Sygn. akt: KIO 3661/25
WYROK
Warszawa, 14 października 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca: Joanna Gawdzik-Zawalska
Protokolant: Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 29 sierpnia 2025 r. przez wykonawcę:
REMONDIS sp. z o.o. Warszawa, KRS 31135
ubiegającego się o udzielenie zamówienia w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego:
Gmina Gidle
przy udziale uczestnika – wykonawcy ubiegającego się o udzielnie zamówienia:
EKOM M. sp. z o.o. Nowiny, KRS 315993 (uprzednio EKOM M. sp. j.) po stronie zamawiającego
orzeka:
1.Oddala odwołanie;
2.Kosztami postępowania odwoławczego w całości obciąża odwołującego i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego koszty odwołującego: 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) wpisu od odwołania oraz odwołującego i zamawiającego po 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) wynagrodzenia i wydatków jednego pełnomocnika,
2.2.zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego kwotę 3 600zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……..…....………………..
U z a s a d n i e n i e
Gmina Gidle (dalej zamawiający) prowadzi na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U.2024.1320 t.j.) (dalej Ustawa lub Pzp) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na „Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych na terenie Gminy Gidle” ZNAK SPRAWY: IZP.271.5.2025; ogłoszenie o zamówieniu opublikowane 7 lipca 2025 r., nr ogłoszenia: 437083-2025. (dalej Postępowanie). Przedmiot zamówienia, warunki udziału, kryteria oceny ofert oraz zasady prowadzenia Postępowania określa specyfikacja warunków zamówienia (dalej SWZ).
29 sierpnia 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie wpłynęło odwołanie wykonawcy ubiegającego się o udzielnie zamówienia REMONDIS sp. z o.o. Warszawa KRS 31135 (dalej odwołujący) od niezgodnych z Ustawą czynności zamawiającego.
W związku z wezwaniem zamawiającego do zgłoszenia przystąpienia i udostępnieniem kopii odwołania przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego 3 września 2025r. zgłosił wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienia, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza EKOM M. sp. z o.o. Nowiny, KRS 315993 (uprzednio pod nazwą i w formie EKOM M. sp. j.) (dalej przystępujący lub EKOM). Izba wobec zachowania terminu i wykazania spełniania przesłanek z art. 525 Ustawy uznała przystąpienie za skuteczne.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 224 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 Pzp poprzez zaniechanie wezwania EKOM do wyjaśnień (w tym złożenia dowodów) w zakresie wyliczenia zaoferowanej zamawiającemu istotnej części składowej ceny oferty, tj. stawki za odbiór i zagospodarowanie opakowań wielomateriałowych w sytuacji, gdy zaoferowana przez EKOM stawka za odbiór i zagospodarowanie odpadów tej frakcji jest niższa o ponad 73% od średniej arytmetycznej cen za odbiór i zagospodarowanie odpadów tej frakcji, jakie zaoferowali wszyscy wykonawcy w Postępowaniu, co skutkować powinno obligatoryjnym wezwaniem wykonawcy do wyjaśnień tej części składowej ceny.
Odwołujący wnosił o nakazanie zamawiającemu: 1. unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej; 2.powtórzenia czynności badania i oceny ofert, a w ramach tego: a. wezwanie EKOM do wyjaśnień (w tym złożenia dowodów) w zakresie wyliczenia stawki za odbiór i zagospodarowanie opakowań wielomateriałowych.
Zamawiający wnosił o oddalenie odwołania. Przystępujący popierał stanowisko zamawiającego.
Izba oparła się na dokumentach zamówienia oraz dowodach złożonych w toku postępowania odwoławczego. Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron, na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie i z uwzględnieniem stanowisk stron i uczestnika Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co niżej opisano.
Izba ustaliła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek z art. 528 Ustawy, skutkujących odrzuceniem odwołania. Izba oceniła, że odwołujący posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia szkody w związku z ewentualnym naruszeniem przez zamawiającego przepisów Ustawy, czym wypełnił materialnoprawną przesłankę dopuszczalności odwołania, o której mowa w art. 505 ust. 1 Ustawy.
Izba uznała zarzut za nieudowodniony i oddaliła odwołanie. Odwołujący nie wykazał, że istotna części składowa ceny ofertowej przystępującego jest takiej wysokości, że wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i powinna w Postępowaniu budzić wątpliwości zamawiającego, co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów.
Izba uznała, że twierdzenia procesowe przystępującego i zamawiającego znajdują oparcie w dokumentach zamówienia. Zarzuty i twierdzenia odwołania nie były wystarczające dla oceny, że zamawiający uchybił przepisom Ustawy w zakresie określonym zarzutem.
Spór dotyczył oceny ceny jednostkowej za odbiór i zagospodarowanie 1 tony opakowań wielomateriałowych jako noszącej lub nienoszącej cech rażąco niskiej w rozumieniu art. 224 Ustawy tj. tego czy cena jednostkowa jest niższa od kosztu takiej usługi i czy powinna zostać skalkulowana w sposób określony przez odwołującego w stopniu uzasadniającym obowiązek żądania wyjaśnień. Według odwołującego wysokość ceny jednostkowej 150 zł za tonę powinna budzić wątpliwości zamawiającego, bo jest niższa o ponad 30% od średniej cen jednostkowych w Postępowaniu (o ponad 73% od średniej, co nie było sporne) i jednocześnie niższa od ceny skalkulowanej jako probierz przez odwołującego, który wskazywał, że same koszty zagospodarowania odpadów są wyższe od ceny jednostkowej z oferty, w szczególności wobec tego, że opłata za przyjęcie odpadów do instalacji w regionie przekracza 500 zł za tonę a przystępujący nie dysponuje własną instalacją, która pozwala na obniżenie kosztów zagospodarowania odpadów. Powyższe okoliczności rodzić powinny po stronie zamawiającego obowiązek wezwania EKOM do wyjaśnień rażąco niskiej ceny jednostkowej.
Zamawiający wnosił o oddalenie odwołania. Wskazywał, że ocena ceny jednostkowej uwzględniać powinna także inne aspekty, które uwzględnił oceniając oferty:
- uwarunkowania rynkowe, zmiany w zakresie sposobu recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych, co może wpłynąć na zmniejszenie się ilości odpadów kwestionowanej frakcji,
- fakt należytej realizacji przez EKOM dotychczasowych zamówień (2 umowy zawarte na 2 lata każda na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych na terenie Gminy Gidle) na analogiczny przedmiot zamówienia (w tym również w zakresie odbioru i zagospodarowania opakowań wielomateriałowych) za ceny jednostkowe niższe za 1 Mg od ofertowej w tym Postępowaniu tj. np za 100 zł za odbiór i zagospodarowanie 1 Mg opakowań wielomateriałowych,
- duże zróżnicowanie stawek cenowych dla poszczególnych frakcji odpadów w ramach danej oferty a także oferowanych przez różnych wykonawców dla danej frakcji, w tym i innych postępowaniach o udzielenie zamówienia prowadzonych przez zamawiającego oraz innych zamawiających,
- posiadania przez EKOM własnej instalacji umożliwiającej przetwarzanie opakowań wielomateriałowych,
- brak szczegółowego wymagania z SWZ, co do sposobu kalkulacji cen jednostkowych, w tym jednoznacznego wymagania żądania ujęcia w każdej z cen jednostkowych całkowitych kosztów związanych z daną frakcją,
co przesądzało o braku wątpliwości i potrzeby wyjaśnienia wysokości ceny ofertowej, w szczególności ceny jednostkowej za odbiór i zagospodarowanie opakowań wielomateriałowych Ekom w Postępowaniu.
Izba podzieliła stanowisko zamawiającego. Izba stwierdziła także, że nie każda niska cena jednostkowa oferty powinna w świetle art. 224 Pzp budzić wątpliwości zamawiającego. Izba stoi na stanowisku, że zarzut zaniżenia ceny jednostkowej jako istotnej części ceny, w tym również jako uzasadniający powstanie po stronie zamawiającego obowiązku wezwania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, powiązany być musi ze stwierdzeniem możliwego wpływu zaniżenia na cenę ofertową w sposób, który uniemożliwia realizację zamówienia zgodnie z wymaganiami wynikającymi z dokumentów zamówienia lub odrębnych przepisów, w tym również spowodowania, że ofertę uznać można, za złożoną w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U.2022.1233 t.j. z 2022.06.09) (UZNK), co nie zostało objęte ani enigmatycznym wskazaniem interesu we wniesieniu odwołania ani zakresem zarzutu i uzasadnieniem odwołania. Odwołujący nie wykazał także okoliczności, na których opierał się zarzut, w tym także że doszło do zaniżenia jednostkowej ceny z oferty. Stad izba oddaliła odwołanie.
Izba ustaliła w oparciu o dokumenty zamówienia (w tym SWZ, oferty) bezsporne okoliczności, że:
1.zgodnie z SWZ przedmiotem zamówienia w Postępowaniu jest odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z gminy Gidle, w tym w szczególności odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych oraz z PSZOK gromadzonych z częstotliwością wskazaną w harmonogramie;
2.zgodnie z SWZ podana w ofercie cena brutto musi uwzględniać wszystkie wymagania SWZ oraz obejmować wszelkie koszty związane z realizacją zamówienia, również nie wskazane wprost SWZ a niezbędne do realizacji zamówienia, jakie poniesie wykonawca z tytułu należytej oraz zgodnej z przepisami realizacji przedmiotu zamówienia; rozliczenie dokonywane będzie w oparciu o ceny jednostkowe określone w formularzu ofertowym i ilości odpadów rzeczywiście odebranych, przetransportowanych i zagospodarowanych frakcji odpadów w systemie miesięcznym; Cena oferty (a także wszystkie jej składniki) winna być wyrażona z dokładnością do 2 miejsc po przecinku; W formularzu ofertowym wykonawca wskazać miał cenę ofertową brutto; ceny jednostkowe za odbiór i zagospodarowanie frakcji wskazane miały być przez wykonawcę w załączniku do oferty formularzu ofertowym; Zgodnie z projektem umowy par 4 wynagrodzenie, cena ofertowa (wynagrodzenie brutto), o której mowa w ustępie 1 obejmuje wszystkie koszty związane z wykonaniem przedmiotu zamówienia określone w SWZ, OPZ oraz umowie; SWZ przewiduje granice zwiększenia i zmniejszenia wynagrodzenia – ceny brutto oferty; cena ofertowa szacowana jest przez wykonawców w oparciu o szacunkowe ilości odpadów danej frakcji podane w formularzu cenowym i dane z SWZ;
Izba stwierdza, że SWZ nie wskazuje szczegółowych zasad, w jakich skalkulowane miały być stawki za poszczególne frakcje odpadów – ceny jednostkowe; wymaganie odnoszące się do objęcia ceną wszystkich kosztów realizacji przedmiotu zamówienia odnosi się do ceny ofertowej – wynagrodzenia całkowitego wykonawcy
3.zamawiający oszacował wartość zamówienia na 2.972.137,38 zł netto tj. 3.209.908,37 zł brutto i przeznaczył na sfinansowanie zamówienia kwotę 3.354.000 zł
4.w Postępowaniu wpłynęły 4 oferty:
- odwołującego cena 3.355.178,62 zł
- przystępującego cena 3.088.680,01 zł
- EKO TRANS cena 3.516.342,01 zł
- zakład oczyszczania miasta cena 3.450.975 zł
ceny za poszczególne frakcje odpadów były zróżnicowane np.:
|
Nazwa odpadu |
Remondis |
EKOM |
EKO -TRANS |
Zakład Oczyszczania Miasta |
1 |
Cena oferty za 1Mg |
Cena oferty za 1 Mg |
Cena oferty za 1 Mg |
Cena oferty za 1 Mg |
Szkło |
210,00 zł |
450,00 zł |
370,37 zł |
500,00 zł |
|
Tworzywa Sztuczne |
590,00 zł |
1000,00 zł |
2314,81 zł |
900,00 zł |
Papier i tektura |
560,00 zł |
700,00 zł |
648,15 zł |
900,00 zł |
Opakowania wielomateriałowea |
590,00 zł |
150,00 zł |
648,15 zł |
900,00 zł |
i odbiegają od średniej arytmetycznej cen za daną frakcję więcej niż o 30% np. szkło różnica 55% w cenie odwołującego;
Izba stwierdza, że żadna z cen ofertowych nie jest niższa od ceny szacunkowej powiększonej o podatek Vat ani średniej arytmetycznej złożonych ofert o co najmniej 30%; ceny za poszczególne frakcje odpadów w Postępowaniu oraz stawki za różne frakcje tej samej oferty są zróżnicowane i zależą od uwarunkowań danego wykonawcy (co izba ustaliła w oparciu o wyjaśnienia zamawiającego i przystępującego znajdujące oparcie w ofertach i szacunku zamówienia)
5.zamawiający nie wzywał do wyjaśnień rażąco niskiej ceny;
6.zamawiający wybrał ofertę przystępującego jako najkorzystniejszą;
Izba ustaliła również, że:
7.przystępujący aktualnie realizuje na rzecz zamawiającego w sposób należyty zamówienie, którego przedmiot odpowiada rodzajowo przedmiotowi zamówienia w Postępowaniu; przystępujący realizuje odbiór i zagospodarowanie odpadów na terenie gminy Gidle od 2021 roku, w tym aktualnie w oparciu o umowę na odbiór i zagospodarowanie odpadów z terenu gm. Gidle z 23 sierpnia 2023 r. obejmującej okres świadczenia usługi od 1 września 2023r. do 31 sierpnia 2025r. z ceną jednostkową za odbiór i zagospodarowanie opakowań wielomateriałowych 100 zł za 1 Mg (co izba ustaliła w oparciu o wyjaśnienia zamawiającego i przystępującego znajdujące oparcie w umowie na odbiór i zagospodarowanie odpadów z gm. Gidle z 23 sierpnia 2023 r. przy braku dowodów przeciwnych)
Izba stwierdza, że przystępujący realizował należycie na rzecz zamawiającego zamówienia dotychczasowe za stawki niższe od oferowanych w Postępowaniu, w tym w 2025 za stawkę na odbiór i zagospodarowanie opakowań wielomateriałowych o 50 zł niższą od oferowanej 150 zł Mg;
8.przystępujący posiada własną instalację, w której może przetwarzać odpady wielomateriałowe zgodnie z pozwoleniem zintegrowanym - decyzją Starostwa Powiatowego w Kielcach z 24 września 2020 r. znak: RO- II.6222.1.2017.MK (co izba ustaliła w oparciu o wyjaśnienia zamawiającego i przystępującego znajdujące oparcie Decyzji nr RO II.6222.1.2017.MK oraz wykazie załączonym do oferty przystępującego, w którym przystępujący wymienił instalację własną jako wykorzystywaną do realizacji odbioru i zagospodarowania odpadów wielomateriałowych w Postępowaniu)
9.przystępujący może odpady wielomateriałowe przywozić na własną instalację i następnie przekazać do recyklera, z którym stale współpracuje i do którego przekazuje te odpady otrzymując z tego tytułu dodatkowe wynagrodzenie za sprzedaż tego odpadu; odpady wielomateriałowe (15 01 05) odbierane są w ramach zbiórki wraz innymi odpadami pojazdem wielokomorowym do instalacji własnej EKOM w Nowinach gdzie w procesie R12 następuje lekkie doczyszczenie tego odpadu a następnie przekazanie odpadu (sprzedaż) powstałego do recyklera gdzie przystępujący otrzymuje za oddanie tego odpadu wynagrodzenie w wysokości 200 zł/brutto za 1 Mg, (co izba ustaliła w oparciu o wyjaśnienia zamawiającego i przystępującego znajdujące oparcie w umowie współpracy przystępującego z recyklerem z 12 maja 2022 r.)
10.przystępujący realizuje aktualnie umowy na odbiór i zagospodarowanie odpadów na rzecz paru zamawiających, w tym gmin sąsiadujących (co izba ustaliła w oparciu o wyjaśnienia zamawiającego i przystępującego, przy braku przeciwdowodów)
Izba stwierdza, że przystępujący znajduje się w szczególnie korzystnej sytuacji wobec możliwości i zadeklarowania w Postępowaniu korzystania z własnej instalacji, co może uzasadniać kalkulacje ceny jednostkowej za odbiór i zagospodarowanie opakowań wielomateriałowych na poziomie niższym od wykonawców nie posiadających instalacji własnych; jednocześnie izba stwierdza, że zarzut odwołującego oparty został na błędnym założeniu, co do braku możliwości ustalenia ceny na poziomie 150 zł Mg w związku z tym, że przystępujący nie posiada instalacji własnej.
Izba biorąc pod uwagę fakty powszechnie znane, zgodnie z art. 532 ust. 1 Pzp, i jednocześnie zgodne ze stanowiskiem zamawiającego i przystępującego i niekwestionowane przez odwołującego, ustaliła, że:
11.na rynku właściwym usługi analogiczne lub podobne do objętych przedmiotem zamówienia realizowane są przez podmioty za różne stawki
Dalej izba ustaliła, że:
12.zamawiający kalkulował wartość szacunkową zamówienia oraz oceniał wysokość cen ofertowych pod kątem rażąco niskiej ceny biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenia i uwarunkowania rynkowe w tym stawki w Postępowaniu oraz dotychczas go wiążące w analogicznych zamówieniach umowy a także okoliczność realizacji zamówienia dotychczasowego należycie przez przystępującego także z wykorzystaniem własnej instalacji (co izba ustaliła w oparciu wyjaśnienia stron i uczestnika znajdujące oparcie w zebranym materiale dowodowym – patrz wyżej)
Izba stwierdza, że:
Zgodnie z art. 239 ust. 1 zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.
Zgodnie z art. 16 zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny. Równe traktowanie nie jest celem samym w sobie, lecz instrumentem rozpatrywanym w świetle rezultatów, do jakich ma doprowadzić. Wymaga, by porównywalne sytuacje nie były traktowane w sposób odmienny, a sytuacje odmienne nie były traktowane w sposób identyczny, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione.
Zgodnie z art. 224 ust. 1. Pzp jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Celem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest udzielenie zamówienia wykonawcy, który wykona zamówienie zgodnie z warunkami zamówienia, określonymi przez zamawiającego i zgodnie z prawem. Ustawodawca nie zdefiniował terminu „rażąco niskiej ceny”. Rzeczony termin odnosi się do ceny oderwanej od realiów rynkowych. Rażąco niska cena to taka, która jest nierealistyczna, niewiarygodna w kontekście aktualnej sytuacji rynkowej i nie pozwalająca - przy zachowaniu reguł rynkowych - na wykonanie umowy przez wykonawcę, czyniąc je nieopłacalnym.
Zgodnie z art. 224 ust. 2 Pzp w przypadku, gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od: 1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia; 2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.
Probierz z przedmiotowej normy dotyczy jednak ceny ofertowej a nie cen jednostkowych, co przesądza o braku powstania domniemania istnienia ceny rażąco niskiej, na którym to domniemaniu oparł zarzut odwołujący.
W niniejszej sprawie, wobec celu normy art. 224 Ustawy, jakim jest zapobieżenie sytuacji, w której:
- realizacja przedmiotu zamówienia jest zagrożona a więc rozstrzygnięcia, czy dana oferta podlega odrzuceniu jako zawierająca rażąco niską cenę (art. 226 ust. 1 pkt. 8) Pzp) lub
- realizacja przedmiotu zamówienia za cenę ofertową lub istotną część składową ceny stanowić będzie o naruszeniu warunków zamówienia lub odrębnych przepisów, bo zawiera istotną część ceny o wysokości wskazującej na możliwość uznania, że oferta złożona została w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu UZNK (art. 226 ust. 1 pkt 7) Pzp)
zamawiający każdorazowo w odniesieniu do konkretnego przypadku, w oparciu o posiadane materiały i wiedzę ocenia charakter ceny, w tym również jej istotnych części składowych, w kontekście przedmiotu zamówienia, wymagań co do realizacji przedmiotu zamówienia zawartych w dokumentach zamówienia i odrębnych przepisów, mając na względzie skutek w postaci ewentualnego odrzucenia oferty w adekwatnych przypadkach przewidzianych w art. 226 Ustawy.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt. 8 Pzp Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 7) zamawiający odrzuca ofertę jeśli została złożona w warunkach czynu niedozwolonego UZNK. Podstawą odrzucenia oferty jest zaoferowanie więc ceny „rażąco niskiej” (art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp) lub ceny albo istotnej części ceny jako „rażąco niskiej” skutkującej, że złożenie oferty stanowi czyn nieuczciwej konkurencji (art. 226 ust. 1 pkt.7 Pzp). Powyższe przepisy mają zapobiegać wybieraniu ofert, które nie dają pewności, że zamówienie zostanie wykonane i to bez uszczerbku dla jego jakości. Zabezpieczają zamawiającego przed nieuczciwymi praktykami wykonawców, którzy zaniżając cenę lub koszt w celu uzyskania zamówienia, na etapie realizacji mogą sobie to rekompensować niższą jakością lub domaganiem się dodatkowego wynagrodzenia. W skrajnych wypadkach zagrożone może być wykonanie całego zamówienia. Jednocześnie przepis chroni rzetelnych wykonawców, gdyż ułatwia eliminowanie z zamówień publicznych tych, którzy łamią zasady uczciwej konkurencji w zakresie ceny lub kosztu. Podobnie zaniżenie jednej ceny może stanowić podstawę oceny, że mamy do czynienia z czynem nieuczciwej konkurencji.
Powyższe okoliczności nie zostały uprawdopodobnione. Odwołujący nie opisał na czym polegać mogłoby naruszenie UZNK powstałe na skutek zaniżenia jednej z 17 cen jednostkowych przy braku podważania pozostałych cen jednostkowych przystępującego.
Zgodnie z art. 224 ust.5 Pzp na wykonawcy wezwanym do złożenia wyjaśnień spoczywa ciężar dowodowy wykazania charakteru ceny lub jej część składowej jako niebędącej rażąco niskiej w stosunku do zamawiającego. Norma art. 534 Pzp Ustawy kładzie jednak obowiązek wykazania, że działanie zamawiającego dokonującego oceny ceny ofertowej także w świetle art. 224 Pzp i ewentualnego obowiązku wezwania do wyjaśnień były niezgodne z prawem na odwołującego. W postępowaniu odwoławczym konieczne było więc wykazanie przez odwołującego, że zamawiający błędnie ocenił ceny ofertowe, czemu odwołanie nie sprostało.
Izba stwierdza, że Ustawa nie przewiduje automatyzmu, co do wezwania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny. Obowiązkiem zamawiającego jest w każdym przypadku przeanalizowanie i dokonanie oceny cen ofertowych w świetle przesłanek uznania ceny za rażąco niską opisanych art. 224 Ustawy.
Obowiązek wezwania do wyjaśnień powstaje jednak wyłącznie w sytuacji, gdy cena lub jej istotna część składowa wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia lub rodzi po stronie zamawiającego wątpliwości, co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami SWZ lub wynikającymi z odrębnych przepisów.
Odwołujący nie wykazał, że w tym przypadku nie istniały obiektywne okoliczności uzasadniające ocenę cen ofertowych jako nieodbiegających od rynkowych i niezagrażających realizacji przedmiotu zamówienia.
Zamawiający przekonał izbę, co do tego, że istniały przesłanki i okoliczności uzasadniające brak wątpliwości, co od charakteru kwestionowanej odwołaniem ceny jednostkowej, jako nienoszącej cech ceny rażąco niskiej (jednostkowej ceny rażąco niskiej) w rozumieniu art. 224 Ustawy. Stanowisko zamawiającego znajduje oparcie w dokumentach zamówienia i okolicznościach sprawy. Brak wątpliwości wynikał z dotychczasowych doświadczeń zamawiającego znajdujących oparcie w cenach ofertowych w Postępowaniu oraz fakcie realizacji za ceny niższe dotychczasowej usługi przez przystępującego.
Izba podkreśla, że odwołanie sprowadzało się do twierdzeń o zaniżeniu ceny jednostkowej z oferty – ceny odbioru i zagospodarowania opakowań wielomateriałowych - co skutkować winno wezwaniem wykonawcy do wyjaśnienia tej części składowej ceny ofertowej. Dla uzasadnienia zarzutu odwołujący wskazywał, że cena jednostkowa za odbiór i zagospodarowania opakowań wielomateriałowych przystępującego w kwocie 150 zł netto:
a. jest o ponad 73 % niższa od średniej arytmetycznej tej ceny jednostkowej wszystkich wykonawców, co rodzi obowiązek wezwania do wyjaśnień w świetle art. 224 ust. 2 Pzp a także
b. jest niższa od samej opłaty za zagospodarowanie opakowań wielomateriałowych w instalacjach komunalnych wynoszących w regionie od powyżej 500 zł netto a wykonawcy powinni wkalkulować w cenę ofertową, koszty zbiórki odpadów (odbiór i transport do instalacji) jak również wszystkie koszty związane z zagospodarowaniem odpadów, podczas gdy przystępujący nie posiada własnej instalacji, co łączy się z koniecznością ponoszenia opłat za zagospodarowanie odpadów komunalnych przekraczających 500 zł netto mg a także ponoszenia kosztów zgodnych z sporządzoną przez odwołującego kalkulacją;
co powinno budzić wątpliwości zamawiającego, co do możliwości zrealizowania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami SWZ, tutaj również wobec świadomości zamawiającego, że przystępujący ten rodzaj odpadów przekazać musi do instalacji podmiotu trzeciego.
Dla uzasadnienia istotności części składowej ceny w postaci ceny za odbiór i zagospodarowanie opakowań wielomateriałowych odwołujący przywołał okoliczność, że ustawodawca wyraźnie w art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazał, że obowiązkiem gminy jest odbiór i zagospodarowanie zakwestionowanej wyceny frakcji odpadów (zapewnienie selektywnego zbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe i bioodpady) a rozliczenia za tę usługę w ramach realizacji przedmiotu zamówienia w Postępowaniu dokonywane są w rozliczeniu za 1 Mg odebranych odpadów (par 4 ust 1 i 5 wzoru Umowy SWZ).
Dla wykazania twierdzeń odwołujący przedłożył:
- przykładowe 2 cenniki instalacji komunalnych z regionu: Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. Radomsko i CzPK sp. z o.o. Częstochowa
- kalkulacje własną kosztów związanych z odbiorem i zagospodarowaniem opakowań wielomateriałowych, opartą częściowo na założeniach własnych odwołującego (w tym kosztach utrzymania pojazdów, kosztach worków i pojemników, kosztów utylizacji strumienia, kosztów belowania, kosztów ogólnozakładowych, zakładanego stopnia odzysku oraz minimalnym wynagrodzeniu kierowcy i ładowacza) oraz danych z oferty i stanowiska procesowego przystępującego (cena jednostkowa, przychodu z odzysku), ilość godzin z harmonogramu, odległości dojazdu z mapy google
na fakt wysokości kosztów niezbędnych do poniesienia przez przystępującego związanych z odbiorem i zagospodarowaniem opakowań wielomateriałowych, a co za tym idzie konieczności wezwania do wyjaśnień w tym zakresie
- print screeny googlemaps dla wykazania minimalnej drogi do pokonania przy trasie z bazy przystępującego do Gminy Gidle
na okoliczność prawidłowości przyjętej do kalkulacji kosztów przejazdu odległości
- poglądowo harmonogram wywozu odpadów z SWZ
na okoliczność prawidłowej przyjętej do kalkulacji kosztów liczby dni odbioru odpadów
- fakturę VAT z 30 września 2025 r na zakup przez odwołującego usługi zagospodarowania (przyjęcia) odpadu 191212 koszt utylizacji balastu –
na okoliczność prawidłowej przyjętej do kalkulacji kosztów w zakresie kosztu zutylizowania pozostałości po segregacji opakowań wielomateriałowych
Izba stwierdza, że cenniki potwierdzają ,że instalacje komunalne w regionie, co do zasady oferują stawki ponad 500 zł netto za przyjęcie 1Mg opakowań wielomateriałowych, jednocześnie dowody te wskazują, że ceny za przyjęcie danej frakcji odpadów wyszczególnionych w formularzach ofertowych w Postępowaniu są wyższe lub niższe od cen jednostkowych oferowanych przez poszczególnych wykonawców w Postępowaniu, w tym także odwołującego, co do których (w zakresie gdzie cenniki wskazują wyższą od oferowanej ceny jednostkowej) zamawiający w stosunku do żadnego z wykonawców nie wzywał do wyjaśnień.
Odwołujący zakwestionował jedną z siedemnastu cen jednostkowych składających się na cenę ofertową tj. cenę odbioru i zagospodarowania opakowań wielomateriałowych.
Odwołujący nie kwestionował pozostałych składowych ceny ofertowej.
Odwołujący nie kwestionował ani nie wykazał, że cena ofertowa przystępującego jest rażąco niska. Sam fakt wymienienia przez ustawodawcę w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach tej frakcji jako podlegającej obowiązkowi odbioru i zagospodarowania przez gminy nie jest wystarczający dla oceny, że jednostkowa cena za odbiór i zagospodarowanie opakowań wielomateriałowych w Postępowaniu jest istotną częścią składową ceny ofertowej w rozumieniu art. 224 Pzp. Odwołujący nie wskazał ani nie wykazał, w jaki sposób zaoferowanie ceny jednostkowej w wysokości 150 zł netto za Mg może wpłynąć na wynik postępowania i przesądzić o podstawie odrzucenia oferty przystępującego. Odwołujący nie wskazał ani nie wykazał, że cena jednostkowa 150 zł Mg jest takiego rodzaju, że może uniemożliwiać realizację przedmiotu zamówienia zgodnie z warunkami zamówienia lub odrębnymi przepisami za cenę ofertową, w zakresie, który wskazywać mógłby na podstawę odrzucenia oferty przystępującego jako zawierającej cenę rażąco niską. Odwołujący nie wskazał ani nie wykazał, że cena jednostkowa 150 zł Mg jest takiego rodzaju i złożona została w takich okolicznościach, że może stanowić o złożeniu oferty w warunkach czynu niedozwolonego.
Odwołujący nie wskazał wymagania SWZ, które zostało naruszone na skutek określenia ceny jednostkowej za odbiór i zagospodarowanie opakowań wielomateriałowych na poziomie 150 zł Mg.
Odwołujący nie wskazał odrębnego przepisu, z jakim określenie ceny jednostkowej za odbiór i zagospodarowanie opakowań wielomateriałowych na poziomie 150 zł mg byłoby być sprzeczne.
Brak wykazania zaniżenia i możliwości wpływu twierdzonego zaniżenia jednej ceny jednostkowej na realizację całego przedmiotu zamówienia przesądza o braku podstaw do uwzględnienia zarzutu zaniechania wezwania do wyjaśnień.
Cena jednostkowa, której twierdzone zaniżenie jest irrelewantne dla realizacji przedmiotu zamówienia w taki sposób, że czynić może cenę nierynkową i uniemożliwiającą realizację przedmiotu zamówienia w sposób inny niż z naruszeniem warunków zamówienia lub odrębnych przepisów wyklucza zakwalifikowanie takiej składowej ceny jako istotnej części ceny w rozumieniu art. 224 ust. 1 Pzp.
Odwołujący nie wykazał zasadności wezwania do wyjaśnień ceny jednostkowej. W odwołaniu brak odniesień do okoliczności faktycznych, które tworzyć mogłyby po stronie zamawiającego obiektywnie wątpliwości, co do charakteru ceny w świetle art. 224 Ustawy wymagające wyjaśnienia.
Wątpliwości odwołującego i oparcie zarzutu na własnej kalkulacji ceny jednostkowej, bez wykazania, że wyłącznie taki sposób kalkulacji jest właściwy w świetle SWZ i odrębnych przepisów nie jest wystarczający ani dla podważenia prawidłowości kalkulacji ceny jednostkowej przystępującego ani dla uzasadnienia obowiązku wezwania do wyjaśnień. W szczególności obiektywnym i weryfikowalnym uzasadnieniem dla oceny jako prawidłowego stanu braku wątpliwości po stronie zamawiającego, co do wysokości ceny ofertowej przystępującego, w tym zakwestionowanej ceny jednostkowej, jest okoliczność, że przystępujący jest wykonawcą:
- realizującym na rzecz zamawiającego, bez zastrzeżeń, analogiczny do objętego Postępowaniem rodzajowo przedmiot zamówienia w ramach dwóch kolejno zawieranych umów w sprawie zamówienia publicznego po dwa lata każda,
- aktualnie świadczącym usługę za cenę jednostkową za odbiór i zagospodarowanie niższą od oferowanej o 50 zł tj. za 100 zł Mg,
- posiadajacym własną instalację, pozwalającą na obniżenie ceny ofertowej.
W świetle okoliczności podniesionych w zarzucie brak podstaw do oceny, że wyjaśnienie może mieć wpływ na ocenę oferty. Istotność części składowej ceny oznacza przy kwestionowaniu jej wysokości, że jej wysokość będzie mieć wpływ na możliwość zrealizowania przedmiotu zamówienia zgodnie z warunkami zamówienia lub odrębnymi przepisami.
Reasumując. w sprawie nie wykazano, że realizacja przedmiotu zamówienia za cenę ofertową, w tym kwestionowaną cenę jednostkową, naruszyć może skonkretyzowany przepis odrębny lub warunek zamówienia, co powinno budzić wątpliwości zamawiającego wymagające wyjaśnienia. Odwołujący nie wykazał, że zakwestionowana, jako zaniżona, cena jednostkowa mogła mieć wpływ na wynik sprawy - była takiej wysokości, że mogła mieć wpływ na realizację zamówienia zgodnie z warunkami zamówienia lub odrębnymi przepisami. Odwołanie nie wskazywało jak wpływać może potencjalnie zaniżenie jednej ceny jednostkowej, bez zakwestionowania pozostałych, na realizację przedmiotu zamówienia
Dla oceny, że niska cena jednostkowa jest rażąco niską istotną częścią składową ceny konieczne jest wskazanie i wykazanie, że może mieć wpływ na sposób realizacji przedmiotu zamówienia:
- może go upośledzić i niekorzystnie wpłynąć na sposób realizacji będąc ceną rażąco niską w rozumieniu art. 224 ust. 1, co stanowić może podstawę odrzucenia w oparciu o art. 226 ust 1 pkt 8 lub
- spowoduje, że oferta składana zostanie w warunkach czynu niedozwolonego w rozumieniu UZNK, co stanowić może podstawę odrzucenia ofert w oparciu o art., 226 ust 1 pkt 7 Pzp.
W świetle art. 555 ust. 1 w zw. z art. 516 ust. 1 pkt. 8-10 Ustawy „Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu” zaś „Odwołanie zawiera: (…) 8) zwięzłe przedstawienie zarzutów; 9) żądanie co do sposobu rozstrzygnięcia odwołania; 10) wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających wniesienie odwołania oraz dowodów na poparcie przytoczonych okoliczności”. W ocenie izby w niniejszej sprawie odwołanie nie zawierało uzasadnienia faktycznego, które pozwoliłoby na zrekonstruowanie sprzecznego z Ustawą zachowania zamawiającego. Zgodnie z art. 554 ust. 1 Ustawy „Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: 1) naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców”.
Stąd izba oddaliła odwołanie
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 575 i 574 Ustawy oraz § 5 i § 8 ust. 2 pkt 1 poz. 2437). Izba zaliczyła do kosztów postępowania wpis wniesiony przez odwołującego oraz koszty postępowania poniesione tytułem wynagrodzenia pełnomocników.
Mając na uwadze powyższe izba orzekła jak w sentencji.
Przewodnicząca: ……………………………..