Sygn. akt: KIO 3580/25
WYROK
Warszawa dnia 13 październik 2025 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Renata Tubisz
Protokolant: Tomasz Skowroński
po rozpoznaniu na posiedzeniu/rozprawie w dniu 7 października 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 25 sierpnia 2025 r. przez odwołującego: STRABAG Infrastruktura Południe sp. z o.o. 53-012 Wrocław, ul. Wyścigowa 58 w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Gmina Zawonia ul. Trzebnicka 11, 55-106 Zawonia z udziałem przystępującego: G.S. spółka jawna ul. Transportowa 3; 63-700 Krotoszyn po stronie zamawiającego
orzeka:
1.Oddala odwołanie
2.kosztami postępowania obciąża odwołującego: STRABAG Infrastruktura Południe sp. z o.o. 53-012 Wrocław, ul. Wyścigowa 58i :
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10.000,00 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez odwołującego: STRABAG Infrastruktura Południe sp. z o.o. 53-012 Wrocław, ul. Wyścigowa 58, tytułem wpisu od odwołania
2.2.zasądza od odwołującego: STRABAG Infrastruktura Południe sp. z o.o. 53-012 Wrocław, ul. Wyścigowa 58 kwotę 4.305 zł 00 gr (słownie: cztery tysiące trzysta pięć złotych zero groszy) na rzecz zamawiającego: Gmina Zawonia ul. Trzebnicka 11, 55-106 Zawonia, stanowiącą uzasadnione koszty poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika
Na orzeczenie - w terminie - 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:…………………………
Uzasadnienie
ODWOŁANIE
Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, przeprowadzonego w trybie podstawowym pn.: „Budowa sieci trasy rowerowej w ramach "Dolnośląskiej Cyklostrady" - Trasa Kamienna w Gminie Zawonia". Numer sprawy: GPI.PZP2.2025.
Data ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych: 02.04.2025 r. nr 2025/BZP 00173178
Odwołanie składane jest w postępowaniu o wartości nieprzekraczającej progów unijnych.
Kopię odwołania przekazano Zamawiającemu w dniu 25.08.2025 r. drogą elektroniczną na adres mailowy wskazany w nagłówku oraz za pośrednictwem Platformy Zakupowej.
na podstawie art. 505 ust. 1, art. 513 pkt 1) i 2) oraz art. 514 ust. 1, art. 515 ust. 1 pkt 2) lit. a) ustawy z dnia 11.09.2019 r. Prawo zamówień publicznych (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.) zwanej dalej „pzp”, wnoszę odwołanie na czynności Gminy Zawonia (dalej jako „Zamawiający”) podjęte w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie podstawowym z możliwością prowadzenia negocjacji, którego przedmiotem jest „Budowa sieci trasy rowerowej w ramach "Dolnośląskiej Cyklostrady" - Trasa Kamienna w Gminie Zawonia”, numer sprawy: GPI.PZP2.2025 (dalej jako „Postępowanie”) polegające na:
>wadliwej czynności badania i oceny ofert;
>wadliwej czynności badania i oceny wyjaśnień rażąco niskiej ceny wykonawcy GM SNADNA WITKOWSKA SPÓŁKA JAWNA z siedzibą w Krotoszynie (dalej: „Wykonawca” lub „GM SNADNA”) złożonych w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego z dnia 07.07.2025 r.;
>zaniechaniu odrzucenia oferty GM SNADNA, w sytuacji, gdy wykonawca ten wezwany do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie udowodnił, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska i nie wywiązał się z ciężaru obalenia domniemania rażąco niskiej ceny, a także w sytuacji, gdy GM SNADNA nie udzielił wyjaśnień w zakresie wymaganym przez Zamawiającego w wezwaniu z dnia 07.07.2025 r.;
>zaniechaniu odrzucenia oferty GM SNADNA, pomimo że zawiera ona rażąco niską cenę;
>dokonaniu wyboru oferty GM SNADNA jako najkorzystniejszej w tym Postępowaniu z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
I.Zarzuty:
Odwołujący zarzuca Zamawiającemu naruszenie:
1) art. 226 ust. 1 pkt 8) pzp w zw. z art. 224 ust. 1 i ust. 2 pzp w zw. z art. 224 ust.5 i ust.6 pzp w zw. z art. 16 pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy GM SNADNA z powodu rażąco niskiej ceny w sytuacji, gdy:
a) oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wyjaśnienia przedstawione przez GM SNADNA w piśmie z dnia 11.07.2025 r. nie uzasadniają i nie udowadniają ceny tej oferty, a tym samym Wykonawca nie wywiązał się ze spoczywającego na nim ciężaru dowiedzenia, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny i umożliwia wykonanie zamówienia - nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny (a tym samym Zamawiający dokonał błędnej i dowolnej oceny złożonych przez Wykonawcę wyjaśnień);
b) Wykonawca GM SNADNA nie udzielił wyjaśnień w zakresie wymaganym przez Zamawiającego w wezwaniu z dnia 07.07.2025 r., w szczególności nie złożył kalkulacji dotyczącej ceny całkowitej oferty dodatkowej, wbrew wyraźnemu żądaniu zawartemu w wezwaniu nie przedstawił dowodów potwierdzających podnoszone przez niego okoliczności na potwierdzenie, że cena oferty dodatkowej jest realna, (na podstawie analizy wyjaśnień nie sposób ustalić w jaki sposób GM SNADNA obliczył całą cenę ofertową. Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 07.07.2025 r. w odniesieniu do:
- pkt 3 i 4 wezwania nie wyjaśnił/ nie uzasadnił, co wpłynęło na przyjętą stawkę roboczogodziny oraz nie przedstawił kalkulacji przyjętej stawki roboczogodziny ani dowodów, a także nie przedstawił kalkulacji i dowodów potwierdzających, że zaoferowana cena uwzględnia minimalne wynagrodzenie w 2025 r.;
-pkt 5 wezwania nie przedstawił kalkulacji ani dowodów dotyczących uwzględnienia w zaoferowanej cenie ewentualnych zmian cen, do czasu waloryzacji przewidzianej w projekcie umowy ani na jakich wskaźnikach przyjął założenia co do ewentualnej zmiany cen;
-pkt 6 wezwania wbrew wyraźnemu żądaniu zawartemu w wezwaniu nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających podnoszone przez niego okoliczności;
-pkt 7 wezwania nie przedstawił szczegółowych kalkulacji dla trzech przepustów i podbudowy, z powodu braku przedstawienia szczegółowych kalkulacji nie sposób ustalić czy złożone przez GM SNADNA oferty dostawców rzeczywiście zostały uwzględnione przez tego Wykonawcę podczas kalkulacji ceny ofertowej,
c)cena ofertowa GM SNADNA nie pozwala na zrealizowanie zamówienia w sposób zgodny z oczekiwaniami Zamawiającego;
2)art. 239 ust. 1 pzp w zw. z art. 16 pkt 1) i 2) pzp przez wybór jako najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu, oferty złożonej przez Wykonawcę w sytuacji gdy złożona przez niego oferta podlega odrzuceniu z uwagi na fakt, że zawiera rażąco niska cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, a dodatkowo Wykonawca nie udzielił wyjaśnień w zakresie wymaganym przez Zamawiającego, a w konsekwencji nierówne traktowanie wykonawców i naruszenie zasad uczciwej konkurencji, przez co też postępowanie straciło walor przejrzystości.
II.Żądania:
W oparciu o przedstawione wyżej zarzuty, wnoszę o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu dokonania następujących czynności:
1)unieważnienie czynności wyboru oferty GM SNADNA jako oferty najkorzystniejszej;
2)odrzucenie oferty GM SNADNA z uwagi na fakt, że zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, a dodatkowo Wykonawca nie udzielił wyjaśnień w wymaganym przez Zamawiającego zakresie;
3)powtórzenie czynności badania i oceny ofert wykonawców biorących udział w Postępowaniu z wyłączeniem oferty wykonawcy - GM SNADNA.
III.Inne wnioski i oświadczenia:
Niezależnie od powyższego wnoszę o:
1)dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów załączonych do odwołania oraz przedstawionych na rozprawie;
2)dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach Postępowania, na które powołano się w uzasadnieniu odwołania;
3)zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego zwrotu kosztów postępowania obejmujących wpis od odwołania, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych, które zostaną udokumentowane fakturą VAT złożoną na rozprawie.
IV.Interes we wniesieniu odwołania:
Odwołujący posiada interes w rozumieniu art. 505 ust. 1 pzp w złożeniu odwołania.
Odwołujący to podmiot profesjonalnie działający na rynku budowlanym. Odwołujący jest wykonawcą biorącym udział w Postępowaniu, a złożona przez niego oferta dodatkowa została sklasyfikowana na drugim miejscu w rankingu złożonych ofert. Prawidłowa ocena ofert powinna prowadzić jednak do odrzucenia oferty złożonej przez GM SNADNA, sklasyfikowanej przed ofertą Odwołującego. W rezultacie oferta Odwołującego powinna zostać sklasyfikowana na pierwszym miejscu. W wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy pzp, interes Odwołującego w uzyskaniu zamówienia doznał uszczerbku. W przypadku prawidłowego działania Zamawiającego i odrzucenia oferty GM SNADNA, za najkorzystniejszą zostałaby uznana oferta Odwołującego. Wskutek naruszenia wskazanych przepisów pzp przez Zamawiającego, Odwołujący pozbawiony został możliwości wykonania zamówienia, pomimo że złożona przez niego oferta nie podlega odrzuceniu i jest najkorzystniejsza w przedmiotowym Postępowaniu. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że objęte odwołaniem czynności Zamawiającego prowadzą do poniesienia szkody przez Odwołującego, polegającej na uniemożliwieniu Odwołującemu uzyskania zamówienia.
V.Termin:
W dniu 18.08.2025 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej w wyniku powtórzenia czynności badania i oceny ofert, za którą uznana została oferta złożona przez GM SNADNA. Oznacza to, że składając odwołanie w dniu 25.08.2025 r. (poniedziałek). Odwołujący czyni zadość wymaganiom art. 515 ust. 1 pkt 2) lit. a) pzp w zw. z art. 509 ust. 2 pzp tj. wnosi odwołanie w ustawowo wymaganym terminie. Dzień 23.08.2025 r. przypadł w sobotę, z kolei dzień 24.08.2025 r. w niedzielę.
Uzasadnienie odwołania
I.Informacje ogólne. Zarys sprawy.
1.Postępowanie prowadzone jest w trybie podstawowym. Zamawiający przewidział wybór najkorzystniejszej oferty z możliwością prowadzenia negocjacji na podstawie art. 275 pkt 2 pzp. Przedmiot zamówienia obejmuje rozbudowę drogi wojewódzkiej nr 340 Małowice - Oleśnica, polegającą na budowie drogi dla rowerów na odcinku Zawonia - granica gminy Zawonia, na terenie powiatu trzebnickiego, województwo dolnośląskie, w ramach budowy sieci trasy rowerowej "Dolnośląskiej Cyklostrady" - trasa kamienna w Gminie Zawonia, województwo dolnośląskie. Zamawiający poinformował, że na sfinansowanie zamówienia zamierza przeznaczyć kwotę 9.399 488 zł brutto.
1.Termin składania ofert upływał w dniu 14.05.2025 r. W postępowaniu zostało złożonych 5 ofert:
|
Nr oferty |
Nazwa adres wykonawcy |
Cena ofertowa brutto /C/ |
Budowa sieci trasy rowerowej w ramach "Dolnośląskiej Cyklostrady" - Trasa Kamienna w Gminie Zawonia | ||
1. |
Przedsiębiorstwo Inżynierii Wodnej i Ochrony Środowiska sp. z o.o., ul. Południowa 1, 56-400 Oleśnica |
6 713 511,52 |
2. |
Berger Bau Polska Sp. o.o.. ul. Szczecińska 11, 54-517 Wrocław |
6 069 141,75 |
3. |
EUROVIA POLSKA SPÓŁKA AKCYJNA Bielany Wrocławskie, ul. Irysowa 1, 55-040 Kobierzyce |
6 824 191,73 |
4. |
STRABAG Infrastruktura Południe Sp. z o.o. ul. Wyścigowa 58 53-012 Wrocław |
5 700 746,14 |
5. |
GM SNADNA WITKOWSKA SPÓŁKA JAWNA UL. TRANSPORTOWA 3, 63-700 KROTOSZYN |
5 864 386,62 |
3.Z otrzymanego przez Odwołującego zaproszenia do negocjacji wynikało, że oferta wykonawcy EUROVIA Polska S.A. została odrzucona, gdyż wykonawca nie wyraził pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania ofertą (art. 226 ust. 1 pkt 12 pzp).
4.Po przeprowadzeniu negocjacji, w dniu 03.07.2025 r. oferty dodatkowe złożyło trzech wykonawców:
Nr oferty pierwotnej |
Nr oferty dodatkowej |
Nazwa adres wykonawcy |
Cena ofertowa brutto /C/ |
2 |
1 |
Berger Bau Polska Sp. z o. o. ul. Szczecińska 11, 54-517 Wrocław |
5 562 211,83 |
4 |
2 |
STRABAG Infrastruktura Południe Sp. z o.o. ul. Wyścigowa 58, 53-012 Wrocław |
5 490 853,77 |
5 |
3 |
GM SNADNA WITKOWSKA SPÓŁKA JAWNA UL. TRANSPORTOWA 3, 63-700 KROTOSZYN |
5 402 504,40 |
5.Wykonawca GM SNADNA w ofercie dodatkowej obniżył cenę ofertową w stosunku do oferty o 461 882,22 zł.
6.W dniu 05.08.2025 r. Zamawiający przekazał wykonawcom Informację o wyborze najkorzystniejszej oferty, z której wynikało, że za najkorzystniejszą ofertę została uznana oferta złożona przez GM SNADNA i żadna ze złożonych ofert nie została odrzucona. Oferta EUROVIA została uwzględniona w tabeli prezentującej punktację przyznaną ofertom w każdym kryterium oceny ofert oraz łączną punktację.
7.Dnia 07.08.2025 r. Zamawiający opublikował Zawiadomienie o unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz powtórzeniu czynności badania i oceny ofert. W uzasadnieniu wspomnianego zawiadomienia Zamawiający wskazał, że dokonał oceny oferty EUROVIA, co stanowiło naruszenie przepisów Pzp, gdyż podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 12 pzp.
8.Tego samego dnia (07.08.2025 r.) Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze najkorzystniejszej oferty w wyniku powtórzenia czynności badania i oceny ofert. Z zawiadomienia wynikało, że za najkorzystniejszą została uznana oferta złożona przez GM SNADNA, a oferta EUROVIA została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 pzp.
9.W dniu 07.08.2025 r. Odwołujący zwrócił się do Zamawiającego o udostępnienie protokołu postępowania wraz z załącznikami. Następnego dnia (08.08.2025 r.) Zamawiający udostępnił Odwołującemu protokół postępowania wraz z załącznikami, wśród których zamieszczone zostały dwa wezwania skierowane przez Zamawiającego do GM SNADNA do złożenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny, kosztu lub istotnych części składowych (art. 224 ust. 1 pzp) tj. wezwanie z dnia 23.05.2025 r. oraz wezwanie z dnia 07.07.2025 r. Odwołującemu udostępniona została jedynie treść wezwań. Nie zostały mu udostępnione odpowiedzi udzielone przez GM SNADNA na w/w wezwania - zarówno treść samych wyjaśnień wraz z ewentualnymi załącznikami jak i uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa.
10.Dnia 08.08.2025 r. Zamawiający skierował do GM SNADNA zawiadomienie o uznaniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa za nieskuteczne, które jednocześnie przekazał wszystkim wykonawcom biorącym udział w postępowaniu. W zawiadomieniu Zamawiający wskazał, iż uznaje za nieskuteczne dokonane przez GM SNADNA w złożonych dokumentach z dnia 29.05.2025 r. i 11.07.2025 r. zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa, gdyż sporządzone uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa jest ogólnikowe i nie zawiera żadnych dowodów odnoszących się do wartości gospodarczej zastrzeżonych informacji. Ma ono charakter na tyle ogólny, że mogłoby w tym samym kształcie zostać przedstawione w każdym innym postępowaniu o udzielenie zamówienia. Wobec powyższego, Zamawiający poinformował, że w terminie 6 dni od dnia dokonania zawiadomienia odtajni i udostępni dokumenty objęte nieskutecznym zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa.
11. Następnie w dniu 12.08.2025 r. Zamawiający poinformował wykonawców o unieważnieniu czynności wyboru najkorzystniejszej oferty z dnia 07.08.2025 r. przedstawiając następujące uzasadnienie: „W dniu 08.08.2025 r. podjął decyzję o odtajnieniu części wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny złożonych przez wybranego wykonawcę, uprzednio zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa. Termin na wniesienie odwołania od wyniku wyboru najkorzystniejszej oferty upłynąłby w takim wypadku przed terminem odtajnienia wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny, złożonych przez wybranego wykonawcę i zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa. W związku z kształtującą się linią orzeczniczą Krajowej Izby Odwoławczej (m.in. KIO 2115/24, KIO 4968/24), wskazującą na konieczność zapewnienia wykonawcom realnej możliwości wniesienia odwołania po udostępnieniu takich dokumentów, Zamawiający uznał, że wybór oferty przed upływem terminu na wniesienie odwołania od decyzji o odtajnieniu mógłby to prawo naruszyć. Mając powyższe na uwadze Zamawiający unieważnia czynność wyboru oferty najkorzystniejszej."
11.Dnia 18.08.2025 r. Zamawiający opublikował zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty w wyniku powtórzenia czynności badania i oceny ofert. Za najkorzystniejszą ofertę została uznana oferta złożona przez GM SNADNA.
12.W dniu 19.08.2025 r. Zamawiający udostępnił Odwołującemu wyjaśnienia wraz z załącznikami złożone przez GM SNADNA w odpowiedzi na wezwanie z dnia
23.05.2025r. (pismo Wykonawcy z 29.05.2025 r.) oraz w odpowiedzi na wezwanie z dnia
07.07.2025r. (pismo Wykonawcy z 11.07.2025 r.). Pierwsze z w/w wezwań zostało skierowane przed złożeniem ofert dodatkowych, drugie - po złożeniu ofert dodatkowych.
13.W wezwaniu z dnia 07.07.2025 r. działając na podstawie art. 224 ust. 1 i ust. 2 pzp, Zamawiający zażądał udzielenia przez GM SNADNA wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, w zakresie wyliczenia ceny oferty złożonej w niniejszym postępowaniu i jej istotnych części składowych.
1.W pkt 2 wezwania Zamawiający wskazał, iż ustalił, że zaaferowana cena wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia, w tym specyfikacji warunków zamówienia. Zaoferowana przez GM SNADNA w ofercie dodatkowej cena w wysokości 4 392 280,00 zł netto jest niższa o 42,60 % od wartości zamówienia ustalonej przez Zamawiającego przed wszczęciem postępowania tj. 7 652 084,77 zł netto.
2.Następnie w pkt od 3 do 6 Zamawiający podał jakich informacji żąda od GM SNADNA w ramach wyjaśnień ceny oferty dodatkowej.
W pkt 7 wezwania, Zamawiający wskazał, że dodatkowo żąda wyjaśnienia dotyczącego konkretnej pozycji kosztorysowej w zakresie branży drogowej (podbudowa) i branży mostowej (trzy przepusty). W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że Zamawiający posłużył się sformułowaniem „Dodatkowo
Zamawiający żąda wyjaśnienia” co jednoznacznie pokazuje, że oprócz wezwania do złożenia wyjaśnień ceny oferty dodatkowej jako całości (pkt 2 - 6 wezwania), w pkt 7 wezwania Zamawiający zwrócił się do GM SNADNA o udzielenie wyjaśnień również w zakresie konkretnych pozycji kosztorysowych (istotnych części składowych).
3.Co istotne w pkt 9 wezwania, Zamawiający jednoznacznie podkreślił, że „Wyjaśnienia powinny być wyczerpujące i zawierać szczegółowe informacje, poparte dowodami, tak aby Zamawiający mógł dokonać oceny czy zaoferowana cena nie jest rażąco niska. Dowodami na potwierdzenie wyliczenia ceny mogą być np. faktury pro forma, kopie umów, kosztorysy, oferty, wyceny zawierające ilości i ceny jednostkowe. ”
II Uzasadnienie zarzutu zaniechania odrzucenia oferty GM SNADNA z powodu rażąco niskiej ceny.
Udostępnione przez Zamawiającego wyjaśnienia złożone przez GM SNADNA w dniu
11.07.2025r. zostały podzielone na dwie części, część I - informacje ogólne oraz część II - informacje szczegółowe. W ramach części I Wykonawca wskazał czynniki, które w jego ocenie wpłynęły na cenę oferty dodatkowej. Z kolei w ramach części II GM SNADNA odniósł się do pkt 2 - 7 wezwania. Do wyjaśnień zostały załączone następujące dokumenty:
-aktualne oferty handlowe na sprzedaż materiałów; faktury zakupowe na: kruszywo, kalkulacja jednostkowa;
-kopie dowodów rejestracyjnych wybranych pojazdów, które będą uczestniczyły przy wykonywaniu przedmiotu zamówienia;
-informacja z ZUS o braku zaległości płatniczych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników.
Analiza treści wyjaśnień udzielonych przez GM SNADNA na wezwanie z dnia
07.07.2025r. prowadzi do wniosku, że wbrew wyraźnej treści tego wezwania, Wykonawca nie udzielił rzetelnych i wyczerpujących wyjaśnień zarówno w zakresie ceny oferty dodatkowej jak i jej istotnych części składowych (podbudowy i przepustów). Przede wszystkim nie przedstawił wyjaśnień w pełnym zakresie określonym przez Zamawiającego w wezwaniu.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wyjaśnień w zakresie ceny oferty dodatkowej należy zauważyć, że:
-GM SNADNA nie złożył kalkulacji dotyczącej całkowitej ceny oferty dodatkowej - Udostępniony przez Zamawiającego plik „Kosztorys - ceny jednostkowe” to tylko część kosztorysu z całości. Wykonawca GM SNADNA przedstawił tylko pozycje związane z przepustami i blok pozycji od nr. 24 - 37 tj. dział PODBUDOWY. Nie przedstawił kalkulacji dla pozostałych elementów ceny oferty dodatkowej;
-ponadto co prawda w Części I wyjaśnień wskazał czynniki, które w jego ocenie wpłynęły na cenę ofertę, ale po pierwsze należy zauważyć, że są to okoliczności bardzo ogólne (właściwe dla wszystkich wykonawców ubiegających się o przedmiotowe zamówienie), po drugie - GM SNADNA w żaden sposób nie uzasadnił w jaki sposób przekładają się one na cenę (jakie konkretnie oszczędności osiągnął w wyniku ich wystąpienia);
-wbrew wyraźnemu żądaniu zawartemu w wezwaniu nie przedstawił dowodów potwierdzających podnoszone przez niego okoliczności.
W Części I udzielonych wyjaśnień Wykonawca wskazał następujące czynniki:
-1. „ Wykonawca od wielu lat prowadzi racjonalną politykę finansową, czego wyrazem jest m.in. tworzenie rezerw za zakupy surowców i materiałów, a w szczególności kruszywa" - W zakresie tego czynnika GM SNADNA ograniczył się do kilku ogólnych i lapidarnych stwierdzeń o dokonywaniu zakupów materiałów, w momencie gdy ich ceny osiągną najniższy poziom, posiadaniu dużego zaplecza magazynowego oraz jego stabilnej i dominującej pozycji na rynku lokalnym, która pozwoliła mu na nawiązanie szeregu kontaktów z innymi przedsiębiorstwami, które również działają w branży budowlanej. Na potwierdzenie tych okoliczności Wykonawca załączył odpis z KRS.
Na podstawie argumentacji przedstawionej przez GM SNADNA nie sposób ustalić, czy wykonawca dysponuje zmagazynowanymi materiałami które zamierza wykorzystać do realizacji zamówienia czy dopiero zamierza dokonać ich zakupu. Jeśli dysponuje, to nie wiadomo jakimi materiałami, czy rzeczywiście mogą być one wykorzystane do realizacji przedmiotu zamówienia - nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających tę okoliczność (np. potwierdzających fakt składowania określonych ilości materiałów na zapleczu magazynowym). Z kolei, jeśli dopiero zamierza dokonać ich zakupu to należy stwierdzić, że GM SNADNA nie przedstawił żadnych aktualnych cenników ani umów z zawartych z dostawcami, od których zamierza dokonać zakupu materiałów. Do wyjaśnień zostały co prawda dołączone faktury na zakup piasku, krawężników, kostki, obrzeży, kruszywa i rur, ale żadna z tych faktur nie odnosi się wprost do prowadzonego przez Zamawiającego postępowania (nie zawiera nazwy, numeru postępowania ani odesłania do przekazanej przez Zamawiającego dokumentacji technicznej), dodatkowo wszystkie faktury pochodzą z okresu styczeń - kwiecień 2025 r. i nie wiadomo czy ceny w nich przedstawione będą obowiązywały w momencie realizacji przedmiotu zamówienia, który zaplanowany jest do realizacji do 30 września 2025 r. Ponadto, brak dołączenia przez GM SNADNA do wyjaśnień kalkulacji ceny ofertowej powoduje, że nie sposób zweryfikować czy ceny podane w dołączonych do wyjaśnień fakturach rzeczywiście zostały uwzględnione przez tego Wykonawcę w toku dokonywania wyceny przedmiotu zamówienia.
Odnosząc się do przedstawionego przez Wykonawcę odpisu z KRS należy zauważyć, że nie może on stanowić dowodu na potwierdzenie okoliczności podnoszonych w ramach tego czynnika, gdyż ani nie potwierdza faktu dostępnych wykonawcy cen ani pozostawiania w realizacjach handlowych z innymi podmiotami, a tym bardziej faktu posiadania materiałów na potrzeby realizacji zamówienia.
2.„Wykonawca jednocześnie realizuje wiele robót drogowych. W związku z tym składa zamówienia na duże ilości materiałów. To z kolei przekłada się na wyjątkowe (niedostępne dla innych wykonawców) rabaty u dostawców."
Również ten czynnik nie może zostać uznany za obiektywną okoliczność, właściwą tylko temu wykonawcy, która umożliwiła obniżenie ceny oferty dodatkowej do poziomu w niej określonego. Ponadto, GM SNADNA nie przedstawił żadnych dowodów (w postaci np. umów z dostawcami, umów ramowych, oświadczeń dostawców o wysokości udzielonych rabatów) potwierdzających fakt udzielenia rabatów, nie podał nawet ich wysokości (procentowej lub kwotowej) ani nie wskazał od jakich cen są one udzielane. Twierdzenia te należy zatem uznać za niewykazane, są to jedynie niczym nie poparte twierdzenia.
3.„Wykonawca dysponuje kadrą pracowników z wieloletnim doświadczeniem (zamieszkałych lokalnie), wynagradzanych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co pozwala na doskonalenie procesu zarządzania wykonywanymi robotami i zapobiega - generującemu koszty - przerostowi zatrudnienia przy zachowaniu najwyższej jakości i terminowości wykonywanych prac."
Okoliczności te nie dość, że są właściwe dla wszystkich wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia, to nie zostały w żaden sposób wykazane. Wykonawca nie podał nawet liczby pracowników jaką zamierza skierować do realizacji zamówienia.
4.„Kalkując cenę oferty na w/w zadanie Wykonawca przyjął do wyceny aktualną ofertę handlową, która gwarantuje cenę zakupu asfaltu do produkcji mieszanki mineralno-bitumicznej na poziomie dużo niższych cen, niedostępnych dla innych wykonawców, oferentów."
Ten czynnik również nie został w żaden sposób wykazany. Do wyjaśnień nie została dołączona oferta handlowa na zakup asfaltu.
5.„Miejsce wykonywania robót leży w stosunkowo bliskiej odległości od zakładu Zamawiającego, co także ogranicza koszty wykonania zadania."
GM SNADNA nie pokusił się o przedstawienie jakichkolwiek dowodów - dokumentów potwierdzających te argumenty np. nie wskazał położenia zakładu na które się powołuje, a także skalkulowanego w ofercie kosztu transportu do miejsca wykonywania robót.
6.Po raz kolejny podkreślenia wymaga, że w odniesieniu do żadnego z w/w czynników Wykonawca nie podał ich wpływu na cenę oferty dodatkowej, nie podał chociażby szacowanej wysokości oszczędności jakie osiąga w wyniku ich wystąpienia.
W części II wyjaśnień, wykonawca GM SNADNA odniósł się do kwestii podniesionych przez Zamawiającego w pkt od 3 do 7 wezwania.
1. W pkt 3 i 4 wezwania Zamawiający zażądał przedstawienia wyjaśnień w następującym zakresie:
3.Zamawiający żąda przedstawienia kalkulacji przyjętej stawki roboczogodziny z uzasadnieniem, co wpłynęło na stawkę roboczogodziny (wraz z dowodami).
4.Zamawiający żąda wyjaśnienia czy zaoferowana cena uwzględnia minimalne wynagrodzenie w 2025r. - przedstawienie kalkulacji (wraz z dowodami).
Co istotne, w przypadku obu wskazanych kwestii Zamawiający żądał przedstawienia dowodów, a dodatkowo w pkt 3 wymagał przedstawienia kalkulacji przyjętej stawki roboczogodziny z kolei w pkt 4 przedstawienia kalkulacji potwierdzającej, że zaoferowana cena uwzględniania minimalne wynagrodzenie w 2025 r.
Na tak sformułowanie wezwanie, GM SNADNA udzielił następujących wyjaśnień:
„Przyjęta przez Wykonawcę stawka roboczogodziny uwzględnia obowiązujące przepisy prawa w zakresie jej minimalnego poziomu. Z uwagi na to, że Wykonawca przede wszystkim korzysta z pracowników zamieszkałych lokalnie, koszty pracy i utrzymania pracownika znacząco spadają. Wykonawca nie musi bowiem pokrywać kosztów noclegu itp., a pracowników dowozi we własnym zakresie swoimi środkami transportowymi. Aktualna minimalna stawka wynagrodzenia za roboczogodzinę pracownika wykonującego pracę fizyczną w firmie Wykonawcy to 30,50 zł. brutto za 1h.
Dowód: zaświadczenie/informacja z działu kadr; kopie dowodów rejestracyjnych wybranych pojazdów, które będą uczestniczyły przy wykonywaniu przedmiotu zamówienia."
Analiza udzielonych przez GN SNADNA wyjaśnień jednoznacznie wskazuje, że nie odpowiadają one na wystosowane przez Zamawiającego wezwanie. Wbrew wyraźnemu żądaniu Zamawiającego wykonawca GM SNADNA nie przedstawił żadnej kalkulacji w tym zakresie, a przedstawione przez niego dowody nie potwierdzają, że cena zaoferowana w ofercie dodatkowej uwzględnia minimalne wynagrodzenie. Za wiarygodny dowód potwierdzający oświadczenie wykonawcy nie można uznać dowodu w postaci kopii dowodów rejestracyjnych wybranych pojazdów, gdyż dowód ten nie odnosi się do zgodności wysokości wynagrodzenia z obowiązującymi przepisami (deklarowanej przez Wykonawcę stawki roboczogodziny), potwierdza jedynie, że wykonawca dysponuje określonymi pojazdami. Ponadto dowody rejestracyjne zostały przedstawione na potwierdzenie, że wykonawca dysponuje pojazdami umożliwiającymi transport pracowników do pracy, podczas gdy na dwóch pierwszych dowodach znajduje się adnotacja, że jest to odpowiednio „koparka kołowa” i „koparka gąsienicowa”, kolejny pojazd (marka KMM model 825 T) to ładowarka przegubowa z teleskopem, pojazd marka LIUGONG model 856H to ładowarka, a z ostatniego z przedstawionych dowodów rejestracyjnych wynika, że dotyczy on samochodu ciężarowego. Są to zatem pojazdy specjalistyczne (budowlane), które nie służą do transportu osób. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Izby, nie chodzi o przedstawienie jakichkolwiek dowodów, ale dowodów które pozwolą w sposób realny i wiarygodny potwierdzić, że zaoferowana cena nie ma charakteru ceny rażąco niskiej. Wykonawca nie przedstawił np. przykładowych zanonimizowanych umów o pracę zawartych z pracownikami.
Odnosząc się do przedstawionych przez GM SNADNA wyjaśnień oraz dowodu w postaci zaświadczenia/informacji z działu kadr należy przede wszystkim zauważyć, że w obu tych dokumentach stwierdzono, że „Aktualna minimalna stawka wynagrodzenia za roboczogodzinę pracownika wykonującego pracę fizyczną w firmie Wykonawcy to 30,50 zł. brutto za 1h.” Posłużenie się przez Wykonawcę sformułowaniem „brutto” wskazuje, że chodziło mu o tzw. brutto pracodawcy czyli kwotę uwzględniającą również obciążenia pracodawcy związane z zatrudnieniem pracownika na umowę o pracę.
Minimalna stawka godzinowa w 2025 r. wynosi 30,50 zł. Całkowity koszt pracodawcy (tzw. brutto pracodawcy) jest wyższy, ponieważ obejmuje również składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Przy czym minimalna stawka godzinowa ma zastosowanie do umów zlecenia lub umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.
Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2025 r. wynosi 4 666 zł, co oznacza, że koszt zatrudnienia pracownika na umowę o pracę w 2025 r. wynosi dla pracodawcy 5 691,59 zł i obejmuje wynagrodzenie brutto 4 666 zł, składki ZUS finansowane przez pracodawcę 955,69 zł i wpłatę podstawową na PPK (1,5%) 69,99 zł. Kosz zatrudnienia pracownika w 2025 r. bez uwzględnienia PKK wynosi zatem 5 621,69 zł. Zakładając 160 h pracy w miesiącu koszt pracodawcy (z uwzględnieniem PPK) za jedną roboczogodzinę to 35,57 zł (5 691,59 / 160 h = 35,57 zł).
Ponadto, jak wynika z Sekocenbud średnia stawka robocizny kosztorysowej dla województwa dolnośląskiego to 32,02 zł netto.
Tym samym przyjęta przez GM SNADNA stawka roboczogodziny nie pokrywa wszystkich kosztów związanych z zatrudnieniem pracownika. Jest to o tyle istotne, że zgodnie z rozdziałem VI pkt 2 SWZ, Zamawiający wymagał, aby czynności bezpośrednio związane z realizacją robót budowlanych, w szczególności związane z wykonaniem:
a)robót ziemnych,
b)kanalizacji deszczowej,
c)robót nawierzchniowych,
d)robót wykończeniowych,
e)prac związanych z uporządkowaniem terenu po zakończeniu robót (prac),
f)prac związanych z wdrożeniem tymczasowej organizacji ruchu na czas wykonywania robót oraz jej likwidacją po zakończeniu prac,
g)wykonaniem i utrzymaniem oznakowania zabezpieczającego, prac związanych z wdrożeniem stałej organizacji ruchu,
były wykonywane przez osoby zatrudnione przez wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie umowy o pracę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz. U. 2025 r. poz. 277 z późn. zm.).
2. W pkt 5 wezwania:
5.Zamawiający żąda wyjaśnienia, czy zaoferowana cena uwzględnia ewentualne zmiany cen, do czasu waloryzacji cen przewidzianej w projekcie umowy i na jakich wskaźnikach — przedstawienie kalkulacji (wraz z dowodami).
W odpowiedzi na tak sformułowane żądanie Zamawiającego, Wykonawca złożył oświadczenie, że cena oferty dodatkowej uwzględnia ewentualne zmiany do czasu waloryzacji oraz że zawsze przyjmuje możliwość wzrostu poziomu cen o 10-15%.
Jest to niczym nie poparte gołosłowne twierdzenie GM SNADNA. Wbrew wyraźnemu żądaniu Zamawiającego, Wykonawca nie przedstawił kalkulacji ani żadnych dowodów, które miałyby potwierdzać te okoliczności. Nie wyjaśnił również na jakich wskaźnikach oparł założenie co do możliwości zmiany cen. Nie może zatem budzić wątpliwości, że GM SNADNA nie udzielił wyjaśnień w wymaganym przez Zamawiającego zakresie.
3.W pkt 6 wezwania Zamawiający żądał wyjaśnienia, w tym złożenia dowodów, dotyczących zaoferowanej ceny w zakresie zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej oraz w zakresie zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.
Również w tym przypadku GM SNADNA ograniczył się do kilku ogólnych lakonicznych twierdzeń, które nie zostały poparte żadnymi wiarygodnymi dowodami. Za taki dowód nie można uznać zaświadczenia z ZUS, które potwierdza jedynie, że wykonawca nie zalega z opłacaniem składek, w żaden sposób nie odnosi się jednak do zgodności wysokości wynagrodzenia z obowiązującymi przepisami.
4.W pkt 7 wezwania Zamawiający dodatkowo zażądał wyjaśnień dotyczących konkretnej pozycji kosztorysowej:
7.Dodatkowo Zamawiający żąda wyjaśnienia dotyczącego konkretnej pozycji kosztorysowej: BRANŻA DROGOWA:
• PODBUDOWY
BRANŻA MOSTOWA:
•PRZEPUST W KM 0+079 ROBOTY MONTAŻOWE
•PRZEPUST W KM 0+613 ROBOTY MONTAŻOWE
•PRZEPUST W KM 2+025 ROBOTY MONTAŻOWE
Zamawiający zwraca się o szczegółowe uzasadnienie przyjętej ceny tej pozycji, w tym
przedstawienie:
•kalkulacji jednostkowej,
•źródeł przyjętych cen materiałów i robocizny,
dokumentów potwierdzających wycenę (np. oferty dostawców, katalogi cenowe, kosztorysy, itp.).
Na tak sformułowanie żądanie ze strony Zamawiającemu GM SNADNA udzielił następujących wyjaśnień (poniżej przytoczono całość udzielonych w tym zakresie wyjaśnień):
„ Wykonawca wyjaśnia n/w pozycje kosztorysowe:
4.1 podbudowa
4.2. branża mostowa: przepust w km 0+079 roboty montażowe; przepust w km 0+613 roboty montażowe; przepust w km 2+025 roboty montażowe
Jak wskazano wyżej Wykonawca od wielu lat prowadzi racjonalną politykę finansową, czego wyrazem jest m.in. tworzenie rezerw na zakupy surowców i materiałów. Stąd był w stanie zaoferować za wykonanie w/w prac cenę bardzo konkurencyjną, ale w pełni realną dla ich wykonania.
Dowód: oferty dostawców na zakup materiałów; kalkulacja cenowa (ceny jednostkowe przyjęte do oferty)"
Przytoczonej powyżej odpowiedzi nie sposób uznać, za wymagane przez Zamawiającego „szczegółowe uzasadnienie przyjętej ceny" dla w/w pozycji. Wykonawca nie wyjaśnił w jaki sposób ustalił ceny we wskazanych pozycjach i co wpłynęło na ich wysokość (jakie czynniki zdecydowały o możliwości zaoferowania ich na takim poziomie). Sformułowanie „tworzenie rezerw na zakup surowców i materiałów" jest niejednoznaczne, nie sposób na jego podstawie ustalić czy Wykonawcy chodziło o to, że ma już zgromadzone surowce i materiały na potrzeby realizacji zamówienia (na co mogłyby wskazywać wyjaśnienia udzielone przez Wykonawcę w odpowiedzi na wezwanie z dnia 23.05.2025 r., ale w takim przypadku należałoby dojść do wniosku, że GM SNADNA nie przedstawił żadnych dowodów na rzeczywiste posiadanie tych materiałów i możliwość wykorzystania ich do realizacji przedmiotu zamówienia) czy dopiero zamierza dokonać ich zakupu, gdyż zakłada korzystanie z materiałów rozbiórkowych.
Odnosząc się do złożonych przez Wykonawcę kalkulacji cenowych (kosztorysów ofertowych) należy zauważyć, że w zakresie przepustów ograniczają się one do jednej pozycji „przepust z tworzywa sztucznego śr. 600” co stanowi powielenie informacji zawartych w Załączniku nr 1 do oferty, zatytułowanym Wyliczenie wartości ceny ofertowej w którym w wykonawcy zobowiązani byli podać wartość netto i kwotę podatku VAT dla każdego z przepustów (poniższa tabela stanowi wycinek z Załącznika nr 1 do oferty):
BRANŻA MOSTOWA | ||||
».i. |
PRZEPUST W KM 0+079 ROBOTY MONTAŻOWE |
23% |
|
|
11.2 |
PRZEPUST W KM 0+613 ROBOTY MONTAŻOWE |
23% |
|
|
11.3 |
PRZEPUST W KM 2+025 ROBOTY MONTAŻOWE |
23% |
|
|
II. |
SUMA BRANŻA MOSTOWA (od ll.l. do 11.3.) |
23% |
|
|
Tym samym, pomimo wyraźnego wskazania przez Zamawiającego w treści wezwania, że oczekuje przedstawienia kalkulacji, GM SNADNA ograniczył się do powtórzenia informacji zawartych w załączniku nr 1 do oferty. Przedstawione w odpowiedzi na wezwanie kosztorysy ofertowe dotyczące przepustów zawierają dokładnie te same informacje co przedstawione przez Wykonawcę w ofercie - ich poziom szczegółowości jest dokładnie taki sam.
Na podstawie przedstawionych przez GM SNADNA kosztorysów dotyczących przepustów nie sposób ustalić jaki zakres prac i materiały zostały przyjęte przez Wykonawcę do realizacji tych elementów przedmiotu zamówienia. Nie mogą one zostać uznane za wymagane przez Zamawiającego kalkulacje jednostkowe. Jest to o tyle istotne, że za realizację każdego z przepustów Wykonawca zaoferował w ofercie dodatkowej cenę 8 200 zł netto. Podczas gdy przepust w km 0+079, zgodnie z dokumentacją projektową (mostową) obejmuje zupełnie inny zakres prac niż dwa pozostałe przepusty. Na co wskazuje również odpowiedź udzielona przez Zamawiającego na pytanie nr 3 (wyjaśnienia z dnia 30.04.2025 r.), w której nie wyraził zgody na rezygnację ze ściany czołowej na przepuście w km 0+079 km. Jeśli chodzi o złożoną przez GM SNADNA wraz z wyjaśnieniami ofertę pochodzącą z Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego GROFI Krystian Augustyniak na rurę 600x2700 mm to z uwagi na brak przedstawienia przez Wykonawcę kalkulacji nie sposób zweryfikować czy to właśnie ten materiał i w takiej cenie został przyjęty przez GM SNADNA do kalkulacji ceny ofertowej.
Jeśli zaś chodzi o kosztorys dotyczący podbudowy to tak jak w przypadku kosztorysów dotyczących przepustów, również w odniesieniu do podbudowy na podstawie przedstawionego kosztorysu nie sposób ustalić jaki zakres prac i materiały zostały przyjęte przez Wykonawcę do realizacji tego elementu przedmiotu zamówienia. Ponadto, należy zwrócić uwagę na fakt, że w ramach poz. 33d.4.5, 34d.4.5, 35d.4.5, 36d.4.5 (podbudowana i ulepszone podłoże z gruntu lub kruszywa stabilizowanego cementem) ceny podane przez Wykonawcę wskazują, że zastosował on kruszywo drobne, podczas gdy Zamawiający w odpowiedzi na pytanie nr 2 w wyjaśnieniach z 24.04.2025 r. wskazał, że ten wyrób ma być wykonany na kruszywie grubym tj. frakcja 0/31,5mm co znacznie podraża koszt mieszanki w produkcji, a dodatkowo nie każdy węzeł betoniarski jest ją w stanie wyprodukować. Ponadto, Zamawiający w SST w pkt 5.6 podkreślił, że dopuszcza stosowanie wyłącznie materiału z dowozu, nie dopuszcza się wbudowywania materiału mieszanego na miejscu co również podwyższa koszty realizacji tego elementu przedmiotu zamówienia.
Podkreślenia wymaga, że brak rozbicia pozycji kosztorysowych (w szczególności w zakresie ramach poz. 33d.4.5, 34d.4.5, 35d.4.5, 36d.4.5 oraz przepustu km 0+079) na koszty bezpośrednie wskazujące na przewidziany przez wykonawcę zakres prac, przyjęte materiały (których ceny powinny zostać potwierdzone w złożonych dowodach) powoduje, że nie sposób ocenić czy zaoferowana cena pozwala na pokrycie kosztów wynikających z dokumentacji projektowej i udzielonych w toku postępowania wyjaśnień do treści SWZ.
Podsumowując, w zakresie Części II wyjaśnień dot. konkretnych pozycji kosztorysowych GM SNADNA nie udzielił wyjaśnień w wymaganym przez Zamawiającego zakresie, gdyż w szczególności w odpowiedzi na wezwanie z dnia 07.07.2025 r. w odniesieniu do:
-pkt 3 i 4 wezwania nie wyjaśnił/ nie uzasadnił, co wpłynęło na przyjętą stawkę roboczogodziny oraz nie przedstawił kalkulacji przyjętej stawki roboczogodziny ani dowodów, a także nie przedstawił kalkulacji i dowodów potwierdzających, że zaoferowana cena uwzględnia minimalne wynagrodzenie w 2025 r.;
-pkt 5 wezwania nie przedstawił kalkulacji ani dowodów dotyczących uwzględnienia w zaoferowanej cenie ewentualnych zmian cen, do czasu waloryzacji przewidzianej w projekcie umowy ani na jakich wskaźnikach przyjął założenia co do ewentualnej zmiany cen;
-pkt 6 wezwania wbrew wyraźnemu żądaniu zawartemu w wezwaniu nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających podnoszone przez niego okoliczności,
-pkt 7 wezwania nie przedstawił szczegółowych kalkulacji dla trzech przepustów i podbudowy, z powodu braku przedstawienia szczegółowych kalkulacji nie sposób ustalić czy złożone przez GM SNADNA oferty dostawców rzeczywiście zostały uwzględnione przez tego Wykonawcę podczas kalkulacji ceny ofertowej.
Jedynie na marginesie, należy zauważyć, że również wyjaśnienia udzielone przez GM SNADNA w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego z dnia 23.05.2025 r. (pismo GM SNADNA z dnia 29.05.2025 r.) są lakoniczne i bardzo ogólne, a przede wszystkim wbrew żądaniu zawartemu w pkt 7 wezwania, nie została do nich dołączona żadna kalkulacja ani wiarygodne dowody, które miałby potwierdzać okoliczności podniesione w wyjaśnieniach. Z uwagi na brak kalkulacji nie sposób zweryfikować czy przedstawione przez Wykonawcę oferty od dostawców i kontrahentów rzeczywiście zostały przez niego uwzględnione przy kalkulacji ceny ofertowej.
W świetle art. 224 ust. 5 pzp, obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. W myśl art. 224 ust. 6 pzp odrzuceniu jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
W kontekście powyższego jak wskazano w orzecznictwie „Obowiązkiem wykonawcy, do którego zamawiający kieruje żądanie w trybie art. 224 ust. 1 p.z.p. jest wyjaśnienie tych kwestii, o które zamawiający pyta, z kolei zamawiający oceniając wyjaśnienia przedstawione przez danego wykonawcę ma zweryfikować, czy otrzymał przekonywujące odpowiedzi na pytania, które zadał. Wyjaśnienia udzielane przez wykonawcę powinny być tego rodzaju, że eliminują wątpliwości dotyczące poprawności obliczenia ceny oferty wyrażone przez zamawiającego, w związku z tym podlegają ocenie również pod kątem adekwatności przekazywanych informacji do treści wezwania. Wyjaśnienia, które nie udzielają odpowiedzi na konkretne pytanie dotyczące istotnego elementu składowego ceny w postaci kosztów osobowych, nie mogą być uznane za eliminujące wątpliwości co do ceny oferty.” (Wyrok KIO z 6.04.2023 r., KIO 778/23, LEX nr 3555139.); „Zamawiający bada nie tylko cenę podaną w ofercie, ale również założenia wykonawcy przyjęte do kalkulacji tej ceny między innymi przez pryzmat złożonych przez wykonawcę dowodów. Składanie wyjaśnień ogólnych, niepopartych dowodami powoduje, że wykonawca ponosi negatywne skutki niewykazania zasadności swoich twierdzeń.” (por. Wyrok KIO z 9.05.2024 r, KIO 1366/24, LEX nr 3742519.)
Istotne znaczenie ma ustawowy obowiązek złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Obowiązek ten wynika wprost z art. 224 ust. 1 pzp, gdzie jednoznacznie wskazano, iż „zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych”, a potwierdzeniem istnienia powyższego obowiązku jest również art. 224 ust. 6 pzp, wskazujący na konieczność odrzucenia oferty „jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu"
Jak wskazano w orzecznictwie „istotne znaczenie ma również ustawowy obowiązek złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Obowiązek ten wynika wprost z art. 224 ust. 1 ustawy nPzp, gdzie jednoznacznie wskazano, iż "zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych", a potwierdzeniem istnienia powyższego obowiązku jest również art. 224 ust. 6 ustawy nPzp, wskazujący na konieczność odrzucenia oferty "jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu". Konieczność poparcia przedstawianych wyjaśnień dowodami ma kluczowe znaczenie dla ich oceny, ponieważ same wyjaśnienia rzadko kiedy mogą być uznane za w pełni obiektywne jako składane przez podmiot bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem. Wezwanie do wyjaśnienia ceny oferty co do zasady jest konsekwencją stwierdzenia faktu, że cena ta w sposób zauważalny odbiega od wartości zamówienia czy średniej arytmetycznej cen innych ofert. W odpowiedzi na takie wezwanie wykonawca zobowiązany jest zatem wyjaśnić w sposób szczegółowy i konkretny, że zaoferowana cena gwarantuje należytą realizację całego zamówienia, uwzględnia wszelkie niezbędne do tego elementy, jak również wykazać dlaczego był w stanie zaoferować cenę na takim, a nie innym poziomie, czyli poziomie odbiegającym od wartości zamówienia lub cen innych złożonych w postępowaniu ofert. Przy czym podkreślić trzeba, że nie jest wystarczające samo powołanie się na istnienie tego rodzaju okoliczności, lecz konieczne jest wykazanie w sposób mierzalny, jak wpływają one na obniżenie kosztów realizacji zamówienia, jakie mają przełożenie na poszczególne elementy składowe ceny. Tak złożone wyjaśnienia wykonawca zobowiązany jest poprzeć stosownymi dowodami potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy wykonawca powołuje się na istnienie po jego stronie pewnych szczególnie korzystnych warunków czy posiadanie pewnych szczególnych rozwiązań, które wpłynęły na sposób ukształtowania ceny. Nie dysponując dowodami Zamawiający nie jest w stanie dokonać oceny czy okoliczności powodujące obniżenie ceny, na które powołuje się wykonawca, faktycznie zachodzą. ”
Przyjmując powyższe twierdzenia za własne Odwołujący podnosi, iż w realiach przedmiotowej sprawy w ramach wyjaśnień GM SNADNA złożonych w odpowiedzi na wezwanie z dnia 07.07.2025 r. nie sposób było znaleźć jakiejkolwiek mierzalnej informacji dot. ceny czy też dowodu który odnosiłby się miarodajnie do ceny zaoferowanej w tym postępowaniu. Tymczasem jako podkreślono w orzecznictwie „wyjaśnienia wykonawcy nie mogą stanowić jedynie formalnej odpowiedzi na wezwanie zamawiającego, zawierającej ogólne informacje o działalności wykonawcy lub deklaracje co do realizacji zamówienia za zaoferowaną cenę, niepoparte stosownymi dowodami. Wyjaśnienia wykonawcy muszą być na tyle konkretne i aby na ich podstawie zamawiający był w stanie dowiedzieć się, jakie okoliczności właściwe wzywanemu do wyjaśnień wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty, w jaki sposób okoliczności te spowodować$ obniżenie ceny i jakich oszczędności wykonawca mógł dzięki nim dokonać" (por. Wyrok KIO z 9.09.2022 r., KIO 2200/22, LEX nr 3484317.
Podkreślenia wymaga, że skoro treść udzielonych przez Wykonawcę wyjaśnień (odpowiedź na wezwanie z dnia 07.07.2025 r.) była ogólnikowa i nie poparta wiarygodnymi dowodami (co oznacza, że Wykonawca nie udzielił wyjaśnień w sposób rzetelny i wyczerpujący), to Zamawiający nie jest uprawniony do wystąpienia z ponownym wezwaniem do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny i powinien poprzestać wyłącznie na ocenie pierwotnie złożonych wyjaśnień.
Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Izby, skierowanie powtórnego wezwania jest możliwe tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i może dotyczyć wyłącznie wykonawcy, który w sposób rzetelny i wyczerpujący udzielił pierwszych wyjaśnień. Ponowne wezwanie nie może zostać skierowane do wykonawcy, którzy uchyla się od przedstawienia szczegółowych informacji i przedstawia wyjaśnienia w sposób ogólnikowy i zdawkowy, gdyż kolejne wezwania nie mogą stanowić de facto przywrócenia terminu do złożenia wyjaśnień, które należało złożyć już na pierwsze wezwanie. Takie działanie naruszałoby zasadę zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców (tak np. w wyroku KIO z dnia 16.03.2021 r., sygn. akt KIO 293/21, KIO 296/21).
Za reprezentatywne w powyższym zakresie należy również uznać następujące wyroki:
wyrok KIO z 31.01.2022 r., KIO 125/22 (LEX nr 3358440) „Zamawiający mają prawo ponowić wezwanie do wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 i 2 p.z.p., ale mają też obowiązek mieć na uwadze treść art. 16 p.z.p., który przewiduje podstawowe zasady udzielania zamówień, w tym zachowanie przejrzystości, uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. W świetle tych zasad zamawiający może ponownie wezwać wykonawcę do wyjaśnień w sprawie rażąco niskiej ceny, ale jedynie wtedy, kiedy wykonawca już za pierwszym razem udzielił konkretnych, spójnych, popartych dowodami wyjaśnień, które tylko w niektórych kwestiach wymagają doprecyzowania czy uzupełnienia. Natomiast nie można ponownie wzywać o wyjaśnienia wykonawcy, który wprawdzie w terminie udzielił zamawiającemu odpowiedzi, ale którego pierwotne wyjaśnienia z uwagi na ich ogólnikowość i lakoniczność w żaden sposób nie tłumaczą, skąd wynika taka a nie inna cena oferty. ”
2.wyrok KIO z dnia 26.01.2024r. sygn. akt KIO 45/24
https://www.gov.pl/attachment/9ab2b62c-cb74-4e5e-a3db-9ea309d3c0f2 „Brak jest więc podstaw do kierowania do tego wykonawcy ponownego wezwania do ich złożenia. Takie wezwanie dotyczyłoby bowiem niemal tych samych informacji do przedstawienia, których wykonawca był już wzywany. Tymczasem wielokrotne przedstawianie wyjaśnień przez wykonawcę jest dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy wezwanie Zamawiającego było niekonkretne, niepełne, nie zawierało wyartykułowanych wątpliwości, a kolejne wyjaśnienia odnoszą się do wątpliwości, które nie zostały uprzednio wyartykułowane albo były wyartykułowane w sposób enigmatyczny, chaotyczny czy też bardzo ogólnikowy i uniemożliwiały wykonawcy prawidłowe wypełnienie obowiązku wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. A ponieważ w tym stanie faktycznym sytuacja taka nie miała miejsca brak jest podstaw do kierowania do tego wykonawcy ponownego wezwania."
III. Uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 239 ust. 1 pzp.
30.STRABAG uważa, że dokonując wyboru oferty GM SNADNA jako najkorzystniejszej w tym Postępowaniu doszło do naruszenia art. 239 ust. 1 pzp. Oferta Wykonawcy nie jest bowiem, wbrew stanowisku Zamawiającego najkorzystniejsza. Taką ofertą jest oferta STRABAG.
31.Naruszenie art. 239 ust. 1 pzp stanowi więc dalszą konsekwencję naruszenia przepisu art. 226 ust. 1 pkt 8) pzp w zw. z art. 224 ust. 1 i ust. 2 pzp w zw. z art. 224 ust. 5 i ust. 6 pzp w zw. z art. 16 pzp. Gdyby Zamawiający postąpił stosownie do przepisów pzp i odrzucił ofertę GM SNADNA, wówczas oferta STRABAG zostałaby wybrana jako najkorzystniejsza, gdyż w toku oceny ofert nie zostały w stosunku do niej ujawnione jakiekolwiek wątpliwości, błędy czy braki.
32.W świetle argumentów przedstawionych w uzasadnieniu odwołania, Postępowanie które zakończyło się wyborem GM SNADNA nie może zostać uznane za przeprowadzone z dochowaniem reguł uczciwej konkurencji i zasady przejrzystości.
Odwołujący podsumowując odwołanie wnosi o uwzględnienie odwołania.
ODPOWIEDŹ ZAMAWIĄJCEGO NA ODWOŁANIE z dnia 30 września 2025r.
Zamawiający wniósł o oddalenie Odwołania w całości i przedstawił następujące uzasadnienie.
UZASADNIENIE
Zamawiający, Gmina Zawonia, przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym, na roboty budowlane, pn.: „Budowa sieci trasy rowerowej w ramach "Dolnośląskiej Cyklostrady" - Trasa Kamienna w Gminie Zawonia”, o numerze referencyjnym GPI.PZP.2.2025.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 2.04.2025 r. pod numerem 2025/BZP 00173178. W postępowaniu złożonych zostało pięć ofert. Z uwagi na brak zgody jednego z oferentów na przedłużenie terminu związania ofertą (EUROVIA POLSKA SPÓŁKA AKCYJNA) jego oferta została odrzucona. Do pozostałych wykonawców skierowano zaproszenie do negocjacji. Po przeprowadzeniu negocjacji oferty dodatkowe złożyło trzech wykonawców.
Z uwagi na zaistnienie przesłanki wskazanej w art. 224 ustawy PZP (cena złożonych ofert jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania), Wykonawcy zostali wezwani do złożenia wyjaśnień zaoferowanej ceny w tym złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia ceny istotnych części składowych zaoferowanej ceny. Po przeprowadzeniu procedury wyjaśniającej, o której mowa w art. 224 ustawy PZP Zamawiający nie znalazł podstaw do odrzucenia którejkolwiek z ofert. W dniu 5.08.2025 r. Zamawiający powiadomił wykonawców biorących udział w przedmiotowym postępowaniu o rozstrzygnięciu postępowania oraz o wyborze najkorzystniejszej oferty. Zamawiający unieważnił tę czynność 7.08.2025 r., ponieważ oferta EUROVIA POLSKA S.A. została poddana ocenie, choć na mocy art. 226 ust. 1 pkt 12 ustawy PZP należało ją odrzucić. W wyniku powtórzenia czynności badania i oceny ofert zawiadomiono o wyborze najkorzystniejszej oferty. W dniu 07.08.2025 r. Odwołujący zwrócił się do Zamawiającego o udostępnienie protokołu postępowania wraz z załącznikami. Następnego dnia (08.08.2025 r.) Zamawiający udostępnił Odwołującemu protokół wraz z załącznikami, w tym egzemplarze wezwań skierowanych do GM SNADNA w zakresie wyjaśnienia ceny i istotnych części składowych (wezwania z 23.05.2025 r. oraz 07.07.2025 r.). Odwołującemu udostępniono jedynie treść wezwań. Nie udostępniono natomiast odpowiedzi udzielonych przez GM SNADNA na te wezwania - zarówno treści wyjaśnień, jak i załączników, a także uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. W dniu 08.08.2025 r. Zamawiający skierował do GM SNADNA zawiadomienie o uznaniu za nieskuteczne zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, które następnie przekazano wszystkim wykonawcom. Zamawiający wskazał, iż zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa złożone przez Przystępującego w dokumentach z dnia 29.05.2025 r. i 11.07.2025 r. są nieskuteczne. Następnie, w dniu 12.08.2025 r., Zamawiający poinformował wykonawców o unieważnieniu czynności wyboru najkorzystniejszej oferty, dokonanej 07.08.2025 r. Dnia 18.08.2025 r. Zamawiający opublikował zawiadomienie o ponownym wyborze najkorzystniejszej oferty, wynikającym z powtórzenia czynności badania i oceny. W tym przypadku najkorzystniejszą ofertą ponownie została uznana oferta złożona przez GM SNADNA. Natomiast oferta Odwołującego uzyskała mniejszą liczbę punktów niż Przystępującego i została sklasyfikowana na dalszej pozycji (drugiej w kolejności po ofercie GM Snadna).
Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty została przesłana Odwołującemu w dniu 18.08.2025 r. drogą elektroniczną, za pomocą formularza do komunikacji dostępnego na Platformie e-Zamówienia oraz zamieszczona na stronie internetowej prowadzonego postępowania.
W dniu 19.08.2025 r. Zamawiający udostępnił Odwołującemu wyjaśnienia wraz z załącznikami złożone przez GM SNADNA w odpowiedzi na wezwanie z dnia 23.05.2025 r. (pismo Wykonawcy z 29.05.2025 r.) oraz w odpowiedzi na wezwanie z dnia 07.07.2025 r. (pismo Wykonawcy z 11.07.2025 r.).
Po wnikliwej analizie złożonych w wyniku wezwania wyjaśnień Przystępującego, zestawieniu ich z danymi przedstawionymi w ofertach (w tym kosztorysem ofertowym zawierającym szczegółowe zestawienie cen) oraz własnych danych, Zamawiający uznał, że cena zaoferowana przez Przystępującego nie jest rażąco niska. Żądanie Odwołującego aby unieważnić czynność wyboru oferty najkorzystniejszej i dokonać ponownego badania i oceny ofert jest całkowicie bezzasadne, albowiem Zamawiający posiadając wszelkie informacje niezbędne do oceny ofert, postępując zgodnie z przepisami ustawy PZP dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia.
Zamawiający- Gmina Zawonia gruntownie i z należytą starannością przeanalizował wyjaśnienia złożone przez Przystępującego pod kątem rażąco niskiej ceny. Wyjaśnienia złożone przez Przystępującego były sporządzone rzetelnie, odpowiadały na pytania Zamawiającego i obejmowały sposób kalkulacji ceny, przyjętych założeń, uwzględnionych czynników kosztotwórczych i innych okoliczności mających wpływ na wysokość zaoferowanej ceny, jednocześnie poparte zostały stosownymi dowodami. Zawierały wymierne dane, które były przydatne w kontekście oceny prawidłowości kalkulacji wynikającej z oferty.
Postępowanie wyjaśniające ma utwierdzić zamawiającego, że dokonana przez niego wstępna ocena oferty jest prawidłowa lub nie. Jeśli lektura wyjaśnień pozostawia istotne wątpliwości co do tego, że wykonanie przedmiotu zamówienia za cenę wskazaną w ofercie jest możliwe, zamawiający jest zobowiązany do odrzucenia oferty. Jednak wyjaśnienia Przystępującego wraz z dowodami przedstawione zamawiającemu w odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 224 ustawy PZP, pozwalały uznać, że wykonawca "podał na tyle konkretne informacje, że możliwe jest ich przełożenie na uchwytne i wymierne wartości ekonomiczne, a także możliwa ich weryfikacja oraz ocena wiarygodności." (por. wyrok z dnia 25 lutego 2015 r., KIO 178/15, KIO 197/15, KIO 198/15). To z kolei pozwoliło Zamawiającemu uznać, że podane w ofercie ceny i koszty są uzasadnione. Weryfikacji zostały poddane kosztorysy ofertowe wykonawców, gdzie Zamawiający sprawdził główne czynniki cenotwórcze oraz ceny jednostkowe najważniejszych elementów wykorzystywanych przy przedmiotowej inwestycji. Należy nadmienić (co zostanie rozwinięte w dalszej części odpowiedzi), że wysokość stawek ustalanych przez Wykonawców jest wyceną indywidualną i dopuszczalną w sporządzaniu kosztorysu.
W postępowaniu złożono 5 (pięć) ofert. Rozkład cen i ich stosunek do średniej arytmetycznej wszystkich cen oraz budżetu Zamawiającego prezentował się następująco:
|
L. P. |
Wykonawca |
Cena brutto [w PLN]: |
Różnica do średniej arytmetycznej wszystkich złożonych ofert: |
Stosunek do sumy ustalonej przez Zamawiającego przed wszczęciem postępowania |
1. |
Berger Bau Polska Sp. Z o.o. |
5562211,83 |
-7,28% |
-40,82% |
2. |
Odwołujący - STRABAG Infrastruktura Południe Sp. z o.o |
5490853,77 |
-8,47% |
-41,58% |
3. |
GM SNADNA WITKOWSKA SPÓŁKA JAWNA |
5402504,40 |
-9,94% |
-42,52% |
4. |
Przedsiębiorstwo Inżynierii Wodnej i Ochrony Środowiska sp. z o.o |
6713511,52 |
11,92% |
-28,58% |
5. |
EUROVIA POLSKA SPÓŁKA AKCYJNA - Odrzucona |
6824191,73 |
13,76% |
-27,40% |
Średnia ofert niepodlegających odrzuceniu: 1-4: |
5 792 270,38 brutto |
|||
Średnia wszystkich ofert (w tym odrzuconych) |
5 998 654,65 brutto |
|||
Kwota przeznaczona przez Zamawiającego: |
9 399 488 zł brutto |
|||
Ad. 15-17.
W treści odwołania (nb. 15) Odwołujący sam potwierdza, że oprócz wyjaśnień, przedłożono następujące dokumenty:
-Aktualne oferty handlowe na sprzedaż materiałów (kruszywo),
-Faktury zakupowe na kruszywo,
-Kalkulację jednostkową;
-Kopie dowodów rejestracyjnych wybranych pojazdów, które będą uczestniczyły w wykonywaniu przedmiotu zamówienia,
-Informacje z ZUS o braku zaległości płatniczych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników.
Twierdzenie odwołującego, że Przystępujący nie udzielił rzetelnych wyjaśnień nie jest należycie uzasadnione. Zarzuty Odwołującego zostały oparte na błędnym założeniu, że obowiązkiem wykonawcy było zawarcie w wyjaśnieniach kalkulacji kosztów w bardziej szczegółowy sposób. Przy czym Odwołujący nie wskazał, jakiego konkretnie uszczegółowienia oczekiwał i dlaczego istniejące wyjaśnienia nie były wystarczające do weryfikacji. W orzeczeniu z dnia 18.08.2022 r. KIO 2039/22 Izba wskazała, że „odwołanie od zaniechania odrzucenia oferty jako zawierającej rażąco niską cenę, która była przedmiotem badania pod tym względem, o ile może ograniczać się do kwestionowania zaakceptowania przez zamawiającego złożonych mu przez wezwanego wykonawcę wyjaśnień wraz z dowodami, o tyle wymaga skonkretyzowania okoliczności faktycznych, które wskazują na to, że czynność ta była nieprawidłowa. Innymi słowy w takim układzie procesowym treścią zarzutu podlegającego rozpoznaniu przez Izbę są sprecyzowane w odwołaniu zastrzeżenia co do treści złożonych wyjaśnień, czyli dlaczego nie uzasadniają one możliwości wykonania przedmiotu zamówienia za cenę wskazaną w ofercie.”.
Zamawiający w wezwaniu nie określał stopnia szczegółowości przedstawienia kalkulacji. Żądanie dyskwalifikacji wyjaśnień Przystępującego z uwagi na ich poziom szczegółowości jest bezzasadne, gdyż prawodawca nie ustanowił w tym względzie żadnych wymogów, dając tym samym wolność w ich formułowaniu (tak też KIO 476/11).
Ustawodawca wprowadzając procedurę wyjaśnień nie odmawia wartości dowodowej oświadczeniom czy kalkulacjom wykonawcy. W wyroku z dnia z dnia 22.05. 2023 r. KIO 1282/23 Izba wskazała, że „Wyjaśnienia rażąco niskiej ceny nie mają na celu odniesienie się do każdego najdrobniejszego elementu składającego się na realizację zamówienia. Wymaganie takich informacji od wykonawcy na etapie sporządzenia oferty byłby nieracjonalne i nieproporcjonalne. Wycena kosztów realizacji zamówienia to zbór pewnych hipotetycznych założeń wykonawcy, przygotowanych w oparciu o postanowienia SWZ, sytuację rynkową w danym czasie i ocenę ryzyka jej zmiany na etapie realizacji zamówienia.”.
W przedmiotowej sprawie Odwołujący kwestionuje rzetelność przedłożonych dowodów, jednak nie wykazuje dlaczego nie powinny one zostać uznane. W wyroku z dnia 18.08. 2022 r. KIO 2039/22 Izba potwierdziła, że „wyjaśnienia obejmujące kalkulację stanowią dokument pochodzący od wykonawcy, o tyle nie pozbawia to go automatycznie jakiejkolwiek mocy dowodowej. Kalkulacje i oświadczenia jak każdy dowód podlegają bowiem ocenie. Tymczasem Odwołujący, przyjmując zbyt formalistyczne podejście co do braku możliwości traktowania ich jako dowodów, błędnie uważa, że na ich podstawie nie jest możliwe zweryfikowanie oferty pod kontem realności ceny (...). Tym samym Izba uznała za adekwatne również w rozpoznawanej sprawie stanowisko wyrażone uprzednio odnośnie analogicznych kwestii w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie (działającego jako Sądu Zamówień Publicznych) z 22 grudnia 2021 r sygn. akt XXIII Zs 90/21.”
Ad. 18.
W swoich wyjaśnieniach Przystępujący, wykazując, że zaoferowana cena nie jest rażąco niska, wskazywał między innymi na odległość pomiędzy siedzibą firmy, a miejscem inwestycji, co w sposób bezpośredni przekłada się na znaczne obniżenie kosztów związanych z obsługą realizowanej inwestycji (kosztów transportu ciężkiego sprzętu, materiałów, brak ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z organizowaniem zaplecza budowy w dużym zakresie, etc.). W świetle posiadanych przez Zamawiającego danych adresowych oferentów twierdzenie to nie budzi wątpliwości. Posiadanie całego zaplecza technicznego w niewielkiej odległości od określonego w SWZ miejsca budowy niewątpliwie należy do czynników, które
prowadziły do pozytywnej oceny złożonych przez Przystępującego wyjaśnień. Nadto w ocenie Zamawiającego krótki czas dojazdu przyczyni się również do zwiększenia efektywnego czasu pracowników. Skrócenie czasu przejazdu przekłada się bowiem na większą ilość czasu poświęconą na realizację zamówienia. Doświadczenie nabyte podczas realizowanych przez Zamawiającego inwestycji pozwala założyć, że bliskość przedmiotu zamówienia umożliwi intensyfikację prac z tym związaną (podobną argumentację podzieliła KIO w wyroku z dnia 14 grudnia 2018 r. KIO 2499/18). Dodatkowo Przystępujący wykazał, że jest już w posiadaniu znacznej ilości maszyn (koparki) niezbędnych do realizacji zadania (przedłożone dowody rejestracyjne), co oznacza, że nie będzie konieczności ponoszenia kosztów ich transportu.
W miejscu siedziby Przystępujący posiada także własne laboratorium i wytwórnię mas bitumicznych. Informacje dotyczące tych okoliczności są dostępne dla każdego, wynikają z KRS oraz strony internetowej firmy (https://gembiak-mikstacki.pl/o-firmie.html :Firma posiada nowoczesną wytwórnię mas bitumicznych do produkcji masy mineralno-asfaltowej oraz samodzielne laboratorium.). Wiedzę dotyczącą dysponowania przez Przystępującego własną otoczarnią i laboratorium Zamawiający posiada od wielu lat.
Z przedłożonych wyjaśnień wynika, że Przystępujący w ramach swojej strategii prowadzenia działalności tworzy rezerwy na zakup surowców i materiałów. Potwierdzają to także przedłożone faktury, z których wynika, że część materiałów Przystępujący już zmagazynował. Wbrew twierdzeniom Odwołującego, fakt, iż dokument opatrzony jest datą wcześniejszą niż termin składania ofert, nie pozbawia go waloru dowodowego w postępowaniu wyjaśniającym. Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 26 kwietnia 2023 r. KIO 1027/23 „Okoliczność, że na dokumencie widnieje data sprzed terminu składania ofert nie dyskwalifikuje takiego dokumentu jako dowodu do wyjaśnień. Wykonawcy mogą uzgadniać warunki handlowe w różnej formie, w tym ustnie. Wykonawcy do wyjaśnień załączają dowody na potwierdzenie tego, że zaoferowana przez nich cena nie jest rażąco niska, a nie dowody potwierdzające sposób sporządzenia kalkulacji na dzień złożenia oferty.”
Ad. 19.1.
Odwołujący wskazuje, że jednym z niedoszacowanych przez Przystępującego elementów kosztotwórczych jest stawka roboczogodziny. Jest to jedynie niczym niepoparte twierdzenie Odwołującego. Odwołujący błędnie odnosi stawkę roboczogodziny wyłącznie do zatrudnienia pracowników. Przykładem może być zlecenie usługi montażu konkretnych elementów. W takim wypadku Wykonawca płaci za usługę i choć nie zatrudnia pracownika to w tym czasie wypracowywana jest roboczogodzina, co jest uwzględniane w nakładach rzeczowych. Na miejscu budowy są wówczas monter i są wypracowywane roboczogodziny, jednak ich koszt jest ujęty w nakładach rzeczowych. W takiej sytuacji monterzy, nie są pracownikami Zamawiającego, a jednak wypracowują roboczogodziny.
Odnosząc się, że zarzutu, że średnia stawka robocizny kosztorysowej dla województwa dolnośląskiego to 32,02 zł netto należy podkreślić, że wyliczenia dotyczące roboczogodziny przedstawione w Odwołaniu są jedynie stawkami zalecanymi przez związki zawodowe branży budowlanej, a nie obowiązującymi normami, zatem nie można uznać je za wiążące. Odwołujący nie wykazał wiarygodności twierdzenia, że stawka roboczogodziny nie pokrywa wszystkich kosztów zatrudniania pracownika . Zamawiający nie znalazł podstaw do uznania, że cena za roboczogodzinę ustalona przez Przystępującego jest rażąco niska. Należy wskazać, że stawka roboczogodziny nie jest tym samym co stawka za godzinę pracy pracownika, w związku z czym obie stawki nie mają bezpośredniego przełożenia względem siebie. W wyroku z dnia 23 czerwca 2015 r. KIO 1143/15,,brak jest podstaw by kwotę minimalnego wynagrodzenia przeliczać na roboczogodziny i na tej podstawie wnioskować, że cena oferty jest rażąco niska, w sytuacji, gdy z wyjaśnień i dowodów wynika uwzględnienie w cenie oferty kosztów pracy w sposób określony w przepisie.”.
Przepis art. 224 ust. 3 pkt 4 ustawy PZP stanowi o kosztach pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny oferty nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie przepisów wskazanych w przywołanym przepisie. Przepis ten nie może być interpretowany w sposób odmienny niż wynika to z jego treści, w szczególności brak jest podstaw do doliczania do kwoty minimalnego wynagrodzenia dodatkowych i wszelkich innych kosztów pracodawcy, jakie ponosi z tytułu zatrudnienia osób na podstawie stosunku pracy - najczęściej umowy o pracę, w sytuacji, gdy z wyjaśnień wynika uwzględnienie w cenie oferty kosztów pracy w sposób określony w przepisie, a więc uwzględnienie kosztów pracy o wartości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (tak w wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r. KIO 1104/15).
Ad. 19.2.
Zamawiający nie ma podstaw aby zakładać, że Przystępujący nie skalkulował w swojej ofercie ewentualnego wzrostu cen. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień wskazał, że cena oferty dodatkowej uwzględnia ewentualne zmiany do czasu waloryzacji oraz że zawsze przyjmuje możliwość wzrostu cen o 10-15%. Nie ma podstaw do stwierdzenia, że Przystępujący pominął tę okoliczność w swoich kalkulacjach. Zamawiający miał na uwadze, że zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15.07.2025 r. w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w drugim kwartale 2025 r. wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w drugim kwartale 2025 r. w stosunku do pierwszego kwartału 2025 r. wyniósł 100,6 (wzrost cen o 0,6%). Z tego względu kalkulację na poziomie założonym przez Wykonawcę uznał za wystarczającą. W ocenie Zamawiającego kalkulacja ta obejmuje rezerwę, z której przyszły wzrost może być sfinansowany.
Ad. 19.3.
Z wyjaśnień wynika uwzględnienie w cenie oferty kosztów pracy w sposób określony w przepisie, a więc uwzględnienie kosztów pracy o wartości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Na tę okoliczność przedłożył informację z ZUS o braku zaległości płatniczych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników. Zamawiający nie żądał przedstawiania umów o pracę. W wyroku z dnia 17.04.2025 r. KIO 1153/25 Izba wskazała: „W orzecznictwie wskazuje się, że rygor dowodowy, który ustawa Pzp nakłada na wykonawcę w przypadku wezwania go do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny nie oznacza konieczności składania ściśle określonego katalogu dowodów w każdym przypadku oraz odniesienia się do wszystkich zagadnień wskazanych przykładowo w ustawie Pzp. Ponadto, jak stwierdziła Krakowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 15 grudnia 2023 r w sprawie o sygn. akt KIO 3594/23, skoro w wezwaniu zamawiający nie domagał się przedłożenia określonych dowodów na potwierdzenie sposobu skalkulowania ceny, to nic nie stało na przeszkodzie, aby wykonawca udowodnił brak rażąco niskiej ceny takimi dowodami, które jego zdaniem wystarczająco uzasadniają przyjętą wycenę przedmiotu zamówienia (por, wyroki Krajowej Izby Odwoławczej: z dnia 18 sierpnia 2022 r o sygn. akt KIO 2039/22 oraz z dnia 26 kwietnia 2023 r o sygn. akt KIO 1027/23). W wyjaśnieniach z dnia 11.07.2025r. Przystępujący wskazał, że dysponuje kadrą pracowników z wieloletnim doświadczeniem (zamieszkałych lokalnie). Zamawiający nie miał żadnych podstaw aby zakwestionować te oświadczenie i odmówić mu mocy dowodowej. Tym bardziej, że Przystępujący wielokrotnie współpracował z Zamawiającym przy realizacji innych zamówień i miał wiedzę, że GM SNADANA posiada stały zespół lokalnych pracowników. Zatem oświadczenie zawarte w wyjaśnieniach wraz informacją z ZUS o braku zaległości płatniczych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników pozwala Zamawiającemu przyjąć, że zamówienie zostanie zrealizowane zgodnie z przepisami dotyczącymi kosztów pracy.
Ad. 19.4.
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie pozycji kosztorysowych dot. podbudowy i branży mostowej Przystępujący przedstawił wyjaśnienia załączając szczegółową kalkulację oraz faktury, potwierdzające, że Wykonawca dysponuje korzystnymi cenami jednostkowymi na najbardziej cenotwórcze materiały. Przedstawił szczegółowe rozbicie każdej z pozycji kosztorysowej (wg pozycji pomocniczego przedmiaru Zamawiającego). Wykonawca w złożonych tabelach przedstawił szczegółowe wyliczenia popierając poszczególne składniki ceny ofertami rynkowymi.
Materiał:
1) Kruszywo granitowe 0/31,5 cena jednostkowa netto za tonę: 31,00 zł (RG/FV/2503/00076)
2) Kruszywo granitowe 0/63 cena jednostkowa netto za tonę: 32,00 zł(RG/FV/2503/00076)
3)Piasek cena jednostkowa netto za tonę 15-19,00 zł (faktura 06/03/2025)
4)Asfalt drogowy 50/70 i 70/100 - 1900 zł
Ceny jednostkowe na materiały są cenami rzeczywistymi, potwierdzonymi fakturami zakupu. To dowodzi, że Wykonawca, dzięki trwałym i stabilnym relacjom gospodarczym z dostawcami, osiąga koszty, które są dla niego relatywnie niskie, ale w pełni realne i możliwe do osiągnięcia.
Twierdzenie Odwołującego, jakoby ceny podane przez Przystępującego świadczyły o zastosowaniu kruszywa drobnego zamiast kruszywa o frakcji 0/31,5 mm, jest niezrozumiałe, gdyż z treści przedłożonych dowodów - w szczególności jednej z faktur - jednoznacznie wynika wskazanie frakcji oraz przewidziane zastosowanie zarówno mieszanki granitowej, jak i tłucznia granitowego. Podobnie zupełnie niejasny jest zarzut w stosunku do faktury pochodzącej od Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe GROFI Krystian Augustyniak.
Analizując wyjaśnienia w zakresie przepustów Zamawiający miał na względzie orzecznictwo wskazujące, że : „Wykonawcy mogą w różny sposób kalkulować ceny swoich ofert, o ile nie naruszają w tym zakresie postanowień zawartych w swz. Tym samym różnorodna metodologia ustalania cen jednostkowych, a w efekcie całkowitej ceny oferty, nie jest nietypową sytuacją rynkową, również w obszarze zamówień publicznych. (...) Istotne bowiem jest to, aby jego sposób kalkulacji ceny zapewniał należyte wykonanie zamówienia, a nie to, by był analogiczny do sposobu wyceny innych wykonawców lub zamawiającego." (wyrok KIO z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt KIO 1899/21). Różnica wskazanych w odwołaniu pozycji cenowych z cenami pozostałych wykonawców może wynikać choćby z nieoptymalnych założeń realizacyjnych lub nieodpowiedniego doboru podwykonawców lub odmiennych metodologii obliczania cen jednostkowych przyjętych przez pozostałych wykonawców. Różnice pomiędzy cenami jednostkowymi, nie wskazują rażąco niskiej ceny, a wyłącznie świadczą o fakcie powszechnie znanym - że wykonawcy posiadają często inne zasady i inną metodologię wyceny ofert.
Krajowa Izba Odwoławcza niejednokrotnie negatywnie wypowiadała się w przedmiocie stosowania metody porównywania pojedynczych cen oferowanych przez różnych wykonawców, jako metody identyfikowania rażąco niskiej ceny, wskazując na to, że różnice w cenach oferowanych pomiędzy wykonawcami świadczą o prawidłowym funkcjonowaniu konkurencyjnej gospodarki rynkowej. W powyższym zakresie warto przytoczyć niezwykle trafną konstatację Krajowej Izby Odwoławczej w wyroki z dnia 24 lutego 2022 r. (sygn. akt KIO 207/22): "Okolicznością notoryjną, a więc nie wymagającą żadnego dowodu jest fakt, że na każdą cenę ma wpływ cały szereg okoliczności i czynników indywidualnie dotyczących każdego przedsiębiorcy. Tak jak zestawienie różnych cen nie może stanowić dowodu, że cena jednego przedsiębiorcy jest realna, a każda niższa cena jest ceną nierynkową - ponieważ różne podmioty, o różnej historii na rynku, różnej wiarygodności finansowej, różnych relacjach handlowych, innej specyfice pracy oraz doświadczeniu, uzyskają różne ceny ofertowe w zakresie oferowanej usługi. Nie świadczy to natomiast o oferowaniu ceny rażąco niskiej, a o prawidłowym funkcjonowaniu konkurencyjnej gospodarki rynkowej izawsze na rynku konkurencyjnym znajdą się podmioty, które oferują wykonanie danej usługi w znacznie wyższej cenie niż ich konkurent. Podkreślić należy, że każdy z wykonawców będących profesjonalistą kalkuluje cenę oferty uwzględniając sprzyjające jemu okoliczności i uwzględniając stosowaną przez siebie politykę cenową"(...) Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 4 stycznia 2023 r. sygn. akt XXIII Zs 147/22 jednoznacznie wskazał, że: "Niewątpliwie cena rażąco niska odnosi się do całego świadczenia tj. przedmiotu zamówienia. Orzecznictwo jak i doktryna wskazują także, że o rażąco niskiej cenie można mówić wówczas, gdy element świadczenia ceny jest oderwany od realnych cen rynkowych. Jeśli wielkość taka zostaje następnie skompensowana cenami za inne elementy świadczenia i w całości cena nie nabiera charakteru rażąco niskiego, zamawiający nie powinien ingerować w zasady przeprowadzania kalkulacji wewnętrznej (w obrębie przedmiotu zamówienia) dokonanej przez wykonawcę. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie (tak np. Zespół Arbitrów przy Urzędzie Zamówień Publicznych w wyroku z 7 kwietnia 2005 r., UZP/ZO/0-611/05, LEX nr 179370, Krajowa Izba Odwoławcza w postanowieniu z ł sierpnia 2008 r., KIO/UZP 756/08, LEX nr 442749, i wyroku z 11 marca 2011 r., KIO 374/11, LEX nr 784821, czy też Sąd Okręgowy w Poznaniu w postanowieniu z 17 stycznia 2006 r., II Ca 2194/05, niepubl.). Jedynie w sytuacji, gdy zaniżona cena jednostkowa skutkuje nierynkowym obniżeniem ceny oferty, może stać się faktyczną przyczyną odrzucenia oferty (...) Nie sposób z różnic w wartościach złożonych ofert wywieść, że oferta niższa niż wskazana przez skarżącego (...) jest ofertą nierynkową. Sąd Okręgowy podziela przy tym stanowisko zamawiającego, że różnica w cenie oferty podyktowana jest pozycją każdego z wykonawców na odpowiednim rynku jak również na relacjach handlowych czy nawet specyfice organizacji pracy”.
Ad. 20-21.
Powielając zarzuty z punktów powyżej Odwołujący wskazuje, że wyjaśnienia Przystępującego są zbyt ogólne. Stanowiska tego nie podziela Zamawiający. Do każdego z punktów objętych wezwaniem do wyjaśnień, Wykonawca odniósł się w sposób, którego Zamawiający oczekiwał, co wykazano powyżej. W wyroku z dnia 18 marca 2022 r. KIO 557/22 Izba wskazała, że „Ocena złożonych wyjaśnień nie może sprowadzać się tylko do formalnego aspektu. Stricte formalne podejście mogłoby bowiem skutkować eliminacją ofert, które nie zawierają ceny rażąco niskiej, ofert co do których wykonawca wyjaśnił w sposób wiarygodny, spójny i logiczny zaoferowaną cenę, a oferta musiałaby zostać odrzucona tylko z uwagi na nieprzedłożenie dowodu, który w okolicznościach danej sprawy nie jest konieczny, czy niezbędny.”. Zamawiający musi dokonać wszechstronnej i obiektywnej oceny wyjaśnień, a zatem może wykorzystać każdy dostępny, obiektywny i relewantny dowód, w tym własną wiedzę o wykonawcy, w tym nabytą w wyniku dotychczasowej współpracy.
Ad. 22- 26.
Przedstawione w wyjaśnieniach argumenty i wyliczenia w zakresie najniżej wycenionych pozycji w stosunku do pozostałych oferentów, przekonują Zamawiającego, że GM Snadna jest świadoma zakresu zadania i opłacalności realizacji inwestycji. Dane przedstawione przez Przystępującego są szczegółowe, konkretne i nie zawierają sprzeczności. Ten fakt w znacznym stopniu przyczynił się do uznania wyjaśnień Przystępującego za wiarygodne i wystarczające. Wyłącznie Zamawiający ma kompetencje do oceny czy podczas tej procedury zostały rozwiane wszelkie jego wątpliwości. Zamawiający nie miał żadnych wątpliwości, że oferta Przystępującego jest oszacowana właściwie i nie zawiera rażąco niskiej ceny. Ocena całokształtu oferty, przedstawionych wyjaśnień wraz z dowodami i kalkulacji Przystępującego pozwala przyjąć, że oferta jest sporządzona rzetelnie z założeniem, że realizacja zadania przyniesie zysk.
Zamawiający dokonując oceny kierował się zasadami logiki, posiadaną wiedzą i doświadczeniem, a także znajomością rynku, w zakresie którego udziela zamówienia. Przystępujący udowodnił realność zaoferowanej ceny. Opisane przez Przystępującego okoliczności wpływające na cenę, jak również przedstawienie podstaw ustalenia wysokości jej części składowych nie budzą wątpliwości w zakresie możliwości wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami SWZ za zaoferowaną cenę. Potwierdzają one, że zaoferowana cena, jak i jej poszczególne elementy składowe, są realne i stanowią aktualne odniesienie do cen rynkowych, a Wykonawca udowodnił, iż cena jego oferty i jej składowe nie może zostać uznana za rażąco niską. Tym samym żądania Odwołującego są bezzasadne.
Odnosząc się do żądania Odwołującego w zakresie odrzucenia oferty złożonej przez Przystępującego należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Stosownie do art. 224 ust. 2 pkt 1) ustawy PZP w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy PZP, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia.
Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu (art. 224 ust.6 ustawy PZP).
Zamawiający jest zatem obowiązany odrzucić ofertę tylko wówczas, gdy wyjaśnień nie udzielono lub gdy stwierdzi, że wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu obiektywnymi względami pozwalającymi danemu wykonawcy bez strat i finansowania wykonania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne, zamówienie to wykonać. Przystępujący złożył wyjaśnienia wraz z dowodami, które pozwoliły Zamawiającemu stwierdzić, że zaoferowana cena zapewni rzetelną realizację zadania. Przystępujący tym samym dochował ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 224 ust.5 ustawy PZP, a co za tym idzie nie zaistniały przesłanki do odrzucenia oferty na podstawie art. 224 ust. 6 ustawy PZP.
Czynność odrzucenia oferty jest czynnością powodującą istotne skutki dla wykonawcy, którego czynność ta dotyczy, a także dla zamawiającego, ponieważ może przesądzić o odmiennym wyniku postępowania. Wobec tego w orzecznictwie zwraca się uwagę, że " podstawa odrzucenia oferty jest zaoferowanie ceny "rażąco niskiej", a nie ceny "niskiej." Te dwa pojęcia nie sa tożsame." (por. wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z 21 czerwca 2010 r., sygn. akt XIX Ga 175/10, tak też w wyroku Krajowa Izba Odwoławcza z dnia 2 stycznia 2023 r. KIO 3358/22).
W orzecznictwie Izby podkreśla się, że „rażąco niska cena to cena niewiarygodna, nierealistyczna, która w znaczny sposób odbiega od warunków rynkowych, która nie pozwala na realizację zamówienia zgodnie z wymogami zamawiającego, a przez to nierzetelna, niedokładna lub nieuczciwa” ( z dnia 27.04.2023 r. KIO 1055/23). W wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 28 kwietnia 2008 r. (XIX Ga 128/08) określono, że: "cena rażąco niska to taka, która jest nierealistyczna, niewiarygodna w porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień i ewentualnie innych ofert złożonych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego." Punktem odniesienia dla określenia rażąco niskiej ceny są przede wszystkim wartość przedmiotu zamówienia, zaoferowane przez konkurencję ceny oraz wiedza, doświadczenie życiowe i rozeznanie warunków rynkowych jakimi dysponują członkowie komisji przetargowej zamawiającego.
Cena oferty Przystępującego stanowi 90,06 % średniej arytmetycznej wszystkich ofert złożonych w postępowaniu. Oferta złożona przez Odwołującego zawiera cenę wyższą od ceny zaoferowanej przez Wykonawcę jedynie 1,64%, a kolejna (trzecia w kolejności) oferta zawiera cenę wyższą od ceny zaoferowanej przez Przystępującego o 2.96%. Wynika z tego, że trzy najkorzystniejsze oferty w postępowaniu zostały skalkulowane na podobnym poziomie - różnica pomiędzy nimi nie przekracza 3%. Powyższe dowodzi, że konkurencja na rynku wykonawczym jest obecnie bardzo intensywna, co sprawia, iż zamawiający mogą liczyć na bardziej korzystne oferty. Zaoferowana przez Przystępującego cena nie odbiega zasadniczo od cen innych ofert złożonych w Postępowaniu. Pomimo, że jest najniższa spośród złożonych ofert to z uwagi na jej globalną wysokość nie powinna budzić wątpliwości co do możliwości zrealizowania przedmiotowego zadania zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego.
Różnice w cenach oferowanych przez poszczególnych wykonawców, są zjawiskiem naturalnym. To, że jeden wykonawca wycenia daną pozycję drożej od drugiego, nie oznacza automatycznie, że niższa cena jest ceną nierealną i rynkową. Jest to naturalny rezultat konkurowania wykonawców. Powyższe potwierdziła Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 21 marca 2023 r., sygn. KIO 646/23, gdzie odwołujący się wykonawca (podobnie jak Odwołujący w tym postępowaniu) próbował przekonywać, iż skoro zwycięski wykonawca zaoferował cenę niższą niż on (odwołujący), to przesądza to o rażąco niskiej cenie zwycięskiego wykonawcy: "Odwołujący, co oczywiste, buduje argumentację odwołania wokół pozycji, które sam wycenił na wyższym poziomie, subiektywnie uznając, że niższa wycena świadczy o ich rażąco niskim charakterze. Wskazać jednak należy, że różnica w cenach ofert (czy też w cenach poszczególnych cen jednostkowych) różnych wykonawców jest naturalnym zjawiskiem gry rynkowej. Różnica w cenach występująca w niniejszym postępowaniu jest zwykłą sytuacją, która ma miejsce w zasadzie w większości postępowań przetargowych.”.
Gdyby kierować się takimi uproszczonymi założeniami, jakimi kieruje się Odwołujący (tj. niższa cena jednostkowa świadczy o rażąco niskiej cenie), to również w ofercie Odwołującego można by było znaleźć wiele pozycji, które są znacząco tańsze od pozycji wycenionych przez Przystępującego, np.: roboty przygotowawcze Odwołujący wycenił na poziomie jedynie 40 % wartości przyjętej dla tej pozycji przez GM SNADNA, roboty wykończeniowe na poziomie 60%, urządzenia bezpieczeństwa ruchu na poziomie 52%, a elementy ulic na poziomie jedynie 36% . Różnice w poszczególnych pozycjach kosztorysowych są naturalne, a jednocześnie nie świadczą automatycznie o tym, iż cena oferty Odwołującego jest rażąco niska.
Nawet jeśli pomimo dosyć niskiej wyceny jednego czy dwóch składników całe zamówienie pozostaje dla konkretnego wykonawcy dalej opłacalne, to nie może być mowy o wystąpieniu rażąco niskiej ceny. Decydujące znaczenie należy przypisać zależności pomiędzy jednostkowymi zaniżeniami, a ceną całej oferty, a nie traktować ceny pojedynczych składników oferty, choćby były one na niskim poziomie, w sposób wyizolowany i oderwany od całej oferty (KIO z dnia 16.09. 2022 r. sygn. akt KIO 2259/22). „Z perspektywy art. 226 ust. 1 pkt 8 p.z.p. decydująca jest zależność między tym jednostkowym zaniżeniem, a ceną całej oferty. Jeśli mimo niskiej wyceny jednego elementu całe zamówienie pozostaje opłacalne dla wykonawcy, to nie może być mowy o rażąco niskiej cenie." (por. Wyrok KIO z dnia 17.01.2022 r. sygn. akt KIO 3730/21).
W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym zamawiający badając ofertę w zakresie podejrzenia rażąco niskiej ceny zobowiązany jest zbadać cały jej zakres i całą jej treść, a ewentualne wątpliwości zobowiązany jest odnieść do całego przedmiotu świadczenia, a nie jedynie opierać się na wybiórczym porównaniu cen jednostkowych. Przykładowo w wyroku z dnia 4 stycznia 2023r. sygn.. akt XXIII Zs 147/22 Sąd Okręgowy w Warszawie wskazał: „o rażąco niskiej cenie można mówić wówczas, gdy element świadczenia ceny jest oderwany od realnych cen rynkowych. Jeśli wielkość taka zostaje następnie skompensowana cenami za inne elementy świadczenia i w całości cena nie nabiera charakteru rażąco niskiego, zamawiający nie powinien ingerować w zasady przeprowadzania kalkulacji wewnętrznej (w obrębie przedmiotu zamówienia) dokonanej przez wykonawcę. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie (tak np. Zespół Arbitrów przy Urzędzie Zamówień Publicznych w wyroku z 7 kwietnia 2005 r., UZP/ZO/0-611/05, LEX nr 179370, Krajowa Izba Odwoławcza w postanowieniu z 1 sierpnia 2008 r., KIO/UZP 756/08, LEX nr 442749, i wyroku z 11 marca 2011 r., KIO 374/11, LEX nr 784821, czy też Sąd Okręgowy w Poznaniu w postanowieniu z 17 stycznia 2006 r., II Ca 2194/05, niepubl.). Jedynie w sytuacji, gdy zaniżona cena jednostkowa skutkuje nierynkowym obniżeniem ceny oferty, może stać się faktyczną przyczyną odrzucenia oferty. ”.
Zarzuty odwołania dotyczące rażąco niskiej ceny opierają się na czysto hipotetycznych rozważaniach, a część zarzutów jest wręcz nieprawdziwa. Odwołujący w sposób wybiórczy odniósł się do kalkulacji Przystępującego i błędnie ocenił niektóre z dowodów. Ponadto przyjął błędne hipotezy co do treści Wyjaśnień Przystępującego lub nie ocenił ich kompleksowo. Przykładowo, złożone dowody rejestracyjne pojazdów - w ocenie Zamawiającego - stanowią potwierdzenie, że Przystępujący dysponuje już zamortyzowanymi zasobami, a dodatkowo przekłada się na obniżenie kosztów transportu, jednak okoliczność ta została całkowicie pominięta przez Odwołującego.
W złożonych wyjaśnieniach Przystępujący przedstawił rzeczowe, konkretne argumenty przemawiające za ograniczeniem kosztów pośrednich przy realizacji inwestycji tj. bliskość lokalizacji i zatrudnianie lokalnych pracowników, co pozwoli na ograniczenie kosztów delegacji, diet, wynajmu kwater i dojazdów; własne zaplecze sprzętowe; wykonanie zadania samodzielnie, bez posiłkowania się podwykonawcami, co pozwala zredukować ewentualne koszty pośrednie i administracyjne. Ponadto Wykonawca jest lokalną firmą, z długą historią na rynku, co stwarza mu możliwość uzyskania (dzięki wypracowaniu stałych relacji biznesowych) wysokich rabatów na materiały z możliwością wykorzystania własnego transportu. Przedstawione w wyjaśnieniach argumenty i rzetelne wyliczenia wykonania zadania przekonują Zamawiającego, że firma jest świadoma zakresu zadania i opłacalności realizacji inwestycji. Dane przedstawione przez Wykonawcę nie zawierają sprzeczności .Również wieloletnie doświadczenie na lokalnym rynku Wykonawcy GM Snadna przemawia za tym, że przedstawione kalkulacje są sporządzone rzetelnie.
W wyroku z dnia 04.2025 r. KIO 1153/25 Izba wskazała: „Podobnie w wyroku z dnia 23 maja 2024 r. o sygn. akt XXIII Zs 25/24 Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych stwierdził, że „(...) kiedy informacje podane w wyjaśnieniach pozwalają przyjąć, że cena oferty jest realna i umożliwia wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, a dodatkowo dane przyjęte w kalkulacji są prawidłowe i rzeczywiste, to brak jest podstaw, aby wymagać od wykonawcy wykazywania tego typu okoliczności dodatkowymi dowodami (...) ” (por. wyroki Krajowej Izby Odwoławczej: z dnia 15 grudnia 2023 r o sygn. akt KIO 3594/23 oraz z dnia 2 marca 2023 r o sygn. akt KIO 394/23). Reasumując, celem złożonych wyjaśnień jest uprawdopodobnienie zaoferowanej ceny, wykazanie, że jest ona realna i umożliwia należyte wykonanie zamówienia.(...) Ponadto konieczne jest przypomnienie, że w orzecznictwie wskazuje się, iż procedura wyjaśnienia rażąco niskiej ceny nie ma służyć samej sobie, wypełnieniu ściśle określonych wymagań formalnych, gdyż jej celem jest rozwianie wątpliwości Zamawiającego, jak to określa art. 224 ust. 1 ustawy Pzp. Ocena złożonych wyjaśnień nie może sprowadzać się więc tylko do formalnego aspektu. Celem badania zaoferowanej ceny jest ustalenie czy cena jest realna i możliwe jest za nią zrealizowanie zamówienia oraz ochrona Zamawiającego przed nienależytym wykonaniem zamówienia w następstwie rażącego zaniżenia ceny.(...) Przepisy dotyczące ceny rażąco niskiej nie służą temu by usuwać z postępowania wykonawców, których wyjaśnienia obarczone są jakimiś brakami, a temu by chronić zamawiających i interes publiczny przed narażeniem na ryzyko nieprawidłowej realizacji zamówienia z uwagi na niedoszacowanie ceny oferty. Innymi słowy, nie powinny prowadzić do odrzucenia oferty błędy mało istotne czy też pomyłki kalkulacyjne o marginalnym znaczeniu. Tego typu podejście jest przejawem nadmiernego formalizmu i nie ma nic wspólnego z celem, dla jakiego przepisy art. 226 ust. 1 pkt 8 i art. 224 ust. 6 ustawy Pzp zostały wprowadzone do ustawy (zob. m.in. wyroki Krajowej Izby Odwoławczej: z dnia 23 września 2024 r o sygn. akt KIO 3203/24 oraz z dnia 7 lutego 2024 r. o sygn. akt KIO 146/24)/".
Należy podkreślić, że obowiązujące przepisy nie regulują jaką formę ma przyjąć analiza wyjaśnień złożonych podczas procedury o jakiej mowa w art. 224 ustawy PZP, a w szczególności nie wymagają utrwalenia przeprowadzanych analiz. Tylko część procesu myślowego jakim była dogłębna analiza wszystkich okoliczności faktycznych, znalazła odzwierciedlenie w postaci przedstawionych wyliczeń. Zamawiający dokonując oceny kierował się zasadami logiki, posiadaną wiedzą i znajomością rynku, w zakresie którego udziela zamówienia.
Nadto to wyłącznie Zamawiający ma kompetencje do oceny czy podczas tej procedury zostały rozwiane wszelkie jego wątpliwości. Zamawiający przyjął, iż Wykonawca wykazał realność zaoferowanej ceny. Opisane przez Wykonawcę okoliczności wpływające na cenę, jak również przedstawienie podstaw ustalenia wysokości jej części składowych nie budzą wątpliwości w zakresie możliwości wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami SWZ za zaoferowaną cenę. Potwierdzają one, że zaoferowana cena, jak i jej poszczególne elementy składowe, są realne i stanowią aktualne odniesienie do cen rynkowych, a Wykonawca udowodnił, iż cena jego oferty i jej składowe nie może zostać uznana za rażąco niską.
W ostatnich latach Zamawiający prowadził wiele inwestycji tożsamych z przedmiotem niniejszego postępowania, ma zatem duże doświadczenie w zakresie oceny ofert. Wszystkie te inwestycje (również te, gdzie wynagrodzenie wykonawcy opiewało na kwotę niższą o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania) były doprowadzone do końca i zrealizowane zgodnie z zamówieniem. Jednocześnie Zamawiający wskazuje, że Przystępujący, realizował w ostatnim okresie dla Gminy Zawonia kilka inwestycji:
Zestawienie wykonanych robót na terenie Gminy Zawonia przez G.S.
Spółka Jawna, ul. Transportowa 3, 63-700 Krotoszyn
Lp. |
Rok |
Nazwa zadania |
Kosztorys inwestorski |
Cena ofertowa |
Różnica KI-KO |
1 |
2010 |
Przebudowa drogi gminnej na ulicy Jaśminowej w miejscowości Zawonia |
729819,57 |
381 866,25 |
347 953,32 |
2 |
2011 |
Zagospodarowanie centrum wsi Czeszów poprzez budowę ciągów komunikacyjnych i parkingów wraz z elementami małej architektury |
1 529 664,87 |
822 179,98 |
707 484,89 |
3 |
2012 |
Przebudowa dróg gminnych, dojazdowych do gruntów rolnych działka nr 645,573/1 i 622 oraz ulic Słonecznej i Spokojnej w Zawoni |
1318746,82 |
701 724,99 |
617 021,83 |
4 |
2013 |
0 |
0,00 |
0,00 |
0,00 |
5 |
2014 |
Przebudowa drogi po- wiatowejnr 1371 D i chodnika w miejscowości Zawonia - Tarnowiec |
1 314 467,06 |
1 005 883,86 |
308 583,20 |
6 |
Przebudowa chodnika w m. Zawonia w ciągu drogi wojewódzkiej nr 340 |
1 244 413,44 |
987 077,90 |
257 335,54 |
|
7 |
2015 |
Modernizacja drogi gminnej Zawonia-Nie- dary |
1 352 000,34 |
678 346,98 |
673 653,36 |
8 |
2016 |
Przebudowa drogi gminnej w miejscowości Pstrzejowice - dojazdowej do gruntów rolnych” i inwentaryzację geodezyjną powykonawczą |
582 297,41 |
266 397,11 |
315 900,30 |
9 |
2017 |
Przebudowa drogi gminnej - ul. Wiosennej w miejscowości Zawonia, dojazdowej do gruntów rolnych |
397 603,06 |
386 158,18 |
11 444,88 |
10 |
2018 |
0 |
0,00 |
0,00 |
0,00 |
11 |
2019 |
Przebudowa drogi gminnej - ul. Jarzębinowej i Brzozowej w miej scowości Zawonia wraz z remontem odcinka ul. Jarzębinowej |
1 113 008,00 |
799 586,00 |
313 422,00 |
12 |
2020 |
0 |
0,00 |
0,00 |
0,00 |
13 |
2021 |
Przebudowa odcinka drogi gminnej w miejscowości Prawocice i Zawonia - dojazdowej do gruntów rolnych |
538 874,99 |
568 799,61 |
-29 924,62 |
14 |
2022 |
Remont drogi gminnej w miejscowości Miło- nowice |
1 259 631,15 |
1 257 179,77 |
2 451,38 |
15 |
2023 |
Przebudowa drogi gminnej, ulicy Swobodnej i Wiosennej w Zawoni wraz z budową kanalizacji sanitarnej |
2 060 563,29 |
1 881 376,09 |
179 187,20 |
16 |
2024 |
Przebudowa odcinka drogi gminnej w miejscowości Kałowice - dojazdowej do gruntów rolnych |
230 328,08 |
209 275,40 |
21 052,68 |
Współpraca przy realizacji wymienionych inwestycji przebiegała prawidłowo i zakończyła się odbiorem robót. Zamawiający musi dokonać wszechstronnej i obiektywnej oceny wyjaśnień, a zatem może wykorzystać każdy dostępny, obiektywny i relewantny dowód, w tym własną wiedzę o wykonawcy, nabytą w wyniku dotychczasowej współpracy. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że w odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnień Przystępujący złożył szereg oświadczeń i dokumentów, które oceniono w powiązaniu ze złożoną ofertą, a wyjaśnienia Przystępującego zawierają konkretne informacje, poparte stosownymi dowodami adekwatnie do tej sprawy. Wcześniejsze zamówienia stanowią jedynie pomoc przy ocenie, że przyjęte stawki są spójne z modelem biznesowym Wykonawcy.
Zamawiający na poparcie swojego stanowiska wskazuje dodatkowo na orzecznictwo Izby, odnoszące się do sposobu oceny dowodów przedłożonych przez wykonawców. W wyroku z dnia 17.04.2025 KIO 1153/25 Izba podkreśliła: „Worzecznictwie wskazuje się, że rygor dowodowy, który ustawa Pzp nakłada na wykonawcę w przypadku wezwania go do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny nie oznacza konieczności składania ściśle określonego katalogu dowodów w każdym przypadku oraz odniesienia się do wszystkich zagadnień wskazanych przykładowo w ustawie Pzp. Ponadto, jak stwierdziła Krakowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 15 grudnia 2023 r w sprawie o sygn. akt KIO 3594/23, skoro w wezwaniu zamawiający nie domagał się przedłożenia określonych dowodów na potwierdzenie sposobu skalkulowania ceny, to nic nie stało na przeszkodzie, aby wykonawca udowodnił brak rażąco niskiej ceny takimi dowodami, które jego zdaniem wystarczająco uzasadniają przyjętą wycenę przedmiotu zamówienia (por, wyroki Krajowej Izby Odwoławczej: z dnia 18 sierpnia 2022 r o sygn. akt KIO 2039/22 oraz z dnia 26 kwietnia 2023 r o sygn. akt KIO 1027/23). Co również istotne, ocena złożonych w trybie art. 224 ustawy Pzp wyjaśnień nie może sprowadzać się tylko do formalnego aspektu. Ściśle formalne podejście mogłoby bowiem skutkować eliminacją ofert, które nie zawierają ceny rażąco niskiej, tj. ofert, których cena jest realna i rynkowa. Wyjaśnienie ceny oferty lub elementów oferty nie jest czynnością dokonywaną w celu realizacji wymogów czysto formalnych, ale ma na celu ochronę zamawiającego przed nienależytym wykonaniem zamówienia w przyszłości z powodu niedoszacowania ceny oferty, przez wykonawcę. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w wyroku z dnia 8 kwietnia 2024 r o sygn. akt KIO XXIII Zs 3/24 podkreślił bowiem, że ocena wyjaśnień nie powinna polegać na szukaniu na siłę luk, niekonsekwencji, czy braków, jeżeli wyjaśnienia w swej treści pozwalają dokładnie prześledzić sposób kalkulowania ceny oferty, zweryfikować jej poszczególne części składowe i ocenić czy są one realne, zgodne z obowiązującymi przepisami, a w konsekwencji czy pozwalają wykonać zamówienie zgodnie z oczekiwaniami zamawiającego (por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych z dnia 23 maja 2024 r o sygn. akt XXIII Zs 25/24 oraz wyroki Krajowej Izby Odwoławczej: z dnia 22 maja 2023 r. o sygn. akt KIO 1282/23 oraz z dnia 23 maja 2023 r o sygn. akt KIO 1295/23).”.
Z kolei w wyroku z dnia 22.05.2023 r.: KIO 1282/23 Izba wskazała, „że ocena wyjaśnień wykonawcy składanych w kontekście rażąco niskiej ceny nie może odbywać się wyłącznie na podstawie wybiórczego wyszukiwania najdrobniejszych elementów składających się na realizację zamówienia i twierdzeniu, że brak ich uwzględnienia skutkuje złożeniem niepełnych wyjaśnień, a tym samym zaoferowaniem rażąco niskiej ceny. Ocen wyjaśnień dobywa się z uwzględnieniem ceny globalnej za realizację zamówienia, rodzaju zamówienia, postanowień SWZ.”.
Ad. 27-29.
Zamawiający po złożeniu ofert dodatkowych jednokrotnie wezwał Wykonawców do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Zgodnie z art.296 ust. 2 ustawy PZP oferta przestaje wiązać wykonawcę w zakresie, w jakim złoży on ofertę dodatkową zawierającą korzystniejsze propozycje w ramach każdego z kryteriów oceny ofert wskazanych w zaproszeniu do negocjacji. Skoro pierwotne oferty trzech wykonawców przestały wiązać, Zamawiający zobowiązany był do zbadania ofert dodatkowych pod kątem przesłanek wskazanych w art. 224 ustawy PZP. Aby skład orzekający mógł rozpoznać zarzut, konieczne jest postawienie go na konkretnej i precyzyjnej podstawie faktycznej już we wniesionym środku ochrony prawnej, ponieważ Izba jest związana podniesionymi w odwołaniu zarzutami i wyznaczonymi przez nie granicami zaskarżenia (tak Izba w wyroku z dnia 13.05.2022 r., KIO 1087/22.).
PODSUMOWANIE:
Zaoferowana przez Przystępującego cena nie odbiega zasadniczo od cen innych ofert złożonych w postępowaniu. Pomimo, że jest najniższa spośród złożonych ofert to z uwagi na jej globalną wysokość nie powinna budzić wątpliwości co do możliwości zrealizowania przedmiotowego zadania zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego. Mając na uwadze wartość zamówienia różnica pomiędzy ceną zaoferowaną przez Odwołującego, a Przystępującego jest marginalna. To dowodzi w ocenie Zamawiającego, że oferta Przystępującego jest jak najbardziej ofertą rynkową, porównywalną do warunków świadczenia tego typu usług przez innych wykonawców. Zamawiający badając ofertę w zakresie podejrzenia rażąco niskiej ceny zbadał cały jej zakres i całą jej treść, a nie mógł opierać się jedynie na wybiórczym porównaniu cen jednostkowych. Ponadto Zamawiający zobowiązany jest do gospodarnego wydatkowania środków publicznych. Wybór oferty GM SNADNA, jako oferty tańszej, ale potwierdzonej racjonalnymi wyjaśnieniami i dowodami, realizuje ten cel i służy interesowi publicznemu. Brak jest zasadnych podstaw, aby kwestionować realność zaoferowanej przez Przystępującego ceny, a co za tym idzie, odrzucić jego ofertę i dokonać wyboru oferty Odwołującego.
Mając na uwadze wskazane w niniejszej odpowiedzi na odwołanie okoliczności oraz dowody na ich poparcie, żądania Odwołującego nie zasługują na uwzględnienie, a odwołanie z dnia 25 sierpnia br. winno zostać oddalone, bowiem (jak zostało wykazane) w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nie doszło do naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy PZP, co w świetle art. 554 ust. 1 pkt 1) ustawy PZP stanowi podstawę do oddalenia odwołania. W imieniu Zamawiającego radca prawny M.N.
PISMO PRZYSTĘPUJĄCEGO PO STRONIE ZAMAWIAJĄCEGO z dnia 29.09.2025r.
Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Budowa sieci trasy rowerowej w ramach „Dolnośląskiej Cyklostrady" - Trasa Kamienna w Gminie Zawonia" nr sprawy GPI.PZP.2.2025, dalej jako „postępowanie" Sygn.akt KIO 3580/25
STANOWISKO PRZYSTĘPUJĄCEGO DO POSTĘPOWANIA ODWOŁAWCZEGO PO STRONIE ZAMAWIAJĄCEGO
Działając w imieniu wykonawcy G.S. spółka jawna z/s w Krotoszynie (GM lub Przystępujący) w ślad za zgłoszeniem przystąpienia do odwołania po stronie Zamawiającego, tj. Gmina Zawonia w dniu 28.08.2025r. oraz wezwaniem do przedstawienia stanowiska Przystępującego do dnia 30.09.2025r., GM wnosi o:
1.oddalenie odwołania wniesionego przez Odwołującego jako oczywiście niezasadnego,
2.zasądzenie od Odwołującego na rzecz Przystępującego do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego zwrotu kosztów postępowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm przypisanych, które zostaną udokumentowane fakturą VAT złożoną na rozprawie. Przystępujący oświadcza, że na rozprawie reprezentowała go będzie m.in. radca prawny D.K. - odpis pełnomocnictwa w załączeniu.
Ponadto GM przedstawia swoje stanowisko w sprawie oraz argumentację na jego poparcie (według chronologii ustalonej przez Odwołującego w treści uzasadnienia dla zarzutów i podnoszonej argumentacji).
1. Odnośnie zarzutu Odwołującego co do naruszenia art. 226 ust.1pkt 8 PZP w zw. z art. 224 ust 1 i ust. 2 PZP w zw. z art. 224 ust. 5 i ust. 6 PZP w zw. z art. 16 PZP
Wbrew twierdzeniom Odwołującego cena oferty złożonej przez GM nie jest rażąco niska w świetle zapisów ustawy PZP. GM wyczerpująco w swej ocenie wyjaśniła mechanizm obliczenia ceny oraz czynniki kształtujące cenę, przedstawiając stosowne dowody na poparcie swej argumentacji, a w szczególności złożyła wyjaśnienia na żądanie Zamawiającego, zgodnie z jego oczekiwaniem (zakresem żądania).
Wyjaśnienia złożone przez GM są rzetelne i wyczerpujące tak w zakresie ceny oferty dodatkowej, jak i jej istotnych elementów składowych (podbudowa i przepusty).
GM przedłożyła aktualne oferty handlowe na sprzedaż materiałów oraz faktury zakupowe na kruszywo. Dzięki tym dokumentom, w kontekście złożonej kalkulacji jednostkowej - Spółka GM wykazała według jakich cen dokona zakupu koniecznych do realizacji przedmiotu zamówienia materiałów. Mimo bowiem, że Spółka GM znaczną część materiałów zakupuje z wyprzedzaniem, nie zawsze jest to możliwe, choćby z uwagi na brak pewności, iż realizacja danego zamówienia będzie powierzona właśnie Spółce. Dlatego Spółka GM ujawniła, okazała dokumenty, które w sposób dla GM dostępny udokumentowały obowiązujące w drugiej połowie 2025r. ceny jednostkowe, ustalone specjalne dla GM przez kontrahentów GM za zakup danych materiałów. Ceny te są bardzo preferencyjne z uwagi na wieloletnią, udaną współpracę GM z tymi kontrahentami.
Dowód: faktury zakupowe, oferty przedłożone przez GM - w aktach sprawy
Nie ma racji także Odwołujący, że Spółka nie złożyła kalkulacji całkowitej ceny oferty, co dyskwalifikuje jej ofertę. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że obowiązującą formą wynagrodzenia w przedmiotowym postępowaniu jest wynagrodzenie ryczałtowe. To zatem cenę całościową (skoro to ryczałt) należy poddać ewentualnej analizie (co też uczynił Zamawiający), a nie jej poszczególne elementy składowe. Przy cenie ryczałtowej jest bowiem tak, że ryzyko ewentualnego niedoszacowania oferty obciąża tylko i wyłącznie wykonawcę. Tymczasem przedstawiony przez Spółkę GM kosztorys zawierający ceny jednostkowe odnosi się do dokumentu przedmiaru opracowanego zresztą przez Zamawiającego. Nie było zatem potrzeby przy sporządzaniu oferty przez GM przedstawianie czy sporządzanie szczegółowej kalkulacji.
Takie podejście czy rozumienie w/w problemu potwierdza aktualne orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej (KIO):
Kluczowe orzeczenia KIO:
1) Wyrok KIO z 07.01.2019r. KIO 2640/18, w którym orzeczono, że kalkulacja kosztorysowa do umowy nie ma przesądzającej wartości, gdy mamy do czynienia z wynagrodzeniem ryczałtowym. Nawet gdy poszczególne kwestie wycenione są zbyt nisko, to nie wystarczy, by uznać, że cała cena jest rażąco niska; za KIO „ (...) Podnieść należy co w sposób niesporny ustalono w trakcie rozprawy, że cena za wykonanie przedmiotowego zamówienia została ustalona w sposób ryczałtowy, mimo tego, że wykonawcy wskazywali ceny jednostkowe za wykonanie określonych w formularzu prac przy drzewach i krzewostanie. Podkreślić należy, że wynagrodzenie ryczałtowe jest określane z góry i nie ulega zmianie. Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia ryczałtowego. Ryczałt polega na umówieniu z góry wysokości wynagrodzenia w kwocie absolutnej, przy wyraźnej lub dorozumianej zgodzie stron na to, że wykonawca nie będzie się domagać zapłaty wynagrodzenia wyższego (por. wyrok SN z 1998¬11-20, sygn. I CKN 913/97 LEX nr 138655).Ponadto za wyrokiem SA w Poznaniu z dnia 6 marca 2001 r., I ACa 1147/00, wskazać należy, że „Jeżeli za wykonane dzieło strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe, dołączenie przez wykonawcę do umowy kosztorysu nie ma znaczenia, a dokument ów uznać należy jedynie za uzasadniający merytorycznie oferowaną przez przyjmującego zamówienie (wykonawcę) kwotę wynagrodzenia ryczałtowego (...)."
2) Wyroki KIO 654/12 ( 16.04.2012r.) i KIO 1762/12 (z 30.08.2012) - przytoczone w wyroku KIO 148/13 (z 06.02.2013r.), w których stwierdzono, że ocenę rażąco niskiej ceny należy odnosić do całkowitej ceny oferty, nie zaś tylko do niektórych pozycji. W przypadku ryczałtu wykonawca nie jest obowiązany przedstawiać szczegółowej kalkulacji cen jednostkowych; za KIO „(...) w przypadku ceny ryczałtowej wykonawcy nie mają obowiązku przedstawiania, tak jak tego domaga się odwołujący, szczegółowej kalkulacji ceny oferty z rozbiciem na ceny jednostkowe. Zatem za wystarczające należy uznać przedstawienie kalkulacji w sposób sumaryczny (...)" oraz „(...) Ustawodawca decyzję o wezwaniu wykonawcy do złożenia wyjaśnień pozostawił Zamawiającemu, który przy jej podejmowaniu kierować się powinien w szczególności zebraną w sprawie dokumentacją oraz znanym sobie poziomem cen rynkowych. Dopiero powzięcie przez Zamawiającego wątpliwości co do realnego poziomu zaoferowanej mu ceny, uzasadnia skorzystanie przez niego z procedury opisanej w powołanym przepisie. Co istotne, przyczynkiem do podjęcia takiej decyzji nie mogą być jedynie wątpliwości zgłaszane w tym zakresie przez innych wykonawców (...)."
Wyrok KIO 3016/24 z 16.09.2024r. (gdzie odwołującym się był Strabag sp. z o.o.) - zgodnie z którym koniecznym jest - zwłaszcza przy wynagrodzeniu ryczałtowym - ocena i analiza całości ceny oferty pod kątem realności wykonania robót, a nie poszczególnych jej elementów składowych: „(. ..)zamawiający badając ofertę w zakresie podejrzenia rażąco niskiej ceny zobowiązany jest zbadać cały jej zakres i całą jej treść, a ewentualne wątpliwości zobowiązany jest odnieść do całego przedmiotu świadczenia, a nie jedynie opierać się na wybiórczym porównaniu cen jednostkowych. (...). (...) samo stwierdzenie różnicy w cenach nie daje Zamawiającemu podstaw do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do ceny oferty lub jej istotnych części składowych. Uzasadnione wątpliwości muszą bowiem wynikać z konkretnych okoliczności wskazujących na zaniżenie ceny w stosunku do obiektywnych kosztów realizacji zamówienia. W sytuacji, gdy żadne inne okoliczności nie dają podstaw do podejrzenia, że cena danej oferty została skalkulowana w sposób nierzetelny, Zamawiający nie ma obowiązku kierowania wezwania" (por. Wyrok KIO z dnia 21 marca 2023 r. sygn. akt KIO 646/23). (...) W ocenie Izby nawet jeśli pomimo dosyć niskiej wyceny jednego czy dwóch składników całe zamówienie pozostaje dla konkretnego wykonawcy dalej opłacalne, to w tym przypadku nie może być mowy o wystąpieniu rażąco niskiej ceny."
Z powyższego wynika, że w wg KIO przy cenie ryczałtowej ocenia się całość oferty, a nie poszczególne jej elementy, pozycje czy szczegółowy kosztorys. Zarzut rażąco niskiej ceny powinien odnosić się do całościowej wartości oferty. Badanie jednostkowych pozycji w przypadku ceny ryczałtowej zalecane jest jedynie wtedy, gdy poszczególne składniki mają istotny wpływ na całość. Wykonawca nie ma jednak obowiązku przedstawiania szczegółowej kalkulacji.
Tak też było w przedmiotowym wypadku. GM przedstawił wycenę, kalkulację żądaną przez Zamawiającego (przy ustalonym przez Zamawiającego poziomie szczegółowości), mimo wynagrodzenia ryczałtowego, ale elementy, co do wyceny których wątpliwości zgłosił Odwołujący nie mają istotnego wpływu na całość wyceny (przepusty), skoro różnica między ceną zaoferowaną przez GM a Odwołującego de facto nie przekracza 100 tys. PLN przy tak ustalonej wartości zamówienia przez Zamawiającego.
Wbrew twierdzeniom Odwołującego Spółka GM wskazała także czynniki powodujące po jej stronie znaczne oszczędności, wykaszając ich rzeczywistość i prawdziwość. Nie stoi temu na przeszkodzie fakt, iż niektóre z nich czy nawet większość dotyczą wszystkich wykonawców. To nawet okoliczność przemawiająca za uznaniem za słuszne argumentacji podnoszonej przez Spółkę, skoro wskazane przez nią okoliczności noszą znamiona faktów powszechnie znanych, a takie nie wymagają specjalnego udokumentowania czy udowadniania.
Wbrew ocenie Odwołującego uzasadnienie okoliczności uzasadniającej taki, a nie inny poziom ceny złożonej przez Spółkę GM, argumentacja podniesiona przez GM nie jest lapidarna i ogólna.
Co do materiałów zgromadzanych przez GM dla realizacji inwestycji Odwołujący podnosi, że GM nie wykazał czy te materiały posiada czy też dopiero zamierza kupić. Tymczasem oczywistym jest, że każdy wykonawca jeśli gromadzi, to jedynie typowe materiały typu piasek czy kruszywo. Takimi też materiałami GM dysponuje i magazynuje tylko te materiały, co wynika ze złożonych przez nich oświadczeń. Trudno natomiast wymagać - jest to zwyczajnie wbrew logice i zasadom zdroworozsądkowego rozumowania - aby GM czy każdy inny wykonawca, w tym Odwołujący przed ewentualnym udzieleniem mu do wykonania zamówienia publicznego dokonywał zakupu materiałów. GM przedstawił natomiast wraz z udzielonymi wyjaśnieniami faktury zakupowe czy oferty handlowe, z których wynikały dwa podstawowe fakty uzasadniające realność niskiej ceny ofertowej: długotrwałą współpracę GM z dostawcami oraz bardzo korzystne stawki/poziom cen, po których GM w razie wygranej zakupywał będzie potrzebne materiały. Nie sposób uznać za jedyny słuszny dowód dysponowania określonymi towarami, w określonych cenach - cenników. Takimi dowodami są bowiem także w/w FV czy oferty handlowe dotyczące zakupu określonego towaru, materiału.
Raz jeszcze należy podkreślić, że GM poprzez ich przedstawienie wskazał, ujawnił ceny jednostkowe, po których aktualnie dokonuje zakupu określonych towarów. GM z ostrożności raz jeszcze oświadcza, że ceny te będą dla niego obowiązywały przy realizacji w/w zamówienia w 2025r. I te ceny GM uwzględnił w złożonej ofercie. Brak szczegółowej kalkulacji temu nie przeczy: przy wynagrodzeniu ryczałtowym jej posiadanie nie jest bowiem ani konieczne, ani wymagane.
Co do KRS do Odwołujący błędnie ocenił jego znaczenie. KRS nie jest oczywiście dowodem na dostępność dla GM materiałów czy określonych cen jednostkowych. KRS Spółki potwierdza natomiast adres siedziby GM, a więc bliskość zakładu GM w stosunku do terenu wykonywania robót. Odwołujący zwyczajnie błędnie powyższe zinterpretował. Raz jeszcze GM podkreśla, że posiada własny park maszynowy i zatrudnia wykwalifikowaną kadrę w ramach stałego zatrudnienia. Nie musi ponosić dodatkowych kosztów najmu ani usług podwykonawczych, co znacząco ogranicza koszty. GM oszczędza więc na logistyce, transporcie i czasie pracy, co wpływa na ogólną konkurencyjność ceny. Ponadto dzięki lokalnemu rozpoznaniu rynku usług i materiałów, GM uzyskała preferencyjne ceny od stałych poddostawców i partnerów. To pozwala GM zredukować koszty bez obniżania jakości.
Podobnie należy ocenić także fakt i wypływ na poziom ceny oferty okoliczność jednoczesnej realizacji przez GM wielu robót. Powyżej wyjaśniono znaczenie załączonych do wyjaśnień FV, ofert handlowych oraz KRS. Z uwagi na to, że GM jednocześnie realizacji wiele lokalnych robót, de facto koszt zakupu materiałów, realny koszt roboczogodziny obniża się, a brak przestojów dodatkowo sprawia, że prace realizowane są szybko i są jednocześnie stosunkowo tanie. Tak, jak wskazał Odwołujący - mimo że okoliczności te mogą być wspólne czy tożsame wręcz dla wielu wykonawców, to jeśli mimo to cena oferty GM była najniższa, to świadczy to jedynie o tym, że GM założył znacznie mniejszy zysk (a i tak dla GM wystarczający), aniżeli inni wykonawcy, a ponadto że GM ma doskonałe rozeznanie w lokalnym rynku. Wreszcie GM to firma, której zależy przede wszystkim na szybkiej realizacji dobrze wykonanych robót, które będą służyć lokalnej społeczności przez wiele lat. Być może Odwołujący ma inne priorytety. Co istotne GM realizowała już zamówienia o porównywalnym zakresie i charakterze, również za porównywalną cenę. Wszystkie zostały wykonane należycie i bez opóźnień.
Co ciekawe, w wielu poprzedzających realizację robót postępowaniach Przystępujący „współzawodniczył" z Odwołującym. Dodatkowo przy zamówienia pn. „ Przebudowa drogi powiatowej nr 1331 D Ujeździec Wielki (w terenie zabudowanym)", Spółka GM także składała wyjaśnienia co do rażąco niskiej ceny (wynagrodzenie ryczałtowe), jej oferta została wybrana, a roboty wykonane należycie i terminowo. Spółce GM zamawiający udzielali zamówień, mimo że ceny ofertowe GM były znacznie niższe od cen ofertowanych przez Odwołującego, a i tak GM terminowo i należycie zrealizowała zlecone jej prace. Należy przy tym mieć na uwadze, że różnica kwotowa między ceną oferowaną przez GM a Odwołującego w n/w wypadkach była znacznie większa niż w przedmiotowym wypadku, gdzie nie przekracza 100 tys. PLN
Dowód: informacje z otwarcia ofert wraz z protokołami odbiorów końcowych dla n/w postępowań:
-„ Przebudowa drogi powiatowej nr 1331D Ujeździec Wielki (w terenie zabudowanym)" + wyjaśnienia Spółki GM co do rażąco niskiej ceny,
-„ Przebudowa drogi powiatowej nr 1111 D Laskowa - Korzeńska - Etap II",
-„Rozbudowa drogi powiatowej nr 1490D i 1485D w Domasławicach",
-„Budowa chodnika w obrębie skrzyżowania drogi wojewódzkiej (dawna DK nr 5) i drogi powiatowej nr 1337D do m. Machnice"
Dowód: informacje od zamawiających na temat ofert składanych przez Przystępującego/na temat robót wykonanych przez Odwołującego - referencje
Istotnym jest też fakt, że Odwołujący wielokrotnie popełnia błędy i omyłki w swych ofertach (na dużą skalę), co sprawia, że często wymagają one poprawy, być może także i w tym wypadku nie dokonał prawidłowej kalkulacji.
Dowód: zawiadomienie ZDP w Trzebnicy o poprawieniu oczywistych omyłek
GM dysponuje także bardzo doświadczoną kadrą. Średni czas pracowników specjalistycznych to 10-15 lat w firmie GM. Mają oni już zatem nie tylko pełne rozeznanie o sposobie wykonywania danych prac, ale i o specyfice pracy w GM.
Dowód: zanonimizowana lista pracowników wraz ze stażem pracy w GM
Odwołujący podnosi, że GM nie spełnił oczekiwań Zamawiającego, tj. nie przedłożył szczegółowego wyjaśnienia, ani kalkulacji cenowej, w tym w zakresie roboczogodziny. Tymczasem GM wskazał, że minimalna stawka wynagrodzenia za roboczogodzinę pracownika wykonującego pracę fizyczną to w GM 30,50 zł brutto. Skoro minimalne wynagrodzenie ustalone ustawowo to aktualnie 4.666,00 zł brutto miesięcznie, a zazwyczaj w miesiącu mamy 160 h pracy, to okazuje się, że wynagrodzenie w GM (nie licząc dodatków, premii itp.) jest znacznie wyższe (4.666,00 zł /160h=29,16zł brutto).
Dowód: zaświadczenie z kadr - w aktach sprawy
Odwołujący nieprawidłowo ocenił także znaczenie przedłożonych przez GM kopii dowodów rejestracyjnych. Dzięki tym dokumentom GM wykazał, iż posiada własny sprzęt niezbędny do realizacji prac (np. koparka gąsienicowa), a ponadto środki transportu dla towarów, czy osób. Odwołujący tymczasem znów w „swoim stylu" interpretuje tego typu dokumenty, podnosząc, iż koparką gąsienicową lub ładowarką przegubową transport materiałów czy osób nie jest możliwy. To oczywiste. Sprzęty te mają inne znaczenia i inaczej będą wykorzystywane przez GM niż założył to Odwołujący. Będą przy tym wystarczające dla realizacji zamówienia.
Dowód: kopie dowodów rejestracyjnych pojazdów GM - w aktach sprawy
Zaoferowana przez GM oferta uwzględnia także poziom waloryzacji wynagrodzenia według wskazań GUS. GM zawsze przy swych kalkulacjach przyjmuje od 8 - 15 %, w tym wypadku przyjął 10% wzrostu cen. Jest to naturalne i nie może być traktowane jako nadzwyczajny wzrost cen, co potwierdza orzecznictwo, zwłaszcza przy wynagrodzeniu o charakterze ryczałtowym.
Dla przykładu: wyrok Sądu Najwyższego I CSK 218/18 z dnia 24.05.2019r. czy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie XXV 867/13 z dnia 22.12.2020r., gdzie wzrost cen materiałów budowlanych o ponad 23% , a asfaltu o ponad 24% - należy uznać za ekstremalne, których dany wykonawca nie był w stanie uwzględnić w ofercie.
Innymi słowy GM nie musiał wprost wskazywać Zamawiającemu jaki wzrost cen przyjął dla kalkulacji oferty, zwłaszcza przy ryczałtowym określeniu wynagrodzenia, skoro przyjął wzrost uznany za typowy, normalny.
W ocenie GM złożone przez nią wyjaśnienia, oświadczenia de facto pod rygorem odpowiedzialności karnej potwierdzają powyższe okoliczności.
Podobnie należy ocenić zarzuty Odwołującego do konkretnych pozycji kosztorysowych. Jak wskazano wyżej GM złożył wyjaśnienia według zapisów i szczegółowości przedmiaru przygotowanego przez Zamawiającego. Skoro zatem mowa o wynagrodzeniu ryczałtowym, to jako całość należy oceniać cenę złożonej przez GM oferty, a nie jej poszczególne elementy. Inna technologia wykonania poszczególnych przepustów nie ma zatem znaczenia.
A zatem kalkulację dla przepustów czy podbudowy: ważna jest cena ryczałtowa jako wartość globalna, a nie jednostkowa, o czym była mowa już wyżej. W tym miejscu GM ponadto zapewnia, że w zaoferowanej cenie zastosuje kruszywo grube i zapewni właściwe przygotowanie mieszanki. Odwołujący w odwołaniu nie wskazał (nie podniósł zarzutu), iż cena oferty Przystępującego jako całość jest rażąco niska, ale wskazał na wycenę niektórych składników jednostkowych podając iż zawierają niska cenę. Tym samym przy wynagrodzeniu ryczałtowym nawet wykazanie zbyt niskiej ceny za wykonanie jakiegoś elementu przedmiotu zamówienia nie może skutkować co do zasady uznaniem całej ceny za rażąco niska i w konsekwencji powodować odrzucenie takiej oferty w oparciu o przepisy PZP.
Innymi słowy:
a)GM wyczerpująco wyjaśniła co sprawiło, że cena złożonej oferty jest tak niska,
b)GM przedstawiła kalkulację, ale w nie ma ona większego znaczenia przy cenie ryczałtowej, gdzie liczy się wartość globalna,
c)GM przedstawiła FV oraz oferty handlowe obrazujące stawki zakupu poszczególnych materiałów dostępne dla GM,
d)Dowody przedłożone przez GM są wiarygodne i w ocenie GM przekonujące.
Tym samym GM uzasadnił poziom cen, które złożyły się na złożoną przez niego ofertę. To, że GM jako wykonawca miał swobodę w przedłożeniu takich, a nie innych dowodów, którego jego zdaniem uzasadniają treść (wartość) oferty wobec braku naruszenia przez Zamawiającego konkretnych dowodów potwierdza także orzecznictwo, dla przykładu wyrok KIO z 17.04.2025r. KIO 1153/25, zgodnie z którym:
„(...) W orzecznictwie wskazuje się, że rygor dowodowy, który ustawa Pzp nakłada na wykonawcę w przypadku wezwania go do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny nie oznacza konieczności składania ściśle określonego katalogu dowodów w każdym przypadku oraz odniesienia się do wszystkich zagadnień wskazanych przykładowo w ustawie Pzp. Ponadto, jak stwierdziła Krakowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 15 grudnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt KIO 3594/23, skoro w wezwaniu zamawiający nie domagał się przedłożenia określonych dowodów na potwierdzenie sposobu skalkulowania ceny, to nic nie stało na przeszkodzie, aby wykonawca udowodnił brak rażąco niskiej ceny takimi dowodami, które jego zdaniem wystarczająco uzasadniają przyjętą wycenę przedmiotu zamówienia (także wyroki KIO: z dnia 18 sierpnia 2022 r. o sygn. akt KIO 2039/22 oraz z dnia 26 kwietnia 2023 r. o sygn. akt KIO 1027/23). Co również istotne, ocena złożonych w trybie art. 224 ustawy Pzp wyjaśnień nie może sprowadzać się tylko do formalnego aspektu. Ściśle formalne podejście mogłoby bowiem skutkować eliminacją ofert, które nie zawierają ceny rażąco niskiej, tj. ofert, których cena jest realna i rynkowa (...)".
Wreszcie należy wskazać raz jeszcze, że cena ofertowa GM jest niewiele bo ok 90 tys. PLN droższa, aniżeli cena ofertowa Odwołującego. Oczywistym jest, że przy takiej wartości zamówienia, taka różnica ma niewielkie znacznie. Zresztą w ostatnim czasie wiele miało miejsce postępowań przetargowych, w których oferta GM znacznie tańsza od konkurencji, w tym od ofert składanych przez Odwołującego była wybierana, a GM z sukcesem, tj. terminowo i w najwyższej jakości realizacji roboty budowalnej.
Niewątpliwie zatem zarówno oferta GM, jak i złożone wyjaśnienia/uzupełnienie do treści oferty spełnia ustawowe wymagania, tj. GM rzetelnie i konkretnie nie tylko wyjaśnił zapisy oferty, ale i w złożonych wyjaśnieniach potwierdził (rozszerzył) swe podejście i rozumienie tematu. Nie jest tak, że treść oferty czy wyjaśnień złożonych przez GM jest ogólnikowa i nie poparta żadnymi argumentami, dowodami, zwłaszcza w sytuacji, gdy Zamawiający zażądał wskazania ceny kompleksowej - ryczałtowej, gdzie poszczególne jej składanki mają jedynie marginalne, poboczne czy dodatkowe znacznie.
2.Odnośnie zarzutu naruszenia art. 239 ust. 1 PZP w zw. z art. 16 pkt 1) i 2) PZP
Z uwagi na okoliczności opisane w pkt 1 niniejszego pisma bezsprzecznie należy stwierdzić, że oferta złożona przez GM jest ofertą nie tylko najtańszą, ale i najkorzystniejszą, a Zamawiający prawidłowo i zgodnie z PZP dokonał jej wyboru.
3.Podsumowanie
Niewątpliwie zatem oferta GM jest ofertą najkorzystniejszą w zorganizowanym przez Zamawiającego postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
Cena oferty GM została ustalona w sposób realny i ekonomicznie uzasadniony, uwzględniając:
-posiadanie niezbędnego sprzętu i personelu (brak kosztów najmu i rekrutacji),
-zakup materiałów w cenach preferencyjnych,
-bliskość placu budowy (niższe koszty logistyczne),
-doświadczenie w realizacji podobnych zamówień,
-wykonanie prac głównie siłami własnymi.
Cena nie została skalkulowana błędnie ani nierzetelnie - wynika z pozycji rynkowej GM, organizacji pracy i doświadczenia, a potwierdziły to dowody złożone przez GM wraz z wyjaśnieniami.
Wreszcie zgodnie z doświadczeniem Spółki GM wielokrotnie mamy do czynienia z sytuacją, gdy zamawiający wszczynane postępowania dotyczące robót budowlanych opierają o dokumentację i kosztorysy opracowywane 2, 3 lata temu, gdy ceny materiałów oraz koszty ogólne robót były dużo wyższe niż obecnie, co sprawia, że aktualne oferty wykonawców zazwyczaj są niższe niż kwoty przeznaczane przez zamawiających na realizację danego zamówienia.
Wobec powyższego - wnoszę jak na wstępie.
Załączniki
-odpis pisma w załącznikami
-odpis pełnomocnictwa dla r.pr. D.K.
-informacje z otwarcia ofert wraz z protokołami odbiorów końcowych dla n/w postępowań:
-„ Przebudowa drogi powiatowej nr 1331 D Ujeździec Wielki (w terenie zabudowanym)",
-„ Przebudowa drogi powiatowej nr 1111 D Laskowa - Korzeńska - Etap II",
-„Rozbudowa drogi powiatowej nr 1490D i 1485D w Domasławicach",
-„Budowa chodnika w obrębie skrzyżowania drogi wojewódzkiej (dawna DKnr 5) i drogi powiatowej nr 1337D do m. Machnice"
-kopia informacji od zamawiających- referencje
-zawiadomienie ZDP w Trzebnicy o poprawieniu oczywistych omyłek
-wykaz osób.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła
Postępowanie odwoławcze przed Krajową Izbą Odwoławczą zwaną dalej „Izbą” prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 11.09.2019 r. Prawo zamówień publicznych (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 z późn.zm.) zwanej dalej „pzp”.
Odwołanie złożył odwołujący w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonym w trybie podstawowym z opcją oferty dodatkowej (art.275 pkt 2 pzp) pn.: „Budowa sieci trasy rowerowej w ramach "Dolnośląskiej Cyklostrady" - Trasa Kamienna w Gminie Zawonia". Wewnętrzny numer sprawy: GPI.PZP2.2025.
Wartość prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia nie przekracza wartości progów unijnych. Ogłoszenie o prowadzonym postępowaniu przez zamawiającego podlegało publikacji w Biuletynie Zamówień Publicznych i nastąpiło 2 kwietnia 2025r. w nr 2025/BZP 00173178.
Odwołujący kopię odwołania przekazał Zamawiającemu w dniu 25 sierpnia 2025 r. drogą elektroniczną na adres mailowy oraz za pośrednictwem platformy zakupowej. Izba potwierdza wniesienie odwołania w ustawowo przewidzianym terminie (art. 515 ust. 1 pkt 2) lit. a) pzp).
Odwołujący składając odwołanie przywołał następującą podstawę prawną pzp wniesienia odwołania: art. 505 ust. 1, art. 513 pkt 1) i 2) oraz art. 514 ust. 1, art. 515 ust. 1 pkt 2) lit. a) pzp i wskazał następujące czynności Zamawiającego, które stanowią podstawę wniesionego odwołania: wadliwe badanie i oceny ofert, wadliwe czynności badania i oceny wyjaśnień rażąco niskiej ceny wykonawcy wybranego/ Przystępującego po stronie Zamawiającego/Przystępującego złożonych na wezwanie Zamawiającego z dnia 7 lipca 2025roku. W konsekwencji powyższych czynności Zamawiającego, Odwołujący zaskarżył zaniechania Zamawiającego odrzucenia oferty Przystępującego w sytuacji, gdy wykonawca ten wezwany do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie udowodnił, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska i nie wywiązał się z ciężaru obalenia domniemania rażąco niskiej ceny, a także w sytuacji, gdy Przystępujący nie udzielił wyjaśnień w zakresie wymaganym przez Zamawiającego w wezwaniu. W konsekwencji wskazania powyższych faktów Odwołujący zaskarżył zaniechania Zamawiającego polegające na zaniechaniu odrzucenia oferty wykonawcy wybranego/przystępującego, pomimo że jego oferta zawiera rażąco niską cenę i w konsekwencji dokonania wyboru oferty przystępującego jako najkorzystniejszej w prowadzonym postępowaniu co narusza zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Na podstawie wskazanych powyżej czynności i zaniechań Zamawiającego, które Odwołujący ocenił jako wadliwe w myśl obowiązującej pzp, sformułował następujące zarzuty:
1) art. 226 ust. 1 pkt 8) pzp w zw. z art. 224 ust. 1 i ust. 2 pzp w zw. z art. 224 ust.5 i ust.6 pzp w zw. z art. 16 pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy wybranego z powodu rażąco niskiej ceny w sytuacji, gdy:
a) oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wyjaśnienia przedstawione w piśmie z dnia 11.07.2025 r. nie uzasadniają i nie udowadniają ceny tej oferty, a tym samym Wykonawca nie wywiązał się ze spoczywającego na nim ciężaru dowiedzenia, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny i umożliwia wykonanie zamówienia - nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny (a tym samym zamawiający dokonał błędnej i dowolnej oceny złożonych przez wykonawcę wyjaśnień);
b) Wykonawca wybrany nie udzielił wyjaśnień w zakresie wymaganym przez Zamawiającego w wezwaniu z dnia 07.07.2025 r., w szczególności nie złożył kalkulacji dotyczącej ceny całkowitej oferty dodatkowej, wbrew wyraźnemu żądaniu zawartemu w wezwaniu nie przedstawił dowodów potwierdzających podnoszone przez niego okoliczności na potwierdzenie, że cena oferty dodatkowej jest realna, (na podstawie analizy wyjaśnień nie sposób ustalić w jaki sposób GM SNADNA obliczył całą cenę ofertową. Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 07.07.2025 r. w odniesieniu do:
- pkt 3 i 4 wezwania nie wyjaśnił/ nie uzasadnił, co wpłynęło na przyjętą stawkę roboczogodziny oraz nie przedstawił kalkulacji przyjętej stawki roboczogodziny ani dowodów, a także nie przedstawił kalkulacji i dowodów potwierdzających, że zaoferowana cena uwzględnia minimalne wynagrodzenie w 2025 r.;
- pkt 5 wezwania nie przedstawił kalkulacji ani dowodów dotyczących uwzględnienia w zaoferowanej cenie ewentualnych zmian cen, do czasu waloryzacji przewidzianej w projekcie umowy ani na jakich wskaźnikach przyjął założenia co do ewentualnej zmiany cen;
- pkt 6 wezwania wbrew wyraźnemu żądaniu zawartemu w wezwaniu nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających podnoszone przez niego okoliczności;
- pkt 7 wezwania nie przedstawił szczegółowych kalkulacji dla trzech przepustów i podbudowy, z powodu braku przedstawienia szczegółowych kalkulacji nie sposób ustalić czy złożone przez GM SNADNA oferty dostawców rzeczywiście zostały uwzględnione przez tego Wykonawcę podczas kalkulacji ceny ofertowej,
c) cena ofertowa Wykonawcy wybranego nie pozwala na zrealizowanie zamówienia w sposób zgodny z oczekiwaniami Zamawiającego;
2) art. 239 ust. 1 pzp w zw. z art. 16 pkt 1) i 2) pzp przez wybór jako najkorzystniejszej oferty w postępowaniu, oferty złożonej przez Wykonawcę w sytuacji gdy złożona przez niego oferta podlega odrzuceniu z uwagi na fakt, że zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, a dodatkowo Wykonawca nie udzielił wyjaśnień w zakresie wymaganym przez Zamawiającego, a w konsekwencji nierówne traktowanie wykonawców i naruszenie zasad uczciwej konkurencji, przez co też postępowanie straciło walor przejrzystości.
Podsumowując zarzuty odwołania sprowadzają się do rażąco niskiej ceny oferty Wykonawcy wybranego/ Przystępującego po stronie zamawiającego, w związku z nie sprostaniem, w ocenie Odwołującego, wezwaniu Zamawiającego do wyjaśnienia ceny. W konsekwencji tego zarzutu odwołujący formułuje kolejny zarzut braku wyboru najkorzystniejszej oferty oraz naruszenia zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Wobec tak postawionych zarzutów Zamawiającemu, Odwołujący żąda uwzględnienia odwołania i nakazania Zamawiającemu następujących czynności: unieważnienia wyboru oferty Przystępującego jako oferty najkorzystniejszej, odrzucenie oferty Przystępującego z uwagi na fakt, że zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, ponieważ złożone przez Przystępującego wyjaśnienia nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, a dodatkowo Wykonawca nie udzielił wyjaśnień w wymaganym przez Zamawiającego zakresie, powtórzenie czynności badania i oceny ofert wykonawców biorących udział w Postępowaniu z wyłączeniem oferty Przystępującego.
Izba przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sporu zbadała czy w sprawie nie występują przesłanki do odrzucenia odwołania, rozpatrywane z urzędu i wymienione w art. 528 pzp. Izba takich przesłanek nie stwierdziła, ani też takie wnioski nie zgłosił Zamawiający i Przystępujący, którego Izba dopuściła do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego również z powodu braku wniosku przeciwnego, czy też opozycji zgłoszonych przez Odwołującego i Zamawiającego, w związku z wymaganiami ustawowymi regulowanymi przepisami art. 525 i art. 526 pzp.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sporu Izba zbadała i oceniła czy Odwołujący ma interes w uzyskaniu zamówienia, w myśl przepisu art.505 ust.1 pzp., stwierdzając jego posiadanie, zgodnie z stanem faktycznym i prawnym zawartym w odwołaniu, a co skutkuje przekazaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie w myśl art.530 pzp.
W tym miejscu Izba zaznacza, że we wstępnej części uzasadnienia wyroku znajduje się treść odwołania (str. 2-21), odpowiedź Zamawiającego na odwołanie (str.22-42) i stanowisko Przystępującego (str. 42-51).
Zamawiający i Przystępujący udzielając odpowiedzi na złożone odwołanie wnieśli o jego oddalenie w całości, składając tak jak Odwołujący wnioski dowodowe wynikające ze złożonych ofert w tym ofert dodatkowych przez uczestniczących w postępowaniu wykonawców, wezwań zamawiającego do wyjaśnienia zaoferowanych cen, zwłaszcza w związku z wartością zamówienia ustaloną przez zamawiającego powiększoną o należny podatek od towarów i usług w trybie art. 224 ust.1 i ust.2 pkt 1) pzp oraz udzielonych wyjaśnień przez Przystępującego, jak i Odwołującego, mając na uwadze treść art.224 ust.3 i 4 oraz ust.5 i 6 pzp. Izba dopuściła i przeprowadziła na rozprawie wnioskowane dowody zarówno w złożonych pismach stron i uczestnika, jak i wnioskowanych na rozprawie oraz wynikających w przekazanej do akt sprawy prowadzonej dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia przez Zamawiającego.
Izba przeprowadziła postępowanie wyjaśniające i dowodowe, na posiedzeniu i rozprawie, uwzględniła argumentację formalną i prawną stron i uczestnika, zawartą w złożonych pismach to jest w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, jak i w stanowisku przystępującego.
Izba dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania, w związku z podniesionymi zarzutami w odwołaniu, co do przywołanych w nich faktów i przepisów prawa, które miałyby istotny wpływ na wynik postępowania, w myśl art. 554 ust.1 pkt 1) pzp.
Izba podziela argumentację formalną i prawną reprezentowaną przez Zamawiającego w odpowiedzi na odwołanie z dnia 30 września 2025r. zawartą na stronach uzasadnienia wyroku strony od 22- 42 i Przystępującego z dnia 29 września 2025r. zawartą na stronach uzasadnienia wyroku strony od 42- 51.
W ocenie Izby wykonawca wybrany na wezwanie zamawiającego złożył odpowiednie wyjaśnienia co do sposobu, metody wyliczenia ceny, przedstawiając odpowiednie dowody, w ramach obowiązujących dokumentów postępowania. Izba rozstrzygając spór miała na uwadze fakt, że cena w tym postępowaniu ma charakter wynagrodzenia ryczałtowego, a nie wynagrodzenia kosztorysowego, co kształtuje obowiązki wykonawcy związane z złożeniem oferty w tym zakresem wynikającego z tego faktu obowiązku przedstawienia sposobu wyliczenia ceny. Pojęcie kosztorys szczegółowy nie zostało zdefiniowane w dokumentacji postępowania, co ma znaczenie przy wynagrodzeniu ryczałtowym, a przez to jest nieskuteczne w stosunku do wykonawców. Podnoszone argumenty odwołania o istotnym elemencie ceny co do przepustów wycenionych na kwoty 8.200,00zl. również odwołujący nie udowodnił. Drugim elementem przeważającym za oceną zarzutu rażąco niskiej ceny oferty wykonawcy wybranego jest fakt, że wykonawcy składający oferty przedstawili ceny znacznie odbiegające poniżej wyceny zamówienia przez zamawiającego (wartość zamówienia netto i brutto) oraz, że cena oferty odwołującego jest porównywalna z ceną oferty wykonawcy wybranego.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art.557 i art.574 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2022 r. poz. 1710 ze zm.) stosownie do jego wyniku, zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 1) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437) zwanego dalej „rozporządzeniem”, zaliczając w poczet postępowania odwoławczego koszt wpisu od odwołania, uiszczony przez odwołującego w kwocie 10.000,00 złotych i zasądzając na rzecz zamawiającego, od odwołującego zwrot kwoty 4.635,00 zł. stanowiących uzasadnione koszty poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego (3500 wynagrodzenie pełnomocnika i 805 koszty dojazdu). Wniosek kosztowy pełnomocnika przystępującego nie uwzględniono z uwagi na treść § 8 ust. 2 pkt 2) i pkt 3) ww. rozporządzenia.
Przewodnicząca:…………………………