sygn. akt: KIO 4083/25
WYROK
Warszawa, 03 listopada 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Emil Kuriata
Protokolantka:Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 22 września 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: UXO Marine S.A., Safe Zone Service & Technology sp. z o.o. z siedzibą w Rumii,
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Dyrektora Urzędu Morskiego
w Szczecinie,
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Podwodnych sp. z o.o., H.M. "PIROMOR" z siedzibą w Gdańsku,
orzeka:
1. Odrzuca odwołanie w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art. 18 ust. 1
i 3 ustawy PZP w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z dnia 16 kwietnia 1993 r. („UZNK”) w zw. z art. 16 pkt 1, 2 i 3 PZP (zarzut 1.1.).
2. Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art. 112 ust. 2 pkt 3) PZP w z zw. z art. 57 pkt 2 PZP w z zw. z art. 115 ust. 1 pkt 3 PZP
w zw. art. 128 ust. 1 PZP w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 PZP (zarzut 1.2.).
3. Oddala odwołanie.
4. Kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: UXO Marine S.A., Safe Zone Service & Technology sp. z o.o. z siedzibą
w Rumii i:
4.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: UXO Marine S.A., Safe Zone Service & Technology sp. z o.o. z siedzibą w Rumii, tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
4.2. zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: UXO Marine S.A., Safe Zone Service & Technology sp. z o.o. z siedzibą w Rumii na rzecz zamawiającego Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie, stanowiącą koszty postępowania odwoławczego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:…………………………
sygn. akt: KIO 4038/25
Uzasadnienie
Zamawiający – Dyrektor Urzędu Morskiego w Szczecinie - prowadzi postępowanie
o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego, pn. „Oczyszczenie z obiektów niebezpiecznych pochodzenia wojskowego akwenów objętych Inwestycją pn. Budowa falochronu dla nowego Portu Zewnętrznego w Świnoujściu”.
22 września 2025 roku, wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: UXO Marine S.A., Safe Zone Service & Technology sp. z o.o. z siedzibą w Rumii (dalej „odwołujący”) wnieśli odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1.1.art. 18 ust. 1 i 3 ustawy PZP w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z dnia 16 kwietnia 1993 r. („UZNK”) w zw. z art. 16 pkt 1, 2 i 3 PZP przez zaniechanie odtajnienia wyjaśnień oraz wszystkich załączników do wyjaśnień rażąco niskiej ceny Wykonawcy i tym samym zaniechanie ich ujawnienia Odwołującemu, podczas gdy z uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa Wykonawcy nie wynika, aby zostały spełnione wszystkie niezbędne przesłanki dla skutecznego zastrzeżenia wyjaśnień (załączników do wyjaśnień rażąco niskiej ceny), w tym
w szczególności Wykonawca nie wykazał wartości gospodarczej zastrzeganych informacji oraz nie przedstawił dowodów na wartość utajnianych informacji, a ich ujawnienie może wyrządzić po stronie Wykonawcy szkodę oraz Wykonawca nie wykazał ani nie udowodnić jakie środki podejmuje w celu zachowania informacji
w poufności;
1.2.art. 112 ust. 2 pkt 3) w z zw. z art. 57 pkt 2 w z zw. z art. 115 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 128 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 PZP przez błędną ocenę oferty Wykonawcy i uznaniu,
że Wykonawca wykazał spełnianie warunku udziału w postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej lub finansowej opisanego w rozdz. 10 pkt. 3 ppkt. 3 SWZ oraz rozdz. 11 pkt. 2 ppkt 6) SWZ tj. wykazania posiada ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia na kwotę nie niższą niż 10.000.000,00 zł (słownie: dziesięć milionów złotych) (równowartość tej kwoty), podczas gdy polisa ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej (OC zawiera istotne ograniczenia i wyłączenia, a tym samym nie spełnia wymagań w zakresie minimalnej, wymaganej przez sumy ubezpieczenia, a w konsekwencji poprzez zaniechanie wezwania Wykonawcy do uzupełnienia przedmiotowego środka dowodowego (polisy OC), potwierdzającej spełniania ww. warunku udziału;
ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu 1.1.;
1.3.art. 224 ust. 1, 2, 5, 6 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 PZP przez błędną ocenę oferty i wyjaśnień rażąco niskiej ceny oraz zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy, podczas gdy oferta ta podlega odrzuceniu ze względu na fakt,
że zaoferowana cena i koszt nie są wystarczające dla zrealizowania zamówienia zgodnie z wymaganiami Zamawiającego, a udzielone przez Wykonawcę wyjaśnienia rażąco niskiej ceny nie potwierdzają prawidłowości w obliczeniu ceny i kosztu,
a w konsekwencji
1.4.art. 239 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt. 1 PZP przez wybór jako najkorzystniejszej oferty Wykonawcy w sytuacji, gdy cena zaoferowana przez Wykonawcę budzi istotne wątpliwości, co do możliwości prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia oraz osiągnięcia przez Wykonawcę zysku oraz gdy Wykonawca nie wykazał spełniania warunków udziału w postępowaniu.
Odwołujący wniósł o:
1)merytoryczne rozpatrzenie odwołania i jego uwzględnienie w całości;
2)dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji postępowania;
3)nakazanie zamawiającemu:
a)unieważnienia czynności polegającej na wyborze oferty Wykonawcy jako najkorzystniejszej;
b)przeprowadzenia ponownego badania i oceny oferty Wykonawcy;
c)odtajnienia wyjaśnień i załączników do wyjaśnień Wykonawcy dotyczących sposobu kalkulacji ceny oferty (wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny);
d)wezwania Wykonawcy do uzupełnienia podmiotowego środka dowodowego (polisy OC) w celu wykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej i finansowej opisanego w rozdz. 10 pkt. 3 ppkt. 3) SWZ w zw. z rozdz. 11 pkt. 2 ppkt 6) SWZ;
e)odrzucenia oferty Wykonawcy z uwagi na to, że zawiera rażąco niską cenę,
a wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu;
4)zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów doradztwa prawnego, według norm przepisanych
i zgodnie z fakturą przedstawioną przez Odwołującego na rozprawie.
Odwołujący wskazał, że jest uprawniony do wniesienia odwołania, ponieważ spełnione zostały przesłanki określone w art. 505 ust. 1 PZP. Odwołujący ma interes w uzyskaniu zamówienia, a w wyniku naruszenia przez Zamawiającego wyżej wskazanych przepisów PZP, interes Odwołującego jako zainteresowanego uzyskaniem przedmiotowego zamówienia doznał uszczerbku. W postępowaniu zostały złożone 3 oferty. Oferta Odwołującego została sklasyfikowana na drugim miejscu w rankingu ofert. Zamawiający nieprawidłowo ocenił ofertę Wykonawcy, w tym przede wszystkich bezzasadnie uznał, że wyjaśnienia i załączniki do wyjaśnień Wykonawcy dotyczące sposobu kalkulacji ceny oferty zawierają informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, a tym samym bezzasadnie zaniechał udostępnienia tych dokumentów Odwołującego. Po drugie, Zamawiający błędnie ocenił wyjaśnienia rażąco niskiej ceny złożone przez Wykonawcę, co spowodowało, że w postępowaniu została wybrana oferta, która zawiera rażąco niską cenę, a złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Po trzecie, Zamawiający błędnie ocenił ofertę Wykonawcy pod kątem spełniania warunków udziału w postępowaniu, a w konsekwencji dokonał wyboru oferty Wykonawcy, który nie wykazał spełnienia warunków udziału w zakresie sytuacji ekonomicznej i finansowej. W wyniku czynności podjętych i zaniechanych przez Zamawiającego, Odwołujący utracił możliwość uzyskania zamówienia oraz uzyskania zakładanego zysku. W związku z powyższym Odwołujący w wyniku wyżej opisanych czynności i zaniechań Zamawiającego może ponieść szkodę, co oznacza, że posiada on interes we wniesieniu odwołania.
Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.
Pismo procesowe w sprawie złożył również przystępujący, wnosząc o oddalenie odwołania.
Izba ustaliła i zważyła, co następuje.
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego
z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy procedurze, której wartość szacunkowa zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych.
Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, kwalifikowany możliwością poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.
Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania.
Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron oraz przystępującego, złożone w pismach procesowych, jak też podczas rozprawy Izba stwierdziła, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są bezzasadne. Krajowa Izba Odwoławcza podzielając w całości stanowisko zamawiającego i przystępującego (za wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 25.08.2015 r., sygn. akt: XXIII Ga 1072/15: „Izba ma prawo podzielić zarzuty i wartościową argumentację jednego z uczestników, zgodnie
z zasadą swobodnej oceny dowodów”), wskazuje, co następuje.
Zarzut nr 1.1. - dotyczący zaniechania odtajnienia wyjaśnień przystępującego Izba uznała za spóźniony, w konsekwencji zarzut ten podlegał odrzuceniu na zasadzie wynikającej
z przepisu art. 528 pkt 3 ustawy Pzp. Wskazać należy, że odwołujący w dniu 04 sierpnia 2025 roku (dowód: wydruk korespondencji) otrzymał od zamawiającego część jawną wyjaśnień przystępującego, złożonych zamawiającemu 24 lipca 2025 roku – co na rozprawie potwierdził odwołujący. W treści tych wyjaśnień, na stronie nr 3 przystępujący wyraźnie wskazał, że cyt.: „Wykonawca oświadcza, iż wszystkie informacje zawarte w niniejszych wyjaśnieniach, jak również dane ujawnione w Załącznikach 1-5 do niniejszych wyjaśnień, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz.U.2020.1913 z późn. zm., dalej w treści pisma jako „uznk”). W związku z powyższym Wykonawca zastrzega, iż informacje zawarte w niniejszych wyjaśnieniach nie mogą być udostępniane podmiotom trzecim, w tym w szczególności pozostałym uczestnikom postępowania o udzielenie zamówienia publicznego”. Następnie przystępujący opisał uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicą przedsiębiorstwa zastrzeganych dokumentów.
Tym samym, terminem na wniesienie odwołania od czynności zamawiającego dotyczącej zaniechania odtajnienia złożonych przez przystępującego wyjaśnień z załącznikami, był termin liczony od dnia przekazania tych informacji odwołującemu, tj. od 04 sierpnia 2025 r. (10 dni liczonych od tej daty). Powyższe wynika z brzmienia przepisu art. 515 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, który stanowi, że odwołanie w przypadkach innych niż określone w ust. 1 i 2 wnosi się
w terminie 10 dni od dnia, w którym powzięto lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniesienia,
w przypadku zamówień, których wartość jest równa albo przekracza progi unijne.
Skoro zatem odwołujący już w dacie 04 sierpnia 2025 roku, wobec nieprzekazania przez zamawiającego całości wyjaśnień złożonych przez przystępującego, powziął wiadomość lub przy zachowaniu należytej staranności mógł powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wniesienia odwołania, nie zaskarżył tej czynności zamawiającego (nie wniósł odwołania w terminie 10 dni), to podnoszenie takich zarzutów dopiero w odwołaniu z 22 września 2025 roku, uznać należało za spóźnione – w konsekwencji podlegające odrzuceniu.
Zarzut nr 1.2. – wycofany przez odwołującego na posiedzeniu, podlegał umorzeniu.
Zarzut nr 1.3.
Za niezasadny Izba uznała zarzut odwołującego wskazany w pkt 1.3. petitum odwołania, dotyczący czynności zamawiającego polegającej na zaniechaniu odrzucenia oferty przystępującego z uwagi na rzekomo rażąco niską cenę. Odwołujący, formułując ten zarzut, oparł się wyłącznie na własnych, subiektywnych założeniach przyjętych na potrzeby kalkulacji swojej oferty. Dotyczy to zarówno przyjętego sposobu wykonania usługi oczyszczenia dna
z obiektów ferromagnetycznych, w tym zakresu niezbędnego potencjału kadrowego
i sprzętowego, a także czasu potrzebnego do realizacji zamówienia - w szczególności liczby dostępnych dni pogodowych, w których usługa może być faktycznie wykonywana.
Właśnie ta ostatnia okoliczność stanowiła dla odwołującego asumpt do dalszych rozważań, w których wywodził konieczność intensyfikacji prac w okresie dostępnych dni pogodowych
i w związku z tym zaangażowania potencjału osobowego i sprzętowego w rozmiarze znacząco większym niż wynika to z dokumentacji przetargowej. Twierdzenia odwołującego w tym zakresie zostały oparte na selektywnie dobranych danych statystycznych oraz założeniach wejściowych, które nie mają charakteru obiektywnego i nie wynikają z dokumentacji postępowania. Stanowią one próbę ekstrapolacji własnych założeń przyjętych do kalkulacji kosztów wykonania zamówienia w ofercie złożonej przez odwołującego na ocenę oferty przystępującego.
Krajowa Izba Odwoławcza szczegółowo zapoznała się z wyjaśnieniami złożonymi przez przystępującego i stwierdziła, że zawierają one wszystkie niezbędne fakty i okoliczności poparte stosownymi wyliczeniami, które jako cała logiczna całość daje podstawy do twierdzenia, że przystępujący skalkulował cenę oferty na poziomie umożliwiającym prawidłową realizację przedmiotu zamówienia oraz pozwalającą na osiągnięcie przez tego wykonawcę zysku. Przystępujący w złożonych zamawiającemu wyjaśnieniach odniósł się do istotnych cenowo i merytorycznie aspektów kosztochłonnych wyjaśniając sposób w jaki skalkulował cenę oferty.
Odwołujący natomiast, oczywiście z tego względu, że nie miał dostępu do wyjaśnień złożonych przez przystępującego, z dużą dozą dowolności i swobody wskazywał na jego zdaniem istotne elementy, które nie pozwalały przystępującemu na skalkulowanie ceny
w wysokości podanej w ofercie. Jednakże Izba wskazuje, że argumentacja odwołującego ukierunkowana została na mnożenie negatywnych elementów i budowanie wizji realizacji zamówienia przez przystępującego w taki sposób jakby przystępujący był podmiotem niedoświadczonym, który nie ma świadomości co do możliwości wystąpienia okoliczności, które nie będą pozwalały na prawidłowe zrealizowanie zamówienia. Wskazać należy,
że przystępujący jest doświadczonym przedsiębiorcą, realizującym wiele podobnych przedmiotowo zadań, przez co wskazywanie na brak doświadczenia jest całkowicie niezasadne i pozbawione podstaw faktycznych. Odwołujący odwołuje się do elementów, które nie były wymagane przez zamawiającego, mnożąc koszty, których nie będzie, np. w zakresie komory dekompresyjnej, czy podając koszty wynajęcia jednostki, którą nie będzie świadczona usługa.
Tym samym wszystkie wnioski dowodowe powołane przez odwołującego uznać należało za irrelewantne w kontekście podnoszonych zarzutów odwołania.
Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 4 stycznia 2023 r. w sprawie o sygnaturze akt XXIII Zs 147/22, XII Zs 148/22: „Niewątpliwie cena rażąco niska odnosi się do całego świadczenia, tj. przedmiotu zamówienia. Orzecznictwo jak i doktryna wskazują także, że o rażąco niskiej cenie można mówić wówczas, gdy element świadczenia ceny jest oderwany od realnych cen rynkowych. Jeśli wielkość taka zostaje następnie skompensowana cenami za inne elementy świadczenia i w całości nie nabiera charakteru rażąco niskiego, zamawiający nie powinien ingerować w zasady przeprowadzania kalkulacji wewnętrznej
(w obrębie przedmiotu zamówienia) dokonanej przez wykonawcę. (…) Logicznym jest
w ocenie Sądu, że każdy z wykonawców poczynił wyliczenia na podstawie stosowanej przez siebie polityki czy też założeń. Nie sposób z różnic w wartościach złożonych ofert wywieść,
że oferta niższa niż wskazana przez skarżącego (…) jest ofertą nierynkową. Sąd Okręgowy podziela przy tym stanowisko zamawiającego, że różnica w cenie oferty podyktowana jest pozycją każdego z wykonawców na odpowiednim rynku jak również na relacjach handlowych czy nawet specyfice organizacji pracy”.
Zarzut nr 1.4. jako wynikowy Izba uznała za niezasadny, wobec nieuwzględnienia zarzutu nr 1.3. i odrzucenia zarzutu nr 1.1.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).
Przewodniczący:………………………