nie stanowią o zaistnieniu po stronie GDDKiA szkody i mają one charakter niezależny od Wykonawcy.
Ponadto z korespondencji z GDDKiA wynikało, że GDDKiA nie kwestionuje możliwości zawarcia aneksu wydłużającego co najmniej do dnia 12.08.2024 r., a przy tym deklaruje otwartość na zawarcie (niezależnie od kształtu aneksu) porozumienia o dalszej współpracy do dnia 30.07.2025 r. Z tym większym zaskoczeniem Wykonawca przyjął otrzymane następnie Oświadczenie GDDKiA z dnia 14.11.2024 r. o odstąpieniu od Umowy. GDDKiA oświadczyła, iż odstępuje od Umowy na podstawie § 4 ust. 5 Umowy w zw. z § 16 ust. 1 pkt 6 Umowy, tj. z tytułu zwłoki w przekazaniu jakiegokolwiek opracowania. W ślad za złożonym oświadczeniem o odstąpieniu od Umowy, GDDKiA wystawiła notę księgową nr 4092400098 z dnia 19.11.2024 r. na kwotę 153 500,00 zł tytułem kary umownej za odstąpienie od umowy przez
Zamawiającego z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, którą to notę Wykonawca otrzymał w dniu 22.11.2024 r. Równolegle, notą księgową nr 4092400097 z dnia 19.11.2024 r. otrzymaną również w dniu 22.11.2024 r. GDDKiA dokonała korekty kary umownej za zwłokę naliczonej notą księgową nr 4092400089 z dnia 04.11.2024 r. w ten sposób, że kwotę 221 790,80 zł przesunięto z pozycji „obciążyliśmy” do pozycji „uznaliśmy”. Tym samym karę za zwłokę uznać należy za niebyłą w całości.
SAFEGE po wpłynięciu ww. oświadczenia o odstąpieniu od Umowy dokonał analizy jego treści i niezwłocznie podjął działania zmierzające do obrony interesów Wykonawcy, w tym w postaci korespondencji kierowanej do Zamawiającego. Z uwagi na argumentację dotyczącą obiektywnych przyczyn opóźnień, SAFEGE nie uznaje skuteczności złożonego odstąpienia, również z uwagi na okoliczności faktyczno-realizacyjne, o których szerzej mowa powyżej. W ślad za tym SAFEGE nie uznaje również naliczonej kary z tytułu odstąpienia, czego konsekwencją było odesłanie noty księgowej nr 4092400098 bez księgowania. Pismo SAFEGE nr PO/2673/2024/SP590/PP/OZ z dnia 22.11.2024 r., kwestionujące oświadczenie o odstąpieniu, stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień.
W dniu 11.02.2025 r. SAFEGE złożył zawezwanie do próby ugodowej w przedmiotowej sprawie. Posiedzenie Sądu w niniejszej sprawie zostało wyznaczone na 06.05.2025 r.
Ostatecznie ugoda pomiędzy Stronami nie została zawarta, a w konsekwencji SAFEGE podjął działania mające na celu wytoczenie powództwa. W tym zakresie zwrócił się z zapytaniem do kancelarii radcy prawnego o złożenie oferty na obsługę prawną sporu sądowego. Sprawa ma charakter sporny pomiędzy Stronami, Wykonawca kwestionuje, iż do opóźnień doszło z przyczyn od niego zawinionych. Aktualnie trwają prace przygotowawcze dotyczące powództwa.
Złożoność stanu faktycznego sprawy, w tym fakt wystąpienia prac dodatkowych oraz opóźnień niezależnych od Wykonawcy, powoduje, że realizacja projektu musi być poddana pogłębionej analizie i ocenie Sądu, a analiza ta i ocena wymaga wiadomości specjalnych. W związku z powyższym dla jej rozstrzygnięcia niezbędne może się okazać przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków oraz opinii biegłego sądowego, w tym w zakresie wpływu opisywanych przez Wykonawcę okoliczności i prac dodatkowych na wymiar opóźnień. W tym zakresie należy również wskazać, że pomiędzy Stronami sporny był również sam wymiar wpływu poszczególnych okoliczności na czas niezbędny do realizacji umowy, a także konieczność uwzględnienia w harmonogramie czasu niezbędnego na wprowadzenie zmian w opracowaniach. Na chwilę obecną brak jest choćby nieprawomocnego wyroku Sądu, który po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, uznałby, że do odstąpienia od Umowy doszło z powodu nienależytego jej wykonania w znacznym stopniu i zakresie przez SAFEGE, a ocena powyższego wymaga pogłębionej analizy i przeprowadzenia szerokiego postępowania dowodowego.
W konsekwencji omawiana sytuacja nie stanowi również o wypełnieniu fakultatywnych przesłanek wykluczenia.
Olsztyn
Wykonawca związany jest z umową nr 90/105/0080/21/Z/I z dnia 24.11.2021 r. (dalej: „Umowa”) zawartą z PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dalej: „PLK”), której przedmiotem jest Zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad realizacją zadania inwestycyjnego „Modernizacja układu torowo-peronowego i infrastruktury kolejowej na stacji Olsztyn Główny” w ramach projektu pn. „Prace na linii kolejowej 216 na odcinku Działdowo-Olsztyn”.
W toku realizacji Umowy Wykonawcy doręczono notę księgową obciążeniową nr 1200038649 z dnia 15.11.2022 r. na kwotę 20 000,00 zł tytułem kary umownej za brak wcześniejszej rekomendacji Inżyniera do podpisanej Umowy podwykonawczej.
Naliczenie tej kary zostało zakwestionowane przez Wykonawcę jako niezasadne, a nota nie została zaksięgowana. Wykonawca przedstawił szczegółową argumentację przemawiająca za brakiem zasadności naliczenia kary umownej m.in. w piśmie nr WA/992/2023/SP591/AW z dnia 29.11.2023 roku, a także w dalszej korespondencji.
Wykonawca podniósł m.in., że zgodnie z treścią Subklauzuli 4.4. pkt 5 Warunków Szczególnych Kontraktu na Wykonanie Robót Budowlanych procedura zatwierdzania umowy podwykonawczej dotyczącej robót budowlanych składa się niejako z dwóch etapów. W pierwszym z nich Wykonawca robót składa projekt umowy, do którego Zamawiający może zgłosić pisemne zastrzeżenia w terminie 30 dni, natomiast w drugim etapie Wykonawca robót budowlanych przedkłada poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię zawartej umowy, co do której Zamawiający jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu w terminie 30 dni. Tym samym niezgłoszenie zastrzeżeń do projektu umowy nie stanowi jeszcze o akceptacji umowy z podwykonawcą, a tym samym nie jest równoznaczne z zatwierdzeniem Podwykonawcy Robót.
Zgodnie z treścią Warunków Szczególnych Kontraktu dopiero niezgłoszenie przez Zamawiającego pisemnego sprzeciwu (w terminie 30 dni) do zawartej umowy z podwykonawcą uważa się za akceptację tej umowy przez Zamawiającego.
W ocenie Wykonawcy, brak uwag do projektu umowy podwykonawczej lub brak rekomendacji Inżyniera na pierwszym etapie dotyczącym projektu umowy podwykonawczej nie może być uznawany za wydanie rozstrzygnięcia bez akceptacji Zamawiającego czy za całkowity brak rekomendacji Inżyniera zgodnie z pkt 4.2.11. pkt 4 OPZ. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że Inżynier pisemnie, po weryfikacji treści podpisanej umowy podwykonawczej, wskazał, że nie wnosi uwag do umowy podwykonawczej i dopiero ta czynność mogła stanowić podstawę do akceptacji umowy ze wskazanym podwykonawcą. Jednocześnie w treści pkt 4.2.11 ppkt 4 OPZ ani też w treści pkt 4.2.11 pkt 6, do których odwołuje się § 13 ust. 1 pkt 25 Umowy na nadzór i do których referuje Zamawiający we wskazanej powyżej Nocie księgowej obciążeniowej, nie dookreślono literalnie, na którym etapie procedury ma zostać przekazana rekomendacja Inżyniera. Wskazano wyłącznie, że „Inżynier zobowiązany jest do weryfikacji i rekomendacji zawarcia umowy o podwykonawstwo”. W samej Nocie księgowej obciążeniowej również nie wskazano, w jakim terminie miało to nastąpić, natomiast powołano się na „brak wcześniejszej rekomendacji Inżyniera do podpisanej umowy podwykonawczej”. Tymczasem rekomendacja taka została przekazana przez Inżyniera przed zatwierdzeniem Podwykonawcy.
W związku z powyższym wskazujemy na okoliczność, iż w omawianej sprawie nie doszło do naruszenia wymogów Subklauzuli 4.4. punkt 5., na które to naruszenie powoływał się Zamawiający, tym bardziej, iż umowa podwykonawcza była zgodna z Subklauzulą 4.4. SWK Umowy z Wykonawcą robót, a tym samym omawiana sytuacja nie miała żadnego negatywnego wpływu na realizację inwestycji. Na marginesie wskazujemy, że Podwykonawca, którego dotyczył przedmiotowy projekt umowy był uprzednio zatwierdzonym Podwykonawcą, a istotne postanowienia projektu umowy były analogiczne do postanowień umowy uprzednio zaopiniowanej i zaakceptowanej zarówno przez Inżyniera, jak i Zamawiającego.
Niezależnie od kwestionowania podstaw naliczonej kary, zauważenia ponadto wymaga, że mając na uwadze wartość przedmiotu Umowy (Wynagrodzenie całkowite brutto 8 837 550,01 zł) naliczona kara stanowi karę marginalną. Nadto kara ta, pozostaje bez wpływu na jakość świadczonej usługi nadzoru, zamawiający nie poniósł żadnej szkody w związku z opisaną wyżej sytuacją, a naliczona kara umowna, na skutek dokonanego potrącenia, pozostaje na chwilę obecną zaspokojona. W konsekwencji jej naliczenie nie stanowi o zaktualizowaniu się fakultatywnych przesłanek wykluczenia.
Ponadto Zamawiający PKP PLK potwierdził możliwość prowadzenia bezpośrednich rozmów w kwestii naliczonej kary umownej.
ZDW Lublin
W dniu 14.06.2022 r. pomiędzy SAFEGE a Województwem Lubelskim – Zarządem Dróg Wojewódzkich w Lublinie (dalej: „ZDW”) została zawarta umowa na wykonywanie usługi pod nazwą Nadzór inwestorski i rozliczenie finansowe i rzeczowe – funkcja Inżyniera przy realizacji zamówienia pn.: „Przeciwdziałanie skutkom społeczno – gospodarczym Covid – 19 poprzez rozbudowę drogi wojewódzkiej Nr 820 od km 19+050 do km 28+40” (dalej: „Umowa”).
W toku realizacji Umowy na podstawie noty księgowej nr 9/X/2023 z dnia 06.10.2023 r. na kwotę 4000,00 zł, noty księgowej nr 10/XI/2023 z dnia 20.11.2023 r. na kwotę 6000,00 zł oraz noty księgowej nr 1/II/2024 z dn. 13.02.2024 na kwotę 4000,00 zł zostały naliczone kary umowne na podstawie §15 ust. 1 pkt b i m Umowy tj. za niezapewnienie obecności Inspektora nadzoru robót drogowych lub stwierdzone przypadki niespełnienia wymagań Biura dla Zespołu Inżyniera Kontraktu.
Wykonawca po wystawieniu noty księgowej nr 10/XI/2023 zakwestionował naliczone kary umowne wyjaśniając, że brak podpisu na liście obecności nie jest równoznaczny z nieobecnością Inspektora, potwierdzając jednocześnie obecność Inspektora na budowie wpisami w dzienniku budowy. W ocenie Wykonawcy nie doszło również do niespełnienia wymagań Biura dla Zespołu Inżyniera Kontraktu w sytuacji, gdy możliwość skorzystania z Biura była co do zasady zapewniona. W przypadku tymczasowej nieobecności Inspektora nadzoru robót drogowych w biurze (z uwagi na przebywanie na budowie), możliwym było skontaktowanie się z Inspektorem na numer telefonu wskazany na tabliczce przy wejściu do biura. Inspektor przybyłby wówczas na skutek takiego telefonu do Biura. Sytuacja taka miała przy tym charakter incydentalny, co potwierdza wysokość naliczonych kar.
Niezależnie od powyższego, zauważenia wymaga, że:
-wysokość naliczonych kar ma charakter marginalny w kontekście wartości wskazanej w Umowie (1 021 425,36 zł brutto),
-ZDW nie poniósł szkody w związku ze zdarzeniami stanowiącymi podstawę do naliczenia kar,
-naliczenie kar jest nieproporcjonalne do zdarzeń stanowiących podstawę do ich naliczenia, - naliczone kary zostały zaspokojone na skutek dokonanego potrącenia.
W świetle powyższego omawiany projekt, w ocenie Wykonawcy, nie wypełnia fakultatywnych przesłanek wykluczenia.
Hrebenne
W dniu 10.01.2023 r. pomiędzy SAFEGE a Skarbem Państwa – Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad („GDDKiA) została zawarta umowa nr O/LU.D-3.2410.1.2022.2.ap z dla zadania: Pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.: Zaprojektowanie i budowa drogi ekspresowej S17 Piaski – Hrebenne z podziałem na dwie części; Część 2: „Projekt i budowa drogi ekspresowej S17 Piaski – Hrebenne, odc. 9. Tomaszów Lubelski (koniec obwodnicy) – Hrebenne (początek obwodnicy), długości ok. 17,3 km” (dalej „Umowa”).
W toku realizacji GDDKiA poinformowała SAFEGE o naliczeniu kar umownych, które ostatecznie, na skutek częściowego uwzględnienia wyjaśnień Wykonawcy, zostały wyliczone na kwotę 212 559, 37 zł i objęte wystawioną notą księgową nr 4072400053 z dn. 11.06.2024. Kary umowne zostały naliczone na podstawie §36 ust. 12, 13 i 14 Umowy tj. za nieskierowanie do wykonywania usługi Personelu Konsultanta wskazanego w zatwierdzonym bez uwag lub zmienionym przez Kierownika Projektu HPPK, za nieprzystąpienie do pracy danego Eksperta Kluczowego lub Innego Eksperta zgodnie z zatwierdzonym HPPK oraz za niewywiązanie się z obowiązku skierowania do pracy w Biurze Konsultanta Weryfikatorów dokumentacji projektowej.
Nota księgowa została zakwestionowana przez Wykonawcę i odesłana bez księgowania wraz z obszerną argumentacją dotyczącą braku podstaw faktycznych i prawnych (w tym z uwagi na nieprawidłowości m.in. dotyczące łącznego naliczenia kar, o których mowa w §36 pkt 12-14 przedmiotowej umowy) do ich naliczenia w świetle należytego świadczenia usługi
Konsultanta w szczególności „planowanego”, „prognozowanego” charakteru HPPK, opisu okoliczności realizacyjnych w przedmiotowym okresie, zapewnienia ekspertów przewidzianych w HPPK w dniach i wymiarze adekwatnych do stanu realizacji Kontraktu na Roboty, świadczenia pracy w formie zdalnej przez Weryfikatorów dokumentacji projektowej bez wpływu na jakość świadczonej usługi oraz braku zaistnienia szkody po stronie GDDKiA.
Pismo SAFEGE z dnia 06.03.2024 r. zawierające argumentację merytoryczną w tym zakresie stanowi załącznik do niniejszych wyjaśnień. W tym miejscu należy wskazać, że SAFEGE kwestionuje naliczone kary umowne co do zasady, a argumenty dotyczące rażącego wygórowania kar umownych i możliwości ich miarkowania podnosi wyłącznie z ostrożności.
Również wysokość naliczonych kar umownych (na łączną kwotę 212 559,32 zł) w odniesieniu do wysokości wynagrodzenia Wykonawcy wynikającego z Umowy (szacunkowe wynagrodzenie wynosi brutto 14 053 906, 20 zł, natomiast maksymalne – 21 080 859,30 zł), stanowiąca zaledwie 1% wynagrodzenia maksymalnego, nie może świadczyć o niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu zobowiązania w znaczącym stopniu lub zakresie.
Należność wynikająca z noty księgowej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie została zaspokojona poprzez dokonane przez GDDKiA potrącenie. Sprawa jest sporna pomiędzy Stronami, a intencją Wykonawcy jest poprzedzenie złożenia ewentualnego pozwu próbą polubownego zakończenia sporu. SAFEGE wystąpiła do inwestora o wyrażenie zgody na prowadzenie rozmów ugodowych w tym przedmiocie, np. w toku mediacji przed Prokuratorią Generalną i przygotowała stosowny wniosek o przeprowadzenie mediacji.
W świetle powyższego omawiany projekt, w ocenie Wykonawcy, nie wypełnia fakultatywnych przesłanek wykluczenia.
Budowa Obwodnicy miejscowości Gryfino
W dniu 02.07.2021 r. Wykonawca zawarł ze Skarbem Państwa – Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad, jako zamawiającym, Umowę nr 50/KP/2020 na pełnienie nadzoru nad projektowaniem i realizacją Robót oraz zarządzanie Kontraktem pn.: „Budowa obwodnicy miejscowości Gryfino w ciągu drogi krajowej nr 31”.
W toku realizacji projektu zamawiający naliczył Wykonawcy kary umowne, w tym przekazał Wykonawcy Notą Księgową nr 4132400029 z dnia 18.04.2024 r. opiewającą na kwotę 133 871,97 zł. Nota księgowa została zakwestionowana przez Wykonawcę i odesłana bez księgowania.
Wykonawca pismem nr PO/0865/2024/SP573/AM z dnia 22.03.2024 r. (stanowiącym załącznik do niniejszych wyjaśnień) zakwestionował naliczone kary umowne w całości. Wskazał na brak podstaw faktycznych i prawnych do ich naliczenia. Podniósł, że z treści pisma zamawiającego informującego o naliczeniu kar umownych wynika, że intencją zamawiającego jest naliczenie Wykonawcy kary umownej „w związku z niezgłoszeniem do dnia 14.03.2024 r. Głównego Specjalisty ds. roszczeń”. W omawianym przypadku chodzi jednak de facto o brak zmiany specjalisty, co do którego zamawiający złożył wniosek o jego zmianę. W tym miejscu należy wskazać, że umowa nie przewiduje kary za brak zmiany specjalisty, zgodnie z wnioskiem Kierownika Projektu ze strony zamawiającego, a katalog kar umownych nie powinien być wykładany rozszerzająco. Umowa, w ocenie Wykonawcy, nie przewiduje również terminu na dokonanie zmiany innego specjalisty niż Inżynier Kontraktu (dla tego ostatniego przewidziano zmianę w terminie 30 dni od dnia otrzymania ostatecznej decyzji w przedmiocie zmiany). W świetle powyższego należy uznać, że ewentualne zaniechanie polegające na braku zmiany specjalisty na żądanie Kierownika Projektu nie zostało usankcjonowane karą umowną, a intencją zamawiającego jest w istocie sankcjonowanie właśnie takiego uchybienia.
Kary umowne, w ocenie Zamawiającego GDDKiA zostały naliczone na podstawie § 36 ust. 3 Umowy (za okres do 29.02.2024 r.) oraz § 36 ust. 4 (za okres po 29.02.2024 r.). Podstawy naliczenia kar zostały zakwestionowane przez Wykonawcę. Sprawa jest sporna pomiędzy Stronami.
Zamawiający nie poniósł szkody na skutek zaistniałej sytuacji, a obecnie funkcję Specjalisty ds. roszczeń pełni osoba zaakceptowana przez Zamawiającego GDDKiA. Co więcej, w ocenie Wykonawcy opisana sytuacja nie miała wpływu na należyte wykonywanie czynności i obowiązków Wykonawcy, albowiem w okresie od listopada 2023 r. do marca 2024 r. (tj. okres, za który naliczono kary umowne) nie wpłynęło żadne roszczenie szczegółowe Wykonawcy robót budowlanych, które wymagałoby opiniowania przez Specjalistę ds. roszczeń, a osoba posiadająca odpowiednie wykształcenie i doświadczenie była w dyspozycji Wnioskodawcy (natomiast do dnia 14.03.2024 r. nie doszło do jej zmiany z przyczyn obiektywnych). Sprawa jest sporna pomiędzy Stronami.
Ponadto zamawiający w ramach ww. projektu w korespondencji Stron wspominał również o karach umownych na podstawie par. 36 ust. 14 umowy z tytułu nieprzystąpienia personelu do pracy zgodnie z zaakceptowanym HPPK w listopadzie i grudniu 2023 oraz styczniu 2024 r.
Wykonawca jednak składał w tym zakresie wyjaśnienia zamawiającemu i obszerną argumentację dotyczącą „planowanego”, „prognozowanego” charakteru HPPK, opisu okoliczności realizacyjnych w przedmiotowym okresie, braku zaistnienia szkody po stronie zamawiającego, a zamawiający ostatecznie nie wystawił noty księgowej z tego tytułu.
W świetle powyższego omawiany projekt, w ocenie Wykonawcy, nie wypełnia fakultatywnych przesłanek wykluczenia.
Budowa i przebudowa ulic w Wejherowie
Wykonawca zawarł umowę nr WZPiFZ.272.8.2022.KK z dnia 28.04.2022 r. na pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu nad realizacją zadania pn. „Budowa ul. Karnowskiego i przebudowa ul. Budowlanych w Wejherowie – powiązanie nowobudowanej Trasy Kaszubskiej z miejscowościami nadmorskimi”.
W toku realizacji umowy zamawiający naliczył Wykonawcy kary umowne w łącznej kwocie 100 000 zł - Skorygowana Nota księgowa nr 10/2022 z dnia 25.08.2022 r. – kary umowne na podstawie § 8 ust. 1 pkt 8 umowy (w wysokości 2 000 zł), Nota księgowa nr 16/2022 z dnia 13.12.2022 r. – kary na podstawie § 8 ust. 1 pkt 4 umowy (w wysokości 7 000 zł), Nota księgowa nr 2/2025 z dnia 03.03.2025 r. - kary umowne na podstawie § 8 ust. 1 pkt 3 i 4 umowy (w wysokości 12 000 zł), Nota księgowa nr 4/2025 z dnia 24.03.2025 r. – kary umowne na podstawie § 8 ust. 1 pkt 3 i 4 umowy (w wysokości 48 000 zł), Nota księgowa nr 5/2025 z dnia 16.05.2025 r. – kary umowne na podstawie § 8 ust. 1 pkt 3 i 4 umowy (w wysokości 31 000 zł)). Wykonawca kwestionuje naliczone kary umowne, noty księgowe nie zostały przez niego zaksięgowane, a umowa jest kontynuowana. Część kar umownych została naliczona ze znacznym opóźnieniem czasowym oraz w odniesieniu do okresów, co do których Inwestor dokonał odbioru usługi bez uwag i zapłacił pełne wynagrodzenie. Wykonawca kwestionuje naliczone kary umowne zarówno z uwagi na brzmienie postanowień Umowy, w tym dotyczących kar umownych, jak również z uwagi na ich nieuzasadniony charakter w świetle okoliczności realizacji Umowy. Inwestycja została ostatecznie zakończona i odebrana przez Wykonawcę jako Inżyniera, a Zamawiający nie wykazał poniesienia jakiejkolwiek szkody w związku z ich wystąpieniem. Sporny charakter kar umownych wynika w dużej mierze z odmiennych interpretacji postanowień umownych dotyczących obowiązków Wykonawcy. Wykonawca w pełni podtrzymuje dotychczasowe stanowisko wobec uprzednio naliczonych kar umownych, które wyraził m.in. w piśmie z dnia 03.04.2025 r. stanowiącym załącznik do niniejszych wyjaśnień.
Zamawiający dokonał następczego potrącenia z wynagrodzenia SAFEGE kwot wynikających z Noty księgowej nr 2/2025 z dnia 03.03.2025 r., 4/2025 r. z dnia 24.03.2025 r., korekty noty księgowej nr 10/2022 z dnia 25.08.2022 r. oraz nr 16/2022 z dnia 13.12.2022 r.
Jednocześnie rozmowy stron w sprawie kar umownych oraz ewentualnego polubownego rozstrzygnięcia sporu pozostają w toku.
W świetle powyższego, omawiany projekt nie wypełnia fakultatywnych przesłanek wykluczenia.
ŚZDW Kielce
SAFEGE w dniu 27 października 2021 r. zawarł ze Świętokrzyskim Zarządem Dróg Wojewódzkich w Kielcach umowę nr 6/101/18/MA/2021 na opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania pn.: "Budowa obwodnic w m. Radkowice i w m. Brzeziny w ciągu DW763".
W toku realizacji przedmiotowej umowy ujawniły się okoliczności niezależne od Wykonawcy, dotyczące braków występujących w koncepcji załączonej do przetargu, na podstawie której uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wykonawca na bieżąco informował Zamawiającego o braku ujęcia istotnych zagadnień projektowych wyszczególnionych w umowie.
Wykonawca wielokrotnie wskazywał na konieczność pozyskania nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż niezbędne obiekty nie mieściły się w liniach oddziaływania, które były przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie wydania pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pozyskanie nowej decyzji środowiskowej wiązałoby się z koniecznością realizacji dodatkowych prac, które nie były objęte zakresem umownym.
Ponadto, w związku z zaistniałymi problemami wynikającymi z zakresu projektowego nieuwzględnionego w decyzji środowiskowej, Wykonawca przeprowadził analizy możliwości ograniczenia zakresu zmiany bądź pozyskania nowej decyzji oraz jej aspektów inżynierskich i ekonomicznych.
Zespół projektowy przeanalizował przebieg projektowanej drogi, uwzględniając wszystkie niezbędne obiekty inżynierskie, zapisy zawarte w Specyfikacji Technicznej Warunków Zamówienia oraz obowiązującą decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Wykonano plan sytuacyjny oraz przekroje podłużne dróg. Na podstawie roboczej mapy do celów projektowych, pomiarów geodezyjnych, analizy pozyskanych warunków technicznych, warunków gruntowych, obliczeń hydrologicznych oraz wstępnego profilu podłużnego, Wykonawca doszedł do wniosku, że zaproponowane wysokie nasypy na części przebiegu obwodnicy nie są rozwiązaniem ekonomicznym. Wykonawca stwierdził, że dla analizowanego odcinka zastosowanie estakad przyniosłoby wymierne korzyści w zakresie redukcji kosztów inwestycji, skrócenia globalnego czasu realizacji oraz ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko. Stanowisko Wykonawcy (zmiana wysokich nasypów na estakady) zostało pozytywnie zaopiniowane na spotkaniach z Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Warszawie oraz Wodami Polskimi w Krakowie.
Początkowo Zamawiający wyraził aprobatę dla rozwiązania zastępującego wysokie nasypy estakadami. Jednakże po upływie ok. roku zmienił swoje stanowisko, powracając do pierwotnej koncepcji wysokich nasypów.
Należy podkreślić, że powrót do rozwiązań opartych na wysokich nasypach, a także inne okoliczności nieuwzględnione w pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (takie jak m.in. budowa zbiorników retencyjnych, rozwiązanie kolizji dopływu rzeki Bobrza, przebudowa linii wysokiego napięcia czy korekta układu komunikacyjnego) spowodowały konieczność uzyskania nowej decyzji środowiskowej. W konsekwencji wiązało się to z koniecznością wykonania dodatkowego zakresu prac, który nie był objęty pierwotną umową.
W świetle powyższego, w toku rozmów pomiędzy stronami, Wykonawca – na prośbę Zamawiającego – przedstawił szczegółowy zakres dodatkowych prac niezbędnych do realizacji pierwotnego przedmiotu umowy. Wobec bezczynności Zamawiającego, SAFEGE wielokrotnie wzywał go do podjęcia ostatecznej, wiążącej decyzji w przedmiocie wykonania prac dodatkowych, wraz z formalnym uregulowaniem tych kwestii w drodze stosownego aneksu do umowy bądź porozumienia, których realizacja umożliwiłaby wykonanie pierwotnego zakresu umowy.
Po upływie terminu wyznaczonego przez SAFEGE w wezwaniu do współdziałania, zaktualizowała się przesłanka odstąpienia od umowy na podstawie art. 640 k.c., z czego Wykonawca skorzystał i w dniu 24.01.2025 r. złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy.
Następnie, w dniu 28.01.2025 r., zamawiający złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy z winy Wykonawcy. SAFEGE zakwestionował niniejsze oświadczenie wskazując, że jest ono pozbawione podstaw faktycznych, jak i prawnych – a tym samym nieskuteczne. Oświadczenie o odstąpieniu złożone przez Wykonawcę i dalsze pismo kwestionujące odstąpienie zamawiającego stanowią załączniki do niniejszych wyjaśnień.
Wykonawca wskazuje, iż będzie podejmował dalsze działania mające na celu ochronę swoich interesów, już na obecnym etapie powierzył kancelarii zewnętrznej analizę sprawy i podjęcie odpowiednich działań prawnych.
W świetle powyższego, omawiany projekt nie wypełnia fakultatywnych przesłanek wykluczenia, zwłaszcza w sytuacji, w której to SAFEGE jako pierwsza odstąpiła od Umowy z przyczyn leżących po stronie Zamawiającego.
Województwo Lubuskie - ZDW
Wykonawca w dniu 29.04.2024 r. zawarł z Zamawiającym Województwo Lubuskie umowę nr WM.2912.5.2024 na nadzór inwestorski na zadaniu pn.: „Rozbiórka istniejącego i budowa nowego mostu nad rzeką Noteć w ciągu drogi wojewódzkiej nr 157 Zwierzyn – Goszczanowo w m. Gościmiec.
W toku realizacji przedmiotowej umowy, Zamawiający poinformował o naliczeniu kary umownej dot. „stwierdzonego uchybienia lub uchylenia Inżyniera od wykonywania obowiązków wynikających z zapisów Umowy i zawartych w Opisie Przedmiotu Zamówienia” w wysokości 1000 zł. Naliczona kara ma charakter marginalny, bowiem wartość Umowy wynosi 461 250,00 zł brutto.
Wykonawca kwestionuje naliczoną karę, a Umowa jest kontynuowana. W ocenie Wykonawcy, niniejsza sytuacja nie stanowi o wypełnieniu fakultatywnych przesłanek wykluczenia Obwodnica Szczebrzeszyna
Wykonawca w dniu 15.09.2021 r. zawarł z zamawiającym Skarbem Państwa – Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad umowę nr O.LU.D-3.2411.6.2021.db.cz1 na wykonanie dokumentacji projektowej w stadium Studium Techniczno-Ekonomiczno Środowiskowego z Elementami Koncepcji Programowej (STEŚ-R) wraz z materiałami do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz dokumentów przetargowych dla CZĘŚCI 1 – „budowa obwodnicy Szczebrzeszyna w ciągu drogi krajowej nr 74”.
Pismem z dnia 03.03.2025 r. Zamawiający złożył oświadczenie o odstąpieniu od Umowy w części, w zakresie prac niewykonanych w ramach poszczególnych etapów (w ramach Etapów I, II, III, IV), powołując się na zwłokę wykonawcy w wykonaniu części opracowań (nieodebranych przez Zamawiającego do dnia odstąpienia, o różnym stopniu zaawansowania.). Część opracowań została natomiast uprzednio odebrana protokołami częściowymi.
Wykonawca w dniu 07.03.2025 r. zakwestionował w całości ww. oświadczenie o odstąpieniu od części Umowy, podnosząc zarówno kwestie formalne (kwestie dot. umocowania oraz terminu złożenia oświadczenia), jak też brak istnienia w jego ocenie podstaw faktycznych i prawnych do odstąpienia od umowy w świetle okoliczności realizacyjnych.
W ww. piśmie Wykonawca podkreślił, że przyczyny wskazane przez zamawiającego jako uzasadniające odstąpienie w znacznej mierze wynikają z działań i zaniechań podmiotów trzecich. Wiele czynników było całkowicie niezależnych od Wykonawcy, a ich konsekwencją było opóźnienie w realizacji zobowiązań, spowodowane m.in. rozszerzeniem zakresu prac oraz przedłużeniem procedur administracyjnych. SAFEGE zwrócił uwagę, że wielokrotne opóźnienia w uzyskiwaniu kluczowych decyzji, opinii i uzgodnień przez instytucje zewnętrzne, na które Wykonawca nie miał żadnego wpływu, znacząco zaburzyły harmonogram realizacji zadania. W piśmie Wykonawcy KR/01/2025/172/PM/KG/SP580 z dnia 13 stycznia 2025 r. wskazano, że niektóre zewnętrzne podmioty do chwili obecnej nie udzieliły odpowiedzi, co jednoznacznie potwierdza, że powstałe w związku z tymi okolicznościami opóźnienia nie są następstwem działań Wykonawcy. Co więcej, zamawiający, mając świadomość tych trudności administracyjnych, wcześniej akceptował konieczność dostosowania terminów realizacji umowy. Ponadto Wykonawca, kwestionując odstąpienie podkreślił, że zamawiający, w jego ocenie, zmieniał i rozszerzał zakres prac, co wiązało się ze znaczącym wzrostem nakładu czasu i kosztów, nieprzewidzianym w pierwotnym harmonogramie. Przykładem takiej sytuacji była np. konieczność wykonania odwiertów na potrzeby SGI oraz OG już na etapie I, pomimo iż pierwotne założenia przewidywały realizację tych prac na etapie II. Pismo Wykonawcy KR/10/2023/118/PM/SP580 z dnia 17 października 2023 r. oraz KR/02/2024/130/OZ/PM/SP580 z dnia 13 lutego 2024 r. jednoznacznie potwierdza, że zmiana ta była konsekwencją decyzji zamawiającego, a nie działań Wykonawcy i również przyczyniła się do zaburzenia pierwotnego harmonogramu prac. Wykonawca wielokrotnie sygnalizował konieczność formalnej zmiany umowy w celu dostosowania jej do zmieniających się warunków realizacji. W piśmie Wykonawcy KR/02/2025/182/PM/SP580 z dnia 20 lutego 2025 r. jednoznacznie wskazano, że opóźnienia wynikające z braku odpowiedzi instytucji zewnętrznych pozostają aktualne i mają bezpośredni wpływ na realizację przedmiotu umowy.
W toku realizacji Umowy, w ocenie Wykonawcy, zaistniały obiektywne okoliczności niezawinione przez Wykonawcę, których konsekwencją było opóźnienie w realizacji zobowiązań (opracowań cząstkowych), spowodowane m.in. pracami dodatkowymi oraz przedłużeniem procedur uzgodnień, zatwierdzeń oraz wydawania warunków technicznych. Wykonawca w trakcie realizacji na bieżąco informował Zamawiającego o napotkanych trudnościach m.in. w pismach nr: KR/02/2025/182/PM/SP580 z dnia 20 lutego 2025 r., KR/01/2025/172/PM/KG/SP580 z dnia 13.01.2025 r., KR/11/2024/163/PM/PP/SP580 z dnia 12.11.2024 r., które stanowią załącznik do niniejszych wyjaśnień, a także w obszernej korespondencji prowadzonej w sprawie. Trudności te nie zostały jednak w pełni uwzględnione przez zamawiającego w toku ustalania nowego Harmonogramu realizacji prac i terminów realizacji Etapów.
Zamawiający nie dokonał jednak weryfikacji swojego stanowiska i podtrzymał złożone oświadczenie o odstąpieniu od umowy w części. Strony, mimo spornego charakteru sprawy, dokonały odpowiedniej inwentaryzacji prac, celem rozliczenia bezspornej części wynagrodzenia. Aktualnie SAFEGE dokonuje dalszych analiz, w celu podjęcia odpowiednich działań.
Należy wskazać, że zamawiający do chwili obecnej nie przekazał Wykonawcy noty obciążeniowej z tytułu kary umownej za odstąpienie od umowy w części, co powoduje, że na chwilę obecną brak jest naliczonych kar umownych, które podlegałyby zaspokojeniu.
W świetle powyższego, omawiany projekt w ocenie Wykonawcy nie wypełnia fakultatywnych przesłanek wykluczenia.
Obwodnica Łukowa
Wykonawca w dniu 18.05.2021 r. zawarł z zamawiającym Skarbem Państwa – Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad umowę nr O.LU.D-3.2411.24.2020.af na wykonanie Dokumentacji Projektowej w stadium Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowego z Elementami Koncepcji Programowej oraz Dokumentów Przetargowych dla przedsięwzięcia pn. „Budowa obwodnicy Łukowa w ciągu dróg krajowych nr 63 i 76”.
Pismem z dnia 03.03.2025 r. Zamawiający złożył oświadczenie o odstąpieniu od Umowy w części, w zakresie prac niewykonanych w ramach poszczególnych etapów (w ramach Etapów I, II, III, IV), powołując się na zwłokę wykonawcy w wykonaniu części opracowań (nieodebranych przez Zamawiającego do dnia odstąpienia, o różnym stopniu zaawansowania.).Wykonawca w dniu 07.03.2025 r. zakwestionował w całości ww. oświadczenie o odstąpieniu od części Umowy zarówno ze względu na kwestie formalne (kwestie dot. umocowania oraz terminu złożenia oświadczenia), jak też brak istnienia w jego ocenie podstaw faktycznych i prawnych do odstąpienia od umowy w świetle okoliczności realizacyjnych.
W ww. piśmie z dnia 07.03.2025 r. Wykonawca wskazał m.in., że w ramach realizacji projektu wystąpiły okoliczności niezależne od SAFEGE, które wpłynęły na brak możliwości wykonania przedmiotu umowy oraz poszczególnych opracowań w terminach wynikających z umowy, w tym wskazanych w Aneksie nr 2 do umowy, a nie zostały w ogóle bądź w wystarczającym stopniu uwzględnione przez Zamawiającego przy ocenie zasadności i wymiaru dalszego przedłużenia terminu (względem terminów wskazanych w Aneksie nr 2 do umowy).
W tym zakresie SAFEGE podtrzymał argumenty wskazane w dotychczasowej korespondencji, w tym w piśmie nr KR/01/2025/219/PM/SP563 z dnia 30.01.2025 r., w którym dodatkowo wyjaśnił, dlaczego okoliczności, które częściowo odnoszą się do czasu objętego poprzednim aneksem do umowy powinny zostać uwzględnione również na dalszym etapie, prowadzenia przez Strony rozmów na temat kolejnego aneksu terminowego. Należy bowiem wskazać, że wykonawca wielokrotnie w toku realizacji umowy informował o przeszkodach, które w jego ocenie miały charakter obiektywny, w tym m.in. w pismach nr: KR/01/2023/115/PM/PP/SP563 z dnia 27.01.2023 r., KR/11/2023/143/PM/PP/SP563 z dnia 17.11.2023 r., KR/07/2024/172/PM/SP563 z dnia 30.07.2024 r. Wskazane powyżej pisma wykonawcy stanowią załączniki do niniejszych wyjaśnień.
W ocenie wykonawcy zamawiający, analizując podstawy do zawarcia dalszego aneksu terminowego, nie uwzględnił bądź w niewystarczającym stopniu uwzględnił takie okoliczności, jak opóźnienia wynikające m.in. z:
a)dodatkowych w ocenie wykonawcy zakresów prac, niewskazanych w TER (w tym do wykonania na określonych etapach realizacji zamówienia) takich, jak np. program badań geotechnicznych, Prace geotechniczne na Etapie I (wiercenia i sondowania) na potrzeby opracowania Studium Geologiczno-Inżynierskiego, Prace geotechniczne (wiercenia i sondowania) na Etapie I na potrzeby opracowania Opinii Geotechnicznej. W tym miejscu wykonawca wskazuje, że w obecnie ogłaszanych postępowaniach przez zamawiającego (odmiennie do przedmiotowego) elementy te są jednoznacznie wskazane w TER do wykonania na określonym etapie,
b)opóźnień w zatwierdzeniach poszczególnych elementów, opóźnień w uzgodnieniach z podmiotami trzecimi, w tym gestorami sieci,
c)przekazania przez Zamawiającego dodatkowych uwag do dokumentacji hydrogeologicznej, wpływających na kształt dokumentacji.
Wykonawca stał na stanowisku, iż zaistniałe opóźnienie względem aktualnego harmonogramu nie miało charakteru zwłoki, a tym samym wskazywane przez zamawiającego podstawy odstąpienia od Umowy nie były uzasadnione. Mając na względzie całokształt przeszkód realizacyjnych, a także okoliczność, że wykonawca dokładał starań celem pełnej realizacji umowy, wykonawca wskazał, że odstąpienie przez zamawiającego od części umowy stanowiło środek nadmierny.
Zamawiający nie dokonał jednak weryfikacji swojego stanowiska i podtrzymał złożone oświadczenie. Strony, mimo spornego charakteru sprawy, dokonały odpowiedniej inwentaryzacji prac, celem rozliczenia bezspornej części wynagrodzenia. Aktualnie SAFEGE dokonuje dalszych analiz, w celu podjęcia odpowiednich działań.
Należy wskazać, że zamawiający do chwili obecnej nie przekazał Wykonawcy noty obciążeniowej z tytułu kary umownej za odstąpienie od umowy w części, co powoduje, że na chwilę obecną brak jest naliczonych kar umownych, które podlegałyby zaspokojeniu.
W świetle powyżej opisanych okoliczności, omawiany projekt w ocenie Wykonawcy nie wypełnia fakultatywnych przesłanek wykluczenia.
Dodatkowo Wykonawca wskazuje, że przypadki, w których doszło do wcześniejszego rozwiązania umowy (odstąpienia bądź wypowiedzenia umowy) są sporne pomiędzy stronami, a ich należyta i pełna ocena wymaga ustaleń nierzadko prowadzonych w oparciu o dowody ze źródeł osobowych czy też opinii biegłych, natomiast w odniesieniu do projektów, w ramach których nie doszło do odstąpienia od umów, lecz naliczono Wykonawcy kary umowne, podkreśla, iż:
1)Kary umownej nie można z góry utożsamiać z odszkodowaniem, o którym mowa w fakultatywnej przesłance wykluczenia, a ponadto żadna z naliczonych kar umownych nie została prawomocnie zasądzona. W tym zakresie należy wskazać, że nie można automatycznie przyjmować, iż każde naliczenie kary umownej jest równoznaczne z nienależytym wykonaniem umowy, a tym bardziej z nienależytym wykonaniem umowy w znacznym stopniu lub zakresie, a każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny, nierzadko popartej zasięgnięciem wiadomości eksperckich,
2)Znakomita większość kar umownych jest kwestionowana przez Wykonawcę, noty księgowe zostały odesłane bez księgowania, a Wykonawca podejmuje działania celem podważenia ich zasadności. W nielicznych przypadkach, w których nota została zaksięgowana są to kary o marginalnej wartości bądź nie dotyczące istotnych zobowiązań. Wykonawca zgadza się na ich zaspokojenie ze względu na decyzję biznesową o nieopłacalności wchodzenia w spór ze względu na wysokość tych kar.
Przypadki, w których Wykonawcy naliczono kary umowne (i to w zakresie niektórych projektów kary o wartości bagatelnej) dotyczą niewielu projektów, biorąc pod uwagę skalę działalności SAFEGE. W roku 2022 liczba aktywnych umów publicznych wynosiła 151 o łącznej wartości 476 037 000 PLN, w roku 2023 liczba aktywnych umów publicznych wynosiła 182 o łącznej wartości 546 215 000 PLN, zaś w roku 2024 liczba aktywnych umów publicznych wynosiła 143 o łącznej wartość 509 062 000 PLN.
3)Wykonawca, mimo naliczonych kar umownych, utrzymuje odpowiednią zdolność finansową i kredytową, posiada niezakłóconą płynność finansową i realizuje bieżące zobowiązania.
SAFEGE podejmuje szereg działań mających na celu stałe podnoszenie jakości świadczonych usług oraz zapewnienie pełnej rzetelności. Wskazać tu można m.in. na następujące środki podjęte przez Wykonawcę:
i.Wykonawca dokonał analizy prawnej i faktycznej spraw zaistniałych w ramach omawianych projektów, dążąc do wyjaśnienia istotnych okoliczności, co dotyczy wszystkich wskazanych powyżej umów
ii.Wykonawca podejmuje aktywną obronę przed roszczeniami inwestorów dotyczącymi omawianych projektów, odpowiadając na pisma na etapie przedsądowym lub realizacyjnym. Wykonawca adekwatnie podejmuje również odpowiednie kroki prawne na drodze sądowej bądź z wykorzystaniem metod polubownego rozwiązywania sporów lub rozmów o charakterze pozasądowym.
iii.W odniesieniu do projektów, w ramach których nie doszło do rozwiązania bądź odstąpienia od umowy, lecz Wykonawcy naliczono kary umowne Wykonawca dokonał analizy kar, zakwestionował noty księgowe i odesłał je bez księgowania. W nielicznych przypadkach, w których nota została zaksięgowana są to kary o marginalnej wartości bądź nie dotyczące istotnych zobowiązań.
iv.Wykonawca pouczył swoich pracowników o konieczności stałego podnoszenia jakości monitorowania prowadzonych projektów, w tym w zakresie ich harmonogramów realizacji oraz koordynacji prac. W tym miejscu należy wskazać, że w odniesieniu do projektów realizowanych przez Biuro Projektów i Konsultingu (Dział Projektów i Konsultingu), tj. wszelkich projektów na opracowanie dokumentacji projektowej, STEŚ lub podobnych opracowań istotne znaczenie mają również zmiany organizacyjne w tym dziale, mające na celu wzmocnienie monitoringu i kontroli przebiegu projektów. Od maja 2025 r. utworzono stanowisko Zastępcy Dyrektora Działu.
v.Wykonawca na bieżąco dokonuje czynności mających na celu podniesienie kompetencji swoich pracowników poprzez m.in. kierowanie ich na odpowiednie szkolenia/webinary branżowe, jak również organizuje szkolenia wewnętrzne. vi. Wykonawca dokonuje również odpowiednich zmian organizacyjnych, adekwatnych dla wzmocnienia odpowiednich zespołów i Działów w ramach spółki.
W latach 2023 – 2024 SAFEGE poszerzyła swój zespół m.in o osoby zajmujące stanowiska takie jak:
•Specjalista ds. Rekrutacji i Procesów HR, – specjalista ten, w związku z chęcią poszerzenia m.in. zespołu zajmującego się branżą projektową oraz opracowaniami o charakterze studiów wykonalności, koncepcji, operatów wodnoprawnych – będzie aktywnie poszukiwał i rekrutował odpowiednie osoby i podmioty do współpracy, w tym na potrzeby projektów analogicznych do omawianych powyżej;
•Asystent Działu Konsultingu Środowiskowego, który bezpośrednio wspiera zespół zajmujący się opracowaniami z zakresu konsultingu, w tym w zakresie koordynacji projektów
•Specjalista ds. Konsultingu Środowiskowego i Ochrony Środowiska, który również wzmacnia zespół ds. projektów z zakresu konsultingu i ochrony środowiska,
•Asystent Kierownika Projektów/Asystent Projektanta
•Asystent Inżyniera Kontraktu,
•Asystent Inżyniera i Inspektora Nadzoru (dwie osoby),
•Asystent Kierownika Projektów,
•Pracownik biurowy w zakresie obsługi administracyjno - technicznej kontraktu,
Dodatkowo w 2025 r. zatrudniono również na potrzeby projektów na opracowanie dokumentacji projektowej m.in. Asystenta Projektanta Sanitarnego oraz Starszego Asystenta Projektanta.
Bazując na danych Działu Kadr należy wskazać, że zespół Działu Projektów i Konsultingu, odpowiedzialny za projekty na opracowanie dokumentacji projektowej, opracowania typu STEŚ, operaty wodnoprawne itp. został na chwilę obecną znacząco wzmocniony, obecnie liczy 27 pracowników, a do tego dochodzą jeszcze zasoby w postaci stałych współpracowników, np. współpracujących w oparciu o prowadzoną działalność gospodarczą. Zapewniono też zwiększone wsparcie prawne dla Biura Projektów, mające na celu również wzmocnienie analizy przedmiotu zamówienia na etapie przed realizacyjnym. Poszerzany jest także zespół stale współpracujących inspektorów, asystentów, co wpłynie również na jakość świadczenia usług w zakresie projektów o charakterze nadzoru nad inwestycją lub zastępstwa inwestycyjnego.
Wykonawca, mając na celu zachowanie transparentności, informuje, że w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na "Świadczenie usługi nadzoru inwestorskiego nad realizacją zadania pn. 'Centrum Cyberbezpieczeństwa NASK'” (znak postępowania:
ZZOSE.2611.4.2025.15.PKD[CCN]) Zamawiający NASK w informacji o wyniku postępowania z dnia 15 kwietnia 2025 r. wskazał, iż działając na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. a) w związku z art. 109 ust. 1 pkt 5), 7) i 10) oraz art. 110 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, odrzuca ofertę złożoną przez SAFEGE. Wykonawca wniósł odwołanie na ww. czynność odrzucenia oferty. W dniu 03.06.2025 r. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła wniesione przez SAFEGE odwołanie. Wykonawca wskazuje, że dokonana przez Zamawiającego NASK i KIO w ww. wyroku ocena historycznych realizacji projektów w zakresie fakultatywnych podstaw wykluczenia ma charakter indywidualny i nie rozciąga się na inne postępowania (jest nieadekwatna z punktu widzenia niniejszego postępowania), w których zamawiający dokonują własne oceny, z uwzględnieniem aktualnego kształtu oferty i wyjaśnień Wykonawcy. Wykonawca informuje, że w międzyczasie dokonywał modyfikacji wyjaśnień wraz z dowodami, związanych z fakultatywnymi podstawami wykluczenia, a wyjaśnienia złożone w niniejszym postępowaniu różnią się od złożonych w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego NASK.
W świetle powyższego Wykonawca wnosi o uznanie niniejszych wyjaśnień za wyczerpujące.
Załączniki (dowody – załączniki- dowody stanowią TAJEMNICĘ PRZEDSIĘBIORSTWA):
1.Dwa zaświadczenia o zatrudnieniu pracowników.
2.Wyciągi z zawezwań do próby ugodowej w sprawie Giżycko Miłki (treść wniosku bez załączników) oraz Jeziorko Czerniakowskie.
3.Korespondencja e-mail z ofertą prowadzenia sporu w sprawie Giżycko Miłki.
4.Pismo SAFEGE z dnia 28.04.2025 r. dot. Hrebenne (pismo w oryginale zostało podpisane elektronicznie)
5.Wyciąg z odpowiedzi SAFEGE na oświadczenie o odstąpieniu z dnia 02.02.2023 r. dot. Jeziorko Czerniakowskie wraz z potwierdzeniem nadania.
6.Wyciąg z pozwu dot. Jeziorko Czerniakowskie.
7.Potwierdzenie zlecenia o kancelarii prawnej analizy roszczeń w zakresie projektu Teatr Dramatyczny.
8.Pismo nr PO/2035/2024/SP590/JB z dnia 23.08.2024 r.
9.Pismo SAFEGE nr PO/2673/2024/SP590/PP/OZ z dnia 22.11.2024 r.
10.Pismo nr AG.21.2.19.2024-007 z dnia 21.05.2024 r.
11.Pismo nr WA/1.31.05/2024/WW/AGb z dnia 31.05.2024 r. 14. Odpowiedź zamawiającego nr AG.21.2.19.2024 – 007 z dnia 10.06.2024 r.
12.Oświadczenie o wypowiedzeniu Umowy z dnia 17.07.2024 r.
13.Pismo SAFEGE nr WA/494/2024/WW z dnia 02.08.2024 r.
14.Pismo Teatru Dramatycznego nr AG.21.2.22.2024-003 z dnia 13.08.2024 r.
15.Pismo SAFEGE nr WA/555/2024/WW z dnia 09.09.2024 r.
16.Pismo SAFEGE z dnia 06.03.2024 r. dot. Hrebenne.
17.Pismo SAFEGE nr WA/992/2023/SP591/AW z dnia 29.11.2023 roku ws. projektu Olsztyn.
18.Pismo SAFEGE nr KR/01/2025/219/PM/SP563 z dnia 30.01.2025 r.
19.Pismo SAFEGE nr KR/01/2023/115/PM/PP/SP563 z dnia 27.01.2023 r.,
20.Pismo SAFEGE nr KR/11/2023/143/PM/PP/SP563 z dnia 17.11.2023 r.,
21.Pismo SAFEGE nr KR/07/2024/172/PM/SP563 z dnia 30.07.2024 r.
22.Pismo SAFEGE nr KR/03/2025/224/PP/SP563 z dnia 07.03.2025 r.
23.Pismo SAFEGE nr KR/02/2025/182/PM/SP580 z dnia 20 lutego 2025 r.,
24.Pismo SAFEGE nr KR/01/2025/172/PM/KG/SP580 z dnia 13.01.2025 r., 25. Pismo SAFEGE nr KR/11/2024/163/PM/PP/SP580 z dnia 12.11.2024 r., 26. Pismo SAFEGE nr KR/03/2025/183/PP/SP563z dnia 07.03.2025 r.
27.Pismo SAFEGE nr PO/1993/2024/SP363/TS z dnia 13.08.2024 r. (Pniów)
28.Pismo SAFEGE nr PO/0865/2024/SP573/AM z dnia 22.03.2024 r.
29.Pismo SAFEGE nr PO/1051/2024/SP573/AM z dnia 18.04.2024 r.
30.Pismo SAFEGE z dnia 03.04.2025 r. ws. projektu realizowanego w Wejherowie.
31.Pismo SAFEGE nr PO/0312/2025/SP588/AG z dnia 26.02.2025 r.
32.Pismo SAFEGE nr PO/0127/2025/SP588/AG z dnia 24.01.2025 r.
33.Wyciąg z księgi organizacyjnej Działu Projektów i Konsultingu (Schemat organizacyjny 2025).
34.Dwa zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia 11.06.2025 r.
Informacja o wyniku postępowania w zakresie oferty wykonawcy SAFEGE S.A.S. (Societe par Actions Simplifiee – Spółka Akcyjna Uproszczona) 15-27 rue du Port, Parc de l’Ile, 92022 Nanterre CEDEX, Francja
Uzasadnienie faktyczne i prawne:
W myśl pkt 8 SWZ w niniejszym postępowaniu o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy nie podlegają wykluczeniu oraz spełniają określone przez Zamawiającego warunki udziału w postępowaniu. Zamawiający określił w punkcie 9.1 i 9.1a SWZ obligatoryjne, ustawowe przesłanki wykluczenia wykonawców (określone w art. 108 ustawy Pzp) oraz w punkcie 9.2 SWZ i fakultatywne przesłanki wykluczenia (określone w art. 109 ustawy Pzp).
Wykonawca w celu wykazania spełnienia przesłanek umożliwiających ubieganie się o udzielenie zamówienia złożył Jednolity Europejski Dokument Zamówienia (JEDZ).
W części III Podstawy wykluczenia, lit. C na pytanie:
„Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową?”
Wykonawca zaznaczył odpowiedź „TAK”.
W dalszej części formularza pod poleceniem: „Proszę je opisać”. Wykonawca zawarł następujące wyjaśnienia:
„Wykonawca w odpowiedzi na ww. pytanie zaznaczył odpowiedź „TAK” z uwagi na okoliczności zaistniałe w ramach zrealizowanych projektów, które zostały szczegółowo opisane w Oświadczeniach i wyjaśnieniach dotyczących przesłanki wykluczenia określonej w art. 109 ust.1 pkt 7) ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 11 września 2019 r. składających się na ofertę Wykonawcy.”
Następnie na polecenie zawarte w formularzu JEDZ:
„Czy przedsięwzięto środki w celu wykazania Państwa rzetelności („samooczyszczenie”)?” Wykonawca zaznaczył odpowiedź „TAK”. Dodatkowo Wykonawca wyjaśnił:
„Środki zostały opisane w Oświadczeniach i wyjaśnieniach dotyczących przesłanki wykluczenia określonej w art. 109 ust. 1 pkt 7) ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 11 września 2019 r. składających się na ofertę Wykonawcy.”
W odpowiedzi na kolejne pytanie formularza JEDZ:
„Czy wykonawca może potwierdzić, że: nie jest winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji b) nie zataił tych informacji; c) jest w stanie niezwłocznie przedstawić dokumenty potwierdzające wymagane przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający; oraz d) nie przedsięwziął kroków, aby w bezprawny sposób wpłynąć na proces podejmowania decyzji przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający, pozyskać informacje poufne, które mogą dać mu nienależną przewagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub wskutek zaniedbania przedstawić wprowadzające w błąd informacje, które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia?” Wykonawca zaznaczył odpowiedź „TAK”.
Wykonawca do oferty celem zachowania pełnej transparentności przedłożył następujące dokumenty o których wspomniał w JEDZ:
1.11. TAJEMNICA PRZEDS. samooczyszczenie z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP 04 03 2025 z zał.-sig.pdf;
2.12. TAJEMNICA PRZEDS. WYJAŚNIENIA ART 109 UST. 1 PKT 7 04 04 2025 z zał.sig.pdf;
3.13. TAJEMNICA PRZEDS. SELF-CLEANING ART 109 UST. 1 PKT 8 I 10 04 04 2025 z zał.-sig.pdf;
Następnie Wykonawca pismem z 16.05.2025 r. (znak: Kr/05/2025/618/DF) w związku z zaistnieniem nowych okoliczności w trakcie toczącego się postępowania, działając z ostrożności, przedłożył zaktualizowane pliki:
1.TAJEMNICA PRZEDS. WYJAŚNIENIA ART 109 UST. 1 PKT 7 PZP z zał.
2.TAJEMNICA PRZEDS. SELF-CLEANING ART 109 UST. 1 PKT 7 PROJEKTY NADZÓR z zał.
3.TAJEMNICA PRZEDS. SELF-CLEANING ART 109 UST. 1 PKT 8 I 10 PZP z zał.
Wykonawca pismem z dnia 17.07.2025 r. (znak: Kr/07/2025/667/DF) po raz kolejny w związku z okolicznościami jakie zaistniały w toku postępowania przedłożył zaktualizowane pliki:
1.SELF-CLEANING art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 04072025 z zał. TAJEMNICA PRZEDS.
2.SELF-CLEANING art. 109 ust.1 pkt 7 PROJEKTY NADZÓR 18062025 z zał.
TAJEMNICA PRZEDS.
3.Wyjaśnienia projekty historyczne 09.07.2025 z zał. TAJEMNICA PRZEDS.
Złożone dokumenty były objęte klauzulą „Tajemnica przedsiębiorstwa”, jednakże wobec odtajnienia tych dokumentów Zamawiający powołuje je w treści niniejszego uzasadnienia bez ograniczeń.
Analiza wyjaśnień i złożonych dokumentów została dokonana na podstawie ich wersji aktualnej na dzień niniejszego rozstrzygnięcia.
Zamawiający wyklucza Wykonawcę po dokonaniu analizy złożonej przez niego oferty zawierającej oświadczenia, wyjaśnienia oraz dokumenty przedłożone w celu wykazania braku podstaw do wykluczenia Wykonawcy w okolicznościach określonych w art. 109 ust. 1 pkt 7, 8), 10), p.z.p., a to wobec stwierdzenia, że Wykonawca nie udowodnił Zamawiającemu, że spełnił łącznie przesłanki wskazane w art. 110 ust. 2 p.z.p., co prowadzi do wniosku, że podjęte przez Wykonawcę czynności nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności.
Uzasadnienie faktyczne wykluczenia Wykonawcy
Wykonawca przedłożył odrębne oświadczenia, wyjaśnienia oraz dowody - dokumenty dla przeprowadzenia procedury samooczyszczenia w zakresie:
I.okoliczności wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p.:
Wykonawca wskazał okoliczności związane z realizacją kontraktów, które w jego ocenie spełniają ustawowe warunki wykluczenia:
1.zachowanie Wykonawcy w toku składania oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA (dalej jako PKP) na zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad realizacją zadania inwestycyjnego w ramach projektu pn.: Odcinek B - Roboty budowlane na linii kolejowej nr 201 odc. Somonino – Gdańsk Osowa w ramach projektu „Prace na odcinku Kościerzyna- Gdynia” wraz z elektryfikacją linii kolejowej nr 229 w ramach projektu „Prace na odcinku Glincz- Kartuzy – faza II” (dalej jako „Oferta Somonino B”):
a)w toku postępowania wybrano ofertę SAFEGE;
b)wybór ten został zaskarżony przez innego wykonawcę do KIO (sygn. akt KIO 3697/24), bowiem SAFEGE nie powiadomił Zamawiającego PKP o tym, że w toku realizacji wcześniejszego zamówienia: Umowy ZIM/02/2029/002 z 30.01.2019 r. zawartej między SAFEGE a Gminą Miejską Kraków (dalej jako ZIM) na „Opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania pn. Budowa 8 Pułku Ułanów” (dalej jako: Budowa 8 Pułk Ułanów) SAFEGE obciążony został karami umownymi za zwłokę w realizacji tego zadania: nota z 30.04.2019 r. na 1.500,00 zł za brak obecności projektanta na naradach oraz nota z 22.03.2023 r. na kwotę 107.500,00 zł za zwłokę w realizacji Etapu I Odcinka 3 zadania ZIM.
c)dokumentacja postępowania prowadzonego przez PKP przewidywała fakultatywne przesłanki wykluczenia, a SAFEGE wypełniając JEDZ na pytanie w części III lit. C dotyczące nałożenia sankcji na wykonawcę w związku z wcześniejszą umową zaznaczył odpowiedź „TAK”, lecz nie przedstawił żadnych wyjaśnień związanych z okolicznościami nałożenia tych sankcji. Stanowi to okoliczność opisaną w art. 109 ust. 1 pkt 7) pkt 8) oraz 10) ustawy Pzp.
d)07.11.2024 r. zapadł wyrok KIO 3697/24, w którym nakazano unieważnić wybór oferty SAFEGE, dokonać ponownej oceny i wyboru ofert oraz wykluczyć z postępowania ofertę SAFEGE. W ocenie KIO Wykonawca podlegał wykluczeniu na postawie art. 109 ust. 7) ustawy Pzp. w związku z naliczeniem kar umownych na zadaniu Budowa 8 Pułku Ułanów, oraz na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8), oraz pkt 10) ustawy Pzp w związku z niepoinformowaniem o tych okolicznościach zamawiającego PKP w wyjaśnieniach do oferty.
Wykonawca dodatkowo opisał, iż jego zachowanie w toku składania oferty w postępowaniu PKP związane było z brakiem powiadomienia Zamawiającego o sankcjach nałożonych na SAFEGE w postępowaniu ZIM: Budowa 8 Pułku Ułanów było przedmiotem oceny Krajowej Izby Odwoławczej w innym wyroku KIO 4037/24 z 29.11.2024 r.:
a)postępowanie prowadzone przez Zamawiającego: Babiogórski Park Narodowy z siedzibą w Zawoi na udzielenie zamówienia publicznego na realizację zadania pn. Usługa pełnienia funkcji Inwestora Zastępczego (z rozszerzonym zakresem obowiązków) przy realizacji inwestycji pod nazwą „Budowa Centrum Edukacji Przyrodniczej MORGI” (numer sprawy: ZP-10/2024);
b)Postępowanie KIO 4037/24 zostało wszczęte w związku z wyborem oferty SAFEGE jako najkorzystniejszej.
c)odwołujący zarzucił naruszenie art. 109 ust. 7) ustawy Pzp. w związku z naliczeniem kar umownych na zadaniu ZIM: Budowa 8 Pułku Ułanów i nie wskazaniem tego faktu w postępowaniu prowadzonym przez Babiogórski Park Narodowy w Zawoi.
d)KIO oddaliła odwołanie uznając, że nie zawiera ono argumentacji z której wynika powiązanie podstawy wykluczenia tj. przesłanek wynikających z art. 109 ust. 7) p.z.p. ze stanem faktycznym sprawy w taki sposób aby wykazane zostały one kumulatywnie. Odwołujący ograniczył się do podania liczby dni za które naliczono karę umowną lecz nie powiązał jej z postanowieniami umowy co wykazałoby odszkodowawczy charakter kary, nie wykazał, że to wykonawca ponosi winę za naruszenie tej umowy oraz, że ma ono poważny charakter. Odwołujący przedstawił dodatkowe dowody na rozprawie lecz zostały oddalone jako spóźnione oraz nie mające oparcia w uzasadnieniu faktycznym treści wniesionego odwołania.
e)SAFEGE wskazało, że „KIO wydała odmienny wyrok w zakresie oceny czy Wykonawca w postępowaniu stanowiącym przedmiot oceny KIO 4037/24 powinien zostać wykluczony na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p. w związku z Projektem 8. Pułku Ułanów”.
Wykonawca wskazał, że podjęto następujące środki zaradcze w odniesieniu do Projektu 8 Pułk Ułanów mając na uwadze fakt naliczenia kar umownych przez Gminę Miejską Kraków oraz treść wyroku KIO 3697/24:
1)przeprowadzenie czynności wyjaśniających i analizę sprawy, w wyniku których uznano za celowe dodatkowe wzmocnienie zespołu projektowego Wykonawcy w celu zapewnienia realizacji zwiększonych zakresów niezidentyfikowanych na etapie przetargowym;
dowód: Raport z audytu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z 04.12.2024 r.
2)ustalono, że opracowanie Etapu I dla Odcinka 3 zostało wykonane w całości i odebrane lecz z przekroczeniem terminu; Dowód: Brak.
3)wykonawca podjął działania wyjaśniające zaistniałą sytuację z Zamawiającym ZIM, który stwierdził, że realizacja umowy jest kontynuowana, pomimo zaistniałej zwłoki na Etapie I odcinka 3 i nie odstąpił od umowy, oraz, że na dzień 18.10.2024 r. okoliczności zaistniałe w toku realizacji umowy nie prowadzą do wypełnienia przesłanek wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p.;
Dowód: Potwierdzenie ZIM z 18.10.2024 r.
4)ZIM zawarł dalsze umowy z SAFAGE niezależnie od faktu nałożenia kar umownych;
Dowód: Umowa na pełnienie nadzoru autorskiego nad dokumentacją stanowiąca podstawę inwestycji Budowa 8 Pułku Ułanów na odcinku 3 oraz 1
Umowa na pełnienie nadzoru autorskiego nad odcinkiem 1, 3, 4 realizacji inwestycji Budowa 8 Pułku Ułanów z 27.02.2025 r.
5)SAFAGE informuje innych zamawiających o sytuacji w ramach Projektu 8 Pułk Ułanów w świetle wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p. i podjętych środkach naprawczych; Dowód: Brak
6)SAFEGE informuje o działaniach i postępowaniu wyjaśniającym w kontekście czynności podejmowanych w postępowaniu PKP Somonimo Odcinek B pod kątem wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz 10) p.z.p., Dowód: brak
7)doszło do zaspokojenia kar umownych w rozumieniu naprawienia szkody - ZIM uzyskał pełne zaspokojenie naliczonych kar umownych poprzez kompensatę z wynagrodzeniem Wykonawcy; Dowód: brak.
8)Wykonawca podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe odpowiednie do zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
i.wprowadzenie zarządzenia dotyczącego obiegu informacji istotnych dla oceny podstaw wykluczenia opisanych w art. 109 ust. 1 pkt7), 8) i 10) p.z.p., zobowiązanie podległych jednostek do informowania o zdarzeniach, które mogą wypełniać te przesłanki. Celem jest usprawnienie zarządzania projektami i monitorowania sytuacji celem zapobieżenia nadmiernych opóźnień i problematycznych sytuacji; Dowód: Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 4/2025 z 03.02.2025 r.
ii.przeprowadzono zmiany organizacyjne polegające na zatrudnieniu nowych osób, co pozwoli na poszerzoną analizę przedmiotu zamówienia przed realizacją i później realizację w sprawny sposób. Wykonawca zatrudnił nowych pracowników: w listopadzie 2023 r. Projektanta branży sanitarnej, 01.12.2023 r. Projektanta branży drogowej, 01.08.2023 r. projektanta branży elektrycznej. Ponadto asystenta Kierownika Projektów/Asystenta Projektanta, Starszego Asystenta Projektanta oraz Asystenta Projektanta Sanitarnego, trwa rekrutacja na Projektanta branży sanitarnej,
Dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu z 14.11.2024 r., z dnia 11.06.2025 r., wyciągi z umów o współpracy ; iii. wprowadzono zmiany organizacyjne w Biurze Projektów i Konsultingu mające na celu wzmocnienie monitoringu i kontroli przebiegu projektów. Od maja 2025 r. utworzono stanowisko Zastępcy Dyrektora Działu. iv. wzmocniono zespół : w 2022 r. liczył 19 pracowników a obecnie liczy 27 pracowników. Dodatkowo do dyspozycji są stali współpracownicy,
v.wzmocniono wsparcie prawne dla Biura Projektów co pomoże w analizie przedmiotu zamówienia na etapie przedrealizacyjnym,
Dowód: wyciąg z księgi organizacyjnej
vi.wykonawca podnosi kompetencje pracowników, kadry zarządzającej oraz osób zaangażowanych w realizację umów na prace projektowe min. poprzez szkolenia pracowników,
Dowód: zaświadczenie o udziale w szkoleniu nt.: „Zarządzanie projektem budowlanym” wystawione dla 3 osób kurs 12.04.2024 r. , certyfikat udziału w kursie „CIVIL3D podstawowy” z 15.03.2024 r.
2.odstąpienie przez Podkarpacki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie od umów zamówienia publicznego na wykonanie operatów wodnoprawnych wraz z odnowieniem pozwoleń wodnoprawnych: umowa nr 417/243/WOŚ/9/2022 z 29.09.2022, umowa nr 418/243/WOŚ/6/2022 z 28.09.2022r., umowa nr 419/243/WOŚ/7/2022 z 28.09.2022 r.
a)w toku realizacji umów wystąpił szereg okoliczności, które wpłynęły na tempo ich realizacji, w efekcie wykonawca złożył wnioski do organów administracji z opóźnieniem i nie wykonał całego przedmiotu Umów w terminie ;
b)strony umowy porozumiały się odnośnie obniżenia wynagrodzenia o 10% w związku z brakiem możliwości uzyskania pozwoleń w wyznaczonym terminie;
c)Zamawiający odebrał wykonane operaty wodnoprawne i zgodził się zapłacić umówioną kwotę (brak dowodów);
d)Zamawiający 29.12.2022 r. odstąpił od umowy w części (doręczenie 04.01.2023r.) w uzasadnieniu podał, że Wykonawca był zobowiązany do wykonania dokumentacji w postaci operatu wodnoprawnego niezbędnego do odnowienia pozwolenia wodnoprawnego. Dokumentacja została wykonana i odebrana. Wykonawca nie może jednak uzyskać pozwolenia wodnoprawnego w wyznaczonym terminie i w związku z tym Zamawiający odstępuje od umowy w tej części (brak dowodów);
e)Zamawiający wystawił noty księgowe nr 4/XII/2022 na kwotę 2.284,85 zł, nr 3/XII/2022 na kwotę 2.434,85 zł oraz notę nr 2/XII/2022 na kwotę 2.406,62 zł tytułem kar umownych naliczonych z uwagi na odstąpienie z przyczyn zależnych od wykonawcy (brak dowodów);
f)kary zostały potrącone z wynagrodzenia wykonawcy w całości co stanowi zaspokojenie szkody Zamawiającego (brak dowodów);
g) SAFEGE wniósł pozew do sądu o zapłatę jednak w dniu 23.04.2025 r. zapadł wyrok (sygn. akt I C 837/23) oddalający powództwo (brak dowodów);
Wykonawca wskazał, że podjęto następujące środki zapobiegawcze w odniesieniu do usług wykonywanych na rzecz Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich:
1)przeprowadzenie czynności wyjaśniających, w wyniku których uznano, że doszło tu do opóźnień co doprowadziło do sytuacji, w której część zakresu w ramach umów nie została wykonana w terminie i nie uzyskano odpowiednich decyzji administracyjnych. Audyt wewnętrzny (brak dowodu) ustalił, że na przyszłość zaleca się aby przy podobnych projektach podejmowano następujące działania:
i.wprowadzenie szczegółowej analizy ryzyka na etapie planowania realizacji umowy;
ii.rozpoznanie wymogów formalnych dot. trybu i formy składania wniosków do organów administracji i uwzględnienie ich w harmonogramach;
iii.regularny monitoring postępu prac i zagrożeń dla dotrzymania terminów; iv. występowanie z wyprzedzeniem o wydłużenie terminu realizacji zadania;
v.regularne informowanie Zamawiających o ryzykach związanych z realizacją;
vi.wzmocnienie zespołu realizacyjnego Działu Konsultingu Środowiskowego.
2)SAFEGE informuje innych Zamawiających o sytuacji zaistniałej w trakcie realizacji projektu w przypadkach kiedy ma to wpływ na ocenę oferty wykonawcy (brak dowodu);
3)SAFEGE podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe w pionie Spółki zajmującym się Konsultingiem Środowiskowym odpowiednie do zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
i.wdrożono cykliczne spotkania monitorujące realizowane projekty wewnątrz Działu oraz z kierownictwem spółki. Pozwala to na monitorowanie projektów na bieżąco (brak dowodów);
ii.zatrudniono dodatkowe osoby do Działu Konsultingu Środowiskowego, utworzono nowe stanowisko na potrzeby projektów o podobnym charakterze jak zadanie PZDW;
iii.dokonano zmian organizacyjnych w strukturze DKŚ;
iv.wzmocniono bieżące wsparcie prawne na rzecz realizowanych projektów związanych z projektowaniem i sporządzaniem opracowań (brak dowodów);
4)SAFEGE podnosi kompetencje pracowników w tym osób zaangażowanych w projekty analogiczne do zakresu umów rozwiązanych z PZDW poprzez wspieranie udziału pracowników DKŚ w szkoleniach, w studiach podyplomowych lub w przyjęciu do Stowarzyszenia Hydrologów Polskich,(dowód: zaświadczenie o przyjęciu do Stowarzyszenia Hydrologów Polskich anonimowej osoby, której nie można zidentyfikować jako pracownika SAFEGE)
5)Naprawienie szkody w ocenie SAFAGE nastąpiło poprzez potrącenie z przysługującego wynagrodzenia (brak dowodów).
Wykonawca podsumowując te wyjaśnienia wskazał, że:
A.wartość umów z PZDW Rzeszów objętych naruszeniem jest stosunkowo niska w porównaniu do obrotu Wykonawcy jako spółki, wskazał na nieproporcjonalność wartości umowy z PZDW oraz aktywnych umów np. w 2022 r. były to 151 umowy w realizacji na łączną wartość 476.037.000 zł (nie wskazał jednak od ilu z nich odstąpiono pomimo, że sam wskazał w wyjaśnieniach historycznych, że tak się wielokrotnie stało);
B.Zamawiający odstąpił jedynie częściowo od umowy, co powinno zostać uwzględnione przy ocenie wagi naruszenia obowiązków przez Wykonawcę, w kontekście całościowej oceny jego rzetelności;
C.Wykonawca uważa, że wyjaśnienia są wyczerpujące, a przedłożone dowody wykazują, iż daje on rękojmię rzetelnego wykonania zamówienia publicznego.
II.okoliczności wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz 10) ustawy Pzp.
Wykonawca wskazał okoliczności związane z realizacją kontraktów, które w jego ocenie spełniają ustawowe warunki wykluczenia oraz przedstawił podjęte środki zaradcze:
1.zachowanie Wykonawcy w toku składania oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA (dalej jako PKP) na zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad realizacją zadania inwestycyjnego w ramach projektu pn.: Odcinek B - Roboty budowlane na linii kolejowej nr 201 odc. Somonino – Gdańsk Osowa w ramach projektu „Prace na odcinku Kościerzyna- Gdynia” wraz z elektryfikacją linii kolejowej nr 229 w ramach projektu „Prace na odcinku Glincz- Kartuzy – faza II” (dalej jako „Oferta Somonino B”):
a)w toku postępowania wybrano ofertę SAFEGE;
b)wybór ten został zaskarżony przez innego wykonawcę do KIO (sygn. akt KIO 3697/24), bowiem SAFEGE nie powiadomił Zamawiającego PKP o tym, że w toku realizacji wcześniejszego zamówienia: Umowy ZIM/02/2029/002 z 30.01.2019 r. zawartej między SAFEGE a Gminą Miejską Kraków na „Opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania pn. Budowa 8 Pułku Ułanów” SAFEGE obciążony został karami umownymi za zwłokę w realizacji tego zadania;
c)dokumentacja postępowania prowadzonego przez PKP przewidywała fakultatywne przesłanki wykluczenia, a SAFEGE wypełniając JEDZ na pytanie w części III lit. C dotyczące nałożenia sankcji na wykonawcę w związku z wcześniejszą umową zaznaczył odpowiedź „TAK”, lecz nie przedstawił żadnych wyjaśnień związanych z okolicznościami nałożenia tych sankcji. Stanowi to okoliczność opisaną w art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz 10) p.z.p. w związku z wprowadzeniem w błąd Zamawiającego poprzez brak poinformowania o okolicznościach nałożenia kar, co miało wpływ na decyzje przez niego podejmowane w postępowaniu;
d)07.11.2024 r. zapadł wyrok KIO 3697/24, w którym nakazano unieważnić wybór oferty SAFEGE, dokonać ponownej oceny i wyboru ofert oraz wykluczyć z postępowania ofertę SAFEGE. W ocenie KIO Wykonawca podlegał wykluczeniu na postawie art. 109 ust. 7) p.z.p. w związku z naliczeniem kar umownych na zadaniu Budowa 8 Pułku Ułanów, oraz na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8), oraz pkt 10) p.z.p. w związku z niepoinformowaniem o tych okolicznościach zamawiającego
PKP w wyjaśnieniach do ofert;
e)Zamawiający PKP w dniu 03.12.2024 r. odrzucił ofertę SAFEGE;
f)SAFEGE złożył skargę na wyrok KIO 3697/24 do Sądu Okręgowego lecz wycofał ją później i postępowanie uległo umorzeniu.
Wykonawca dodatkowo opisał, iż jego zachowanie w toku składania oferty w postępowaniu PKP związane z brakiem powiadomienia Zamawiającego o sankcjach nałożonych na SAFEGE w postępowaniu ZIM: Budowa 8 Pułku Ułanów, było przedmiotem oceny Krajowej Izby Odwoławczej w innym wyroku KIO 4037/24 z 29.11.2024 r.:
a)postępowanie prowadzone przez Zamawiającego: Babiogórski Park Narodowy z siedzibą w Zawoi na udzielenie zamówienia publicznego na realizację zadania pn. Usługa pełnienia funkcji Inwestora Zastępczego (z rozszerzonym zakresem obowiązków) przy realizacji inwestycji pod nazwą „Budowa Centrum Edukacji Przyrodniczej MORGI” (numer sprawy: ZP-10/2024);
b)Postępowanie KIO 4037/24 zostało wszczęte w związku z wyborem oferty SAFEGE jako najkorzystniejszej;
c)odwołujący zarzucił naruszenie art. 109 ust. 7) p.z.p. w związku z naliczeniem kar umownych na zadaniu ZIM: Budowa 8 Pułku Ułanów i nie wskazaniem tego faktu w postępowaniu prowadzonym przez Babiogórski Park Narodowy w Zawoi;
d)KIO oddaliła odwołanie uznając, że nie zawiera ono argumentacji z której wynika powiązanie podstawy wykluczenia tj. przesłanek wynikających z art. 109 ust. 7) p.z.p. ze stanem faktycznym sprawy w taki sposób aby wykazane zostały one kumulatywnie. Odwołujący ograniczył się do podania liczby dni za które naliczono karę umowną lecz nie powiązał jej z postanowieniami umowy co wykazałoby odszkodowawczy charakter kary, nie wykazał, że to wykonawca ponosi winę za naruszenie tej umowy oraz, że ma ono poważny charakter. Odwołujący przedstawił dodatkowe dowody na rozprawie lecz jako spóźnione oraz nie mające oparcia w uzasadnieniu faktycznym odwołania zostały oddalone.
e)SAFEGE wskazało, że „KIO wydała odmienny wyrok w zakresie oceny czy Wykonawca w postępowaniu stanowiącym przedmiot oceny KIO 4037/24 powinien zostać wykluczony na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p. w związku z Projektem 8. Pułku Ułanów.”.
Wykonawca dodatkowo wyjaśnił, że ten sam zamawiający PKP prowadził postpowanie na zarządzanie i sprawowanie nadzoru nad realizacją zadania inwestycyjnego w ramach projektu pn.: Odcinek A - Roboty budowlane na linii kolejowej nr 201 odc. Kościerzyna - Somonino oraz 214 Somonimo – Kartuzy realizowane w ramach projektu „Prace na odcinku Kościerzyna - Gdynia” (dalej jako „Postępowanie Somonino A”).
a)w toku postępowania wybrano ofertę SAFEGE;
b)wybór ten został zaskarżony przez innego wykonawcę do KIO (sygn. akt KIO 4603/24), z bowiem SAFEGE nie powiadomił Zamawiającego PKP o tym, że w toku realizacji wcześniejszego zamówienia: Umowy ZIM/02/2029/002 z 30.01.2019 r. zawartej między SAFEGE a Gminą Miejską Kraków na „Opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania pn. Budowa 8 Pułku Ułanów” SAFEGE obciążony został karami umownymi za zwłokę w realizacji tego zadania i podlega wykluczeniu w zw. z art. 109 ust. 7), 8), 10) p.z.p.;
c)Odwołujący cofnął odwołanie i KIO umorzyła postępowanie KIO 4603/24 (nie rozpoznano go merytorycznie).
Wykonawca wskazał, że podjęto następujące środki zaradcze w odniesieniu do Postępowania Somonimo B mając na uwadze fakt naliczenia kar umownych przez Gminę Miejską Kraków oraz treść wyroku KIO 3697/24:
A.przeprowadzenie wewnętrznych czynności wyjaśniających i audytu sprawy analizę sprawy Somonimo B w wyniku których uznano za przyczynę sytuacji:
a.odmienna interpretacja przepisów p.z.p. wynikająca z rozbieżności w orzecznictwie w zakresie wypełniania JEDZ;
b.brak pełnego centralnego zbioru informacji o wszystkich zdarzeniach w ramach realizowanych projektów, w trakcie których zaszły okoliczności będące podstawą wykluczenia wykonawcy z art. 109 ust. 7) p.z.p.
Dowód: raport z audytu wraz z zaleceniami, oświadczenie Gminy Miejskiej Kraków – ZIM z 18.10.2024 r.
i.SAFAGE informuje innych zamawiających o wyroku KIO oraz odrzuceniu oferty w Postępowaniu.
Dowód: Brak dowodów na informowanie innych Zamawiających.
B.Wykonawca uznał, że nie doszło do powstania szkody po stronie Zamawiającego PKP w związku zaistniałą sytuacją. Umowa nie została zawarta z SAFEGE.
C.Wykonawca podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe odpowiednie do zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
1)wprowadzenie zarządzenia dotyczącego sposobu wypełniania dokumentu JEDZ i przekazywanych wyjaśnień oraz obiegu informacji i istotnych dla oceny w ramach podstaw wykluczenia opisanych w art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p. w tym zobowiązał podległe jednostki do informowania o rozszerzonym katalogu zdarzeń.
Dowód: Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 4/2025 z 03.02.2025r.
2)wprowadzenie Instrukcji wypełniania dokumentu JEDZ i oświadczeń oraz przedstawiania informacji i wyjaśnień pod kątem przesłanek wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7), 8), 10) p.z.p. aktualizuje ją na bieżąco i konsultuje z osobami składającymi oferty sposób wypełniania JEDZ w świetle wyroków KIO.
Dowód: Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 3/2025 r. z 03.02.2025 r. wraz z Instrukcją
3)przeprowadził rewizję umów realizowanych w ostatnich 3 latach i przedstawia informacje o sprawach spornych uwzględniając realizacje w których naliczono kary umowne, także marginalne i nie wypełniające w ocenie Wykonawcy fakultatywnych przesłanek wykluczenia w celu uniknięcia wprowadzenia Zamawiających w błąd.
Dowód: brak
4)skierowanie do kancelarii zewnętrznej zlecenia wykonania poszerzonej analizy podstaw wykluczenia w świetle aktualnego stanu prawnego i odbywa bieżące konsultacje w tym zakresie.
Dowód: e-mail z 24.11.2024 r. – z prośbą o wskazanie podstaw do wniesienia skargi na wyrok KIO 3697/24, oraz rekomendacji w zakresie informacji dotyczących podstaw wykluczenia w świetle aktualnie kształtującej się linii orzeczniczej KIO w kontekście tego wyroku.
5)organizacja szkoleń dla pracowników w zakresie podstaw wykluczenia, prawidłowego sposoby wypełniania JEDZ, załączników oraz oświadczeń
Dowód: zaświadczenie o przeprowadzeniu szkolenia z zakresu składania ofert z 03.02.2025r.
6)rozpowszechnianie wśród personelu Wykonawcy wiedzy nt. polityki etycznej, transparentności oraz zakazu wprowadzania w błąd interesariuszy (brak dowodów);
7)zapewnienie konsultacji osób ofertujących z działami wsparcia formalno – prawnego (brak dowodów);
8)zatrudnienie specjalisty ds. ofertowania w 2024 r.;
9)zatrudnienie 01.05.2025 r. Kierownika ds. Ofertowania dla nadzoru nad przygotowaniem ofert i usprawnieniem komunikacji między zespołami ofertującymi oraz aktualnością dokumentacji składnej w postępowaniach.(dowód zaświadczenia o zatrudnieniu)
Wykonawca wyjaśnił także, że jego zachowanie w toku składania Oferty Somonimo B oraz jej ostateczne odrzucenie miało wpływ na inne postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzone przez Naukową i Akademicką Sieć Komputerową - Państwowy Instytut Badawczy (dalej jako „NASK”) na realizację usługi pn.: „Świadczenie usługi nadzoru inwestorskiego nad realizacją zadania pn.: „Centrum Cyberbezpieczeństwa NASK” (dalej jako „Postępowanie NASK”):
a)w toku postępowania 15.04.2025 r. NASK wykluczył wykonawcę i odrzucił ofertę SAFAGE na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5), 7), 10) p.z.p. uzasadniając to faktem przedstawienia nieprawdziwych informacji w formularzu oferty.
b)SAFAGE zadeklarował w ofercie z 27.02.2025 r., iż jego Oferta Somonimo B w postępowaniu prowadzonym przez PKP nie została odrzucona.
c)Kwestia nakazu odrzucenia tej oferty była przedmiotem rozstrzygnięcia wyroku KIO 3697/24 z 07.11.2024 r.
d)PKP dokonało czynności odrzucenia oferty SAFEGE w dniu 03.12.2024 r.
e)SAFEGE złożył skargę na czynność Zamawiającego NASK do Krajowej Izby Odwoławczej, która w dniu 03.06.2025 r. wydała wyrok KIO 1626/25 oddalający odwołanie w całości; SAFEGE nie zaskarżył wyroku.
Wykonawca wskazał, że podjęto następujące środki zaradcze w celu wykazania rzetelności Wykonawcy z uwagi okoliczności zaistniałe w postępowaniu NASK:
A. przeprowadzenie czynności wyjaśniających, audyt postępowania NASK, kształtu złożonej oferty oraz dokumentów i wyjaśnień składanych w postępowaniu NASK; w wyniku których uznano za przyczynę sytuacji:
1) podanie informacji niezgodnych z rzeczywistą datą odrzucenia oferty SAFEGE w Postępowaniu Somonimo B było spowodowane przedłożeniem przez osobę składającą ofertę nieaktualnych dokumentów;
Dowód: Raport z audytu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z 30.06.2025r.
Odnośnie szkody wynikającej z zachowania Wykonawcy to w jego ocenie NASK nie poniósł szkody w związku z zaistnieniem opisanej sytuacji, bowiem nie została zawarta umowa z wykonawcą w ramach Postępowania NASK.
B. wykonawca podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe odpowiednie do zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
1)powołanie od 01.05.2025 r. Kierownika ds. Ofertowania w celu zapewnienia właściwego nadzoru nad procesem przygotowania ofert, w tym usprawnieniem komunikacji między zespołami ofertującymi w zakresie jego obowiązków jest: prowadzenie rejestru postepowań przetargowych, wsparcie merytoryczne składanych ofert, zarządzanie procesem ofertowania, aktualizacja dokumentów do ofert, nadzór nad wprowadzaniem danych w systemach monitorujących informacje o przetargach;
dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu z 27.06.2025 r., wyciąg z opisu stanowiska pracy
2)osoba składająca ofertę w Postępowaniu NASK nie składa ofert w postępowaniach dla SAFEGE, zatrudniono nowa osobę na stanowisku Specjalisty ds. ofertowania;(brak dowodu)
Dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu, brak dowodu na odsunięcie od ofertowania osoby, która składała ofertę w postępowaniu NASK.
3)wykonawca na cyklicznych spotkaniach z pracownikami omawia dobre praktyki ofertowania, o aktualnym orzecznictwie;
dowód: e-mail, nie ma informacji do kogo wysłany do jakich pracowników z jakich działów, załączono 1 email –na dowód cyklicznych spotkań.
4)stałe rozpowszechnianie wśród personelu wykonawcy wiedzy nt. polityki etycznej, transparentności i zakazu wprowadzania w błąd interesariuszy wykonawcy; (brak dowodu)
5)zapewnienie konsultacji osób ofertujących z działami wsparcia formalnoprawnego w ceku wymiany doświadczeń i czuwania nad aktualnością informacji. (brak dowodu)
III.okoliczności związanych z realizacją projektów historycznych;
Wykonawca załączył dokument o nazwie „Wyjaśnienia dotyczące historycznej realizacji projektów w świetle fakultatywnych podstaw wykluczenia”. Na jego wstępie wskazał, że prezentuje informacje związane z innymi umowami zawartymi w wyniku udzielenia zamówienia publicznego, w tym opisuje problemy, jakie pojawiły się w relacjach z Zamawiającymi w trakcie realizacji tych umów w celu zachowania transparentności i umożliwienia przeprowadzenia odpowiedniej oceny jego oferty w zakresie fakultatywnych podstaw wykluczenia. W ocenie Wykonawcy SAFAGE opisane sytuacje nie dają podstaw do wykluczenia Wykonawcy z postępowania. W dalszej treści dokumentu wykonawca opisał 15 postępowań o zakresie zbliżonym do przedmiotu niniejszego postępowania oraz dołączył 32 załączniki – dokumenty związane z tymi postępowaniami. W podsumowaniu tych wyjaśnień Wykonawca wskazał, że przypadki w których doszło do wcześniejszego rozwiązania umowy są sporne między stronami a ich analiza wymagałaby zapoznania się z szeroką dokumentacją. Nadto wskazał, że naliczone kary umowne są w znakomitej większości kwestionowane przez Wykonawcę, który podejmuje działania podważające ich zasadność.
Wykonawca wskazał, że podejmuje szereg działań zmierzających do podniesienia na stałe jakości świadczonych usług oraz zapewnienie rzetelności. Dowodzić tego ma:
1.dokonanie przez Wykonawcę analizy prawnej i faktycznej wszystkich opisanych umów;
2.aktywna obrona praw podejmowana przez Wykonawcę w postępowaniach przedsądowych, sądowych czy polubownych;
3.w sprawach gdzie naliczono kary umowne Wykonawca kwestionował je oraz formalnie odesłał noty księgowe;
4.pouczenie pracowników Wykonawcy o konieczności podnoszenia jakości monitorowania prowadzonych projektów w, dokonano zmian organizacyjnych w Biurze Projektów i Konsultingu (Dział Projektów i Konsultingu);
5.kierowanie pracowników na szkolenia branżowe, organizuje także szkolenia wewnętrzne;
6.dokonanie zmian organizacyjnych poprzez poszerzenie w latach 2023 - 2024 zespołu o: Specjalistę ds. Rekrutacji Procesów HR, Specjalistę ds. Konsultingu Środowiskowego i Ochrony Środowiska, Asystentów: Działu Konsultingu Środowiskowego, Kierownika Projektów, Inżyniera Kontraktu, Inżyniera, Inspektora Nadzoru, Projektanta Sanitarnego, Starszego Asystenta Projektanta pracownika biurowego do obsługi administracyjno-technicznej kontraktu. Łącznie zespół liczy obecnie 27 osób.
Na powyższe okoliczności Wykonawca nie przedłożył żadnego dowodu, w tym, żadnego nie powiązał z konkretną umową czy konkretnymi uchybieniami.
Uzupełniająco Wykonawca poinformował o wyroku KIO 1626/25 z 03.06.2025 r., jaki zapadł w związku z Postępowaniem NASK. Zaznaczył, że dokonana tam ocena informacji historycznych ma charakter jednostkowy i powstała na bazie informacji i dokumentów, które były odmienne od złożonych w Postępowaniu prowadzonym przez GDDKiA Oddział w Poznaniu.
Uzasadnienie prawne
Zamawiający odrzuca ofertę Wykonawcy na podstawie 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) p.z.p., gdyż została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania w myśl art. 109 ust. 1 pkt 7), 8) i pkt 10) w zw. z art. 110 ust. 3 zdanie 2 w zw. art. 111 pkt. 5) i pkt. 6) p.z.p. w związku z tym, że Wykonawca:
-który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady;
-w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził Zamawiającego w błąd przy przedstawieniu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych,
-w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
Trwa okres wykluczenia Wykonawcy SAFEGE wskazany w art. 111 pkt 4), 5) oraz 6) p.z.p. a Wykonawca w ocenie Zamawiającego nie przeprowadził skutecznie procedury samooczyszczenia.
W pkt. 9.2. ppkt. 7), 8) oraz 10) IDW Zamawiający przewidział fakultatywne przesłanki wykluczenia odpowiadające przepisom art. 109 ust. 1 pkt. 8) oraz art. 109 ust. 1 pkt 10 p.z.p. Wykonawca wraz z ofertą złożył Formularz 3.1 Jednolity europejski dokument zamówienia (JEDZ/ESPD), w którym oświadczył w pkt I ppkt 2), że zachodzą wobec niego przesłanki wykluczenia z postępowania określone w art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 oraz 10 ustawy p.z.p. Jednocześnie oświadczył, że w związku z ww. okolicznością, podjął środki naprawcze, o których mowa w art. 110 p.z.p. tj.: „wykonawca wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane ze swoim nieprawidłowym postępowaniem, podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania nieprawidłowemu postępowaniu w przyszłości – szczegółowe wyjaśnienia wraz z pełną dokumentacją wykonawca przedstawi na wezwanie zamawiającego po otwarciu ofert”.
Wykonawca wraz z formularzem złożył wyjaśnienia i dokumenty zawierające szczegóły faktyczne i prawne dotyczące złożonej deklaracji w formularzu JEDZ składające się na self-cleaning przeprowadzony odrębnie dla przesłanek wykluczenia wynikających z art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p., oraz odrębnie dla przesłanek wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz 10) p.z.p. Niezależnie od procedury samooczyszczenia Wykonawca złożył wyjaśnienia i dokumenty zatytułowane „Wyjaśnienia projekty historyczne” w celu zachowania transparentności.
Zgodnie z art. 110 ust. 3 p.z.p. ocena przedłożonych wyjaśnień i dowodów należy wyłącznie do Zamawiającego, który ma obowiązek odstąpić od wykluczenia wykonawcy pomimo zaistnienia ku temu przesłanek, jeśli Wykonawca udowodni, że podjął działania wystarczające do wykazania jego rzetelności. W przeciwnym wypadku Zamawiający jest zobowiązany wykluczyć wykonawcę. Wykonawca musi: naprawić lub zobowiązać się do naprawienia szkody wyrządzonej swoim nieprawidłowym postępowaniem (art. 110 ust. 2 pkt 1) p.z.p.); aktywnie współpracować przy wyjaśnianiu nieprawidłowego postępowania (art. 110 ust. 2 pkt 2 p.z.p.); podjąć środki techniczne, organizacyjne i kadrowe w celu zapobieżenia dalszemu nieprawidłowemu postępowaniu (art. 110 ust. 2 pkt 3 p.z.p.). Działania te muszą być adekwatne do konkretnego naruszenia, podjęte i udowodnione łącznie.
Analiza powinna być dokonana przez Zamawiającego na podstawie dowodów przedstawionych przez wykonawcę, bowiem celem badania jest sporządzenie oceny czy wykonawca pomimo okoliczności wykazał swoją rzetelność.
Jeśli wykonawca nie przedstawi takich dowodów lub przedstawione dowody będą niekompletne, w tym dobrane stronniczo, nie zostanie spełniona konieczna przesłanka samooczyszczenia dotycząca aktywnej współpracy wykonawcy z zamawiającym przy wyjaśnianiu faktów i okoliczności związanych z nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami. Wykonawca powinien aktywnie, czyli samodzielnie, z własnej inicjatywy współpracować z zamawiającym. Brak gotowości do wzięcia odpowiedzialności za nieprawidłowe postępowanie, choć zrozumiały ze względu na chęć uniknięcia sankcji, jest nie do pogodzenia z ideą instytucji samooczyszczenia. Podjęta przez wykonawcę aktywna współpraca musi doprowadzić do wyczerpującego wyjaśnienia faktów i okoliczności mogących być podstawą wykluczenia.
Samo podjęcie działań naprawczych i zapobiegawczych określonych w art. 110 ust. 2 pkt 1–3 pz.p. nie jest wystarczające. Z brzmienia art. 110 ust. 2 p.z.p. wynika jasno, że wykonawca musi udowodnić te działania zamawiającemu. Zamawiający nie bada z urzędu, czy wykonawca, podjął działania w celu samooczyszczenia, które są wystarczające do wykazania jego rzetelności. Wykonawca musi przedstawić dowody z własnej inicjatywy. Udowodnienie samooczyszczenia jest elementem aktywnej współpracy wykonawcy z zamawiającym, co stanowi warunek samooczyszczenia. Wykonawca bez wezwania złożyć powinien kompletne dowody, wystarczające do wykazania jego rzetelności. Jeśli wykonawca przedstawi niekompletne, a tym samym nierzetelne informacje, nie zostanie spełniona konieczna przesłanka samooczyszczenia. Współpraca z zamawiającym obejmuje również wyjaśnienie, czy istnieje podstawa wykluczenia. Oznacza to, że w celu samooczyszczenia wykonawca musi z własnej inicjatywy i bez wezwania podać w oświadczeniu o niepodleganiu wykluczeniu informację, że zachodzi wobec niego odpowiednia podstawa wykluczenia oraz wskazać opis środków naprawczych i zapobiegawczych.
Podanie informacji Zamawiającemu ma na celu dokonanie przez niego samodzielnej oceny czy Wykonawca jest wiarygodny i rzetelny pomimo nieprawidłowości jakie miały miejsce w przeszłości. Ocena należy zatem tylko do Zamawiającego, a nie do Wykonawcy. Zamawiający musi zatem ocenić wiarygodność i moc dowodów oraz ustalić fakty. Najbardziej doniosłe prognostycznie znaczenie ma ocena postawy wykonawcy przy przedstawianiu zamawiającemu prowadzącemu to konkretne postępowanie informacji na temat nieprawidłowości będących podstawą wcześniejszego wykluczenia oraz podjętych środków dostosowawczych. Oznacza to, że przedstawienie informacji w sposób selektywny, niepełny, z oceną własną Wykonawcy - nie spełnia wymogów stawianych Wykonawcy przez ustawę.
Zamawiający podkreśla, że zgodnie z orzecznictwem KIO wypowiedzenie lub odstąpienie od umowy, wysunięte roszczenie odszkodowawcze lub naliczenie kar umownych nie musi być usankcjonowane przez sąd. Podjęcie sporu sądowego w tym zakresie nie ma wpływu na wykluczenie wykonawcy, bowiem także odszkodowanie wypłacone bez sporu sądowego może być podstawą wykluczenia (wyrok KIO z 18.03.2022 r. sygn. akt KIO 566/22).
Dodatkowo o procedurze self-cleaningu należy mówić jedynie w przypadku, gdy Wykonawca przyznaje się do błędu po swojej stronie i wskazuje środki naprawcze, SAFEGE podkreśla natomiast w wielu dokumentach, które przekazał Zamawiającemu, że nie uznaje swojej winy w związku z nieprawidłowościami związanymi z realizacją wskazywanych sporach.
Taka postawa Wykonawcy uniemożliwia dokonanie samooczyszczenia w skuteczny sposób, zgodnie z ustawą p.z.p. Wykonawca nie powinien w ogóle kwestionować opisywanych okoliczności, gdyż instytucja samooczyszczenia ma za zadanie wykazanie Zamawiającemu rzetelności Wykonawcy zdolnego do przyznania się do popełnionych naruszeń. Aby skorzystać z procedury samooczyszczenia, Wykonawca musi w pierwszej kolejności przyznać się do deliktu lub naruszenia, które skutkują wykluczeniem z postępowania. Bez takiego przyznania się, samooczyszczenie nie jest możliwe. Brak przyznania się do błędu sprawia, że podjęte działania naprawcze są niewiarygodne i nie skutkują pozytywnym wynikiem samooczyszczenia.
W wyniku przeprowadzonej, stosownie do art. 110 ust. 3 ustawy p.z.p., analizy przedłożonych wyjaśnień i dokumentów w toku procedury samooczyszczenia Zamawiający uznał, że podjęte przez Wykonawcę SAFEGE działania naprawcze są niewystarczające do wykazania jego rzetelności.
Zamawiający przeanalizował przedłożone przez Wykonawcę oświadczenia, wyjaśnienia oraz dowody - dokumenty dla przeprowadzenia procedury samooczyszczenia w zakresie przedstawionych okoliczności związanych z pozyskaniem zamówienia publicznego lub jego realizacją przez Wykonawcę. W ocenie Zamawiającego przeprowadzona procedura samooczyszczenia nie została dokonana na tyle starannie i zgodnie z wymogami Ustawy prawo zamówień publicznych aby można było uznać, że Wykonawca pomimo popełnionego czynu wypełniającego przesłanki opisane w art. 109 ust. 1 pkt 7), 8), 10) p.z.p. wykazał swoją rzetelność, przy uwzględnieniu wagi i szczególnych okoliczności tych czynów. Wykonawca nie sprostał obowiązkom wynikającym z art. 10 ust. 2 pkt.2) p.z.p. co wynika z poniższych ustaleń Zamawiającego przedstawionych z zachowaniem systematyki wyjaśnień zaproponowanej przez Wykonawcę:
IV.okoliczności wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p.:
1. zachowanie Wykonawcy w toku składania oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego przez PKP opisanej wyżej jako „Oferta Somonino B”:
Zgodnie z ustaleniami Zamawiającego:
a)Wykonawca obecnie jest w okresie ustawowego 3 letniego wykluczenia wynikającego z art. 111 pkt 4 p.z.p. w związku z zaistnieniem okoliczności związanych z art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p., tj. naliczeniem kar umownych w ramach inwestycji 8 Pułk Ułanów z 22.03.2023 r.
b)kwestia ta pojawiła się w wyjaśnieniach Wykonawcy, bowiem była istotna dla wyboru jego oferty w innym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w którym Wykonawca złożył Ofertę Somonimo B. Jednocześnie stało się to przedmiotem rozstrzygnięcia Krajowej Izby Odwoławczej w postępowaniu zakończonym wyrokiem KIO 3697/24, w myśl którego Wykonawca SAFAGE został wykluczony z postępowania a jego oferta odrzucona właśnie z uwagi na kwestię nienależytego wykonania z przyczyn zależnych od tego wykonawcy istotnego zobowiązania wynikającego z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego, co doprowadziło do naliczenia kar umownych stanowiących surogat odszkodowania w trakcie realizacji inwestycji 8 Pułk Ułanów.
c)z informacji wynikających z treści uzasadnienia wyroku KIO 3697/24 wynika, że Wykonawca realizując umowę zawartą z Zarządem Inwestycji Miejskich w Krakowie dla zadania Umowa ZIM/02/2029/002 z 30.01.2019 r. zawartej między SAFEGE a Gminą Miejską Kraków na „Opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania pn. Budowa 8 Pułku Ułanów” SAFEGE obciążony został karami umownymi za zwłokę w realizacji tego zadania: nota z 30.04.2019 r. na 1.500,00 zł za brak obecności projektanta na naradach oraz nota z 22.03.2023 r. na kwotę 107.500,00 zł za zwłokę w realizacji Etapu I Odcinka 3 zadania ZIM.
d)wykonawca SAFAGE dopuścił się nienależytego wykonania umowy, które było znaczące co do stopnia i zakresu naruszenia zobowiązań umownych, dotyczyło istotnego zobowiązania umownego, zaistniało z wyłącznej winy Wykonawcy, konsekwencją tego zachowania było naliczenie kary umownej o charakterze odszkodowawczym, w wysokości 107.500,00 zł, a zatem nieomal w wysokości 10% wynagrodzenia umownego netto umowy. Wysokość kary została zmniejszona z uwagi na ograniczenia umowne, bowiem potencjalnie kara mogła wynieść 550.650,30 zł, czyli 41% wynagrodzenia (§ 7 ust. 1 ppkt 3) umowy ZIM . Zgodnie z § 4 ust. 1 lit. e) Umowy, Etap I dla Odcinka 3 miał być zrealizowany w terminie 10 miesięcy od dnia 30.11.2019 r. Umowa nie była aneksowana. Na dzień wystawienia noty obciążeniowej tj. na 22.03.2023 r. zwłoka w realizacji umowy wyniosła 40 miesięcy. Wykonawca SAFEGE ze swojej winy spowodował czterokrotne wydłużenie terminu realizacji umowy, co jest naruszeniem istotnego postanowienia umownego.
Wykonawca nie sprostał wymogom wynikającym z art. 109 ust. 2 pkt 2) p.z.p. bowiem samodzielnie nie wyjaśnił wszystkich informacji związanych z przyczyną powstania zwłoki w realizacji zadania, co następnie stało się podstawą do naliczenia kar umownych. Wykonawca wskazał, jedynie ogólnie, że zwłoka powstała w związku z COVID-19, przedłużającymi się uzgodnieniami z podmiotami trzecimi, zmianami zakresu prac dodatkowych. Wykonawca w złożonych w niniejszym postępowaniu wyjaśnieniach nie wskazał na czym polegały przyczyny wystawienia not księgowych. Nie wskazał, która ze stron kontraktu inicjowała zmiany, które w jego ocenie spowodowały opóźnienie, jaki był charakter podejmowanych zmian – czy istotny z punktu widzenia terminowości realizacji zamówienia i wymagający dużego nakładu pracy i jakiej pracy w jakim zakresie, czy wymagał zaangażowania dodatkowych sił i środków organizacyjnych w celu wdrożenia proponowanych zmian oraz jeśli tak to jakich sił i środków, ilu więcej pracowników było niezbędnych do wprowadzenia zmian, czy były to osoby o szczególnych kompetencjach i jakich itp. Nie wskazał jak znaczące było opóźnienie ile dni wynosiło, oraz kto ponosi winę za jego powstanie.
Wykonawca wskazał jedynie, że nastąpiło przekroczenie terminu realizacji umowy 8 Pułk Ułanów i naliczono z tego tytułu kary umowne. Brak podania szczegółów stanu faktycznego stanowi o niewypełnieniu obowiązku wynikającego z art. 110 ust. 2 pkt 2) p.z.p., bowiem Wykonawca nie współpracuje aktywnie z Zamawiającym wyjaśniając szczegóły związane z nieprawidłowym zachowaniem. Zamawiający samodzielnie pozyskał je z powszechnie dostępnych źródeł jak wyrok KIO oraz materiały własne bezpośrednio od zamawiającego ZIM. Dodatkowo Wykonawca mija się z prawdą podając, że „okoliczności realizacyjne Projektu 8 Pułk Ułanów były również przedmiotem oceny dokonanej przez inny skład Krajowej Izby Odwoławczej w sprawie o sygn. akt KIO 4037/24.” Jak wynika z publicznie dostępnych treści wyroków KIO postępowanie to zakończyło się oddaleniem odwołania na wybór oferty SAFAGE wyłącznie z uwagi na jego braki formalne (brak przedłożenia dowodów przy odwołaniu, i spóźnione przedłożenie dowodów na poparcie odwołania przez odwołującego). KIO nie analizowała zatem w tej sprawie kompleksowo sprawy 8 Pułk Ułanów lecz poddała krytyce treść odwołania i zaniechania formalne odwołującego.
Wykonawca podjął środki zaradcze i naprawcze, które opisał lecz jedynie częściowo wykazał dokumentami. Zamawiający negatywnie ocenia przedstawione środki jako nieadekwatne i nieodpowiednie do zapobiegania dalszemu nieprawidłowemu postępowaniu Wykonawcy, co jest celem samooczyszczenia Wykonawcy i jego analizy dokonywanej przez Zamawiającego zgodnie z art. 110 ust. 2 p.z.p.
a)Wykonawca wskazał, że noty obciążeniowe pozostają sporne między stronami. Nie przedstawił jednak na to żadnych dowodów – pozwu czy korespondencji jaką prowadził z Zamawiającym ZIM w tej sprawie.
b)Wykonawca SAFEGE zadeklarował, że nałożona kara stanowiąca surogat odszkodowania została zaspokojona poprzez kompensatę z wynagrodzenia wykonawcy. Nie przedstawił jednak na to żadnego dowodu co jest jedną z przesłanek pozytywnej weryfikacji samooczyszczenia (art. 110 ust. 2 pkt 1) p.z.p.).
c)Wykonawca na poparcie tezy, że nie podlega wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p. przedstawił zaświadczenie ZIM z 18.10.2024 r. W ocenie Zamawiającego jest to wyłącznie dokument, który stwierdza iż na ten dzień w ocenie ZIM zachowanie wykonawcy SAFEGE nie spełnia przesłanek wykluczenia wypełniających art. 109 ust. 1 pkt 7 ) p.z.p. Jednocześnie kwestia spełnienia wymogów kontraktowych przez Wykonawcę SAFEGE w trakcie realizacji umowy z ZIM pod względem wypełnienia przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p. była przedmiotem oceny KIO w wyroku z 07.1.1.2024 r. (sygn. akt KIO 3697/24). KIO nakazała wykluczenie i odrzucenie oferty Wykonawcy SAFEGE bowiem w ocenie KIO w trakcie realizacji umowy ZIM dopuścił się czynów wypełniających przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p. Wyrok KIO jako prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej i w związku z tym ma kluczowe znaczenie dla Zamawiającego przy ustaleniu tej kwestii.
d)Wykonawca wskazał, że ZIM zawarł z nim dalsze umowy, nie wskazał jednak czego ma dowodzić takie zachowanie ZIM, i jaką z przesłanek wskazanych w art. 110 ust. 2 p.z.p. ma to udowadniać. W ocenie Zamawiającego informacje te są nie istotne dla oceny rzetelności wykonawcy. Przywołane Umowy dotyczą sprawowania nadzoru autorskiego nad budową inwestycji, która wykonawca SAFAGE zaprojektował z dużym opóźnieniem a oferta SAFAGE była jedyną złożoną w postępowaniach p.z.p., jakie zostały wszczęte w celu wyłonienia wykonawcy nadzoru autorskiego, co wynika z powszechnie dostępnych danych na stronie ZIM.
e)wykonawca SAFAGE deklaruje, że informuje innych zamawiających o sytuacji w ramach Projektu 8 Pułk Ułanów w świetle wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p. i podjętych środkach naprawczych – Zamawiający nie odnotował złożenia żadnego dowodu na tę okoliczność oprócz poinformowania Zamawiającego GDDKiA – Oddział w Poznaniu;
f)Wykonawca zadeklarował podjęcie konkretnych środków technicznych, organizacyjnych i kadrowych odpowiednich do zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
1) wprowadzono Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 4/2025 z 03.02.2025 r. w sprawie przekazywania informacji o zrealizowanych zamówieniach, zakresu przekazywanych informacji i obowiązku ich aktualizacji. W Ocenie Zamawiającego nie jest jasne czy Zarządzenie obowiązuje: nie zostało podpisane, oraz nie została przedstawiona żadna droga kolportażu zarządzenia wśród pracowników Wykonawcy. Brak zatem dowodów na rzeczywiste obowiązywanie tego dokumentu w spółce oraz przekazanie go pracownikom do stosowania. Dowodem na brak skuteczności Zarządzenia jest także to, że w trakcie, kiedy obowiązywało, Wykonawca SAFAGE sporządził w dniu 27.02.2025r. ofertę do postępowania NASK, a treść tej oferty i jej braki formalne oraz znajdujące się w niej nieaktualne i nieprawdziwe informacje, min. dotyczące realizacji umowy z ZIM stały się podstawą wykluczenia Wykonawcy i odrzucenia jego oferty przez NASK. Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z 03.06.2025 r. sygn. akt KIO 1626/25 uznała tę czynność za zgodną z prawem a dokonane samooczyszczenie, w tym z przesłanki wykluczenia z art. 107 ust. 1 pkt 7) p.z.p. jako nieskuteczne. Wykonawca przygotowując tę ofertę bezsprzecznie nie zastosował się sam do własnych regulacji, mimo, że ma to kluczowe znaczenie dla pozyskiwania przez niego zamówień publicznych. Takie zachowanie Wykonawcy oraz jego skutki nie dają Zamawiającemu GDDKiA podstaw do przyjęcia za wykazane i udowodnione, iż Wykonawca jest rzetelny i skutecznie wdrożył środek naprawczy. Fakty temu przeczą.
2)Wykonawca zadeklarował, że wprowadza zmiany organizacyjne polegające na wzmocnieniu zespołów projektowych. Wykonawca nie wskazał jednak, że takie działanie jest w ogóle adekwatne do przyczyn, które stały za tym, że naruszył zobowiązania umowne wynikające z umowy ZIM, a stanowiące podstawę jego odpowiedzialności odszkodowawczej. Zamawiający nie może zatem dokonać analizy czy środek ten jest adekwatny do zapobiegania dalszym nieprawidłowym postępowaniom Wykonawcy. Wykonawca sam ograniczył sobie tę możliwość nie wyjaśniając wszystkich powodów swego zawinionego nieodpowiedniego zachowania. Zamawiający wskazuje też, że Wykonawca jedynie ogólnikowo wskazał ile osób dodatkowo zatrudnił, nie jest jednak jasne jak może przełożyć się to na poprawę jakości jego pracy. Wykonawca nie wyjaśnił bowiem jednocześnie jaka była struktura zatrudnienia przed wdrożeniem tych środków kadrowych, na jakich stanowiskach były wakaty i z jakich przyczyn, ile osób się zwolniło w tym okresie czasu z powodów niezależnych od Wykonawcy. Wykonawca nie wskazał czy rekrutacja dotyczy tylko zatrudnienia osób jedynie w celu dokończenia zadania ZIM, czy dotyczy wszystkich zadań. Przedstawione dowody na zatrudnienie są też dalece anonimowe, nie jest wskazane ile osób było wcześniej przypisanych do realizacji podobnych kontraktów w ramach struktury organizacyjnej Wykonawcy a ile teraz będzie po rekrutacji. Wykonawca nie przedstawił przyczyn powstania naruszeń: czy wynikały z przeciążenia obowiązkami jego własnych pracowników, czy z braku należytego nadzoru nad zatrudnionymi już pracownikami. Nie wiadomo zatem jak zatrudnienie nowych osób wpłynie na terminowe realizacje w przyszłości, co uniemożliwia Zamawiającemu dokonanie oceny adekwatności przyjętych środków zaradczych. Przedstawione dowody to min. zaświadczenie o zatrudnieniu z 14.11.2024 r., które na chwilę składania oferty oraz jej aktualizację kilkukrotną, (ostatnia w lipcu 2025 r.) może być nieaktualne. Ponadto przedłożono 3 zaświadczenia o zatrudnieniu asystentów dla różnych stanowisk z 11.06.2025 r. Zaświadczenia nie dowodzą tego, że osoby te zostały zatrudnione w celu poprawy jakości realizacji zadań przez Wykonawcę. Z treści tych zaświadczeń Zamawiający nie może wywnioskować, czy osoby te były zatrudnione w celu powiększenia personelu aby bardziej równomiernie rozdzielić pracę w dziale, czy osoby te zatrudniono w ramach zwykłej rotacji pracowników na stanowiskach w danym dziale w celu uzupełnienia wakatów. Sam fakt zatrudnienia asystentów nie świadczy o poprawie rozłożenia obowiązków służbowych w dziale, bowiem nie ma materiału porównawczego, wyjściowego wskazującego na taką poprawę.
3)Wykonawca zadeklarował zmiany organizacyjne w strukturze działu projektowania i przedłożył na dowód tego Wyciąg z księgi organizacyjnej. W ocenie Zamawiającego informacja ta nie dowodzi poprawy rzetelności Wykonawcy bowiem brak materiału porównawczego jaka była organizacja pracy przed tą zmianą i jak to działanie ma poprawić jakość pracy Wykonawcy w przyszłości.
4)Wykonawca zadeklarował, że wysyła pracowników na szkolenia w celu poprawy ich kompetencji, w szczególności osób, które uczestniczą w procesie projektowania. Na dowód przestawił zaświadczenia o uczestnictwie w szkoleniach nt. Zarządzania projektem budowlanym z 12.04.2024 r., ponadto zaświadczenie udziału w kursie „CIVIL3D podstawowy” z 15.03.2024 r. W ocenie Zamawiającego zaświadczenia są cenne jako informacja o podnoszeniu kompetencji osób w nich uczestniczących. Jednakże z ich treści nie wynika, że dotyczą w ogóle pracowników Wykonawcy czy osób stale współpracujących, nie wiadomo z jakiego działu są osoby uczestniczące w szkoleniu oraz czy te osoby nadal pracują u Wykonawcy. Wykonawca nie zadeklarował, że nieprawidłowości związane z podstawami jego wykluczenia wynikają z braku umiejętności obsługi oprogramowania projektowego przez personel Wykonawcy lecz mimo to przedstawił dowód z ukończenia kursu programu do projektowania. Taka umiejętność wydaje się być podstawowa dla realizacji zadań projektowych przez biura projektowe i nie stanowi wyróżniającej się umiejętności. Wskazanie na takie szkolenie jako podnoszące jakość realizacji zobowiązań przez Wykonawcę może prowadzić do wniosku, że wcześniej dotychczasowi pracownicy nie dysponowali takimi umiejętnościami i stąd powstały problemy w realizacji kontraktów. Zamawiający nie dysponuje jednak taką wiedzą stąd przedłożone zaświadczenie nie dowodzi rzetelności wykonawcy.
g) Powyżej opisane dokumenty - „dowody” Zamawiający nie może przyjąć jako środki wykazujące rzetelność Wykonawcy, gdyż nie spełniają podstawowego warunku identyfikowalności. Większość dokumentów nie spełnia wymogu zawarcia w ich treści tej informacji, na dowód której została w ogóle powołana. Dokumenty nie zawierają stanowisk służbowych osób, których dotyczą, czy choćby ogólnych informacji umożliwiających Zamawiającemu GDDKiA powiązanie osoby wymienionej w dokumencie z Wykonawcą. W związku z tym trudno uznać je za dokumenty wykazujące, że dotyczą one personelu Wykonawcy a w konsekwencji, że spełnia taki dokument wymogi, które deklaruje Wykonawca w treści samooczyszczenia.
2. odstąpienie przez Podkarpacki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie od umów zamówienia publicznego na wykonanie operatów wodnoprawnych wraz z odnowieniem pozwoleń wodnoprawnych: umowa nr 417/243/WOŚ/9/2022 z 29.09.2022 r., umowa nr 418/243/WOŚ/6/2022 z 28.09.2022 r., umowa nr 419/243/WOŚ/7/2022 z 28.09.2022 r.
Zgodnie z ustaleniami Zamawiającego:
a)Wykonawca obecnie jest w okresie ustawowego 3 letniego wykluczenia wynikającego z art. 111 pkt 4 p.z.p. w związku z zaistnieniem okoliczności związanych z art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p., tj. naliczeniem kar umownych w toku realizacji umów PZDW w Rzeszowie;
b)w toku realizacji umów wystąpiło szereg okoliczności, które wpłynęły na powstanie zwłoki w realizacji umów, a ostatecznie doprowadziły one do odstąpienia w części od zawartych umów. Wykonawca SAFEGE w samooczyszczeniu samodzielnie nie podał jakie były to przyczyny, nie wskazał kto zawinił, czyja organizacja pracy przyczyniła się do powstania opóźnień, co ma kluczowe znaczenie dla oceny czy wykonawca współpracuje z Zamawiającym (art. 110 ust. 2 pkt 2) p.z.p.) oraz czy środki te są adekwatne do sytuacji, czy dzięki nim można wykazać rzetelność wykonawcy (art. 110 ust. 2 pkt 3) p.z.p.);
c)Wykonawca zawarł ww. trzy umowy na wykonanie operatów wodnoprawnych wraz z odnowieniem pozwolenia wodnoprawnego. Zamawiający odstąpił od umów 29.12.2022 r. oraz wystawił 3 noty księgowe tytułem kar umownych za odstąpienie od umowy. Powodem odstąpienia było niewykonanie umowy w istotnej części, w terminie wskazanym w umowach. Wykonawca nie uzyskał bowiem pozwolenia wodnoprawnego co było celem umowy. Wykonał jedynie operaty wodnoprawne. W trakcie realizacji zadania Wykonawca nie zgłaszał Zamawiającemu – PZDW żadnych informacji o przeszkodach w jego terminowej realizacji. Wykonawca następczo także odstąpił od zawartych umów.
d)Kwestia kar umownych o charakterze odszkodowawczym była przedmiotem postępowania sądowego, jaki wytoczył wykonawca SAFEGE Zamawiającemu PZDW w Rzeszowie, w dniu 23.04.2025 r. zapadł wyrok w sprawie o sygn. akt I C 837/23 oddalający powództwo.
Wykonawca nie sprostał wymogom wynikającym z art. 109 ust. 2 pkt 2) p.z.p. bowiem samodzielnie nie wyjaśnił wszystkich informacji związanych z przyczyną powstania zwłoki w realizacji opisanych wyżej zadań, co następnie stało się podstawą do naliczenia kar umownych. Wykonawca wskazał, jedynie ogólnie, że powstała zwłoka w realizacji zadania. Nie wskazał jakie były przyczyny zwłoki, oraz kto ponosi winę za jej powstanie. Wykonawca wskazał jedynie, że nastąpiło częściowe odstąpienie od umowny i naliczono z tego tytułu kary umowne. Brak podania szczegółów stanu faktycznego stanowi o niewypełnieniu obowiązku wynikającego z art. 110 ust. 2 pkt 2) p.z.p., bowiem Wykonawca w tym zakresie nie współpracuje aktywnie z Zamawiającym - nie wyjaśnia szczegółów związanych z własnym nieprawidłowym zachowaniem.
Wykonawca podjął środki zaradcze i naprawcze, które opisał w wyjaśnieniach do JEDZ lecz jedynie częściowo je wykazał załączonymi dokumentami. Zamawiający negatywnie ocenia przedstawione środki jako nieadekwatne i nieodpowiednie do zapobiegania dalszemu nieprawidłowemu postępowaniu Wykonawcy, co jest celem samooczyszczenia Wykonawcy i jego analizy dokonywanej przez Zamawiającego zgodnie z art. 110 ust. 2 p.z.p.
a)Wykonawca SAFEGE zadeklarował, że nałożona kara stanowiąca surogat odszkodowania została zaspokojona poprzez kompensatę z wynagrodzenia wykonawcy. Nie przedstawił jednak na to żadnego dowodu, co jest jedną z przesłanek pozytywnej weryfikacji samooczyszczenia (art. 110 ust. 2 pkt 1) p.z.p.).
b)Wykonawca przeprowadził czynności wyjaśniające oraz audyt, w wyniku których uznano, że zaleca się na przyszłość aby przy podobnych projektach przeprowadzać analizę ryzyka, bardziej szczegółowe rozpoznanie treści zobowiązań wynikających z umów, regularnie monitorować postęp prac, regularnie informować Zamawiającego o problemach realizacyjnych, wzmocnić kadrowo zespół środowiskowy. Wykonawca nie przedstawił jednak na dowód przeprowadzonej analizy żadnego dokumentu w tym powołanego przez siebie audytu. W związku z tym okoliczność przeprowadzenia analizy nie została udowodniona. Zalecenia zadeklarowane przez Wykonawcę stanowią podstawowe obowiązki podmiotu organizującego realizację zadań na zawodowym poziomie. Zamawiający stwierdził brak w nich szczególnego, indywidualnego charakteru zaleceń dopasowanych do analizowanej realizacji. W ocenie Zamawiającego przeprowadzenie analizy okoliczności związanych z realizacją tej inwestycji nie zostało udowodnionae.
c)wykonawca SAFAGE deklaruje, że informuje innych zamawiających o sytuacji w ramach odstąpienia PZDW w Rzeszowie w świetle wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p. i podjętych środkach naprawczych – Zamawiający nie odnotował złożenia żadnego dowodu na tę okoliczność oprócz poinformowania Zamawiającego GDDKiA – Oddział w Poznaniu;
d)Wykonawca zadeklarował podjęcie konkretnych środków technicznych, organizacyjnych i kadrowych odpowiednich do zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
1)wdrożenie cyklicznych spotkań monitorujących realizowane projekty na bieżąco. W ocenie Zamawiającego zaproszenia na takie spotkania przedstawione na dowód odbywania takich spotkań są niewystarczające. Nie zostało w żaden sposób udowodnione przez Wykonawcę, że takie spotkania się w ogóle odbywają, w jakim miejscu, w jakim składzie osobowym, czy organizowane są rzeczywiście cyklicznie, w jakim interwale czasowym jaki jest ich program. Na stronie 14 Samooczyszczenia przy punkcie 3) wskazano jako dowód: „Przykładowe zaproszenia na cykliczne spotkania DKŚ” w dowodach załączonych do samooczyszczenia brak jednak takiego dokumentu.
2)Wykonawca zadeklarował, że zatrudniono dodatkowe osoby do Działu Konsultingu Środowiskowego, utworzono nowe stanowisko na potrzeby projektów o podobnym charakterze jak zadanie PZDW. Wykonawca nie wskazał jednak, że takie działanie jest w ogóle adekwatne do przyczyn, które stały za tym, że naruszył zobowiązania umowne, stanowiące podstawę jego odpowiedzialności odszkodowawczej. Zamawiający nie może zatem dokonać analizy czy środek ten jest adekwatny do zapobiegania dalszym nieprawidłowym postępowaniom Wykonawcy. Wykonawca sam ograniczył sobie tę możliwość nie wyjaśniając wszystkich powodów swego zawinionego nieodpowiedniego zachowania. Zamawiający wskazuje też, że Wykonawca jedynie ogólnikowo wskazał ile osób dodatkowo zatrudnił, nie jest jednak jasne jak może przełożyć się to na poprawę jakości realizacji umów w przyszłości, bowiem Wykonawca nie wyjaśnił jaka była struktura zatrudnienia przed wdrożeniem tych środków kadrowych, na jakich stanowiskach były wakaty i z jakich przyczyn, ile osób się zwolniło w tym okresie czasu z powodów losowych. Przedstawione dowody na zatrudnienie są też anonimowe, nie jest wskazane ile osób było wcześniej przypisanych do realizacji podobnych kontraktów w ramach struktury organizacyjnej a ile będzie teraz, po rekrutacji. Wykonawca nie przedstawił przyczyn powstania naruszeń: czy wynikały z przeciążenia obowiązkami, czy z braku należytego nadzoru nad zatrudnionymi już pracownikami. Nie wiadomo zatem jak zatrudnienie nowych osób wpłynie na terminowe realizacje zadań w przyszłości a Zamawiający musi właśnie pod tym kątem ocenić adekwatność przyjętych środków zaradczych. Przedstawione dowody to min. zaświadczenie o zatrudnieniu z 07.05.2025 r. , które na chwilę składania oferty oraz jej aktualizację kilkukrotną, (ostatnia w lipcu 2025 r.) może być nieaktualne. Zaświadczenia nie dowodzą tego, że osoby te zostały zatrudnione w celu poprawy jakości realizacji zadań przez Wykonawcę. Z treści tych zaświadczeń Zamawiający nie może wywnioskować, czy osoby te były zatrudnione w celu powiększenia personelu aby bardziej równomiernie rozdzielić pracę w dziale, czy osoby te zatrudniono w ramach zwykłej rotacji pracowników na stanowiskach w danym dziale. Sam fakt zatrudnienia asystentów nie świadczy o poprawie rozłożenia obowiązków, bowiem nie ma materiału porównawczego wskazującego jakie było obciążenie pracą przed rekrutacją.
3)Wykonawca zadeklarował zmiany organizacyjne w strukturze Działu Konsultingu Środowiskowego i przedłożył na dowód tego Schemat organizacyjny tego Działu. W ocenie Zamawiającego informacja ta nie dowodzi poprawy rzetelności Wykonawcy w zakresie organizacji pracy, bowiem brak jest materiału porównawczego jaka była ta organizacja przed tą zmianą i jak to działanie ma wpłynąć na rzetelność Wykonawcy. Wykonawca nie wskazał bowiem, że przyczyną odstąpienia od umowy przez PZDW była niewłaściwa organizacja zadań. Zamawiający ma obowiązek oceniać wyłącznie działania adekwatne do zapobiegania dalszym nieprawidłowościom, które podał Wykonawca w swoich wyjaśnieniach.
4)Wykonawca zadeklarował wzmocnienie bieżącego wsparcia prawnego dla realizowanych projektów. Nie przedstawiono jednak żadnych dowodów na poparcie tej tezy, stąd kwestia ta w ocenie Zamawiającego nie została udowodniona przez Wykonawcę.
5)Wykonawca zadeklarował, że wysyła pracowników na szkolenia w celu podnoszenia ich kompetencji, poprzez wspieranie udziału pracowników DKŚ w szkoleniach, w studiach podyplomowych lub w przyjęciu do Stowarzyszenia Hydrologów Polskich. Na dowód czego przedstawiono anonimowe zaświadczenia udziału w szkoleniach, o ukończeniu studiów oraz dyplom członka Stowarzyszenia. W ocenie Zamawiającego zaświadczenia są cenne jako informacja o podnoszeniu kompetencji osób, które są wymienione na tych dokumentach. Jednakże z ich treści nie wynika, że są to w ogóle pracownicy Wykonawcy, nie wiadomo z jakiego działu organizacyjnego są osoby uczestniczące w szkoleniu oraz czy te osoby nadal pracują u Wykonawcy i będą w przyszłości przy realizacji zamówienia GDDKiA. Wykonawca nie wskazał w jaki sposób wspiera osoby uczestniczące w szkoleniach: czy przykładowo finansuje szkolenia, czy zapewnia zwolnienie od wykonywania obowiązków służbowych w celu udziału w tych zajęciach , czy w inny sposób. Nie wskazano, czy przyczyną odstąpienia od umów PZDW były braki w wiedzy osób realizujących te umowy w zakresie obsługi programu projektowego AutoCAD i jaki jest powód załączenia dowodu na ukończenie tego kursu przez anonimową osobę. W ocenie Zamawiającego Wykonawca nie udowodnił, że faktycznie kieruje swoich pracowników na szkolenia mające znaczenie dla bardziej rzetelnego realizowania obowiązków wynikających z realizacji zawartych umów p.z.p.
V.okoliczności wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz 10) p.z.p.
1. zachowanie Wykonawcy w toku składania oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego przez PKP opisanej wyżej jako „Oferta Somonino B”:
Zgodnie z ustaleniami Zamawiającego:
a)Wykonawca obecnie jest w okresie ustawowego 2 letniego wykluczenia wynikającego z art. 111 pkt 4 p.z.p. w związku z zaistnieniem okoliczności związanych z art. 109 ust. 1 pkt 8) p.z.p. oraz 1 roku w związku z zaistnieniem okoliczności związanych z art. 109 ust. 1 pkt 10) p.z.p. w związku z wprowadzeniem w błąd zamawiającego PKP w związku ze złożeniem oferty w tym postępowaniu podpisanej w dniu 23.07.2024 r. i nie zawierającej informacji o karach naliczonych w ramach realizacji umowy ZIM 8 Pułk Ułanów;
b)kwestia ta została przesądzona w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 07.11.2024r., jaki zapadł w sprawie o sygn. akt KIO 3697/24, w myśl którego Wykonawca SAFAGE został wykluczony z postępowania a jego oferta odrzucona właśnie z uwagi na kwestię braku poinformowania Zamawiającego o fakcie nienależytego wykonania z przyczyn zależnych od tego Wykonawcy istotnego zobowiązania wynikającego ze wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego, co w konsekwencji doprowadziło do naliczenia kar umownych stanowiących surogat odszkodowania w trakcie realizacji inwestycji 8 Pułk Ułanów;
c)Wykonawca wypełniając dokument JEDZ nie wskazał okoliczności związanych z realizacją umowy ZIM 8 Pułk Ułanów, czym mógł wprowadzić w błąd Zamawiającego PKP.
Wykonawca nie sprostał wymogom wynikającym z art. 109 ust. 2 pkt 2) p.z.p. bowiem samodzielnie nie wyjaśnił wszystkich informacji związanych z przyczyną powstania zwłoki w realizacji zadania, co następnie stało się podstawą do naliczenia kar umownych. Wykonawca wskazał, jedynie ogólnie, że składając ofertę w postępowaniu Somonimo B nie ujawnił kwestii naliczenia kar umownych naliczonych w związku z jego zachowaniem w toku realizacji zadania ZIM- 8 Pułk Ułanów. Wykonawca w złożonych w niniejszym postępowaniu wyjaśnieniach nie wskazał na czym polegały przyczyny opóźnień stanowiących podstawę naliczenia kar. Nie wskazał jak znaczące było opóźnienie ile dni wynosiło, oraz kto ponosi winę za jego powstanie. Wykonawca wskazał jedynie, że nastąpiło przekroczenie terminu realizacji umowy 8 Pułk Ułanów i naliczono z tego tytułu kary umowne. Brak podania szczegółów stanu faktycznego stanowi o niewypełnieniu obowiązku wynikającego z art. 110 ust. 2 pkt 2) p.z.p., bowiem Wykonawca nie współpracuje aktywnie z Zamawiającym poprzez wyjaśnienie szczegółów związanych z własnym nieprawidłowym zachowaniem.
Wykonawca podjął środki zaradcze i naprawcze, które opisał lecz jedynie częściowo wykazał dokumentami. Zamawiający negatywnie ocenia przedstawione środki jako nieadekwatne i nieodpowiednie do wykazania, że w wyniku ich wdrożenia Wykonawca zapobiegnie dalszemu nieprawidłowemu postępowaniu, co jest celem samooczyszczenia Wykonawcy i jego analizy dokonywanej przez Zamawiającego przeprowadzonej zgodnie z art. 110 ust. 2 p.z.p.
a)Wykonawca SAFEGE zadeklarował, że PKP nie poniósł żadnej szkody w związku z zaistniałą sytuacją, bowiem na skutek wyroku KIO 3697/24 jego oferta została odrzucona, a umowa nie zawarta.
b)Wykonawca zadeklarował, że analizował zaistniałą sytuację wraz z inwestorem ZIM na dowód czego przedstawił zaświadczenie ZIM z 18.10.2024 r. W ocenie Zamawiającego jest to jest wyłącznie dokument, który stwierdza, iż na dzień jego wystawienia w ocenie ZIM zachowanie Wykonawcy SAFEGE nie spełnia przesłanek wykluczenia wypełniających art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p. Jednocześnie kwestia spełnienia wymogów kontraktowych przez Wykonawcę SAFEGE w trakcie realizacji umowy z ZIM pod względem wypełnienia przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 7), 8) oraz 10) p.z.p. była przedmiotem oceny KIO w wyroku z 07.11.2024 r. (sygn. akt KIO 3697/24). KIO nakazała wykluczenie i odrzucenie oferty Wykonawcy SAFEGE bowiem w trakcie realizacji umowy ZIM 8 Pułk Ułanów, dopuścił się czynów wypełniających przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7) p.z.p. Wyrok KIO jako prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej i w związku z tym ma kluczowe znaczenie dla Zamawiającego przy ustaleniu tej kwestii.
c)Wykonawca przeprowadził wewnętrzne postępowanie wyjaśniające w tym zlecił wykonanie Audytu z 04.12.2024 r. w ramach którego sformułowano wnioski: obowiązek zapoznania się osób uczestniczących w toku składania ofert z treścią uzasadnienia wyroku, dokonanie ponownej analizy podstaw wykluczenia w świetle aktualnego orzecznictwa KIO, dokonanie przeglądu projektów, wyselekcjonowanie tych, od których odstąpiono, czy nałożono kary umowne, zorganizować szkolenie dla osób składających oferty dotyczące fakultatywnych podstaw wykluczenia, wprowadzić obowiązek aktualizowania informacji oraz prezentować poszerzoną informację o realizowanych projektach uwzględniając wyniki analiz przeprowadzonych wg zaleceń wcześniejszych. Na dowód czego przedstawiono dokument Raportu z audytu podstępowania o udzielenie zamówienia publicznego z 04.12.2024 r. sporządzony przez adw. Mateusza Pierzchałę oraz Kamilę Kurowską-Gawryś (Dyrektor Generalny SAFEGE Oddział w Polsce). W ocenie Zamawiającego audyt jest ogólnikowy i w znakomitej większości składa się z opisu stanu faktycznego jaki stał się podstawą wydania wyroku KIO 3697/24. Brak w nim analizy prawnej wyjaśniającej przyczyny błędów SAFEGE. Wnioski dotyczą tylko podjęcia dalszych ogólnych analiz orzecznictwa, analiz bez wdrożenia środków zaradczych dedykowanych dla Wykonawcy w jego szczególnej sytuacji. Audyt nie zdiagnozował właściwie problemu oraz nie zawiera skutecznych środków zaradczych powstania nieprawidłowości w przyszłości;
d)Wykonawca SAFAGE deklaruje, że informuje innych zamawiających o sytuacji w ramach Projektu 8 Pułk Ułanów w świetle wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7).
p.z.p. i podjętych środkach naprawczych – Zamawiający nie odnotował złożenia żadnego dowodu na tę okoliczność oprócz poinformowania Zamawiającego GDDKiA – Oddział w Poznaniu;
e)Wykonawca zadeklarował podjęcie konkretnych środków technicznych, organizacyjnych i kadrowych odpowiednich do zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
1)wprowadzono Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 4/2025 z 03.02.2025 r. w sprawie przekazywania informacji o zrealizowanych zamówieniach, zakresu przekazywanych informacji i obowiązku ich aktualizacji. W Ocenie Zamawiającego nie jest jasne czy Zarządzenie obowiązuje: nie zostało podpisane, oraz nie została przedstawiona żadna droga kolportażu zarządzenia wśród pracowników Wykonawcy. Brak zatem dowodów na rzeczywiste obowiązywanie tego dokumentu w spółce oraz przekazanie go pracownikom do stosowania. Dowodem na brak skuteczności Zarządzenia jest także to, że w trakcie, kiedy obowiązywało, Wykonawca SAFAGE sporządził w dniu 27.02.2025 r. ofertę do postępowania NASK, a treść tej oferty i jej braki formalne oraz fakt umieszczenia w niej nieaktualnych i nieprawdziwych informacji, min. dotyczących realizacji umowy z ZIM stały się podstawą wykluczenia Wykonawcy i odrzucenia jego oferty przez NASK. Czynność Zamawiającego była przedmiotem analizy Krajowej Izby Odwoławczej, która w wyroku z 03.06.2025 r. sygn. akt KIO 1626/25 uznała tę czynność za zgodną z prawem a dokonane samooczyszczenie w tym z przesłanek wykluczenia z art. 107 ust. 1 pkt 7) p.z.p. jako nieskuteczne. W ocenie Zamawiającego Wykonawca nie wykazał, że stosuje własne regulacje wewnętrzne przyjęte dla poprawy jakości złożonych ofert, mimo, że ma to kluczowe znaczenie dla pozyskiwania kontraktów. Nie daje to przekonania o poprawie jego rzetelności na przyszłość.
2)wprowadzono Zarządzenie Dyrektora Generalnego SAFEGE Oddział w Polsce nr 3/2025 z 03.02.2025 r. wraz z instrukcją wypełniania JEDZ. W ocenie Zamawiającego Zarządzenie nie zostało skutecznie wdrożone. Nie została przedstawiona żadna droga kolportażu zarządzenia wśród pracowników Wykonawcy. Brak zatem dowodów na rzeczywiste obowiązywanie tego dokumentu w spółce oraz przekazanie go pracownikom do stosowania. Dowodem na brak skuteczności Zarządzenia jest także to, że w trakcie, kiedy obowiązywało, Wykonawca SAFAGE sporządził w dniu 27.02.2025r. ofertę do postępowania NASK, a treść tej oferty i jej braki i znajdujące się w niej nieaktualne i nieprawdziwe informacje, min. dotyczące realizacji umowy z ZIM stały się podstawą wykluczenia Wykonawcy i odrzucenia jego oferty przez NASK. Czynność Zamawiającego była przedmiotem analizy Krajowej Izby Odwoławczej, która w wyroku z 03.06.2025 r. sygn. akt KIO 1626/25 uznała tę czynność za zgodną z prawem a dokonane samooczyszczenie w tym z przesłanek wykluczenia z art. 107 ust. 1 pkt 7) p.z.p. jako nieskuteczne. Wykonawca nie udowodnił, że stosuje własne zarządzenia, mimo, że ma to kluczowe znaczenie dla pozyskiwania kontraktów. Nie daje to przekonania o jego rzetelności w realizacji kolejnych kontraktów.
3)Wykonawca deklaruje, że przeprowadził rewizję umów realizowanych w ostatnich 3 latach i przedstawia informacje o sprawach spornych w celu uniknięcia wprowadzenia Zamawiających w błąd. W ocenie Zamawiającego Wykonawca nie realizuje tej deklaracji, bowiem w niniejszym postępowaniu, jak i w postępowaniu NASK wypełnił dokument JEDZ w taki sposób, że nie przytoczył wszystkich aktualnych toczących się postępowań, które stanowią podstawę jego wykluczenia. Wykonawca w ramach procedury samooczyszczenia przedstawia bardziej szczegółowo jedynie wybrane postępowania, informując zgodnie z art. 110 p.z.p. o podjętych czynnościach naprawczych i zaradczych. Jednocześnie do dokumentów oferty, do formularza JEDZ załącza plik z informacjami historycznymi, w których zastrzega, że informuje o sprawach sporych. W ocenie Wykonawcy sytuacje te nie spełniają wymogów wykluczenia opisanych w art. 109 ust. 1 pkt 7), 8), 10 p.z.p. W ocenie Zamawiającego takie postępowanie świadczy o tym, że Wykonawca nie godzi się z treścią przepisu art. 110 ust. 3 p.z.p. w którym wskazano, że oceny zachowania Wykonawcy dokonuje Zamawiający a nie sam Wykonawca. Wykonawca nie opisując szczegółowo wszystkich elementów składających się na samooczyszczenie adekwatnie do każdego z zamówień publicznych w przeszłości, które realizował, pozbawia się sam możliwości samooczyszczenia. Zamawiający nie ma bowiem możliwości zbadania istnienia przesłanek jakie są wskazane w art. 110 ust. 2 p.z.p., jeśli Wykonawca z własnej inicjatywy ich nie przedstawi. Wykonawca sam deklaruje, że informuje szeroko o swojej historii kontraktowej, jednakże w praktyce ogranicza się tu jedynie do kilku przykładów, a pozostałe załącza dodatkowo, nie wskazując już czy w związku z okolicznościami wskazanymi w „Informacjach historycznych” podjął środki zaradcze i jakie oraz nie przypisuje ich do konkretnych kontraktów. Zbiorcze podsumowanie w końcowej części tego dokumentu polegające na poinformowaniu o ogólnych działaniach porządkowych podjętych ogólnikowo wobec nie wiadomo jakich konkretnie zaniechań, w ramach nie wiadomo jakich konkretnie zamówień publicznych, stanowi w rzeczywistości ominięcie art. 110 ust. 1 ust. 2 p.z.p. i nie może być w żaden sposób uznane przez Zamawiającego za prawidłowe i spełniające wymogi skutecznego samooczyszczenia. Nie stanowi to także o realizacji zaleceń wynikających z własnych dokumentów Wykonawcy tj. Zarządzenia 3/2025 oraz 4/2025. Wykonawca stosując taką metodę wypełniania JEDZ i wyjaśnień stanowiących załączniki do JEDZ stwarza jedynie pozory pogłębionego informowania Zamawiającego jakie wymaga od niego ustawa p.z.p. w tych okolicznościach. Jednakże w rzeczywistości Wykonawca nadal wprowadza Zamawiających w błąd odnośnie swojej rzetelności i udowadnia, że nie stosuje się do p.z.p. oraz własnych regulacji.
4)Wykonawca zadeklarował, że podjął się organizacji szkoleń dla pracowników w zakresie podstaw wykluczenia, prawidłowego sposobu wypełniania JEDZ, załączników oraz oświadczeń. W ocenie Zamawiającego zaświadczenia są cenne jako informacja o podnoszeniu kompetencji anonimowych osób wskazanych na tych dokumentach. Jednakże z ich treści nie wynika, że są to w ogóle pracownicy Wykonawcy, nie wiadomo z jakiego działu są osoby uczestniczące w szkoleniu oraz czy te osoby nadal pracują u wykonawcy i czy uczestniczą w procesie składania ofert, w związku z czym dokumenty te nie mogą stanowić dowodu na wypełnienie działań szkoleniowych wobec pracowników Wykonawcy.
5)Wykonawca zadeklarował, że wprowadza zmiany organizacyjne polegające na zatrudnieniu specjalistów ds. ofertowania. Zamawiający wskazuje też, że Wykonawca jedynie ogólnikowo wskazał ile osób dodatkowo zatrudnił, nie jest jednak jasne jak może przełożyć się to na poprawę jakości jego pracy, bowiem Wykonawca nie wyjaśnił jaka była struktura zatrudnienia przed wdrożeniem tych środków kadrowych, na jakich stanowiskach były wakaty i z jakich przyczyn, ile osób się zwolniło w tym okresie czasu, z przyczyn losowych. Przedstawione dowody na zatrudnienie są też dalece anonimowe, nie jest możliwe ustalenie ile osób było wcześniej przypisanych do realizacji podobnych kontraktów w ramach struktury organizacyjnej a ile teraz będzie po rekrutacji. Wykonawca nie przedstawił przyczyn powstania naruszeń: czy wynikały one z przeciążenia obowiązkami pracowników, czy z braku należytego nadzoru nad zatrudnionymi już pracownikami. Nie wiadomo zatem jak zatrudnienie nowych osób wpłynie na poprawę składania ofert i brak naruszeń p.z.p. w tym zakresie, pomimo, że to jest przedmiotem oceny Zamawiającego - to Zamawiający ocenia adekwatność przyjętych środków zaradczych. Przedstawione dowody to min. zaświadczenie o zatrudnieniu z 14.11.2024 r. , które na chwilę składania oferty oraz jej aktualizację kilkukrotną, (ostatnia w lipcu 2025 r.) może być nieaktualne. Ponadto przedłożono 3 zaświadczenia o zatrudnieniu asystentów dla różnych stanowisk z 11.06.2025 r. Zaświadczenia nie dowodzą tego, że osoby te zostały zatrudnione w celu poprawy jakości realizacji zadań przez Wykonawcę. Z treści tych zaświadczeń Zamawiający nie może wywnioskować, czy osoby te były zatrudnione w celu powiększenia personelu aby bardziej równomiernie rozdzielić pracę w dziale, czy osoby te zatrudniono w ramach zwykłej rotacji pracowników na stanowiskach w danym dziale. Sam fakt zatrudnienia asystentów nie świadczy o poprawie obciążenia pracą w dziale czy lepszej jego organizacji, bowiem nie ma materiału porównawczego wskazującego na taką poprawę.
le została
f)Powyżej wskazane „dowody” Zamawiający nie może przyjąć jako dokumenty wykazujące rzetelność Wykonawcy gdyż nie spełniają podstawowego warunku identyfikowalności. Większość dokumentów nie spełnia wymogu zawarcia informacji na dowód której w ogóle została powołana. Dokumenty nie zawierają stanowisk służbowych, czy choćby ogólnych informacji stanowiących o powiązaniu osoby wymienionej na dokumencie z Wykonawcą. W związku z tym trudno uznać je za dokumenty wykazujące, że personel Wykonawcy spełnia wymogi, które deklaruje Wykonawca w treści samooczyszczenia.
2. Wykonawca wskazał, że podjęto następujące środki zaradcze w celu wykazania rzetelności Wykonawcy z uwagi okoliczności zaistniałe w postępowaniu NASK
Zgodnie z ustaleniami Zamawiającego:
a)Wykonawca obecnie jest w okresie ustawowego: 2 letniego wykluczenia wynikającego z art. 111 pkt 4 p.z.p. w związku z zaistnieniem okoliczności związanych z art. 109 ust. 1 pkt 8) p.z.p. oraz 1 roku w związku z zaistnieniem okoliczności związanych z art. 109 ust. 1 pkt 10) p.z.p. w związku z wprowadzeniem w błąd Zamawiającego PKP w związku ze złożeniem oferty w tym postępowaniu podpisanej w dniu 23.07.2024 r. i nie zawierającej informacji o karach naliczonych w ramach realizacji umowy ZIM 8 Pułk Ułanów;
b)Wykonawca nienależycie wykonał z przyczyn zależnych od niego istotne zobowiązanie wynikające ze wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego, co w konsekwencji doprowadziło do naliczenia kar umownych stanowiących surogat odszkodowania w trakcie realizacji inwestycji 8 Pułk Ułanów;
c)Wykonawca wypełniając dokument JEDZ nie wskazał okoliczności związanych z realizacją umowy ZIM 8 Pułk Ułanów czym mógł wprowadzić w błąd Zamawiającego PKP;
d)Wykonawca SAFAGE został wykluczony z postępowania a jego oferta odrzucona właśnie z uwagi na kwestię braku poinformowania Zamawiającego o fakcie nienależytego wykonania z przyczyn zależnych od tego wykonawcy istotnego zobowiązania wynikającego ze wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego, co w konsekwencji doprowadziło do naliczenia kar umownych stanowiących surogat odszkodowania w trakcie realizacji inwestycji 8 Pułk Ułanów. Kwestia ta została przesądzona w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 07.11.2024r. jaki zapadł w sprawie o sygn. akt KIO 3697/24;
e)Wykonawca SAFAGE został wykluczony z postępowania a jego oferta odrzucona z uwagi na kwestię braku poinformowania Zamawiającego o fakcie odrzucenia oferty Wykonawcy SAFAGE w postępowaniu PKP Somonimo B i zadeklarowania tego w wyjaśnieniach do JEDZ na dzień łożenia oferty (28.11.2025 r.) pomimo, iż wyrok KIO 3697/24 z 07.11.2024 r. w sposób jasny nakazywał odrzucić ofertę Wykonawcy SAFEGE z uwagi na nieprawidłowości we wcześniejszych realizacjach a skarga SAFEGE złożona na ten wyrok do SO w Warszawie (sygn. akt XXIII Zs 184/24) została wycofana przez samego Wykonawcę w dniu 12.03.2025 r. Wykonawca składając ofertę miał jasną sytuację prawną: jego oferta została ostatecznie odrzucona postępowaniu PKP , jednak w dokumencie JEDZ złożonym w postępowaniu NASK wprost oświadczył, że tak nie jest. Świadczy to o zamierzonym działaniu Wykonawcy lub co najmniej niedbalstwie w sporządzaniu oferty, co miało ten skutek, że wprowadziło Zamawiającego NASK w błąd. Kwestia ta jest przedmiotem wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 03.06.2025 r. jaki zapadł w sprawie o sygn. akt KIO 1626/25;
f)Wykonawca SAFEGE zadeklarował, że PKP nie poniósł żadnej szkody w związku z zaistniałą sytuacją, bowiem na skutek wyroku KIO 3697/24 jego oferta została odrzucona a umowa nie zawarta.
g)Wykonawca SAFEGE zadeklarował, że NASK nie poniósł szkody w związku z zaistnieniem opisanej wyżej sytuacji, bowiem nie została zawarta umowa z wykonawcą w ramach Postępowania NASK (w związku z wyrokiem KIO 1626/25).
h)Wykonawca zadeklarował podjęcie konkretnych środków technicznych, organizacyjnych i kadrowych odpowiednich do zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
1)przeprowadzenie czynności wyjaśniających w tym audytu postępowania NASK z 30.06.2025 r., kształtu złożonej oferty oraz dokumentów i wyjaśnień składanych w postępowaniu NASK; w wyniku których uznano za przyczynę sytuacji:
i.przedłożenie przez osobę składającą ofertę nieaktualnych dokumentów - środkiem zaradczym ma być rozmowa wyjaśniająca istotę błędu, pouczenie o konsekwencjach takiego zachowania i prawidłowym sposobie działania. Zamawiający nie odnotował dowodów na przeprowadzenie takiej rozmowy, bowiem wykonawca ich nie przedstawił;
ii.zalecono zapoznanie osób składających oferty z treścią wyroku KIO z 03.06.2025 r. KIO 1626/25. Wykonawca nie przedłożył dowodu na realizację tego zalecenia.
iii.powołanie Kierownika ds. Ofertowania – zalecenie wykonane.
iv.Zapewnienie podwójnej weryfikacji oferty i dokumentów. Wykonawca nie przedstawił procedury takiej weryfikacji, oraz nie przedstawił dowodów, na jej realizację.
v.wraz z ofertami przedstawiać sytuację związaną z NASK. Wykonawca realizuje zalecenie względem GDDKiA Poznań, nie jest udowodnione, że także wobec innych Zamawiających.
2)Wykonawca podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe odpowiednie do zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości:
i.zatrudnienie Kierownika ds. Ofertowania, który ma czuwać nad aktualnością dokumentów bazowych; Kierownik został powołany czego dowodzi zaświadczenie o zatrudnieniu z 27.06.2025 r. oraz wyciąg z opisu stanowiska pracy, jednak jakość oferty złożonej w niniejszym postępowaniu wskazuje, że jego działania nie spowodowały zmiany w sposobie składania wyjaśnień do JEDZ w stosunku do treści ofert składanych w postępowaniu PKP czy NASK. Wyjaśnienia są bardziej obszerne lecz mniej konkretne, nie zawierają istotnych szczegółów na które zwracał uwagę ww. wyrok KIO, a które wyżej wypunktował po kolei Zamawiający;
ii. odsunięcie osoby składającej ofertę w Postępowaniu NASK od składania ofert w postepowaniach dla SAFEGE, zatrudniono nowa osobę na stanowisku Specjalisty ds. ofertowania. Wykonawca nie przedstawił dowodów na odsunięcie od ofertowania osoby, która składała ofertę w postępowaniu NASK jak i faktu, że ofertę przygotowała inna osoba.
iii. organizacja cyklicznych spotkań z pracownikami w celu omówienia dobrych praktyk ofertowania, informacji o aktualnym orzecznictwie. Wykonawca nie przekazał żadnych dowodów potwierdzających organizację jakiegokolwiek spotkania w tym temacie, nie przedstawił dowodów, na udział w spotkaniu pracowników zajmujących się składaniem ofert, nie przedstawił dowodu na to, że spotkania są regularnie powtarzane w celu utrwalenia deklarowanych wiadomości. Załączono anonimowy e-mail z 01.07.2025 r. skierowany do nieznanej grupy osób oznaczonych jedną literą alfabetu, a w jego treści przekazano wyrok KIO odnoszący się do SAFAGE. Nie wskazano jednak sygnatury wyroku, który ma być tą drogą przekazany, stąd nie jest wiadome który z licznych wyroków jakie wydała Krajowa Izba Odwoławcza w sprawach SAFEGE jest przekazany drogą e-mail, do jakich osób, czy są to w ogóle pracownicy SAFEGE i z jakiego działu, czy są to osoby składające oferty czy inne. Załączony e-mail nie dowodzi zatem realizacji zalecenia audytu.
iv. rozpowszechnianie wśród personelu wiedzy nt. etycznego zachowania, transparentności. Wykonawca nie przedstawił żadnego dowodu na realizację tego działania.
v. zapewnienie większego wsparcia prawnego, Wykonawca nie przedstawił żadnego dowodu na realizację tego działania. Nie wskazał, jakie było wsparcie prawne przed zajściem okoliczności związanych z postępowaniem NASK, jak jest realizowany dostęp pracowników do porad prawnych, czy są dedykowani pracownicy z obsługi prawnej dostępni na bieżąco, dla osób ofertujących, czy są wyznaczane dyżury, czy obsługa odbywa się korespondencyjnie, czy bezpośrednio na miejscu w biurze. Brak jakichkolwiek informacji uniemożliwia uznanie, że te deklaracje są oparte na faktach.
Analizując powyższe Zamawiający doszedł do wniosku, że Wykonawca nie sprostał wymogom wynikającym z art. 109 ust. 2 pkt 2) p.z.p., bowiem powiadomił GDDKiA o fakcie złożenia formularza JEDZ w postępowaniu NASK z informacjami, które nie były zgodne z obiektywnym stanem faktycznym, jednakże samodzielnie nie wyjaśnił wszystkich informacji związanych z przyczyną powstania takiego stanu rzeczy, nie wskazał przyczyn zwłoki w realizacji zadania ZIM na budowę 8 Pułk Ułanów, co następnie stało się podstawą do naliczenia kar umownych. Wykonawca wskazał jedynie ogólnie, że składając ofertę w postępowaniu PKP na zadanie Somonimo B nie ujawnił kwestii naliczenia kar umownych naliczonych w związku z jego zachowaniem w toku realizacji zadania ZIM - 8 Pułk Ułanów. Wykonawca w złożonych w niniejszym postępowaniu wyjaśnieniach nie wskazał na czym polegały przyczyny opóźnień stanowiących podstawę naliczenia kar. Nie wskazał jak znaczące było opóźnienie ile dni wynosiło, oraz kto ponosi winę za jego powstanie. Wykonawca wskazał jedynie, że nastąpiło przekroczenie terminu realizacji umowy 8 Pułk Ułanów i naliczono z tego tytułu kary umowne. Brak podania szczegółów stanu faktycznego stanowi o niewypełnieniu obowiązku wynikającego z art. 110 ust. 2 pkt 2) p.z.p., bowiem Wykonawca nie współpracuje aktywnie z Zamawiającym wyjaśniając z własnej inicjatywy szczegóły związane z jego nieprawidłowym zachowaniem.
Wykonawca podjął środki zaradcze i naprawcze, które opisał w oświadczeniu lecz jedynie częściowo wykazał dokumentami. Zamawiający negatywnie ocenia przedstawione środki jako nieadekwatne i nieodpowiednie do wykazania, że w wyniku ich wdrożenia Wykonawca zapobiegnie dalszemu swojemu nieprawidłowemu postępowaniu, co jest celem przeprowadzenia procedury samooczyszczenia Wykonawcy i jego analizy dokonywanej przez Zamawiającego przeprowadzonej zgodnie z art. 110 ust. 2 p.z.p.
VI.okoliczności związane z projektami historycznymi
Zamawiający wskazuje, że informacje zawarte w dokumencie o nazwie „Wyjaśnienia dotyczące historycznej realizacji projektów w świetle fakultatywnych podstaw wykluczenia” nie mogą stanowić oświadczeń, wyjaśnień i dowodów, wykazujących spełnienie w sposób łączny przesłanek wymienionych w art. 110 ust. 2 p.z.p. tj. podjętych w celu skutecznego samooczyszczenia wykonawcy. Warunkiem przyjęcia takich wyjaśnień za rzetelne samooczyszczenie, jest ich przedstawienie przez Wykonawcę w sposób i w formie przewidzianej ustawą p.z.p. Wykonawca zaniedbał tego obowiązku ponieważ przedstawił jedynie ogólne zarysy 15 umów na realizację zamówień publicznych, wskazał, że w trakcie ich realizacji nastąpiły sytuacje konfliktowe z Zamawiającymi lecz nie przedstawił środków zapobiegawczych powiązanych każdorazowo z tymi umowami. Zamawiający nie ma zatem możliwości dokonać analizy umowa po umowie czy podjęte środki są wystarczające by wyeliminować podobne problemy w przyszłości. Z wyjaśnień nie wynika, czy Wykonawca podjął środki zaradcze względem osób, które przyczyniły się do nałożenia na Wykonawcę kar umownych lub do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od realizacji umów z winy wykonawcy. Ponadto nie wskazano, czy takie środki są adekwatne do zminimalizowania ryzyka powtórzenia się takich sytuacji w przyszłości. Informacja ta stanowi w ocenie Zamawiającego dodatkowy dowód na to, że Wykonawca co najmniej w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawia informacje wprowadzające w błąd tj. deklaruje, że nie podlega wykluczeniu z przyczyn określonych w art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz 10) p.z.p. mimo, że nastąpiły problemy przy realizacji 15 kontraktów lecz jednoczenie sam Wykonawca z własnej inicjatywy nie oferuje dowodów, oświadczeń i wyjaśnień stanowiących samooczyszczenie w kontekście tych umów.
Kluczowe w procedurze samooczyszczenia jest uznanie przez samego Wykonawcę, że ponosi on odpowiedzialność za popełnione nieprawidłowości. W odniesieniu do informacji historycznych już na wstępie Wykonawca sam zastrzega, że nie są to informacje przedstawione w celu samooczyszczenia, niezależnie od tej deklaracji, materiał jaki przedstawia także nie spełnia wymogów określonych w art. 110 ust. 2 p.z.p. i nie może stanowić o rzetelności wykonawcy. wykonawca, który nie uznaje swojej winy nie może skutecznie przeprowadzić procedur samooczyszczenia.
Z materiałów historycznych wyłania się obraz Wykonawcy jako nierzetelnego, bowiem w 5 umowach nastąpiło odstąpienie, w 10 naliczenie kar umownych a 4 przypadkach kary mają charakter odszkodowawczy a nie dyscyplinujący co wynika już z samych wyjaśnień Wykonawcy. Zachowanie Wykonawcy nie ma charakteru incydentalnego. Odstąpienia dotyczyły różnych umów na realizację obiektów kubaturowych, liniowych, dotyczy projektowania, nadzoru, budowy. Nie ma zatem obszaru, w którym Wykonawca nie spowodowałby własnym działaniem nałożenia na niego sankcji. Nie daje to dobrej prognozy na przyszłość odnośnie rzetelności realizacji zadania. Przedstawione informacje w ocenie Zamawiającego nie odpowiadają wymogom samooczyszczenia zarówno z uwagi na to, że wprost zostały przedstawione bez takiej intencji, jak i z uwagi na brak spełniania wymogów formalnych określonych w art. 110 ust. 2 p.z.p.
Zamawiający skupił się w kontekście tego wątku na analizie jednej z podanych inwestycji:
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Olsztynie (dalej: GDDKiA Olsztyn) odstąpiła od całości Umowy nr O/OL.D- 3.2413.11.2021, z dnia 17.11.2021 r., zawartej z firmą SAFEGE na wykonanie projektu budowlanego i wykonawczego wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego dla zadania, pn.: „Rozbudowa drogi krajowej nr 63 na odcinku Giżycko-Miłki”, z powodu niewykonania Umowy w terminie. W ocenie GDDKiA Olsztyn firma SAFEGE do dnia odstąpienia od Umowy, z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, nie wykonała zobowiązań wynikających z Umowy. Z tytułu odstąpienia od całości Umowy przez Zamawiającego, z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, została naliczona kara umowna w kwocie 153 500 zł, tj. 10% umownego wynagrodzenia netto. W związku z naliczeniem kary została wystawiona i przekazana Wykonawcy nota księgowa nr 4092400098 z dnia 19.11.2024 r. W związku z odstąpieniem od całości Umowy nr O/OL.D-3.2413.11.2021 z dnia 17.11.2021 r. i naliczeniem kary za odstąpienie, uprzednio naliczona (nota księgowa nr 4092400089 z dnia 04.11.2024r.) kara za zwłokę w realizacji przedmiotu Umowy w kwocie 221 790,80 zł została anulowania notą księgową korygująca nr 4092400097 z dnia 19.11.2024 r.
Jak wynika z wyjaśnień SAFAGE – złożył on wniosek o zawezwanie do próby ugodowej – w załączeniu przedstawił treść tego wniosku. Z treści wyjaśnień i dowodów nie wynika, czy kara umowna mająca charakter odszkodowawczy za zakończenie umowy przed czasem została w ogóle zapłacona, a zatem, czy szkoda została zrekompensowana. Nie wiadomo, jakie okoliczności były przyczyną powstania tak dużych opóźnień, że nastąpiło zakończenie umowy przed czasem. Wykonawca nie zgadzając się ze stanem faktycznym konsekwentnie nie informuje Zamawiającego GDDKiA Poznań o tym, czy w związku z tym sporem podjął jakiekolwiek działania naprawcze. Wykonawca kwestionuje bowiem sam fakt, iż ta sytuacja ma jakikolwiek wpływ na ocenę jego wiarygodności, rzetelności w kolejnych postepowaniach przetargowych. W ocenie Zamawiającego w niniejszym postępowaniu postawa Wykonawcy w toku zaistniałego sporu jest istotnym prognostykiem jak może się on zachować w podobnych okolicznościach w trakcie realizacji zadania, będącego przedmiotem aktualnego postępowania. Wykonawca przedstawia te informacje i jednocześnie informuje, że wobec braku prawomocnego wyroku sądu orzekającego o tym która ze stron ponosi winę za nienależyte wykonanie zobowiązania i w konsekwencji odstąpienie od umowy nie można uznać, że sytuacja ta stanowi wypełnienie fakultatywnych przesłanek wykluczenia Wykonawcy SAFEGE z niniejszego postępowania.
Zamawiający samodzielnie pozyskał dokumentację postępowania oraz związaną z realizacją umowy zawartej z Oddziałem w Olsztynie. Z dokumentów tych wynika, że kara umowna miała charakter odszkodowawczy związany z faktem odstąpienia od umowy przez Zamawiającego. Nadto odstąpienie było związane z brakiem terminowej realizacji kontraktu przez Wykonawcę, problemami organizacyjnymi u Wykonawcy polegającymi na braku koordynacji działań jego własnych pracowników, współpracowników różnych branż co przekładało się na nieosiągnięcie założeń harmonogramu realizacji umowy. Stopień zaawansowania zadania był tak znikomy, że nie dawał rękojmi ukończenia go w terminach umownych, zmienionych aneksem. Za te okoliczności odpowiada Wykonawca, stąd kwestia odstąpienia przez Zamawiającego i naliczenia kary umownej była uzasadniona.
Stanowisko Zamawiającego związane z obowiązkiem dobrowolnego przyznania się przez Wykonawcę do popełnionych błędów i ich wyłożenia jest ugruntowane w utrwalonej linii orzeczniczej Krajowej Izby Odwoławczej.
W myśl wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z 19.04.2022 r. ( KIO 866/22) :
(…)Instytucję „self-cleaning” należy rozumieć w taki sposób, iż wykonawca, wiedząc i mając świadomość co do tego, iż zaistniały wobec niego przesłanki wykluczenia z postępowania, korzysta z przysługującego mu uprawnienia do udowodnienia zamawiającemu, że podjął on starania w celu wyeliminowania w przyszłości sytuacji, które miały wpływ na zaistnienie wobec niego przesłanki wykluczenia go z możliwości ubiegania się o zamówienie publiczne. Procedura naprawcza (samooczyszczenia - „self-cleaningu”) nie daje możliwości zakwestionowania podstaw wykluczenia, pozwala natomiast wykonawcy udowodnić, że mimo zaistnienia jednej lub kilku przesłanek z art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub art. 109 ust. 1 pkt 2-5 i 7-10 ustawy z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych podjęte przez niego działania są wystarczające do wykazania jego rzetelności. (…) Przy uzupełnianiu JEDZ nie ma przyzwolenia na dokonywanie przez wykonawcę samodzielnej, subiektywnej oceny czy w stosunku do niego zachodzą przesłanki wykluczenia, albowiem jest to rola zamawiającego. (…)Niedopuszczalnym jest zastąpienie nieprawdziwych informacji informacjami prawdziwymi. Prowadzenie postępowania wyjaśniającego z wzywaniem wykonawcy, nie dotyczy sytuacji, w których wykonawca przedstawił zamawiającemu informacje wprowadzające go w błąd. Tutaj dyspozycja ustawodawcy jest jednoznaczna, takiego wykonawcę należy wykluczyć (art. 109 ust. 1 pkt 10 Prawa zamówień publicznych), a jego ofertę odrzucić (art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa zamówień publicznych). Przyjęcie innego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której wykonawca mógłby bezkarnie przedstawiać informacje wprowadzające w błąd na temat swojej przeszłości kontraktowej (zatajając określone fakty), licząc na to, że nawet jeśli zamawiający posiądzie o nich wiedzę, to i tak będzie zobligowany do zwrócenia się do wykonawcy z wnioskami o wyjaśnienia w zakresie przyczyn tych problemów. Byłoby to niezgodne z z celem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jakim jest wybór rzetelnego wykonawcy.(…).
(…)Jeżeli zatem Wykonawca od początku udziału w postępowaniu był świadomy tego, że podawane przez niego w JEDZ informacje dotyczące okoliczności wynikających z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 PrZamPubl są informacjami niezgodnymi ze stanem faktycznym, działanie Wykonawcy winno zostać ocenione jako działalnie lekkomyślne, jeżeli natomiast Wykonawca podając w JEDZ obiektywnie nieprawdziwe informacje nie zdawał sobie z tego sprawy, pozostając w nieuzasadnionym okolicznościami przekonaniu, że nie jest zobowiązany do ich podania, w konsekwencji czego wprowadził Zamawiającego w błąd, takie działanie Wykonawcy winno zostać ocenione jako niedbalstwo.(…)
Jak wskazuje się w orzecznictwie, przypisanie określonej osobie niedbalstwa jest uzasadnione wtedy, gdy osoba ta zachowała się w określonym miejscu i czasie w sposób odbiegający od właściwego dla niej miernika należytej staranności (tak m.in. wskazano w uzasadnieniu do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2004 r., IV CK 151/03).
(…)Dodatkowo podkreślić należy, że ocena postępowania wykonawcy biorącego udział w prowadzonym przez zamawiającego postępowaniu w przedmiocie udzielenia zamówienia publicznego winna być oceniana przez pryzmat zawodowego charakteru jego działalności. Zgodnie z art. 355 § 2 KC - należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.
Niewątpliwie również Wykonawca biorący udział w postępowaniu w przedmiocie udzielenia zamówienia publicznego winien zostać uznany za profesjonalistę.(…)
(…)Rolą wykonawcy jest przedstawienie kompleksowej informacji dotyczącej nieprawidłowości przy realizacji innych zamówień, bądź istnienia innych przesłanek wykluczenia, a z kolei rolą zamawiającego ocena, czy te przesłanki faktycznie zostały wypełnione, czy wykonawca złożył przekonywujące wyjaśnienia w tym zakresie oraz ostatecznie czy podlega wykluczeniu. Nawet wątpliwości, co do należytego wykonywania umowy, powinny sygnalizować u profesjonalnego przedsiębiorcy – potrzebę podjęcia działań eliminujących takie wątpliwości w odniesieniu do kolejnych zamówień (kontraktów). Powyższe jest związane z ocenną kwestią, czy niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest skutkiem przyczyn leżących po stronie wykonawcy i taka ocena w danym postępowaniu należy do danego zamawiającego. Aby taka ocena była możliwa do przeprowadzenia konieczne jest podanie odpowiednich informacji przez wykonawcę z ryzykami, na które Izba wskazuje powyżej. O ile bowiem przesłanki dotyczące niewykonania lub nienależytego wykonania oraz wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy mają charakter obiektywny, o tyle okoliczność, czy nastąpiło to z przyczyn leżących po stronie wykonawcy ma już charakter oceny. Tym też należy tłumaczyć treść pytania zawartego w części III sekcja C JEDZ. Wykonawca ma udzielić odpowiedzi na pytanie o zaistnienie okoliczności faktycznych i obiektywnych, natomiast w sytuacji, gdy odpowiedź na to pytanie brzmi „TAK” – ma udzielić szczegółowych informacji na ten temat tak, aby zamawiający mógł dokonać oceny w zakresie trzeciej przesłanki wykluczenia” (tak: KIO 3467/21).
Mając na względzie powyższe Wykonawca mógł i powinien był dokonać realnej i rzetelnej weryfikacji składnego przez siebie oświadczenia w kontekście treści sformułowanych w JEDZ pytań, czego jednak nie uczynił.
Zamawiający po przeanalizowaniu złożonych w niniejszym postępowaniu oświadczeń, wyjaśnień i dokumentów nie znajduje zatem podstaw do uznania, że nastąpiło przeprowadzenie skutecznego samooczyszczenia Wykonawcy. Jak zostało wykazane wyżej przedstawił on informacje, które nie są spójne, wyczerpujące, zawierają informacje, które nie są oparte na faktach a przedłożone dowody są szczątkowe i nie wykazują wszystkich okoliczności dla których wykazania zostały powołane. Zamawiający nie ma obowiązku poszukiwania, czy wzywania Wykonawcy do uzupełnienia dokumentacji, bowiem samooczyszczenia zakłada inicjatywę Wykonawcy w tym zakresie. Skutki braków formalnych złożonej dokumentacji obciążają wyłącznie wykonawcę. Należyta staranność profesjonalisty nakłada na wykonawcę, który składa ofertę, wraz z określonymi dokumentami i oświadczeniami, obowiązek aby upewnił się, czy deklarowany w nich stan rzeczy odpowiada rzeczywistości.
Wykonawca miał świadomość istnienia nieprawidłowości przy realizacji umów wskazanych w Wyjaśnieniach załączonych do JEDZ oraz o fakcie i podstawach wkluczeń z postępowań o udzielenie zamówień przywołanych w tych dokumentach.
W ocenie Zamawiającego Informacje przedstawione przez Wykonawcę w wyjaśnieniach stanowiących załącznik do JEDZ pozostają zatem w oczywistej sprzeczności z rzeczywistością, a wobec Wykonawcy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7), 8) i 10) p.z.p.
Dowody:
Krajowa Izba Odwoławcza (dalej KIO) dopuściła i przeprowadziła dowody z dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia przekazanej przez zamawiającego.
Rozważania KIO:
KIO dopuściła wykonawcę Ayesa Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie w charakterze uczestnika postępowania po stronie zamawiającego.
KIO nie dopatrzyła się okoliczności, które mogłyby skutkować odrzuceniem odwołania na podstawie art. 528 ustawy.
KIO oceniła, że odwołujący wykazał przesłankę materialnoprawną dopuszczalności odwołania, o której mowa w art. 505 ust. 1 ustawy.
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Co do zarzutu naruszenia przez zamawiającego art. 253 ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8, 10 ustawy w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy przez zaniechanie podania uzasadnienia faktycznego odrzucenia oferty odwołującego, w szczególności w sposób, który umożliwiałby ustalenie, na jakiej podstawie zamawiający uznał, że wystąpiły podstawy wykluczenia SAFEGE z postępowania(i w oparciu o jaką podstawę prawną) w odniesieniu do zdarzeń opisanych w dokumencie „Wyjaśnienia dotyczące historycznej realizacji projektów w świetle fakultatywnych podstaw wykluczenia” oraz w jakim zakresie i z jakich powodów nie uwzględnił informacji i dowodów przedstawionych przez SAFEGE w toku postępowania, które wskazywały na to, że w odniesieniu do tych zdarzeń w stosunku do odwołującego nie są spełnione przesłanki wykluczenia z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy, KIO uznała ten zarzut za zasadny.
W uzasadnieniu prawnym tego zarzutu w ramach informacji o wynikach postępowania zamawiający wskazał trzy podstawy wykluczenia odwołującego z postępowania - art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy. Przy czym w uzasadnieniu faktycznym zamawiający skupił się na tym, że odwołujący nie przyznał się w ramach historycznej realizacji projektów do zaistnienia wobec niego przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy, a więc nie mógł skorzystać z procedury self-cleaningu. Zamawiający wskazał także, że w ilu historycznych projektach od umowy odstąpił zamawiający, a w ilu naliczono kary umowne i uznał, że te ilości świadczą o nierzetelności wykonawcy i braku woli poprawy błędów. Natomiast poza kontraktem tzw. Giżycko-Miłki zamawiający nie dokonał oceny przedstawionych mu historycznych realizacji pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 7, ani także, które z informacji podanych przez odwołującego w odniesieniu do tych projektów uznaje za wprowadzające go w błąd i czy to wprowadzenie w błąd ocenia jako zamierzone działanie, rażące niedbalstwo, czy też może lekkomyślność lub zwykłe niedbalstwo. Jak słusznie podnosił odwołujący wyjaśnienia dotyczące historycznych realizacji projektów zostały zamawiającemu przez odwołującego podane w celu zachowania transparentności i umożliwienia zamawiającemu dokonania samodzielnej oceny, czy odwołujący prawidłowo kwalifikuje zdarzenia dotyczące tych projektów jako niewypełniające przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy. Z uzasadnienia informacji o wyniku, jak również z oświadczenia złożonego przez zamawiającego na rozprawie wynika, że zamawiający nie zgodził się z oceną odwołującego, że okoliczności odstąpienia lub naliczenia kar umownych w historycznych realizacjach projektów nie uzasadniały wykluczenia wykonawcy. Skoro tak, to zamawiający w odniesieniu do każdego z tych projektów, które w jego ocenie uzasadniały wykluczenie odwołującego na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy powinien był wykazać przesłanki wykluczenia wynikające z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy. Zamawiający powołał się jedynie na skalę i częstotliwość nieprawidłowości wykazanych przez odwołującego i brak przyznania się przez niego, że podlega wykluczeniu. Jedynie w przypadku realizacji Giżycko - Miłki zamawiający ujawnił, że ocenił okoliczności zaistniałe na kontrakcie odmiennie niż odwołujący i uznał, że zachowanie odwołującego było zawinione, polegało na braku koordynacji własnych pracowników, co spowodowało naliczenie kary o charakterze odszkodowawczym z powodu braku terminowej realizacji. Zamawiający jedynie wspomniał o tym, że ustalenia takiego dokonał na podstawie informacji zaczerpniętych przez zamawiającego u zamawiającego, na rzecz którego realizowana była inwestycja. Brak wskazania w uzasadnieniu informacji o wyniku postępowania, jakie informacje przekazał inwestor zamawiającemu, uniemożliwia zbadanie, czy ocena zamawiającego była prawidłowa.
W konsekwencji należy zgodzić się z odwołującym, że uzasadnienie informacji o wyniku postępowania w odniesieniu do wyjaśnień dotyczących historycznie realizowanych projektów nie pozwala na ustalenie, dlaczego zamawiający uznał, że w odniesieniu do tych realizacji odwołujący podlegał wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy i czy dotyczyło to wszystkich historycznych realizacji, czy tylko jednej - Giżycko-Miłki, czy w przypadku tych historycznych realizacji projektów w odniesieniu do każdej z nich następował zbieg trzech podstaw wykluczenia, czy też do poszczególnych miała zastosowanie tylko jedna lub dwie podstawy wykluczenia, jeśli tak, to które. Nie można tez ustalić, dlaczego zamawiający ocenił, że odstąpienia i przypadki naliczenia kar miały swoje przyczyny po stronie odwołującego, że dotyczyły istotnych zobowiązań odwołującego, że kary umowne miały charakter odszkodowawczy, a nie dyscyplinujący, nie wykazał też, które z podanych informacji miały charakter wprowadzających w błąd, czy dotyczyło to wszystkich historycznych realizacji, czy jedynie niektórych, czy podstawą wprowadzenia w błąd była wina umyślna po stronie wykonawcy, czy wystąpił jedynie przypadek winy nieumyślnej. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia ocenę prawidłowości czynności zamawiającego, jak również ustalenia, czy odwołujący w odniesieniu do historycznie realizowanych projektów w związku z ustaleniami zamawiającego będzie podlegał wykluczeniu przez okres 3 lat (art. 111 pkt. 4 ustawy), 2 lat (art. 111 pkt. 5 ustawy)m, czy 1 roku (art. 111 pkt. 6 ustawy). Co ma też znaczenie dla ceny długości okresu, w jakim odwołujący powinien stosować instytucję self-cleaningu w odniesieniu do historycznych realizacji projektów, które zamawiający uznał za wypełniające przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt. 7, 8 i 10 ustawy.
Zarzut zatem należało uwzględnić.
Zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy w zw. z art. 110 ust. 3 ustawy w zw. z art. 110 ust. 2 ustawy w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8, 10 ustawy w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy przez nierzetelną, wybiórczą i tendencyjną ocenę treści wyjaśnień złożonych przez odwołującego w trybie art. 110 ust. 2 ustawy, co doprowadziło do niezasadnego uznania, że odwołujący nie przeprowadził skutecznie procedury tzw. „samooczyszczenia” i nie wykazał swojej rzetelności, a w konsekwencji że są spełnione przesłanki do odrzucenia jego oferty, jako złożonej przez wykonawcę podlegającemu wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy w sytuacji, gdy zamawiający nie wykazał, dlaczego podjęte i przedstawione przez SAFEGE środki naprawcze uznał za niewystarczające do wykazania jego rzetelności i jakie środki naprawcze, w ocenie zamawiającego, odwołujący powinien był podjąć, żeby wykazać swoją rzetelność; zarzut należało uznać za zasadny.
KIO nie zaprzecza, że zamawiający szczegółowo zanalizował wyjaśnienia przedstawione przez odwołującego i wskazał w zakresie, jakich projektów odwołujący nie przedstawił dowodów i wskazał dlaczego w jego ocenie te braki uniemożliwiają mu uznanie odwołującego za wykonawcę rzetelnego. KIO nie podziela jednak ustaleń poczynionych przez zamawiającego, w szczególności oceny adekwatności zastosowanych środków naprawczych, w odniesieniu do poszczególnych projektów w ramach, których odwołujący przyznał, że podlega wykluczeniu i poddał się procedurze self-cleaning.
W zakresie dokumentu samooczyszczenia odnoszącego się do wykluczenia na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy odwołujący przedstawił dwa projekty:
Zarząd Inwestycji Miejskich w Krakowie odnośnie inwestycji 8. Pułku Ułanów, z powodu której został wykluczony z postepowania PKP PLK na kontrakcie „Sononimo B” na skutek wyroku KIO sygn. akt KIO 3697/24 na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 oraz Województwo Podkarpackie – Podkarpacki Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie na wykonanie operatów wodnoprawnych wraz odnowieniem pozwoleń wodnoprawnych objętej trzema umowami:
Akt umowy nr 417/243/WOŚ/9/2022 z dnia 29.09.2022 r. (dalej również jako: „Umowa nr 417”);
Akt umowy nr 418/243/WOŚ/6/2022 z dnia 28.09.2022 r. (dalej również jako: „Umowa nr 418”);
Akt umowy nr 419/243/WOŚ/7/2022 z dnia 28.09.2022 r. (dalej również jako: „Umowa nr 419”).
W zakresie pierwszego z projektów zamawiający zarzucił odwołującemu nie złożenie dowodów na odbiór odcinka z przekroczeniem terminu, brak dowodów na informowanie innych zamawiających o podleganiu wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 ustawy w związku z realizacją kontraktu 8 Pułku Ułanów i brak dowodów na zaspokojenie ZIM. W ocenie KIO wszystkie te okoliczności nie mogły świadczyć o nieskutecznym wykonaniu przez odwołującego procedury selfcleaningu. Sam zamawiający przyznał, że zapoznał się z wyrokiem KIO 3697/24 i wytyczne z tego wyroku płynące miał na względzie przy ocenie dokonanego samooczyszczenia. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że KIO ustaliła, że odbiór nastąpił z 1102 dniowym przekroczeniem terminu, KIO ustaliła, że zamawiający opóźnienie uznał za zawinione, bo konsekwentnie w nocie księgowej, ale także w oświadczeniu używał pojęcia zwłoka, KIO ustaliła także, że zaspokojenie zamawiającego nastąpiło przez kompensatę wynagrodzenia. Zatem zamawiający mają informacje o zapadłym wyroku podane przez odwołującego, był w stanie zweryfikować tak prawdziwość podawanych mu informacji jak i to czy wykonawca wyjaśnił okoliczności związane ze swoim nieprawidłowym działaniem i czy naprawił szkodę. Tym samym choć odwołujący nie przedłożył dowodów związanych z realizacją kontraktu z ZIM Kraków, to jednak zamawiający miał możliwość oceny podawanych mu informacji. Fakt zaistnienia podstaw wykluczenia został potwierdzony prawomocnym wyrokiem KIO i w tym zakresie odwołujący był n im związany. Wykonawca nie ukrywał faktu, że zamawiający ZIM Kraków ukarał go za zwłokę, a więc zawinione opóźnienie, nie taił wysokości tej kary. Wskazał też dlaczego oceniał, że nie doszło do ziszczenia się przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy, bo ZIM Kraków nie odstąpił od umowy, odwołujący realizował kolejne odcinki, zawierano z nim umowy na nadzór autorski, sam zamawiający ZIM Kraków uważał, że nie doszło do ziszczenia się przesłanek z 109 ust. 1 pkt 7 ustawy, czyli wyjaśnił powody dla których tego kontraktu nie ujął w historycznych realizacjach projektów w postępowaniu Sononimo B. Potwierdza to także wyrok KIO 3697/24, z którego wynika, że odwołujący z zamawiającym ZIM Kraków wymieniali korespondencję dotyczącą naliczonej kary, a mimo to kontynuowali współpracę, również z tego wyroku wynika, że odwołujący powoływał się na te same przyczyny opóźnień, które podał obecnie w swoich wyjaśnieniach, czyli pandemię Covid 19, przedłużające się uzgodnienia, jak i zlecane roboty dodatkowe, przy czym KIO dokonała oceny tych przyczyn i uznała, że nie zmniejszają one winy wykonawcy w opóźnieniu. Tym samym w ocenie KIO zamawiający także miał potwierdzenie tego, że okoliczności, które podał mu odwołujący jako przyczynę opóźnień, były tymi, które uważał, że zaistniały na tym kontrakcie. Zatem wbrew stanowisku zamawiającego, zamawiający mógł ocenić czy podane mu przyczyny opóźnień były usprawiedliwione, czy nie. Wydaje się, że zamawiający zbyt szeroko rozumie obowiązek dowodzenia w zakresie art. `110 ust. 2 pkt. 2 ustawy. Ustawodawca posługuje się tam pojęciem wyczerpującego wyjaśnienia faktów i okoliczności związanych z nieprawidłowym postępowaniem wykonawcy, a nie przedstawienia całokształtu realizacji kontraktu, w którym do tych nieprawidłowości doszło. Wykonawca przyznał się do obciążenia karą za zwłokę i potwierdził jej zapłatę, wskazał powody, dla których nie wskazał tego kontraktu w postępowaniu Sononimo B. Przyznał się do błędu w kwalifikacji prawnej zdarzenia w odniesieniu do fakultatywnych przesłanek wykluczenia. Zamawiający podniósł, że odwołujący nie wykazał, że informuje o zdarzeniu innych zamawiających, poza tym postępowaniem. W ocenie KIO, to ustalenie także nie może stanowić o nieskuteczności self-cleaningu, bo zamawiający nie wyjaśnił, w jaki sposób wykonawca miałby tego dowieść. Czy miałby pozałączać JEDZe z plikami z samooczyszczeniem z innych postępowań, czy miałby przedstawić listę postępowań, w których złożył samooczyszczenie uwzględniające projekt 8 Pułku Ułanów, czy może listę zamawiających, którym takie dokumenty były przedkładane. Ale to co najistotniejsze - zamawiający nie wyjaśnił, na okoliczność spełnienia, której z przesłanek wynikających z art. 110 ust. 2 ustawy takie dokumenty miałyby być składane. Zamawiający sam przyznał, że on takie informacje otrzymał, a z ustaleń KIO wynika, że trzykrotnie w tym postępowaniu. Nadto fakt, że odwołujący informował o inwestycji ZIM Kraków innych zamawiających świadczy wyrok w sprawie KIO 1626/25, na który odwołujący powołał się w wyjaśnieniach dotyczących selfcleaningu w ramach przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy w ramach postępowania NASK. Z wyroku tego wynika, że zamawiający NASK był poinformowany o podstawach wykluczenia związanych z inwestycją ZIM Kraków. Pośrednio o realizacji tego obowiązku świadczy także zarządzenie nr 4, z którego wynika, że pracownicy odpowiedzialni za ofertowanie przed złożeniem ofert mają pozyskiwać aktualne dane z Biura Prawnego dotyczące okoliczności związanych w wykonywaniem poszczególnych umów. Wbrew ustaleniom zamawiającego oba zarządzenia nr 4 i 3 zostały opatrzone podpisem elektronicznym, oba zawierają wskazanie dyrektorom jakich działów zarządzenie zostało przekazane. Zamawiający ocenił zarządzenie nr 4 jako nieadekwatny środek organizacyjny dla zapobiegania dalszym nieprawidłowościom, skoro w postępowaniu dla NASK nie przekazano informacji o wykluczeniu z postepowania Sononimo B. Tu jednak KIO dostrzegła, że zarządzenie pochodzi z 4 lutego 2025 r., zarządzenie nr 3 z 3 lutego 2025, szkolenie przeprowadzone w firmie odwołującego w zakresie przesłanek wykluczenia także pochodzi z tej daty, a odwołujący zaskarżył wyrok KIO 3697/24 i wycofał skargę dopiero 25 lutego 2025 r., 26 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie umorzył postępowanie, a 28 lutego 2025 r. upływał termin składania ofert w postępowaniu NASK, zatem w ocenie KIO zamawiający zbyt restrykcyjnie ocenił, że zarządzenie nr 4 nie zadziałało. Skoro moment pomiędzy uznaniem przez odwołującego, że godzi się na to, że KIO nakazała jego wykluczenia z postępowania Sononimo B, a złożeniem oferty w postępowaniu NASK dzieliły dwa dni, to mogło dojść do niezamierzonego braku przepływu informacji. W ocenie KIO odwołujący przyznał się w tym zakresie do błędu popełnionego przez swojego pracownika, co do nieprzekazania zaktualizowanego wyjaśnienia. Na rozprawie odwołujący zwracał uwagę na sekwencję zdarzeń związanych niepodaniem zamawiającemu NASK informacji o wykluczeniu w Sononimo B. Wykazał, że inwestuje w pracowników zajmujących się ofertowaniem, gdyż przedstawił umowę o finansowaniu studiów podyplomowych z zakresu zamówień publicznych. Zamawiający podniósł dalej, że wprawdzie wykazano zwiększenie zatrudnienia, ale skoro nie są znane przyczyny opóźnień w ZIM Kraków, to nie wiadomo, czy dodatkowe zatrudnienie stanowi remedium na ten stan. W ocenie KIO zamawiający pominął treść zaświadczeń trzech osób o szkoleniach zarządzania projektem budowlanym. Elementami tego szkolenia były wpływ struktury organizacyjnej na projekt, struktura podziału pracy, planowanie działań, w tym Metoda Ścieżki Krytycznej, monitorowanie realizacji projektu, zarządzanie ryzykiem, w tym planowanie i monitorowanie, a także wyciąganie wniosków. W ocenie KIO te elementy, w których pracownicy odwołującego podnieśli swoje kwalifikacje należy ocenić jako adekwatne do zapobiegania opóźnieniom w realizacji projektów. Wymienione elementy pozwalają na wykrycie niedostatecznej obsady osobowej na potrzeby realizacji projektu, monitorowanie realizacji projektu, co pozwala na bieżące wykrywanie trudności w realizacji, a tym samym szybszą reakcję pozwalającą na uniknięcie popadnięcia w opóźnienie. Nie mniej istotne jest wyciąganie wniosków, które pozwala na zdiagnozowanie problemów także na przyszłość. Zamawiający podniósł, że nie wiadomo kim są osoby, które przeszkolono i z jakich działów, a szkolenie CIVIL3D nie służy podniesieniu kompetencji bo jego zakres jest podstawowy. W ocenie KIO zamawiający nie tyle ocenia adekwatność podjętych przez odwołującego środków, ale wyraża obawy, co do realności ich wdrożenia. W ocenie KIO nie logiczne byłoby przyjąć, że odwołujący szkoli pracowników, z których podniesionych kompetencji nie zamierza użytecznie skorzystać, a poznanie imion i nazwisk osób szkolonych nie dałoby zamawiającemu większej gwarancji realności wprowadzonych zmian. Co do certyfikatu CIVIL3D, to faktycznie dotyczy on zakresu podstawowego, ale dla specjalistycznego oprogramowania do szczegółowego projektowania i tworzenia dokumentacji z zakresu infrastruktury lądowej, w ramach modelowania 3D. Jak wynika ze strony producenta, to oprogramowanie pozwala na szybsze projektowanie i tworzenie dokumentacji, oferuje zaawansowaną automatyzację projektowania, lepszą współpracę i koordynację, a więc może stanowić narzędzie pozwalające na skrócenie czasu opracowywania dokumentacji projektowej, a to pozwoli na uzyskanie czasu na uzgodnienia czy zlecone prace dodatkowe, które według odwołującego były powodami wydłużenia realizacji kontraktu z ZIM Kraków, zatem w ocenie KIO, to zaświadczenie mimo zakresu podstawowego może być uznane za adekwatne do eliminowania opóźnień przy przekazywaniu zamawiający dokumentacji projektowej.
Co do zaświadczeń o zatrudnieniu, wyciągów ze struktury organizacyjnej zamawiający podnosił, że brak jest poprzednio obowiązującej struktury, aby można było ocenić celowość zmian, zaświadczenia są zanonimizowane nie pozwalają na ustalenie adekwatności zatrudnienia, nie wykazano związku z projektem dla ZIM Kraków. W ocenie KIO odwołujący pokazał zwiększenie zatrudnienia, wskazał, że pierwotnie zespół liczył 19 osób, obecnie 27 osób. Zamawiający podważa wiarygodność wykazu, a KIO dostrzegło, że odwołujący w schemacie organizacyjnym był na tyle skrupulatny, że pokazał nawet wakat w branży drogowej. W ocenie KIO, to potwierdza, że odwołujący przedstawił obecnie funkcjonujący u niego schemat organizacyjny odzwierciedlający aktualną na dzień składania samooczyszczenia strukturę zatrudnienia w związku z kierowaniem projektami. Wykazał też zaświadczeniami, jakie dodatkowe stanowiska pracy obsadził: asystentów Inżyniera Kontraktu Inżyniera Nadzoru, Projektantów, a także Projektanta Sanitarnego, Specjalisty ds. Ofertowania, pracownika techniczno-biurowego. Skoro opóźnienia w ZIM Kraków dotyczyły przekazania dokumentacji projektowej, to wzmocnienie kadry w zakresie projektowania, nadzoru, ale także koordynacji projektu należy ocenić, jako mogące się przyczynić do sprawniejszego opracowywania dokumentacji projektowej, ale także do bieżącego monitorowania ewentualnych trudności, które mogą wystąpić w trakcie realizacji kontraktu. Odwołujący przedstawił także dwie umowy (wyciągi) o współpracę z projektantami, które w ocenie KIO zamawiający niesłusznie ocenił jako zbyt zanonimizowane, aby ustalić czy faktycznie nawiązano współpracę. Niewątpliwie jedną ze stron umowy o współpracę jest w nich odwołujący, a więc osoba, której ma dotyczyć współpraca w charakterze projektanta nawiązała stosunek współpracy właśnie z odwołującym. W ocenie KIO zamawiający chciałby dokonać audytu firmy odwołującego, co jednak nie wynika z art. 110 ust. 2 ustawy. W ocenie KIO przy takiej szczegółowości informacji, jakich oczekiwałby zamawiający od odwołującego, wydaje się wątpliwe, czy nawet przedstawienie certyfikatu ISO 37301:2021 Systemy zarządzania zgodnością — wymagania i wskazówki dotyczące użytkowania zamawiający uznałby za dowód na wdrożenie compliance na odpowiednim poziomie.
Podobnej oceny dowodów odwołującego dokonał zamawiający w odniesieniu do inwestycji PZDW. Uważa, że nie uzyskał informacji jakie były przyczyny zwłoki, kto za nie odpowiada, brak dowodu na kompensację kary. Przy czym zamawiający podał, że zasięgał informacji o realizacji inwestycji i uzyskał informacje potwierdzające zawinienie odwołującego. Jednak zamawiający nie zdecydował się na przywołanie pisma, czy notatki służbowej z przeprowadzonych ustaleń, które by te twierdzenia zamawiającego potwierdzały. Trudno zatem odnieść się do oceny dokonanej przez zamawiającego. Natomiast odwołujący nie kwestionuje, że kary zostały mu naliczone, że dotyczyły braku możliwości uzyskania wymaganych uzgodnień w terminie i że zostały skompensowane wynagrodzeniem. Odwołujący złożył zamawiającemu wraz z samooczyszczeniem z 22 maja 2025 r. wyciągi z pism procesowych kierowanych w sprawie I C 837/23, z których wynika, że oczekiwane przez zamawiającego protokoły zdawczo-odbiorcze jak również oświadczenie o potrąceniu stanowiły dowody w tamtym postępowaniu. Odwołujący przyznał też niekorzystną dla niego okoliczność, że jego pozew o zapłatę został oddalony 23 kwietnia 2025 r. Zamawiający podniósł w tym zakresie zarzut, że odwołujący nie przedstawił tego wyroku, jednak jeśli odwołujący nie skarżył go, (z wyjaśnień nie wynika, że składano apelację), to zamawiający poza znaną mu z wyjaśnień sentencją nie uzyskałby szerszej informacji o sprawie, jeśli nie było wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Zatem w ocenie KIO nie wiadomo, dlaczego zamawiający czyni z tego zarzut odwołującemu i jaką wartość dodaną uzyskałby zamawiający z odpisu tego wyroku. To co w ocenie KIO, w tym przypadku jest istotne, to to, że zamawiający w odniesieniu do tych okoliczności wykluczenia nie odniósł się do wniosku odwołującego o dokonanie oceny w świetle art. 109 ust. 3 ustawy, a więc nieproporcjonalności wykluczenia biorąc pod uwagę wysokość wynagrodzenia wykonawcy i wysokość naliczonych kar. Zamawiający wskazał jedynie, że wobec nieuzyskania pozwoleń wodnoprawnych w wymaganym terminie stopień niewykonania obowiązków odwołującego był znaczny. Nie wiadomo jednak, z jakich przyczyn zamawiający doszedł do takiego wniosku, skoro według wyjaśnień odwołującego strony uzgodniły częściowe odstąpienie od umowy i ograniczenie wynagrodzenia o 10%, a dopiero następczo zamawiający PZDW naliczył kary umowne. Odwołujący w tym zakresie przyznał, że zachodzi wobec niego przesłanka wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy wskazał, że w ramach realizacji umów doszło do opóźnień, co doprowadziło do sytuacji, w której część zakresu w ramach umów nie została wykonana w terminie i nie uzyskano terminowo odpowiednich decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Nie przedstawił wprawdzie dowodu w postaci raportu z audytu, ale przywołał wnioski z niego płynące, z których trzy KIO oceniła jako mogące rzeczywiście przyczynić się do zapobiegania nieterminowemu uzyskaniu odpowiednich pozwoleń i są to: wprowadzenie regularnego monitoringu postępu prac i potencjalnych zagrożeń dla terminowej realizacji umów, regularne informowanie zamawiającego o potencjalnych ryzykach związanych z realizacją umowy, zarekomendowanie wzmocnienia zespołów realizacyjnych Działu Konsultingu Środowiskowego. W ocenie KIO skoro odwołujący wykonał dokumentację do pozwolenia wodnoprawnego, ale nie zdążył w terminie uzyskać tego pozwolenia, to wprowadzenie monitoringu prac oraz wzmocnienie zespołów realizacyjnych może realnie pozwolić zapobiec opóźnieniom w przyszłości. Również informowanie zamawiającego o pojawiających się ryzykach pozwoli na lepszą komunikację stron, zwiększenie transparentności realizacji kontraktu, podniesienie bezpieczeństwa dla zamawiającego, ale także zapewnienie sobie przez wykonawcę woli współpracy po stronie zamawiającego w celu osiągnięcia wspólnego zamierzenia. Tym samym mimo braku samego audytu przedstawione w wyjaśnieniach wnioski są w ocenie KIO propozycją prawidłowych działań zapobiegawczych. Co do braku informacji o przekazaniu informacji o poleganiu wykluczeniu do innych zamawiających, to w tym zakresie KIO podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w odniesieniu do projektu ZIM Kraków. Tu także ten projekt był wcześniej wskazywany zamawiającym, choćby zamawiającemu NASK, bo wynika to z wyroku KIO 1626/25, który odwołujący wskazał w wyjaśnieniach. Dodatkowo samemu zamawiającemu odwołujący trzykrotnie przedkładał wyjaśnienia, każdorazowo aktualizując swoją sytuację. Zamawiający podniósł, że wykonawca nie wykazał cykliczności spotkań monitorujących. Faktycznie w aktach postępowania nie znajdują się przykładowe zaproszenia na takie spotkanie, które jako dowód powoływał odwołujący, jednak odwołujący wykazał zatrudnienie nowych osób w ramach wzmocnienia działu DŚK i przedstawił zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 07.05.2025 r. (Starszy Specjalista ds. Konsultingu Środowiskowego i Ochrony Środowiska, Starszy Specjalista ds. Konsultingu Środowiskowego i Gospodarki Wodnej, Asystentka Działu Konsultingu Środowiskowego) a także schemat organizacyjny Działu Konsultingu Środowiskowego uwzględniający te stanowiska. Przedstawił także dowody na podnoszenie kwalifikacji w zakresie zgód wodnoprawnych - potwierdzenie rejestracji dotyczące udziału w spotkaniu: „Zgoda wodnoprawna krok po kroku” z dnia 05.12.2024 r. oraz 17.12.2024 r., zaświadczenie uczestnictwa w szkoleniu pn. „Prawo Wodne i jego stosowanie przy realizacji robót budowlanych oraz przy administrowaniu obiektami budowlanymi – zmiany i wyzwania dla branży budowlanej”, świadectwo ukończenia studiów podyplomowych „Zastosowanie współczesnych metod, a także Certyfikat przyjęcia do „Stowarzyszenia Hydrologów Polskich”. Tym dowodom zamawiający zarzucił brak powiązania szkoleń z pracownikami odwołującego. Jednak zdaniem KIO, to nie podważanie wiarygodności oświadczeń wykonawcy, a ocena adekwatności podjętych działań, która powinna być przedmiotem analizy zamawiającego przy selfcleaningu. W ocenie KIO reorganizacja Działu i jego wzmocnienie o trzy osoby, w tym dwóch starszych asystentów może realnie przekładać się na zapobieganie nieterminowemu wykonywaniu dokumentacji do wniosku o pozwolenie wodnoprawne. Także podnoszenie kwalifikacji w związku z przepisami prawa wodnego, w tym kwalifikacji w ramach studiów podyplomowych zwiększa gwarancję prawidłowego wykonania dokumentacji pod pozwolenie wodnoprawne. Wykonywanie dokumentacji bez błędów pozwala na oszczędność czasu i tym samym przekłada się na terminowe ukończenie projektów. Z kolei przyjęcie pracownika odwołującego do Stowarzyszenia Hydrologów Polskich z uwagi na misję stowarzyszenia także należy ocenić, jako zwiększającą gwarancję prawidłowego działania odwołującego. Misja Stowarzyszenia przewiduje między innymi podnoszenie poziomu wiedzy i kwalifikacji z zakresu hydrologii, inicjowanie, opracowywanie i opiniowanie aktów legislacyjnych, norm, instrukcji oraz przepisów dotyczących uprawnień hydrologicznych, umacnianie roli hydrologii w gospodarce wodnej i inżynierii wodnej oraz w ochronnie środowiska i gospodarce przestrzennej, ochronę praw członków SHP, troskę o ich autorytet oraz wysoki poziom etyczny i zawodowy. Tu w szczególności należy zwrócić uwagę na dbałość o wysoki poziom etyczny i zawodowy członka Stowarzyszenia. Skoro odwołujący posiada w swoich zasobach osobę, która będzie dbała o ten poziom, to zwiększa się prawdopodobieństwo uniknięcia w przyszłości nieprawidłowości związanych z realizacją kontraktów dotyczących pozwoleń wodnoprawnych. Zamawiający ponownie podniósł brak przedstawienia poprzedniej struktury organizacyjnej Działu Konsultingu Środowiskowego, jednak w ocenie KIO zamawiający nie dokonał oceny, czy przestawiony nowy schemat organizacyjny można ocenić jako wystarczający dla terminowej realizacji zadań związanych z opracowaniem dokumentacji i pozyskaniem pozwolenia wodnoprawnego. Ostatnim argumentem, jaki podniósł zamawiający jest brak dowodów na wsparcie prawne. Tu także KIO nie podziela stanowiska zamawiającego. Odwołujący przedstawił dowód na konsultacje z kancelarią zewnętrzną w zakresie skargi na wyrok KIO 3697/24, ale z tego emaila wynika, że zakres konsultacji miał być szerszy i dotyczyć analizy prawnej skutków tego wyroku. W ocenie KIO zatem odwołujący nie poprzestał jedynie na własnym Dziale Prawnym, ale także konsultował się na zewnątrz. Słusznie też zwracał odwołujący uwagę na obowiązki Działu Prawnego wynikające z zarządzenia nr 4. Dział Prawny ma gromadzić i aktualizować informacje o umowach, których realizacja nie zakończyła się bezproblemowo i które mogą być rozpatrywane w świetle przesłanek z art. 109 ust. 1 ustawy, z kolei działy odpowiedzialne za ofertowanie mają pozyskiwać aktualne dane z Działu Prawnego i Dział Prawny ma także wspierać te działy w razie pojawiających się wątpliwości. Zatem pod względem regulacji wewnętrznych odwołującego wsparcie prawne w celu unikania wprowadzenia w błąd zamawiających oraz transparentnego informowania o stanie realizowanych projektów został zdaniem KIO wypełniony.
Przechodząc do samooczyszczenia w zakresie przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10, to odwołujący wskazał na dwa zdarzenia:
1.Niepoinformowanie PKP w kontrakcie Sononimo B o karach umownych naliczonych odwołującemu za kontrakt 8 Pułku Ułanów z ZIM Kraków
2.Niepoinformowanie zamawiającego NASK o wykluczeniu odwołującego z postępowania PKP na Sononimo B
Co do pierwszego z kontraktów, to odwołujący podał, że wydawało mu się, że nie musi przedstawiać informacji o karach naliczonym przez ZIM Kraków z uwagi na to, że sam zamawiający nie traktował tych kar jako wypełniających treść art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy, co odwołujący wykazywał oświadczeniem ZIM Kraków z 18 października 2024 r., nadto zachowaniem ZIM czyli kontynuacją umowy na pozostałe odcinki, zlecaniem nadzorów autorskich, prowadzeniem rozmów pomiędzy stronami. Bezsporne jest to, że KIO oceniła to rozumowanie odwołującego jako błędne i niezgodne z ustawą Pzp i uznała, że odwołujący powinien umożliwić zamawiającemu PKP ocenę czy zachodzą przesłanki do wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy w odniesieniu do tego kontraktu. Skoro odwołujący nie podał informacji o naliczonych karach, to wprowadził w błąd zamawiającego. KIO w tej sprawie zgadza się ze stanowiskiem KIO w sprawie KIO 3697/25, przede wszystkim z tego powodu, który ugruntował się w orzecznictwie Sądu Zamówień Publicznych, a więc że wykonawca ma obowiązek przedstawić okoliczności związane z odstąpieniem, odszkodowaniem, naliczeniem kar umownych niezależnie od tego czy uważa, że są one przez niego zawinione, czy nie, czy uważa, że stanowią o niewykonaniu umowy, jej nienależytym wykonaniu, czy niewykonaniu w znacznym stopniu, czy długotrwałym niewykonywaniu. To zamawiający powinien mieć możliwość oceny, czy okoliczności podane przez wykonawcę świadczą za nim czy przeciwko niemu. Zamawiający PKP powinien zatem uzyskać od odwołującego informację o karach naliczonych przez ZIM Kraków i ocenić czy może z nich wywieść przesłankę wykluczenia czy też nie. Niepodanie przez odwołującego tych informacji mogło wprowadzać w błąd zamawiającego PKP co do tego, że wykonawca kontrakt z ZIM Kraków wykonał bez jakichkolwiek trudności, co nie polegało na prawdzie. Okoliczność, że odwołujący został uznany przez KIO za wykonawcę wprowadzającego w błąd, a następnie wykluczony przez PKP z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy nie budziła wątpliwości. Nie budziło też wątpliwości, że nie doszło do poniesienia szkody przez zamawiającego PKP, bo nie zawarł on kontraktu z odwołującym. Zatem problemem w tym przypadku było jedynie to, czy odwołujący wykazał w sposób wiarygodny, że przedsięwziął środki pozwalającemu na uniknięcie takiej sytuacji w przyszłości. Odwołujący wskazał na zatrudnienie specjalisty ds. ofertowania, podniesienie kwalifikacji w zakresie zamówień publicznych, reorganizację działów oferowania, wprowadzenie zarządzeń nr 3 i 4 dotyczących sposobu wypełniania JEDZa i monitorowania realizacji umów w celu zapewniania działom oferowania bieżącej informacji o umowach, które mogą być przedmiotem oceny w świetle fakultatywnych podstaw wykluczenia. Zamawiający w zakresie tych wyjaśnień przedstawił praktycznie tożsamą ocenę samooczyszczenia, do w zakresie samooczyszczenia złożonego w związku z przesłanką z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy, zatem KIO podtrzymuje w tym zakresie wywody i rozważania, które obszernie przedstawiła w odniesieniu do informacji o wyniku postępowania w odniesieniu do przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy.
Co do drugiego ze wskazanych postępowań czyli postępowania NASK, to również w tej sprawie stan wprowadzenia w błąd zamawiającego został ustalony wyrokiem KIO sygn. akt KIO 1626/25 i skład w tej sprawie z tym wyrokiem nie polemizuje. Natomiast obowiązkiem zamawiającego była ocena dokonanego samooczyszczenia z uwzględnieniem wagi czynu wykonawcy. Tu KIO zwraca uwagę, że tak jak już wskazywało wcześniej, pomiędzy decyzją o wycofaniu skargi a momentem złożenia oferty w postępowaniu NASK upłynęły 3 dni. To świadczy, że przewina wykonawcy sprowadzała się do braku aktualizacji wyjaśnień stanowiących samooczyszczenie w bardzo krótkim okresie czasu. Odwołujący nie zaprzecza, że popełnił błąd jego pracownik, który nie zaktualizował wykazu, jednak biorąc pod uwagę krótki czas pomiędzy wycofaniem się ze skargi odwołującego, a złożeniem oferty, trudno jest przypisać działanie w zamiarze czy winę umyślną fakcie pominięcia informacji o wykluczeniu z postępowania PKP.
Zamawiający podniósł, że o braku wykazania rzetelności świadczą brak dowodu na okoliczność przeprowadzenia rozmowy dyscyplinującej z pracownikiem, brak dowodu odsunięcia go od ofertowania. W ocenie KIO skoro pracownik nie został ukarany karą dyscyplinarną upomnienia lub groźniejszą, to fakt przeprowadzenia z nim rozmowy dyscyplinującej nie wymagał przyjęcia formy pisemnej, czy notatki służbowej. Rozmowa pracodawcy z pracownikiem nie musi poza okolicznościami wynikającymi z kodeksu pracy przyjmować formy pisemnej. Zasada pisemności zamówień publicznych nie rozciąga się na badany przypadek. Tym samym nie było podstaw prawnych, aby odwołujący miał obowiązek sporządzić dowód na okoliczność zdyscyplinowania pracownika. Zamawiający powołuje się na brak dowodu odsunięcia pracownika od ofertowania. Przy czym KIO dostrzega, że zamawiający w żaden sposób nie wykazał, że tylko odsunięcie pracownika od ofertowania może przywrócić rzetelność wykonawcy. Skoro pracownik w terminie 3 dni pomiędzy podjęciem przez odwołującego decyzji o wycofaniu skargi i złożeniem oferty w postępowaniu NASK nie sprawdził, czy wolą odwołującego jest dalsze twierdzenie, że nie podlegał wykluczeniu w postępowaniu PKP, to faktycznie nie zastosował się do zarządzenia nr 4. Pozostaje jednak pytanie jak duże zawinienie było tego pracownika. W ocenie KIO zamawiający w ogóle tej okoliczności nie ocenił. A w szczególności nawet nie uzasadnił dlaczego uważa, że jedynym sposobem na przywrócenie rzetelności jest odsunięcie tego pracownika do ofertowania. Oczywiście przepis art. 110 ustawy mówi o zerwaniu wszelkich powiązań z osobami lub podmiotami odpowiedzialnymi za nieprawidłowości, jednak nie należy zapominać, że art. 110 dotyczy także popełniania przestępstw, a nie tylko wprowadzenia w błąd zamawiającego. Czym innym jest sytuacja w której wykonawca zrywa wszelkie powiązania z osobą, przez którą naruszył prawa ochrony środowiska, prawa pracownicze (art. 109 ust. 1 pkt 2 ustawy), a czym innym sytuacja, w której pracownik nie wystąpił do Działu Prawnego o aktualizację przekazywanych w ramach ofertowania informacji.
W ocenie KIO zamawiający w żaden sposób nie uzasadnił oczekiwania odsunięcia pracownika od ofertowania jako jedynego możliwego sposobu naprawy. W ocenie KIO wzmocnienie zespołu ds. ofertowania o osobę specjalisty ds. ofertowania umożliwienie podniesienia kwalifikacji zawodowych przez odbycie zajęć w zakresie zamówień publicznych na Uniwersytecie Poznańskim, zatrudnienie Kierownika ds. ofertowania nadzorującego przebieg procesu oferowania - to czynności adekwatne do zaistniałej sytuacji i gwarantujące przepływ informacji o stanie kontraktów pomiędzy poszczególnymi działami odwołującego. Przeniesienie pracownika na inne stanowisko jest przecież karą dyscyplinarną bardziej dotkliwą niż upomnienie czy nagana, a nawet koniczności ich udzielenia zamawiający nie próbował uzasadnić. Zamawiający zarzucił także brak wykazania wsparcia prawnego i na brak dowodu na cykliczność spotkań w zakresie monitoringu. KIO w tej części podtrzymuje stanowisko wyrażone powyżej. Przy czym nie jest zrozumiały zarzut braku cykliczności monitoringu realizacji umowy w sytuacji, gdy przedmiotem zarzut jest niepoinformowanie zamawiającego NASK o wykluczeniu z postępowania PKP. Ta czynności nie wiąże się z wykonywaniem umów, a z przekazywaniem informacji zamawiającym na etapie ofertowania.
Zamawiający podszedł do oceny samooczyszczenia dokonanego przez odwołującego bardzo restrykcyjnie. Odwołujący wskazywał na skalę prowadzonej przez siebie działalności i na stosunkowo niewielki odsetek umów zakończonych niepowodzeniem. Sam zamawiający na rozprawie potwierdził, że trudności w realizacji kontraktu nie są niczym nadzwyczajnym. KIO nie dziwi obawa zamawiającego o to, aby jego zamówienie nie znalazło się w tym odsetku kontraktów odwołującego, których nie udało się z powodzeniem ukończyć. Jednak zamawiający zamiast dokonać analizy, czy działania podjęte przez odwołującego mogą służyć zmniejszeniu ryzyka niepowodzenia w realizacji kontraktu, skupił się na badaniu wiarygodności składanych dowodów i przedstawianych informacji. KIO wskazuje, że instytucja self-cleaning początkowo miała zastosowanie do zapobiegania przestępstwo przede wszystkim przestępstwom o charakterze korupcyjnym. Stąd na przełomie XX i XXI wieku w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Austrii zaczęły pojawiać się koncepcje ograniczenia tego rodzaju przestępstw nie przez nieuchronność czy dotkliwość kary, ale przez stworzenie zachęt prawnych do zapobiegania tym przestępstwom. Wypracowano warunki tej zachęty polegające na samoraportowaniu firmy i wymagające przyznania się, współpracy z właściwymi organami w celu wyjaśnienia okoliczności popełnionego przestępstwa, naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody, a następnie wdrożenia zasad i procedur służących zapobieganiu popełniania przestępstw w przyszłości. Dlatego w procedurze self-cleaningu mowa się jest o zerwaniu wszelkich powiązań z osobami, chodzi tu bowiem o osoby, które doprowadziły do popełnienia przestępstwa wręczyły łapówkę, zawarły niedozwolone porozumienie. W ocenie KIO analiza poprawności zastosowania procedury self-cleaning musi być każdorazowo rozpatrywana przez pryzmat popełnionych nieprawidłowości. Tym samym inaczej wymóg współpracy w celu wyjaśnienia okoliczności zaistnienia nieprawidłowości będzie trzeba oceniać, jeśli wykonawca dopuścił się przestępstwa w ramach obligatoryjnych podstaw wykluczenia z art. 108 ust. 1 pkt 1 i 2 czy w przypadku zawarcia porozumienia zakłócającego konkurencję (art. 108 ust. 1 pkt 5) lub wykroczenia (art. 109 ust. 1 pkt 2 i 3), a inaczej jeśli z powodu niedbalstwa nie podał informacji (art. 109 ust. 1 pkt 10), czy przedwczesnego rozwiązania umowy lub naliczenia kar umownych, co do których przyczyn i zawinienia najczęściej strony umowy pozostają w sporze (art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy).
Warto powołać wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej C-465/11511, w którym opowiedziano się za zakazem automatycznego wykluczania wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jeżeli to zamawiający wypowiedział umowę w sprawie zamówienia publicznego z danym wykonawcą, z powodu okoliczności, za które ten ostatni ponosi odpowiedzialność
A także wskazać za dr Katarzyną Poprawą w jej pracy doktorskiej "Instytucja „self-cleaning” w polskim prawie zamówień publicznych", że:
"Dyrektywa 2014/24/UE w art. 57 ust. 6 wprowadziła możliwość podjęcia przez wykonawcę, w stosunku do którego zaistniały przesłanki wykluczenia przewidziane w art. 57 ust. 1 i 4, odpowiednich środków, prowadzących do jego „oczyszczenia”. Jeżeli działania te zostaną wprowadzone w sposób skuteczny, poparte odpowiednią do popełnionego czynu lub zaniechania procedurą, wykonawca będzie mógł zostać uznany za niepodlegającego wykluczeniu. Środki naprawcze podjęte przez wykonawcę muszą zostać uznane za wystarczające, aby można było stwierdzić z dużym prawdopodobieństwem, że popełniony czyn lub zaniechanie w przyszłości nie wystąpią. (…)
Wykonawca powinien przedstawić dowody potwierdzające, że podjęte przez niego kroki są wystarczające do wykazania jego rzetelności, pomimo istnienia podstaw wykluczenia534. Oceniając podjęte środki, należy uwzględnić konkretną przesłankę stanowiącą podstawę wykluczenia, wielkość spowodowanych szkód, jak również towarzyszące okoliczności. Muszą one obejmować budowę lub zmiany w strukturach organizacyjnych, wprowadzenie przejrzystych schematów podejmowania decyzji, trybów i procedur kontroli oraz nadzoru, zarządzania kontraktami, a także wprowadzać regulacje dotyczące egzekwowania wewnętrznej odpowiedzialności za podejmowane decyzje."
Zwrócić też należy uwagę na motyw 34 i 49 wyroku TSUE z dnia 14 stycznia 2021 r. w sprawie C-387/19 RTS infra BVBA
34. W drugiej kolejności należy wskazać, że jak wynika z art. 57 ust. 7 dyrektywy 2014/24, przy określaniu warunków stosowania tego art. 57 państwa członkowskie są zobowiązane do poszanowania prawa Unii.
W szczególności muszą one przestrzegać nie tylko zasad udzielania zamówień określonych w art. 18 dyrektywy 2014/24, wśród których znajdują się w szczególności zasady równego traktowania, przejrzystości i proporcjonalności, lecz również zasady poszanowania prawa do obrony, która jako podstawowa zasada prawa Unii, której integralną częścią jest prawo do bycia wysłuchanym, powinna być stosowana wówczas, gdy organ administracyjny ma podjąć w stosunku do danej osoby decyzję wiążącą się z niekorzystnymi dla niej skutkami, taką jak decyzja o wykluczeniu wydana w ramach postępowania o udzielenie zamówienia (wyrok z dnia 20 grudnia 2017 r., Prequ’ Italia, C-276/16, EU:C:2017:1010, pkt 45, 46 i przytoczone tam orzecznictwo
49. Niezależnie bowiem od konkretnego sposobu stosowania art. 57 ust. 6 dyrektywy 2014/24 przepis ten przewiduje w sposób wystarczająco precyzyjny i bezwarunkowy, w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 46 niniejszego wyroku, że dany wykonawca nie może zostać wykluczony z postępowania o udzielenie zamówienia, jeżeli wykaże instytucji zamawiającej w sposób zadowalający , iż podjęte środki naprawcze wykazują jego rzetelność pomimo istnienia podstawy wykluczenia, która go dotyczy. W konsekwencji art. 57 ust. 6 tej dyrektywy przewiduje na rzecz tego wykonawcy minimalną ochronę niezależnie od zakresu uznania pozostawionego państwom członkowskim przy określaniu warunków proceduralnych tego przepisu (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 lipca 1994 r., Faccini Dori, C-91/92, EU:C:1994:292, pkt 17; a także z dnia 5 października 2004 r., Pfeiffer i in., od C-397/01 do C-403/01, EU:C:2004:584, pkt 105). Jest tak tym bardziej, że – jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 102 opinii – art. 57 ust. 6 wspomnianej dyrektywy, poprzez wskazanie minimalnego zakresu okoliczności, które muszą zostać udowodnione, a także kryteriów oceny, których należy przestrzegać, określa podstawowe aspekty systemu środków naprawczych oraz prawa przyznanego wykonawcy.
W ocenie KIO z powyższego wynika, że poziom wymagań zamawiającego tak co do stopnia wyjaśnień jak i udowodnienia rzetelności wykonawcy każdorazowo musi być dostosowany do zaistniałych nieprawidłowości i wagi naruszeń, a podjęte środki nie mają gwarantować tego, że w przyszłości nieprawidłowości nie wystąpią, ale jedynie zmniejszać ryzyko ich wystąpienia. W sprawie należało zbadać, czy wskazane przez odwołującego środki naprawcze mogą przyczynić się do zmniejszenia ryzyka niepowodzenia w realizacji kontraktów, czy przekazania nieaktualnych informacji. W ocenie KIO jak wskazano wyżej te środki naprawcze, która wskazał i udowodnił odwołujący mogą przyczyniać się do zapobiegania nieprawidłowościom w przyszłości. Odwołujący wprowadził regulacje wewnętrzne umożliwiające gromadzenie informacji o nieudanych kontraktach i ich bieżące przekazywanie do Działu Prawnego, a z niego do Działów Ofertowania, co w ocenie KIO pozwoli na ograniczenie sytuacji, w których zamawiający nie zostaną transparentnie poinformowani o rzetelności odwołującego. Odwołujący wprowadził też procedury wypełniania JEDZa, które nie pozostawiają wątpliwości jakich odpowiedzi mają udzielać pracownicy ds. ofertowania w zakresie spornych przesłanek wykluczenia, wprowadził kierownika ds. ofertowania, zatrudnił pracownika ds. ofertowania, przeszkolił załogę w zakresie ofertowania w związku z fakultatywnymi przesłankami wykluczenia, nawiązał współpracę z zewnętrzną kancelarią prawną, umożliwił podniesienie kwalifikacji w zakresie zamówień publicznych. Odwołujący zasilił kadrowo Inżynierów Kontraktu, Inżynierów Nadzoru, oraz Projektantów, co miało związek z spóźnieniem przy opracowywaniu dokumentacji projektowej, zasilił Dział Konsultingu Środowiskowego, co miało związek z spóźnieniem przy uzyskiwaniu pozwolenia wodnoprawnego, podniósł kwalifikacje w ramach projektowania modelowego 3D, podniósł kwalifikacje w zakresie zarządzania projektami, podniósł kwalifikacje w zakresie stosowania prawa wodnego, zatrudnia osobę, która jest członkiem SHP, która ma stać na straży etyki zawodu hydrologa. W ocenie KIO te wszystkie działania mogą posłużyć eliminacji problemów jakie stały się udziałem odwołującego w ramach zdań z którymi wiązało się wykluczenie odwołującego z postępowania.
Z tych względów odwołanie należało uwzględnić w całości.
Zarzut naruszenia przez zamawiającego art.128 ust. 1 i 4 ustawy w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy przez zaniechanie wezwania SAFEGE do udzielenia wyjaśnień w zakresie treści wyjaśnień złożonych przez SAFEGE w trybie art. 110 ust. 2 ustawy w zakresie podjętych przez SAFEGE środków naprawczych w zakresie działań, które w ocenie zamawiającego nie zostały zaprezentowane w oczekiwany przez niego sposób i rodziły dodatkowe pytania po stronie zamawiającego, a które mogły być przedmiotem wyjaśnienia (zarzut ewentualny w stosunku do zarzutu nr 1), nie podlegał merytorycznemu rozpoznaniu.
Zarzut został zgłoszony jako ewentualny, a więc wolą odwołującego było, aby KIO rozpoznało ten zarzut jedynie w sytuacji, gdyby zarzut poprzedzający nie został przez KIO uwzględniony. Zarzut poprzedzający przez KIO został uznany za uzasadniony, tym samym nie ziścił się warunek zawieszający do rozpoznania zarzutu ewentualnego.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 557, art. 574 oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. b) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), orzekając w tym zakresie o obciążeniu kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli zamawiającego.
Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji.
Przewodnicząca:
……………………………………
………………………………………
………………………………………
Otrzymuj raz w tygodniu aktualne informacje
o zmianach w prawie oraz komentarzach ekspertów
Otrzymasz darmowy e-book w prezencie!
„Podpis zaufany i podpis osobisty – najważniejsze informacje o podpisach elektronicznych w PZP"