KIO 3779/25

sygn. akt:KIO 3779/25

 KIO 3797/25

WYROK

Warszawa, 15 października 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący:Emil Kuriata

Protokolant:Patryk Pazura

po rozpoznaniu na rozprawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
‎08 września 2025 r. przez:

A)wykonawcę J.W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Budowlanych J.W. z siedzibą
‎w Tuliszkowie (KIO 3779/25),

B)wykonawcę Przedsiębiorstwo Inżynierii Środowiska EKOWODROL sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie (KIO 3797/25),

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gmina Miejska Słupca,

przy udziale uczestnika po stronie odwołującego - HUSAR Budownictwo Inżynieryjne S.A.
‎z siedzibą we Włocławku (KIO 3797/25),

orzeka:

KIO 3779/25

1. Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutów nr 2 i 4 i nakazuje zamawiającemu:

a) zmianę warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej (określonego w pkt 9.1.4 ppkt 1 SWZ) przez wykonawców występujących wspólnie, przez nadanie mu następującej treści: „W przypadku Wykonawców wspólnie ubiegających się
‎o udzielenie zamówienia warunek opisany w pkt 9.1.4. ppkt 1) będzie spełniony, jeżeli co najmniej jeden z Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia spełniał go będzie samodzielnie lub jeżeli wszyscy Wykonawcy występujący wspólnie będą go spełniać łącznie w ten sposób, że razem i w tym samym składzie podmiotowym zrealizowali zadanie objęte warunkiem”,

b) zmianę kryterium oceny ofert: „okres gwarancji i rękojmi” przez uzupełnienie opisu sposobu przyznawania punktacji w tym kryterium w pkt 18.2 SWZ o postanowienie: „okres dłuższy niż 72 miesiące będzie dla potrzeb obliczenia punktacji traktowany jako 72 miesiące”.

2. W pozostałym zakresie odwołanie oddala.

3. Kosztami postępowania obciąża po ½ zamawiającego Gminę Miejską Słupca i wykonawcę J.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Budowlanych J.W. z siedzibą w Tuliszkowie i:

3.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę J.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Budowlanych J.W. z siedzibą w Tuliszkowie, tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę J.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Budowlanych J.W. z siedzibą w Tuliszkowie, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,

3.2. zasądza od zamawiającego Gminy Miejskiej Słupca na rzecz wykonawcy J.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Budowlanych J.W. z siedzibą w Tuliszkowie łącznie kwotę 11 800 zł 00 gr (słownie: jedenaście tysięcy osiemset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę J.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Budowlanych J.W. z siedzibą
‎w Tuliszkowie, stanowiącą ½ kosztów postępowania odwoławczego.

KIO 3797/25

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu zmianę kryterium oceny ofert: „okres gwarancji i rękojmi” przez uzupełnienie opisu sposobu przyznawania punktacji w tym kryterium w pkt 18.2 SWZ o postanowienie: „okres dłuższy niż 72 miesiące będzie dla potrzeb obliczenia punktacji traktowany jako 72 miesiące”.

2. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego Gminę Miejską Słupca i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Inżynierii Środowiska EKOWODROL sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie, tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Inżynierii Środowiska EKOWODROL
‎sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,

2.2. zasądza od zamawiającego Gminy Miejskiej Słupca na rzecz wykonawcy Przedsiębiorstwo Inżynierii Środowiska EKOWODROL sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie łącznie kwotę 23 600 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Inżynierii Środowiska EKOWODROL sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie, stanowiącą koszty postępowania odwoławczego.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodniczący:…………………………

‎sygn. akt: KIO 3779/25, KIO 3797/25

Uzasadnienie

Zamawiający – Gmina Miejska Słupca - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego, pn. „rozbudowę i przebudowę oczyszczalni ścieków w Słupcy oraz budowę sieci kanalizacyjnej i sieci wodociągowej na terenie aglomeracji Słupca”.

Ogłoszenie o zamówieniu: 558968-2025, numer wydania Dz.U. S: 163/2025, data publikacji: 27/08/2025.

Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego
‎z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych wymaganych przy procedurze, której wartość szacunkowa zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych.

KIO 3779/25

08 września 2025 roku, wykonawca J.W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Budowlanych J.W.
‎z siedzibą w Tuliszkowie (dalej „odwołujący”) wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1.art. 16, art. 112 ust. 1, art. 116 ust. 1 Pzp – przez opisanie warunku udziału
‎w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej w sposób nieproporcjonalny i zawyżony, ograniczający uczciwą konkurencję i dostęp do uzyskania zamówienia wykonawcom posiadającym wiedzę i doświadczenie na poziomie odpowiednim do należytego wykonania przedmiotu zamówienia;

2.art. 16, art. 58 ust. 5, art. 112 ust. 1, art. 116 ust. 1 Pzp - przez niedopuszczenie powoływania się, przy wykazywaniu spełniania warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej, przez wykonawców występujących wspólnie - na ich doświadczenie zdobyte wspólnie i w tym samym składzie podmiotowym;

3.art. 16, art. 112 ust. 1 Pzp - przez opisanie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego sytuacji ekonomicznej lub finansowej w sposób nieproporcjonalny
‎i zawyżony, ograniczający uczciwą konkurencję i dostęp do uzyskania zamówienia wykonawcom posiadającym środki finansowe lub zdolność kredytową na poziomie odpowiednim do należytego wykonania przedmiotu zamówienia;

4.art. 16 i art. 242 ust. 1 i 2 Pzp – przez opis przyznawania punktacji w kryterium „okres gwarancji i rękojmi za wady” w sposób naruszający uczciwą konkurencję oraz nie służący weryfikacji i porównaniu poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu:

1)zmiany zapisu o warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej (określonego w pkt 9.1.4 ppkt 1 SWZ) przez zmianę ilości wymaganych zadań z trzech na jedno – a tym samym nadanie przedmiotowemu warunkowi następującej treści: „Zamawiający uzna, że Wykonawcy spełniają niniejszy warunek, jeżeli wykażą, że w okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, należycie wykonali (tj. zakończyli),

- opracowali min. jedną dokumentację projektową rozbudowy lub przebudowy czynnej w ruchu oczyszczalni ścieków, o przepustowości nie mniejszej niż 2.500 m3 na dobę,

oraz w okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie wykonał należycie:

- min. jedną robotę budowlaną polegającą na: budowie (rozbudowa, odbudowa) i/lub przebudowie i/lub remoncie oczyszczalni ścieków, o przepustowości 2.500 m³/na dobę oraz dla 18000 RLM, wraz z rozruchem technologicznym, w ramach jednej umowy/jednego kontraktu za cenę (brutto) nie mniejszą jak 20.000.000,00 złotych”;

2)zmiany zapisu o warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej (określonego w pkt 9.1.4 ppkt 1 SWZ) przez wykonawców występujących wspólnie, poprzez nadanie mu następującej treści: „W przypadku Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia warunek opisany
‎w pkt 9.1.4. ppkt 1) będzie spełniony, jeżeli co najmniej jeden z Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia spełniał go będzie samodzielnie, lub jeżeli wszyscy Wykonawcy występujący wspólnie będą go spełniać łącznie w ten sposób,
‎że razem i w tym samym składzie podmiotowym zrealizowali zadanie objęte warunkiem”;

3)zmiany zapisu o warunku udziału w postępowaniu dotyczącego sytuacji ekonomicznej lub finansowej (określonego w pkt 9.1.3 ppkt 1 SWZ) poprzez zmianę wysokości posiadanych środków finansowych lub zdolności kredytowej z 30.000.000,00 zł na 20.000.000,00 zł, a tym samym nadanie przedmiotowemu warunkowi następującej treści: „Zamawiający uzna, że Wykonawcy spełniają niniejszy warunek, jeżeli wykażą, że posiadają środki finansowe lub zdolność kredytową w wysokości nie mniejszej niż 20.000.000,00 złotych”.

4)zmiany kryterium oceny ofert: „okres gwarancji i rękojmi” (18.1.2 SWZ) poprzez zmianę opisu sposobu przyznawania punktacji, w tym kryterium z zapisu „minimalny okres gwarancji i rękojmi za wady wynosi 60 miesięcy” na zapis „maksymalny okres gwarancji i rękojmi za wady wynosi 60 miesięcy”.

Odwołujący wskazał, że interes we wniesieniu odwołania oraz w uzyskaniu rozstrzygnięcia na swoją korzyść polega na tym, że odwołujący zamierza złożyć ofertę w postępowaniu
‎i uzyskać – w przypadku, gdy będzie ona najkorzystniejsza – zamówienie. Jednocześnie, zaskarżone w odwołaniu postanowienia dokumentacji postępowania uniemożliwiają odwołującemu spełnienie warunków udziału w postępowaniu oraz wprowadzają kryteria oceny ofert niezgodne z ustawą prawo zamówień publicznych, utrudniające uczciwą konkurencję
‎i tym samym działające na niekorzyść odwołującego i w sposób nieuprawniony zmniejszającego jego szanse na uzyskanie zamówienia.

Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, kwalifikowany możliwością poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.

Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron, złożone w pismach procesowych, jak też podczas rozprawy Izba stwierdziła,
‎że odwołanie w części zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są częściowo zasadne. Krajowa Izba Odwoławcza podzielając w części uwzględnionej stanowisko odwołującego
‎a w części nieuwzględnionej stanowisko zamawiającego (za wyrokiem Sądu Okręgowego
‎w Warszawie z 25.08.2015 r., sygn. akt: XXIII Ga 1072/15: „Izba ma prawo podzielić zarzuty
‎i wartościową argumentację jednego z uczestników, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów”), wskazuje, co następuje.

Zarzuty nr 2 i 4 Izba uwzględniła, stwierdzając co następuje.

Zarzut 2:

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów art. 16, art. 58 ust. 5, art. 112 ust. 1, art. 116 ust. 1 Pzp - przez niedopuszczenie powoływania się, przy wykazywaniu spełniania warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej, przez wykonawców występujących wspólnie - na ich doświadczenie zdobyte wspólnie i w tym samym składzie podmiotowym.

Przepisy ustawy Pzp, w zakresie wyżej wskazanych naruszeń wskazują, że przepisy dotyczące wykonawcy stosuje się odpowiednio do wykonawców wspólnie ubiegających się
‎o udzielenie zamówienia (art. 58 ust. 5), zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności (art. 112 ust. 1), w odniesieniu do zdolności technicznej lub zawodowej zamawiający może określić warunki dotyczące niezbędnego wykształcenia, kwalifikacji zawodowych, doświadczenia, potencjału technicznego wykonawcy lub osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia, umożliwiające realizację zamówienia na odpowiednim poziomie jakości. (…) (art. 116 ust. 1).

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej ograniczenie, jakie w rzeczonym warunku postawił zamawiający, w sposób znaczący ogranicza możliwość udziału w postępowaniu podmiotom, których specyficzny układ konsorcjum (wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia) wyklucza możliwość wykazania się doświadczeniem zdobytym przez wykonawcę (konsorcjum), które to doświadczenie zostało nabyte przez konsorcjum w takim samym układzie podmiotowym, w jakim miałoby uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu. Trzeba mieć bowiem na uwadze okoliczność, że w przypadku małych i średnich firm (MŚP), których udział na rynku należy doceniać, warunek w kształcie ustalonym przez zamawiającego uniemożliwia konkurowanie z tzw. dużymi wykonawcami, pozostawiając takim firmom możliwość realizacji określonych elementów zamówienia jedynie w charakterze podwykonawcy. Izba stoi na stanowisku, że obecne brzmienie przepisów ustawy Pzp nie wyklucza możliwości ukształtowania warunku doświadczenia, który uwzględniałby doświadczenie zdobyte przez całe konsorcjum, skoro przepisy ustawy Pzp traktują wykonawcę samodzielnego na równi z wykonawcami wspólnie ubiegającymi się o udzielenie zamówienia (art. 58 ust. 5 ustawy Pzp) pod warunkiem, że wykonawcy (konsorcjum) będą ubiegali się o zamówienie w takim samym składzie podmiotowym.

W powyższym zakresie Izba podziela stanowisko odwołującego, iż rozwiązanie przyjęte przez zamawiającego ogranicza uczciwą konkurencję i w praktyce uniemożliwia wielu wykonawcom skuteczne ubieganie się o zamówienie – zwłaszcza biorąc pod uwagę restrykcyjne wymagania dotyczące doświadczenia. Wyłączenie możliwości wykazywania wspólnie zdobytego doświadczenia przez wykonawców działających w konsorcjum stanowi bezzasadne i nieuprawnione ograniczenie, które nie znajduje oparcia w przepisach Pzp. Należy podkreślić, że realizacja inwestycji przez wykonawców wspólnie działających jest
‎w praktyce rynkowej rozwiązaniem częstym i w pełni dopuszczalnym przez ustawę. Skoro przepisy pozwalają na wspólne ubieganie się o zamówienie oraz wspólną realizację kontraktu (a tym samym uzyskiwanie wspólnych referencji), to niedopuszczalne jest wyłączanie przez zamawiającego prawa do wykazywania takiego doświadczenia. Ograniczenie to jest nadmierne i nieuzasadnione – nie ma żadnego obiektywnego znaczenia dla oceny zdolności wykonawców do prawidłowej realizacji zamówienia. Konsorcja o stałym składzie, które
‎z powodzeniem realizowały już wspólnie projekty, stanowią sprawdzonych i rzetelnych partnerów, posiadających wiedzę, doświadczenie i potencjał nie mniejszy niż pojedynczy wykonawcy. Zatem zakaz korzystania z takiego wspólnego doświadczenia nie służy rzetelnej weryfikacji zdolności wykonawcy (art. 112 ust. 1 Pzp) ani nie ma realnego związku
‎z zapewnieniem jakości wykonania zamówienia (art. 116 ust. 1 Pzp).

Zarzut 4:

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów art. 16 i art. 242 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, przez opis przyznawania punktacji w kryterium „okres gwarancji i rękojmi za wady” w sposób naruszający uczciwą konkurencję oraz nie służący weryfikacji i porównaniu poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia

W zakresie omawianego zarzutu, Izba przyjmuje argumentację analogiczną jak w sprawie odwołania o sygn. akt KIO 3797/25.

Zarzuty 1 i 3 Izba oddaliła, stwierdzając co następuje.

Zarzut nr 1:

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów art. 16, art. 112 ust. 1, art. 116 ust. 1 ustawy Pzp, przez opisanie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej w sposób nieproporcjonalny i zawyżony, ograniczający uczciwą konkurencję i dostęp do uzyskania zamówienia wykonawcom posiadającym wiedzę
‎i doświadczenie na poziomie odpowiednim do należytego wykonania przedmiotu zamówienia.

Izba uznała powyższe zarzuty za niezasadne.

Zdaniem Izby, ustanowiony warunek udziału w postępowaniu jest na realnie bezpiecznym poziomie dającym gwarancję zachowania zasady proporcjonalności. Izba podziela stanowisko zamawiającego, że przynajmniej dwa prawidłowo wykonane zamówienia dają realne spojrzenie na doświadczenie wykonawcy. KIO wykazując, że wykonawca nie jest podmiotem doświadczonym, zdefiniowała pojęcie „nabywania doświadczenia” jako powtarzające się wykonywanie określonych czynności. Wskazała tym samym, że zrealizowanie jednorazowej umowy, stanowi raczej działalność incydentalną, nieadekwatną do przedmiotu zamówienia. Takie postrzeganie pojęcia doświadczenia uzasadniono wyrokiem KIO z dnia 7 sierpnia 2014 r. o sygn. akt KIO 1495/14, według którego miarą doświadczenia nie jest wykonanie określonego zadania, ale niezakłócone kilkukrotne powtarzanie danej aktywności. Tylko wtedy możliwa jest taka ocena wykonania zadania, która nie byłaby oparta na przypadkowym obrocie zdarzeń.

Przez doświadczenie rozumieć należy potwierdzone w praktyce posiadanie powtarzalnych umiejętności niezbędnych do prawidłowego wykonania zamówienia (tak W. Dzierżanowski, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX 2024).

Oczekiwanie przez zamawiającego wykazania przez wykonawcę dwóch zadań zrealizowanych w formule „zaprojektuj i wybuduj”, które były wykonane na funkcjonującej oczyszczalni ścieków (utrzymanie obiektu w ruchu) o tej samej specyfice i wartości nie jest niczym nadzwyczajnym, a z pewnością nie stanowi o braku zachowania zasady proporcjonalności. Jak wskazał zamawiający, przez doświadczenie rozumieć należy potwierdzone w praktyce posiadanie powtarzalnych umiejętności niezbędnych do prawidłowego wykonania zamówienia, zatem nie można postawić zamawiającemu zasadnego zarzutu, iż od potencjalnego wykonawcy wymaga doświadczenia w zakresie zrealizowania dwóch robót budowlanych o określonej wartości, a nie jednej roboty budowlanej o mniejszej wartości, jak wskazał odwołujący. Przyjmując racjonalnie, iż wykonanie przez wykonawcę jednej roboty o określonej specyfice może nie stanowić o nabyciu doświadczenia oczekiwanego przez zamawiającego dla należytej realizacji zamówienia, natomiast prawidłowa realizacja przez potencjalnego wykonawcę dwóch takich robót w ocenie zamawiającego dawać będzie rękojmie należytego wykonania.

Zamawiający podniósł, że wykonanie przez wykonawcę dwóch robót o tożsamej/podobnej specyfice w formule „zaprojektuj i wybuduj” wskazuje, że podmiot jest aktywnym uczestnikiem rynku budowlanego w szczególności zamówień publicznych, ze względu, iż taki rodzaj robót budowlanych (oczyszczalnia ścieków) zlecają w większości do realizacji zamawiający publiczni. Prawidłowo wykonane dwa zamówienia, wskazują na profesjonalizm wykonawcy
‎i potwierdzają ciągłą poprawność w realizacji zamówień. Udokumentowanie przez wykonawcę realizacji jednego zamówienia, nie daje potwierdzenia prawidłowości realizacji następnych zamówień, obarczone jest ryzykiem incydentalności prawidłowego wykonania („udało się” poprawnie zrealizować jedno zadanie), zdecydowanie większym w stosunku do podmiotu, który zrealizował więcej podobnych zamówień.

Zdaniem zamawiającego istotnym elementem utrudniającym realizację zamówienia, jest realizacja zamówienia prowadzona w czynnym obiekcie, gdzie odwołujący wnosi
‎o wykreślenie tego elementu z warunku udziału w postępowaniu. Realizacja robót budowlanych na funkcjonujących obiektach jest diametralnie inna niż budowa obiektu od podstaw, a wskazanie przez potencjalnych wykonawców doświadczenia w tym zakresie jest w ocenie zamawiającego bardzo istotne, przekładające się na sprawność i terminowość realizacji zadania inwestycyjnego.

Izba podziela ww. argumentację zamawiającego.

Zamawiający mając na uwadze zgłoszone w trakcie postępowania wnioski dotyczące liczby wymaganych zadań w wyjaśnieniach z 09 października 2025 r. zmniejszył wymóg trzech zadań do dwóch, stąd powyższa argumentacja zamawiającego została przez Izbę skorygowana do treści obowiązującej na moment orzekania.

Zarzut 3:

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów art. 16, art. 112 ust. 1 ustawy Pzp, przez opisanie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego sytuacji ekonomicznej lub finansowej w sposób nieproporcjonalny i zawyżony, ograniczający uczciwą konkurencję
‎i dostęp do uzyskania zamówienia wykonawcom posiadającym środki finansowe lub zdolność kredytową na poziomie odpowiednim do należytego wykonania przedmiotu zamówienia.

Izba, co do zasady nie uwzględniła przedmiotowego zarzutu wskazując, iż posiadanie środków finansowych lub zdolności kredytowej w wysokości określonej przez zamawiającego może być uznane za prawidłowe, jednakże zamawiający musi mieć świadomość, że koszt tak wysokiego zabezpieczenia wykonawcy poniesie właśnie zamawiający, gdyż wykonawca
‎w cenie oferty uwzględni ten wymóg zamawiającego. Co do zasady możliwe jest ustalenie warunku na tak wysokim poziomie, jednakże ze skutkiem dla kosztów inwestycji, co zamawiający powinien mieć na uwadze realizując zadanie dofinansowane ze środków unijnych oraz mając na względzie politykę państwa względem MŚP.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).

KIO 3797/25

08 września 2025 roku, wykonawca Przedsiębiorstwo Inżynierii Środowiska EKOWODROL sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie (dalej „odwołujący”) wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 16 i art. 242 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, przez opis przyznawania punktacji w kryterium „okres gwarancji i rękojmi za wady” w sposób naruszający uczciwą konkurencję oraz w sposób, który nie służy weryfikacji i porównaniu poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu zmianę kryterium oceny ofert: „okres gwarancji i rękojmi” przez uzupełnienie opisu sposobu przyznawania punktacji w tym kryterium w pkt 18.2 SWZ o postanowienie: „okres dłuższy niż 72 miesięcy będzie dla potrzeb obliczenia punktacji traktowany jako 72 miesięcy” – w związku z czym punkt ten otrzyma treść: „Okres gwarancji i rękojmi za wady obejmujący przedmiot zamówienia. Punkty w tym kryterium zostaną przyznane w oparciu o zaoferowany przez Wykonawcę dla robót budowlanych okres gwarancji i rękojmi za wady na wykonane roboty budowlane. Minimalny okres gwarancji i rękojmi za wady wynosi 36 miesięcy od dnia podpisania przez Zamawiającego protokołu odbioru końcowego odbioru przedmiotu zamówienia. Okres dłuższy niż 72 miesięcy będzie dla potrzeb obliczenia punktacji traktowany jako 72 miesięcy”.

Odwołujący wskazał, że posiada interes prawny we wniesieniu odwołania i uzyskaniu rozstrzygnięcia na swoją korzyść, ponieważ ma zamiar złożyć ofertę w przedmiotowym postępowaniu i uzyskać zamówienie - jeżeli jego oferta okaże się najkorzystniejsza. Postanowienia SWZ, zaskarżone w odwołaniu utrudniają uczciwą konkurencję, działają
‎w sposób nieuprawniony na niekorzyść odwołującego i utrudniają mu uzyskanie zamówienia.

Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, kwalifikowany możliwością poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, co uprawniało go do złożenia odwołania.

Izba stwierdziła, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania.

Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron oraz przystępującego, złożone w pismach procesowych, jak też podczas rozprawy Izba stwierdziła, iż odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zarzuty odwołującego są zasadne. Krajowa Izba Odwoławcza podzielając w całości stanowisko odwołującego (za wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 25.08.2015 r., sygn. akt: XXIII Ga 1072/15: „Izba ma prawo podzielić zarzuty
‎i wartościową argumentację jednego z uczestników, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów”), wskazuje, co następuje.

Odwołujący w swojej argumentacji wskazywał, że zamawiający nie określił maksymalnego możliwego okresu gwarancji rękojmi, który będzie brany od uwagę przy wyliczaniu punktacji
‎w kryterium. Umożliwia to zatem nieuczciwe praktyki i podawanie przez wykonawców nierealnego okresu gwarancji i rękojmi, jedynie w celu zmaksymalizowania liczby uzyskanych punktów. Maksymalnym realnym okresem gwarancji i rękojmi na tego typu inwestycje – jak ta objęta postępowaniem – są 72 miesiące. Dłuższe terminy są realnie niespotykane i nie mają uzasadnienia technicznego. Po upływie bowiem takiego okresu, awarie nie mogą już bowiem być traktowane jako efekt wadliwego wykonania, ale jako skutek eksploatacji. Nie jest już bowiem możliwe przypisanie – po tak długim okresie czasu – skutku w postaci awarii
‎z przyczyną w postaci niewłaściwego wykonania. Wskazanie w umowie dłuższego okresu gwarancji i rękojmi nie przyniesie żadnej korzyści zamawiającemu, ponieważ realnie nie będzie on w stanie wyegzekwować tych obowiązków (ze względu na brak możliwości stwierdzenia, że zaistniała awaria wynika z wad wykonania/materiałów, a nie z eksploatacji
‎i zwykłego zużycia rzeczy). Odwołujący wskazał, że taki też okres – czyli 72 miesiące – powinien zostać określony jaki maksymalny brany pod uwagę przy wyliczaniu liczby punktów. Jeżeli zatem jakiś wykonawca by podał termin dłuższy, to do wyliczenia punktów powinno się przyjąć 72 miesiące. Brak postanowień w SWZ o górnym limicie okresu gwarancji i rękojmi branym pod uwagę przy wyliczaniu punktacji powoduje, że w przypadku nieuczciwych wykonawców, mogą oni oferować nierealne, bardzo długie terminy, wyłącznie w celu zwiększenia liczby zdobytych punktów. Kryterium to ma wagę aż 40%, a zatem takie nieuczciwe praktyki mają decydujący wpływ na ranking ofert. Odwołujący zamierza zaproponować realny termin gwarancji i rękojmi, co oznacza, że – w przypadku złożenia oferty przez nieuczciwego wykonawcę – odwołujący otrzyma niższą punktację, co może mieć wpływ na nieuzyskanie zamówienia. Wnioskowana przez odwołującego zmiana uniemożliwi natomiast praktyki nieuczciwej konkurencji, co leży w interesie zamawiającego oraz także odwołującego, który zamierza zaproponować realny i prawidłowy okres gwarancji i rękojmi.

Odwołujący wskazał także listę postępowań przetargowych na analogiczny przedmiot jak niniejsze zamówienie – ze wskazaniem maksymalnych okresów gwarancji: (18 inwestycji). Odwołujący przedłożył również do akt sprawy dowody, tj. Karty gwarancyjne/oferty producentów urządzeń oraz SWZ + umowy (dotyczy wykazu z odwołania), na okoliczność powszechnego stosowania przez zamawiających maksymalnego okresu gwarancji (oraz rękojmi) wynoszącego 60 miesięcy na tożsamy zakres zamówienia.

Zamawiający w odpowiedzi na pytania wykonawców zmienił rzeczone kryterium oceny ofert precyzując, że „Zamawiający w Rozdziale 18 Opis kryteriów, którymi Zamawiający będzie kierował się przy wyborze oferty wraz z podaniem wag tych kryteriów i sposobu oceny ofert, ust. 18.1. pkt 2) SWZ dodaje zapis: „Maksymalny okres gwarancji i rękojmi za wady wynosi 240 miesięcy. W przypadku podania w ofercie okresu gwarancji i rękojmi za wady przekraczającego 240 miesięcy, Zamawiający przyjmie, iż zaoferowany okres gwarancji
‎i rękojmi za wady wynosi 240 miesięcy”.

Natomiast w odpowiedzi na odwołanie zamawiający wskazał, że „Zamawiający w kryterium „okres gwarancji i rękojmi za wady” przyznał 40%. Fakt ten świadczy o tym jak dla niego ważnym jest uzyskanie oferty z odpowiednio długim okresem gwarancji i rękojmi za wady, nie krótszym niż 60 miesięcy od dnia podpisania protokołu odbioru końcowego przedmiotu zamówienia. Dlatego też nie sposób zgodzić się z żądaniem Odwołującego, aby maksymalny okres gwarancji i rękojmi przy tak kosztownej i ważnej dla Zamawiającego inwestycji wynosił tylko 72 miesiące. Zdaniem Zamawiającego profesjonalni wykonawcy mogą przewidując określony cykl życia danej inwestycji na podstawie własnej wiedzy i doświadczenia deklarować również dostatecznie długie okresy możliwości realizacji uprawnień z tytułu gwarancji i rękojmi, biorąc pod uwagę wiedzę, iż prawidłowe wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie
‎z zasadami sztuki budowlanej w znacznej mierze odsuwa ryzyko związane z koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z realizacją obowiązków gwarancyjnych. Dodatkowo należy zauważyć, że przepisy prawa zezwalają na stosowanie umownych okresów gwarancji i rękojmi. Podobne stanowisko zaprezentowano w wyroku KIO z dnia 24 maja 2023 r. sygn. akt: KIO 1214/23. Ponadto zaproponowany maksymalny okres 72 miesięcy jest okresem realnym w opinii Odwołującego, co wcale nie oznacza, że dla innych wykonawców realnym będzie inny okres gwarancji. W tej sytuacji mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności oraz wobec wprowadzenia maksymalnego okresu „gwarancji i rękojmi” zarzut podniesiony w odwołaniu jest nieuzasadniony”.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, zamawiający opisując kryterium oceny ofert ze wskazaniem maksymalnego okresu gwarancji i rękojmi, ustalonym przez zamawiającego na poziomie 240 miesięcy stanowi naruszenie zasady równego traktowania wykonawców, uczciwej konkurencji oraz zasady proporcjonalności.

Powyższe naruszenia wynikają z faktu, że przy tak określonym maksymalnym poziomie tego kryterium oceny ofert w kontekście jego znaczącej wagi, aż 40 % może powodować sytuacje, w których wykonawcy, w celu uzyskania maksymalnej liczby punktów w tym kryterium zaoferują maksymalny okres 240 miesięcy. Oświadczenie takiego wykonawcy jest de facto nieweryfikowalne, gdyż w okresie 20 lat losy przedsiębiorcy mogą mieć różną historię, ponadto koszt, jaki będzie musiał ponieść zamawiający za oświadczenie wykonawcy
‎o zagwarantowaniu okresu gwarancji i rękojmi może przewyższyć koszt samych prac projektowych i budowlanych.

Zdaniem Izby, odwołujący w sposób wiarygodny wykazał, że standardowym okresem stosowanym na rynku zamówień publicznych jest okres 60-72 miesięczny dla gwarancji
‎i rękojmi. Ustalenie to wynika chociażby z dowodów powołanych przez odwołującego,
‎w szczególności dotyczących kart gwarancyjnych oraz ofert producentów urządzeń. Dla Izby oczywistym jest, że wykonawca może wydłużyć okres gwarancji, przenosząc niejako na siebie, odpowiedzialność gwarancyjną za użyte w inwestycji urządzenia lub wykupując od producenta urządzeń taką dodatkową gwarancję (jeżeli jest to możliwe) jednakże czynność taka, co do zasady podwyższa wartość oferty, zwiększając niezasadnie koszt inwestycji. Rzetelny wykonawca, znający dany branżowy rynek, posiada informacje, jakie faktyczne i realne okresy gwarancji i rękojmi można zaoferować w postępowaniu.

Dlatego też, zdaniem Izby, zamawiający winien skorygować treść kwestionowanego kryterium oceny ofert w taki sposób, który z jednej strony urealni sytuację na rynku
‎(w konsekwencji zagwarantuje porównywalność ofert), z drugiej zaś strony zabezpieczy zamawiającego przez znaczącymi kosztami inwestycji ponad te, które realnie dają się wycenić i zagwarantować zamawiającemu bezpieczeństwo inwestycji.

Krajowa Izba Odwoławcza działając w zgodzie z przepisem art. 554 ust. 1 ustawy Pzp, uwzględniła odwołanie w całości stwierdzając naruszenie przepisów ustawy, które może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).

Przewodniczący:………………………