KIO 3971/25

Sygn. akt: KIO 3971/25

WYROK

Warszawa, dnia 28 października 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca:Katarzyna Odrzywolska

Protokolant:   Rafał Komoń

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 18 września 2025 r. przez wykonawcę HIGHWAY Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego, którym jest: Rejonowy Zarząd Infrastruktury z siedzibą w Szczecinie

przy udziale uczestnika wykonawcy Wojskowe Biuro Projektów Budowlanych S.A. z siedzibą we Wrocławiu, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:

1.uwzględnia odwołanie w zakresie naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp w związku z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz dokonanie ponownego badania i oceny ofert, w tym wykluczenie wykonawcy Wojskowe Biuro Projektów Budowlanych S.A. z siedzibą we Wrocławiu i odrzucenie jego oferty na podstawie wyżej wymienionych przepisów;

2.w pozostałym zakresie zarzuty odwołania oddala;

3.kosztami postępowania odwoławczego obciąża wykonawcę HIGHWAY Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku w części 1/2 oraz wykonawcę Wojskowe Biuro Projektów Budowlanych S.A. z siedzibą we Wrocławiu w części 1/2, i:

3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę HIGHWAY Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku, tytułem wpisu od odwołania;

3.2.zasądza od wykonawcy Wojskowe Biuro Projektów Budowlanych S.A. z siedzibą we Wrocławiu na rzecz wykonawcy HIGHWAY Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania w części, w jakiej odpowiada on za wynik postępowania;

3.3.znosi koszty postępowania odwoławczego między stronami w pozostałym zakresie.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca:……………………………………….
‎

Sygn. akt: KIO 3971/25

U z a s a d n i e n i e

Rejonowy Zarząd Infrastruktury z siedzibą w Szczecinie (dalej „zamawiający”) prowadzi, w trybie przetargu nieograniczonego, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm.) - dalej: „ustawa Pzp” postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Opracowanie dokumentacji projektowej wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego na przebudowę z rozbudową sieci wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz na rozbudowę systemu cieplnego w Świdwinie” - numer referencyjny: 26/UPT/25 (dalej „postępowanie” lub „zamówienie”), o wartości szacunkowej powyżej progów unijnych, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem: 352299-2025 w dniu 2 czerwca 2025 r.

Pismem z 8 września 2025 r. zamawiający poinformował wykonawców o wyborze, jako najkorzystniejszej w postępowaniu oferty złożonej przez wykonawcę Wojskowe Biuro Projektów Budowlanych S.A. z siedzibą we Wrocławiu (dalej: „WBPB” lub „przystępujący”).

W dniu 18 września 2025 r. przez wykonawcę HIGHWAY Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku (dalej „odwołujący”) zostało wniesione odwołanie na czynności i zaniechania zamawiającego, polegające na: wyborze jako oferty najkorzystniejszej oferty wykonawcy WBPB oraz zaniechaniu odrzucenia oferty tego wykonawcy pomimo, że ten podlega wykluczeniu, a jego oferta podlega odrzuceniu.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie niżej wymienionych przepisów ustawy Pzp:

1.art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp w związku z art. 109 ust 1 pkt 7 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy WBPB, podczas gdy oferta tego wykonawcy podlega odrzuceniu, gdyż została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na fakt, że wykonawca, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązania wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady;

2.art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp w związku z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy WBPB, podczas gdy oferta tego wykonawcy podlega odrzuceniu, gdyż została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na fakt, iż wykonawca ten w wyniku zamierzonego działania lub co najmniej rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia;

3.art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp w związku z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy WBPB, podczas gdy oferta tego wykonawcy podlega odrzuceniu, gdyż została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na fakt, iż wykonawca ten w wyniku lekkomyślności lub co najmniej niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

Zarzucając powyższe odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu:

1.unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty;

2.powtórzenia czynności badania i oceny ofert w postępowaniu, a w jej następstwie wykluczenie wykonawcy WBPB i odrzucenie oferty tego wykonawcy.

Zamawiający poinformował wykonawców, zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy Pzp, o wniesieniu odwołania, wzywając uczestników postępowania do złożenia przystąpienia.

W terminie określonym w art. 525 ust. 1 ustawy Pzp, do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przystąpił wykonawca Wojskowe Biuro Projektów Budowlanych S.A. z siedzibą we Wrocławiu.

Zamawiający w piśmie z 20 października 2025 r., działając na podstawie art. 521 ust. 1 ustawy Pzp (Odpowiedź na odwołanie) oświadczył, że uwzględnia zarzuty odwołania w całości.

Przystępujący w piśmie procesowym z 23 października 2025 r., działając na podstawie art. 523 ust. 1 ustawy Pzp, wniósł sprzeciw wobec uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu.

Odwołujący na posiedzeniu w dniu 24 października 2025 r. podtrzymał zarzuty w zakresie wskazanych w odwołaniu podstaw prawnych. Jednocześnie złożył oświadczenie, że cofa zarzuty w zakresie podstaw faktycznych opisanych w odwołaniu w części, tj. odnośnie naruszeń wykonawcy WBPB przy realizacji zamówienia na rzecz Stołecznego Zarządu Infrastruktury.

Krajowa Izba Odwoławcza, po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego, po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, przesłaną przez zamawiającego w formie elektronicznej, po zapoznaniu się z treścią odwołania, odpowiedzią na nie, pisemnym stanowiskiem wykonawcy WBPB, jak również po wysłuchaniu oświadczeń, jak też stanowisk stron i uczestnika postępowania, złożonych ustnie do protokołu w toku rozprawy ustaliła i zważyła, co następuje

Izba ustaliła, że nie zaszła żadna z przesłanek, o których stanowi art. 528 ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem odwołania. 

Izba dokonała również badania spełnienia przez odwołującego przesłanek określonych w art. 505 ustawy Pzp, to jest kwestii posiadania przez niego legitymacji do wniesienia odwołania, która przejawia się w następujący sposób.

Odwołujący jest wykonawcą, który złożył swoją ofertę w postępowaniu. Odwołujący zarzucił zamawiającemu, że ten niezgodnie z przepisami ustawy Pzp dokonał wyboru, jako najkorzystniejszej, oferty wykonawcy WBPB, który to wykonawca w jego ocenie powinien zostać wykluczony z postępowania, a złożona oferta podlega odrzuceniu. W przypadku potwierdzenia się zarzutów odwołania, to oferta odwołującego zostałaby wybrana w postępowaniu. Odwołujący ma zatem interes w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy na jego korzyść, gdyż w wyniku wadliwych czynności zamawiającego utracił możliwość realizacji zamówienia i osiągnięcia spodziewanego zysku.

Izba włączyła w poczet materiału dowodowego dokumentację postępowania, przesłaną przez zamawiającego do akt sprawy.

Izba dopuściła i oceniła dowody, o przeprowadzenie których wnioskował odwołujący przesłane do akt sprawy na okoliczności przez niego wskazane:

1.Umowa, którą wykonawca WBPB zawarł z 12 Terenowym Oddziałem Lotniskowym w Warszawie (umowa nr 20/ZAM/2022 z dnia 18 października 2022 r.) wraz z załącznikami (w tym załącznikiem nr 2 do umowy - Harmonogramem rzeczowo-finansowym, znajdującym się na stronie 38 według numeracji dokumentu PDF) na okoliczność ustalenia, iż zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 1 umowy (w związku z załącznikiem numer 2 do umowy) zakres rzeczowy prac będących przedmiotem zamówienia obejmował: (1) Opracowanie Programu Inwestycji na podstawie zatwierdzonego Wniosku Inwestycyjnego - za wynagrodzenie umowne o wartości 124 800,00 zł netto (153 504,00 zł brutto); (2) Opracowanie kompletnej dokumentacji projektowo-kosztorysowej dla wszystkich branż w formie rysunków i innych dokumentów umożliwiających jednoznaczne określenie rodzaju i zakresu robót budowlanych oraz uwarunkowania ich wykonania - za wynagrodzenie umowne o wartości 499 200,00 zł netto (614 016,00 zł brutto); (3) Przygotowanie odpowiednich dokumentów formalno-prawnych i uzyskanie na ich podstawie niezbędnych uzgodnień, zgód i decyzji właściwych instytucji i organów stosownych do rodzaju zamierzenia budowlanego umożliwiających realizacje robót budowlanych (w przypadku konieczności ich uzyskania - za wynagrodzenie umowne o wartości 499 200,00 zł netto (614 016,00 zł brutto); (4) Sprawowanie nadzoru autorskiego przez cały czas realizacji robót budowlanych oraz na wezwanie Zamawiającego do dnia upływu okresu gwarancji i rękojmi - za wynagrodzenie umowne o wartości 124 800,00 zł netto (153 504,00 zł brutto). Łącznie wynagrodzenie umowne wynosiło 1 248 000,00 zł netto (1 535 040,00 zł brutto).

2.Odpowiedź 12 Terenowego Oddziału Lotniskowego na wniosek odwołującego z 3 października 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, wraz z załącznikami na okoliczność ustalenia: zakresu wykonanych prac, odstąpienia od umowy i zapłaty kar umownych oraz toczącego się postępowania sądowego.

Izba dopuściła i oceniła dowody, o przeprowadzenie których wnioskował wykonawca WBPB przesłane do akt sprawy na okoliczności przez niego wskazane:

1.Pismo z 10 maja 2024 r. kierowane do Szefa 12 TOL w Warszawie stwierdzające, że złożone przez zamawiającego oświadczenie o odstąpieniu od Umowy nr 20/ZAM/2022 z dnia 18.10.2022 r. jest bezskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych.

2.Pierwsza strona pozwu z 16 kwietnia 2025 r. (powód: WBPB, pozwany: 12 TOL).

3.Odpowiedź na pozew z 26 września 2025 r.

4.Sprzeciw pozwanego WBPB z 3 marca 2025 r. od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym.

powyższe na okoliczność toczącego się pomiędzy 12 TOL a przystępującym sporu co do okoliczności odstąpienia od umowy i naliczenia kar umownych.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje

Izba ustaliła, że przedmiotem zamówienia, zgodnie z opisem zawartym w SWZ jest „Opracowanie dokumentacji projektowej wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego na przebudowę z rozbudową sieci wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz na rozbudowę systemu cieplnego w Świdwinie”.

Zamawiający w rozdziale XIV SWZ jak jedną z fakultatywnych przesłanek wykluczenia wykonawcy z postępowania przewidział art. 109 ust. 1 pkt 7, pkt 8 oraz pkt 10 ustawy Pzp.

Ponadto zamawiający wymagał od wykonawców złożenia Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia (JEDZ) wraz z ofertą. Zostało to wskazane w rozdziale XV ust. 3 SWZ.

Izba ustaliła, że wykonawca WBPB do oferty dołączył JEDZ. W części III (podstawy wykluczenia) lit. c (podstawy związane z niewypłacalnością, konfliktem interesów lub wykroczeniami zawodowymi) tego dokumentu na pytanie (strona numer 13): „Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową?” udzielił odpowiedzi: „NIE”.

Ponadto, w dniu 2 lipca 2025 r. przystępujący złożył wymagane przez zamawiającego oświadczenie o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust 1 ustawy Pzp. W treści tego oświadczenia potwierdził: „Oświadczam, że informacje zawarte w formularzu JEDZ w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania wskazanych przez Zamawiającego, o których mowa w: a) art. 108 ust. 1 ustawy, b) art. 109 ust. 1 pkt 4), 8), 10) ustawy, c) art. 109 ust. 1 pkt 7) ustawy, są aktualne”.

Zamawiający, w dniu 8 września 2025 r., poinformował wykonawców o wyborze, jako najkorzystniejszej w postępowaniu, oferty złożonej przez wykonawcę WBPB.

Odwołujący, stwierdzając naruszenie przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp w toku prowadzonego postępowania, złożył swoje odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 18 września 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje

Skład orzekający po dokonaniu oceny stanu faktycznego w sprawie, mając na względzie zakres sprawy zakreślony przez okoliczności podniesione w odwołaniu oraz mając na uwadze treść przepisu art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, który stanowi, że Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia stwierdził, że postawione przez odwołującego zarzuty nie znajdują potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, zatem rozpoznawane odwołanie, jako nieposiadające uzasadnionych podstaw, zostało przez Izbę oddalone.

Rozstrzygając sformułowane przez odwołującego zarzuty Izba w pierwszej kolejności zwraca uwagę na treść przepisów, które przywołał odwołujący w treści odwołania, jak też te, które znajdą zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: (1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; (2) przejrzysty; (3) proporcjonalny.

Art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp stanowi, że z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady.

Zgodnie z art. 226 ust. 1 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: (2) została złożona przez wykonawcę: (a) podlegającego wykluczeniu z postępowania.

Z kolei w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp określono, że z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę, który w wyniku: zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych (pkt 8); lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia (pkt 10).

Izba, po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania, dowodami przedłożonymi przez strony oraz argumentacją przez nie podnoszoną stwierdziła, że zamawiający prowadząc postępowanie nie naruszył wskazanych przez odwołującego przepisów ustawy Pzp.

W pierwszej kolejności nie sposób zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp w związku z art. 109 ust 1 pkt 7 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Wojskowe Biuro Projektów Budowlanych, podczas gdy oferta tego wykonawcy podlega odrzuceniu, gdyż została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na fakt, że wykonawca, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązania wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady.

W niniejszej sprawie poza sporem było, że przystępujący realizował zamówienie na rzecz 12 Terenowego Oddziału Lotniskowego w Warszawie (dalej „12 TOL”) w oparciu o umowę o numerze 20/ZAM/2022 r., zawartą w dniu 18 października 2022 r. a dotyczącą opracowania Programu inwestycji oraz kompletnej dokumentacji projektowo-kosztorysowej wraz ze sprawowaniem nadzoru autorskiego przez okres realizacji robót budowlanych w ramach zadania inwestycyjnego nr 51199 „Budowa sieciowego systemu awaryjnego hamowania samolotów wraz z utwardzonym wybiegiem na dwóch kierunkach drogi startowej lotniska” w kompleksie K-6051 Dęblin jak też, że zamawiający odstąpił od umowy z wykonawcą pismem z dnia 25 kwietnia 2024 r.

Odstąpienie od umowy dotyczyło niezrealizowanej części, czyli: w części dotyczącej opracowania kompletnej dokumentacji projektowo-kosztorysowej dla wszystkich branż w formie rysunków i innych dokumentów umożliwiających jednoznaczne określenie rodzaju i zakresu robót budowlanych oraz uwarunkowania ich wykonania; w części dotyczącej przygotowania odpowiednich dokumentów formalno-prawnych i uzyskania na ich podstawie niezbędnych uzgodnień, zgód i decyzji właściwych instytucji i organów stosownych do rodzaju zamierzenia budowlanego umożliwiających realizację robót budowlanych; w części dotyczącej sprawowania nadzoru autorskiego przez cały czas realizacji robót budowlanych oraz na wezwanie zamawiającego do dnia upływu gwarancji i rękojmi.

Doszło też do nałożenia następujących kar umownych: na podstawie noty obciążeniowej z dnia 7 czerwca 2023 r. na kwotę 8 289,27 zł. - tytułem kary umownej za zwłokę w wykonaniu Programu Inwestycji; na podstawie noty obciążeniowej z dnia 17 czerwca 2024 r. na kwotę 153 504,00 zł. - tytułem kary za odstąpienie od umowy z winy wykonawcy; na podstawie noty obciążeniowej z dnia 17 czerwca 2024 r. na kwotę 145 214,73 zł. - tytułem kary za zwłokę w wykonaniu dokumentacji projektowo-kosztorysowej.

Powyższe ustalono w sprawie na podstawie dowodów załączonych przez odwołującego do odwołania: oświadczenia o odstąpieniu od umowy oraz noty obciążeniowej.

Odwołujący twierdził także, że odstąpienie od umowy nastąpiło z winy wykonawcy. Przyczyną odstąpienia był fakt realizacji przedmiotu umowy w sposób wadliwy, niezgodny z umową, pozostawanie w zwłoce w wykonywaniu przedmiotu umowy, wykonywania przedmiotu umowy przez podmiot inny niż zaakceptowany przez zamawiającego oraz wobec nieprzedłużenia zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Część zamówienia, której przystępujący nie zrealizował jest znaczna. Z kolei naliczona temu wykonawcy kara umowna byłaby wyższa, natomiast został już osiągnięty limit łącznej wysokości kar umownych 20%, czyli 307 008,00 zł.

Wykonawca WBPB z kolei w złożonym piśmie procesowym z 23 października 2025 r., odnosząc się do oświadczenia o odstąpieniu od umowy przez 12 TOL wskazał, że to uznaje za bezskuteczne i niebyłe, nie zgadzał się również z faktem naliczenia mu kar umownych z tego tytułu (potwierdzeniem powyższego jest dowód złożony przez przystępującego - pismo z 10 maja 2024 r.).

Podnosił również, że sprawa związana z zamówieniem realizowanym na rzecz 12 TOL jest przedmiotem postępowania sądowego, które toczy się przed Sądem Okręgowym w Warszawie XXVI Wydział Gospodarczy (sygn. akt XXVI GC 724/25), które to postępowanie zostało zainicjowane przez WBPB pozwem z dnia 16 kwietnia 2025 r., będącym pozwem o zapłatę za należycie wykonane przez WBPB prace, za które 12 TOL bezpodstawnie nie chce zapłacić, mimo podejmowanych przez WBPB wielokrotnych prób polubownego i pozasądowego rozwiązania sporu. Na podstawie przedmiotowego pozwu WBPB dochodzi od Skarbu Państwa - Szefa 12 TOL zapłaty kwoty 921.024,00 zł wraz z należnymi odsetkami za prawidłowo wykonaną dokumentację. W dniu 13 października 2025 r. pełnomocnikowi WBPB zostało doręczone pismo drugiej strony - odpowiedź na pozew, która to odpowiedź w swojej treści merytorycznie nie odnosi się do podniesionych w pozwie zarzutów, w szczególności dotyczących rażących uchybień 12 TOL w realizacji umowy. Powyższa okoliczność również jest niesporna, gdyż przystępujący jako dowód przedłożył: pierwszą stronę pozwu, odpowiedź na pozew.

Dodatkowo w złożonym w dniu 23 października 2025 r. stanowisku, przystępujący szeroko odniósł się do wskazanych w piśmie 12 TOL przyczyn odstąpienia, argumentując z jakich powodów nie sposób uznać, że nie zaistniały te przyczyny, które 12 TOL wskazał w złożonym oświadczeniu o odstąpieniu co w konsekwencji powoduje, że złożone oświadczenie jest z tego powodu nieskuteczne (nieważne).

Należało zatem rozstrzygnąć czy, jak twierdził odwołujący zaktualizowała się wobec wykonawcy WBPB przesłanka z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, jako że ta aktualizuje się w przypadku, gdy niewykonanie, nienależyte wykonanie czy długotrwałe nienależyte wykonywanie istotnego zobowiązania umownego doprowadzi co najmniej do jednej z następujących sytuacji: do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady. Z kolei w niniejszym przypadku doszło do odstąpienia od umowy, dotyczyło ono znacznej jej części oraz obciążenia karami umownymi, które miały charakter odszkodowawczy i w przypadku 12 TOL zostały naliczone w maksymalnej dopuszczalnej w umowie wysokości. Czy też może, jak twierdził przystępujący, nie jest spełnieniem przesłanki wykluczenia jedynie zaistnienie skutku w postaci wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady, ale kluczowe jest, że powyższe musi zajść z przyczyn leżących po stronie wykonawcy.

Przypomnieć należy w tym miejscu treść przepisu art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, który stanowi, że aby mogło dojść do wykluczenia wykonawcy z postępowania na podstawie wskazanej wyżej podstawy prawnej musi dojść do:

1.niewykonania lub nienależytego wykonania bądź długotrwałego nienależytego wykonywania obowiązków wynikających z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji,

2.musi ono dotyczyć znacznego zakresu umowy albo być naruszeniem znacznego stopnia,

3.przyczyna musi tkwić po stronie wykonawcy,

4.musi to doprowadzić do skutków w postaci wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady.

Aby zatem możliwe i konieczne było wykluczenie przystępującego z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, należałoby ustalić, że łącznie zaistniały wobec niego wszystkie wymienione wyżej przesłanki. Ponadto przesłanki te nie mogą być interpretowane dowolnie, z uwagi na sankcyjny charakter przepisu.

Analiza akt sprawy i dowodów zgromadzonych w postępowaniu odwoławczym doprowadziła skład orzekający do wniosku, że nie sposób jest uznać, że zostało w sprawie wykazane, że do niewykonania lub nienależytego wykonania wcześniejszej umowy doszło z przyczyn leżących po stronie przystępującego. Z dokumentów, które zostały przedłożone w toku postępowania odwoławczego, zarówno przez przystępującego, jak i odwołującego, nie wynika w sposób bezsporny i jednoznaczny, że przyczyny odstąpienia od umowy tkwią wyłącznie (jak stanowi przepis) po stronie wykonawcy WBPB.

Powody, dla których wykonawca ten nie realizował lub nienależycie realizował umowę, mogą wynikać z różnych okoliczności, w tym również okoliczności leżących po stronie zamawiającego, z którym była zawarta wcześniejsza umowa lub okoliczności niezależnych od żadnej ze stron tej umowy. W piśmie z dnia 10 maja 2025 r. kierowanym do 12 TOL przystępujący wskazywał między innymi, że: „Nie sposób zgodzić się z zarzutem, że WBPB pozostaje w zwłoce w realizacji Przedmiotu Umowy. Powstałe opóźnienia są skutkiem tylko i wyłącznie braku współdziałania Zamawiającego, o czym byli Państwo wielokrotnie informowani”; „WBPB uzyskało wszystkie wymagane zapisami Umowy uzgodnienia i decyzje umożliwiające złożenie do Urzędu projektu budowlanego, celem uzyskania pozwolenia na budowę, w określonym zapisami Umowy terminie”; „Nie jest zgodny ze stanem faktycznym również zarzut dotyczący wykonywania czynności objętych Umową przez podmiot inny niż zaakceptowany przez Zamawiającego”; „W zakresie zarzutu dotyczącego nieprzedłużenia zabezpieczenia należytego wykonania Umowy, to WBPB pismem nr 360/24 z dnia 03.04.2024 r. informowało Zamawiającego, że podejmuje starania związane z przedłużeniem ważności wniesionego zabezpieczenia”. Powyższe, jak też okoliczność, że sprawa zostanie rozpoznana przez Sąd powszechny w zainicjowanym przez przystępującego procesie świadczy, że strony umowy pozostają w sporze co do tego, czy w ogóle odstąpienie od umowy było skuteczne, jak też czy zasadne było naliczenie wykonawcy WBPB kar umownych.

Ponownie należy wskazać, że sama tylko okoliczność, że doszło do odstąpienia oraz, że naliczono kary umowne nie może automatycznie oznaczać, że do nienależytego wykonania rzeczywiście doszło. Z kolei zamawiający mógłby zastosować sankcję wykluczenia wykonawcy z postępowania tylko wtedy, jeżeli jest w stanie ustalić i wykazać, że miało miejsce nienależyte wykonanie zamówienia i że nastąpiło to w warunkach opisanych ‎w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.

Odwołujący z kolei, zarzucając zamawiającemu zaniechanie zastosowania tego przepisu, obciążony był obowiązkiem wykazania zaistnienia przesłanek w nim określonych, czego w rozpoznawanej sprawie nie zrobił, ograniczając się do wskazywania na okoliczności pozostające poza sporem, nie odnosząc się w ogóle do tych kwestii, które w sprawie wątpliwości budzą tj. przyczyn odstąpienia oraz zawinienia wykonawcy WBPB. Aby Izba mogła ustalić, ocenić i stwierdzić, ponad wszelką wątpliwość, że przesłanka wykluczenia wykonawcy WBPB w sprawie znajduje zastosowanie, odwołujący powinien zatem opisać, wskazać i uzasadnić z jakich powodów należy uznać, że przyczyny odstąpienia od umowy oraz fakt naliczenia temu wykonawcy kar umownych były przez niego zawinione. W treści odwołania brak jest w ogóle takiej analizy, również z przedłożonych dowodów nie wynika, że okoliczności opisywane w tej sprawie, które doprowadziły do odstąpienia od umowy są jednoznaczne a wina leży wyłącznie po stronie przystępującego.

W podobnych okolicznościach faktycznych orzekała Izba w Wyroku z dnia 25 lipca 2025 r., sygn. akt: KIO 2497/25. Podobnie, jak w niniejszej sprawie skład orzekający zwrócił uwagę na to, że: „Aby zasadne było wykluczenie Przystępującego z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP, niezbędne było również stwierdzenie przez Zamawiającego, że do niewykonania lub nienależytego wykonania wcześniejszej umowy doszło z przyczyn leżących po stronie Przystępującego. Z dokumentów, które Zamawiający zebrał w trakcie postępowania, a także z dokumentów załączonych do odwołania nie wynika w sposób jednoznaczny, że przyczyny niedochowania terminów w wykonaniu poszczególnych obowiązków wynikających z umów nr 4/12/DZ/2023 i nr 3/12/DZ/2023 leżą wyłącznie po stronie Przystępującego. Niewątpliwie powody, dla których wykonawca nie wykonuje lub nienależycie wykonuje umowę, mogą wynikać z różnych okoliczności, w tym również okoliczności leżących po stronie zamawiającego, z którym była zawarta wcześniejsza umowa lub okoliczności niezależnych od żadnej ze stron tej umowy. W piśmie z dnia 03.06.2025 r. Przystępujący wskazał, że "żadna kara umowna czy odszkodowanie nie zostały zapłacone dobrowolnie. EKO-DBAJ sp. z o.o. nie uznaje swojej winy w żadnym przypadku naliczonej kary. (...) Sprawa ta również, podobnie jak sprawy potrąceń zostanie dopiero rozpoznana przez Sąd powszechny w zainicjowanym przez EKO-DBAJ sp. z o.o. procesie." Z powyższego wynika, że Odwołujący i Przystępujący pozostają w sporze co do zasadności naliczenia kar umownych. W tym miejscu warto przytoczyć stanowisko KIO wyrażone w wyroku z dnia 19.10.2017 r.: "Izba wskazuje, że w analizowanej sprawie nie wykazano przede wszystkim, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy wynika z przyczyn leżących po stronie wykonawcy. Przeciwnie, jak wynika z wyjaśnień Odwołującego oraz samego pisma Miasta R., sprawa naliczenia kar umownych za nienależyte wykonanie lub niewykonanie umowy oraz ‎z tytułu rozwiązania umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy jest kwestią sporną, zawisłą przed Sądem Okręgowym w Gliwicach I Wydział Cywilny. Odwołujący sprzeciwił się rozwiązaniu umowy przez Zamawiającego i nałożeniu kary umownej, wskazując, że nie doszło do naruszenia umowy przez wykonawcę, a brak możliwości realizacji umowy leżał po stronie Zamawiającego, który nie określił granic poszczególnych lokalizacji i nie dostarczył informacji i dokumentów pozwalających na identyfikację obszaru świadczenia usługi. Zatem, sprawa rozwiązania umowy jest sprawą sporną i brak jednoznacznego dowodu na to, że rozwiązanie umowy nastąpiło z przyczyn leżących wyłącznie po stronie wykonawcy." Zatem, istnienie między Przystępującym a Odwołującym sporu co do zasadności naliczenia kar umownych niewątpliwie wpływa na możliwość oceny, po które stronie leżą przyczyny niedochowania terminów. Załączone do odwołania noty księgowe wraz z przyporządkowanymi do nich pismami również w ocenie Zamawiającego nie potwierdzając w sposób jednoznaczny, że przyczyny naliczenia kar umownych leżą wyłącznie po stronie Przystępującego. "Samo naliczenie kar umownych nie może automatycznie oznaczać, że do nienależytego wykonania rzeczywiście doszło. Zamawiający może zastosować sankcję wykluczenia wykonawcy z postępowania tylko wtedy, jeżeli jest w stanie ustalić i wykazać, że miało miejsce nienależyte wykonanie zamówienia i że nastąpiło to w warunkach opisanych ‎w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. Odwołujący, zarzucając Zamawiającemu zaniechanie zastosowania tego przepisu, obciążony był obowiązkiem wykazania zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie, czego w rozpoznawanej sprawie nie zrobił, ograniczając się do wskazania na niesporną okoliczność nałożenia na członka Konsorcjum Przystępującego kar umownych." Odwołujący nie sprostał obowiązkowi wykazania zaistnienia przesłanek określonych w art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP, skupiając się na fakcie naliczenia kar umownych, które same w sobie nie przesądzają o obowiązku wykluczenia Przystępującego ‎z postępowania”.

Odwołujący nie sprostał zatem w niniejszej sprawie ciążącemu po jego stronie obowiązkowi wykazania zaistnienia wszystkich przesłanek, które zostały opisane w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, stąd zarzuty w tym zakresie należało oddalić.

Izba podzieliła natomiast zarzuty odwołującego który wskazywał, że zamawiający prowadząc postępowanie naruszył przepisy art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp w związku z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy WBPB podczas gdy oferta tego wykonawcy podlega odrzuceniu, jako złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na fakt, iż wykonawca ten co najmniej w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

Ponownie wskazać należy, że przesłanka wykluczenia wykonawcy z postępowania, opisana w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp jest przesłanką fakultatywną, którą zamawiający może, lub też nie, wprowadzić do treści ogłoszenia o zamówieniu i SWZ. Jeśli jednak ją zastosuje, to jest nią związany i musi badać, czy wykonawca podlega wykluczeniu w myśl tego przepisu. Wykonawcom, którzy ubiegają się o zamówienie publiczne, i którym udostępniona jest dokumentacja postępowania, komunikowane jest, że przesłanka ta została wprowadzona do treści dokumentów zamówienia i zobowiązani są złożyć w toku postępowania stosowne oświadczenie.

Badanie przez zamawiającego następuje w ten sposób, że analizuje on odpowiedzi udzielone przez wykonawców w formularzu JEDZ, który każdy zobowiązany jest złożyć wraz z ofertą. JEDZ z kolei jest oświadczeniem własnym, składanym przez wykonawców, stanowiącym dowód wstępny, że wykonawca spełnia warunki udziału w postępowaniu, nie podlega wykluczeniu i spełnia kryteria oceny ofert. Zastępuje on zaświadczenia wydawane przez organy publiczne lub osoby trzecie.

Jak wskazał Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Wyroku z dnia 10 listopada 2022 r., C-631/21 celem wprowadzenia JEDZ było zapewnienie zamawiającemu dokładnego i wiernego obrazu sytuacji każdego wykonawcy składającego ofertę. Pozwala tym samym zamawiającemu upewnić się co do uczciwości i rzetelności każdego z oferentów, a tym samym braku zerwania więzi zaufania z danym wykonawcą.

Formularz ten został wprowadzony przez Unię Europejską, aby odformalizować postępowania oraz ułatwić składanie ofert wykonawcom z innych krajów członkowskich. Z uwagi na jego uniwersalny charakter, przy wypełnianiu tego oświadczenia wstępnego mogą pojawić się wątpliwości co do właściwej odpowiedzi na poszczególne pytania. Problemy te dotyczą zwłaszcza pytań odnoszących się do podstaw wykluczenia wykonawców. Przykładem takiego pytania jest pytanie, na które również udzielał odpowiedzi wykonawca WBPB, dotyczące tego: „Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową ? Jeżeli tak, proszę podać szczegółowe informacje na ten temat”. Dalej wykonawca musi zdecydować jakiej odpowiedzi udzielić na pytanie: „Jeżeli tak, czy wykonawca przedsięwziął środki w celu samooczyszczenia ? Jeżeli tak, proszę opisać przedsięwzięte środki: [……]”.

Państwa członkowskie implementowały do swoich przepisów dyrektywę 2014/24/UE (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE), ale ostateczny kształt przepisów pozostał w gestii poszczególnych państw. Spowodowało to, że zdarzają się różnice w brzmieniu podstaw wykluczenia w zależności od porządku prawnego obowiązującego w danym państwie członkowskim. W związku z tym formularz JEDZ zawierać musi pytania jak najbardziej ogólnikowe, które pozwolą na jego zastosowanie w każdym kraju, bez konieczności zmiany jego brzmienia.

Jak wskazuje praktyka orzecznicza i doświadczenie składu orzekającego w tym zakresie wykonawcy wypełniając JEDZ nie postępują w sposób jednolity, nie występuje jeden schemat działania.

W istocie wypełniając JEDZ wykonawca może mieć wątpliwości, czy udzielając odpowiedzi musi wziąć pod uwagę wyłącznie treść przesłanki wykluczenia, czyli art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, czy też pytanie ma szerszy zakres niż treść tego przepisu. 

Praktyka pokazuje, że wiele podmiotów ubiegających się o zamówienia publiczne pomimo, że nie wystąpiły wobec nich przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, udzielając odpowiedzi na cytowane wyżej pytanie w treści JEDZ zaznaczają „TAK” z uwagi na to, że to nie zawiera odniesienia do winy czy też przyczyn prowadzących do wystąpienia jednego ze skutków wymienionych w tym przepisie. W takim wypadku wykonawcy załączają do złożonego formularza stosowne wyjaśnienia, działając niejako z ostrożności, celem umożliwienia zamawiającemu oceny zaistniałych zdarzeń i ustalenia czy wobec nich rzeczywiście wystąpiła przesłanka wykluczenia z postępowania.

Wykonawca WBPB z kolei prezentuje konsekwentnie stanowisko, że nie zakreślił, odpowiadając na cytowane wyżej pytanie odpowiedzi „TAK”, gdyż skoro nie zaszły jego zdaniem względem niego okoliczności uzasadniające zastosowanie sankcji z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, to tym samym nie było też konieczności, aby we wstępnym oświadczeniu o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu i niepodleganiu wykluczeniu udzielił innej odpowiedzi. Na rozprawie wywodził ponadto, że toczący się pomiędzy zamawiającym - 12 TOL a przystępującym spór sądowy dodatkowo wpłynął na jego decyzję w tym zakresie, gdyż udzielenie twierdzącej odpowiedzi na to pytanie powodowałoby, niejako automatycznie, że przystępujący przyznaje się do winy, w związku z odstąpieniem od umowy dokonanym przez 12 TOL.

Izba podziela w tym zakresie w pełni argumentację odwołującego, przywołaną w treści odwołania, jak też na rozprawie, który wskazywał, że nawet w przypadku „gdyby z daleko idącej ostrożności procesowej uznać, że wcześniejsze nienależyte wykonanie umów przez wykonawcę nie spełnia przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp (z czym Odwołujący stanowczo się nie zgadza), to wykonawca Wojskowe Biuro Projektów Budowlanych był zobowiązany przynajmniej poinformować Zamawiającego o wszystkich okolicznościach i pozostawić mu możliwość samodzielnej oceny”.

Wykonawca WBPB nie przedstawił jednak żadnej informacji ani w treści JEDZ, ani w oświadczeniu o aktualności informacji, że jakikolwiek przypadek wcześniejszego nienależytego wykonania umowy miał miejsce. Skoro tak, to zamawiający nie miał nawet możliwości, aby samodzielnie stwierdzić, że taka sytuacja wobec tego wykonawcy zaistniała, tak aby samodzielnie mógł ocenić na podstawie przekazanych mu przez wykonawcę danych, czy w rzeczywistości zaszły wobec niego przesłanki wykluczenia, czy też nie.

Skład orzekający w niniejszej sprawie prezentuje pogląd, który wynika także z licznych orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej (tak np. z wyroku KIO 3179/22 z 16 grudnia 2022 r.; wyroku KIO 4931/24 z dnia 17 stycznia 2025 r.) dotyczących sposobu wypełnienia JEDZ, w których wskazuje się, że zawarte w JEDZ pytanie: "Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową?" nie jest tożsame z treścią przesłanki wykluczenia, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. Oznacza to, że wykonawca udzielając odpowiedzi na to pytanie ma wskazać jedynie, czy znalazł się w sytuacji opisanej w pytaniu (rozwiązanie umowy, odszkodowanie lub inne porównywalne sankcje), czy nie. Jeżeli wykonawca udzieli odpowiedzi "TAK" i jednocześnie uznaje, że nie spełniły się wobec niego przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, to powinien zgodnie z dalszym poleceniem w JEDZ, podać szczegółowe informacje na ten temat, czyli opisać okoliczności rozwiązania umowy lub nałożenia określonych sankcji i przedstawić argumenty przemawiające za tym, że mimo tych okoliczności nie ziściły się wobec niego przesłanki wykluczenia. Dzięki temu wykonawca uniknie zarzutu wprowadzenia zamawiającego w błąd (art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp), a zamawiający będzie mógł na podstawie załączonych wyjaśnień (i ewentualnie dowodów) dokonać oceny, czy wykonawca rzeczywiście podlega wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, czy nie.

Sam przystępujący w swoim piśmie procesowym z 23 października 2025 r., odnosząc się do stanowiska zamawiającego, który uwzględnił zarzuty odwołania w całości wskazywał, że ten podejmując taką decyzję naruszył dyspozycję art. 110 ust. 3 ustawy Pzp, gdyż nie przeanalizował podstaw do wykluczenia go z postępowania i bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które miało w efekcie dać zamawiającemu odpowiedź czy: (1) przesłanki wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7, 8 i 10 zostały spełnione, (2) a jeśli zostały spełnione, czy mimo ich zaistnienia wykonawca może być uznany za rzetelnego w świetle przedstawionych przez niego wyjaśnień. Dalej podawał w wątpliwość czy bez skierowania do niego wezwania do złożenia wyjaśnień, zamawiający mógł w pełni ocenić czy dyspozycja przepisów wskazywanych wyżej w jego przypadku zaistniała.

Przystępujący zdaje sobie zatem sprawę z tego, że zamawiający podejmuje decyzję o wykluczeniu wykonawcy w oparciu o przepis art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, opierając się na informacjach i dokumentach przekazywanych przez wykonawcę w toku postepowania, z drugiej zaś strony wypełniając JEDZ w taki sposób tj. zaznaczając odpowiedź „NIE” nie daje nawet potencjalnie możliwości, aby zamawiający powziął wiedzę na temat realizowanego przez niego na rzecz 12 TOL kontraktu, jak też zapoznał się z okolicznościami tej sprawy. Bez tego z kolei zamawiający takiej rzetelnej i kompleksowej oceny, której dokonania sam przystępujący oczekuje, dokonać nie będzie w stanie.

Z kolei wykonawca WBPB, składając oświadczenie o wskazanej treści, działał z naruszeniem przepisów ustawy Pzp, Izba uznała bowiem, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie co najmniej sankcja wykluczenia przystępującego z postępowania opisana w art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.

Dla zastosowania podstawy prawnej - art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp konieczne jest bowiem wykazanie, że wprowadzenie w błąd nastąpiło w wyniku celowego działania lub przynajmniej rażącego niedbalstwa. Jak wskazuje się w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, w praktyce wykazanie winy umyślnej wykonawcy jest niezwykle trudne, gdyż częstokroć może wymagać dowodów spoza dokumentacji o udzielenie zamówienia, które potwierdzałyby zamiar wprowadzenia w błąd zamawiającego, czyli że wykonawca wyobrażał sobie taki skutek i tego chciał, ewentualnie na to się godził.

Zupełnie inaczej przedstawia się możliwość przypisania wykonawcy niedbalstwa, czyli niedołożenia należytej staranności przy podawaniu zamawiającemu wprowadzających w błąd informacji. Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy Pzp do oceny czynności wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (dalej „KC”), a zgodnie z art. 355 § 1 KC dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Przypisanie określonej osobie niedbalstwa jest uzasadnione wtedy, gdy osoba ta zachowała się w określonym miejscu i czasie w sposób odbiegający od właściwego dla niej miernika należytej staranności (vide uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 10 marca 2004 r., sygn. akt IV CK 151/03). Przy czym wzorzec należytej staranności ma charakter obiektywny i abstrakcyjny, jest ustalany niezależnie od osobistych przymiotów i cech konkretnej osoby, a jednocześnie na poziomie obowiązków dających się wyegzekwować w świetle ogólnego doświadczenia życiowego oraz konkretnych okoliczności (vide uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 23 października 2003 r., sygn. akt ). Dodatkowo w stosunku do profesjonalistów miernik ten ulega podwyższeniu, gdyż  KC precyzuje, że należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Za takiego profesjonalistę należy również uznać, co do zasady, wykonawcę ubiegającego się o udzielenie zamówienia publicznego. Należyta staranność profesjonalisty nakłada na wykonawcę, który składa ofertę, dokumenty i oświadczenia we własnym imieniu, aby upewnił się, czy deklarowany w nich stan rzeczy odpowiada rzeczywistości.

Aby wypełnić hipotezę art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, wszystkie przesłanki zawarte w tym przepisie muszą wystąpić łącznie, zaś niewykazanie zaistnienia chociażby jednej z nich jest wystarczające do stwierdzenia, że zamawiający nie wykluczając wykonawcy z postępowania nie naruszył przepisów ustawy Pzp. W związku z tym zastosowanie przepisu wymaga łącznego zaistnienia następujących przesłanek:

1.przedstawienia przez wykonawcę informacji niezgodnej z rzeczywistością, która wprowadziła zamawiającego w błąd;

2.przedstawienie informacji jest wynikiem lekkomyślności lub niedbalstwa;

3.informacja ma lub może mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu.

Aby zatem zamawiający zastosował ten przepis, w pierwszej kolejności należy ustalić, że wykonawca przedstawił zamawiającemu w toku postępowania o udzielenie zamówienia informacje niezgodne z rzeczywistością, która wprowadziła zamawiającego w błąd. Wypracowane w orzecznictwie Izby pojęcie "informacji wprowadzających w błąd" ma szerokie znaczenie. Po pierwsze sprowadza się ono do podania informacji niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Pojęcie „prawda” rozumieć należy tak, jak w języku potocznym, a więc jako zgodność (adekwatność) myśli (wypowiedzi - w znaczeniu logicznym) z rzeczywistością (z faktami i danymi), co odpowiada - na gruncie filozoficznym - tzw. klasycznej koncepcji prawdy. W tym sensie wypowiedź o rzeczywistości jest prawdziwa tylko wtedy, gdy głosi tak, jak jest w rzeczywistości (tak w uzasadnieniu wyroku Izby z dnia 6 kwietnia 2010 r., sygn. akt KIO/UZP 372/10, w którym odwołano się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uzasadnieniu wyroku z 5 kwietnia 2002 r. sygn. akt II CKN 1095/99 opubl. Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna rok 2003, nr 3, poz. 42). Ponadto wprowadzające w błąd mogą być również informacje, które same w sobie są prawdziwe, ale jednocześnie niepełne, fragmentaryczne czy podane w takim kontekście, że fałszywie oddają stan faktyczny mający znaczenie dla ustalenia istnienia lub nieistnienia okoliczności doniosłej dla postępowania o udzielenie zamówienia. Są więc to informacje nieprawdziwe w takim sensie, że fałszywie oddają stan faktyczny, który ma znaczenie dla danego postępowania. Na skutek podania takich informacji zamawiający pozostaje w błędzie, czyli ma mylne wyobrażenie o rzeczywistości lub też brak jakiegokolwiek wyobrażenia o niej. Najprościej rzecz ujmując chodzi o słownikową „półprawdę”, czyli informację, która przez celowe nieujawnienie całej prawdy wprowadza w błąd, inaczej mówiąc prawdę częściową, niezupełną, tak sformułowaną, że może w niej tkwić kłamstwo [Słownik języka polskiego oraz Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, https://sjp.pwn.pl/] (por. uzasadnienie wyroku Izby z dnia 3 września 2025 r., sygn. akt KIO 2903/25).

W niniejszej sprawie z taką sytuacją mamy do czynienia, gdyż przystępujący, w zakresie powyżej wskazanym, przedstawił informacje wprowadzające w błąd zamawiającego co do poinformowania go o tym, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w pytaniu sformułowanym w JEDZ. Tym samym została wypełniona pierwsza z przesłanek koniecznych dla zastosowania tej podstawy wykluczenia.

Druga przesłanka wymaga, aby przedstawienie informacji wprowadzającej w błąd było wynikiem lekkomyślności lub niedbalstwa.

Kwestia przekazania zamawiającemu informacji dotyczących podstaw i okoliczności wykluczenia wykonawcy z postępowania jest kluczowa dla oceny oferty. Przy tym właściwym wzorcem postępowania wykonawcy jest przedstawianie w składanych przez siebie oświadczeniach, w tym w złożonym JEDZ, informacji rzetelnych, wyczerpujących i zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Jeżeli wykonawca składa zapewnienie, że nie wystąpiły wobec niego okoliczności wymienione w treści pytania, wówczas zamawiający ma prawo działać w zaufaniu do rzetelności tego oświadczenia. Jeśli jak w tym przypadku, wykonawca WBPB nie przedstawił zamawiającemu informacji dotyczących realizowanego dla 12 TOL projektu, to zamawiający podejmując decyzję o wyborze oferty, nie mając wiedzy o okolicznościach które związane były z odstąpieniem od umowy i naliczeniem wykonawcy kar, nie miał możliwości dokonania oceny spełnienia, bądź nie, przesłanek określonych w przepisie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. Stąd przedstawienie przez przystępującego w JEDZ, czyli oświadczeniu własnym, że nie zaistniały wobec niego okoliczności wskazane w treści pytania, stanowi o rażącym naruszeniu tego wzorca, czyli o lekkomyślności bądź niedbalstwie wykonawcy, który do tego obowiązującego w postępowaniu wzorca się nie dostosował.

Trzecia i ostatnia przesłanka, która musi łącznie wystąpić z poprzednimi dla zaistnienia rozważanych podstaw wykluczenia wymaga, aby wprowadzenie w błąd dotyczyło informacji, które co najmniej mogą mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego. Przy czym według dominującego w orzecznictwie Izby stanowiska wykluczeniu podlega wykonawca za podanie wprowadzających w błąd informacji, które nie musiały faktycznie wpłynąć na działania zamawiającego, gdyż wystarczy, że mogły one mieć potencjalny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w prowadzonym przez niego postępowaniu. Taka interpretacja jest również podzielana przez Sąd Okręgowy w Warszawie, który trafnie wskazał, że dla zastosowania tej podstawy wykluczenia istotne jest jedynie zachowanie wykonawcy i treść informacji (mogącej mieć wpływ na decyzje zamawiającego), natomiast stan wiedzy czy zachowanie zamawiającego nie ma żadnego znaczenia. W szczególności, czy został skutecznie wprowadzony w błąd, na skutek czego podjął jakiekolwiek decyzje czy wykonał jakiekolwiek czynności. Sąd podkreślił, że gdyby nawet zamawiający w powołaniu na wypracowane notorium (uwzględniając stan posiadanej przez siebie wiedzy) zachowałby ostrożność w podejmowaniu decyzji, samo podanie informacji nieprawdziwej wypełnia przesłankę wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia (vide uzasadnienie wyroku z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt ).

W okolicznościach tej sprawy stwierdzić należy, że nieprzedstawienie przez wykonawcę WBPB informacji w zakresie okoliczności związanych z zamówieniem realizowanym na rzecz 12 TOL w chwili składania JEDZ, jak też oświadczenia o aktualności informacji w nim zawartych, należy uznać za wprowadzenie zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że przystępujący nie podlega wykluczeniu w kontekście art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp.

Mając na uwadze powyższe, Izba uznała, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w zakresie, w jakim odwołujący podnosił zarzuty naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp i na podstawie art. 553 zdanie pierwsze ustawy Pzp orzekła jak w sentencji. Zgodnie bowiem z treścią art. 554 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp, Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Potwierdzenie się wyżej opisanych zarzutów powoduje, iż w przedmiotowym stanie faktycznym została wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej w ww. przepisie.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku - na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Przewodnicząca:………………………………