Sygn. akt: KIO 3420/25
WYROK
Warszawa, dnia 26 września 2025 roku
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodnicząca: Beata Pakulska-Banach
Członkowie: Michał Pawłowski
R.S.
Protokolant: Tomasz Skowroński
po rozpoznaniu odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 13 sierpnia 2025 roku przez wykonawcę ENPROM spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie w postępowaniu prowadzonym przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne Spółka Akcyjna z siedzibą w Konstancinie - Jeziorna
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy ENVIESA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w Gliwicach, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie w części, tj. w zakresie zarzutu nr 1 opisanego w petitum odwołania i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w ramach Pakietu Katowice, Pakietu Poznań i Pakietu Bydgoszcz z dnia 4 sierpnia 2025 roku oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty wykonawcy ENVIESA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w Gliwicach na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Prawo zamówień publicznych.
2. W pozostałym zakresie oddala odwołanie.
3. Kosztami postępowania obciąża odwołującego ENPROM spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie w części 1/2 oraz zamawiającego Polskie Sieci Elektroenergetyczne Spółka Akcyjna z siedzibą w Konstancinie – Jeziorna w części 1/2 i:
3.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych), uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3600 zł (słownie: trzy tysiące sześćset złotych), poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
3.2. zasądza od zamawiającego Polskich Sieci Elektroenergetycznych Spółka Akcyjna z siedzibą w Konstancinie – Jeziorna na rzecz odwołującego wykonawcy ENPROM spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie kwotę 5700 zł (słownie: pięć tysięcy siedemset złotych), należną odwołującemu, po stosunkowym rozdzieleniu, część kosztów postępowania odwoławczego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: ……………………………..
Członkowie: ……………………………...
………………………………
Sygn. akt: KIO 3420/25
UZASADNIENIE
Zamawiający - Polskie Sieci Elektroenergetyczne Spółka Akcyjna z siedzibą w Konstancinie - Jeziorna - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia sektorowego w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320, ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”, na realizację zadania pn.: „Świadczenie usług w zakresie likwidacji awarii na liniowych obiektach elektroenergetycznych PSE S.A. na obszarze ZKO w Katowicach, ZKO w Poznaniu i ZKO w Bydgoszczy w latach 2026-2028.”, numer referencyjny: 2025/WNP-0009-DU-RAD-BO.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 28.04.2025 r., numer publikacji ogłoszenia: 270371-2025, numer wydania Dz.U. S: 82/2025. Wartość zamówienia przekracza kwoty progów unijnych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp.
W dniu 13 sierpnia 2025 roku wykonawca ENPROM spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie (zwany dalej: „odwołującym”) wniósł odwołanie wobec następujących niezgodnych z Pzp czynności (działań i zaniechań) podjętych przez zamawiającego w Postępowaniu w ramach Pakietu Katowice, Pakietu Poznań i Pakietu Bydgoszcz:
1) zaniechania odrzucenia oferty złożonej w Postępowaniu w ramach Pakietu Katowice, Pakietu Poznań i Pakietu Bydgoszcz przez spółkę ENVIESA spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa („ENVIESA”), pomimo iż oferta ENVIESA podlegała odrzuceniu (w trzech pakietach) z uwagi na złożenie przez ENVIESA:
a) wyjaśnień nieuzasadniających ceny ENVIESA, tj. wyjaśnień, które nie dowiodły, że cena wykonawcy ENVIESA nie jest ceną rażąco niską,
b) oferty zawierającej rażąco niską cenę jednostkową usługi Wymiany łańcucha izolatorów typu ŁP na ŁP dla linii 400 kV) (cena wymiany łańcucha - bez kosztów izolatorów), ujętej w pozycji nr 11 tabel cenowych (w trzech pakietach),
c) oferty, której treść jest niezgodna z warunkami zamówienia, a cena została nieprawidłowo /błędnie obliczona;
2) wyboru w dniu 4 sierpnia 2025 r. oferty ENVIESA jako oferty najkorzystniejszej w Postępowaniu w ramach Pakietu Katowice, Pakietu Poznań i Pakietu Bydgoszcz, pomimo iż oferta ENVIESA nie jest najkorzystniejszą w Postępowaniu i podlegała odrzuceniu (w trzech pakietach) na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp oraz na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5) i 10) ustawy Pzp.
Zaskarżonym powyżej czynnościom (działaniom i zaniechaniom) zamawiającego odwołujący zarzucił naruszenie:
1) art. 226 ust. 1 pkt 8) w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty ENVIESA w Postępowaniu (w trzech pakietach) i wybór tej oferty jako najkorzystniejszej (w trzech pakietach), mimo że wyjaśnienia złożone przez wykonawcę ENVIESA nie uzasadniają ceny ENVIESA ani nie dowodzą, że cena oferty ENVIESA nie jest rażąco niska, a wręcz przeciwnie wyjaśnienia te wskazują, że ceny jednostkowe dla pozycji nr 7, 8, 9, 10, 12 w ogóle nie zostały wyjaśnione, zaś wyjaśnienia ceny jednostkowej usługi ujętej w poz. 11 tabel cenowych dla trzech pakietów w kwocie 490,00 zł netto, tj. 602,70 zł brutto wskazują, że jest to cena rażąco niska i została oszacowana:
a) z uwzględnieniem ceny za jeden łańcuch ŁP 400 kV w kwocie 283,00 zł netto, tj. 348,09 zł brutto, która to cena jest ceną nierynkową, nierealną, znacznie niższą niż wartość samych materiałów do wyprodukowania takiego łańcucha,
b) niezgodnie z warunkami zamówienia dotyczącymi szacowania stawek ofertowych za poszczególne prace, określonymi w § 2 Rozdziału II części II SWZ – OPZ oraz dotyczącymi zasad zagospodarowania odpadów, określonymi w § 18 części IV SWZ – projektu umowy
2) art. 226 ust. 1 pkt 5) i 10) ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty ENVIESA z Postępowania i wybór tej oferty jako najkorzystniejszej (w trzech pakietach), mimo że wyjaśnienia rażąco niskiej ceny złożone w Postępowaniu wskazują, że treść oferty ENVIESA jest niezgodna z warunkami zamówienia, a cena została obliczona błędnie.
Odwołujący podkreślił, że ENVIESA dokonała wyceny, jak i przewidziała realizację przedmiotu zamówienia, dla którego prowadzone jest Postępowanie, w sposób niezgodny z warunkami zamówienia w rozumieniu art. 7 pkt 29 Pzp, tj. ENVIESA przyjęła do kalkulacji ceny jednostkowej dla usługi ujętej w poz. 11 tabeli cenowej (Wymiana łańcucha izolatorów typu ŁP na ŁP dla linii 400 kV) (cena wymiany łańcucha - bez kosztów izolatorów) nieprawidłowe założenia dotyczące zagospodarowania odpadów, pozostające w sprzeczności z wymaganiami zamawiającego wyartykułowanymi w § 18 części IV SWZ – projektu umowy. Mianowicie, ENVIESA wskazała w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny, że cena za wymianę łańcucha ŁP została obniżona o zysk ze sprzedaży zużytego łańcucha (zysk w kwocie 50,30 zł brutto), co pozwoliło zaoferować cenę 602,70 zł brutto zamiast 653,01 zł brutto. Powyższe – zdaniem odwołującego - jest niezgodne z treścią ww. założeń dotyczących zagospodarowania odpadów, gdyż zgodnie z § 18.1 projektu umowy, metale ze zdemontowanego łańcucha stanowią własność zamawiającego i zapłata ceny następuje na rzecz zamawiającego.
Powyższe błędne założenie spowodowało istotne zaniżenie ceny jednostkowej usługi ujętej w poz. 11 tabeli cenowej (Wymiana łańcucha izolatorów typu ŁP na ŁP dla linii 400 kV) (cena wymiany łańcucha - bez kosztów izolatorów), w konsekwencji wpływając znacząco na globalny wynik kalkulacji ceny oferty ENVIESA.
Odwołujący zauważył, że wykonawca ENVIESA nie tylko błędnie przyjął, że sprzeda zużyty łańcuch, ale też w konsekwencji powyższego pominął w wycenie koszty zagospodarowania odpadów powstałych w wyniku realizacji prac zgodnie z procedurą ujętą w § 18 projektu umowy. Dodatkowo wskazał, że ENVIESA pominęła fakt konieczności utylizacji innych elementów łańcucha – szklanych, ceramicznych lub porcelanowych. Utylizacja tych elementów wymaga poniesienia przez wykonawcę dodatkowych kosztów, tj. za utylizację tych elementów wykonawca musi zapłacić. Utylizacja wiąże się w tym wypadku z kosztami, a nie z zyskiem.
Zdaniem odwołującego ENVIESA dokonała wyceny niezgodnie z istotnymi warunkami zamówienia dotyczącymi szacowania stawek ofertowych za poszczególne prace, określonymi w § 2 Rozdziału II części II SWZ – OPZ. Jak wynika z wyjaśnień, ENVIESA ujęła szereg elementów ceny jednostkowej dla pozycji nr 11 tabel cenowych w stawce za „gotowość”, podczas gdy stawka za gotowość i stawka za wymianę łańcuchów są stawkami odrębnymi, o określonych ściśle elementach wyceny.
Według odwołującego - opisane wyżej nieprawidłowości ujawnione w odniesieniu do jednej tylko ceny jednostkowej (dla poz. 11 tabel cenowych) pozwalają domniemywać, że te same błędne założenia zostały zastosowane także w pozostałych pozycjach tabel cenowych dotyczących usług wymiany łańcuchów.
Odwołujący dodał, że powyższe pozostaje w bezpośrednim związku z zarzutem opisanym w punkcie 1) powyżej.
3) art. 16 pkt 1) Pzp poprzez prowadzenie Postępowania w sposób naruszający zasady równego traktowania oraz niezapewniający zachowanie uczciwej konkurencji w związku z wyborem jako najkorzystniejszej oferty ENVIESA, w sytuacji, gdy oferta ENVIESA winna podlegać odrzuceniu na podstawie przepisów art. 224 ust. 6 Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp oraz na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5) i 10) ustawy Pzp.
Wobec powyższego odwołujący wnosił o merytoryczne rozpatrzenie przez Izbę odwołania i jego uwzględnienie w całości oraz o:
1) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji Postępowania oraz tych opisanych szczegółowo w treści odwołania, a także dowodów przedstawionych na rozprawie;
2) nakazanie zamawiającemu:
a) unieważnienia czynności wyboru oferty ENVIESA w Postępowaniu w ramach Pakietu Katowice, Pakietu Poznań i Pakietu Bydgoszcz,
b) przeprowadzenia ponownego badania i oceny ofert w Postępowaniu w ramach Pakietu Katowice, Pakietu Poznań i Pakietu Bydgoszcz,
c) odrzucenia oferty złożonej przez ENVIESA w Postępowaniu w ramach Pakietu Katowice, Pakietu Poznań i Pakietu Bydgoszcz jako zawierającej cenę rażąco niską, zawierającą błąd w obliczeniu ceny oraz niezgodną z warunkami zamówienia, dla którego prowadzone jest Postępowanie,
3) zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu.
W uzasadnieniu odwołania odwołujący podnosił, co następuje:
Odwołujący wskazywał, że zamawiający w toku badania i oceny ofert powziął wątpliwość co do realności ceny zaoferowanej przez ENVIESA i wezwał tego wykonawcę w dniu 23 czerwca 2025 r. do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ustawy Pzp w zakresie rażąco niskiej ceny, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu. Kolejnym pismem z dnia 26 czerwca 2025 r. zamawiający wezwał wykonawcę ENVIESA do złożenia wyjaśnień w zakresie kwot wskazanych w pozycji od 7 do 12 kolumna D tabel cenowych. W odpowiedzi na powyższe wezwania, ENVIESA, jednym pismem z dnia 27 czerwca 2025 r., przedstawiła lakoniczne wyjaśnienia (bez dowodów), w których podtrzymała cenę oraz oświadczyła, że kalkulacja została wykonana w sposób prawidłowy. Ponadto wskazano jedynie, że dzięki wieloletniemu doświadczeniu ENVIESA posiada ugruntowaną wiedzę i wypracowane rozwiązania pomagające obniżyć koszty realizacji. W pozostałym zakresie ENVIESA poprzestała na ogólnikowych deklaracjach dotyczących posiadania szerokich kontaktów, wypracowanej renomy, uczciwości i pewności realizacji, co pozwala uzyskać właściwą cenę.
W ocenie odwołującego ENVIESA nie udowodniła, aby cena oferty nie była rażąco niska.
Dalej odwołujący wskazywał, że wobec powyższego, zamawiający w dniu 1 lipca 2025 r. wystosował trzecie wezwanie wskazując na konieczność przedstawienia przez wykonawcę ENVIESA szczegółowych wyjaśnień, jednak w tym piśmie wezwanie zostało ograniczone jedynie do obowiązku wyjaśnienia pozycji nr 11 tabel cenowych (usługi wymiany łańcucha izolatorów typu ŁP dla linii 400 kV (cena wymiany łańcucha - bez kosztów izolatorów). Zamawiający nie ponowił wezwania do wyjaśnienia pozostałych pozycji z wezwania z dnia 27 czerwca 2025 r., pomimo że nie otrzymał stosownych wyjaśnień w zakresie pozycji 7, 8, 9, 10, 12 tabel cenowych. Odwołujący wyjaśnił też, że w odpowiedzi na powyższe wezwanie, ENVIESA przedstawiła jedynie poniższe rozbicie ceny z pozycji nr 11 tabeli cenowej (wskazując jednocześnie, że pozostałe z ww. elementów są albo pomijalne, albo ujęte w kosztach pracowników lub w stawce za gotowość):
• Praca pracowników w kwocie 304,92 zł brutto.
• Koszt zakupu kompletnego łańcucha 348,09 zł brutto, tj. 283,00 zł netto.
Jednocześnie ENVIESA wskazała, że łączny koszt usługi to 653,01 zł brutto, przy czym koszt ten został pomniejszony o kwotę 50,30 zł brutto mającą stanowić zysk wykonawcy ENVIESA ze sprzedaży zużytego łańcucha po jego wymianie, co miało pozwolić zaoferować ostatecznie cenę 602,70 zł brutto. Do wyjaśnień załączono na dowód kosztu zakupu łańcucha ŁP 400 kV – oferty dwóch dostawców.
Zdaniem odwołującego wyjaśnienia rażąco niskiej ceny złożone przez wykonawcę ENVIESA nie dowodzą, aby oferta wykonawcy ENVIESA nie zawierała ceny rażąco niskiej. Odwołujący zwrócił uwagę na fakt, że ENVIESA nie wyjaśniła cen z pozycji nr 7, 8, 9, 10, 12, wbrew wezwaniu z dnia 26 czerwca 2025 r., co zamawiający pominął jednak w kolejnym wezwaniu z dnia 1 lipca 2025 r. Z kolei wyjaśnienia pozycji nr 11 w tabelach cenowych, tj. kwoty 490 zł netto (602,70 zł brutto), nie uzasadniają realności zaoferowanej ceny, a wręcz wskazują, że cena jednostkowa jest rażąco niska. Odwołujący podkreślił, że ENVIESA przedstawiła jedynie koszt nabycia łańcucha i koszt pracy pracowników. Nie dokonała natomiast rozbicia kwoty 490 zł netto na wszystkie elementy – zgodnie z treścią wezwania Zamawiającego z dnia 1 lipca 2025 r., twierdząc, że elementy te są ujęte w kosztach pracowników lub są pomijalne, bądź są ujęte w cenie za utrzymanie gotowości. Tymczasem w § 2 Rozdziału II części II SWZ – OPZ wyraźnie wskazano, jakie prace są objęte stawką za gotowość, a jakie prace są objęte stawką za wymianę łańcucha. Odwołujący stwierdził, że są to stawki odrębne, o określonych ściśle elementach cenotwórczych, a tym samym niezgodne z warunkami zamówienia jest ujmowanie elementów stawki za wymianę łańcucha w pozycji 1- gotowość. Odnosząc się z kolei do ceny łańcucha odwołujący wskazywał, że przedstawione przez ENVIESA oferty dostawców tego łańcucha na kwoty ok. 350 zł brutto za łańcuch nie dowodzą prawidłowej kalkulacji ceny jednostkowej poz. 11, gdyż ceny te znaczącą odbiegają od cen rynkowych, czego zamawiający powinien być świadomy – jako podmiot posiadający wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu przedmiotowo tożsamych postępowań. Są to ceny znacznie poniżej kosztów samych materiałów niezbędnych do wytworzenia takiego łańcucha. Z ofert nie wynika, dla jakiego zapotrzebowania zostały one przygotowane. Jednocześnie odwołujący wskazał na załączone przez siebie dowody do odwołania, które miały potwierdzać, że cena ok. 350 zł brutto za łańcuch ŁP 400 kV jest ceną nierynkową, nierealną, skoro sam koszt materiałów jest znacząco wyższy.
Reasumując, odwołujący podnosił, że ENVIESA złożyła ofertę, w której cena jednostkowa realizacji usługi pod poz. 11 tabel cenowych (wymiana łańcucha ŁP 400 kV) została określona na poziomie niższym niż koszty samych materiałów niezbędnych do wyprodukowania łańcucha ŁP dla linii 400 kV, którego koszt zakupu stanowi jeden z elementów ceny jednostkowej ww. usługi. Zdaniem odwołującego, uzasadniony jest zatem wniosek, że podana przez ENVIESA cena jednostkowa dla poz. 11 tabel cenowych jest rażąco zaniżona. W konsekwencji, oferta wykonawcy ENVIESA nie może być uznana za rzetelnie przygotowaną, a wyjaśnienia rażąco niskiej ceny za dowodzące realności realizacji zamówienia na przedstawionych warunkach.
W dalszej kolejności odwołujący podnosił, że z wyjaśnień ENVIESA wynika, że cena jednostkowa dla pozycji 11 została obniżona o zysk ze sprzedaży złomu (zużytego łańcucha). Odwołujący zaznaczył przy tym, że metale ze zdemontowanego łańcucha stanowią własność zamawiającego – PSE S.A. i zysk ze sprzedaży złomu pochodzącego z tego łańcucha przypada zamawiającemu, gdyż rolą wykonawcy jest doprowadzenie do zawarcia umowy sprzedaży takiego złomu między zamawiającym a podmiotem trzecim. Cena ze sprzedaży płacona jest zamawiającemu, na podstawie wystawianej przez zamawiającego faktury, co wynika wprost z treści projektu umowy.
Odwołujący stwierdził, że powyższe oznacza, że przyjęte założenia do obliczenia ceny są niezgodne z warunkami zamówienia, a cena została błędnie obliczona – wykonawca nie tylko błędnie przyjął, że sprzeda zużyty łańcuch, ale też w konsekwencji powyższego pominął w wycenie koszty zagospodarowania odpadów powstałych w wyniku realizacji prac zgodnie z procedurą ujętą w § 18 projektu umowy. Wykonawca uwzględnił przy gospodarowaniu odpadami, jedynie pkt 5.9.5 OPZ. Brak jest natomiast jakiegokolwiek odniesienia do postanowień § 18 projektu umowy. Odwołujący zauważył też, że załączone do wyjaśnień ENVIESA faktury za sprzedaż złomu, wskazują na te kody odpadów metali, które wymienione są w § 18.1 projektu umowy jako stanowiące własność zamawiającego. Tym samym ENVIESA przyjęła – sprzecznie z warunkami zamówienia – że sprzeda z zyskiem zużyte łańcuchy.
Ponadto, odwołujący wskazywał, że ENVIESA – wbrew warunkom zamówienia na skutek ww. błędnego założenia o sprzedaży łańcucha – nie uwzględniła kosztów związanych z zagospodarowaniem odpadów, tj. z przeprowadzeniem procedury sprzedaży odpadów metali na rzecz zamawiającego, opisanej w § 18.2 projektu umowy. Dodatkowo ENVIESA pominęła fakt, że łańcuch ŁP 400 kV nie składa się wyłącznie z metali, ale także z elementów szklanych, ceramicznych lub porcelanowych. Utylizacja tych elementów wymaga poniesienia przez wykonawcę dodatkowych kosztów, tj. za utylizację tych elementów wykonawca musi zapłacić. Utylizacja wiąże się w tym wypadku z kosztami, a nie z zyskiem.
Reasumując odwołujący stwierdził, że w wyniku powyższego, ENVIESA złożyła ofertę nieodpowiadającą wymaganiom zamawiającego wskazanym w SWZ, a cena zawiera błąd – bezzasadne odliczenie kwoty zysku, powodujące dalsze obniżenie – już zaniżonej – ceny jednostkowej za usługę w poz. 11 tabel cenowych. Ponadto, zdaniem odwołującego, uzasadniony jest wniosek, że te same błędne założenia zostały przyjęte przy wycenie cen jednostkowych dla pozostałych usług wymiany łańcucha.
W dalszej kolejności odwołujący przytoczył brzmienie przepisów prawa, powołanych jako podstawa prawna podnoszonych zarzutów, a także odwołał się do orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej.
Finalnie, odwołujący stwierdził, że postępowanie, wbrew dyspozycji art. 16 pkt 1) Pzp, nie zostało przeprowadzone w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców. W tym zakresie odwołujący w sposób szczególny zwrócił uwagę na okoliczność nieodrzucenia oferty ENVIESA i wyboru oferty tego wykonawcy jako najkorzystniejszej, pomimo faktu trzykrotnego wezwania ENVIESA do wyjaśnienia ceny oraz pomimo nieuczynienia zadość wezwaniom zamawiającego i złożeniu wyjaśnień niezgodnych z treścią wezwań zamawiającego, tj.
1)nieprzedstawienia wyjaśnień cen dla pozycji nr 7, 8, 9, 10, 12 tabel cenowych;
2)przedstawienia wyjaśnień ceny dla pozycji nr 11 tabel cenowych:
a)bez rozbicia tej ceny na poszczególne czynności wymienione w treści wezwania,
b)wskazujących na założenia kalkulacji ceny niezgodne z warunkami realizacji zamówienia (obniżenie ceny o zysk ze sprzedaży metali stanowiących własność zamawiającego, ujęcie elementów cenotwórczych w stawce za gotowość, nieujęcie kosztów zagospodarowania odpadów innych niż metale ani kosztów zorganizowania sprzedaży metali na rzecz zamawiającego),
c)powołujących się na oferty sprzedaży łańcucha ŁP 400 kV zawierające ceny istotnie odbiegające od cen rynkowych takiego łańcucha, stanowiące jednocześnie ceny znacząco niższe niż sam koszt materiałów niezbędnych do wykonania łańcucha.
W oparciu o powyższe odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła co następuje:
Zgodnie z pkt IV ppkt 1) – 3) Części 1 specyfikacji warunków zamówienia (dalej: „SWZ”) przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług w zakresie likwidacji awarii na liniowych obiektach elektroenergetycznych PSE S.A. na obszarze ZKO w Katowicach, ZKO w Poznaniu i ZKO w Bydgoszczy w latach 2026-2028 zgodnie z zakresem określonym w Części II SWZ w podziale na następujące Pakiety:
a) Pakiet Katowice – Linie elektroenergetyczne na obszarze PSE S.A. ZKO w Katowicach
b) Pakiet Poznań – Linie elektroenergetyczne na obszarze PSE S.A. ZKO w Poznaniu
c) Pakiet Bydgoszcz – Linie elektroenergetyczne na obszarze PSE S.A. ZKO w Bydgoszczy
2) Przedmiot zamówienia obejmuje m.in.:
a) pełnienia gotowości przez brygady serwisowe Wykonawcy w celu terminowej realizacji przedmiotu zamówienia, w tym wykonywania prac mających na celu zabezpieczenie miejsca powstania awarii. Warunki gotowości, jakie musi spełniać Wykonawca w celu prawidłowej realizacji przedmiotu Umowy, są określone w § 5 Rozdziału I Części II SWZ,
b) wykonania oględzin awaryjnych na liniowych obiektach elektroenergetycznych,
c) wykonania prac mających na celu przeciwdziałanie, aby awaria nie wystąpiła lub nie rozprzestrzeniała się lub usuwania skutków awarii, występujących na liniowych obiektach elektroenergetycznych,
3) Szczegółowe określenie przedmiotu zamówienia znajduje się w Części II SWZ oraz Części IV SWZ.
W pkt XVI Części 1 SWZ Sposób obliczenia ceny w ppkt 3) – 5) zamawiający wskazał, że:
3) Cenę oferty należy obliczyć zgodnie z treścią Tabel cenowych dla danego Pakietu (stanowiących Wzór nr 10 A – C Części III SWZ).
4) Oferowana cena powinna zawierać wszystkie koszty Wykonawcy i opłaty zawiązane z realizacją zamówienia.
5) Ceny oraz ilości prac podane w Formularzu oferty służą jedynie na potrzeby oceny i porównania ofert. Rozliczenie wykonania prac będzie odbywać się na podstawie rzeczywistych ilości zrealizowanych prac i cen jednostkowych podanych w tabelach wyceny.
W Postępowaniu zostały złożone 4 oferty, w tym oferta wykonawcy ENVIESA z ceną brutto: Pakiet Katowice - 7.987.866,00 zł, Pakiet Poznań - 7.987.866,00 zł, Pakiet Bydgoszcz - 7.987.866,00 zł
oraz oferta odwołującego z ceną brutto: Pakiet Katowice - 8.148.135,00 zł, Pakiet Poznań - 8.836.935,00 zł, Pakiet Bydgoszcz - 8.590.935,00 zł.
W informacji o kwocie, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, zamawiający podał, że:
łączna wartość zamówienia netto – 37.386 000,00 zł (8.062.366,57 euro)
brutto – 45.984.780,00 zł (9.916.710,88 euro), w tym:
Pakiet Katowice - wartość zamówienia netto – 12.462.000,00 zł (2.687.455,52 euro)
brutto – 15.328.260,00 zł (3.305.570,29 euro)
Pakiet Poznań - wartość zamówienia netto – 12.462.000,00 zł (2.687.455,52 euro)
brutto – 15.328.260,00 zł (3.305.570,29 euro)
Pakiet Bydgoszcz - wartość zamówienia netto – 12.462.000,00 zł (2.687.455,52 euro)
brutto – 15.328.260,00 zł (3.305.570,29 euro).
Pismem z dnia 23 czerwca 2025 roku zamawiający wezwał wykonawcę ENVIESA do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny (Pakiet Katowice, Pakiet Poznań i Pakiet Bydgoszcz) wskazując, że: „Zgodnie z art. 224 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zmawiającego w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, Zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień w zakresie ceny za realizację zamówienia, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu, w szczególności w zakresie:
1. zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2. wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych;
3. zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
4. zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;
5. zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska”.
Termin złożenia wyjaśnień w powyższym zakresie zamawiający zakreślił na dzień 27.06.2025 r.
Z kolei pismem z dnia 26 czerwca 2025 roku zamawiający wezwał wykonawcę ENVIESA do złożenia wyjaśnień treści oferty wskazując, że:
„Działając na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych Zamawiający wzywa Państwa do złożenia wyjaśnień w poniższym zakresie.
W tabelach cenowych dla Pakietu Katowice, Poznań i Bydgoszcz w pozycji od 7 do 12 kolumna D Wykonawca podawał cenę jednostkową netto za wykonanie zabiegu.
Proszę o odniesienie się do wysokości kwoty podanej w pozycji 11 kolumna D mając na uwadze kwoty podane w pozycjach 7-10 i 12 kolumna D. Wyjaśnienie dotyczy wszystkich trzech Pakietów.”. Termin złożenia tych wyjaśnień został ustalony na dzień 1.07.2025 roku.
Wykonawca ENVIESA pismem z dnia 27.06.2025 roku złożył wyjaśnienia o następującej treści:
„ W odpowiedzi na wezwanie do udzielenia wyjaśnień, informujemy iż po ponownej weryfikacji podtrzymujemy podaną cenę za wykonanie prac wskazanych w postępowaniu przetargowym.
Wycena prac została opracowana na bazie wieloletnich doświadczeń w usługach budowlanych i projektowych na liniach napowietrznych wysokich i najwyższych napięć.
Posiadamy również ośmioletnie doświadczenie w świadczeniu usług eksploatacyjnych dla PSE na podstawie umów podwykonawczych spółek Elektrotim i Eltel Networks. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu posiadamy ugruntowaną wiedzę i wypracowane rozwiązania pomagające obniżyć koszty realizacji.
Potwierdzamy, iż kalkulacja została obliczona w sposób prawidłowy, w tym także dla wymiany Łańcuchów izolatorowych ŁP, jak również dla wszystkich pozostałych pozycji w wszystkich pakietach.
Stosujemy rozwiązania techniczne i realizujemy prace budowlane wg wieloletnich, wypróbowanych praktyk związanych przede wszystkim z energetyką zawodową. Z tych samych przyczyn posiadamy szerokie kontakty, wypracowana renomę uczciwości i pewności realizacji co pozwala nam uzyskać właściwą cenę.
Ponadto oświadczamy, że przyjęte dla obliczeń wartości są zgodne z przepisami dotyczącymi kosztów pracy (zgodnie z ustawą z dnia 10 października 2002 r.); oraz z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego i przepisami z zakresu ochrony środowiska.
Reasumując – przedstawiona przez nas oferta jest dla nas wiążąca, podtrzymujemy złożoną cenę oraz potwierdzamy jej zgodność z zapisami SWZ oraz obowiązującymi przepisami.”.
Do powyższych wyjaśnień wykonawca nie załączył żadnych dowodów.
Następnie pismem z dnia 1 lipca 2025r. zamawiający wezwał wykonawcę ENVIESA do kolejnych wyjaśnień. Mianowicie działając na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp zamawiający wezwał wykonawcę do wyjaśnień w zakresie:
„W odpowiedzi na Państwa pismo z dnia 27.06.2025 r. dotyczące wyjaśnień rażąco niskiej ceny (Pakiety: Katowice, Poznań, Bydgoszcz) wzywamy Państwa do złożenia szczegółowych wyjaśnień potwierdzających możliwość wykonania zabiegu pn. „Wymiana łańcucha izolatorów typu ŁP na ŁP dla linii 400 kV (cena wymiany łańcucha - bez kosztów izolatorów)” za cenę określoną w pozycji nr 11 tabel cenowych dla Pakietów Katowice, Poznań, Bydgoszcz.
Zgodnie z treścią par. 2 pkt. 2.4 Rozdziału II Część II SWZ zakres czynności dotyczący ww. zabiegu obejmuje:
• przedmiotowa praca uwzględnia w swoim zakresie wymianę łańcucha typu ŁP na taki sam typ łańcucha (wymiana 1:1, wymiana łańcucha typu ŁP na łańcuch typu ŁP)
• dokonanie uzgodnień formalno-prawnych umożliwiających wykonanie pracy, z wyłączeniem kosztów, o których mowa w §4 ust. 4.9 pkt. 4.9.8 Umowy,
• przygotowanie/likwidacja strefy pracy i dopuszczenie do prac,
• zabezpieczenie obiektów krzyżowanych podczas wykonywania prac wraz z uzyskaniem niezbędnych ich wyłączeń,
• transport izolatorów z jednej ze stacji ograniczających linię na miejsce prac. Dostawa izolatorów na jedną ze stacji ograniczających daną linię, na której będą wykonywane przedmiotowe prace, leży po stronie Zamawiającego, o ile Zamawiający we własnym zakresie nie dostarczył łańcuchów izolatorów na teren wykonywania prac,
• demontaż uszkodzonych łańcuchów izolatorowych,
• montaż kompletnego łańcucha izolatorów odpowiedniego typu wraz z niezbędnym osprzętem (zakup i dostawa osprzętu leży po stronie Wykonawcy),
• koszt materiałów (w tym osprzętu łańcucha izolatorów) – bez kosztów izolatorów porcelanowych/kompozytowych/kołpaków szklanych,
• zagospodarowanie odpadów,
• opracowanie i dostarczenie Zamawiającemu w formie drukowanej i elektronicznej dokumentacji w tym zaktualizowanego wykazu montażowego, profili podłużnych (dotyczy tylko sekcji w której były wykonywane prace).
W Państwa wyjaśnieniu prosimy o rozbicie zaoferowanej przez Państwa ceny dla pozycji nr 11 na poszczególne wyżej wymienione czynności (dotyczy Pakietu Katowice, Poznań, Bydgoszcz). Zamawiający prosi o przedstawienie kosztów nabycia osprzętu niezbędnego do zmontowania kompletnego łańcucha izolatorowego.”.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wykonawca ENVIESA udzielił bardziej szczegółowych wyjaśnień w dniu 4 lipca 2025 roku wyjaśniając sposób kalkulacji poz. 11 tabel cenowych, w tym m.in.:
- odniósł się do kosztu pracy pracowników (uśredniony czas pracy przy wymianie łańcucha 3 h – 3 osobowy zespół);
- wyjaśnił, że koszt z poz. 4 związany z zabezpieczeniem obiektów jest kosztem pomijalnym;
- wyjaśnił, że ewentualny koszt transportu izolatorów został wliczony w koszty związane z „gotowością”;
- w odniesieniu do poz. 8 wykonawca powołał się na ofertę otrzymaną od dostawcy na kompletny łańcuch ŁP;
- odnośnie kosztów zagospodarowania odpadów wykonawca wyjaśnił, że zagospodaruje pozyskany złom przez jego sprzedaż wyspecjalizowanym podmiotom i z tego tytułu uzyska 50,31 zł (uśredniona kwota), o którą to kwotę pomniejszył koszt wymiany łańcucha z poz. 11 tabeli cenowej.
- odnośnie kosztu wykonania dokumentacji z poz. 10 wykonawca wskazał, że nie wymaga to nakładu pracy jaki generowałby koszt możliwy do skalkulowania.
Reasumując swoje wyjaśnienia wykonawca ENVIESA wskazał, że na cenę usługi wymiany łańcucha ŁP w wysokości 602,70 zł składa się: praca pracowników – 304,92 zł brutto brutto oraz koszt zakupu kompletnego łańcucha – 348,09 zł, pomniejszone o zysk ze sprzedaży zużytego łańcucha po wymianie.
Do wyjaśnień z 4 lipca 2025 roku wykonawca załączył dowody w tym: umowy o pracę, aneksy do tych umów, porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy, raporty ZUS P RCA, fakturę zakupu pojazdu, ofertę handlową na zakup łańcucha, faktury dot. sprzedaży złomu.
Pismem z dnia 4 sierpnia 2025 roku zamawiający zawiadomił wykonawców uczestniczących w Postępowaniu o wyborze oferty najkorzystniejszej w ramach Pakietu Katowice, Pakietu Poznań i Pakietu Bydgoszcz, tj. oferty złożonej przez ENVIESA.
Wobec powyższej czynności oraz wobec zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy ENVIESA odwołujący wniósł odwołanie w dniu 13 sierpnia 2025 roku.
Informacja o wniesieniu odwołania została opublikowana na Platformie zakupowej zamawiającego w dniu 13 sierpnia 2025 r.
W dniu 18 sierpnia 2025 roku wykonawca ENVIESA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w Gliwicach (dalej także jako: „ENVIESA” lub „uczestnik postępowania”) zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego. Izba ustaliła, że zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego ww. wykonawcy spełnia wymagania określone w przepisach art. 525 ust. 1 i 2 ustawy Pzp.
W dniu 19 września 2025 roku zamawiający złożył do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odpowiedź na odwołanie, w której wnosił o oddalenie odwołania oraz o obciążenie odwołującego kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego.
Ponadto, w dniu 18 września 2025 roku uczestnik postępowania – ENVIESA złożył pismo procesowe, wnosząc o oddalenie odwołania.
Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając na rozprawie złożone odwołanie i uwzględniając dokumentację z niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz dowody i stanowiska stron i uczestnika postępowania odwoławczego złożone na pismach i podane do protokołu rozprawy zważyła, co następuje.
Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia przez niego szkody z uwagi na kwestionowane czynności zamawiającego.
Ponadto, Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.
Izba zaliczyła w poczet materiału dowodowego dokumenty złożone przez odwołującego, tj.:
- dokumentację zdjęciową łańcucha oferowanego w postępowaniu wraz z rysunkiem technicznym,
- wydruk z Polskich Norm: PN-E-05100-1 oraz PN-EN 50341-1,
- umowę nr OSP DI/INH/192/2015 zawarta przez Zamawiającego z IDS Energetyka Sp. z o.o. oraz ENPROM HVL Sp. z o.o. wraz z oświadczeniem dot. wykonania prac z zakresu demontażu,
- umowę sprzedaży złomu zawartą przez konsorcjum w składzie: ENPROM Sp. z o.o. oraz ENPROM SERWIS Sp. z o.o. wraz z fakturami VAT dot. sprzedaży złomu,
- wyciąg z kontraktu zawartego przez zamawiającego dot. sposobu utylizacji odpadów wraz z załącznikiem dot. listy rodzajów odpadów,
- umowę sprzedaży złomu i odpadów zawartą przez zamawiającego w dn. 16.09.2022 r.
Izba wzięła także pod uwagę jako stanowisko własne uczestnika postępowania po stronie zamawiającego – złożone przez niego opracowanie własne dot. porównania kosztów ofert uczestnika i odwołującego.
W ocenie Izby zarzuty odwołania częściowo się potwierdziły.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 – 6 ustawy Pzp:
1. Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.
2. W przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:
1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1, 5a i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;
2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.
3. Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć w szczególności:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2020 r. poz. 2207 oraz z 2023 r. poz. 1667) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
4. W przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi, zamawiający jest obowiązany żądać wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, co najmniej w zakresie określonym w ust. 3 pkt 4 i 6.
5. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.
6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 5, 8 i 10 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli:
5) jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia;
8) zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia;
10) zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.
Stosownie do art. 16 pkt 1 ustawy Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców.
W ocenie Izby potwierdził się zarzut nr 1 opisany w petitum odwołania dotyczący naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp w zakresie w jakim odwołujący wskazywał, że wyjaśnienia złożone przez wykonawcę ENVIESA nie uzasadniają ceny ENVIESA, ani nie dowodzą, że cena oferty ENVIESA nie jest rażąco niska. Izba podzieliła w pełni argumentację odwołującego w zakresie w którym wskazywał on, że: „W odpowiedzi na powyższe wezwania, ENVIESA, jednym pismem z dnia 27 czerwca 2025 r., przedstawiła lakoniczne wyjaśnienia (bez dowodów), w których podtrzymała cenę oraz oświadczyła, że kalkulacja została wykonana w sposób prawidłowy. Ponadto wskazano jedynie, że dzięki wieloletniemu doświadczeniu ENVIESA posiada ugruntowaną wiedzę i wypracowane rozwiązania pomagające obniżyć koszty realizacji. W pozostałym zakresie ENVIESA poprzestała na ogólnikowych deklaracjach dotyczących posiadania szerokich kontaktów, wypracowanej renomy, uczciwości i pewności realizacji, co pozwala uzyskać właściwą cenę. ENVIESA nie udowodniła, aby cena oferty nie była rażąco niska.”.
Przede wszystkim podkreślić należy, że jak wynika z dyspozycji art. 224 ust. 5 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Jednocześnie w sytuacji, gdy wykonawca nie udziela wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej ceny lub kosztu, to taka oferta podlega odrzuceniu (art. 224 ust. 6 ustawy Pzp) – zatem zamawiający ma obowiązek odrzucenia takiej oferty jako oferty z rażąco niską ceną.
Pierwsze wyjaśnienia złożone przez wykonawcę ENVIESA z dnia 27 czerwca 2025 roku nie sposób uznać za rzeczowe wyjaśnienia ceny oferty. Stanowią one w istocie deklarację wykonawcy o podtrzymaniu zaoferowanej ceny za wykonanie prac wskazanych w postępowaniu przetargowym. Wykonawca w wyjaśnieniach tych enigmatycznie przedstawił, że wyceny prac dokonał w oparciu o wieloletnie doświadczenie w analogicznych usługach, jak objęte niniejszym zamówieniem. W kolejnym zdaniu wykonawca ponownie potwierdził, że kalkulację obliczył w sposób prawidłowy, w tym także dla wymiany łańcuchów izolatorowych ŁP oraz dla pozostałych pozycji. Następnie zadeklarował, że stosuje rozwiązania techniczne i realizuje prace budowlane wg wieloletnich, wypróbowanych praktyk związanych z energetyką zawodową i z tego tytułu posiada szerokie kontakty i wypracował renomę uczciwości. Oświadczył również, że przyjęte dla obliczeń wartości są zgodne z przepisami dotyczącymi kosztów pracy (zgodnie z ustawą z dnia 10 października 2002 r.) oraz z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego i przepisami z zakresu ochrony środowiska.
Wykonawca ENVIESA w ramach powyższych wyjaśnień nie przedstawił jakichkolwiek miarodajnych założeń, które pozwoliły mu na osiągnięcie ceny na oferowanym poziomie. Wyjaśnienia z 27 czerwca 2025 roku sprowadzają się w istocie do gołosłownych deklaracji, zapewnień, że kalkulacja została dokonana w sposób prawidłowy. Przedstawione pismo nie zawiera jakichkolwiek wyjaśnień w jaki sposób wykonawca ENVIESA dokonał wyliczenia ceny oferty. Wbrew wezwaniu zamawiającego z dnia 23 czerwca 2025 roku, który pogrubionym drukiem wskazał na konieczność złożenia dowodów, wykonawca ENVIESA nie przedstawił ani jednego dokumentu/ dowodu.
Reasumując, stwierdzić należy, że wykonawca ENVIESA nie wyjaśnił i nie udowodnił, że cena oferty nie jest rażąco niska. Taka próba została podjęta dopiero po trzecim wezwaniu zamawiającego z dnia 1 lipca 2025 roku. W tym zakresie Izba uznaje, że trzecie wezwanie zamawiającego było bezzasadne - choć zostało wystosowane w trybie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp - a drugie wyjaśnienia złożone przez wykonawcę ENVIESA z 4 lipca 2025 roku złożone na podstawie tego wezwania Izba uznała za spóźnione.
Co do kwestii podstawy prawnej wezwań zarówno tego z dnia 26 czerwca 2025 roku, jak i z dnia 1 lipca 2025 roku, to należy zauważyć, że mimo iż zamawiający powołał się na przepis art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, to jednak jego celem było wyjaśnienie zaoferowanej ceny, o czym świadczą choćby następujące sformułowania:
„Proszę o odniesienie się do wysokości kwoty podanej w pozycji 11 kolumna D mając na uwadze kwoty podane w pozycjach 7-10 i 12 kolumna D. Wyjaśnienie dotyczy wszystkich trzech Pakietów” – wezwanie z 26 czerwca 2025 roku, czy też
„W odpowiedzi na Państwa pismo z dnia 27.06.2025 r. dotyczące wyjaśnień rażąco niskiej ceny (Pakiety: Katowice, Poznań, Bydgoszcz) wzywamy Państwa do złożenia szczegółowych wyjaśnień potwierdzających możliwość wykonania zabiegu pn. „Wymiana łańcucha izolatorów typu ŁP na ŁP dla linii 400 kV (cena wymiany łańcucha - bez kosztów izolatorów)” za cenę określoną w pozycji nr 11 tabel cenowych dla Pakietów Katowice, Poznań, Bydgoszcz – wezwanie z dnia 1 lipca 2025 roku.
Dodać należy, że w terminie zakreślonym w treści wezwania zamawiającego z dnia 26 czerwca 2025 roku, w którym zamawiający oczekiwał wyjaśnienia wysokości kwoty podanej w pozycji 11 kolumna D – tj. w terminie do 1.07.2025 r. – wykonawca ENVIESA nie udzielił stosownych wyjaśnień. Natomiast zamawiający, biorąc pod uwagę ogólnikowe wyjaśnienia wykonawcy z dnia 27 czerwca 2025 roku – dał wykonawcy kolejną szansę – wzywając do złożenia szczegółowych wyjaśnień potwierdzających możliwość wykonania zabiegu pn. Wymiana łańcucha izolatorów typu ŁP na ŁP dla linii 400 kV (cena wymiany łańcucha - bez kosztów izolatorów)” za cenę określoną w pozycji nr 11 tabel cenowych dla Pakietów Katowice, Poznań, Bydgoszcz.
Mając powyższe na uwadze Izba uznała, że potwierdził się zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty ENVIESA w Postępowaniu (w trzech pakietach) i wybór tej oferty jako najkorzystniejszej (w trzech pakietach), mimo że wyjaśnienia złożone przez wykonawcę ENVIESA nie uzasadniają ceny ENVIESA, ani nie dowodzą, że cena oferty ENVIESA nie jest rażąco niska – w zakresie opisanym powyżej.
Izba natomiast nie podziela zarzutu odwołującego w zakresie w jakim podnosił on, że ceny jednostkowe dla pozycji nr 7, 8, 9, 10 i 12 w ogóle nie zostały wyjaśnione, albowiem zamawiający nie wzywał do wyjaśnień w zakresie ww. pozycji. Zamawiający żądał przedstawienia wyjaśnień w zakresie ceny całkowitej za realizację przedmiotu zamówienia, a w ramach kolejnych wezwań domagał się wyjaśnienia wyceny pozycji nr 11 (mając oczywiście na uwadze okoliczność, że ceny we wskazanych przez odwołującego pozycjach są znacząco wyższe). Nie oznacza to jednak, że wykonawca był zobowiązany do wyjaśnienia poszczególnych pozycji (oprócz wspomnianej pozycji 11).
Izba nie podziela także stanowiska odwołującego, że wyjaśnienia ceny jednostkowej usługi ujętej w pozycji 11 tabel cenowych dla trzech pakietów wskazują, że jest to cena rażąco niska. Zdaniem Izby odwołujący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości swoich twierdzeń w tym zakresie. Zważyć należy, że wykonawca ENVIESA dołączył do drugich swoich wyjaśnień - z dnia 4 lipca 2025 roku oferty handlowe, z których wynika możliwość zakupu łańcucha izolatorów typu ŁP po cenach wskazanych przez wykonawcę. Odwołujący próbował negować te dowody, wyjaśniając, że koszt wytworzenia takiego łańcucha jest wyższy niż cena przedstawiona w tych ofertach, składając na potwierdzenie powyższego własne dowody. Niemniej jednak Izba stwierdziła, że dowody załączone do wyjaśnień wykonawcy ENVIESA z 4 lipca 2025 roku potwierdzają możliwość zakupu łańcucha izolatorów typu ŁP po wskazanych cenach, a wiarygodność tych dowodów nie została obalona przez dowody złożone przez odwołującego (w tym m.in. oświadczenie producenta o koszcie wytworzenia łańcucha oraz inne oferty handlowe pozyskane przez odwołującego).
W konsekwencji Izba nie podzieliła argumentacji odwołującego w zakresie w jakim cena za jeden łańcuch izolatorów typu ŁP dla linii 400kV wskazana w wyjaśnieniach ENVIESA jest ceną nierynkową, nierealną i znacznie niższą niż wartość samych materiałów potrzebnych do wyprodukowania łańcucha.
W dalszej kolejności Izba wskazuje, że nie podziela stanowiska odwołującego w zakresie zarzutu niezgodności treści oferty ENVIESA z warunkami zamówienia, czy też błędu w obliczeniu ceny.
Odwołujący w ramach tych zarzutów podnosił, że wykonawca ENVIESA poczynił nieprawidłowe założenia dotyczące zagospodarowania odpadów, pozostające w sprzeczności z wymaganiami zamawiającego wyartykułowanymi w § 18.1 projektu umowy.
Zgodnie z § 18.1 projektu umowy: Wykonawca jest wytwórcą oraz posiadaczem wszystkich odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach, powstałych w związku z realizacją Umowy, a także odpadów, których powstanie jest wynikiem działalności lub bytowania Wykonawcy. Wykonawca jest zobowiązany do ich zagospodarowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, przy czym nie dotyczy to odpadów metali powstałych w wyniku realizacji prac związanych z demontażem lub wymianą słupów lub przewodów linii elektroenergetycznej lub ich części, tj. dla kodów odpadów: 17 04 01, 17 04 02, 17 04 05, 17 04 07, 17 04 11, w stosunku do których Zamawiający jest właścicielem, wytwórcą i posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach, a które przekazywane będą do sprzedaży (dalej: „odpady do sprzedaży”).
Odnosząc się do powyższego, podkreślić należy, że z treści powołanego postanowienia umowy nie wynika, że zdemontowany łańcuch będzie stanowił odpad, w stosunku do którego to zamawiający będzie właścicielem. Niewątpliwie zamawiający będzie właścicielem w stosunku do odpadów metali powstałych w wyniku realizacji prac związanych z demontażem lub wymianą słupów lub przewodów linii elektroenergetycznej lub ich części. Sporne było między stronami czy łańcuch izolatorów typu ŁP stanowi część słupów lub przewodów linii elektroenergetycznej. Tego – w ocenie Izby – odwołujący nie wykazał. Niewątpliwie łańcuchy izolatorowe są niezbędne do prawidłowego działania elektroenergetycznych linii napowietrznych, które są również zbudowane z przewodów i słupów, ale nie oznacza to, że taki łańcuch stanowi część słupa czy przewodów. Odwołujący w żaden sposób nie wykazał, że łańcuch izolatorów typu ŁP w istocie stanowi część składową słupów lub przewodów linii elektroenergetycznych, których to części miały stanowić własność zamawiającego. Co więcej, podkreślić też należy, że wszelkie niejasności w tym zakresie należy tłumaczyć na korzyść wykonawcy. Dlatego też w tym względzie Izba nie uznała zarzutu odwołującego za uzasadniony.
Izba nie podzieliła również twierdzeń odwołującego co do pominięcia faktu konieczności utylizacji innych elementów łańcucha – szklanych, ceramicznych lub porcelanowych. Izba w tym zakresie uznaje argumentację uczestnika postępowania – ENVIESA, że jest to dla niego koszt pomijalny, a to z tego względu, że wskazane odpady zagospodaruje we własnym zakresie, używając je do realizacji innych inwestycji.
Mając powyższe na uwadze Izba uznała, że nie potwierdził się zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 i 10 ustawy Pzp.
W odniesieniu do zarzut naruszenia art. 16 pkt 1 ustawy Pzp, Izba uznała, że jest to zarzut wynikowy zarówno względem zarzutu nr 1 jak i 2 – mając na uwadze okoliczności podnoszone w ramach tego zarzutu przez odwołującego. W konsekwencji Izba uznała, że zarzut ten potwierdził się wyłącznie w zakresie w jakim potwierdził się zarzut zasadniczy.
Wobec powyższego Izba uwzględniła odwołanie w zakresie zarzutu nr 1 opisanego w petitum odwołania i nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w ramach Pakietu Katowice, Pakietu Poznań i Pakietu Bydgoszcz z dnia 4 sierpnia 2025 roku oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty wykonawcy ENVIESA na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).
Stosownie do § 7 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia: w przypadku uwzględnienia odwołania przez Izbę w części, koszty ponoszą odwołujący i zamawiający, jeżeli w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił żaden wykonawca albo uczestnik postępowania odwoławczego, który przystąpił do postępowania po stronie zamawiającego, nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia przez zamawiającego zarzutów przedstawionych w odwołaniu w całości albo w części.
W oparciu o powyższe Izba obciążyła obie strony kosztami postępowania odwoławczego w części po 1/2 i zaliczyła w poczet kosztów postępowania odwoławczego zaliczyła w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3600 zł poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz zasądziła od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 5700 zł należną odwołującemu, po stosunkowym rozdzieleniu, część kosztów postępowania odwoławczego.
Mając powyższe na uwadze Izba orzekła jak w sentencji.
Przewodnicząca: ……………………………..
Członkowie: ……………………………..
……………………………...