KIO 3721/25

Sygn. akt: KIO 3721/25    Warszawa, 04 listopada 2025 roku

WYROK

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca:Aneta Mlącka

Protokolant:  Karina Karpińska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2025 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 02 września 2025 roku przez Odwołującego Metalzbyt – Hurt sp. z o.o. (ul. Usługowa 4, 43-392 Międzyrzecze Dolne) w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego Skarb Państwa i imieniu i na rzecz którego postępowanie prowadzi 35 Wojskowy Oddział Gospodarczy (ul. Krakowska 1, Rząska 30-901 Zabierzów)

przy udziale uczestnika postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego B.W. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą B.B. (ul. Maczka 2/9, 56-400 Oleśnica)

orzeka:

1. uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz nakazuje odtajnienie i przekazanie Odwołującemu dokumentów i informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa przez Wykonawcę Barbarę Wiśniewską prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą B.B.,

2. kosztami postępowania obciąża Zamawiającego Skarb Państwa i imieniu i na rzecz którego postępowanie prowadzi 35 Wojskowy Oddział Gospodarczy (ul. Krakowska 1, Rząska 30-901 Zabierzów) i:

2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego Metalzbyt – Hurt sp. z o.o. (ul. Usługowa 4, 43-392 Międzyrzecze Dolne) tytułem wpisu od odwołania, kwotę 250 zł 95 gr (dwieście pięćdziesiąt złotych dziewięćdziesiąt pięć groszy) z tytułu dojazdu Odwołującego na rozprawę,

2.2. zasądza od Zamawiającego Skarb Państwa i imieniu i na rzecz którego postępowanie prowadzi 35 Wojskowy Oddział Gospodarczy (ul. Krakowska 1, Rząska 30-901 Zabierzów) na rzecz Odwołującego Metalzbyt – Hurt sp. z o.o. (ul. Usługowa 4, 43-392 Międzyrzecze Dolne) kwotę 7500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego Odwołującego w postaci wpisu od odwołania oraz kwotę 250 zł 95 gr (dwieście pięćdziesiąt złotych dziewięćdziesiąt pięć groszy) z tytułu dojazdu Odwołującego na rozprawę.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca: ….……………………………

Sygn. akt: KIO 3721/25

UZASADNIENIE

Zamawiający Skarb Państwa - 35 Wojskowy Oddział Gospodarczy prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest „Dostawa wyposażenia domowego i elektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego do 35 Wojskowego Oddziału Gospodarczego Rząska, ul. Krakowska 1".

Odwołujący Metalzbyt - Hurt sp. z o.o. wniósł odwołanie, w którym zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

- art. 16 pkt 1) Ustawy poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający uczciwą konkurencję oraz nierówne traktowanie wykonawców, a to poprzez nieuzasadniony wybór oferty Wykonawcy Bawro jako najkorzystniejszej, nieuzasadnione zaniechanie odtajnienia informacji oraz dokumentów zawartych w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny złożonych przez Wykonawcę Bawro, ewentualnie zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy Bawro, a w ślad za tym zaniechanie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej;

- art. 18 ust. 1-3 Ustawy w zw. z art. 16 pkt 1-3 Ustawy w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez zaniechanie odtajnienia dokumentów i informacji nieskutecznie zastrzeżonych przez Wykonawcę Bawro jako tajemnica przedsiębiorstwa w wyjaśnieniach ceny z dnia 14 sierpnia 2025 r., w których wykonawca tern nie wykazał wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 2 uznk warunkujących skuteczność dokonanego zastrzeżenia, jak również zastrzeżone informacje nie spełniają przesłanek do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa, co powinno skutkować ich odtajnieniem w całości przez Zamawiającego

Ewentualnie:

- art. 226 ust. 1 pkt 8) Ustawy poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy Bawro w Postępowaniu, w sytuacji gdy cena oferty jest rażąco niska;

- art. 226 ust. 1 pkt 5) Ustawy poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy Bawro w Postępowaniu, w sytuacji gdy przedmiot zamówienia oferowany w poz. 25 i 26 jest niezgodny z warunkami zamówienia;

- art. 239 Ustawy poprzez zaniechanie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej w Postępowaniu.

Odwołujący wniósł o:

- uwzględnienie niniejszego odwołania w całości;

- unieważnienie czynności wyboru oferty Wykonawcy Bawro jako najkorzystniejszej w Postępowaniu;

- ponowne przeprowadzenie badania i oceny ofert;

- odtajnienie i przekazanie odwołującemu dokumentów i informacji nieskutecznie zastrzeżonych przez Wykonawcę Bawro;

Ewentualnie:

- odrzucenie oferty Wykonawcy Bawro w postępowaniu,

- obciążenie Zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego wg norm przepisanych.

Zamawiający w wyniku uprzedniego wniesienia odwołania przez Odwołującego zobowiązany był do wezwania Wykonawcy Bawro do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny. 14 sierpnia 2025 r. Wykonawca ten odpowiedział na wezwanie. Następnie Zamawiający ponownie wybrał jako najkorzystniejszą ofertę Wykonawcy Bawro. Odwołujący wystąpił do Zamawiającego z wnioskiem o udostępnienie wyjaśnień w zakresie ceny złożonych przez Wykonawcę Bawro. Zamawiający przekazał wyjaśnienia jednak nie udostępnił Odwołującemu fragmentów wyjaśnień oraz załączników stanowiących do nich dowody uznając, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa.

Jak wskazał Odwołujący, zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa nie zawierało żadnych dowodów w zakresie zastrzeżenia, co do okoliczności przytoczonych w jego treści.

Wykonawca Bawro zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa szczegółowe wyliczenia ceny oferty, co w ocenie Odwołującego oznacza, że cała merytoryczna treść wyjaśnień została utajniona. Wykonawca nie objął zastrzeżeniem jedynie ogólnych zapewnień co do realności i rynkowości zaoferowanej ceny, wpływu osobistego wykonania zamówienia na cenę, jak również kwestii leasingu samochodu dostawczego, kosztów ogólnych związanych z prowadzeniem działalności z oświadczeniem, że koszty te nie mają istotnego znaczenia dla kalkulacji ceny oferty. Jak wskazał Odwołujący, poza ogólnikowymi zapewnieniami w tym zakresie, jawna część wyjaśnień nie zawierała jakichkolwiek danych, które pozwalałyby na zweryfikowanie przyjętych założeń i realności zaoferowanej w postępowaniu ceny w ramach pozycji 25 i 26 do wyjaśnienia, których Wykonawca Bawro został wezwany.

Odwołujący zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu zastrzeżenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny jako tajemnicy przedsiębiorstwa Wykonawca Bawro przedstawił pozbawione konkretów wyjaśnienia, których w żaden sposób nie można uznać za wykazanie zasadności dokonanego zastrzeżenia w rozumieniu art. 18 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Odwołujący wskazał, że Wykonawca Bawro podniósł, że tajemnicą przedsiębiorstwa mogą być objęte kalkulacje cenowe, które w teorii ukazują sposób kalkulacji ceny oferty i przyjęty poziom cen. Jak zauważył Odwołujący, zastrzeżone informacje i całość dokumentów dołączonych jako dowody sprowadzają się do wskazania kosztu zakupu i marży osiąganej na tej transakcji, nie sposób zatem uznać tych informacji za jakiś wyjątkowy i unikalny sposób kalkulacji właściwy tylko i wyłącznie dla Wykonawcy Bawro, jest to w zasadzie proste działanie matematyczne, nic więcej.

Za całkowicie nieprzekonujące uznał Odwołujący twierdzenia Wykonawcy Bawro o wartości gospodarczej utajnionych informacji. Za gołosłowne uznał twierdzenia, jakoby odtajnienie zastrzeżonych informacji mogłoby doprowadzić do skalkulowania przez konkurencyjne podmioty kosztów jakie zamierza ponieść Wykonawca Bawro w przyszłych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Odwołujący zaznaczył, że Wykonawca Bawro odnosi się w tym zakresie do „usług" podczas gdy przedmiotem zamówienia jest dostawa, zatem argument ten nijak się ma do stanu faktycznego sprawy. Jak wskazał Odwołujący, Wykonawca Bawro upatruje wartość gospodarczą w sposobie kalkulacji ceny oferty, której odtajnienie może dać konkurencji podstawy do szacowania ceny oferty Wykonawcy Bawro w przyszłych postępowaniach, co jest w ocenie Odwołującego całkowicie niezasadne, gdyż w zasadzie wyjaśnienia dotyczą tylko dwóch pozycji i nie obrazują całości sposobu kalkulacji ceny oferty w tym jak i innych postępowaniach, trudno zatem stwierdzić jak te dwie pozycje mają przekładać się na kalkulację w innych postępowaniach na co wskazuje Wykonawca Bawro i w czym upatruje wartości gospodarczej zastrzeganych informacji. W ocenie Odwołującego, to tylko gołosłowne stwierdzenie nie znajdujące poparcia w rzeczywistości mające uniemożliwić Odwołującemu realność zaoferowanej ceny.

Zdaniem Odwołującego poza gołosłownymi twierdzeniami o rzekomym wpływie na przyszłe postępowania, którego nie sposób stwierdzić, Wykonawca Bawro nie sprostał obowiązkowi wykazania wartości gospodarczej zastrzeganych informacji. Uznanie, że w każdym przypadku kalkulacja ceny stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w znacznym stopniu prowadziło by do ograniczenia jawności postępowań.

Zdaniem Odwołującego, Wykonawca Bawro nie wykazał, że podjął działania mające na celu zachowanie danych informacji w poufności, zawarł jedynie ogólnikowe stwierdzenie o programie antywirusowym, haśle do komputera. W ocenie Odwołującego, są to standardowe zabezpieczenia, które posiadają niemal wszyscy użytkownicy komputerów domowych i z pewnością nie mogą dowodzić podjęcia działań mających na celu zachowanie poufności informacji, tym bardziej biorąc pod uwagę ich charakter. W ocenie Odwołującego, Wykonawca Bawro nie wykazał, że podjął przy zachowaniu należytej staranności działania mające na celu zachowanie poufności informacji, jak chociażby umowa o zachowaniu poufności z kontrahentami, które regulowałyby obowiązki w zakresie poufności informacji i ich rodzaju, zatem odzwierciedlałyby wolę i działania podejmowane w celu utajnienia tych informacji. Zdaniem Odwołującego, brak takiej umowy oznacza, że jej strony nie przywiązują wagi do kwestii poufności, w tym również podmioty, które przedstawiły oferty na potrzeby wyjaśnień. W ocenie Odwołującego nawet w ofertach próżno szukać jakichkolwiek informacji o woli objęcia danych zawartych w ofercie, jak również faktu współpracy tajemnicą przedsiębiorstwa, co w ocenie Odwołującego również dowodzi, że Wykonawca Bawro nie podjął w ramach prowadzonej działalności przy zachowaniu należytej staranności, która przejawia się m.in. w zawarciu umowy o poufności, w kontraktach ze swoimi kontrahentami.

Zdaniem Odwołującego nie sposób uznać, że ogólnikowe odniesienie się do standardowych zabezpieczeń jest wystarczającą formą wykazania przesłanki podjęcia działań w celu zachowania informacji w poufności, całkowicie wypaczałoby to sens tej przesłanki, jak również czyniłoby wyjątek od jawności postępowania możliwym do wykazania jakimkolwiek sposobem, w tym jednym zdaniem zawartym w zastrzeżeniu.

Odwołujący wskazał także że Wykonawca Bawro nie odniósł się również w żaden sposób do trzeciej przesłanki skutecznego zastrzeżenia, a mianowicie wykazania, że zastrzeżone informacje nie są znane osobom zwykle zajmującym się tego typu informacjami. Brak w zastrzeżeniu jakiejkolwiek wzmianki na ten temat, co również winno skutkować uznaniem zastrzeżenia za nieskuteczne i doprowadzić do odtajnienia przez Zamawiającego zastrzeganych informacji w całości.

Zdaniem Odwołującego, brak odniesienia się do jednej z przesłanek, brak jakichkolwiek dowodów na poparcie twierdzeń oraz ogólnikowa próba wykazania wartości gospodarczej, która jest oderwana o rzeczywistości winna przesądzać o odtajnieniu zastrzeżonych informacji, tym bardziej, że zasadą postepowania o udzielenie zamówienia jest zasada jawności, a tajemnica przedsiębiorstwa stanowi od niej wyjątek i winna być stosowana restrykcyjnie.

Odwołujący wskazał, że w przypadku oddalenia przez Izbę zarzutu dotyczącego zaniechania odtajnienia wyjaśnień rażąco niskiej ceny Wykonawcy Bawro, Odwołujący zarzuca, że oferta tego Wykonawcy zawiera rażąco niską cenę, co powinno skutkować jej odrzuceniem oraz, że z wyjaśnień wynika zaoferowanie przedmiotu zamówienia niezgodnego z warunkami zamówienia, co również prowadziło do obowiązku odrzucenia oferty tego wykonawcy. Zamawiający dokonał nieprawidłowej oceny wyjaśnień prowadzącej do uznania, że oferta złożona przez Wykonawcę Bawro nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 oraz art. 224 ust. 6 ustawy Prawo zamówień publicznych lub 226 ust. 1 pkt 5) ustawy Prawo zamówień publicznych.

W ocenie Odwołującego, zaniechanie odtajnienia wyjaśnień Wykonawcy Bawro lub odrzucenia oferty Wykonawcy Bawro, a w konsekwencji dokonanie wyboru oferty Wykonawcy Bawro jako najkorzystniejszej, narusza też uczciwą konkurencję i równe traktowanie wykonawców.

Izba ustaliła i zważyła co następuje.

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelną zasadą procedury udzielania zamówień publicznych jest jawność. Zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Wykonawca, który dokonuje zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, zobowiązany jest wykazać, że zastrzegane informacje rzeczywiście stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

W niniejszym postępowaniu Wykonawca jako tajemnicę przedsiębiorstwa zastrzegł wyjaśnienia dotyczące rażąco niskiej ceny. Wyjaśnienia zawierały m. in. wyliczenia ceny w zakresie zaledwie dwóch pozycji. Należy zauważyć, że cena w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest jawna. Brak jest podstawy do objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa ceny, sposobu jej obliczenia. Nie sposób uznać, aby zwykłe działania matematyczne stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie wykazał żadnego szczególnego sposobu obliczenia ceny w całości ani w zakresie przedmiotowych dwóch pozycji. Nie wykazał, aby przyjął do kalkulacji cokolwiek, co mogłoby stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. Kalkulacja dokonywana jest wyłącznie na potrzeby danego postępowania, jest częścią ceny, nie zawiera zatem żadnej tajemnicy, a utajnienie informacji ma wyłącznie na celu ukrycie cen przed innymi podmiotami biorącymi udział w postępowaniu przetargowym, uniemożliwiające kwestionowanie poszczególnych cen. Wykonawca Bawro nie wykazał także wartości gospodarczej zastrzeganych informacji. Trafnie zauważył Odwołujący, że kalkulacje nie mają żadnej wartości gospodarczej, bowiem dotyczą tego konkretnego postępowania, zatem nie istnieje żadna podstawa do przyjęcia, że stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Wykonawca Bawro nie wykazał, że podjął działania mające na celu zachowanie danych informacji w poufności. Jak słusznie zauważył Odwołujący, stwierdzenie Wykonawcy Bawro o programie antywirusowym, haśle do komputera, wskazuje jedynie na okoliczność, że są to standardowe zabezpieczenia, jakie stosują zazwyczaj użytkownicy komputerów domowych. Nie sposób uznać ich za działania mające na celu zachowanie poufności informacji, które miałyby być ponadstandardowo ważne i istotne dla Wykonawcy. Nie sposób zatem uznać, aby spełniona została przesłanka zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa odnosząca się do podjęcia szczególnych działań w celu zachowania zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa.

Wykonawca Bawro nie odniósł się do trzeciej przesłanki skutecznego zastrzeżenia, tj. wykazania, że zastrzeżone informacje nie są znane osobom zwykle zajmującym się tego typu informacjami. W treści zastrzeżenia nie wskazano w tym zakresie żadnej informacji.

Wykonawca Bawro nie wykazał także, aby podmioty przedstawiające mu oferty, czy inne informacje, zastrzegły tajemnicę przedsiębiorstwa w tym zakresie. Dysponentem informacji jest podmiot będący ich źródłem, stąd w sytuacji, gdy informacje nie zostały zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa przez taki podmiot, to nie stanowią one tajemnicy przedsiębiorstwa.

Powyższe oznacza, że Wykonawca Bawro w żaden sposób nie wykazał skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Ogólne twierdzenia tego Wykonawcy, brak wykazania podstaw do objęcia zastrzeganych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, wskazują jednoznacznie na brak jakiejkolwiek tajemnicy przedsiębiorstwa, a utajnienie zastrzeganych informacji ma wyłącznie na celu ukrycie cen przed innymi podmiotami biorącymi udział w postępowaniu przetargowym, uniemożliwiające kwestionowanie poszczególnych cen.

W konsekwencji należało także uznać, że zaniechanie odtajnienia wyjaśnień Wykonawcy Bawro i dokonanie wyboru oferty Wykonawcy Bawro jako najkorzystniejszej (na tę chwilę), naruszało zasadę równego traktowania wykonawców.

W konsekwencji należało uznać za zasadny zarzut naruszenia przez Zamawiającego naruszenia art. 18 ust. 1-3 ustawy Prawo zamówień publicznych w związku z art. 16 pkt 1-3 ustawy Prawo zamówień publicznych w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez zaniechanie odtajnienia dokumentów i informacji nieskutecznie zastrzeżonych przez Wykonawcę Bawro jako tajemnica przedsiębiorstwa w wyjaśnieniach ceny z dnia 14 sierpnia 2025 r., w których wykonawca ten nie wykazał wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, warunkujących skuteczność dokonanego zastrzeżenia, jak również zastrzeżone informacje nie spełniają przesłanek do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa, co powinno skutkować ich odtajnieniem w całości przez Zamawiającego.

W związku z powyższym Izba w sentencji wyroku nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz nakazała odtajnienie i przekazanie Odwołującemu dokumentów i informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa przez Wykonawcę Barbarę Wiśniewską prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą B.B..

W trakcie posiedzenia z udziałem stron Odwołujący potwierdził, że zarzut ewentualny został sformułowany na wypadek braku uwzględnienia zarzutu dotyczącego zaniechania odtajnienia tajemnicy przedsiębiorstwa. Biorąc pod uwagę powyższe, wobec uwzględnienia zarzutu dotyczącego zaniechania odtajnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, zarzut ewentualny nie podlegał rozpoznaniu.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 557 oraz art. 574, 575 ustawy z 11.09.2019 r. Prawo zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1a) oraz § 5 pkt 2b), § 7 ust. 1 pkt 1) , zaliczając w poczet kosztów postępowania uiszczony przez Odwołującego wpis od odwołania.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Przewodnicząca: ………………………..