Sygn. akt: KIO 3761/25
POSTANOWIENIE
Warszawa, dnia 30 września 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Małgorzata Rakowska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 30 września 2025 r.
w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu
8 września 2025 r. przez wykonawcę NET MARINE - MARINE POWER SERVICE spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Szczecinie, ul. Kotwiczna 13,
70-673 Szczecin w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Skarb Państwa- Komendę Portu Wojennego w Świnoujściu, ul. Steyera 28, 72-600 Świnoujście
postanawia:
1.umorzyć postępowania odwoławcze,
2.nakazuje zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz wykonawcy NET MARINE - MARINE POWER SERVICE spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Szczecinie, ul. Kotwiczna 13, 70-673 Szczecin kwoty 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy), stanowiącej wniesiony wpis.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:………..…….…….
Sygn. akt: KIO 3761/25
Skarb Państwa - Komenda Portu Wojennego w Świnoujściu, zwany dalej „zamawiającym”, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tj.: z dnia 14 lipca 2023 r., Dz. U. z 2023 r., poz. 1605 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie przetargu ograniczonego na „Naprawę średnia i dokową OTrM 822”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 7 sierpnia 2025 r. pod numerem OJS150/2025.
W dniu 8 września 2025 r. (pismem z tej samej daty) wykonawca NET MARINE - MARINE POWER SERVICE spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Szczecinie, zwany dalej „odwołującym”, wniósł odwołanie na:
1.Niezgodą z przepisami ustawy Pzp czynność zamawiającego polegającą na zmianie Danych do Ogłoszenia w Rozdziale VI pkt 1 ppkt 2) w ten sposób, że „Wykonawca spełni warunek w tym zakresie, jeżeli wykaże się należytym wykonaniem (zakończeniem), w okresie ostatnich 5-ciu lat przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, co najmniej 2 zamówień, spełniających następujące warunki: przez 1 zamówienie Zamawiający rozumie 1 umowę / pojedyncze, odrębne zobowiązanie, zamówienie polegało na budowie / remoncie / naprawie / modernizacji jednostki pływającej, wartość zrealizowanego zamówienia wyniosła co najmniej: 30.000.000,00 zł brutto, zamówienie zakończyło się w terminie określonym w zawartej umowie (bez opóźnienia), oraz potwierdzi, że wskazane zamówienia zostały wykonane należycie, a w skład zamówienia wchodziła naprawa / modernizacja / wymiana okrętowego silnika napędu głównego”
A.co wobec ustalenia warunku dopuszczenia do udziału w postępowaniu ustalając wartość zrealizowanego zamówienia na poziomie 30.000.000 PLN:
a.stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców;
b.nie zapewnia możliwość dokonania obiektywnej oceny zdolności wykonawców do należytej realizacji zamówienia przy uwzględnieniu podstawowych zasad ustawy uczciwej konkurencji i równego traktowania oraz zasady proporcjonalności;
c.dokonane zostało w sposób ograniczający dostęp do zamówienia wykonawcom zdolnym do jego realizacji.
B.Co wobec warunku, że zrealizowane zamówienie zakończyło się w terminie określonym w zawartej umowie (bez opóźnienia),
a.nie zapewnia możliwość dokonania obiektywnej oceny zdolności wykonawców do należytej realizacji zamówienia przy uwzględnieniu podstawowych zasad ustawy uczciwej konkurencji i równego traktowania oraz zasady proporcjonalności;
b.dokonane zostało w sposób ograniczający dostęp do zamówienia wykonawcom zdolnym do jego realizacji.
2.Niezgodą z przepisami ustawy Pzp czynność zamawiającego polegającą na zmianie Dany do Ogłoszenia w Rozdziale VII pkt 3 ppkt 1) w ten sposób, że „W celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej: 1) wykaz należycie wykonanych (zakończonych), w okresie ostatnich 5-ciu lat przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, co najmniej 2 zamówień, spełniających następujące warunki: − przez 1 zamówienie zamawiający rozumie 1 umowę / pojedyncze, odrębne zobowiązanie − zamówienie polegało na budowie / remoncie / naprawie /modernizacji jednostki pływającej, − wartość zrealizowanego zamówienia wyniosła co najmniej 30.000.000,00 zł brutto − zamówienie zakończyło się w terminie określonym w zawartej umowie (bez opóźnienia), a w skład zamówienia wchodziła naprawa / modernizacja / wymiana okrętowego silnika napędu głównego wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi te zostały wykonane oraz załączeniem dowodów określających, czy usługi str. 2 z 2 te zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego usługi te zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie wykonawcy (wzór wykazu załącznik nr 8 do Danych do ogłoszenia). W przypadku wspólnego ubiegania się o zamówienie przez wykonawców, dokument, o którym mowa powyżej składa co najmniej jeden z wykonawców”
A.co wobec ustalenia warunku dopuszczenia do udziału w postępowaniu ustalając wartość zrealizowanego zamówienia na poziomie 30.000.000 PLN:
a.stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców;
b.nie zapewnia możliwość dokonania obiektywnej oceny zdolności wykonawców do należytej realizacji zamówienia przy uwzględnieniu podstawowych zasad ustawy uczciwej konkurencji i równego traktowania oraz zasady proporcjonalności;
c.dokonane zostało w sposób ograniczający dostęp do zamówienia wykonawcom zdolnym do jego realizacji.
B.Co wobec warunku, że zrealizowane zamówienie zakończyło się w terminie określonym w zawartej umowie (bez opóźnienia), a. nie zapewnia możliwość dokonania obiektywnej oceny zdolności wykonawców do należytej realizacji zamówienia przy uwzględnieniu podstawowych zasad ustawy uczciwej konkurencji i równego traktowania oraz zasady proporcjonalności; b. dokonane zostało w sposób ograniczający dostęp do zamówienia wykonawcom zdolnym do jego realizacji;
zarzucając zamawiającemu naruszenie:
1)art. 112 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 ustawy Pzp poprzez zmianę Danych do Ogłoszenia,
- która nie zapewnia możliwości dokonania obiektywnej zdolności wykonawców do należytej realizacji zamówienia poprzez określenie warunku udziałów w postępowaniu ustalając wartość wymaganego zrealizowanego zamówienia o wartości co najmniej 30.000.000 PLN w sytuacji, kiedy sam zamawiający, w ostatnich 5 latach nie przeprowadził ani jednego zamówienia publicznego w trybie ustawy PZP spełniającego ww. warunek, jak również inny zamawiający (KPW Gdynia) przeprowadził trzy takie postępowania a tylko zakończył jedno;
- która narusza zasadę proporcjonalności i która utrudnia dostęp do rynku oraz w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji poprzez określenie warunku udziałów w postępowaniu ustalając wartość wymaganego zrealizowanego zamówienia o wartości co najmniej 30.000.000 PLN w sytuacji, kiedy sam zamawiający w ostatnich 5 latach nie przeprowadził i nie zakończył ani jednego zamówienia publicznego w trybie ustawy PZP spełniającego ww. warunek, jak również inny zamawiający (KPW Gdynia) przeprowadził trzy takie postępowania a zakończył jedno, co w kontekście warunku przedstawienia doświadczenia dwóch takich realizacji przez potencjalnego wykonawcę powoduje, że spełnienie warunku jest niemożliwe przez wykonawców realizujących zamówienia w trybie ustawy Pzp.
2)art. 112 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 ustawy Pzp w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez zmianę Danych do Ogłoszenia która:
- utrudnia dostęp do rynku i w sposób w sposób niezapewniający zachowanie uczciwej konkurencji poprzez określenie warunku udziałów w postępowaniu ustalając wartość wymaganego zrealizowanego zamówienia o wartości co najmniej 30.000.000 PLN w sytuacji, kiedy sam zamawiający w ostatnich 5 latach nie przeprowadził ani jednego zamówienia publicznego w trybie ustawy Pzp spełniającego ww. warunek, a tym samym zamykając dostęp do zamówienia podmiotom prywatnym realizującym zamówienia dla Wojska Polskiego w trybie ustawy Pzp;
- ograniczenia konkurencji przez zawężenie kręgu wykonawców ponad potrzebę zapewnienia, że zamówienie będzie wykonywać wykonawca wiarygodny i zdolny do jego realizacji poprzez określenie warunku udziałów w postępowaniu ustalając wartość wymaganego zrealizowanego zamówienia o wartości co najmniej 30.000.000 PLN w sytuacji, w ostatnich 5 latach dwóch zamawiających realizujących zamówienia publiczne na naprawy średnie i dokowe jednostek (zamawiający oraz KPW w Gdyni) przeprowadziło 3 postępowania w trybie ustawy Pzp spełniające ww. warunek udziału w postępowaniu a wyłącznie jedno zostało zakończone.
- poprzez ukształtowanie progu doświadczenia w wysokości nieadekwatnej do realnie dostępnej bazy referencyjnej w ostatnich 5 latach (dostępnych wyłącznie u dwóch zamawiających, nieliczne postępowania, w większości niezakończone), co skutkuje sztucznym zawężeniem konkurencji i preferencją wąskiej grupy podmiotów.
3)art. 112.ust 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 ustawy Pzp w zw. z art. 5 KC poprzez zmianę Danych do Ogłoszenia, która:
- narusza zasadę proporcjonalności postępowania, oczekując, że zrealizowane zamówienie powinno być wykonane „bez opóźnienia”, kiedy opóźnienie w realizacji wykonania zamówienia publicznego nie wyklucza, że dane zamówienie zostało wykonane w sposób należyty i gwarantujący najwyższą jakość i realizację niniejszego zamówienia w sposób należyty;
przez wprowadzenie do postępowania przesłanki, że referencyjne zamówienia musiały zakończyć się ‘bez opóźnienia’, podczas gdy ustawowy dowód należytego wykonania to referencje/inne dokumenty potwierdzające należytość, a opóźnienie (w tym także niezawinione) nie przekreśla należytego wykonania i nie dowodzi braku zdolności wykonawcy, co powoduje, że ustanowiony warunek udziału w postępowaniu sankcjonuje okoliczności poza kontrolą wykonawcy (np. zmiany zakresu, decyzje administracyjne, siła wyższa).
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie zamawiającemu:
I.nakazanie zamawiającemu zmianę treści Danych do Ogłoszenia w ten sposób, że;
w Rozdziale VI pkt 1 ppkt 2) w ten sposób, że „Wykonawca spełni warunek w tym zakresie, jeżeli wykaże się należytym wykonaniem (zakończeniem), w okresie ostatnich 5-ciu lat przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, co najmniej 2 zamówień, spełniających następujące warunki: przez 1 zamówienie zamawiający rozumie 1 umowę / pojedyncze, odrębne zobowiązanie, zamówienie polegało na budowie / remoncie / naprawie / modernizacji jednostki pływającej, wartość zrealizowanego zamówienia wyniosła co najmniej: 18.000.000,00 zł brutto, oraz potwierdzi, że wskazane zamówienia zostały wykonane należycie, a w skład zamówienia wchodziła naprawa / modernizacja / wymiana okrętowego silnika napędu głównego” w Rozdziale VII pkt 3 ppkt 1) w ten sposób, że „W celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej: 1) wykaz należycie wykonanych (zakończonych), w okresie ostatnich 5-ciu lat przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, co najmniej 2 zamówień, spełniających następujące warunki: − przez 1 zamówienie zamawiający rozumie 1 umowę / pojedyncze, odrębne zobowiązanie − zamówienie polegało na budowie / remoncie / naprawie /modernizacji jednostki pływającej, − wartość zrealizowanego zamówienia wyniosła co najmniej 18.000.000,00 zł brutto − w skład zamówienia wchodziła naprawa / modernizacja / wymiana okrętowego silnika napędu głównego wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi te zostały wykonane oraz załączeniem dowodów określających, czy usługi str. 2 z 2 te zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego usługi te zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie wykonawcy (wzór wykazu załącznik nr 8 do Danych do ogłoszenia). W przypadku wspólnego ubiegania się o zamówienie przez wykonawców, dokument, o którym mowa powyżej składa co najmniej jeden z wykonawców”
ewentualnie
w Rozdziale VI pkt 1 ppkt 2) w ten sposób, że „Wykonawca spełni warunek w tym zakresie, jeżeli wykaże się należytym wykonaniem (zakończeniem), w okresie ostatnich 5-ciu lat przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, co najmniej 2 zamówień, spełniających następujące warunki: przez 1 zamówienie zamawiający rozumie 1 umowę / pojedyncze, odrębne zobowiązanie, zamówienie polegało na budowie / remoncie / naprawie / modernizacji jednostki pływającej, wartość zrealizowanego zamówienia wyniosła co najmniej: 18.000.000,00 zł brutto, zamówienie zakończyło się w terminie określonym w zawartej umowie (bez opóźnienia), oraz potwierdzi, że wskazane zamówienia zostały wykonane należycie, a w skład zamówienia wchodziła naprawa / modernizacja / wymiana okrętowego silnika napędu głównego” w Rozdziale VII pkt 3 ppkt 1) w ten sposób, że „W celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej: 1) wykaz należycie wykonanych (zakończonych), w okresie ostatnich 5-ciu lat przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, co najmniej 2 zamówień, spełniających następujące warunki: − przez 1 zamówienie zamawiający rozumie 1 umowę / pojedyncze, odrębne zobowiązanie − zamówienie polegało na budowie / remoncie / naprawie /modernizacji jednostki pływającej, − wartość zrealizowanego zamówienia wyniosła co najmniej 18.000.000,00 zł brutto − zamówienie zakończyło się w terminie określonym w zawartej umowie (bez opóźnienia), a w skład zamówienia wchodziła naprawa / modernizacja / wymiana okrętowego silnika napędu głównego wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi te zostały wykonane oraz załączeniem dowodów określających, czy usługi str. 2 z 2 te zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego usługi te zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie wykonawcy (wzór wykazu załącznik nr 8 do Danych do ogłoszenia). W przypadku wspólnego ubiegania się o zamówienie przez wykonawców, dokument, o którym mowa powyżej składa co najmniej jeden z wykonawców”
II.unieważnienie czynności polegającej na zmianie warunku udziału w postępowaniu w kwestionowanym zakresie,
III.nakazanie ponownego określenia warunków z poszanowaniem art. 112 ust. 2–3 ustawy Pzp,
IV.nakazanie usunięcia przesłanki „bez opóźnienia” albo zastąpienie jej standardowym wymogiem „wykonane należycie, co wynika z referencji/innych dokumentów”;
jak również zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego według spisu kosztów, który zostanie przedłożony na rozprawie przed Krajową Izbą Odwoławczą.
Jednocześnie odwołujący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji postępowania przetargowego, na okoliczności podane w odwołaniu, jak również dowodów zawnioskowanych w treści uzasadnienia odwołania, na okoliczności tam wskazane, a załączonych do niniejszego odwołania.
Kopia odwołania została zamieszczona na stronie internetowej prowadzonego postępowania w dniu 8 września 2025 r.
Do postępowania nie zgłosił przystąpienia żaden wykonawca.
W dniu 22 września 2025 r. wpłynęło do Krajowej Izby Odwoławczej pismo odwołującego, w którym odwołujący oświadczył, że zamawiający „w dniu 09 września 2025 unieważnił postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, a termin na zaskarżenie tej czynności zamawiającego upłynął w dniu 19 września 2025 roku. Z informacji z portalu zamawiającego nie wynika informacja jakoby wpłynęło odwołanie na czynność zamawiającego polegającą na unieważnieniu odwołania.”. Odwołujący wskazał także, że „wobec unieważnienia postępowania przez zamawiającego po wniesieniu odwołania przez Wykonawcę zachodzi przesłanka umorzenia postępowania przed KIO wobec unieważnienia przez zamawiającego postępowania o jakiej mowa w art. 658 pkt 2 PZP”, przywołując w tym zakresie postanowienie Izby z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt KIO 2657/21, w treści którego Izba wskazała, że „zaistnienie niezbędnych przesłanek, o których mowa w art. 568 pkt 2 PrZamPubl, tj. Izba umarza postępowanie w przypadku stwierdzenia, że postępowanie odwoławcze stało się z innej przyczyny zbędne - w tym wypadku z powodu unieważnienia przez zamawiającego postępowania o udzielenie zamówienia, które nie zostało w ustawowym terminie zaskarżone".
Odwołujący załączył do pisma (złożonego wniosku) pismo zamawiającego z dnia 9 września 2025 r. dotyczące unieważnienia postępowania u udzielenie zamówienia publicznego „na podstawie Rozdziału XVII Danych do ogłoszenia w związku z art. 418 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2024 poz. 1320 ze zm.) – dalej Pzp – w wyniku wystąpienia istotnej zmiany okoliczności realizacji zamówienia, rozumianej jako zmiana założeń polityki Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, dotyczących obronności i bezpieczeństwa państwa oraz związanym z tym finansowaniem Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, powodującej ograniczenie/wycofanie środków finansowych na realizację przedmiotu zamówienia”.
Mając na uwadze powyższe, Izba zważyła co następuje.
Zgodnie z art. 568 pkt 2 ustawy Pzp „Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia w przypadku (…) stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne”. Zgodnie z tym przepisem podstawą do umorzenia postępowania jest stwierdzenie przez Izbę, że postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne. Ustawodawca nie doprecyzował jednak, o jakie sytuacje chodzi. „Dyspozycją tego przepisu objęte są więc sytuacje utraty bytu prawnego przez stronę odwołania, na skutek likwidacji lub śmierci odwołującego. Wydaje się również, że podstawa umorzenia zaistnieje, jeśli zamawiający przed zakończeniem rozprawy unieważni postępowanie, wówczas spór stanie się bezprzedmiotowy, a ewentualnemu zaskarżeniu w drodze odwołania będzie podlegała nowa czynność zamawiającego.” (Komentarz Prawo Zamówień Publicznych, pod red. Marzeny Jaworskiej, Wydawnictwo C. H. Beck, W-wa 2021, str. 1236).
Niewątpliwym jest, że ustawodawca nie doprecyzował, o jakie konkretnie sytuacje chodzi, wobec czego zawsze należy dokonać indywidualnej oceny stanu faktycznego.
W tym stanie faktycznym zamawiający przed otwarciem rozprawy – jak wynika z akt sprawy - unieważnił przedmiotowe postępowanie. Oznacza to więc, że czynności, wobec których zostało wniesione odwołanie, na dzień rozpoznawania sprawy przez Izbę, nie istnieje.
Powyższe powoduje więc, że spór staje się bezprzedmiotowy, a ewentualnemu zaskarżeniu w drodze odwołania będzie podlegała nowa czynność zamawiającego. Nie istnieje bowiem tzw. substrat zaskarżenia, niezbędny do tego, aby Izba mogła rozpoznać odwołanie merytorycznie i stwierdzić czy zamawiający dopuścił się naruszenia przepisów ustawy Pzp, czy też nie. Tym samym postępowanie odwoławcze stało się zbędne, gdyż przedmiot zaskarżenia przestał istnieć, co stanowi podstawę umorzenia postępowania odwoławczego w oparciu o art. 568 pkt 2 ustawy Pzp.
Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 ustawy Pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r, poz. 2437) z którego wynika, że w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę w całości na skutek stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne, koszty o których mowa w , znosi się wzajemnie, a przez art. 574 ustawy Pzp należy rozumieć, że Izba orzeka o dokonaniu zwrotu odwołującemu uiszczonego wpisu, w tym przypadku w wysokości 15 000 zł 00 gr, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji orzeczenia.
Przewodnicząca:………..…….…….