sygn. akt:KIO 3986/25
KIO 3997/25
WYROK
Warszawa, dnia 29 października 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Maciej Sikorski
Protokolant:Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2025 roku w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej:
A.w dniu 19 września 2025 r. przez wykonawcę S & A Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu (sygn. akt KIO 3986/25)
B.w dniu 21 września 2025 r. przez wykonawcę S & A Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu (sygn. akt KIO 3997/25)
w postępowaniu prowadzonym przez Skarb Państwa – 2. Wojskowy Oddział Gospodarczy we Wrocławiu
przy udziale uczestnika postępowań odwoławczych o sygn. akt KIO 3986/25 i KIO 3997/25 po stronie zamawiającego: Paroks Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Pępicach
orzeka:
1.oddala oba odwołania,
2.kosztami obu postępowań obciąża wykonawcę S & A Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwoty:
a)30 000 zł 00 gr (słownie: trzydzieści tysięcy złotych zero groszy),
b)7 200 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy dwieście złotych zero groszy),
c)750 zł 00 gr (słownie: siedemset pięćdziesiąt złotych zero groszy)
poniesione przez odwołującego – wykonawcę S & A Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu tytułem – odpowiednio – wpisów od odwołań i wynagrodzeń pełnomocnika w obu postępowaniach odwoławczych oraz dojazdu na posiedzenie Izby,
d)7 200 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy dwieście złotych zero groszy),
e)1 794 zł 00 zł (słownie: jeden tysiąc siedemset dziewięćdziesiąt cztery złote zero groszy)
poniesione przez zamawiającego Skarb Państwa – 2. Wojskowy Oddział Gospodarczy we Wrocławiu tytułem – odpowiednio – wynagrodzeń pełnomocnika w obu postępowaniach odwoławczych i dojazdu na posiedzenie Izby;
2.2.zasądza od wykonawcy S & A Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu na rzecz zamawiającego – Skarbu Państwa – 2. Wojskowego Oddziału Gospodarczego we Wrocławiu – kwotę 8 994 zł 00 gr (słownie: osiem tysięcy dziewięćset dziewięćdziesiąt cztery złote zero groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzeń pełnomocnika w obu postępowaniach odwoławczych i dojazdu na posiedzenie Izby.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024 roku, poz. 1320 ze zm.) (dalej: PZP), na niniejszy wyrok, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, przysługuje skarga, za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu zamówień publicznych.
Przewodniczący:……………………………..
sygn. akt KIO 3986/25, KIO 3997/25
Uzasadnienie
Skarb Państwa – 2. Wojskowy Oddział Gospodarczy we Wrocławiu (dalej: Zamawiający) prowadzi postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego na usługę:
A.sprzątania terenów zewnętrznych oraz utrzymania i pielęgnacji zieleni na terenie kompleksów wojskowych Sekcji Obsługi Infrastruktury nr 2 (Wrocław, ul. Obornicka, Micheleta, Ligocka, Czajkowskiego, Raków k. Wrocławia) (dalej: SOI 2) (sygn. akt KIO 3986/25)
Numer ogłoszenia: Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej- Dz.U. S: 136/2025 pod numerem 472739-2025 z dnia 18/07/2025.
Postępowanie o wartości równej lub wyższej od progów unijnych, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 PZP.
B.sprzątania terenów zewnętrznych oraz utrzymania i pielęgnacji zieleni na terenie kompleksów wojskowych Sekcji Obsługi Infrastruktury nr 3 (Wrocław, ul. Trzmielowicka, Graniczna, Pietrzykowice, Źródła k. Wrocławia) (dalej: SOI 3) (sygn. akt KIO 3997/25).
Numer ogłoszenia: Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej- Dz.U. S: 143/2025 pod numerem 496552-2025 z dnia 29/07/2025.
Postępowanie o wartości równej lub wyższej od progów unijnych, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 PZP.
W dniu 19 września 2025 r. wykonawca S & A Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu (dalej: S & A lub Odwołujący) wniósł odwołanie w zakresie SOI 2 (sygn. akt KIO 3986/25) zarzucając Zamawiającemu naruszenie:
1.art. 224 ust. 1–3 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP – poprzez uznanie wyjaśnień Paroks Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Pępicach (dalej: Paroks) w zakresie rażąco niskiej ceny za wystarczające, mimo że wyjaśnienia są ogólnikowe, niepoparte dowodami, nie obejmują wszystkich elementów cenotwórczych i nie potwierdzają realności kalkulacji oraz nie zostały one poparte żadnymi dowodami dotyczącymi możliwości faktycznego wykonania usług w zakresie i czasie wymaganym w OPZ.
2.art. 16 pkt 1 i 2 PZP (zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców) – poprzez wybór oferty nierealnej ekonomicznie i kosztowo, co prowadzi do nieuprawnionego faworyzowania jednego z wykonawców i narusza interes Odwołującego oraz poprzez zaakceptowanie oferty, która w oczywisty sposób nie spełnia wymagań OPZ w zakresie wymaganej liczby personelu, braku kosztów Pracowniczych Planów Kapitałowych, czasu reakcji i ciągłości świadczenia usług, czym naruszył równość szans pozostałych wykonawców.
3.art. 99 ust. 1 PZP w zw. z art. 242 ust. 1 PZP – poprzez dokonanie wyboru oferty, która nie zapewnia należytego wykonania zamówienia z uwagi na brak sprzętu i zasobów umożliwiających realizację usług koszenia i odśnieżania na wielu kompleksach jednocześnie.
4.art. 224 ust. 1–3 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP, a także art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach w zw. z § 18 i § 5 ust. 22 umowy – poprzez zaakceptowanie oferty Paroks, pomimo że nie uwzględnia ona kosztów związanych z realizacją obowiązków dotyczących gospodarowania odpadami, w tym ewidencji i przekazania odpadów uprawnionym podmiotom. Brak wykazania kosztów tych czynności oraz brak dowodów (umów, faktur, ofert cenowych) oznacza niedoszacowanie ceny i podważa realność kalkulacji.
W związku z powyższym Odwołujący wniósł o:
1.Uwzględnienie odwołania.
2.Nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty.
3.Nakazanie Zamawiającemu powtórzenia czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem obowiązku odrzucenia oferty Paroks jako zawierającej rażąco niską cenę.
4.Zasądzenie od Zamawiającego kosztów postępowania (wpis plus koszty dojazdu do Warszawy na rozprawę).
Odwołujący wskazał, że posiada prawo wnoszenia odwołania (tzw. legitymacja czynna) ponieważ w tej sytuacji, spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1.odwołujący ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia oraz
2.doszło do naruszenia przez zamawiającego PZP, tj. zamawiający dokonał albo zaniechał dokonania określonej czynności w postępowaniu wbrew przepisom o zamówieniach publicznych,
- w wyniku ww. naruszenia PZP odwołujący poniósł lub może ponieść szkodę, poprzez fakt, że została w niniejszym postępowaniu wybrana jako najkorzystniejsza oferta, która zawiera rażąco niską cenę w rozumieniu art. 224 ust. 1 i art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP i z tego powodu powinna była zostać odrzucona w konsekwencji czego to oferta Odwołującego, uplasowana na drugim miejscu, powinna była zostać uznana za najkorzystniejszą i Odwołujący będzie mógł wtedy uzyskać zamówienie publiczne, którego realizacją jest zainteresowany i w którym złożył ważną i wiążącą ofertę.
Odwołujący ma interes prawny w uzyskaniu zamówienia. W przypadku uwzględnienia odwołania i odrzucenia oferty wykonawcy wybranego, oferta odwołującego może zostać uznana za najkorzystniejszą. Działania Zamawiającego naruszają zasady równego traktowania wykonawców oraz uczciwej konkurencji.
Odwołujący podniósł m.in., że:
Paroks Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Pępicach (dalej: Paroks) nie doszacował kosztów w zakresie Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK), nie uwzględnił składki PPK, która dla pracodawcy wynosi 1,5%. Nie przedstawił również dowodów na okoliczność pozwalającą mu na rezygnację z niniejszej składki,
Paroks nie doszacował wymiaru etatu koordynatora, który winien zgodnie z wymogiem Zamawiającego przebywać na obiekcie 8h dziennie w dni robocze (§ 7 ust. 1 umowy), a zatem winno się dla niego przewidzieć wymiar 1 etatu,
wykazany przez Paroks sprzęt w znacznej części nie należy do spółki, lecz do osoby fizycznej – R.P., jak wynika z dowodów rejestracyjnych. Brak jakichkolwiek umów najmu czy dokumentów potwierdzających możliwość wyłącznego dysponowania tym sprzętem na potrzeby niniejszego zamówienia przez Paroks. Oznacza to, że Wykonawca nie wykazał prawa do zasobów, które są niezbędne do realizacji zamówienia. Jest to wprowadzenie w błąd Zamawiającego, co do posiadania wystarczającego parku maszynowego do obsługi zamówienia, pozwalającego na brak potrzeby wykazania tych kosztów w kalkulacji przedstawionej w wyjaśnianiach ceny,
jeden z pojazdów opisanych przez Paroks jako „ciągnik rolniczy” jest w rzeczywistości quadem Goes CF400ATR-2L Terrox 500L. Pojazd ten, zgodnie z dokumentacją techniczną, nie ma parametrów pozwalających na wykonywanie funkcji przypisanych ciągnikom rolniczym, a jego wydajność jest nieporównywalnie mniejsza. Przedstawienie quada jako ciągnika stanowi próbę obejścia wymagań OPZ,
oferta Paroks nie przewiduje żadnych środków na nieprzewidziane sytuacje, takie jak nagła awaria sprzętu, konieczność doposażenia ciągników w dodatkowy osprzęt czy konieczność natychmiastowego podstawienia sprzętu zastępczego. Brak takich pozycji w kalkulacji oznacza wysokie ryzyko nienależytego wykonania umowy,
sprzęt Paroks wykorzystywany jest równolegle na innych kontraktach. Paroks przyznał, że relokuje już wymieniony w wyjaśnieniach sprzęt pomiędzy kilkoma umowami realizowanymi obecnie we Wrocławiu (poza SOI2 oraz SOI3). Oznacza to, że sprzęt wykazany w wyjaśnieniach nie jest dedykowany wyłącznie do niniejszego zamówienia i w momencie kumulacji obowiązków może nie być dostępny,
Paroks podał koszty podwykonawcy, ale nie przedstawił żadnych szczegółowych kalkulacji. Brak takich danych uniemożliwia weryfikację realności kalkulacji. Nie wiadomo co Paroks zamierza zlecić podwykonawcy, jaki zakres i po jakich stawkach jednostkowych,
Paroks nie jest w stanie spełnić wymagań Opisu Przedmiotu Zamówienia (OPZ). Zgodnie z OPZ wykonawca jest zobowiązany do rozpoczęcia odśnieżania w ciągu 1,5 godziny od zgłoszenia oraz do świadczenia usług całodobowych (24/7) w okresach intensywnych opadów, natomiast Paroks nie wykazał, że posiada sprzęt zdolny do jednoczesnej obsługi kilku lokalizacji w tej samej strefie pogodowej,
niedoszacowanie i brak realnych zasobów w zakresie odśnieżania oznacza ryzyko, że ciągi komunikacyjne dla pieszych i pojazdów nie będą odśnieżone w terminie, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa osób i mienia,
założenia Paroks w zakresie wyjaśnień kalkulacji koszenia są fikcyjne,
niedoszacowanie kosztów gospodarowania odpadami i naruszenie obowiązków środowiskowych.
Pismem datowanym na dzień 23 września 2025 r. Paroks złożył oświadczenie o przystąpieniu do postępowania po stronie Zamawiającego (dalej: Paroks lub Przystępujący).
Pismem z dnia 14 października 2025 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o jego oddalenie.
Paroks pismem z dnia 16 października 2025 r. przedstawił stanowisko procesowe i wniósł o oddalenie odwołania.
W odpowiedzi na pisma procesowe Paroks oraz Zamawiającego, Odwołujący pismem z dnia 24 października 2025 r. przedstawił swoje stanowisko procesowe.
W toku rozprawy w dniu 27 października 2025 r. pełnomocnik Zamawiającego złożył wniosek dowodowy w postaci Informacji z otwarcia ofert (w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na sprzątanie terenów zewnętrznych oraz utrzymanie i pielęgnację terenów zielonych – na potrzeby Sekcji Obsługi Infrastruktury nr 3 we Wrocławiu – m.in. ul. Graniczna, Trzemielowicka, Pietrzykowice) z dnia 07 września 2022 r. wraz z załącznikami (oferta Konsorcjum: Praxima Krakpol sp. z o.o. z/s w Trzebini oraz Impel Facility Services sp. z o.o. z/s we Wrocławiu, oferta S & A i Beta Partner sp. z o.o. z/s we Wrocławiu) na fakt niewystępowania „rażąco niskiej ceny” (dalej: WDZ 1).
Odwołujący złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania w łącznej kwocie 7.200 zł 00 gr tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 750 zł 00 gr tytułem zwrotu kosztów dojazdu na posiedzenie Izby. Jest to wniosek łączny do obu rozpatrywanych odwołań t.j. sygn. akt KIO 3986/25 oraz KIO 3997/25.
Zamawiający w postępowaniu odwoławczym o sygn. akt KIO 3986/25 złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania w łącznej kwocie 4.479 zł, odpowiednio 3.600 zł 00 gr, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 897 zł 00 gr tytułem zwrotu kosztów dojazdu na posiedzenie Izby.
W dniu 21 września 2025 r. wykonawca S & A wniósł odwołanie w zakresie SOI 3 (sygn. akt KIO 3997/25) zarzucając Zamawiającemu naruszenie:
1.art. 224 ust. 1–3 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP – poprzez uznanie wyjaśnień Paroks w zakresie rażąco niskiej ceny za wystarczające, mimo że wyjaśnienia są ogólnikowe, niepoparte dowodami, nie obejmują wszystkich elementów cenotwórczych i nie potwierdzają realności kalkulacji oraz nie zostały one poparte żadnymi dowodami dotyczącymi możliwości faktycznego wykonania usług w zakresie i czasie wymaganym w OPZ.
2.art. 16 pkt 1 i 2 PZP (zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców) – poprzez wybór oferty nierealnej ekonomicznie i kosztowo, co prowadzi do nieuprawnionego faworyzowania jednego z wykonawców i narusza interes Odwołującego oraz poprzez zaakceptowanie oferty, która w oczywisty sposób nie spełnia wymagań OPZ w zakresie wymaganej liczby personelu, braku kosztów Pracowniczych Planów Kapitałowych, braku dowodów na dotację PFRON, czasu reakcji i ciągłości świadczenia usług, czym naruszył równość szans pozostałych wykonawców.
3.art. 99 ust. 1 PZP w zw. z art. 242 ust. 1 PZP – poprzez dokonanie wyboru oferty, która nie zapewnia należytego wykonania zamówienia z uwagi na brak sprzętu i zasobów umożliwiających realizację usług koszenia i odśnieżania na wielu kompleksach jednocześnie.
4.art. 224 ust. 1–3 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, a także art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach w zw. z § 18 i § 5 ust. 22 umowy – poprzez zaakceptowanie oferty Paroks, pomimo że nie uwzględnia ona kosztów związanych z realizacją obowiązków dotyczących gospodarowania odpadami, w tym ewidencji i przekazania odpadów uprawnionym podmiotom. Brak wykazania kosztów tych czynności oraz brak dowodów (umów, faktur, ofert cenowych) oznacza niedoszacowanie ceny i podważa realność kalkulacji.
W konsekwencji powyższego, Odwołujący wniósł o:
1.Uwzględnienie odwołania.
2.Nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty.
3.Nakazanie Zamawiającemu powtórzenia czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem obowiązku odrzucenia oferty Paroks jako zawierającej rażąco niską cenę.
4.Zasądzenie od Zamawiającego kosztów postępowania (wpis plus koszty dojazdu do Warszawy na rozprawę).
Odwołujący podniósł analogiczne zarzuty jak te przy odwołaniu wniesionym do sprawy o sygn. akt KIO 3986/25 z tą różnicą, że dodatkowo podniósł, iż Paroks powołał się na dotację dla pracowników niepełnosprawnych w wysokości 2.325,00 zł/mc i o tyle obniżył koszty pracy. Uznając, że jeżeli koszty pracy są skalkulowane na niższym poziomie – konieczne jest przedłożenie dowodów potwierdzających prawo do takich wyliczeń, w tym np. aktualne zaświadczenie o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych i potwierdzenie, że wykonawca korzysta ze zwolnienia z PFRON. Wykonawca załączył do wyjaśnień orzeczenie o niepełnosprawności dwóch osób (jedno wydane w Gorzowie Wielkopolskim, a jedno w Zielonej Górze - przy realizacji zamówienia w zupełnie innej i odległej miejscowości) jednak nie przedstawia żadnego dowodu na okoliczność, iż są to jego pracownicy, ani że faktycznie korzysta ze zwolnienia PFRON. Samo zadeklarowanie otrzymania dofinansowania w żaden sposób nie oznacza, że pomoc publiczna zostanie faktycznie przyznana wykonawcy do realizacji niniejszego zamówienia dla osób wskazanych do wykonania ww. usług.
Pismem datowanym na dzień 23 września 2025 r. Paroks złożył oświadczenie o przystąpieniu do postępowania po stronie Zamawiającego (dalej: Paroks lub Przystępujący).
Pismem z dnia 14 października 2025 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o jego oddalenie.
Paroks pismem z dnia 16 października 2025 r. przedstawił stanowisko procesowe i wniósł o oddalenie odwołania.
W odpowiedzi na pisma procesowe Paroks oraz Zamawiającego, Odwołujący pismem z dnia 24 października 2025 r. przedstawił swoje stanowisko procesowe.
W toku rozprawy w dniu 27 października 2025 r. pełnomocnik Zamawiającego złożył wniosek dowodowy w postaci: formularza ofertowego S & A z dnia 12 września 2022 r. oraz formularza ofertowego KOSPAR Michał Partyka z dnia 11 września 2022 r., oba złożone w ramach postępowania w trybie przetargu nieograniczonego na usługę sprzątania terenów zewnętrznych oraz utrzymania i pielęgnacji terenów zielonych w okresie od 01.01.2023 r. do 31.12.2025 r. na terenie kompleksów wojskowych Sekcji Obsługi Infrastruktury nr 2 we Wrocławiu, na fakt nie występowania „rażąco niskiej ceny” (dalej: WDZ 2).
Zamawiający w postępowaniu odwoławczym sygn. akt KIO 3997/25 złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania w łącznej kwocie 4.479 zł, odpowiednio 3.600 zł 00 gr, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 897 zł 00 gr tytułem zwrotu kosztów dojazdu na posiedzenie Izby.
Izba zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, że Odwołujący jest uprawniony do korzystania ze środków ochrony prawnej w rozumieniu art. 505 ust. 1 PZP. Okoliczność ta nie była pomiędzy stronami sporna.
Zgłoszone przez Paroks przystąpienie do obu odwołań po stronie Zamawiającego Izba uznała za skuteczne, co w konsekwencji skutkuje uzyskaniem przez Paroks statusu uczestnika postępowania odwoławczego.
Przechodząc do wniesionych odwołań, w ocenie Izby nie zasługują one na uwzględnienie, co w konsekwencji oznacza, że podlegają oddaleniu z następujących powodów:
Sygn. akt: KIO 3986/25
Przystępujący w piśmie z dnia 21 sierpnia 2025 r. w odpowiedzi na wezwanie przedstawił wyjaśnienia „rażąco niskiej ceny” (szczegółowa treść wyjaśnień znajduje się w powołanym piśmie).
Odnosząc się do poszczególnych argumentów odwołującego podniesionych na poparcie podniesionych zarzutów Izba wskazuje co następuje:
Odnosząc się do braku uwzględnienia w wynagrodzeniach pracowników kosztów PPK Izba wskazuje, że zgodnie z art. 23 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o pracowniczych planach kapitałowych uczestnictwo w PPK jest dobrowolne. W myśl ust. 2 zd. pierwsze uczestnik PPK może zrezygnować z dokonywania wpłat do PPK na podstawie deklaracji złożonej podmiotowi zatrudniającemu w formie pisemnej. Przystępujący w piśmie procesowym z dnia 16 października 2025 roku oświadczył, że osoby przewidziane do realizacji zamówienia nie wyraziły zgody na uczestnictwo w PPK. Jednocześnie Przystępujący nie był obowiązany wskazywać tego faktu w wyjaśnieniach, ponieważ Zamawiający nie wymagał tego w wezwaniu do wyjaśnienia ceny oferty.
Odnosząc się do faktu przewidzenia 0,5 etatu dla koordynatora Izba wskazuje, że w treści wyjaśnień Przystępujący wskazał, że zatrudni 1 osobę na 0,5 etatu jako koordynatora i wyliczył wartość wynagrodzenia dla 0,5 etatu. Wyjaśnienia są w tym zakresie spójne i należycie oszacowane.
Tym samym zarzut, iż Przystępujący nie doszacował wynagrodzenia nie znajduje podstaw. Jeżeli natomiast Odwołujący stał na stanowisku, iż Przystępujący niezasadnie uwzględnił 0,5 zamiast 1 etatu dla koordynatora, winien był podnieść zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP, tj. niezgodności treści oferty Przystępującego z warunkami zamówienia. Zarzut taki nie został przez Odwołującego podniesiony.
Odnosząc się do argumentu dot. wątpliwej dostępności sprzętu Izba wskazuje, że Przystępujący nie był obowiązany do przedstawiania dokumentów potwierdzających dysponowanie sprzętem na potrzeby przedmiotowego zamówienia. Odwołujący nie wskazał również podstawy takiego przedstawiania, zatem trudno jest rozstrzygnąć, jaką konkretnie czynność lub zaniechanie Zamawiającego Odwołujący kwestionuje. Odwołujący stwierdza przy tym, że jest to „wprowadzenie w błąd zamawiającego”, ale zarzutu wprowadzenia w błąd w tym zakresie nie stawia.
Odnosząc się do argumentu, że Przystępujący wykazał ten sam sprzęt w innym postępowaniu Izba zauważa, że Zamawiający nie określił szczególnych warunków dotyczących potencjału technicznego wykonawcy, w tym w szczególności nie zabronił wykazywania tego samego potencjału technicznego w różnych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.
Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 14 marca 2022 r. (KIO 464/22) wyraziła stanowisko, iż „trudno bezwzględnie wymagać od wykonawców biorących udział w licznych postępowaniach przetargowych lub realizujących zadania w innym trybie, aby przystępując do składania ofert musieli już wtedy angażować personel czy urządzenia dla każdego postępowania, wyłączając je z udziału w wykonywaniu innych zadań czy z innych postępowań przetargowych, nie mając jednocześnie wiedzy, czy w rzeczywistości będą określone zamówienie realizować. Istotne jest, czy w przypadku uzyskania zamówienia zasób wskazany w toku postępowania będzie dostępny na potrzeby realizacji danego zadania. O ile istnieje realna możliwość zapewnienia, że ten personel czy urządzenia będą mogły posłużyć do realizacji zamówienia, o które wykonawca się ubiega, zamawiający powinien to uwzględnić oceniając potencjał wykonawcy”.
Należy też mieć na względzie konieczność udowodnienia możliwego negatywnego wpływu na realizację danego zamówienia publicznego. Jak wskazała Krajowa Izba Odwoławcze w wyroku z dnia 21 kwietnia 2023 r. (KIO 914/23) „odwołujący powinien wskazać fakty, które miałyby uzasadniać uznanie, że zaangażowanie zasobów technicznych lub zawodowych przystępującego w inne przedsięwzięcia gospodarcze może mieć negatywny wpływ na realizację zamówienia, skutkiem czego oceniając zdolność techniczną lub zawodową przystępującego, zamawiający powinien był uznać, że przystępujący nie posiada ww. zdolności, ani nie wskazał dowodów w celu stwierdzenia takich faktów, pomimo ciążącego na odwołującym obowiązku zgodnie z art. 534 ust. 1 p.z.p. wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi skutki prawne”.
Odnosząc się do argumentu wprowadzenia Zamawiającego w błąd co do rodzaju sprzętu Izba wskazuje, że Zamawiający nie wymagał dysponowania przez wykonawców ciągnikiem rolniczym. Fakt podania takiej informacji nie ma wpływu na wynik postępowania.
Odnosząc się do braku rezerw finansowych i sprzętowych Odwołujący nie wskazał tego argumentu jako uzasadnienie rażąco niskiej ceny oferty Przystępującego, ale jedynie jako okoliczność stanowiącą „wysokie ryzyko nienależytego wykonania umowy”.
Jednocześnie Odwołujący nie wykazał, że w tym zakresie oferta jest niegodna z warunkami zamówienia.
Odnosząc się do argumentu dotyczącego sprzętu wykorzystywanego równolegle na innych kontraktach Izba podtrzymuje argumentację wskazaną wyżej w zakresie argumentu dotyczącego wykazywania tego samego sprzętu w różnych postępowaniach. Jednocześnie Odwołujący nie podniósł, że oferta Przystępującego jest w tym zakresie niezgodna z warunkami zamówienia.
Odnosząc się do braku elementów cenotwórczych dla podwykonawców Izba wskazuje, że wezwanie skierowane do Przystępującego nie zawierało żądania wskazania tak szczegółowych elementów, jak elementy cenotwórcze części powierzonych podwykonawcom.
Odnosząc się do argumentów dotyczących usług odśnieżania, koszenia i ryzyka zagrożenia bezpieczeństwa publicznego, Izba wskazuje, że ich uzasadnienie jest lakoniczne i nie precyzuje, w czym upatruje rzekomej fikcyjności wyjaśnień. Jednocześnie Odwołujący zarzuca Przystępującemu brak sprzętu, niemniej jednak zarzutów tych w żaden sposób nie uzasadnia.
Odnosząc się do niedoszacowania kosztów gospodarowania odpadami i naruszenia obowiązków środowiskowych Izba wskazuje, że Odwołujący zarzuca Przystępującemu niedoszacowanie pozycji „koszt utylizacji”. Jednocześnie Odwołujący wniosek taki wysnuwa z porównania kwoty wskazanej przez Przystępującego z kosztami, jakie sam ponosi.
Izba podkreśla, że sam fakt ponoszenia przez Odwołującego innych kosztów nie uzasadnia stanowiska, że koszty Przystępującego są zaniżone.
Powyższe w ocenie Izby prowadzi do wniosku, iż postawiony przez Odwołującego zarzut naruszenia art. 224 ust. 1–3 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP – poprzez uznanie wyjaśnień Paroks w zakresie rażąco niskiej ceny za wystarczające, jest chybiony.
Izba wskazuje, że mimo tego, że uzasadnienie zarzutu jest obszerne, w istocie sprowadza się ono do twierdzenia, że Przystępujący nie wykazał, że za zaoferowaną cenę jest w stanie wykonać przedmiot zamówienia.
W tym miejscu Izba wskazuje na argumentację zawartą w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 23 grudnia 2022 roku, sygn. akt KIO 3225/22, którą w pełni podziela i z której wynika, iż: „(…) zgodnie z art. 534 ust. 1 ustawy Pzp postępowanie odwoławcze jest postępowaniem kontradyktoryjnym, co oznacza, że strony i uczestnicy postępowania odwoławczego obowiązani są wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W przypadku rozpoznania zarzutu rażąco niskiej ceny, czy też zarzutu zaniechania wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień w przedmiocie ceny na etapie postępowania odwoławczego ciężar dowodu rozkłada się analogicznie do tego w postępowaniu o udzielenie zamówienia (vide: art. 224 ust. 5 ustawy Pzp). Oznacza to, że stosownie do art. 537 ustawy Pzp ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, bądź też, że cena nie budzi wątpliwości, spoczywa na wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego albo na zamawiającym, jeżeli wykonawca, który złożył ofertę, nie jest uczestnikiem postępowania odwoławczego. Skład orzekający w tej sprawie podziela prezentowane w orzecznictwie Izby stanowisko, zgodnie z którym ustalony w ten sposób ciężar dowodu nie ma charakteru absolutnego i nie zwalnia odwołującego, który podnosi zarzut rażąco niskiej ceny, bądź zaniechania do wezwania w zakresie wyjaśnienia zaoferowanej ceny, od obowiązku wykazania i udowodnienia okoliczności, które czyni podstawą zarzutu rażąco niskiej ceny, zgodnie z 534 ust. 1 ustawy Pzp, zwłaszcza w sytuacji, gdy zamawiający nie miał wątpliwości co do realności ceny oferty. Innymi słowy treść art. 537 ustawy Pzp nie uprawnia odwołującego do poprzestania na samych twierdzeniach i przerzucenia na uczestnika postępowania lub zamawiającego ciężar dowodu (zob. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia z dnia 26 kwietnia 2022 r., KIO 719/22 oraz wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 21 stycznia 2019 r., KIO 2617/18).”
Takie samo stanowisko przedstawia też Sąd Okręgowy w Warszawie – XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w wyroku z dnia 9 czerwca 2022 roku, sygnatura akt XXIII Zs 19/22: „Pomimo jednak przeniesienia ciężaru dowodu na wykonawcę, którego oferty dotyczy zarzut rażąco niskiej ceny, w orzecznictwie przyjęło się, że odwołujący nie może pozostać dowodowo bierny i ograniczyć się jedynie do postawienia zarzutu. Rolą odwołującego w takim przypadku jest bowiem udowodnienie, że wyjaśnienia udzielone w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego są niewystarczające, nierzetelne lub z innych względów wadliwe. Reasumując, pomimo że ciężar dowodu, że oferta nie zawierała niskiej ceny, spoczywa na przystępującym wykonawcy, to nie oznacza, że odwołujący w ogóle jest zwolniony z przedstawiania dowodów w odwołaniu lub podczas rozprawy i może jedynie w odwołaniu "rzucić" ogólnikowy zarzut zamiast go prawidłowo sformułować, tj. m.in. prawidłowo uzasadnić i chociaż uprawdopodobnić.”
W ocenie Izby, nie potwierdziły się również zarzuty naruszenia art. 16 pkt 1 i 2 PZP (zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców) – poprzez wybór oferty nierealnej ekonomicznie i kosztowo.
Podobnie, zarzut naruszenia art. 99 ust. 1 PZP w zw. z art. 242 ust. 1 PZP – poprzez dokonanie wyboru oferty, która nie zapewnia należytego wykonania zamówienia z uwagi na brak sprzętu i zasobów umożliwiających realizację usług koszenia i odśnieżania na wielu kompleksach jednocześnie, ze względów wskazanych powyżej, również w ocenie Izby okazał się nietrafny.
Izba podkreśla, że do skutecznego podniesienia zarzutu w tym zakresie i naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach niewystarczające jest porównanie kwoty wskazanej przez Przystępującego z kosztami, jakie Odwołujący sam ponosi w pozycji „koszty utylizacji”. Sam fakt ponoszenia przez Odwołującego innych kosztów nie uzasadnia stanowiska, że koszty Przystępującego są zaniżone.
Izba pominęła WDZ 1 jako pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Sygn. akt: KIO 3997/25
Przystępujący w piśmie z dnia 30 sierpnia 2025 r. w odpowiedzi na wezwanie przedstawił wyjaśnienia „rażąco niskiej ceny” (szczegółowa treść wyjaśnień znajduje się w powołanym piśmie).
W odniesieniu do zarzutów analogicznych, jak w odwołaniu sygn. akt KIO 3986/25, Izba podtrzymuje stanowisko i argumentację wskazaną powyżej.
Odnosząc się do stanowiska, że Przystępujący powołał się na dotację dla pracowników niepełnosprawnych Izba wskazuje w pierwszej kolejności, że Odwołujący nie zarzucił w tym zakresie zaniżenia ceny oferty Przystępującego ani też – tym bardziej – nie wskazał, o ile cena ta miałaby być z tego tytułu zaniżona.
Jednocześnie Izba wskazuje, że PZP nie przewiduje katalogu środków dowodowych, za pomocą których wykonawcy mają wykazywać, że ich cena nie jest rażąco niska. Ich dobór należy do wykonawcy.
Przystępujący w wyjaśnieniach oświadczył, że uzyskuje dotacje dla osób niepełnosprawnych, przewidział w wyjaśnieniach dotację dla 1,5 etatu i złożył jako dowody orzeczenia o niepełnosprawności dla dwóch osób. Podkreślić należy, że zamawiający w wezwaniu Przystępującego do złożenia wyjaśnień również nie wymagał określonych środków dowodowych. Tym samym, w ocenie Izby, Przystępujący wykazał fakt uzyskiwania dotacji z tytułu zatrudniania osób niepełnosprawnych.
Izba pominęła WDZ 2 jako pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie.
W oparciu o powyższe, Izba uznała oba wniesione odwołania za niezasadne orzekając jak w sentencji.
Co do kosztów postępowania, Izba orzekła na podstawie art. 557, art. 574 PZP w zw. z § 5 pkt 1) i pkt 2) lit. a) i b) Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 2437) w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania.
Przewodniczący:……………………………..