KIO 3922/25

Sygn. akt: KIO 3922/25

POSTANOWIENIE

Warszawa, dnia 22 października 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Ryszard Tetzlaff

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron oraz uczestników postępowania odwoławczego w dniu 22 października 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 15 września 2025 r. przez wykonawcę Optima Care Sp. z o.o., ul. Marsa 56A, 04-242 Warszawa w postępowaniu prowadzonym przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie, ul. Żołnierska 18, 10-561 Olsztyn

postanawia:

1.umorzyć postępowanie odwoławcze,

2.nakazać Urzędowi Zamówień Publicznych zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych kwoty 15.000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) na rzecz wykonawcy Optima Care Sp. z o.o., ul. Marsa 56A, 04-242 Warszawa stanowiącej uiszczony wpis od odwołania.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodniczący:

………………………………

Sygn. akt: KIO 3922/25

U z a s a d n i e n i e

Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Usługa sprzątania, czynności pomocniczych przy pacjencie i transportu wewnętrznego oraz usługa prania bielizny szpitalnej”, DZPZ/2650/28UEPN/2025, opublikowane ogłoszeniem w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dnia 04.09.2025 r., pod numerem: 577144-2025, numer wydania Dz.U. S: 169/2025 przez: Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie, ul. Żołnierska 18, 10-561 Olsztyn zwany dalej: „Zamawiającym”. Do ww. postępowania o udzielenie zamówienia zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320), zwana dalej: „Pzp” albo „PZP” albo „pzp”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 04.09.2025 r. Dokumentacja postępowania w tym postanowienia Specyfikacji Warunków Zamówienia zwana dalej: „SWZ” zostały opublikowana przez Zamawiającego w dniu 05.09.2025 r. (za pośrednictwem platformy e-Zamówienia ).

Dnia 15.09.2025 r. (wpływ do Prezesa KIO w wersji elektronicznej podpisane podpisem cyfrowym za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej - ePUAP) odwołanie względem postanowień SWZ opublikowanych 05.09.2025 r. wniósł Optima Care Sp. z o.o., ul. Marsa 56A, 04-242 Warszawa zwany dalej: „Optima Care Sp. z o.o.” albo „Odwołującym”. Zarzucił naruszenie następujących przepisów:

1) art. 436 pkt 4 lit. b) Pzp poprzez wadliwe określenie przez Zamawiającego zasad waloryzacji wynagrodzenia Wykonawcy w związku ze zmianą wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę albo wysokości minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu lub wysokości stawki składki na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne oraz zasad gromadzenia i wysokości wpłat do pracowniczych planów kapitałowych, o których mowa w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych;

2) art. 95 Pzp w zw. z art. 96 Pzp w zw. z art. 26 a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z dyrektywą Rady 200/78/WE z 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303 z 02.12.2000r) oraz 18 3a § 1 i 4 Kodeksu Pracy poprzez Wyłącznie możliwości skierowania do realizacji zamówienia osób orzeczeniem o niepełnosprawności w zakresie symbolu przyczyny niepełnosprawności: 01-U; 02-P, 04-O, 10-N, 06-E, 12-C co stanowi przejaw dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność oraz dyskryminuje wykonawców, którzy zatrudniają osoby z niepełnoprawnościami i utrudnia ww. wykonawcom dostęp do postępowania;

3) art. 99 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 i 17 Pzp poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób niewyczerpujący oraz nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mających wpływ na sporządzenie oferty;

4) art. 433 pkt. 4 Pzp poprzez wprowadzenie przez Zamawiającego do projektu umowy w sprawie zamówienia publicznego postanowień abuzywnych, dotyczących możliwości ograniczenia zakresu zamówienia przez Zamawiającego bez wskazania minimalnej wartości lub wielkości świadczenia stron.

Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie Zamawiającemu dokonanie zmiany treści SWZ i ogłoszenia poprzez:

1. zmianę SWZ polegającą na opisaniu przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny, kompletny, policzalny, wyczerpujący oraz za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń tj. w sposób, który umożliwi wykonawcy złożenie prawidłowej i porównywalnej oferty;

2. zmianę § 1 załącznika nr 12 do SWZ U M O W A nr DZPZ/2650/28UEPN/2025 w taki sposób aby przedmiot zamówienia był opisany w sposób jasny i precyzyjny, określający jakie czynności wchodzą w zakres części nr 1 zadania nr 2 oraz części nr 2 zadania nr 1 tj.

wprowadzenie do wzoru umowy odrębnych postanowień określających zakres czynności dla obu części zadania;

3. usunięcie § 1 pkt III ust 9 załącznika nr 12 do SWZ U M O W A nr DZPZ/2650/28UEPN/2025;

4. zmianę § 13 ust. 3 załącznika nr 12 do SWZ U M O W A nr DZPZ/2650/28UEPN/2025 poprzez usunięcie zastrzeżenia, że: „Do faktury Wykonawca dołączy rozliczenie wynagrodzenia na poszczególne ośrodki kosztów Zamawiającego z podziałem na faktycznie sprzątane ilości m2 w poszczególnych strefach czystości.”;

5. modyfikację § 5 załącznika nr 12 do SWZ U M O W A nr DZPZ/2650/28UEPN/2025 poprzez dodanie po ust. 2 ust. 3 w następującym brzmieniu lub równoważnym: „3) Ograniczenie zakresu zamówienia, o którym mowa powyżej nie może skutkować zmniejszeniem łącznej wartości brutto usług, stanowiących przedmiot umowy, do wartości niższej, niż 90% wynagrodzenia wykonawcy”

6. zmianę § 13 ust 8-10 załącznika nr 12 do SWZ U M O W A nr DZPZ/2650/28UEPN/2025 w następujący sposób lub równoważny: „8. Wynagrodzenie może ulec zmianie także w przypadku zmiany:

a. stawki podatku od towarów i usług,

b. wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę albo wysokości minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

c. zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu lub wysokości składki na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne

d. zasad gromadzenia i wysokości wpłat do pracowniczych planów kapitałowych, o których mowa w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych.

jeżeli zmiany te będą miały wpływ na koszty wykonania zamówienia przez Wykonawcę;

9. Zmiana wysokości wynagrodzenia obowiązywać będzie od dnia wejścia w życie zmian przepisów, o których mowa w ust. 1.

10. W przypadku zmiany, o której mowa w ust. 1 lit. b. wynagrodzenie Wykonawcy podlegać będzie waloryzacji zgodnie z poniższym wzorem: WW= WAW + (WSK x WMK) WW- wysokość wynagrodzenia należnego Wykonawcy po dokonaniu waloryzacji WAW – wysokość wynagrodzenia należnego Wykonawcy przed waloryzacją.

WSK – wysokość kosztów osobowych w wynagrodzeniu należnym Wykonawcy, (stanowiąca x % wysokości wynagrodzenia należnego Wykonawcy)

WMK – wskaźnik wzrostu minimalnego lub najniższego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, obliczony jako iloraz różnicy nowej wysokości minimalnego lub najniższego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej (NW) i dotychczasowej wysokości minimalnego lub najniższego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej (OW) przez dotychczasową wysokość minimalnego lub najniższego wynagrodzenia za pracę albo wysokość minimalnej stawki godzinowej, tj. WMK = (NW-OW) : OW

11. W przypadku zmiany, o którym mowa w ust. 1 lit. a), c) i d) wynagrodzenie Wykonawcy ulegnie zmianie o wartość wzrostu całkowitego kosztu Wykonawcy, jaką będzie on zobowiązany dodatkowo ponieść w celu uwzględnienia tej zmiany, - przy zachowaniu dotychczasowej kwoty netto wynagrodzenia osób bezpośrednio wykonujących zamówienie.

12. Wprowadzenie zmian wysokości wynagrodzenia wymaga uprzedniego złożenia przez Wykonawcę oświadczenia o wysokości dodatkowych koszów wynikających z wprowadzenia zmian, o których mowa w ust.1 . Do oświadczenia zostanie załączone odpowiednie wyliczenie wzrostu kosztów.”.

Odwołanie zostało podpisane przez pełnomocnika działającego na mocy pełnomocnictwa z 12.09.2025 r. udzielonego przez V-ce P.Z., tj. osobę ujawnioną w załączonym wydruku KRS-u i umocowaną do samodzielnej reprezentacji.

Zamawiający w dniu 16.09.2025 r. (za pośrednictwem platformy e-Zamówienia ) wezwał wraz kopią odwołania, w trybie art. 524 Pzp, uczestników postępowania przetargowego do wzięcia udziału w postępowaniu odwoławczym. Żadne zgłoszenie przystąpienia nie miało miejsca.

W dniu 17.10.2025 r. (e-mailem) Zamawiający wobec wniesienia odwołań do Prezesa KIO wniósł na piśmie, w trybie art. art. 521 Pzp, odpowiedź na odwołanie, w której wnosił o oddalenie odwołania w całości. Została podpisana przez Dyrektor WSS w Olsztynie.

W dniu 21.10.2025 r. (e-mailem) Odwołujący złożył pismo procesowe wnosząc o umorzenie postępowania na podstawie art. 568 pkt 2 Pzp. Wskazał, iż: „(…)

ZARZUT NR 1 ODWOŁANIA

Zaskarżona przez Odwołującego treść wzoru umowy odnosząca się do zmiany wynagrodzenia wykonawcy w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 436 pkt 4 lit. b) ustawy Prawo zamówień publicznych, brzmiała:

§13 ust 8-10 załącznika nr 12 do SWZ U M O W A nr DZPZ/2650/28UEPN/2025, dotyczącego części 1 i 2 zamówienia Zamawiający zawarł następujące postanowienia:

8. Wynagrodzenie może ulec zmianie także w przypadku zmiany:

a. stawki podatku od towarów i usług,

b. wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę albo wysokości minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

c. zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu lub wysokości składki na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne

jeżeli zmiany te będą miały wpływ na koszty wykonania zamówienia przez Wykonawcę;

d. zasad gromadzenia i wysokości wpłat do pracowniczych planów kapitałowych, o których mowa w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych.

Zmiana wysokości wynagrodzenia następuje z dniem wejścia w życie przepisów określających stawki podatku od towarów i usług, wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, a także wysokość składek na te ubezpieczenia.

9. Zamawiający zastrzega sobie prawo do żądania od Wykonawcy przedstawienia deklaracji rozliczeniowych składanych do ZUS-u.

10. Prawo do waloryzacji wynagrodzenia w oparciu o ust. 7 przysługuje jedynie Wykonawcy, który załączył do oferty informację o planowanej liczbie osób wykonujących zamówienia w przeliczeniu na pełne etaty (umowa o pracę, umowy cywilnoprawne). Zmiana wynagrodzenia następuje aneksem do umowy, na pisemny wniosek Wykonawcy.”

Zamawiający w dniu 07.10. 2025 r. dokonał zmiany ww. postanowienia umownego. Aktualna treść ww. postanowienia brzmi:

10. Wynagrodzenie może ulec zmianie także w przypadku zmiany:

a. stawki podatku od towarów i usług,

b. wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę albo wysokości minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

c. zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu lub wysokości składki na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne

jeżeli zmiany te będą miały wpływ na koszty wykonania zamówienia przez Wykonawcę;

d. zasad gromadzenia i wysokości wpłat do pracowniczych planów kapitałowych, o których mowa w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych. jeżeli zmiany te będą miały wpływ na koszty wykonania zamówienia przez Wykonawcę.

Zmiana wysokości wynagrodzenia następuje z dniem wejścia w życie przepisów określających stawki podatku od towarów i usług, wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, a także wysokość składek na te ubezpieczenia.

11. Zamawiający zastrzega sobie prawo do żądania od Wykonawcy przedstawienia deklaracji rozliczeniowych składanych do ZUS-u.

12. Prawo do waloryzacji wynagrodzenia w oparciu o ust. 7 przysługuje jedynie Wykonawcy, który załączył do oferty informację o planowanej liczbie osób wykonujących zamówienia w przeliczeniu na pełne etaty (umowa o pracę, umowy cywilnoprawne). Zmiana wynagrodzenia następuje aneksem do umowy, na pisemny wniosek Wykonawcy. Wykonawca zobowiązany jest szczegółowo wykazać wzrost kosztów. Na wezwanie Zamawiającego Wykonawca zobowiązany jest przedstawić dokumenty potwierdzające wzrost kosztów, w szczególności imienne deklaracje ZUS.

Odwołujący podnosi, że w wyniku ww. zmiany zostały wskazane zasady – warunki, które wykonawca musi spełnić w celu uzyskania waloryzacji w związku z wystąpieniem okoliczności o których mowa w art. 436 pkt 4 lit. b) ustawy Prawo zamówień publicznych – obowiązek złożenia wniosku wraz z wykazaniem zmiany kosztów oraz – na żądanie Zamawiającego - przedstawienie dokumentów potwierdzających wzrost kosztów, w szczególności imienne deklaracje ZUS. Ponadto usunięte zostało nieprzewidziane w ustawie Prawo zamówień publicznych postanowienie ograniczające prawo wykonawcy do wnioskowania o odpowiednią zmianę wynagrodzenia tj. usunięte zostało zastrzeżenie, że prawo do waloryzacji wynagrodzenia w oparciu o ust. 7 przysługuje jedynie Wykonawcy, który załączył do oferty informację o planowanej liczbie osób wykonujących zamówienia w przeliczeniu na pełne etaty (umowa o pracę, umowy cywilnoprawne). Jednocześnie Zamawiający zmodyfikował treść ww. postanowienia w ten sposób, że zmiana wynagrodzenia wykonawcy jest możliwa w każdym z przypadków wymienionych w art. 436 pkt 4 lit. b) Pzp o ile będzie skutkowała zmianą kosztów wykonania zamówienia.

Powyższe zmiany istotnie wpłynęły na zakres wzajemnych obowiązków stron umowy. Aktualna treść wzoru umowy jest – w ocenie Odwołującego – zgodna z ustawą Prawo zamówień publicznych, jasno określa procedurę przeprowadzenia zmiany wynagrodzenia a ponadto jest zgodna z intencją wniosków zgłoszonych w odwołaniu. Wobec powyższego jak również ze względu na istotną i materialną zmianę treści ww. postanowienia umowy i tym samym stanu faktycznego sprawy - utratę substratu zaskarżenia - Odwołujący wnosi o umorzenie postepowania odwoławczego w zakresie zarzutu nr 1 odwołania jako zbędnego lub niedopuszczalnego.

ZARZUT NR 2 ODWOŁANIA

Odwołujący w ww. zarzucie zaskarżył postanowienie §1 pkt III ust 9 załącznika nr 12 do SWZ U M O W A nr DZPZ/2650/28UEPN/2025, dotyczącego części 1 i 2 zamówienia, w którym Zamawiający zawarł następujące postanowienia:

„9. Transport materiałów  biologicznych  z  oddziałów  do  Medycznego Laboratorium Diagnostycznego, Działu Patomorfologii, Pracowni Immunologii Transfuzjologicznej, Zakładu Bakteriologii oraz na zewnątrz ( SANEPID, Wojewódzki Szpital Dziecięcy) oraz przynoszenie wyników – w dni robocze 7.00 – 15.00 na „Cito” po 15-ej.

Praca osoby świadczącej usługi sprzątania, polega na utrzymywaniu czystości i porządku w różnych miejscach w szpitalu np. salach chorych, gabinetach zabiegowych, salach operacyjnych, itp., pomocy przy pacjencie, transportu wewnętrznego jakim jest np. transport wycinków śródoperacyjnych, materiałów  biologicznych,  transport pacjenta  na  badania,  wymaga odpowiedzialności. Ta odpowiedzialność związana jest z bezpieczeństwem pacjenta, ale również osoby wykonującej zleconą pracę. Istnieje wiele potencjalnych niebezpieczeństw np. zakażenia epidemiologiczne, bariery architektoniczne, stres, duża dynamika środowiska poprzez dużą rotacje pacjentów, personelu, odwiedzających.

W związku z powyższym ze względu na charakter pracy, Zamawiający nie jest w stanie zapewnić odpowiednich warunków pracy (bezpieczeństwa) dla osób z orzeczeniem o niepełnosprawności w zakresie symbolu przyczyny niepełnosprawności: 01-U; 02-P, 04-O, 10-N, 06-E, 12-C. tym samym nie wyraża zgody na ich zatrudnienie do realizacji usługi.”

Odwołujący podniósł w odwołaniu, że obowiązek należytego i szczególnego uzasadnienia takiego ograniczenia lub zakazu spoczywa na Zamawiającym, który musi posiadać uzasadnienie do wykluczenia możliwości zaangażowania w realizację zamówienia osoby z niepełnosprawnością (patrz wyrok KIO z dn. 21.10.2010 r. sygn.. akt: KIO 2215/10). Wprowadzając takie ograniczenia Zamawiający powinien w szczególności wziąć pod uwagę wpływ rodzaju i stopnia niepełnosprawności na możliwość wykonywania czynności objętych zamówieniem, zwłaszcza w kontekście regulacji zakazujących dyskryminacji osób niepełnosprawnych takich jak przykładowo art. 28 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych traktujący o zakazie dyskryminacji w zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zarówno w sektorze publicznym jak i prywatnym, czy z ustawy z implementowaną co naszego systemu prawnego dyrektywą Rady 200/78/WE z 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz.Urz. WE L 303 z 02.12.2000 r.) Odwołujący wskazuje, że Zamawiający nie podołał obowiązkowi wykazania, że ze względu na swój szczególny interes jest uprawniony do ograniczenia w realizacji zamówienia przez osoby z określonymi przyczynami niepełnosprawności .

Zamawiający w wyjaśnieniach SWZ z dnia 07.10.205 r. w pytaniu nr 152 wskazał, że:

Postanowienie specyfikacji o braku możliwości zapewnienia odpowiednich warunków pracy osobom niepełnosprawnym z przyczyn oznaczonych symbolami tam wymienionymi, w pierwszej kolejności, znajduje formalną podstawę w przepisach art. 4 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j.t.: Dz. U. z 2025r., poz. 913). Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (ust. 1). Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych (ust. 2). Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne (ust. 3).

Według § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy pracodawca realizuje obowiązek zapewnienia pracownikom bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności przez zapobieganie zagrożeniom związanym z wykonywaną pracą, właściwą organizację pracy, stosowanie koniecznych środków profilaktycznych oraz informowanie i szkolenie pracowników. Obowiązek ten realizowany jest między innymi poprzez dostosowanie warunków i procesów pracy do możliwości pracownika, w szczególności przez odpowiednie projektowanie i organizowanie stanowisk pracy, dobór maszyn i innych urządzeń technicznych oraz narzędzi pracy, a także metod produkcji i pracy - z uwzględnieniem zmniejszenia uciążliwości pracy, zwłaszcza pracy monotonnej i pracy w ustalonym z góry tempie, oraz ograniczenia negatywnego wpływu takiej pracy na zdrowie pracowników (§ 39, ust. 2 pkt 4).

Wskazane w specyfikacji symbole przyczyn niepełnosprawności to:

-01-U – upośledzenie umysłowe,

-02-P – choroby psychiczne,

-04-O – choroby narządu wzroku,

-06-E – epilepsja,

-10-N – choroby neurologiczne,

-12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe.

Komentarze do art. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych odwołują się do opracowania zatytułowanego „Przystosowanie stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej” (autorzy: D.G., A.H., M.G., Warszawa 2010), wydanego przez Polską Organizację Pracodawców Osób Niepełnosprawnych, we współpracy z Państwową Inspekcją Pracy i Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Dla osób ze schorzeniami intelektualnymi (01-U) i chorobami psychicznymi określono następujące wymagania środowiskowe:

stanowisko nie powinno znajdować się w przestrzeni, w której pracownik nie będzie narażony na masowy kontakt z nieznanymi mu osobami (np. supermarket),

pracownik nie może być narażony na presję psychiczną współpracowników lub klientów.

Ponadto, w chorobach psychicznych praca nie me narażać pracownika na stres, powinna być podzielona na etapy, które realizując zatrudniony będzie odnosił sukcesy, a także nie może być monotonna i zbyt prosta. Przy zatrudnieniu osób z chorobami narządu wzroku, w kontaktach, konieczne jest stosowanie pisma wypukłego. Obiekty powinny mieć wytyczone stałe ciągi komunikacyjne, na których nie mogą się znajdować żadne przeszkody. Pracownik musi mieć zapewnioną możliwość wezwania osoby, która będzie go wspierać w sytuacjach wymagających ostrożności lub rozpoznania wzrokowego. W przypadku osób dotkniętych epilepsją praca powinna by tak zorganizowana, by pracownik stale przebywał w towarzystwie innej osoby pełnosprawnej znającej objawy padaczki i sposób postępowania w sytuacji jej wystąpienia. Przy chorobach neurologicznych praca powinna być tak zorganizowana, aby pracownik nie odczuwał presji tempa pracy lub obciążenia psychicznego w innej postaci oraz by pracownik stale przebywał w towarzystwie innej osoby pełnosprawnej.

W światle powyższego, w realiach Szpitala, mając na uwadze opis przedmiotu zamówienia brak jest realnych możliwości zapewnienia odpowiednich warunków pracy, w tym pracy chronionej, dla osób z wymienionymi przyczynami niepełnosprawności.

Mając na względzie, że wyjaśnienia treści SWZ stanowią dokumenty zamówienia, Odwołujący wnosi o umorzenie postepowania odwoławczego w zakresie zarzutu nr 2, gdyż Zamawiający przed rozpoczęciem rozprawy podał okoliczności uzasadniające częściowe wyłączenie realizacji zamówienia przy udziale osób z niepełnosprawnościami. Uzasadnienie Zamawiającego jest nową treścią SWZ, która nie była znana i ujawniona na moment złożenia odwołania. Wprowadzenie ww. nowej treści do SWZ bezpośrednio wpływa na stan faktyczny sprawy. Treść SWZ otrzymała nową treść a w tym podane zostały okoliczności i fakty (uzasadnienie), których brak był przyczyną złożenia odwołania. Wobec powyższego Odwołujący ze względu na zmianę stanu faktycznego sprawy i utratę substratu zaskarżenia wnosi o umorzenie postępowania odwoławczego w zakresie zarzutu nr 2 odwołania jako zbędnego lub niedopuszczalnego.

ZARZUT NR 3 ODWOŁANIA

Odwołujący w ww. zarzucie podniósł, że dokumenty zamówienia są niezgodne m.in. z art. 99 ustawy Prawo zamówień publicznych, gdyż:

Zgodnie z rozdziałem III pkt 2 SWZ Opis przedmiotu zamówienia:

„2.Przedmiotowe zamówienie zostało podzielone na części. Liczba części 3 Wykonawca może składać ofertę na dowolną liczbę części:

2.1. Zadanie nr 1 – usługa sprzątania, czynności pomocniczych przy pacjencie i transportu wewnętrznego z możliwością składania ofert częściowych na: Część nr 1 – usługa sprzątania pomieszczeń znajdujących się w budynku głównym szpitala, budynku przy ul. Żołnierskiej 18G, ul. Żołnierskiej 16 A i B oraz F.

Część nr 2 – usługa sprzątania pomieszczeń znajdujących się w budynku głównym szpitala, czynności pomocniczych przy pacjencie i transportu wewnętrznego.

2.2. Zadanie nr 2 – usługa prania bielizny szpitalnej”

Jednocześnie, dalej w tym samym rozdziale Zamawiający wskazuje, że:

„II. Wykaz powierzchni objętych usługą sprzątania:

Szczegółowy wykaz powierzchni z podziałem na części:

- część nr 1 usługa sprzątania, transport wewnętrzny

- część nr 2 usługa sprzątania, czynności pomocniczych przy pacjencie, pomoc przy transporcie pacjentów, transport wewnętrzny.

Całkowita powierzchnia całego szpitala wynosi 32 343,75 m2 (w tym powierzchnia dla części nr 1 i dla części nr 2).”

Przywołane postanowienia SWZ były niejasne i wewnętrznie sprzeczne, co w sposób oczywisty uniemożliwiało wykonawcom jednoznaczne określenie zakresu przedmiotu zamówienia oraz prawidłowe przygotowanie oferty.

Po pierwsze, w rozdziale III pkt 2 SWZ Zamawiający wyraźnie wskazuje, że w ramach Zadania nr 1 przewidziano podział na dwie części, tj.:

-część nr 1, obejmującą usługę sprzątania pomieszczeń,

-część nr 2, obejmującą usługę sprzątania, czynności pomocnicze przy pacjencie oraz transport wewnętrzny.

Jednakże w dalszej części tego samego rozdziału (pkt II „Wykaz powierzchni objętych usługą sprzątania”) Zamawiający wskazał, iż część nr 1 obejmuje nie tylko sprzątanie, lecz również transport wewnętrzny. Powstała zatem ewidentna sprzeczność pomiędzy poszczególnymi zapisami SWZ, gdzie w jednych Zamawiający ogranicza zakres części nr 1 wyłącznie do sprzątania, w innych natomiast rozszerza go o element transportu wewnętrznego. W konsekwencji wykonawcy nie są w stanie jednoznacznie przesądzić, czy część nr 1 obejmuje także transport wewnętrzny, czy został on przewidziany wyłącznie w ramach części nr 2.

Wskazana sprzeczność miała kluczowe znaczenie dla prawidłowego przygotowania oferty. Usługa transportu wewnętrznego wiąże się bowiem z odmiennym poziomem kosztów osobowych, organizacyjnych i logistycznych niż sama usługa sprzątania. Brak jednoznacznego określenia, w której części zamówienia – i w jakim zakresie – transport wewnętrzny ma być realizowany, uniemożliwia rzetelne oszacowanie kosztów, a tym samym prawidłową kalkulację ceny oferty. Tak skonstruowane postanowienia SWZ prowadzą do naruszenia zasady przejrzystości i równego traktowania wykonawców oraz uniemożliwiają przygotowanie oferty zgodnej z oczekiwaniami Zamawiającego.

Ponadto, Zamawiający nie zachował konsekwencji w sposobie określenia struktury zamówienia. W formularzu cenowym oraz części postanowień SWZ Zamawiający wyraźnie wskazuje, iż zamówienie zostało podzielone na trzy części, natomiast w innych miejscach posługuje się kategorią „zadań”, z których pierwsze dzieli dodatkowo na część nr 1 i część nr 2. Tego rodzaju redakcja postanowień wprowadza istotne wątpliwości interpretacyjne i w praktyce uniemożliwia wykonawcom pewne i jednolite rozumienie zakresu zamówienia, co z kolei rodzi ryzyko błędnego przygotowania oferty.

Zamawiający w dniu 07.10.2025 r. dokonał modyfikacji SWZ, w tym dokonał zmian w opisie przedmiotu zamówienia. Opis przedmiotu zamówienia otrzymał nową treść, a zaskarżone odwołaniem postanowienia uległy uchyleniu i dezaktualizacji. Treść ww. zmian Odwołujący załącza do niniejszego pisma. Mając na względzie ww. zmianę stanu faktycznego sprawy skutkującą unicestwieniem substratu zaskarżenia, Odwołujący wnosi umorzenie postepowania odwoławczego w zakresie zarzutu nr 3 odwołania jako zbędnego lub niedopuszczalnego.

ZARZUT NR 4 ODWOŁANIA

Odwołujący w ww. zarzucie wskazał, że Zamawiający naruszył przepisu ustawy Prawo zamówień publicznych wprowadzając możliwość ograniczenia przedmiotu zamówienia w § 5 ust 1 załącznika nr 12 do SWZ wzór umowy dla części 1 i 2 bez podania minimalnej wielkości lub zakresu zamówienia. Odwołujący podniósł w odwołaniu, że Zamawiający zaniechał precyzyjnego określenia gwarantowanej wartości lub wielkości zamówienia w świetle przepisu art. 433 pkt 4 ustawy prawo zamówień publicznych, zgodnie z którym projektowane postanowienia umowy nie mogą przewidywać: (...) 4) możliwości ograniczenia zakresu zamówienia przez zamawiającego bez wskazania minimalnej wartości lub wielkości świadczenia stron.

Zamawiający w wyjaśnieniach z dnia 07.10.2025 r. w odpowiedziach na pytanie nr 67, oraz 54 i 55 wskazał, że:

67. Prosimy o wyjaśnienie jaka jest minimalna gwarantowana wielkość zamówienia.

Odpowiedź: Zamawiający informuje, że przedmiot zamówienia został jednoznacznie i szczegółowo opisany w dokumentacji przetargowej, tj. w SWZ oraz we wzorze umowy. Usługa ma być realizowana:

1. W zakresie zadania nr 1 część nr 1 – w godzinach od 7.00 do 21.00, od poniedziałku do piątku przez okres 36 miesięcy,

2. W zakresie zadania nr 1 część nr 2 – przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, przez okres 36 miesięcy,

w pełnym zakresie określonym w dokumentacji. Tym samym minimalna gwarantowana wielkość zamówienia odpowiada całości zakresu świadczenia usługi wskazanego w SWZ.

54. Czy Zamawiający na chwilę obecną wyłącza na stałe lub w określonym okresie jakieś pomieszczenia z realizacji przez Wykonawcę? Jeżeli tak, prosimy o wskazanie pomieszczeń wraz z ich powierzchnią oraz okresem wyłączenia.

Odpowiedź: Zamawiający nie przewiduje wyłączania pomieszczeń z realizacji zamówienia. Jedynie w przypadku remontu całego oddziału może dojść do jego wyłączenia z wykonywania usługi. Zamawiający w najbliższym czasie nie planuje dużych remontów.

55. Czy Zamawiający planuje wyłączanie pomieszczeń z realizacji przez Wykonawcę w ramach części nr 1 lub części nr 2? Jeżeli tak, prosimy o podanie wskazanie pomieszczeń wraz z ich powierzchnią oraz okresem wyłączenia.

Odpowiedź: Patrz jak wyjaśnienie na pytanie nr 55.

Mając powyższe na uwadze Odwołujący podnosi, że Zamawiający w dniu 07.10.2025 r. dokonał zmiany SWZ polegającej na jednoznacznym wskazaniu, że minimalna gwarantowana wielkość zamówienia odpowiada całości zakresu świadczenia usługi wskazanego w SWZ a ponadto, że Zamawiający nie przewiduje wyłączania pomieszczeń z realizacji zamówienia. Jedynie w przypadku remontu całego oddziału może dojść do jego wyłączenia z wykonywania usługi.

Mając na względzie ww. zmianę stanu faktycznego sprawy skutkującą unicestwieniem substratu zaskarżenia, Odwołujący wnosi umorzenie postepowania odwoławczego w zakresie zarzutu nr 4 odwołania jako zbędnego lub niedopuszczalnego.

Reasumując, ze względu na ww. zmiany w stanie faktycznym sprawy Odwołujący wnosi o umorzenie całego postępowania odwoławczego na podst. art. 568 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych i zniesienie terminu rozprawy.

Jednocześnie z daleko idącej ostrożności, Odwołujący uzasadnia również, że modyfikacje SWZ dokonane przez Zamawiającego w dn. 07.10.2025 r. eliminują z postępowania zaskarżone w odwołaniu czynności Zamawiającego i skutkują jednocześnie zmianą stanu faktycznego sprawy polegającą na kasacji substratu (przedmiotu) zaskarżenia przed momentem orzekania. W związku z powyższym wydanie orzeczenie w sprawie stało się zbędne a tym samym w postepowaniu odwoławczym – w ocenie Odwołującego – znajduje zastosowanie art. 568 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych, zgodnie, z którym postępowanie odwoławcze umarza się w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie odwoławcze stało się zbędne z innej przyczyny niż cofnięcie odwołania lub jest niedopuszczalne.

Przedstawione powyżej stanowisko Odwołującego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej tj. m.in. w Postanowieniu Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt: KIO 3456/21, w którym Izba uznała, że podstawa umorzenia postępowania, o której mowa w art. 568 pkt 2) ustawy Pzp zachodzi w sytuacji, gdy zamawiający przed zakończeniem rozprawy unieważni zaskarżoną w zarzutach odwołania czynność. Unieważnienie zaskarżonej czynności powoduje, że spór staje się bezprzedmiotowy, a ewentualnemu zaskarżeniu w drodze odwołania będzie podlegała nowa czynność zamawiającego. Podkreślić należy, że aby możliwe było rozpoznanie odwołania przez Izbę - musi ono dotyczyć istniejącej czynności Zamawiającego (art. 513 pkt 1 ustawy Pzp). Innymi słowy, na moment orzekania musi istnieć substrat zaskarżenia, będący podstawą dla wykonawcy do wniesienia środka ochrony prawnej. Zaskarżenie czynności, która w kształcie wskazanym w odwołaniu już nie istnieje, nie daje podstaw Izbie do stwierdzenia naruszenia przepisów przez Zamawiającego i nie może być podstawą do wydania orzeczenia merytorycznego. Krajowa Izba Odwoławcza podobnie stanowisko zajęła w sprawach o sygn. akt: KIO 794/21; KIO 1779/21; KIO 2634/21; KIO 2851/21; KIO 3129/24; KIO 3142/21.

Odwołujący zaznacza również, że zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że uchyleniu/cofnięciu czynności dokonanych w postępowaniu niweczy uchylone/cofnięte czynności. Ewentualnemu zaskarżeniu w drodze odwołania podlegają nowe czynności podjęte przez Zamawiającego.

Rekapitulując, z uwagi na zaistniały stan faktyczny a także związanie zarzutami zawartymi we wniesionym odwołaniu, które w konsekwencji podjętych przez Zamawiającego działań skierowane jest wobec nieistniejących i niewywierających już żadnych skutków dla sytuacji wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego czynności Zamawiającego, Odwołujący podnosi, że wskazane postępowanie odwoławcze stało się zbędne lub niedopuszczalne i wnosi jak powyżej. (…)”. Pismo procesowe zostało podpisane tak jak odwołanie.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje.

Odnośnie odwołania Izba uwzględniła wniosek Odwołującego w ramach pisma z 21.10.2025 r. i umorzyła postępowanie na podstawie art. 568 pkt 2 Pzp.

Wymaga podkreślenia, że dla możliwości rozpoznania przez Izbę wniesionego odwołania konieczne jest, aby dotyczyło ono czynności bądź zaniechania Zamawiającego. Oznacza to, że na moment wniesienia odwołania musi istnieć substrat zaskarżenia, stanowiący podstawę dla Wykonawcy do wniesienia środka ochrony prawnej w postaci odwołania, zawierającego uzasadnienie faktyczne i prawne odnoszące się do zaskarżanych czynności bądź zaniechań. W niniejszej sprawie niewątpliwie substratem zaskarżenia była czynność sporządzenia przez Zamawiającego postanowień SWZ określonej treści, tzn. w tym wypadku postanowień objętych zaskarżeniem odwołania.

Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 Pzp, Izba wydając orzeczenie jest zobowiązana wziąć pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia rozprawy. Ustawodawca przewidział zatem sytuację, w której może dojść do zmian w toku postępowania o udzielenie zamówienia – co Izba zobowiązana jest uwzględnić wydając orzeczenie w sprawie. Podkreślenia wymaga – co jest istotne dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu – że przepisy Pzp nie zobowiązują Zamawiającego do zawieszenia postępowania o udzielenie zamówienia, na skutek wniesienia odwołania. Zaś, zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 Pzp, Izba wydając orzeczenie zobowiązana jest uwzględnić stan rzeczy ustalony w toku postępowania, zatem zobowiązana jest również uwzględnić czynności Zamawiającego, które miały miejsce po wniesionym odwołaniu - do czasu zamknięcia rozprawy. Izba wskazuje, że treść art. 552 ust. 1 Pzp, podobnie jak interpretacja art. 316 § 1 kpc, w myśl którego podstawą wydania przez sąd wyroku jest stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy – nakazuje uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ponadto stan rzeczy - o którym mowa jest w przepisie art. 552 ust. 1 Pzp - należy analogicznie - jak w art. 316 § 1 kpc - interpretować jako okoliczności faktyczne ustalone przed zamknięciem rozprawy oraz stan prawny, tj. obowiązujące przepisy, które mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia (wyrok SN z 25.06.2015r., sygn. akt: V CSK 535/14, wyrok Sądu Apelacyjnego ze Szczecina z 13.09.2018 r., sygn. akt: I Aga 159/18).

Mając powyższe na uwadze, niewątpliwe zadaniem Izby jest rozstrzyganie na datę zamknięcia rozprawy - zgodnie z art. 552 ust. 1 Pzp.

W tym jednakże wypadku brak jest substratu zaskarżenia, tzn. postanowień SWZ, które stały u podstaw sformułowania postawionych zarzutów. Zamawiający bowiem zmienił 07.10.2025 r. treść postanowień SWZ (wyjaśnienia z 07.10.2025 r. oraz modyfikacja SWZ z 07.10.2025 r., w tym także zmiana formularza ofertowego – zał. nr 1, jak i wzoru umowy dla cz. 1 i 2 – zał. nr 12) objętych odwołaniem, co w sposób istotny rzutuje na ocenę zarzutów odwołania. Jednakże, istotne jest co wymaga ponownego podkreślenia, że nie ma już postanowień SWZ do których odniósł się Odwołujący w swoim odwołaniu. Na skutek dokonanej zmiany, nadano postanowieniom SWZ odmienną treść. Zamawiający dokonał także dalszych zmian w dniu 10.10.2025 r. wzoru umowy dla cz. 1 i 2 – zał. nr 12, jak i udzielił kolejnych wyjaśnień 17.10.2025 r.

Przesadzające jest ostatecznie stanowisko Odwołującego, który przeanalizował dokonane zmiany postanowień SWZ i uznał, że: „(…) Rekapitulując, z uwagi na zaistniały stan faktyczny a także związanie zarzutami zawartymi we wniesionym odwołaniu, które w konsekwencji podjętych przez Zamawiającego działań skierowane jest wobec nieistniejących i niewywierających już żadnych skutków dla sytuacji wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego czynności Zamawiającego, Odwołujący podnosi, że wskazane postępowanie odwoławcze stało się zbędne lub niedopuszczalne i wnosi jak powyżej. (…)”.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 Pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437) z którego wynika, że w przypadku umorzenia na skutek stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne, koszty o których mowa w § 5 pkt 2, znosi się wzajemnie, a przez art. 574 Pzp należy rozumieć, że Izba orzeka o dokonaniu zwrotu Odwołującemu uiszczonego wpisu w wysokości 15 000 zł 00 gr., o czym orzeczono w pkt 2 sentencji orzeczenia.

Przewodniczący:

………………………………