Sygn. akt: KIO 3252/25
Sygn. akt: KIO 3276/25
WYROK
.
Warszawa, dnia 21 10. 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca: Agata Mikołajczyk
Członkowie: Natalia Kurek
Robert Siwik
Protokolantka: Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawach w dniu 16 września 2025 r. i 9 października 2025 r. oraz 16 października 2025 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 sierpnia 2025 r. przez Odwołujących:
1)Arcadis Sp. z o.o. z/s w Warszawie (Al. Jerozolimskie 142b, 02305 Warszawa) - sygn. akt: KIO 3252/25;
2)Hill International Sp. z o.o. z/s w Warszawie (ul. Złota 59, 00120 Warszawa) - sygn. akt: KIO 3276/25
w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego: Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o. z/s w Warszawie (Al. Jerozolimskie 142B, 02305 Warszawa),
- Uczestnicy po stronie Odwołującego:
1)ARTELIA SAS Rue Simone Veil 16 93400 Saint-Ouen-sur-Seine JDP Drapała & Partners Spółka Komandytowa z/s w Warszawie (ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa) – sygn. akt: KIO 3252/25 i sygn. akt: KIO 3276/25;
2)B-ACT S.A. z/s w Bydgoszczy (ul. Paderewskiego 24, 85-075 Bydgoszcz) - sygn. akt: KIO 3252/25 i sygn. akt: KIO 3276/25;
3)IDOM Inżynieria, Architektura i Doradztwo Sp. z o.o. z/s we Wrocławiu (ul. Legnicka 48A, 54-202 Wrocław) - sygn. akt: KIO 3252/25 i sygn. akt: KIO 3276/25;
4)Egis Poland Sp. z o.o. z/s w Warszawie (ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa) - sygn. akt: KIO 3276;
5)MGGP S.A. z/s w Tarnowie (ul. Kaczkowskiego 6, 33-100 Tarnów) - sygn. akt: KIO 3276/25;
- Uczestnik po stronie Zamawiającego:
1) MGGP S.A. z/s w Tarnowie (ul. Kaczkowskiego 6, 33-100 Tarnów)
orzeka:
sygn. akt: KIO 3252/25
1.A. Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutu z pkt III.2, III.3 i III.4 odwołania; B. Uwzględnia częściowo zarzut z pkt III.1 odwołania w zakresie postanowień Rozdziału VI pkt 4.2.4 oraz pkt 4.2.5 SWZ i nakazuje dopuszczenie z korzystania z usług profesjonalnego tłumacza w celu weryfikacji dokumentów sporządzanych w języku polskim, zapewnienia sprawnej komunikacji na budowie i wypełniania wszelkich obowiązków związanych z pełnieniem funkcji Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk; C. W pozostałym zakresie oddala odwołania;
2.Kosztami postępowania odwoławczego w ½ obciąża Odwołującego: Arcadis Sp. z o.o. z/s w Warszawie (Al. Jerozolimskie 142b, 02305 Warszawa) oraz w ½ Zamawiającego: Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o. z/s w Warszawie (ul. Siedmiogrodzka 9, 01204 Warszawa) i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20.000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od
odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia jego pełnomocnika;
2.2.zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 1800 zł (słownie: jeden tysiąc osiemset złotych zero groszy) stanowiącą ½ kwoty wynagrodzenia pełnomocnika Zamawiającego;
2.3.zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 10.000 zł ((słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) stanowiącą ½ kwoty wpisu od odwołania oraz kwotę 1800 zł (słownie: jeden tysiąc osiemset złotych zero groszy) stanowiącą ½ kwoty wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego.
sygn. akt: KIO 3276/25
1.A. Uwzględnia częściowo zarzut z pkt III.1 odwołania w zakresie postanowień Rozdziału VI pkt 4.2.4 oraz pkt 4.2.5 SWZ i nakazuje dopuszczenie z korzystania z usług profesjonalnego tłumacza w celu w celu weryfikacji dokumentów sporządzanych w języku polskim, zapewnienia sprawnej komunikacji na budowie i wypełniania wszelkich obowiązków związanych z pełnieniem funkcji Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk; B. W pozostałym zakresie oddala odwołanie;
2.Kosztami postępowania odwoławczego w ½ obciąża Odwołującego: Hill International Sp. z o.o. z/s w Warszawie (ul. Złota 59, 00120 Warszawa) i w ½ Zamawiającego: Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o. z/s w Warszawie (ul. Siedmiogrodzka 9, 01204 Warszawa) w wysokości i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20.000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od
odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia jego pełnomocnika;
2.2.zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 1800 zł (słownie: jeden tysiąc osiemset złotych zero groszy) stanowiącą ½ kwoty wynagrodzenia pełnomocnika Zamawiającego;
2.3zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 10.000 zł ((słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) stanowiącą ½ kwoty wpisu od odwołania oraz kwotę 1800 zł (słownie: jeden tysiąc osiemset złotych zero groszy) stanowiącą ½ kwoty wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
……………………………..
……………………………..
……………………………..
Sygn. akt: KIO 3252/25
Sygn. akt: KIO 3276/25
Uzasadnienie
Odwołania zostało wniesione do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 sierpnia
2025 r. przez wykonawców: Arcadis Sp. z o.o. z/s w Warszawie (Odwołujący Arcadis) - sygn. akt: KIO 3252/25 oraz Hill International Sp. z o.o. z/s w Warszawie (Odwołujący Hill) - sygn. akt: KIO 3276/25) w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.), [ustawa Pzp lub Pzp lub Ustawa PZP] przez Zamawiającego: Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o. z/s w Warszawie. Przedmiotem zamówienia publicznego jest „„Świadczenie usług Generalnego Inżyniera Kontraktu dla budowy Lotniska w ramach Inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego”, numer postępowania: FZA.2510.17.2025/ML/30, dalej: „Postępowanie”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 23 lipca 2025 r., nr ogłoszenia: 482663-2025.
Prezes Krajowej Izby Odwoławczej zarządzeniem z dnia 03.09.2025 r. na podstawie art. 544 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych zarządził łączne rozpoznanie odwołań przez skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej.
Sygn. akt: KIO 3252/25
Odwołujący podał Arcadis podał: (…)
III.ZARZUTY.
W toku Postępowania naruszono następujące przepisy:
1.art. 112 ust. 1 Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp poprzez ukształtowanie warunku udziału w Postępowaniu w zakresie dotyczącym zdolności technicznej lub zawodowej Wykonawcy, a dokładnie w zakresie doświadczenia Personelu Stałego, w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, wykraczający poza minimalne poziomy zdolności i niezgodny z celem, jakiemu służyć ma warunek udziału w Postępowaniu, a także w sposób niezasadnie ograniczający konkurencję w Postępowaniu, co przejawia się w zastrzeżeniu przez Zamawiającego, że osoby skierowane do pełnienia funkcji: Lidera Zespołu GIK – Przedstawiciela Inżyniera Kontraktu (względnie Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu), Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk muszą władać w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełniania wszelkich obowiązków na ww. stanowiskach bez dopuszczenia możliwości korzystania z usług profesjonalnego tłumacza, przy pomocy którego mogłaby się odbywać komunikacja na budowie i dokumentowanie przebiegu inwestycji (vide: Rozdział VI, pkt 4.2.1., 4.2.2., 4.2.4. i 4.2.5. SWZ);
2.art. 112 ust. 1 Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp poprzez ukształtowanie warunku udziału w Postępowaniu w zakresie dotyczącym zdolności technicznej lub zawodowej Wykonawcy, a dokładnie w zakresie doświadczenia Personelu Stałego, w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, wykraczający poza minimalne poziomy zdolności i niezgodny z celem, jakiemu służyć ma warunek udziału w Postępowaniu, a także w sposób niezasadnie ograniczający konkurencję w Postępowaniu, co przejawia się w sformułowaniu wymogu, aby niektórzy członkowie Personelu Stałego, tj. Lider Zespołu GIK – Przedstawiciel Generalnego Inżyniera Kontraktu, Zastępca Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, Szef nadzoru Prac Projektowych, Szef nadzoru Robót Budowlanych, Kierownik kontroli projektu, Kierownik ds. rozliczeń doświadczenia zawodowego, posiadali doświadczenie w „wykonaniu” lub „zrealizowaniu” określonych projektów lub usług, przy czym „wykonanie” lub „zrealizowanie” Zamawiający rozumie jako udział danej osoby w świadczeniu usługi przez cały okres jej realizacji, co uniemożliwiać będzie powoływanie się przez wykonawców na doświadczenie tych ekspertów, którzy pomimo tego że nie świadczyli usługi przez cały okres jej realizacji (np. z uwagi na przejęcie obowiązków po innej osobie) w sposób obiektywny nabyli oczekiwane przez Zamawiającego doświadczenie w związku z okresem pełnienia funkcji lub merytorycznym zakresem czynności, jakie w tym czasie wykonali (vide: Rozdział VI, pkt 5.15 SWZ w zw. z pkt 4.2.1.- 4.2.4., 4.2.6 i 4.2.7. SWZ);
3.art. 112 ust. 1 Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1-3 Pzp poprzez ukształtowanie warunku udziału w Postępowaniu w zakresie dotyczącym zdolności technicznej lub zawodowej wykonawcy, a dokładnie w zakresie doświadczenia wykonawcy, w sposób nieprzejrzysty, nieprecyzyjny, nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, wykraczający poza minimalne poziomy zdolności i niezgodny z celem, jakiemu służyć ma warunek udziału w Postępowaniu, co przejawia się w sformułowaniu wymogu, aby:
a.wykonawca legitymował się doświadczeniem w należytej realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru technicznego nad robotami budowlanymi, przy czym nadzór miał obejmować co najmniej 2 umowy o wykonanie robót budowlanych w ramach tego samego zadania inwestycyjnego,
b.referencyjna usługa polegała na pełnieniu nadzoru technicznego lub robotami budowlanymi, które zostały pozyskane i wykonane w oparciu o umowę o zamówienie publiczne zawartą na podstawie przepisów ustawy Pzp lub na podstawie przepisów implementujących Dyrektywy Europejskie (np. ustawy) w zakresie zamówień publicznych, co należy uznać za warunek nadmiarowy i niezasadnie ograniczający konkurencję w Postępowaniu (vide: Rozdział VI, pkt 4.1.3. SWZ);
4.art. 247 ust. 1 Pzp w zw. z art. 239 ust. 2 Pzp w zw. z art. 17 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 3 poprzez taki rozkład wag kryteriów oceny ofert (cenowych kryteriów względem kryteriów pozacenowych), który nie uwzględnia w dostateczny sposób rozmiaru i stopnia trudności całej inwestycji i który nie pozwoli Zamawiającemu (z uwagi na zbyt wysoką wagę cenowych kryteriów oceny ofert) na udzielenie zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakość usług, oddziałuje negatywnie na konkurencję w Postępowaniu, a finalnie nie doprowadzi do wyboru najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu, bowiem przy takim rozmiarze inwestycji to kryteria merytoryczne powinny mieć większe znaczenie niż cena, za jaką wykonawca zamierza zrealizować zamówienie (vide: Rozdział XIX, pkt 1 SWZ);
5.art. 241 ust. 1 - 3 Pzp w zw. z art. 242 ust. 2 pkt 5 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp poprzez opisanie jednego z pozacenowych kryteriów oceny ofert w sposób dyskryminujący i niezwiązany z przedmiotem zamówienia w zakresie, w jakim w ramach kryterium „Doświadczenie Personelu Zmiennego (DPZ)” Zamawiający formułuje warunki dotyczące nie tylko zakresu usług i przedmiotu robót, względem których ekspert miał świadczyć usługi, ale także warunki co do miejsca i reżimu prawnego, w oparciu o który roboty budowlane były wykonywane, premiując te, wykonywane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i w oparciu o polską ustawę Pzp, co świadczy o nierównym traktowaniu wykonawców w Postępowaniu, negatywnie oddziałuje na konkurencję w Postępowaniu, a przede wszystkim nie znajduje uzasadnienia w kontekście merytorycznych kompetencji nabytych przez eksperta zwłaszcza, że przedmiotowa inwestycja ma być realizowana w oparciu o warunki kontraktowe FIDIC, które z założenia mają międzynarodowy charakter i ustandaryzowany (vide: Rozdział XIX, pkt 6.1.2. SWZ).
IV.ŻĄDANIA.
Odwołujący wnosi o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu modyfikacji SWZ i Umowy poprzez:
1.Zmianę w zakresie Rozdziału VI, pkt 4.2.1., 4.2.2., 4.2.4. i 4.2.5. SWZ poprzez dopuszczenie możliwości korzystania przez Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu/ Zastępcę Generalnego Inżyniera Kontraktu, Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk korzystania z usług profesjonalnego tłumacza, w celu weryfikacji dokumentów sporządzanych w języku polskim, zapewnienia sprawnej komunikacji na budowie i wypełniania wszelkich obowiązków związanych z pełnieniem ww. funkcji;
2.Zmianę w zakresie Rozdziału VI, pkt 5.15 SWZ i zawartych w tym postanowieniu definicji pojęć: „wykonał” oraz „zrealizował” poprzez odniesienie przez Zamawiającego (w zakresie doświadczenia zawodowego osób) do minimalnego okresu, jaki jest wystarczający do uznania, że ekspert nabył wymagane doświadczenie np. poprzez uznanie, że adekwatnym dla uznania nabycia przez eksperta określonego doświadczenia jest świadczenie przez niego usługi w wymiarze co najmniej 50% czasu trwania usługi, liczonego od momentu podpisania umowy (do wykonania której angażowany był ekspert, analogicznie jak to będzie miało miejsce w ramach przedmiotowego zamówienia) do jej zakończenia, który rozumiany powinien być analogicznie jak w przypadku innych postanowień SWZ, tj. jako dzień wystawienia Świadectwa Przejęcia Robót i Odcinków, wydanego na podstawie warunków kontraktowych FIDIC lub podpisania końcowego Protokołu odbioru robót lub równoważnego dokumentu (w przypadku zamówień, w których nie wystawia się Świadectwa Przejęcia Robót i Odcinków);
3.Zmianę postanowienia zawartego w Rozdziale VI, pkt 4.1.3. SWZ poprzez:
a.wykreślenie tiret pierwszego z pkt 4.1.3. SWZ, który stanowi, że: „nadzór obejmował co najmniej dwie umowy o wykonanie robót budowlanych w ramach tego samego zadania inwestycyjnego, oraz”,
b.wykreślenie wymogu, aby referencyjna usługa odnosiła się do robót budowlanych „które zostały pozyskane i wykonane w oparciu o umowę o zamówienie publiczne zawartą na podstawie przepisów ustawy Pzp lub
na podstawie przepisów implementujących Dyrektywy Europejskie (np. ustawy) w zakresie zamówień publicznych”;
4.Modyfikację treści ust. 1 zawartego w Rozdziale XIX SWZ poprzez zmianę rozkładu wag przypisanych poszczególnym kryteriom oceny ofert w taki sposób, który w jeszcze większym stopniu uwzględniałby rozmiar i stopień trudności całej inwestycji, a w konsekwencji umożliwiałby Zamawiającemu udzielenie zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakość usług uzasadnioną charakterem zamówienia, jednocześnie umożliwiając wykonawcom konkurowanie przede wszystkim na płaszczyźnie merytorycznej a nie cenowej, prowadząc do wyboru oferty rzeczywiście najkorzystniejszej w Postępowaniu, np. poprzez:
a.zwiększenie wagi podkryterium „Doświadczenie Personelu Stałego - DPS” poprzez zwiększenie maksymalnej liczby punktów możliwych do uzyskania w ramach tego podkryterium z 20 punktów do 30 punktów (rozłożone proporcjonalnie pomiędzy wszystkie warunki oceny przewidziane w ramach tego podkryterium),
b.zwiększenie wagi podkryterium „Opracowanie Planu organizacji projektu (Pop)” poprzez zwiększenie maksymalnej liczby punktów możliwych do uzyskania w ramach tego podkryterium z 20 punktów do 30 punktów (rozłożone proporcjonalnie pomiędzy wszystkie warunki oceny przewidziane w ramach tego podkryterium),
a w konsekwencji
c.odpowiednie pomniejszenie wagi podkryterium ceny np. poprzez zmniejszenie maksymalnej liczby punktów możliwych do uzyskania w ramach podkryterium „Cena za wykonanie Zakresu Podstawowego – C1” z 76 punktów do 56 punktów.
5.Zmianę postawień zawartych w Rozdziale XIX, pkt 6.1.2. SWZ poprzez wykreślenie z opisu podkryterium Doświadczenie Personelu Zmiennego (DPZ) wymogów związanych z miejscem realizacji inwestycji („Rzeczpospolita Polska”) oraz reżimu prawnego, stanowiącego podstawę realizacji inwestycji („umowa o zamówienie publiczne zawarta w oparciu o przepisy ustawy Pzp”).
Odwołujący wskazuje dodatkowo, że wskazane powyżej żądania obejmują także konieczność ewentualnej modyfikacji innych postanowień zawartych w dokumentach zamówienia, które nie zostały wprost wyartykułowane w żądaniu, ale stanowią konsekwencję lub wynikają wprost z żądanych zmian, w związku z czym również powinny zostać wprowadzone.
V.ZACHOWANIE TERMINU I WYMOGÓW FORMALNYCH.
1.Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 23 lipca 2025 r. (…) Niniejsze odwołanie jest zatem odwołaniem wniesionym z zachowaniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 515 ust. 2 pkt 1 Pzp w zw. z art. 509 ust. 2 Pzp.
2.(…)
3.Odwołujący informuje przy tym, że niniejsze odwołanie odnosi się do dokumentów opublikowanych przez Zamawiającego w dniu 23 lipca 2025 r. Część dokumentów zamówienia – zgodnie z zapisami podrozdziału III SWZ – została objęta przez Zamawiającego klauzulą „tajemnicy przedsiębiorstwa” Zamawiającego i mogła zostać udostępniona wyłącznie wykonawcom, którzy zobowiążą się do zachowania tych informacji w poufności poprzez podpisanie kwalifikowanym podpisem elektronicznym i przekazanie Zamawiającemu przed terminem składania ofert oświadczenia, stanowiącego załącznik nr 14 do SWZ. Pierwotna treść załącznika nr 14 do SWZ obligowała wykonawców do składania deklaracji m.in. co do spełnienia przez nich warunków udziału w Postępowaniu. Wykonawcy zgłaszali wątpliwości co to treści oświadczenia i wnosili o jej modyfikację. Ostatecznie treść tego dokumentu została odpowiednio zmieniona przez Zamawiającego w dniu 31 lipca 2025 r., a Odwołujący jeszcze tego samego dnia przesłał do Zamawiającego podpisane stosowne oświadczenie. „Tajna” część dokumentów zamówienia została Odwołującemu przekazana w dniu 1 sierpnia 2025 r. Odwołujący zastrzega więc już na tym etapie możliwość skierowania do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej ewentualnego kolejnego odwołania co do treści dokumentów zamówienia w zakresie związanym z tą częścią dokumentacji, która została Odwołującemu udostępniona w dniu 1 sierpnia 2025 r., którą Odwołujący poddaje analizie.
VI.INTERES I SZKODA.
1.Odwołujący ma interes we wniesieniu niniejszego odwołania. W wyniku naruszenia przez Zamawiającego ww. przepisów ustawy, interes Odwołującego w uzyskaniu zamówienia doznał uszczerbku, gdyż objęte odwołaniem czynności Zamawiającego uniemożliwiają Odwołującemu ubieganie się o udzielenie zamówienia i należyte skalkulowanie ceny ofertowej, a tym samym dokonanie wyboru jego oferty i uzyskanie przedmiotowego zamówienia.
2.Odwołujący wskazuje ponadto, że objęte odwołaniem czynności Zamawiającego prowadzą do możliwości poniesienia szkody przez Odwołującego polegającej na uniemożliwieniu Odwołującemu złożenia oferty, ubiegania się o zamówienie i uzyskania zamówienia. Odwołujący ma interes we wniesieniu odwołania, gdyż sprzeczne z ustawą ww. czynności Zamawiającego w sposób negatywny oddziałują na możliwości udziału Odwołującego w Postępowaniu. (…)
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów wskazał na następujące okoliczności:
VII. Wymóg dotyczący znajomości języka polskiego przewidziany dla niektórych członków Personelu Stałego – uzasadnienie zarzutu z pkt 1 petitum odwołania.
1.Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest świadczenie przez Generalnego Inżyniera Kontraktu (GIK) usług polegających na profesjonalnym i skutecznym:
a.zapewnieniu kompleksowej obsługi inwestycji obejmującej wsparcie i doradztwo przy realizacji zamierzenia inwestycyjnego CPK, w tym planowanie i harmonogramowanie całości inwestycji, integracji wielu kontraktów i robót budowlanych w jeden proces ze wspólnym celem budowy i uruchomienia lotniska CPK w zakładanym terminie, zakresie i budżecie ze szczególnym zwrócenie uwagi na jakość ostatecznie zrealizowanych rozwiązań projektowych,
b.zarządzaniu kontraktami, koordynacji kontraktów, nadzorze nad kontraktami, a w szczególności zapewnienie pełnienia przez członków Personelu funkcji Inżyniera wraz z zespołem, zgodnie z postanowieniami poszczególnych kontraktów,
c.świadczeniu pozostałego kompleksowego, niezbędnego wsparcia Zamawiającego w sprawach związanych z inwestycją, w tym koordynacji i w zarządzania punktami styków,
d.udziale w ORAT i uruchomieniu lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
e.udziale w certyfikacji BREEAM obiektów infrastruktury lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
f.zarządzaniu terenem inwestycji.
2.Zgodnie z informacjami publikowanymi przez samego Zamawiającego kluczowym elementem Programu CPK, mającego na celu stworzenie nowoczesnego zintegrowanego systemu transportowego kraju, są właśnie inwestycje lotniskowe służące m.in.:
a.zapewnieniu niezbędnej przepustowości lotniskowej dla Polski, ze szczególnym uwzględnieniem regionu Mazowsza w perspektywie długoterminowej,
b.rozbudowanie siatki połączeń lotniczych w ramach hubu i poprawie łączności lotniczej Polski,
c.umocnieniu pozycji rynkowej narodowego przewoźnika PLL LOT.
3.Zamówienie może być realizowane nawet przez 224 miesięcy i dotyczyć ma największej tego typu inwestycji w kraju.
4.Nie może budzić wątpliwości, że z uwagi na skalę przedsięwzięcia, rozbudowane warunki udziału w Postępowaniu i wymogi stawiane przed wykonawcą co do jakości świadczonych przez niego usług, o realizację przedmiotu zamówienia będą ubiegali się również wykonawcy zagraniczni.
5.W rozdziale VI, pkt 4.2. SWZ Zamawiający określił warunki w zakresie doświadczenia Personelu Stałego wskazując, że o udzielenie przedmiotowego zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy dysponują osobami, które będą skierowane przez wykonawcę do realizacji zamówienia, legitymującymi się doświadczeniem odpowiednim do funkcji, jakie zostaną im powierzone.
6.Zamawiający wymaga dysponowania między innymi następującymi osobami:
a.Liderem Zespołu GIK – Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu
(pkt 4.2.1. SWZ),
b.Zastępcą Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (pkt 4.2.2.
SWZ),
c.Szefem nadzoru Robót Budowlanych (pkt 4.2.4. SWZ),
d.Kierownikiem ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (pkt 4.2.5. SWZ),
7.Co istotne, w pkt 9.1. z Rozdziału VI, Zamawiający wyraźnie zastrzegł, że nie dopuszcza, by wykonawca polegal na zdolnościach zawodowych innych podmiotów na potrzeby kryterium oceny ofert pn. „Doświadczenie Personelu Stałego”, opisanego w Rozdziale XIX ust. 6 pkt 6.1.1. SWZ, co oznacza, że wykonawca samodzielnie musi dysponować wymaganym Personelem.
8.Względem każdej z wyżej wymienionych osób Zamawiający formułuje specjalistyczne i wysokie wymagania związane z jej doświadczeniem zawodowym.
9.O ile zrozumiałym jest, że w świetle tak skomplikowanej inwestycji, jaką zarządzać ma Generalny Inżynier Kontraktu, zgodnie z wymogami Zamawiającego, :
Lider Zespołu GIK (pkt 4.2.1. SWZ):
a.posiadać ma wyższe wykształcenie techniczne inżynierskie lub z zakresu architektury lub z zakresu zarządzania,
b.posiadać ma co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych infrastrukturalnych, w tym co najmniej 8 lat doświadczenia na stanowisku obejmującym zarządzanie:
-międzynarodowymi projektami budowlanymi lub
-jednostką budowlana lub produkcyjną obejmującą co najmniej 300 osób,
c.wykonać miał jako osoba zarządzająca, co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją polegającą na budowie nowego lotniska lub rozbudowie istniejącego lotniska, o wartości inwestycji co najmniej 1 mld EURO netto, wraz ze skutecznym przekazaniem ich do użytkowania i eksploatacji,
d.wykonać miał, jako osoba zarządzająca, co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją o wartości co najmniej 1 mld EUR netto, polegającą na budowie nowej lub rozbudowie istniejącej: infrastruktury lub inwestycji przemysłowej lub lotniska innego niż wskazane w lit. c. powyżej, wraz ze skutecznym przekazaniem jej do użytkowania i eksploatacji;
Zastępca Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (pkt 4.2.2. SWZ):
a.posiadać ma wykształcenie wyższe techniczne inżynierskie lub wyższe z zakresu architektury lub wyższe z zakresu zarządzania,
b.posiadać ma co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowlanych infrastrukturalnych, w tym posiadać co najmniej 8 lat doświadczenia na stanowisku obejmującym zarządzanie:
-międzynarodowymi projektami budowlanymi lub
-jednostką budowlaną lub produkcyjną obejmującą co najmniej 300 osób,
c.wykonać miał, jako osoba zarządzająca, co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją, o wartości co najmniej 750 mln PLN Netto, dotyczącą budowy nowej lub rozbudowy istniejącej infrastruktury lub inwestycji przemysłowej lub lotniska, wraz ze skutecznym przekazaniem jej do użytkowania i eksploatacji;
Szef nadzoru Robót Budowlanych (pkt 4.2.4. SWZ):
a.posiadać ma wykształcenie wyższe techniczne inżynierskie lub z zakresu architektury,
b.posiadać ma co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowlanych infrastrukturalnych,
c.posiadać ma co najmniej 10 lat doświadczenia w realizacji międzynarodowych budowlanych projektów lotniskowych,
d.posiadać ma co najmniej 10 lat doświadczenia w pracy na budowie na stanowisku Kierownika Robót Budowlanych lub Kierownika Budowy lub równoważnym,
e.zrealizować miał co najmniej 1 projekt budowy nowego lub rozbudowy istniejącego lotniska, który polegał na zwiększeniu przepustowości ruchu pasażerskiego, podczas którego zdobył doświadczenie na stanowisku Kierownika Robót Budowlanych, Kierownika Budowy, Dyrektora Budowy lub równoważnym;
Kierownik ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (pkt 4.2.5. SWZ):
a.posiadać ma wyższe wykształcenie,
b.posiadać ma co najmniej 5 lat doświadczenia zawodowego jako zewnętrzny menadżer, konsultant, doradca lub członek zespołu lub na stanowisku równoważnym, na którym był odpowiedzialny za monitorowanie zgodności lub audyty lub inspekcje organizacji lotniczej lub w nadzorze lotniczym,
c.posiadać ma co najmniej 5 lat doświadczenia w zakresie projektowania lotnisk lub certyfikacji (nowego lotniska lub części infrastruktury lotniska) lub eksploatacji lotnisk, w oparciu o wymagania UE/EASA dla lotnisk,
o tyle całkowicie niezrozumiałym i nieproporcjonalnym (w świetle pozostałych wymogów formułowanych wobec ww. członków Personelu Stałego Zamawiającego) jest oczekiwanie, aby ww. osoby władały w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
10.Warunki udziału w postępowaniu, o których mówi przepis art. 112 Pzp oznaczają pozytywne przesłanki uczestnictwa w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego o charakterze podmiotowym (odnoszącym się do właściwości danego wykonawcy), służące ocenie zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia publicznego, co oznacza, że Zamawiający nie ma pełnej swobody w określaniu tych warunków, ale czyni to w sposób ograniczony wyłącznie do wymagań, które są niezbędne do należytego wykonania zamówienia. Jak przy tym podkreśla się w orzecznictwie: „Zachowanie zasady proporcjonalności przy określaniu warunków udziału w postępowaniu oznacza, że warunki udziału w postępowaniu opisane przez zamawiającego muszą być uzasadnione w odniesieniu do konkretnych warunków danego zamówienia, w tym w szczególności – wartości zamówienia, charakterystyki i specyfiki przedmiotu zamówienia, zakresu zamówienia, stopnia jego złożoności oraz warunków realizacji. Warunki udziału w postępowaniu powinny być określone na minimalnym poziomie, tj. nie powinny ograniczać dostępu do zamówienia wykonawcom dającym rękojmię jego należytego wykonania, a tym samym nie mogą być określane ponad poziom niezbędny do osiągnięcia celu, jakim jest wyłonienie wykonawcy, który będzie zdolny prawidłowo zrealizować zamówienie, tj. w sposób zgodny z wymaganiami Zamawiającego określonymi w SIWZ.” (zob. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt: KIO 1342/19).
11.Odwołujący zwraca też uwagę, że w myśl art. 116 ust. 1 Pzp: „W odniesieniu do zdolności technicznej lub zawodowej zamawiający może określić warunki dotyczące niezbędnego wykształcenia, kwalifikacji zawodowych, doświadczenia, potencjału technicznego wykonawcy lub osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia, umożliwiające realizację zamówienia na odpowiednim poziomie jakości. W szczególności zamawiający może wymagać, aby wykonawcy spełniali wymagania odpowiednich norm zarządzania jakością, w tym w zakresie dostępności dla osób niepełnosprawnych, oraz systemów lub norm zarządzania środowiskowego, wskazanych przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentach zamówienia”.
12.Odwołujący zarzuca, że znajomość języka polskiego nie jest wyznacznikiem kompetencji zawodowych lub doświadczenia ww. członków personelu. W szczególności nie jest to cecha niezbędna do pełnienia powierzonych tym osobom funkcji, które są specjalistycznymi funkcjami technicznymi.
13.Wymóg dotyczący znajomości języka polskiego skutecznie uniemożliwi natomiast pełnienie ww. funkcji szeregu specjalistom, którzy pomimo braku znajomości języka polskiego, posiadają doświadczenie zdobywane przy realizacji imponujących przedsięwzięć infrastrukturalnych, które mogliby wykorzystać przy realizacji projektu CPK.
14.Powyższa kwestia była jednym z pierwszych pytań, jakie wykonawcy kierowali do Zamawiającego wnioskując o to, aby Zamawiający dopuścił możliwość komunikowania się ww. specjalistów za pośrednictwem profesjonalnego tłumacza. Zamawiający nie wyraził zgodę na zmianę SWZ tłumacząc swoją decyzję następująco: „Odnosząc się do argumentacji Wykonawcy, zgodnie z którą "tak duże inwestycje o wymaganych parametrach nie są wykonywane wcale lub często w Polsce", Zamawiający zwraca uwagę, że lokalizacja inwestycji (poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej) nie przesądza o tym, że doświadczenia przy takiej realizacji nie mogły zdobyć osoby spełniające wymóg wskazany przez Zamawiającego, tj. posługujące się w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów. Posługiwanie się jeżykiem polskim przez kluczowych członków personelu Wykonawcy zagwarantuje sprawną komunikację, wyeliminuje ryzyko błędnego tłumaczenia i przyspieszy proces podejmowania decyzji, które przy tak dużej i skomplikowanej inwestycji mają ogromne znaczenie dla realizacji Zmówienia”.
15.Zamawiający całkowicie wypaczył sens pytania i argumentację jednego z wykonawców, której istotą było to, że z uwagi na obiektywnie niszowy i specjalistyczny charakter inwestycji (a w konsekwencji także i wymogów, jakie muszą spełnić członkowie Personelu Stałego), jak również fakt, że język polski nie jest wiodącym językiem ani w biznesie ani w dyscyplinach technicznych, znalezienie szeregu specjalistów władających językiem polskim jest bardzo trudne – niezależnie od miejsca realizacji inwestycji. Z ogólnodostępnych informacji wynika, że na całym świecie językiem polskim posługuje się około 4050 milionów ludzi, z czego zdecydowana większość mieszka w Polsce. Dla porównania, językiem angielskim posługuje się około 1,4 miliarda osób. Zupełnie naturalnym jest więc pytanie, ilu spośród osób posługujących się językiem polskim osób spełnia wymogi co do doświadczenia i wykształcenia, jakie umożliwiałyby im pełnienie jednej z ww. funkcji w ramach przedmiotowego zamówienia?
16.Nawet jeżeli zidentyfikujemy pojedyncze osoby, które posługują się, w wymaganym przez Zamawiającego stopniu, językiem polskim, to przecież oczywistym jest, że tych osób nie będzie na tyle dużo, aby wykonawcy mogli ze sobą w naturalny sposób konkurować. Już nawet polscy przedsiębiorcy będą mieli ogromne trudności w zrekrutowaniu kadry, nie wspominając o tym, że dla wykonawców zagranicznych będzie to najpewniej bariera nie do przejścia.
17.Wymogu dotyczącego znajomości języka polskiego nie sposób uznać za „minimalny poziom zdolności”, tym bardziej, że w świetle przedmiotu zamówienia zdolności językowe Personelu wydają się być kwestią irrelewantną, a na pewno wtórną, wobec ich doświadczenia przy nadzorowaniu podobnych przedsięwzięć infrastrukturalnych.
18.Skoro więc przepis art. 112 ust. 1 Pzp nakłada na zamawiających obowiązek określenia warunków udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania, to nie może budzić wątpliwości, że znajomość języka polskiego nie jest niezbędna, aby należycie sprawować określoną funkcję osadzającą się na kompetencjach technicznych i menedżerskich zwłaszcza, że odpowiednią komunikację na budowie z osobami polskojęzycznymi czy też prowadzenie dokumentacji inwestycji można zapewnić poprzez korzystanie z usług profesjonalnych tłumaczy, których wykonawca mógłby przecież zaangażować do współpracy.
19.Oczywistym jest, że wymóg dotyczący znajomości języka polskiego przez ww. członków Stałego Personelu jest nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i celu, jaki Zamawiającemu powinien przyświecać – to jest współpraca z najbardziej wykwalifikowaną i doświadczoną kadrą, niezależnie od tego, jakim językiem dany specjalista się posługuje. Pozostawienie tego wymogu w sposób jednoznaczny nakierowany jest na specjalistów polskiego pochodzenia, co jest nie tylko nieproporcjonalne, ale też dyskryminujące i negatywnie oddziałujące na konkurencję w Postępowaniu.
20.Mając powyższe na uwadze Odwołujący stoi na stanowisku, że zarzut zawarty w pkt 1 petitum odwołania jest zasadny i z tego względu domaga się modyfikacji SWZ w zakresie Rozdziału VI, pkt 4.2.1., 4.2.2., 4.2.4. i 4.2.5. SWZ poprzez dopuszczenie możliwości korzystania przez Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu/ Zastępcę Generalnego Inżyniera Kontraktu, Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk korzystania z usług profesjonalnego tłumacza, w celu weryfikacji dokumentów sporządzanych w języku polskim, zapewnienia sprawnej komunikacji na budowie i wypełniania wszelkich obowiązków związanych z pełnieniem ww. funkcji.
VIII. Okres nabywania doświadczenia przez członków Personelu Stałego – uzasadnienie zarzutu z pkt 2 petitum odwołania.
1.Odwołujący zarzuca przy tym, że w odniesieniu do niektórych członków Personelu Stałego Zamawiający w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia sformułował warunki udziału w postępowaniu w zakresie nabytego doświadczenia. Dotyczy to następujących ekspertów: Lidera Zespołu GIK – Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, Szefa nadzoru Prac Projektowych, Szefa nadzoru Robót Budowlanych, Kierownika kontroli projektu, Kierownika ds. rozliczeń doświadczenia zawodowego. Zarzut Odwołującego dotyczy sposobu definiowania przez Zamawiającego pojęcia: „wykonania” lub „zrealizowania” określonych projektów lub innych usług. Tytułem przykładu wskazać należy, że w odniesieniu do Szefa nadzoru Robót Budowlanych Zamawiający wymaga, aby osoba dedykowana do pełnienia tej funkcji „zrealizowała” co najmniej 1 projekt budowy nowego lub rozbudowy istniejącego lotniska polegający na zwiększeniu przepustowości ruchu pasażerskiego, podczas którego zdobyła doświadczenie na stanowisku Kierownika Robót Budowlanych, Kierownika Budowy, Dyrektora Budowy lub równoważnym.
2.W Rozdziale VI, pkt 5.15 SWZ, Zamawiający sprecyzował, że: „przez sformułowanie „zrealizował”, „wykonał” Zamawiający rozumie udział danej osoby w świadczeniu usługi przez cały okres jej realizacji”.
3.Niewątpliwie celem, jakie przyświecał Zamawiającemu przy formułowaniu zacytowanego powyżej zastrzeżeniu było przeciwdziałanie sytuacji, w których osoba pełniła określoną funkcję np. przez 1 dzień lub nawet dłuższy okres czasu, ale na tyle krótki, że nie pozwolił on na nabycie tej osobie oczekiwanych przez Zamawiającego kompetencji. Odwołujący zarzuca jednak, że oczekiwanie przez Zamawiającego, aby określona osoba pełniła funkcję „przez cały okres realizacji” jest kolejną skrajnością, nieproporcjonalną do przedmiotu zamówienia.
4.Odwołujący zwraca uwagę, że tak sformułowany wymóg będzie uniemożliwiał wskazywania na członków Stałego Personelu wykonawcy wszystkich tych specjalistów, którzy:
a.zostali zaangażowali do pełnienia określonej funkcji po pewnym czasie np. przejmowali pełnienie określonej funkcji „po” innej osobie (np. w związku ze zmianą pracy pierwotnego eksperta, jego choroby, śmierci etc.), ale funkcję tę pełnili przez znaczny okres trwania,
b.po wykonaniu kluczowych elementów danej inwestycji byli oddelegowywani do pełnienie tych samych funkcji na innych inwestycjach, więc obiektywnie nie świadczyli usługi „przez cały okres jej realizacji”,
c.nie byli zgłoszeni do pełnienia określonych funkcji w momencie, w którym rozpoczynało się zadania, tylko na przykład kilka dni później.
5.Ponownie więc mamy do czynienia z sytuacją, gdy jednego z warunków udziału w Postępowaniu nie będzie spełniała duża część ekspertów (i tak z bardzo wąskiej dyscypliny) tylko z tego względu, że nie świadczyli usługi „przez cały okres jej realizacji”, niezależnie od tego, że świadczyli ją przez wystarczająco długi okres, aby faktycznie nabyć doświadczenie, którego oczekuje Zamawiający. Odwołujący, ponownie w sposób skrajny, wskazuje, że przy obecnym brzmieniu warunku nie byłby on spełniony nawet wtedy, kiedy usługa nie byłaby świadczona np. przez kilka dni. Taka sytuacja w żaden sposób nie powinna dyskwalifikować specjalisty i posiadanego przez niego doświadczenia.
6.Mając na uwadze treść art. 112 ust. 1 Pzp Zamawiający powinien, tworząc warunki udziału w Postępowaniu, poszukiwać balansu pomiędzy celem, jaki poprzez ten warunek zamierza osiągnąć (tu: zagwarantowanie sobie realizację zamówienia z udziałem osób, które posiadają faktycznie a nie pozorne doświadczenie), a stworzeniem warunków do konkurowania ze sobą przez wykonawców. Tylko przy zachowaniu odpowiedniej proporcji pomiędzy tymi elementami Zamawiający zapewni sobie możliwość wyboru rzeczywiście najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu.
7.Odwołujący stoi więcej na stanowisku, że obecne brzmienie zapisu z Rozdziału VI, pkt 5.15 SWZ jest nadmiarowe i nazbyt ograniczające konkurencję w Postępowaniu. Zamawiający jest w stanie osiągnąć zamierzony cel poprzez minimalizację tego warunku w taki sposób, aby określić albo minimalny zakres usług wykonanych przez eksperta albo minimalny okres przez jaki osoba ta pełniła wymaganą funkcję (np. 50% czasu realizacji usługi lub określoną liczbę miesięcy).
8.Z takiej możliwości Zamawiający skorzystał już zresztą przy okazji formułowania reguł otrzymywania dodatkowych punktów w ramach pozacenowego kryterium oceny ofert „Doświadczenie Personelu Zmiennego”, gdzie w Rozdziale XIX SWZ, w pkt 6.1.2. SWZ, np. dla członka Personelu Zamiennego GIK wskazanego na stanowisko wymienione w pkt 5.2.5. OPZ Zamawiający sformułował następujący wymóg: „w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu wyznaczonego na składanie ofert w Postępowaniu, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi dla zadania polegającego na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego lotniska lub infrastruktury lotniskowej lub obiektów lotniskowych, które były zrealizowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym usługa ta musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 50 mln PLN netto”.
9.Nawet więc jeżeli Zamawiający różnicuje warunki dotyczące osób, które mają tworzyć „Personel Stały” oraz „Personel Zmienny” w ten sposób, że doświadczenie członków Personelu Stałego ma być większe niż członków Personelu Zmiennego, to nadal ma możliwość takiego przeformułowania postanowienia z Rozdziału VI, pkt 5.15 SWZ, aby zapewnić sobie wymagane i odpowiednio bogate doświadczenie zawodowe ekspertów, bez niepotrzebnego ograniczania konkurencji w Postępowaniu i uniemożliwiania kierowania do realizacji zamówienia osób rzeczywistych specjalistów z danej branży tylko z tego powodu, że formalnie nie świadczyli usługi „przez cały okres realizacji”, pomimo tego że okres w taki pełnili określoną funkcję w sposób obiektywny pozwala na możliwość przypisania im wymaganego przez Zamawiającego doświadczenia.
10.Mając powyższe na uwadze uznać należy, że niniejszy zarzut również jest zasadny.
IX. Warunek udziału w Postępowaniu dotyczący doświadczenia wykonawcy – uzasadnienie zarzutu z pkt 3 petitum odwołania.
1. Odwołujący zwraca przy tym uwagę na nieprecyzyjność i nieproporcjonalność warunku udziału w Postępowaniu, określonego w Rozdziale VI, pkt 4.1.3. SWZ, który odnosi się z kolei do doświadczenia wykonawcy. Jednym z trzech warunków postawionych przez Zamawiającego w tym zakresie jest możliwość wykazania przez wykonawcę, że w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, należycie zrealizował co najmniej:
„4.1.3. jedną (1) usługę, która polegała na pełnieniu nadzoru technicznego nad robotami budowlanymi, które zostały pozyskane i wykonane w oparciu o umowę o zamówienie publiczne zawartą na podstawie przepisów ustawy Pzp lub na podstawie przepisów implementujących Dyrektywy Europejskie (np. ustawy) w zakresie zamówień publicznych, w ramach zadania polegającego na budowie nowego obiektu przemysłowe, użyteczności publicznej lub infrastruktury transportowej. Przy czym:
nadzór obejmował co najmniej dwie umowy o wykonanie robót budowlanych w ramach tego samego zadania inwestycyjnego, oraz
usługa ta musi dotyczyć robót budowlanych, zakończonych wystawieniem Świadectwa Przejęcia Robót i Odcinków, wydanego na podstawie warunków kontraktowych FIDIC lub podpisaniem końcowego Protokołu odbioru robót lub równoważnego dokumentu (w przypadku zamówień, w których nie wystawia się Świadectwa Przejęcia Robót i Odcinków), których łączna wartość wyniosła co najmniej 750 mln PLN netto. […]”
2.Odwołujący zarzuca, że całkowicie niezrozumiałym jest oczekiwanie przez Zamawiającego legitymowania się przez wykonawcę doświadczeniem w realizacji 1 usługi nadzoru obejmującej nadzór nad co najmniej dwiema umowami o wykonanie robót budowalnych.
3.Nawet bowiem jeżeli Zamawiający próbuje zweryfikować w ten sposób doświadczenie wykonawcy przy koordynacji kilku kontraktów, to w praktyce formułuje zawężający i nieproporcjonalny warunek udziału w Postępowaniu. W ocenie Odwołującego liczba kontraktów o roboty budowlane nie jest w tym zakresie najistotniejszym czynnikiem, a kluczowym wydaje się być zakres usługi świadczonej przez wykonawcę. Roboty wykonywane na podstawie kilku umów mogą swoim zakresem być znacznie mniejsze niż roboty wykonywane przez jednego wykonawcę robót, na podstawie jednej umowy. Wszystko zależy od tego, w jakiś sposób inwestor zadania zorganizował cały proces. Nie sposób eliminować doświadczenia zdobytego przez Inżyniera Kontraktu w zakresie nadzoru nad ogromnym przedsięwzięciem, które obejmowało szereg różnych aspektów (np. drogowy, kolejowy, infrastrukturalny) tylko z tego względu, że całość robót budowlanych była powierzona jednemu wykonawcy a nie kilku, na podstawie kilku umów.
4.Innymi słowy, Zamawiający ma możliwość przeformułowania warunku w taki sposób, aby osiągnąć zamierzony cel i wymagać odpowiedniego doświadczenia od wykonawcy usług nadzoru, niezależnie od liczby umów, których dotyczył nadzór, na przykład poprzez odniesienie się do zakresu robót, które były nadzorowane.
5.Z tego też względu wymóg zakładający, że nadzór, którego dotyczyła referencyjna usługa, obejmować ma „co najmniej dwie umowy” o wykonanie robót budowlanych w ramach tego samego zadania inwestycyjnego uznać należy za nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, a oddziałujący negatywnie na konkurencję w Postępowaniu.
6.Co więcej, nieproporcjonalność przedmiotowego warunku wyraża się także w zastrzeżeniu przez Zamawiającego, że referencyjna usługa dotyczyć ma robót budowlanych, „które zostały pozyskane i wykonane w oparciu o umowę o zamówienie publiczne zawartą na podstawie przepisów ustawy Pzp lub na podstawie przepisów implementujących Dyrektywy Europejskie (np. ustawy) w zakresie zamówień publicznych”, co jest o tyle niezrozumiałe, że w rozdziale V, pkt 9 SWZ, Zamawiający wskazuje, że „W Postępowaniu może brać udział i umowę zawrzeć Wykonawca z siedzibą lub z miejscem zamieszkania w następujących państwach:
•państwo członkowskie Unii Europejskiej,
•państwo należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
•państwo- strona Porozumienia w sprawie zamówień rządowych zawartego w ramach Światowej Organizacji Handlu (GPA),
•państwo- strona umowy zawartej z Unią Europejską regulującej wzajemny dostęp do zamówień publicznych”.
7.Skoro więc w pewnym zakresie Zamawiający dopuścił do udziału w Postępowaniu wykonawców, który nie mają swojej siedziby lub miejsca zamieszkania na terenie Unii Europejskiej, to nie sposób zrozumieć, dlaczego uniemożliwia tym wykonawcom wykazanie się doświadczeniem zdobytym w ramach kontraktów realizowanych w innych reżimach niż unijne Dyrektywy dotyczące zamówień publicznych. Oczywistym jest bowiem, że większość doświadczenia zdobywanego przez takie podmioty nie będzie nabywana w ramach kontraktów realizowanych na podstawie zamówień zdobywanych na podstawie polskiej ustawy Pzp lub na podstawie przepisów implementujących Dyrektywy Europejskie w zakresie zamówień publicznych, skoro zasięg Dyrektyw nie rozciągał się na kraje, w których siedzibę mają te przedsiębiorstwa.
8.Powyższe nie umniejsza jednak doświadczeniu tych podmiotów, niezależnie od tego, w jakim reżimie wykonawca robót budowlanych „zdobywał” swój kontrakt, zwłaszcza że roboty budowlane, których dotyczyć mają pełnione usługi nadzoru mają być realizowane w oparciu o warunki kontraktowe FIDIC, które co do zasady mają charakter procedur międzynarodowych i (co najmniej w pewnym zakresie) ujednoliconych, zwłaszcza co do pojęć, mechanizmów i schematów prowadzenia inwestycji. Z tego względu wymóg odnoszący się do reżimu prawnego pozyskania zamówienia na roboty budowlane powinien zostać wykreślony przez Zamawiającego.
9.Tym samym również zarzut z pkt 3 petitum odwołania powinien zostać uznany za w pełni uzasadniony.
X. Wagi przypisane poszczególnym kryteriom oceny ofert – uzasadnienie zarzutu z pkt 4 petitum odwołania.
1.Zgodnie z postanowieniami rozdziału XIX SWZ przy wyborze najkorzystniejszej oferty Zamawiający będzie się kierował następującymi kryteriami:
a.ceną (C),
b.doświadczeniem Personelu Wykonawcy (DP),
c.opracowaniem Metodyki (Z),
d.opracowaniem Planu organizacji projektu (Pop).
2.Maksymalna możliwa do zdobycia przez ofertę wykonawcy liczba punktów we wszystkich pozacenowych kryteriach oceny wynosi 200 punktów, w tym 100 punktów za kryterium ceny i 100 punktów za kryteria pozacenowe. Poszczególnym kryteriom Zamawiający przypisał więc następujące wagi:
a.cena – 50% (100 pkt),
b.doświadczenie Personelu Wykonawcy – 20% (40 pkt),
c.opracowanie Metodyki – 20% (40 pkt),
d.opracowanie Planu organizacji projektu – 10% (20 pkt).
Kryteria oznaczone lit. a, b i c powyżej składały się też z dalszych podkryteriów.
3.Odwołujący zarzuca, że taki rozkład wag pomiędzy cenowymi kryteriami oceny ofert względem pozacenowych kryteriów oceny ofert (50% do 50%) nie uwzględnia w dostateczny sposób rozmiaru i stopnia trudności całej inwestycji i nie pozwoli Zamawiającemu (z uwagi na zbyt wysoką wagę cenowych kryteriów oceny ofert) na udzielenie zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakość usług, a finalnie nie doprowadzi do wyboru rzeczywiście najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu.
4.Odwołujący ma przy tym świadomość, że Zamawiający dokonał rozkładu wag poszczególnych kryteriów w sposób, który w większym stopniu niż to wynika z przepisu art. 246 ust. 1 Pzp podkreśla znaczenie pozacenowych kryteriów oceny ofert, przy czym wciąż proporcja ta nie jest adekwatna do rozmiaru inwestycji, z jaką będziemy mieć w tym przypadku do czynienia.
5.Należy mieć na względzie, że skoro w „tradycyjnych” zamówieniach (bardziej standardowych, powtarzalnych) rozkład wag cenowych kryteriów oceny ofert względem kryteriów pozacenowych powinien wynosić 60% do 40%, to przy takim zamówieniu jak nadzorowanie projektu CPK, który będzie ogromnym przedsięwzięciem, rozkład wag tych kryteriów na poziomie 50% do 50% nie wydaje się odzwierciedlać skali zamówienia i stopnia skomplikowania zamówienia.
6.Jak podkreśla się w doktrynie: „Uzyskanie najlepszych efektów zamówienia w stosunku do poniesionych nakładów w praktyce zakupów publicznych będzie oznaczać zatem nie tylko dążenie do uzyskania optymalnej jakości (wartości) zamówienia w stosunku do ceny, którą zapłaci zamawiający (ew. funkcjonalności i trwałości w stosunku do kosztu nabycia), oraz konieczność wykazania się dbałością o egzekwowanie postanowień umowy i jej ewaluację na etapie realizacji, ale niekiedy również – o ile charakter zamówienia na to pozwala – dążenie do uzyskania jak najlepszych efektów związanych z realizacją celów publicznych, które ma realizować dane zamówienie, niezwiązanych z pojęciem opłacalności. Takie podejście wymaga m.in. określenia już na etapie planowania zamówienia miary, która będzie stosowana dla celów ustalenia, czy pożądany efekt został osiągnięty, jak również przyjęcia metodologii przeliczania określonych efektów niematerialnych oczekiwanych przez zamawiającego, jak
np. poprawa warunków zatrudnienia, poprawa komunikacji czy lepszy dostęp do usług na wartości pieniężne, w celu wyboru oferty najkorzystniejszej. Zamawiający, jak każdy podmiot prowadzący gospodarkę finansową, udziela zamówień w ramach szerszego procesu planowania zakupów w jego organizacji, który obejmuje planowanie i strategię zakupową dostosowaną do celów, jakie sobie stawia, np. jako podmiot funkcjonujący w ramach administracji publicznej, w tym realizując inne cele publiczne. Praktyczne stosowanie zasady efektywności przy udzielaniu zamówienia na konkretny przedmiot zamówienia i przy określonym budżecie będzie zatem często elementem szerszej strategii realizowanej przez zamawiającego i wcześniejszego planowania, w tym rozpoznania rynku właściwego dla udzielanego rodzaju i charakteru zamówienia. Na wybór sposobu udzielania zamówienia ma m.in. wpływ, czy jest to rynek, na którym jest duża konkurencja między wykonawcami, czy wykonania zamówienia mogłoby się podjąć zaledwie kilku wykonawców. To z kolei może determinować, czy np. zamawiający będzie dokonywał agregacji zamówienia i udzielał zamówień w częściach, czy zamówienia będą udzielane odrębnie; albo czy będzie lepszym rozwiązaniem udzielenie zamówienia wspólnie z innymi zamawiającymi, ponieważ istotne są również koszty, jakie zamawiający będzie ponosił w związku z obsługą zamówienia i z nadzorem nad realizacją zamówienia (np. koszty okresowego audytu systemu informatycznego, koszt zatrudnienia inspektora nadzoru w przypadku robót budowlanych, ew. koszt obsługi kredytu), ale także koszty, jakie pociągnie za sobą samo udzielenie zamówienia (np. z zakupem sprzętu laboratoryjnego często łączy się na późniejszym etapie zakup odczynników, nie wspominając o ewentualnych robotach budowlanych dostosowawczych oraz zużyciu energii elektrycznej). Dobór właściwego sposobu i narzędzi z Pzp przy udzielaniu zamówienia publicznego w celu osiągnięcia pożądanego efektu udzielenia zamówienia zależy również od tego, czy zamawiający dokonuje standardowego zakupu i ma gotową specyfikację techniczną, czy też jest otwarty na rynkowe rozwiązania techniczne, które wykonawcy mogą mu zaproponować i będzie korzystał z opisu funkcjonalnego zamówienia. Stosowanie zasady efektywności pociąga za sobą konieczność dostosowania udzielanego zamówienia nie tylko do aktualnych potrzeb zamawiającego, ale również do dokumentów strategicznych obowiązujących zamawiającego i innych celów, które mają być osiągnięte przez udzielenie tego zamówienia.” (zob. H. Nowak, M. Winiarz, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Wydanie II, Urząd Zamówień Publicznych, Warszawa 2023).
7.Odwołujący uwzględnia przy tym fakt, że możliwości finansowe Zamawiającego nie są nieograniczone i Zamawiający nie może pomijać tego aspektu, ale jednocześnie powinien mieć świadomość tego, jak wielka będzie rola Generalnego Inżyniera Kontraktu w całym przedsięwzięciu CPK. To właśnie bowiem wykonawca – oddelegowany przez niego zespół ekspertów będzie realnie czuwał nad pracami wykonywanymi przez wykonawców, koordynował ich działania i układał całą logistykę przedsięwzięcia.
8.Z tego względu Zamawiający powinien dołożyć wszelkich starań, aby o realizację przedmiotowego zamówienia ubiegało się maksymalnie dużo podmiotów, o jak największym doświadczeniu przy realizacji podobnych przedsięwzięć na całym świecie.
9.Aby takie zamówienie było rzeczywiście atrakcyjne dla tych najbardziej doświadczonych podmiotów, nie mogą być oni zniechęcani do składania oferty w tak wysoce sformalizowanej procedurze, jaką jest ubieganie się o zamówienie w reżimie polskiej ustawy Pzp, dodatkowym czynnikiem, jakim jest konieczność konkurowania przez nich z innymi wykonawcami ceną a nie jakością, z czym nadal mamy do czynienia w niniejszym Postępowaniu z uwagi na zbyt dużą wagę, jaką Zamawiający przypisał cenowym kryteriom oceny ofert.
10.Chcąc stworzyć warunki do prawdziwej konkurencji w tym Postępowaniu, która ostatecznie umożliwi Zamawiającemu wybór najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu i maksymalnie zwiększy szanse powodzenia całego projektu CPK, Zamawiający powinien w jeszcze większy sposób premiować oferty tych wykonawców, którzy dysponują najbardziej doświadczonymi ekspertami i którzy będą w stanie w sposób najbardziej efektywny zarządzać całą inwestycją.
6.Z tego względu Odwołujący postuluje o to, aby Zamawiający dokonał modyfikacji treści ust. 1 zawartego w Rozdziale XIX SWZ poprzez zmianę rozkładu wag przypisanych poszczególnym kryteriom w taki sposób, który w jeszcze większym stopniu uwzględniałby rozmiar i stopień trudności całej inwestycji, a w konsekwencji umożliwiałby Zamawiającemu udzielenie zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakość usług uzasadnioną charakterem zamówienia, jednocześnie umożliwiając wykonawcom konkurowanie przede wszystkim na płaszczyźnie merytorycznej a nie cenowej, prowadząc do wyboru oferty rzeczywiście najkorzystniejszej w Postępowaniu, tj. np. poprzez:
a.zwiększenie wagi podkryterium „Doświadczenie Personelu Stałego - DPS” poprzez zwiększenie maksymalnej liczby punktów możliwych do uzyskania w ramach tego podkryterium z 20 punktów do 30 punktów (rozłożone proporcjonalnie pomiędzy wszystkie warunki oceny przewidziane w ramach tego podkryterium),
b.zwiększenie wagi podkryterium „Opracowanie Planu organizacji projektu (Pop)” poprzez zwiększenie maksymalnej liczby punktów możliwych do uzyskania w ramach tego podkryterium z 20 punktów do 30 punktów (rozłożone proporcjonalnie pomiędzy wszystkie warunki oceny przewidziane w ramach tego podkryterium),
z jednoczesnym odpowiednim pomniejszeniem wagi podkryterium ceny np. poprzez zmniejszenie maksymalnej liczby punktów możliwych do uzyskania w ramach podkryterium „Cena za wykonanie Zakresu Podstawowego – C1” z 76 punktów do 56 punktów.
7.W ocenie Odwołującego obniżenie wagi kryteriów cenowych z 50% do 40% stanowić będzie pewien balans pomiędzy koniecznością dbania o stronę finansową zamówienia i koszty, jakie z tego tytułu poniesie Zamawiający, a głównym celem Zamawiającego, jakim powinno być zapewnienie bezpieczeństwa i powodzenie całego projektu CPK.
8.Mając powyższe na uwadze przedmiotowy zarzut również uznać należy za zasadny.
XI. Podkryterium „Doświadczenie Personelu Zmiennego” – uzasadnienie zarzutu z pkt 5 petitum odwołania.
1.W Rozdziale IX, pkt 6.1.2. SWZ, określił, w jakich sytuacjach przyzna ofercie wykonawcy punkty w ramach podkryterium oceny ofert „Doświadczenie Personelu Zmiennego (DPZ)”, wskazując, że „punkty zostaną przyznane za doświadczenie osób wskazanych na stanowiska wymienione w pkt 5.2.5 OPZ. Łączna maksymalna liczba punktów możliwych do uzyskania w tym podkryterium wynosi 20. Wykonawca w tym podkryterium może wskazać na stanowiska osoby posiadające doświadczenie opisane w dowolnym kryterium w tabeli poniżej, tj. osoby posiadające doświadczenie odpowiadające jednemu lub kilku podkryteriów opisanych w tabeli poniżej. Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na dane stanowisko posiadała doświadczenie odpowiadające co najmniej jednemu z opisanych w tabeli poniżej podkryteriów, przy czym dozwolone jest, aby osoba ta posiadała doświadczenie w zakresie 2 lub 3 podkryteriów opisanych w tabeli poniżej.”.
2.Zamawiający opisał doświadczenie ekspertów, które zamierza premiować w następujący sposób:
a.„w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu wyznaczonego na składanie ofert w Postępowaniu, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi dla zadania polegającego na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego lotniska lub infrastruktury lotniskowej lub obiektów lotniskowych, które były zrealizowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym usługa ta musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 50 mln PLN netto”,
b.„w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu wyznaczonego na składanie ofert w Postępowaniu, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi dla zadania polegającego na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego lotniska lub infrastruktury lotniskowej lub obiektów lotniskowych, które były zrealizowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym usługa ta musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 50 mln PLN netto i pełnił taką samą funkcję lub realizował zadania, jakie są powiązane ze stanowiskiem, do którego został wskazany, zgodnie z pkt 5.2.5 OPZ”,
c.„w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu składania ofert, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi, które były realizowane na podstawie umowy o zamówienie publiczne zawartej w oparciu o przepisy ustawy Pzp, polegającymi na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego obiektu przemysłowego, użyteczności publicznej lub infrastruktury transportowej. Przy czym:
•nadzór obejmował co najmniej dwie umowy o wykonanie robót budowlanych w ramach tego samego zadania inwestycyjnego,
•usługa musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 750 mln PLN netto”.
3.Ponownie więc Zamawiający tworzy warunki zamówienia (tu: kryteria oceny ofert), które nakierowane są na premiowanie „krajowych” wykonawców, dysponujących polskimi specjalistami (nie może budzić wątpliwości, że to właśnie Polacy będą stanowić najbardziej liczną nację wśród Personelu, skoro referencyjna usługa dotyczyć ma inwestycji realizowanej w Polsce lub na podstawie przepisów polskiej ustawy Pzp), co powinno być uznawane za warunki dyskryminujące, negatywnie oddziałujące na konkurencję w Postępowaniu.
4.Istotą przedmiotowego kryterium oceny ofert powinno być premiowanie (poprzez przyznanie dodatkowych punktów) ofert tych wykonawców, którzy dysponują bardziej doświadczonym Personelem. Doświadczenie Personelu nie powinno być z kolei analizowane przez pryzmat miejsca lub reżimu prawnego, w którym jest ono zdobywane, a przez pryzmat realnych kompetencji (organizacyjnych i technicznych), jakie w czasie świadczenia usługi zostały nabyte, zwłaszcza jeżeli kryterium odnosi się do doświadczenia w pełnieniu usługi nadzoru przy określonych inwestycjach, o określonej wartości.
5.Nie powielając argumentacji przedstawionej przy okazji zarzutu dotyczącego warunku udziału w Postępowaniu dotyczącą nieproporcjonalnego i nierówno traktującego wykonawców warunku udziału w Postępowaniu, o którym mowa w Rozdziale VI, pkt 4.1.3. SWZ, skoro inwestycja ma być realizowana w ramach warunków kontraktowych FIDIC, a Zamawiający umożliwia ubieganie się o zamówienie wykonawcom także spoza Unii Europejskiej, to nie znajduje uzasadnienia przyznawanie dodatkowych punktów tym wykonawców, którzy dysponują Personelem, który nadzorował określone roboty budowlane w Polsce lub na podstawie polskiej ustawy Pzp.
6.Jak przy tym podkreśla się w orzecznictwie: „[…] Zamawiający dokonuje wyboru najkorzystniejszej oferty w oparciu o kryteria oceny ofert opisane przez niego w dokumentach zamówienia i adekwatnie do wagi przypisanej poszczególnym kryteriom. To Zamawiający jest gospodarzem postępowania i to do niego należy dobór kryteriów oceny ofert, jak i przypisanie wagi ustalonych kryteriów. Aby to jednak było możliwe Zamawiający musi jasno i precyzyjnie określić w SWZ na czym będzie polegała ocena spełniania kryterium i co będzie brał pod uwagę, przyznając punkty w danym kryterium. Kryteria oceny ofert muszą więc zostać opisane w sposób jednoznaczny i zrozumiały, obiektywny i czytelny, zgodny z zasadami określonymi w ustawie Pzp, w tym m.in. zasadą równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji, co więcej nie powinien w sposób nieuzasadniony faworyzować jakiegokolwiek wykonawcy. Tak więc Zamawiający, mając dużą swobodę w zakresie ustalania kryteriów oceny ofert, nie ma jednocześnie pełnej dowolności w ich ustaleniu. Istotne jest bowiem aby ustalone przez Zamawiającego kryteria pozacenowe były uzasadnione jego potrzebami, waga kryterium nie była nadmierna, opis kryterium był jednoznaczny i precyzyjny a jego wprowadzenie nie prowadziło do naruszenia zasady równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji. Kryterium termin realizacji zamówienia jest jednym z najczęściej stosowanych pozacenowych kryteriów oceny ofert. Jest to więc kryterium, które może być wprowadzane. Kryterium to (kryterium realizacji) jest więc kryterium dopuszczalnym, a więc takim, które jest i może być wprowadzane do SWZ. Zamawiający może bowiem tak ustalić kryteria oceny ofert aby dokonać zakupu, który najbardziej odpowiada jego potrzebom. Zamawiający, który decyduje się na wprowadzenie takiego kryterium, musi jednak wziąć pod uwagę nie tylko to, co jest przedmiotem zamówienia, ale analizie musi także poddać rynek potencjalnych wykonawców, aby nie zakłócić konkurencji a tym samym poprzez wprowadzenie tego kryterium nie ograniczyć liczby wykonawców mogących złożyć oferty ważne oraz korzystne cenowo i ekonomicznie.” (zob. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt: KIO 2304/22).
7.W ocenie Odwołującego zdobyte w tym samym zakresie doświadczenie w związku z realizacją inwestycji zagranicznej jest równie cennym doświadczeniem, co doświadczenie zdobyte w Polsce. Kryterium „miejsca zdobycia” doświadczenia, przy zamówieniu realizowanym w ramach warunków FIDIC, nie świadczy o większej „jakości” oferty i z tego względu nie może mieć znaczenia w kontekście punktowania doświadczenia eksperta.
8.Z tego względu Odwołujący domaga się modyfikacji postawień zawartych w Rozdziale XIX, pkt 6.1.2. SWZ, poprzez wykreślenie z opisu podkryterium wymogów związanych z miejscem realizacji inwestycji („Rzeczpospolita Polska”) oraz reżimu prawnego, stanowiącego podstawę realizacji inwestycji („umowa o zamówienie publiczne zawarta w oparciu o przepisy ustawy Pzp”). (…)
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie (pismo z dnia 10/09/2025) podał: (…) wnoszę o:
1.Umorzenie postępowania odwoławczego w zakresie zarzutu nr 2 odwołania,
2.Oddalenie odwołania w zakresie pozostałych zarzutów odwołania,
3.(…)
W uzasadnieniu stanowiska wskazał na następujące okoliczności:
1. (…)
2.(…)
3. (…)
4.Stanowisko zaprezentowane przez Odwołującego należy uznać za niezasadne, tym samym Zamawiający wnosi o oddalenie odwołania.
II. Stanowisko prawne ws. sposobu konstruowania warunków udziału w postępowaniu:
5.Podstawę prawną dotyczącą sposobu formułowania warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego stanowi art. 112 ust. 1 ustawy PZP. Przepis ten stanowi, iż: „Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności”.
6.Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że Zamawiający nie tylko posiada uprawnienie, lecz także obowiązek takiego ukształtowania warunków udziału w postępowaniu, które zapewnia możliwość weryfikacji zdolności wykonawców do należytej realizacji przedmiotu zamówienia, określonych w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia.
7.Przepisy ustawy PZP nie definiują pojęcia "warunków udziału w postępowaniu", przy czym w następstwie zastosowania wykładni językowej pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie okoliczności faktyczne lub prawne, od istnienia albo nieistnienia których uzależniona jest możliwość uczestniczenia wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, a tym samym ubiegania się o przedmiotowe zamówienie. (tak m.in.: wyrok KIO z 15.05.2017 r., KIO 714/17, LEX nr 2311255).
8.Ustawa PZP pozostawia Zamawiającemu istotny zakres swobody w określaniu warunków udziału w postępowaniu. Swoboda ta nie ma jednak charakteru dowolności, gdyż jej granicę wyznaczają potrzeby Zamawiającego związane z prawidłowym wykonaniem ściśle określonego przedmiotu zamówienia oraz obowiązek poszanowania zasad określonych w art. 16 ustawy PZP, a więc zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz proporcjonalności.
9.Zamawiający ma obowiązek przygotować i przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia zgodnie z zasadami określonymi w art. 16 ustawy PZP, w tym zgodnie z zasadami konkurencyjności i proporcjonalności, które zezwalają zamawiającemu na podejmowanie tylko takich środków ograniczających konkurencję, które są konieczne i jednocześnie wystarczające do osiągnięcia celu, jakim jest wybór najkorzystniejszej oferty. (wyrok KIO z 4.03.2021 r., KIO 356/21, LEX nr 3163096).
10.Zamawiający posiada uprawnienie do formułowania warunków udziału w postępowaniu w sposób odpowiadający jego rzeczywistym potrzebom wynikającym z planowanej realizacji przedmiotu zamówienia, w tym wymagań zapewniających, że wyłoniony wykonawca będzie posiadał zdolność techniczną, organizacyjną oraz zawodową do należytego wykonania zamówienia (przy jednoczesnym poszanowaniu zasad w art. 16 ustawy PZP). Co szczególnie istotne, kryterium proporcjonalności wymaga, aby warunki udziału w postępowaniu pozostawały w racjonalnym związku z przedmiotem zamówienia, a jednocześnie nie stanowiły nieuzasadnionej bariery ograniczającej konkurencję.
11.Przedstawione stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej, zgodnie z którym ocena „proporcjonalności warunków udziału w postępowaniu” powinna być dokonywana z perspektywy przedmiotu konkretnego zamówienia. Oznacza to, że warunki udziału muszą pozostawać w adekwatnym związku z charakterem, zakresem i stopniem złożoności danego postępowania, a ich formułowanie winno uwzględniać rzeczywiste potrzeby Zamawiającego, związane z należytym wykonaniem zamówienia. Mianowicie: „Zachowanie zasady proporcjonalności przy określaniu warunków udziału w postępowaniu oznacza, że warunki udziału opisane przez zamawiającego muszą być uzasadnione w odniesieniu do konkretnych warunków danego zamówienia, w tym w szczególności - wartości zamówienia, charakterystyki i specyfiki przedmiotu zamówienia, zakresu zamówienia, stopnia jego złożoności oraz warunków realizacji. Warunki udziału powinny być określone na minimalnym poziomie, tj. nie powinny ograniczać dostępu do zamówienia wykonawcom dającym rękojmię jego należytego wykonania, a tym samym nie mogą być określane ponad poziom niezbędny do osiągnięcia celu jakim jest wyłonienie wykonawcy, który będzie zdolny prawidłowo zrealizować zamówienie, tj. w sposób zgodny z wymaganiami Zamawiającego określonymi w SIWZ. Proporcjonalność warunków nie oznacza koniczności uwzględniania doświadczenia jakie posiada każdy wykonawca działający na rynku, a tym samym dostosowywania wymaganego doświadczenia pod konkretnego wykonawcę, tak aby spełniał on warunki udziału w postępowaniu.” (wyrok KIO z 4.03.2021 r., KIO 356/21, LEX nr 3163096).
12.Podobnie, Krajowa Izba Odwoławcza wypowiadała się w wyroku zapadłym w sprawie o sygnaturze KIO z 2.02.2024 r., KIO 97/24, LEX nr 3694140: „Proporcjonalność warunków udziału w postępowaniu i ich przydatność do oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, należy odnosić do konkretnego przedmiotu zamówienia, jego zakresu i stopnia skomplikowania oraz uwarunkowań, w jakich to konkretne zamówienie będzie realizowane. Nie jest natomiast możliwe ustalenie jedynego prawidłowego poziomu warunków dla zamówień udzielanych w różnym czasie na podobny, czy nawet taki sam przedmiot zamówienia, zawsze bowiem występować będą różnice czy to w szczegółowych elementach przedmiotu zamówienia, czy okolicznościach towarzyszących jego wykonywaniu. (tak m.in.: wyrok KIO z 2.02.2024 r., KIO 97/24, LEX nr 3694140).
13.Przedstawione stanowisko potwierdza m.in. wyrok KIO z 4.03.2021 r., KIO 356/21, LEX nr 3163096: „Zamawiający ma prawo określić warunku udziału w postępowaniu odnoszące się po pierwsze do przedmiotu zamówienia oraz w sposób uwzględniający jego potrzeby i aby uzyskać oczekiwany efekt, nawet jeśli wyklucza to możliwość dopuszczenia do realizacji zamówienia wszystkich wykonawców działających na rynku. Prawem zamawiającego jest takie opisanie warunków udziału w postępowaniu, które zaspokoi potrzeby i oczekiwania zamawiającego w ramach realizacji przedmiotu zamówienia w najszerszym kontekście. Niewątpliwie granicę dozwolonych działań zamawiającego w tym zakresie stanowią wspomniane wyżej zasady”. (wyrok KIO z 4.03.2021 r., KIO 356/21, LEX nr 3163096).
14.Natomiast, zasady opisu przedmiotu zamówienia określa art. 99 ust. 1 ustawy PZP, zgodnie z którym: „Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty”.
15.Spośród obszernego orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej wypracowanego na gruncie powołanego przepisu, na szczególną uwagę zasługuje stanowisko, w którym Izba ponownie przyznaje prymat potrzebom zamawiającego, nawet kosztem ograniczenia konkurencji i wyłączenia niektórych podmiotów z dostępu do zamówienia. Mianowicie: „Nie narusza przepisów p.z.p. takie sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia, który uwzględnia potrzeby zamawiającego, nawet jeżeli utrudnia lub uniemożliwia niektórym podmiotom dostęp do zamówienia. Zamawiający nie ma bowiem obowiązku zapewnienia możliwości realizacji przedmiotu zamówienia wszystkim podmiotom działającym na rynku w danej branży, bowiem pojęcie uczciwej konkurencji nie może być utożsamiane z konkurencją absolutną. Jednakże w przypadku opisu przedmiotu zamówienia w sposób uprzywilejowujący lub eliminujący niektórych wykonawców lub produkty, po stronie zamawiającego istnieje obowiązek przedstawienia rzeczowych argumentów uzasadniających taki opis.” (Wyrok KIO z 5.02.
2024 r., KIO 32/24, LEX nr 3694088).
16.Mając na uwadze przedstawione powyżej stanowisko prawne dotyczące zasad formułowania warunków udziału w postępowaniu oraz opisu przedmiotu zamówienia, Zamawiający przedstawia swoje stanowisko odnoszące się do poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu. Ocena ta dokonywana będzie w świetle przywołanych powyżej norm prawnych oraz utrwalonego orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej, co pozwoli wykazać, że zarzuty Odwołującego są niezasadne, zaś przyjęte rozwiązania odpowiadają wymogom ustawy PZP, jak i obiektywnym potrzebom wynikającym z charakteru przedmiotu zamówienia.
III. Zarzut nr 1: Wymogi dotyczące znajomości języka polskiego:
17.W pierwszym zarzucie Odwołujący podnosi naruszenie art. 112 ust. 1 w zw. z art. 116 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy PZP poprzez ukształtowanie warunku udziału w Postępowaniu w zakresie dotyczącym zdolności technicznej lub zawodowej Wykonawcy, a dokładnie w zakresie doświadczenia Personelu Stałego, w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, wykraczający poza minimalne poziomy zdolności i niezgodny z celem, jakiemu służyć ma warunek udziału w Postępowaniu, a także w sposób niezasadnie ograniczający konkurencję w Postępowaniu, co przejawia się w zastrzeżeniu przez Zamawiającego, że osoby skierowane do pełnienia funkcji:
a)Lidera Zespołu GIK – Przedstawiciela Inżyniera Kontraktu (względnie Zastępcy
Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu),
b)Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz
c)Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk,
- muszą władać w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełniania wszelkich obowiązków na ww. stanowiskach bez dopuszczenia możliwości korzystania z usług profesjonalnego tłumacza, przy pomocy którego mogłaby się odbywać komunikacja na budowie i dokumentowanie przebiegu inwestycji (vide: Rozdział VI, pkt 4.2.1., 4.2.2., 4.2.4. i 4.2.5. SWZ).
18.Zarzut ten jest bezzasadny i jako taki podlega oddaleniu.
19.Zamawiający ustalił warunki udziału w Postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej, poprzez dysponowanie osobami, które będą skierowane przez Wykonawcę do realizacji Zamówienia, legitymującymi się doświadczeniem odpowiednim do funkcji, jakie zostaną im powierzone, tj.:
1) Lider zespołu GIK - Przedstawiciel Generalnego Inspektora Kontraktu (Przedstawiciel GIK), 2) Zastępca Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (Zastępca Przedstawiciela GIK),
3) Szef nadzoru Prac Projektowych,
4) Szef nadzoru Robót Budowlanych, 5) Kierownik ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (Kierownik ds. zgodności),
6)Kierownik kontroli projektu,
7)Kierownik ds. rozliczeń,
8)Szef ds. Bezpieczeństwa i Higieny Pracy i Ochrony Środowiska (BHPiOŚ/HSE),
9)Szef ds. BIM,
10)Szef zespołu ds. zamówień publicznych
20.Szczegółowy opis warunków udziału w Postępowaniu, odnoszących się do wymienionego powyżej personelu, został zawarty w Rozdziale VI pkt 4.2 SWZ.
21.Osoby pełniące wskazane funkcje w imieniu wykonawcy odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu prawidłowej realizacji zamówienia. Stanowią one zasadniczy personel odpowiedzialny za zarządzanie procesem oraz weryfikację dokumentacji projektowej, a tym samym za należyte i zgodne z wymogami wykonanie projektu. Ich kwalifikacje, kompetencje i doświadczenie wywierają bezpośredni wpływ na sposób oraz jakość realizacji przedmiotu zamówienia.
22.Wymogi odnoszące się do kluczowego personelu wykonawcy zostały sformułowane w sposób proporcjonalny, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie pracowników pochodzących z innych krajów członkowskich Unii Europejskiej.
23.Zamawiający podkreśla, że wymóg znajomości języka polskiego został ustanowiony wyłącznie w odniesieniu do 4 (czterech) spośród 10 (dziesięciu) wcześniej wskazanych kluczowych funkcji. Ponadto, w przypadku Przedstawiciela GIK oraz Zastępcy Przedstawiciela GIK wymóg ten został określony w sposób alternatywny, co oznacza, że do spełnienia warunku wystarczające jest, aby znajomość języka polskiego posiadała jedna z tych osób.
24.Uzasadnieniem dla tych wymagań wobec kluczowego personelu jest fakt, że wykonawca terminala będzie posługiwał się językiem polskim (język Kontraktu na Terminal to j. polski, spotkania w j. polskim, i kluczową kwestią będzie dobra komunikacja między tym wykonawcą i GIK.
25.Dodatkowym uzasadnieniem dla tych wymagań w przypadku Szefa nadzoru Robót Budowlanych – jest fakt, że kontrakty budowlane będą zawierane w większości w języku polskim, język polski będzie też językiem realizacji tych kontraktów, a Zamawiający spodziewa się, że zdecydowana większość personelu wykonawców będzie polskojęzyczna, w tym część będzie zapewne posługiwać się wyłącznie jeżykiem polskim.
26.W przypadku Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (Kierownik ds. zgodności) – że certyfikacja będzie prowadzona przez Prezesa ULC w ramach postępowania administracyjnego. Postępowanie przed Prezesem ULC będzie prowadzone w języku polskim.
27.W przypadku Przedstawiciela GIK – że inwestycja realizowana jest w Polsce, zgodnie z przepisami prawa polskiego, konieczna jest zatem znajomość polskiego prawa (wraz z praktyką jego stosowania), lokalnego, polskiego, rynku budowlanego, itp.
28.Podkreślenia wymaga, że kwestionowany przez Odwołującego wymóg został określony proporcjonalnie do charakteru realizowanego zamówienia oraz z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia sprawnej i skutecznej komunikacji przy realizacji projektu w Polsce. Wskazany wymóg odnosi się wyłącznie do wybranych członków personelu kluczowego, co nie ogranicza dostępu do zamówienia dla wykonawców zagranicznych, lecz służy wyłącznie zapewnieniu należytej realizacji zamówienia oraz minimalizacji ryzyka błędów wynikających z barier językowych.
29.Sposób ukształtowania wymogu znajomości języka polskiego przez kluczowy personel wykonawcy świadczy o tym, że Zamawiający dochował zasady proporcjonalności, ograniczając ten wymóg wyłącznie do niezbędnego minimum, zapewniającego skuteczną komunikację oraz sprawną realizację zamówienia.
30.Mając na uwadze powyższe, nie sposób podzielić stanowiska Odwołującego, jakoby sposób skonstruowania wymogów dotyczących części kluczowego personelu wykonawcy miał charakter nadmiarowy i w sposób nieuzasadniony oraz nieproporcjonalny ograniczał konkurencję lub dostęp do zamówienia pracownikom zagranicznym.
31.Zamawiający w sposób wyważony i celowy ograniczył wymóg znajomości języka polskiego wyłącznie do ściśle określonego, wąskiego grona specjalistów wchodzących w skład kluczowego personelu wykonawcy. Tym samym uznał, że posiadanie umiejętności posługiwania się językiem polskim na określonym poziomie stanowi warunek niezbędny nie tylko dla zapewnienia należytej, lecz również sprawnej realizacji usług Generalnego Inżyniera Kontraktu przy budowie Lotniska w ramach Inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego.
32.Przyjęty sposób sformułowania warunków udziału dotyczących personelu znajduje pełne uzasadnienie w obiektywnych potrzebach Zamawiającego, sprowadzających się do konieczności zapewnienia sprawnej i należytej realizacji zamówienia. Zamawiający odnosił się do tej kwestii w odpowiedzi na pytanie nr 9 do SWZ, opublikowane w dniu 1 sierpnia 2025 r., wyjaśniając, iż „posługiwanie się językiem polskim przez kluczowych członków personelu Wykonawcy zagwarantuje sprawną komunikację, wyeliminuje ryzyko błędnego tłumaczenia i przyspieszy proces podejmowania decyzji, które przy tak dużej i skomplikowanej inwestycji mają ogromne znaczenie dla realizacji zamówienia”.
33.Nie może uchodzić uwadze, że przedmiotem niniejszego zamówienia jest świadczenie usług Generalnego Inżyniera Kontraktu dla budowy lotniska realizowanego w ramach inwestycji Centralnego Portu Komunikacyjnego – przedsięwzięcia o charakterze bezprecedensowym w historii Polski.
34.Zgodnie z pkt 1.3 OPZ, przedmiotem zamówienia jest świadczenie przez Generalnego Inżyniera Kontraktu usług polegających m.in. na profesjonalnym i skutecznym:
1)zapewnieniu kompleksowej obsługi Inwestycji obejmującej wsparcie i doradztwo przy realizacji zamierzenia Inwestycyjnego CPK, w tym planowanie i harmonogramowanie całości Inwestycji, integracji wielu Kontraktów i Robót Budowlanych w jeden proces ze wspólnym celem wybudowania i uruchomienia Lotniska CPK w zakładanym terminie, zakresie i budżecie ze szczególnym zwróceniem uwagi na jakość ostatecznie zrealizowanych rozwiązań projektowych,
2)zarządzaniu Kontraktami, koordynacji Kontraktów, nadzorze nad Kontraktami, a w szczególności zapewnienie pełnienia przez członków Personelu funkcji Inżyniera wraz z zespołem, zgodnie z postanowieniami poszczególnych Kontraktów,
3)świadczeniu pozostałego kompleksowego, niezbędnego wsparcia Zamawiającego w sprawach związanych z Inwestycją, w tym koordynacji i w zarządzania Punktami Styków,
4)udziale w ORAT i uruchomieniu Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
5)udziale w certyfikacji Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
6)udziale w certyfikacji BREEAM obiektów i infrastruktury Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
7)zarządzaniu Terenem Inwestycji.
35.Skala, stopień złożoności oraz strategiczne znaczenie tej inwestycji uzasadniają konieczność zapewnienia, aby co najmniej część kluczowego personelu wykonawcy posługiwała się sprawnie językiem polskim, w stopniu umożliwiającym skuteczną komunikację oraz należyte wykonywanie obowiązków kontraktowych. Wymóg ten jest szczególnie istotny wobec konieczności pełnienia funkcji nadzorczych w ramach polskiego porządku prawnego, stosowania krajowych norm technicznych oraz uwzględniania lokalnych uwarunkowań realizacyjnych. Z tego względu wprowadzenie przedmiotowego warunku, należy uznać za uzasadnione, proporcjonalne i niezbędne.
36.Nadzór nad budową obiektu o tak dużym znaczeniu gospodarczym, społecznym i obronnym wymaga od personelu nie tylko najwyższych kompetencji technicznych, lecz również znajomości realiów lokalnych. Brak znajomości języka polskiego wśród kluczowych osób odpowiedzialnych za koordynację i nadzór mógłby prowadzić do poważnych ryzyk, w tym błędów komunikacyjnych, opóźnień decyzyjnych czy nieprawidłowej interpretacji dokumentacji. Takie ryzyka przekładałyby się bezpośrednio na możliwość terminowej realizacji inwestycji, która – z punktu widzenia interesu publicznego oraz zasadniczych interesów Zamawiającego – ma znaczenie kluczowe. Wymóg znajomości języka polskiego przez część kluczowego personelu wykonawcy nie stanowi więc nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji, lecz jest racjonalnym środkiem zapewniającym prawidłową realizację kontraktu w warunkach krajowych.
37.Wprowadzenie przedmiotowego warunku, w kształcie przewidzianym przez Zamawiającego, pozostaje zgodne z prawem europejskim. Należy bowiem zwrócić uwagę, że również fundamentalne zasady traktatowe, stanowiące podstawę unijnego systemu prawa zamówień publicznych doznają pewnych ograniczeń. Zgodnie z pierwszym punktem preambuły Dyrektywy Klasycznej (2014/24/UE), udzielanie zamówień publicznych przez instytucje państw członkowskich lub w imieniu tych instytucji musi być zgodne z zasadami Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), a w szczególności z zasadą swobodnego przepływu towarów, swobody przedsiębiorczości oraz swobody świadczenia usług, a także z zasadami, które się z nich wywodzą, takimi jak: zasada równego traktowania, zasada niedyskryminacji, zasada wzajemnego uznawania, zasada proporcjonalności oraz zasada przejrzystości.
38. Zgodnie z drugim punktem Dyrektywy Sektorowej (2014/25/UE), Aby zapewnić otwarcie zamówień udzielanych przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych na konkurencję, należy opracować przepisy koordynujące procedury udzielania zamówień w odniesieniu do zamówień powyżej określonej wartości. Taka koordynacja jest potrzebna, aby zapewnić skuteczność zasad Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), a w szczególności zasady swobodnego przepływu towarów, swobody przedsiębiorczości oraz swobody świadczenia usług, a także zasad, które się z nich wywodzą, takich jak zasada równego traktowania, zasada niedyskryminacji, zasada wzajemnego uznawania, zasada proporcjonalności oraz zasada przejrzystości. Zgodnie z art. 52 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Postanowienia niniejszego rozdziału [odnoszącego się do zasady swobody przedsiębiorczości – przyp. Zamawiającego] oraz środki podjęte na ich podstawie nie przesądzają o zastosowaniu przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych przewidujących szczególne traktowanie cudzoziemców, uzasadnione względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego.
39. Zgodnie z art. 62 TFUE, postanowienia art. 52 TFUE stosuje się także do zasady swobody świadczenia usług. Powyższe oznacza, że akt będący źródłem zasad funkcjonowania Unii Europejskiej, w tym także zasad dyrektyw ustanawiających system zamówień publicznych, przewiduje możliwość zróżnicowania przez państwo członkowskie traktowania obywateli tego państwa i cudzoziemców, w sytuacjach, w których wymagają tego względy porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego.
40. TFUE zakłada możliwość ograniczenia podstawowych zasad, jak swoboda przedsiębiorczości oraz świadczenia usług. Jeżeli w tym kontekście zinterpretuje się, wywodzące się przecież z TFUE, zasady udzielania zamówień publicznych, to należy dojść do wniosku, że konkurencyjność i równe traktowanie wykonawców mogą doznać ograniczenia z uwagi na uzasadnione potrzeby Zamawiającego, realizującego zadanie doniosłe z punktu widzenia porządku i bezpieczeństwa publicznego, a ograniczeniem takim może być w szczególności korzystniejsze potraktowanie podmiotu, który ma doświadczenie w realizacji inwestycji na terenie danego państwa członkowskiego.
41. Zatem, sformułowanie wymogu znajomości języka polskiego przez część kluczowego personelu znajduje odzwierciedlenie w uzasadnionych potrzebach Zamawiającego oraz istotnym interesie publicznym.
42. Wprowadzenie powyższego wymogu nie powinno być postrzegane jako ograniczenie konkurencji, lecz jako uzasadniony i proporcjonalny środek zapewniający możliwość należytego wykonywania obowiązków wynikających z przedmiotu zamówienia. Wymóg ten pozostaje w bezpośrednim związku z charakterem zamówienia, jego strategicznym znaczeniem oraz koniecznością minimalizacji ryzyka wystąpienia opóźnień lub błędów, które mogłyby powstać wskutek barier komunikacyjnych.
43. Tym niemniej wychodząc naprzeciw potrzebom Odwołującego Zamawiający obniżył ww. warunku próg wartości referencyjnych projektów dla Lidera Zespołu GIK - Przedstawiciel Generalnego Inżyniera Kontraktu oraz Zastępca Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (zmiana SWZ z dnia 27.08.2025 r.), co powinno przyczynić się do poszerzenia kręgu personelu dostępnego wykonawcom dla potrzeb realizacji projektu, a tym samym zwiększyć konkurencyjności i dostęp do niniejszego zamówienia.
44. Wobec powyższego zarzut Odwołującego dotyczący rzekomej nadmierności warunku należy uznać za całkowicie bezzasadny.
IV. Zarzut nr 2: zmiana w zakresie Rozdziału VI pkt 5.15 SWZ:
45.Zamawiający wnosi o umorzenie postępowania odwoławczego w zakresie zarzutu nr 2 odwołania, odnoszącego się do warunku udziału w postępowaniu określonego w Rozdziale VI, pkt 5.15 SWZ w zw. z pkt 4.2.1.- 4.2.4., 4.2.6 i 4.2.7. SWZ, z uwagi na bezprzedmiotowość zarzutu i żądania oraz wygaśniecie substratu zaskarżenia.
46.W dniu 27 sierpnia 2025 r. Zamawiający opublikował na stronie internetowej Postępowania modyfikację Specyfikacji Warunków Zamówienia, w której pkt 5.15 otrzymał następującą treść: „Przez sformułowanie „zrealizował”, "wykonał" Zamawiający rozumie, udział danej osoby w świadczeniu usługi przez co najmniej 60% czasu realizacji projektu budowy lub inwestycji, której dotyczyła ta usługa, przy czym udział danej osoby w świadczeniu usługi trwał co najmniej 24 m-ce następujące po sobie.”
47.W związku z wprowadzeniem zmiany w SWZ odnoszącej się do kwestionowanego zapisu, zarzut należy uznać za bezprzedmiotowy, a jednocześnie nieaktualny wobec zmodyfikowanego brzmienia SWZ (wygaśniecie substratu zaskarżenia). Zgodnie z artykułem 568 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych Izba umarza postępowanie odwoławcze w formie postanowienia, w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne. Dokonana zmiana treści SWZ z dnia 27.08.2025 r. powoduje, że brak jest substratu zaskarżenia (SWZ w kształcie z chwili wniesienia odwołania nie istnieje), a tym samym wygasł spór objęty podniesionym zarzutem (tak m.in. KIO w wyroku z dnia 11 września 2024 roku - sygn. akt: KIO 3093/24).
48.Ponadto w ocenie Zamawiającego, wprowadzona modyfikacja SWZ pozostaje w pełni zgodna z wnioskiem Odwołującego w zakresie sposobu dokonania zmiany zapisu. Zapis SWZ w zmodyfikowanej postaci wywołuje również skutki w odniesieniu do pozostałych punktów SWZ wskazanych przez Odwołującego w ramach przedmiotowego zarzutu (tj. pkt 4.2.1.- 4.2.4., 4.2.6 i 4.2.7. SWZ).
49.W ramach podniesionego zarzutu, Odwołujący wniósł o:
„Zmianę w zakresie Rozdziału VI, pkt 5.15 SWZ i zawartych w tym postanowieniu definicji pojęć: „wykonał” oraz „zrealizował” poprzez odniesienie przez Zamawiającego (w zakresie doświadczenia zawodowego osób) do minimalnego okresu, jaki jest wystarczający do uznania, że ekspert nabył wymagane doświadczenie np. poprzez uznanie, że adekwatnym dla uznania nabycia przez eksperta określonego doświadczenia jest świadczenie przez niego usługi w wymiarze co najmniej 50% czasu trwania usługi, liczonego od momentu podpisania umowy (do wykonania której angażowany był ekspert, analogicznie jak to będzie miało miejsce w ramach przedmiotowego zamówienia) do jej zakończenia, który rozumiany powinien być analogicznie jak w przypadku innych postanowień SWZ, tj. jako dzień wystawienia Świadectwa Przejęcia Robót i Odcinków, wydanego na podstawie warunków kontraktowych FIDIC lub podpisania końcowego Protokołu odbioru robót lub równoważnego dokumentu (w przypadku zamówień, w których nie wystawia się Świadectwa Przejęcia Robót i Odcinków);”
50. Wobec powyższego, Zamawiający wnosi o umorzenie postępowania odwoławczego w zakresie wskazanego zarzutu.
V. Zarzut nr 3: zmiana w zakresie Rozdziału VI pkt 4.1.3 SWZ:
51. Zamawiający wnosi o umorzenie postępowania odwoławczego w zakresie zarzutu nr 3 odwołania, dotyczącego warunku udziału w Postępowaniu z Rozdziału VI, pkt 4.1.3. SWZ, z uwagi na bezprzedmiotowość zarzutu i żądania.
52.W dniu 27 sierpnia 2025 r. Zamawiający opublikował modyfikację Specyfikacji Warunków Zamówienia, dokonując zmiany w zakresie pkt 4.1.3. SWZ nadając mu następujące brzmienie:
„jedną (1) usługę, która polegała na pełnieniu nadzoru technicznego nad robotami budowlanymi, które zostały pozyskane i wykonane w oparciu o umowę o zamówienie publiczne zawartą na podstawie przepisów ustawy Pzp lub na podstawie przepisów implementujących Dyrektywy Europejskie (np. ustawy) w zakresie zamówień publicznych, w ramach zadania polegającego na budowie nowego obiektu przemysłowego, użyteczności publicznej lub infrastruktury transportowej. Przy czym usługa ta musi dotyczyć robót budowlanych, zakończonych wystawieniem Świadectwa Przejęcia Robót i Odcinków, wydanego na podstawie warunków kontraktowych FIDIC lub podpisaniem końcowego Protokołu odbioru robót lub równoważnego dokumentu (w przypadku zamówień, w których nie wystawia się Świadectwa Przejęcia Robót i Odcinków), których łączna wartość wyniosła co najmniej 750 mln PLN netto;”
53. W związku z wprowadzeniem zmiany SWZ odnoszącej się do kwestionowanego zapisu, zarzut należy uznać za bezprzedmiotowy, a jednocześnie nieaktualny wobec zmodyfikowanego brzmienia SWZ (wygaśniecie substratu zaskarżenia).
54.Ponadto w ocenie Zamawiającego, wprowadzona modyfikacja SWZ pozostaje częściowo zgodna (tj. w zakresie pkt a) z wnioskiem Odwołującego w zakresie sposobu wprowadzenia zmiany. Odwołujący wnosił bowiem o: „Zmianę postanowienia zawartego w Rozdziale VI, pkt 4.1.3. SWZ poprzez:
a.wykreślenie tiret pierwszego z pkt 4.1.3. SWZ, który stanowi, że: „nadzór obejmował co najmniej dwie umowy o wykonanie robót budowlanych w ramach tego samego zadania inwestycyjnego, oraz”,
b.wykreślenie wymogu, aby referencyjna usługa odnosiła się do robót budowlanych „które zostały pozyskane i wykonane w oparciu o umowę o zamówienie publiczne zawartą na podstawie przepisów ustawy Pzp lub na podstawie przepisów implementujących Dyrektywy Europejskie (np. ustawy) w zakresie zamówień publicznych”
55.Zamawiający nie może uznać za zasadne stanowiska Odwołującego, w zakresie wniosku b) powyżej, z następujących względów.
56.Zamawiający wskazuje, iż obowiązki Generalnego Inżyniera Kontraktu, określone w Opisie Przedmiotu Zamówienia, obejmują w szczególności przygotowywanie dokumentacji niezbędnej do prowadzenia kolejnych postępowań przetargowych, w tym projektów OPZ oraz warunków udziału w postępowaniach. Skoro zatem zakres zadań GIK wprost przewiduje konieczność opracowywania dokumentacji przetargowej, to wprowadzenie warunku przewidzianego w pkt 4.1.3 SWZ pozostaje w bezpośrednim związku z przedmiotem zamówienia i jest zasadne.
57. Należy podkreślić, iż celem tego warunku jest zapewnienie, aby wykonawca posiadał zdolności i doświadczenie adekwatne do realizacji zadań o tak strategicznym charakterze. Wymóg ten nie stanowi zatem ograniczenia konkurencji, lecz gwarantuje należyte wykonanie zobowiązań kontraktowych poprzez doprowadzenie do wyboru podmiotu, który będzie w stanie prawidłowo przygotowywać dokumentację przetargową o kluczowym znaczeniu dla dalszej realizacji inwestycji.
58.Tym samym, warunek z pkt 4.1.3 SWZ – w zmodfikowanym kształcie – jest w pełni uzasadniony, proporcjonalny i pozostaje w bezpośrednim związku z zakresem usług GIK
59.Wobec powyższego, Zamawiający wnosi o oddalenie wskazanego zarzutu.
VI. Zarzut nr 4: dot. rozkładu wag przypisanych poszczególnym kryteriom oceny ofert:
60. Odwołujący zarzuca naruszenie przepisów art. 247 ust. 1 w zw. z art. 239 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 3 ustawy PZP, poprzez taki rozkład wag kryteriów oceny ofert (cenowych kryteriów względem kryteriów pozacenowych), który nie uwzględnia w dostateczny sposób rozmiaru i stopnia trudności całej inwestycji i który nie pozwoli Zamawiającemu (z uwagi na zbyt wysoką wagę cenowych kryteriów oceny ofert) na udzielenie zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakość usług, oddziałuje negatywnie na konkurencję w Postępowaniu, a finalnie nie doprowadzi do wyboru najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu, bowiem przy takim rozmiarze inwestycji to kryteria merytoryczne powinny mieć większe znaczenie niż cena, za jaką wykonawca zamierza zrealizować zamówienie.
61.W uzasadnieniu powyższego zarzutu Odwołujący wskazał, że rozkład wag pomiędzy cenowymi kryteriami oceny ofert względem pozacenowych kryteriów oceny ofert (50% do 50%) nie uwzględnia w dostateczny sposób rozmiaru i stopnia trudności całej inwestycji i nie pozwoli Zamawiającemu (z uwagi na zbyt wysoką wagę cenowych kryteriów oceny ofert) na udzielenie zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakoś usług, a finalnie nie doprowadzi do wyboru rzeczywiście najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu (vide: strona 18 odwołania).
62.Chcąc stworzyć warunki do prawdziwej konkurencji w Postępowaniu – w ocenie Odwołującego –, która ostatecznie umożliwi Zamawiającemu wybór najkorzystniejszej oferty i maksymalnie zwiększy szanse powodzenia całego projektu CPK, Zamawiający powinien w jeszcze większy sposób premiować oferty tych wykonawców, którzy dysponują najbardziej doświadczonymi ekspertami i którzy będą w stanie w sposób najbardziej efektywny zarządzać całą inwestycją (vide: strona 20 odwołania).
63.W związku z powyższym Odwołujący wskazał, iż obniżenie wagi kryteriów cenowych z 50% do 40% stanowić będzie pewien balans pomiędzy koniecznością dbania o stronę finansową zamówienia i koszty, jakie z tego tytułu poniesie Zamawiający, a głównym celem Zamawiającego, jakim powinno być zapewnienie bezpieczeństwa i powodzenie całego projektu CPK.
64.Odnosząc się do argumentacji przedstawionej przez Odwołującego, Zamawiający – będący zamawiającym sektorowym - uznaje przedmiotowy zarzut za całkowicie niezasadny.
65.Jak wynika z pkt 1 Rozdział XIX SWZ, maksymalna możliwa do zdobycia przez Wykonawcę liczba punktów we wszystkich kryteriach oceny ofert wynosi 200, w tym 100 pkt za kryteria cenowe oraz 100 pkt za kryteria pozacenowe.
66.Poszczególnym kryteriom Zamawiający przypisał następujące wagi:
1)cena – 50% (100 pkt),
2)doświadczenie Personelu Wykonawcy – 20% (40 pkt),
3)opracowanie Metodyki – 20% (40 pkt),
4)opracowanie Planu organizacji projektu – 10% (20 pkt).
67. Następnie, w stosunku do kryteriów 1-3, SWZ przewiduje dalsze, szczegółowe pod-kryteria.
68. Mając na względzie przedstawione kryteria oceny ofert, należy podkreślić, że Zamawiający w pełni zrealizował obowiązki wynikające z art. 240 ustawy PZP, nakładającego obowiązek jednoznacznego i zrozumiałego opisania kryteriów oceny ofert. Kryteria te, wraz z ich szczegółowym opisem, nie pozostawiają Zamawiającemu nieograniczonej swobody wyboru najkorzystniejszej oferty, lecz umożliwiają rzetelną weryfikację i porównanie poziomu wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie informacji przedstawionych w ofertach. Zamawiający również w sposób jasny i precyzyjny określił wagę przypisaną każdemu z kryteriów wybranych do oceny ofert, realizując tym samym obowiązek wynikający z art. 247 ustawy PZP oraz zapewniając przejrzystość i przewidywalność procedury wyboru oferty najkorzystniejszej.
69. Ponadto, zastosowany przez Zamawiającego podział wag kryteriów cenowych i pozacenowych w sposób wyważony spełnia wymogi wynikające z art. 246 ust. 1 ustawy PZP, który wprost zakazuje stosowania ceny jako jedynego kryterium oceny ofert oraz przyznawania jej wagi przekraczającej 60%. Rozkład wag przyjęty w niniejszym postępowaniu zapewnia jednocześnie możliwość rzetelnej oceny zarówno aspektów finansowych, jak i jakościowych ofert, co pozwala na dokonanie wyboru oferty faktycznie najkorzystniejszej z punktu widzenia przedmiotu zamówienia.
70. Nie sposób podzielić zarzutu Odwołującego, jakoby przyznanie stosunkowo wysokiej wagi kryterium ceny prowadziło do niezapewnienia odpowiedniej jakości usług wykonawcy, a w konsekwencji uniemożliwiało wybór rzeczywiście najkorzystniejszej oferty w Postępowaniu. Zastosowany przez Zamawiającego model oceny ofert uwzględnia zarówno kryteria cenowe, jak i pozacenowe, w sposób gwarantujący właściwą równowagę pomiędzy aspektem ekonomicznym a jakością świadczonych usług. W rezultacie system oceny nie faworyzuje ofert najtańszych kosztem jakości realizacji zamówienia, lecz umożliwia obiektywne porównanie ofert pod kątem całościowego poziomu wykonania przedmiotu zamówienia, zgodnie z zasadą należytej staranności i interesem publicznym.
71. Wymaga przy tym szczególnego podkreślenia, że dwa spośród trzech kryteriów pozacenowych (tj. Doświadczenie Personelu Wykonawcy oraz Opracowanie Metodyki) posiadają dodatkowy podział na podkryteria oceny ofert, które mają bezpośredni wpływ na przyznaną punktację i pozwalają Zamawiającemu dokonanie rzetelnej selekcji ofert pod kątem jakościowego poziomu wykonania zamówienia.
72. Tym samym nie ma podstaw do twierdzenia, że przyjęty system oceny ofert preferuje wyłącznie kryterium cenowe kosztem jakości. Konstrukcja kryteriów pozacenowych gwarantuje bowiem, że oferty niespełniające określonych standardów jakościowych nie mogą zostać uznane za najkorzystniejsze.
73. Twierdzenia Odwołującego przywoływane w tym zakresie mają charakter czysto polemiczny i gołosłowny. Nie zostały poparte jakimikolwiek środkami dowodowymi ani rzetelną argumentacją mogącą uprawdopodobnić postawione tezy, co dodatkowo potwierdza ich bezzasadność
74. Innymi słowy, Odwołujący nie wykazał w sposób obiektywny i przekonujący, że zastosowanie podziału kryteriów cenowych i pozacenowych w proporcji 40%–60% miałoby realny i istotny wpływ na „zapewnienie bezpieczeństwa i powodzenia całego projektu CPK”.
75. Ostatecznie należy zauważyć, że zastosowany przez Zamawiającego podział kryteriów cenowych i pozacenowych w proporcji 50% - 50% stanowi rozwiązanie optymalne i wyważone, które z jednej strony gwarantuje zachowanie odpowiednich standardów świadczenia usług, a z drugiej zapewnia należyte gospodarowanie środkami publicznymi.
76. Zamawiający przeprowadził bowiem szczegółową analizę, mającą postać symulacji, w celu zweryfikowania, jaki wpływ na postępowanie wywierają różne proporcje pomiędzy wagą kryterium ceny a wagą kryterium jakości. Z przeprowadzonej symulacji wynika, że przy zastosowaniu modelu 50/50 Zamawiający uzyskuje właściwą równowagę pomiędzy dwoma podstawowymi aspektami oceny. Z jednej strony zapewnia się odpowiedni poziom jakości świadczonych usług, z drugiej zaś kontrolę kosztów realizacji zamówienia. Zarazem symulacja pokazała, iż zwiększenie udziału kryterium jakościowego do poziomu 60% (przy jednoczesnym obniżeniu wagi kryterium ceny do 40%) nie przekłada się w sposób znaczący (istotny) na poprawę jakości ofert. Tak więc zwiększona waga kryterium jakości nie wpływa na podniesienie realnego poziomu zamawianej usługi. Z kolei, negatywnym efektem dla Zamawiającego wprowadzenia takiej modyfikacji, byłoby istotne zwiększenie cen ofertowych, co ma znacznie z punktu widzenia racjonalności gospodarowania środkami publicznymi.
77.Zasadność zastosowanej konstrukcji znajduje uzasadnienie w przeprowadzonej symulacji. Jest ona w pełni zgodna z art. 240 i nast. ustawy PZP oraz znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, która wielokrotnie podkreślała, że wyważony podział pomiędzy kryteriami cenowymi i jakościowymi jest przejawem realizacji zasady proporcjonalności i służy wyborowi rzeczywiście najkorzystniejszej oferty.
78.Wobec powyższego, Zamawiający wnosi o oddalenie zarzutu.
VII. Zarzut nr 5: dot. kryterium „Doświadczenie Personelu Zmiennego (DPZ)”:
79.W ostatnim zarzucie Odwołujący wskazuje na naruszenie przepisów art. 241 ust. 1 - 3 w zw. z art. 242 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 ustawy PZP, poprzez opisanie jednego z pozacenowych kryteriów oceny ofert w sposób dyskryminujący i niezwiązany z przedmiotem zamówienia w zakresie, w jakim w ramach kryterium „Doświadczenie Personelu Zmiennego (DPZ)” Zamawiający formułuje warunki dotyczące nie tylko zakresu usług i przedmiotu robót, względem których ekspert miał świadczyć usługi, ale także warunki co do miejsca i reżimu prawnego, w oparciu o który roboty budowlane były wykonywane, premiując te, wykonywane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i w oparciu o polską ustawę PZP, co świadczy o nierównym traktowaniu wykonawców w Postępowaniu, negatywnie oddziałuje na konkurencję w Postępowaniu, a przede wszystkim nie znajduje uzasadnienia w kontekście merytorycznych kompetencji nabytych przez eksperta zwłaszcza, że przedmiotowa inwestycja ma być realizowana w oparciu o warunki kontraktowe FIDIC, które z założenia mają międzynarodowy charakter i ustandaryzowany (vide: Rozdział XIX, pkt 6.1.2. SWZ).
80. W związku z postawionym zarzutem Odwołujący domaga się modyfikacji postawień zawartych w Rozdziale XIX, pkt 6.1.2. SWZ, poprzez wykreślenie z opisu podkryterium wymogów związanych z miejscem realizacji inwestycji („Rzeczpospolita Polska”) oraz reżimu prawnego, stanowiącego podstawę realizacji inwestycji („umowa o zamówienie publiczne zawarta w oparciu o przepisy ustawy Pzp”).
81. Powyższy zarzut należy uznać za niezadany.
82. Celem określania kryteriów oceny ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest zapewnienie przejrzystych i obiektywnych zasad wyboru oferty najkorzystniejszej, rozumianej zgodnie z art. 239 ust. 1 ustawy PZP jako oferta przedstawiająca najkorzystniejszy bilans ceny lub kosztu oraz innych kryteriów odnoszących się do przedmiotu zamówienia. Kryteria oceny ofert umożliwiają Zamawiającemu dokonanie porównawczej analizy złożonych ofert w oparciu o elementy istotne z punktu widzenia właściwej realizacji zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu poszanowania zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz proporcjonalności.
83. Wprowadzenie kryteriów pozacenowych, obok kryterium ceny, pozwala na uwzględnienie m.in. aspektów jakościowych, funkcjonalnych oraz społecznych, przeciwdziałając jednocześnie sprowadzeniu rywalizacji wyłącznie do kryterium cenowego.
84. Tym samym instytucja kryteriów oceny ofert pełni funkcję gwarancyjną, umożliwiającą Zamawiającemu wybór oferty w największym stopniu odpowiadającej jego uzasadnionym potrzebom oraz wymaganiom wynikającym z charakteru zamówienia – co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie KIO, przywołanym szerzej w rozdziale II niniejszego uzasadnienia.
85. Przede wszystkim należy podkreślić, że zarzut Odwołującego należy rozpatrywać w szerszym kontekście.
86. W treści odwołania pominięto istotną okoliczność, iż Zamawiający w pkt 6.1.1 SWZ przewidział odrębne podkryterium „Doświadczenie Personelu Stałego” (DPS), w ramach którego precyzyjnie określił oczekiwania względem poszczególnych członków personelu. Co istotne, w odniesieniu do tej kategorii osób Zamawiający celowo nie wprowadził wymogu, aby doświadczenie tych osób było zdobywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w związku z wykonywaniem umów na podstawie przepisów ustawy PZP. Powyższy fakt świadczy o wyważonym i proporcjonalnym podejściu do formułowania kryteriów oceny ofert.
87. Natomiast odmiennie ukształtowane zostały wymogi dotyczące wybranych członków personelu zmiennego, w odniesieniu do których Zamawiający celowo przewidział wyższe wymagania w celu przyznania punktacji. W tym zakresie przewidziano bowiem wymóg posiadania doświadczenia w realizacji zamówień prowadzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bądź realizowanych na podstawie przepisów ustawy PZP. Rozwiązanie to pozostaje w pełni uzasadnione zapotrzebowaniem Zamawiającego (opisywanym szerzej w stanowisku odnoszącym się do zarzutu nr 1), wynikającego z faktu realizacji bezprecedensowego zamówienia w polskich realiach kontraktowych.
88. Zasadność sformułowania powyższego kryterium potwierdza m.in. wyrok KIO z 4.03.2021 r., KIO 356/21, LEX nr 3163096: „Zamawiający ma prawo określić warunku udziału w postępowaniu odnoszące się po pierwsze do przedmiotu zamówienia oraz w sposób uwzględniający jego potrzeby i aby uzyskać oczekiwany efekt, nawet jeśli wyklucza to możliwość dopuszczenia do realizacji zamówienia wszystkich wykonawców działających na rynku. Prawem zamawiającego jest takie opisanie warunków udziału w postępowaniu, które zaspokoi potrzeby i oczekiwania zamawiającego w ramach realizacji przedmiotu zamówienia w najszerszym kontekście. Niewątpliwie granicę dozwolonych działań zamawiającego w tym zakresie stanowią wspomniane wyżej zasady”. (wyrok KIO z 4.03.2021 r., KIO 356/21, LEX nr 3163096).
89. Kwestionowane przez Odwołującego kryterium zostało opracowane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Wymogi odnoszące się do realizacji zamówienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bądź wykonywania umowy zawartej w oparciu o przepisy ustawy PZP, zostały zastosowane jedynie w odniesieniu do wybranych członków personelu, których doświadczenie i kwalifikacje Zamawiający uznał za kluczowe do właściwej realizacji kontraktu. Wymóg ten nie został przewidziany m.in. w odniesieniu do członków personelu stałego, co świadczy o celowym i wyważonym ukształtowaniu warunków udziału w postępowaniu, unikającym nadmiernego obciążania wykonawców.
90. Konkludując, powyższe kryterium nie może być uznane za nadmiernie restrykcyjne.
91. Wbrew twierdzeniom Odwołującego, sposób sformułowania przedmiotowego kryterium nie ma charakteru dyskryminującego ani nie prowadzi do nierównego traktowania wykonawców.
92. Należy podkreślić, że wymóg posiadania doświadczenia części personelu (zmiennego) w nadzorowaniu inwestycji prowadzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynika wprost z celowości zapewnienia znajomości przez część personelu krajowych realiów realizacji zamówienia, w tym obowiązujących regulacji prawa polskiego.
93. Wymogi te nie zostały określone w ramach warunków udziału w postępowaniu, lecz odnoszą się wyłącznie do kryteriów oceny ofert, co wyraźnie wskazuje, że nie prowadzą do ograniczenia dostępu do zamówienia. Wykonawca, który nie dysponuje personelem zmiennym o określonym doświadczeniu, nadal może skutecznie ubiegać się o udzielenie zamówienia. Ewentualne różnice w poziomie kwalifikacji personelu znajdą odzwierciedlenie wyłącznie na etapie oceny ofert. Takie rozwiązanie należy postrzegać nie jako „dyskryminacyjne”, lecz jako sprzyjające uczciwej konkurencji, umożliwiające udział w postępowaniu szerokiemu gronu wykonawców, przy jednoczesnym zapewnieniu Zamawiającemu możliwości wyboru oferty najlepiej odpowiadającej jego uzasadnionym potrzebom.
94. Oceniając analogiczne kryterium KIO w wyroku z dnia z dnia 12 sierpnia 2021 r. sygn. akt KIO 2201/21 wskazała, że: „W ocenie Izby, zakwestionowane kryterium nie narusza zasad uczciwej konkurencji. Każdy z wykonawców ma dowolność co do przyjętej przez siebie polityki zatrudnienia i strategii budowania przez siebie treści oferty. Jednocześnie kryterium nie uniemożliwia zainteresowanym podmiotom wzięcia udziału w postępowaniu. Wykonawca, który nie zatrudnia osób niepełnosprawnych bądź też zatrudnia ich nieznaczną ilość, może tak skonstruować pozostałe oceniane elementy oferty, by jego oferta była nadal konkurencyjna. Sama istota ustalania kryteriów oceny ofert w postepowaniu o udzielenie zamówienia publicznego opiera się bowiem na założeniu, że każdy wykonawca zaoferuje wykonanie przedmiotu zamówienia na warunkach, które odpowiadają zasadom oceny ofert w większym bądź mniejszym stopniu. Dopiero stosunek jakości do ceny lub kosztu decyduje o tym, czy złożona oferta jest najkorzystniejsza, czy też nie.”
95. Konkludując, wskazane kryteria oceny pozostają w pełnej gestii Zamawiającego, który dysponuje uprawnieniem do ich określenia w sposób odpowiadający uzasadnionym potrzebom, w tym do wyważonego preferowania ofert dysponujących częściowo personelem posiadającym doświadczenie w realizacji inwestycji krajowych oraz w oparciu o przepisy ustawy PZP.
96. Wobec braku wykazania przez Odwołującego, iż kryteria te mają charakter nieracjonalny lub dyskryminujący, zarzuty w tym zakresie należy uznać za bezzasadne i nie powinny zostać uwzględnione przez Krajową Izbę Odwoławczą.
97. (…)
Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego przystąpienie zgłosił wykonawca MGGP S.A. z siedzibą w Tarnowie (Uczestnik MGGP) wnosząc w zakresie zarzutu 3 (pkt III.3 odwołania) o jego oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 10.09.2025 r. Uczestnik w zakresie tego zarzutu podał: (…)
1.(….)
2.(…) Odwołujący wniósł o zmianę postanowienia zawartego w Rozdziale VI, pkt 4.1.3. SWZ poprzez: [a] wykreślenie tiret pierwszego z pkt 4.1.3. SWZ, który stanowi, że: „nadzór obejmował co najmniej dwie umowy o wykonanie robót budowlanych w ramach tego samego zadania inwestycyjnego, oraz”, [b] wykreślenie wymogu, aby referencyjna usługa odnosiła się do robót budowlanych „które zostały pozyskane i wykonane w oparciu o umowę o zamówienie publiczne zawartą na podstawie przepisów ustawy Pzp lub na podstawie przepisów implementujących Dyrektywy Europejskie (np. ustawy) w zakresie zamówień publicznych.
3.Odwołujący stoi na stanowisku, że takie sformułowanie warunku udziału w postępowaniu w zakresie doświadczenia Wykonawcy jest nieprecyzyjne i nieproporcjonalne, niezrozumiałe oraz oddziałuje negatywnie na konkurencję w Postępowaniu. W ocenie Odwołującego fakt, że przedmiot zamówienia przewiduje sprawowanie usługi w jednym czasie nad więcej niż jednym kontraktem i robotami budowlanymi, które mogą być realizowane przez różne podmioty, nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla wymagania Zamawiającego. Jednocześnie Odwołujący wskazuje, że zdobycie doświadczenia w zakresie jednoczesnego zarządzania/nadzorowania wieloma umowami wykonawcy mogą uzyskać podczas świadczenia usługi w odniesieniu do pojedynczego, odpowiednio dużego kontraktu/robót budowlanych.
4.Jednocześnie Arcadis podnosi nieproporcjonalność warunku w zakresie w jakim Zamawiający wymaga, aby referencyjna usługa dotyczyła robót budowlanych, które zostały pozyskane i wykonane w oparciu o umowę o zamówienie publiczne zawartą na podstawie przepisów ustawy Pzp lub na podstawie przepisów implementujących Dyrektywy Europejskiej (np. ustawy) w zakresie zamówień publicznych, w sytuacji gdy jednocześnie dopuszcza do udziału w Postępowaniu podmioty mające siedzibę lub miejsce zamieszkania nie tylko w państwie członkowskim Unii Europejskiej (rozdział V pkt 9 SWZ).
5.W ocenie Przystępującego powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
6.Zamawiający prowadzi inwestycję wielkich rozmiarów. Zamawiający przyjął, że inwestycja ta będzie realizowana przez wielu wykonawców w oparciu o co najmniej kilka kontraktów. Wynika to jednoznacznie z dokumentów Postępowania. W rozdziale III SWZ Opis przedmiotu zamówienia Zamawiający wskazuje:
Przedmiotem Zamówienia jest świadczenie przez Generalnego Inżyniera Kontraktu usług polegających na profesjonalnym i skutecznym: (….) zarządzaniu Kontraktami, koordynacji Kontraktów, nadzorze nad Kontraktami, a w szczególności zapewnienie pełnienia przez członków Personelu funkcji Inżyniera wraz z zespołem, zgodnie z postanowieniami poszczególnych Kontraktów (pkt 1.2.)
7.Podobnie w załączniku nr 1 do SWZ – Opis przedmiotu zamówienia, w pkt. 1 Informacje podstawowe, ppkt 1.3 Informacje o Zamówieniu:
Przedmiotem Zamówienia jest świadczenie przez Generalnego Inżyniera Kontraktu usług polegających na profesjonalnym i skutecznym: (1) zapewnieniu kompleksowej obsługi Inwestycji obejmującej wsparcie i doradztwo przy realizacji zamierzenia Inwestycyjnego CPK, w tym planowanie i harmonogramowanie całości Inwestycji, integracji wielu Kontraktów i Robót Budowlanych w jeden proces ze wspólnym celem (…)
8.Nie może być więc wątpliwości, że w trakcie realizacji usługi Wykonawca będzie koordynował i nadzorował wielość Kontraktów i Robót Budowlanych realizowanych przez wielu wykonawców. Żądanie Zamawiającego, aby Generalny Inżynier Kontraktu legitymował się doświadczeniem w nadzorowaniu inwestycji realizowanej w oparciu o co najmniej dwie umowy o roboty budowlane, stanowi odzwierciedlenie warunków przyszłej realizacji przedmiotu zamówienia. Trudno tu więc mówić o braku proporcjonalności czy nadmiarowości wymagania. Wręcz przeciwnie to wymóg minimalny, pozwalający stwierdzić, że wykonawca ma doświadczenie w koordynacji równolegle wykonywanych umów w ramach jednej inwestycji.
9.Zamawiający, przygotowując postępowanie, powinien w sposób uwzględniający zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców określić warunki udziału mające na celu wybór takiego wykonawcy, który zagwarantuje należyte wykonanie zamówienia. Warunki udziału w sposób oczywisty powinny być związane z przedmiotem zamówienia, określone w sposób proporcjonalny i badać potencjał wykonawcy pod kątem zdolności do wykonania danego zamówienia. Warto pamiętać, że weryfikacja potencjału wykonawcy w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej powinna polegać na zbadaniu, czy wykonawca posiada np. doświadczenie w zakresie realizacji zamówień o charakterze podobnym do udzielanego zamówienia, a nie identycznym.
10.Ustawa Pzp narzuca Zamawiającemu ogólne zasady przygotowania i prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia (w tym zasadę proporcjonalności), zostawiając mu jednak w tych ramach swobodę oceny jego zapotrzebowania i zakreślenia oczekiwań wobec wykonawcy, który będzie realizował przedmiot zamówienia. Wykonawcy nie mają uprawnienia do narzucenia Zamawiającemu sposobu w jaki weryfikuje czy dany podmiot ma odpowiednie kwalifikacje. Ocena Odwołującego co do rodzaju doświadczenia, które powinno być wystarczające dla spełnienia oczekiwań Zamawiającego, nie może przesądzać o nieproporcjonalności pierwotnego warunku, który został zakreślony przez Zamawiającego w ścisłym powiązaniu z przedmiotem i zakresem zamówienia.
11.W ocenie Przystępującego uzasadnione jest także wymaganie posiadania przez wykonawców doświadczenia pozyskanego w oparciu o umowę o umowę o zamówienie publiczne zawartą na podstawie przepisów ustawy Pzp lub na podstawie przepisów implementujących Dyrektywy Europejskie (np. ustawy) w zakresie zamówień. Generalny Inżynier będzie zarządzał i nadzorował inwestycję realizowaną przy zastosowaniu właśnie takich przepisów, stąd dogłębna i praktyczna znajomość procedur i założeń wynikających z przywołanych przepisów jest wymogiem, którego spełnienie zapewni Zamawiającemu prawidłowy przebieg inwestycji. Zarzut nieproporcjonalności wymagania nie znajduje podstaw. (…)
Do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego wnosząc o uwzględnienie odwołania przystąpienie zgłosili wykonawcy: (1) ARTELIA SAS Rue Simone Veil 16 93400 Saint-Ouen-sur-Seine; (2) B-ACT S.A. z/s w Bydgoszczy; (3) IDOM Inżynieria, Architektura i Doradztwo Sp. z o.o. z/s we Wrocławiu.
Uczestnik B-ACT po stronie Odwołującego w piśmie procesowym z dnia 10.09. 2025 r. wniósł o uwzględnienie w odwołania w zakresie zarzutu z punkt: III.1, III.2, III.4 i III.5.
W uzasadnieniu stanowiska podał: (…)
I. Wymóg dotyczący znajomości języka polskiego przewidziany dla niektórych członków Personelu Stałego Generalnego Inżyniera Kontraktu – w zakresie zarzutu nr 1.
1.W pkt 4.2.2. rozdz. VI SWZ, Zamawiający sformułował następujący wymóg: Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Lidera Zespołu GIK - Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, władała w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
2.W pkt 4.2.4. rozdz. VI SWZ, Zamawiający sformułował następujący wymóg: Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Szefa nadzoru Robót Budowlanych włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
3.W pkt 4.2.5. rozdz. VI SWZ, Zamawiający sformułował następujący wymóg: Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk, włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
4.Zgodnie z rozdz. VI pkt 9.1. SWZ, Zamawiający nie dopuszcza, by Wykonawca polegał na zdolnościach zawodowych innych podmiotów na potrzeby kryterium oceny ofert pn. „Doświadczenie Personelu Stałego”, opisanego w Rozdziale XIX ust. 6 pkt 6.1.1 SWZ.
5.Zdaniem Przystępującego, poprzez sformułowanie wymagań dotyczących znajomości języka polskiego przez wskazanych członków Personelu Stałego, bez dopuszczenia możliwości posługiwania się usługami tłumacza, Zamawiający naruszył przepisy art. 112 ust. 1 Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp.
6.Zasada proporcjonalności, wyrażona w art. 112 Pzp, wymaga, aby Zamawiający określił warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. Punktem odniesienia dla prawidłowego określenia warunku udziału w postępowaniu jest zatem przedmiot zamówienia. Nie budzi wątpliwości, że każdy warunek udziału powinien mieć merytoryczne uzasadnienie i znajdować oparcie w specyfice zamówienia. Tym samym, warunki te muszą podlegać ocenie z perspektywy ich adekwatności do przedmiotu zamówienia oraz pozostawać w bezpośrednim i ścisłym związku ze sposobem jego realizacji.
7.W wyroku KIO 4913/24 z dnia 27.01.2025 r., Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że: Określenie warunku udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w zakresie doświadczenia w sposób, który nie jest niezbędny dla stwierdzenia zdolności do należytego wykonania zamówienia oznacza, że warunek ten nie jest „warunkiem dotyczącym niezbędnego doświadczenia”, o którym mowa w art. 116 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, oraz że nie został określony w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia i niezbędny dla umożliwienia oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia w rozumieniu art. 112 ust. 1 ustawy, a tym samym niezgodnie z wynikającym z art. 16 pkt 3 ustawy nakazem prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w sposób proporcjonalny, gdyż w rozumieniu tych przepisów proporcjonalne jest takie działanie, które nie tylko może służyć osiągnięciu celu, w jakim jest podejmowane, ale także jest niezbędne dla jego osiągnięcia.
8.W wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. (KIO 20/12) Krajowa Izba Odwoławcza podkreśliła, że wymóg taki, jeśli owa znajomość języka ma być biegła lub realna, de facto oznacza konieczność zaangażowania Polaków, co z kolei jest oczywistym utrudnieniem udziału w postępowaniu podmiotów zagranicznych, a więc może zostać poczytane za postanowienie pośrednio utrudniające swobodę przepływu usług pomiędzy państwami UE. (…) Brak znajomości języka polskiego przez czołowy personel rzeczywiście może wykonawcy utrudnić realizację zamówienia ze względu na konieczność ich tłumaczenia, choć trudno od razu zakładać, że na pewno ją opóźni i z tego powodu takiego wykonawcę dyskredytować, natomiast koszty tłumaczeń i ich skalkulowanie w cenie oferty są już problemem dotyczącym wykonawcy i konkurencyjności jego oferty.
9.Z orzecznictwa TSUE (Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2009 r. sprawa C376/08: Serrantoni Srl, Consorzio stabile edili scrl v. Comune di Milano) wynika, że kwestia proporcjonalności warunków udziału w postępowaniu była przedmiotem szczególnej analizy, w ramach której ukształtowana została zasada tzw. testu proporcjonalności. Polega on na ustaleniu, czy podjęte działania są adekwatne i konieczne dla osiągnięcia zakładanego celu.
10.Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, należy wskazać, że warunki udziału w Postępowaniu, określone przez Zamawiającego w zakresie wymogu znajomości języka polskiego przez członków Personelu Stałego - tj. Przedstawiciela GIK, Zastępcę Przedstawiciela GIK, Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności - przy jednoczesnym wyłączeniu możliwości korzystania z tłumacza, w sposób oczywisty naruszają zasadę proporcjonalności. Wymóg ten nie spełnia bowiem kryterium ani adekwatności, ani konieczności w kontekście prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia.
11.Wyłączenie możliwości korzystania z usług tłumacza nie znajduje w tym przypadku uzasadnienia. Znajomość języka polskiego nie stanowi wyznacznika kompetencji zawodowych ani doświadczenia członków Personelu Stałego i nie jest niezbędna do należytego wykonywania funkcji o charakterze technicznym czy menedżerskim. Odpowiednią komunikację na budowie oraz prowadzenie dokumentacji można bowiem zapewnić poprzez profesjonalnych tłumaczy. Wymóg ten nie znajduje zatem merytorycznego uzasadnienia i pozostaje oderwany od praktyki realizacji innych inwestycji, gdzie współpraca osób posługujących się różnymi językami nie stanowi przeszkody w prawidłowej realizacji zamówienia.
12.Warunek łączący wysokie wymagania dotyczące doświadczenia Personelu Stałego z obowiązkiem posługiwania się językiem polskim jest wewnętrznie sprzeczny, gdyż ogranicza możliwość wyboru wykonawcy dającego najwyższą rękojmię należytego wykonania zamówienia i oferującego najwyższą jakość świadczonej usługi. Doświadczenie tego rodzaju jak wymagane zdobyć można było w zasadzie wyłącznie przy realizacji inwestycji poza Polską, co sprawia, że spełnienie obu kryteriów jednocześnie (wymaganego doświadczenia i posługiwania się jeżykiem polskim) jest w praktyce niemal niemożliwe. W efekcie zamiast sprzyjać wyborowi najlepszego wykonawcy, warunek ten eliminuje znaczną część wysoko wykwalifikowanych specjalistów. Tym samym dochodzi do naruszenia zasady proporcjonalności bowiem warunek znajomości języka polskiego przewidziany dla niektórych członków Personelu Stałego Generalnego Inżyniera Kontraktu nie jest ani adekwatny, ani konieczny do należytego wykonania przedmiotu zamówienia, zaś dopuszczenie możliwości korzystania z profesjonalnych tłumaczy pozwoli na osiągnięcie tożsamego efektu.
13.(…)
II. Wagi przypisane poszczególnym kryteriom oceny ofert –w zakresie zarzutu nr 4
14.Rozdział XIX SWZ przewiduje, że przy wyborze najkorzystniejszej oferty Zamawiający będzie się kierował następującymi kryteriami:
a)ceną (C),
b)doświadczeniem Personelu Wykonawcy (DP),
c)opracowaniem Metodyki (Z),
d)opracowaniem Planu organizacji projektu (Pop).
15.Maksymalna liczba punktów możliwa do zdobycia przez ofertę Wykonawcy we wszystkich kryteriach oceny ofert wynosi 200 punktów, w tym 100 punktów za kryterium ceny i 100 punktów za kryteria pozacenowe.
16.Zamawiający przypisał więc następujące wagi poszczególnym kryteriom:
(a)cena – 50% (100 pkt),
(b)doświadczenie Personelu Wykonawcy – 20% (40 pkt),
(c)opracowanie Metodyki – 20% (40 pkt),
(d)opracowanie Planu organizacji projektu – 10% (20 pkt).
17.Zgodzić się należy z Odwołującym, że przyjęty rozkład wag (50% cena, 50% kryteria pozacenowe) nie odzwierciedla skali i złożoności inwestycji, przez co nie gwarantuje wyboru oferty zapewniającej najwyższą jakość usług. W przypadku tak dużych projektów decydujące znaczenie mają doświadczenie wykonawcy i kluczowego personelu, tymczasem nadanie cenie aż 50% wagi jest rażąco niewspółmierne i nie doszacowuje roli kryteriów jakościowych, co może zagrozić powodzeniu przedsięwzięcia. Zamawiający zobowiązany jest do zapewnienia jak najlepszego efektu zamówienia, dla którego w tym wypadku sposób jego realizacji (metodyka) oraz odpowiednie planowanie i organizacja pracy, a także kompetencje osób skierowanych do realizacji zamówienia mają znaczenie kluczowe.
18.Biorąc pod uwagę ogromną wartość i znaczenie inwestycji, ewentualne koszty dodatkowe wynikające z niższej jakości usług Generalnego Inżyniera Kontraktu będą wielokrotnie przewyższać ewentualne poczynione przy wyborze Inżyniera.
19.(…)
III. Podkryterium „doświadczenie personelu zmiennego” – w zakresie zarzutu nr 5
20.Zgodnie z rozdz. XIX pkt 6.1.2. SWZ Zamawiający przewiduje, że punkty zostaną przyznane osobom, które spełniają niezależnie następujące kryteria:
a)w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu wyznaczonego na składanie ofert w Postępowaniu, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi dla zadania polegającego na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego lotniska lub infrastruktury lotniskowej lub obiektów lotniskowych, które były zrealizowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym usługa ta musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 50 mln PLN netto
b)w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu wyznaczonego na składanie ofert w Postępowaniu, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi dla zadania polegającego na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego lotniska lub infrastruktury lotniskowej lub obiektów lotniskowych, które były zrealizowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym usługa ta musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 50 mln PLN netto i pełnił taką samą funkcję lub realizował zadania, jakie są powiązane ze stanowiskiem, do którego został wskazany, zgodnie z pkt 5.2.5 OPZ.
c)w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu składania ofert, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi, które były realizowane na podstawie umowy o zamówienie publiczne zawartej w oparciu o przepisy ustawy Pzp, polegającymi na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego obiektu przemysłowego, użyteczności publicznej lub infrastruktury transportowej. Przy czym:
•nadzór obejmował co najmniej dwie umowy o wykonanie robót budowlanych w ramach tego samego zadania inwestycyjnego.
•usługa musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 750 mln PLN netto.
21.Kompetencje osób skierowanych do realizacji zamówienia nie mogą być oceniane przez pryzmat miejsca realizacji inwestycji ani reżimu prawnego, w ramach którego zawarto umowę o roboty budowlane – takie kryteria są całkowicie irrelewantne dla prawidłowego wykonania zamówienia, zwłaszcza że realizacja oparta będzie na warunkach FIDIC. Wymóg odnoszący się do miejsca i systemu prawnego świadczenia usług pozbawiony jest racjonalnego uzasadnienia, gdyż wiedza specjalistyczna potrzebna przy tego rodzaju inwestycjach zdobywana jest przy podobnych projektach niezależnie od lokalizacji i otoczenia prawnego, a o tym, czy doświadczenie jest relewantne decyduje przedmiot zrealizowanej inwestycji i jej rozmiar. Tak sformułowane kryterium narusza zatem zasadę proporcjonalności i pozostaje bez związku z rzeczywistymi potrzebami Zamawiającego.
22.W tym kontekście należy przywołać stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej wyrażone w wyroku z dnia 16 maja 2022 r. (KIO 1128/22), zgodnie z którym na Zamawiającym spoczywa obowiązek uzasadnienia zasadności zastosowania kryteriów jakościowych. Izba podkreśliła, że nie wystarczy ogólne twierdzenie, iż takie kryteria prowadzą do uzyskania lepszej jakości czy lepszego zaspokojenia potrzeb. Konieczne jest wskazanie, w jaki sposób konkretne kryterium pozacenowe realnie wpływa na poprawę jakości, funkcjonalności bądź parametrów technicznych przedmiotu zamówienia. W sytuacji, gdy brak jest wykazania rzeczywistej wartości dodanej, jaką zamawiający uzyska dzięki danemu kryterium, jego zastosowanie może być traktowane jako działanie pozorne, prowadzące do nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji na rynku. (…)
Uczestnik Artelia SAS po stronie Odwołującego w piśmie procesowym z dnia 10.09.
2025 r. wniósł o uwzględnienie odwołania w zakresie zarzutu: pkt III.1, III.2, III.4 i III.5. W uzasadnieniu stanowiska wskazał na następujące okoliczności: (…)
I. Wymóg dotyczący znajomości języka polskiego przewidziany dla niektórych członków personelu stałego – uzasadnienie zarzutu z pkt 1).
4.(…)
5.Przedmiotem Zamówienia jest świadczenie przez Generalnego Inżyniera Kontraktu usług polegających na profesjonalnym i skutecznym:
(1)zapewnieniu kompleksowej obsługi Inwestycji obejmującej wsparcie i doradztwo przy realizacji zamierzenia Inwestycyjnego CPK, w tym planowanie i harmonogramowanie całości Inwestycji, integracji wielu Kontraktów i Robót Budowlanych w jeden proces ze wspólnym celem budowy i uruchomienia Lotniska CPK w zakładanym terminie, zakresie i budżecie ze szczególnym zwróceniem uwagi na jakość ostatecznie zrealizowanych rozwiązań projektowych,
(2)zarządzaniu Kontraktami, koordynacji Kontraktów, nadzorze nad Kontraktami, a w szczególności zapewnienie pełnienia przez członków Personelu funkcji Inżyniera wraz z zespołem, zgodnie z postanowieniami poszczególnych Kontraktów,
(3)świadczeniu pozostałego kompleksowego, niezbędnego wsparcia Zamawiającego w sprawach związanych z Inwestycją, w tym koordynacji i w zarządzania Punktami Styków,
(4)udziale w ORAT i uruchomieniu Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
(5)udziale w certyfikacji Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
(6)udziale w certyfikacji BREEAM obiektów i infrastruktury Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
(7)zarządzaniu Terenem Inwestycji.
6.W rozdziale VI, pkt 4.2. SWZ Zamawiający określił warunki udziału w postępowaniu w zakresie doświadczenia Personelu Stałego, wymagając dysponowania przez wykonawcę między innymi następującymi osobami:
(1)Liderem Zespołu GIK – Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (pkt 4.2.1. SWZ):
a)posiada wykształcenie wyższe techniczne inżynierskie lub wyższe z zakresu architektury lub wyższe z zakresu zarządzania,
b)posiada co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowlanych infrastrukturalnych, w tym posiada co najmniej 8 lat doświadczenia na stanowisku obejmującym zarządzanie:
− międzynarodowymi projektami budowlanymi lub
− jednostką budowlaną lub produkcyjną obejmującą co najmniej 300 osób,
c)wykonał jako osoba zarządzająca co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją polegającą na budowie nowego lotniska lub rozbudowie istniejącego lotniska, o wartości inwestycji co najmniej 750 mln EUR netto, wraz ze skutecznym przekazaniem ich do użytkowania i eksploatacji
d)wykonał jako osoba zarządzająca, co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją o wartości co najmniej 750 mln EUR netto, polegającą na budowie nowej lub rozbudowie istniejącej: infrastruktury lub inwestycji przemysłowej lub lotniska innego niż wskazane w lit. C) powyżej, wraz ze skutecznym przekazaniem jej do użytkowania i eksploatacji.
2)Zastępcą Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (pkt
4.2.2. SWZ):
a)posiada wykształcenie wyższe techniczne inżynierskie lub wyższe z zakresu architektury lub wyższe z zakresu zarządzania,
b)posiada co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowlanych infrastrukturalnych, w tym posiada co najmniej 8 lat doświadczenia na stanowisku obejmującym zarządzanie
− międzynarodowymi projektami budowlanymi lub
− jednostką budowlaną lub produkcyjną obejmującą co najmniej 300 osób,
c)wykonał jako osoba zarządzająca co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją, o wartości co najmniej 500 mln PLN netto, dotyczącą budowy nowej lub rozbudowy istniejącej: infrastruktury lub inwestycji przemysłowej lub lotniska, wraz ze skutecznym przekazaniem jej do użytkowania i eksploatacji.
Uwaga: Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Lidera Zespołu GIK -Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, władała w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
3)Szefem nadzoru Robót Budowlanych (pkt 4.2.4. SWZ):
a)posiada wykształcenie wyższe techniczne inżynierskie lub z zakresu architektury,
b)posiada co najmniej 15 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowalnych infrastrukturalnych,
c)posiada, co najmniej 8 lat doświadczenia w realizacji międzynarodowych budowlanych projektów lotniskowych,
d)posiada co najmniej 8 lat doświadczenia w pracy na budowie na stanowisku Kierownika Robót Budowlanych lub Kierownika Budowy lub równoważnym;
e)zrealizował co najmniej 1 projekt budowy nowego lub rozbudowy istniejącego lotniska polegający na zwiększeniu przepustowości ruchu pasażerskiego, podczas którego zdobył doświadczenie na stanowisku, Kierownika Robót Budowlanych, Kierownika Budowy, Dyrektora Budowy lub równoważnym.
Poprzez doświadczenie na stanowisku, Kierownika Robót Budowlanych, Kierownika Budowy, Dyrektora Budowy lub równoważnym, o której mowa w lit. e powyżej, Zamawiający rozumie czynności obejmujące odpowiedzialność za:
•Kompleksowe zarządzanie i nadzór nad realizacją inwestycji budowlanej,
•Opracowywanie harmonogramów, budżetów i planów realizacji projektu, nadzorowanie postępów prac i dostosowywanie planów w razie potrzeby,
•Monitorowanie wydatków, zapewnienie efektywnego wykorzystania zasobów oraz terminowego zakończenia inwestycji,
•Kontrolę jakości wykonanych prac, przestrzeganie standardów budowlanych i przepisów prawa,
•Identyfikację i minimalizację potencjalnych zagrożeń dla projektu, rozwiązywanie problemów technicznych i organizacyjnych,
•Utrzymywanie kontaktu z inwestorem, architektami, inżynierami i innymi interesariuszami, informowanie o postępach i problemach,
•Monitorowanie przestrzegania zasad bhp, eliminowanie zagrożeń i prowadzenie dokumentacji związanej z bezpieczeństwem na budowie,
•Sporządzanie protokołów odbioru, dokumentacji powykonawczej i innych niezbędnych dokumentów.
f)włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
4)Kierownikiem ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (pkt 4.2.5. SWZ):
a)posiada wykształcenie wyższe,
b)posiada co najmniej 4 lat doświadczenia zawodowego jako zewnętrzny menadżer, konsultant, doradca lub członek zespołu lub na stanowisku równoważnym, na którym był odpowiedzialny za monitorowanie zgodności lub audyty lub inspekcje organizacji lotniczej lub w nadzorze lotniczym;
c)posiada, co najmniej 4 lat doświadczenia w zakresie projektowania lotnisk lub certyfikacji (nowego lotniska lub części infrastruktury lotniska) lub eksploatacji lotnisk, w oparciu o wymagania UE/EASA dla lotnisk;
d)włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
7.Zgodnie z rozdz. VI pkt 9.1. SWZ, Zamawiający nie dopuszcza, by Wykonawca polegał na zdolnościach zawodowych innych podmiotów na potrzeby kryterium oceny ofert pn. „Doświadczenie Personelu Stałego”, opisanego w Rozdziale XIX ust. 6 pkt 6.1.1 SWZ.
8.W pkt 4.2.2. rozdz. VI Zamawiający sformułował zatem następujący wymóg: Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Lidera Zespołu GIK -
Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, władała w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
9.Analogiczne wymagania sformułowane zostały w odniesieniu do funkcji Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku).
10.W ocenie Przystępującego, formułując wymagania dotyczące znajomości języka polskiego przez ww. członków Personelu Stałego, bez dopuszczenia możliwości korzystania z usług tłumacza, Zamawiający naruszył przepisy art. 112 ust. 1 Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp.
11.W myśl art. 112 ust. 1 Pzp Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności. Swoboda Zamawiającego przy formułowaniu warunków udziału w postępowaniu nie jest zatem nieograniczona. Na Zamawiającym ciąży bowiem obowiązek uwzględnienia zasady proporcjonalności, rozumianej jako zachowanie równowagi pomiędzy interesem zamawiającego w uzyskaniu rękojmi należytego wykonania zamówienia a interesem wykonawców, którzy przez sformułowanie nadmiernych wymagań mogą zostać wyeliminowani z postępowania (vide wyr. KIO z dnia 04.03.2021 r., KIO 356/21). Za niedozwolone należy uznać określenie warunków nadmiernych, uniemożliwiających ubieganie się o zamówienie wykonawcom mającym doświadczenie dające rękojmię jego prawidłowej realizacji (A. Gawrońska-Baran [w:] E. Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, A. Gawrońska-Baran, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 112.).
12.Punktem odniesienia dla ustalenia prawidłowej konkretyzacji warunku proporcjonalności jest niewątpliwie przedmiot zamówienia. Nie ulega wątpliwości, że każdy warunek udziału w postępowaniu musi być uzasadniony merytorycznie i znajdować usprawiedliwienie w specyfice przedmiotu zamówienia. Warunki udziału w postępowaniu powinny być oceniane pod kątem ich adekwatności do przedmiotu zamówienia i pozostawać w ścisłym związku ze sposobem jego realizacji.
13.Jak wskazywała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 27.01.2025 r., KIO 4913/24: Określenie warunku udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w zakresie doświadczenia w sposób, który nie jest niezbędny dla stwierdzenia zdolności do należytego wykonania zamówienia oznacza, że warunek ten nie jest „warunkiem dotyczącym niezbędnego doświadczenia”, o którym mowa w art. 116 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, oraz że nie został określony w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia i niezbędny dla umożliwienia oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia w rozumieniu art. 112 ust. 1 ustawy, a tym samym niezgodnie z wynikającym z art. 16 pkt 3 ustawy nakazem prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w sposób proporcjonalny, gdyż w rozumieniu tych przepisów proporcjonalne jest takie działanie, które nie tylko może służyć osiągnięciu celu, w jakim jest podejmowane, ale także jest niezbędne dla jego osiągnięcia.
14.W wyroku z dnia 01.10.2024 r. r., KIO 3268/24 Krajowa Izba Odwoławcza podkreślała: Użyte w art. 112 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych sformułowanie „określa warunki udziału w postępowaniu (…) w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia” oznacza, że określone warunki udziału w postępowaniu powinny być adekwatne do osiągnięcia celu, a więc wyboru wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania przedmiotu zamówienia. Zasada proporcjonalności oznacza, że warunki udziału w postępowaniu muszą być uzasadnione wartością zamówienia, charakterystyką, zakresem, stopniem złożoności lub warunkami realizacji zamówienia.
15.Z kolei w wyroku z 14.03.2017 r., KIO 371/17, Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że zamawiający, określając warunki udziału w postępowaniu musi mieć na względzie konkurencyjne i przeciwstawne interesy, tj. zasadę zakazu dyskryminacji nakazującą poszanowanie uczciwej konkurencji w interesie i w stosunku do wykonawców oraz przesłankę prowadzącą do dopuszczenia do udziału w postępowaniu wykonawców, których posiadana wiedza i doświadczenie zapewniają należyte wykonanie zamówienia. Osiągnięcie tej równowagi wymaga po stronie zamawiającego znajomości relacji panujących na rynku, znajomości przedmiotu zamówienia oraz rynku właściwego dla danego typu dostaw, usług lub robót budowlanych – tak aby zastosowane przez zamawiającego metody
i środki zmierzające do osiągnięcia zakładanych celów nie skutkowały zaburzeniem wymaganej w postępowaniu o udzielenie zamówienia równowagi.
16.Kwestia proporcjonalności warunków udziału w postępowaniu była również przedmiotem orzecznictwa TSUE, na gruncie którego wypracowana została zasada tzw. testu proporcjonalności, polegającego na wykazaniu, czy podjęte działania są adekwatne i konieczne do osiągnięcia wybranego celu (por. Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2009 r. sprawa C376/08: Serrantoni Srl, Consorzio stabile edili scrl v. Comune di Milano).
17.Przenosząc powyższe na grunt analizowanego stanu faktycznego, stwierdzić należy, że sformułowane przez Zamawiającego warunki udziału w Postępowaniu w zakresie, w jakim dotyczą wymogu znajomości języka polskiego przez członków Personelu Stałego, tj. Przedstawiciela GIK, Zastępcy Przedstawiciela GIK, Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności, bez dopuszczenia możliwości korzystania z tłumacza, w sposób jednoznaczny naruszają zasadę proporcjonalności. Wymóg ten nie jest bowiem ani adekwatny, ani konieczny z punktu widzenia prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia.
18.Zgodzić należy się z Odwołującym, że znajomość języka polskiego nie jest wyznacznikiem kompetencji zawodowych lub doświadczenia ww. członków Personelu Stałego oraz nie jest niezbędna, aby należycie sprawować określoną funkcję osadzającą się na kompetencjach technicznych i menedżerskich, zwłaszcza że odpowiednią komunikację na budowie z osobami polskojęzycznymi, czy też prowadzenie dokumentacji inwestycji, można zapewnić poprzez korzystanie z usług profesjonalnych tłumaczy. Zdolności językowe personelu są zatem irrelewantne z punktu widzenia zdolności do realizacji zamówienia, a w każdym razie mają znaczenie drugorzędne wobec doświadczenia i kompetencji technicznych.
19.Wymóg dotyczący władania językiem polskim, stawiany przez Zamawiającego wobec poszczególnych członków Personelu Stałego, nie znajduje zatem merytorycznego uzasadnienia, przy czym pozostaje w całkowitym oderwaniu od realiów związanych z realizacją innych inwestycji o podobnej skali, gdzie konieczność zapewnienia komunikacji między osobami posługującymi się różnymi językami nie jest niczym nadzwyczajnym i w żaden sposób nie stanowi przeszkody w prawidłowej realizacji przedsięwzięcia.
20.Mając na względzie skalę i poziom skomplikowania inwestycji, jaką jest budowa CPK, o jego powodzeniu decydować będzie przede wszystkim doświadczenie wykonawcy oraz osób skierowanych do realizacji zamówienia. Tymczasem warunek łączący w sobie niezwykle wysokie wymagania w odniesieniu do doświadczenia Personelu Stałego (de facto słuszne) z koniecznością posługiwania się językiem polskim przez te osoby, jest poniekąd wewnętrznie sprzeczny, gdyż istotnie ogranicza szansę na wybór wykonawcy dającego najwyższą rękojmię należytego wykonania zamówienia. W praktyce wymagane doświadczenie mogło zostać zdobyte wyłącznie w ramach realizacji podobnych inwestycji za granicą, co oznacza, że krąg osób spełniających oba te wymagania równocześnie jest nader ograniczony, o ile w ogóle możliwe będzie zaangażowanie takich osób. Zamiast zatem zwiększać szansę na należyte wykonanie zamówienia poprzez
wybór wykonawców dysponujących personelem o najwyższych kompetencjach i doświadczeniu w podobnych inwestycjach, tak sformułowany warunek prowadzi de facto do odwrotnych skutków, w sposób kategoryczny pozbawiając dostępu do realizacji zamówienia większość wysoko wykwalifikowanych wykonawców i specjalistów.
21.W istocie żadna rzeczywista potrzeba Zamawiającego nie przemawia za koniecznością formułowania tak rygorystycznego warunku związanego ze znajomością języka polskiego, przy jednoczesnym wyłączeniu możliwości korzystania z tłumaczy. Również w świetle specyfiki obowiązków wykonawcy wynikających z treści SWZ, w tym projektowanych postanowień umowy, znajomość języka polskiego przez wskazane osoby, które zostaną skierowane do realizacji zamówienia nie jest bynajmniej niezbędna do należytej realizacji zamówienia. Konieczność posługiwania się językiem polskim przez personel wykonawcy w ramach przedmiotowej inwestycji nie wynika również z obowiązujących przepisów prawa.
22.Zważyć należy, że w ramach odpowiedzi na wniosek wykonawców o zmianę SWZ we wskazanym zakresie, Zamawiający uzasadnił przedmiotowy wymóg w sposób nader lakoniczny: Posługiwanie się językiem polskim przez kluczowych członków personelu Wykonawcy zagwarantuje sprawną komunikację, wyeliminuje ryzyko błędnego tłumaczenia i przyspieszy proces podejmowania decyzji, które przy tak dużej i skomplikowanej inwestycji mają ogromne znaczenie dla realizacji Zmówienia.
23.Trudno oprzeć się wrażeniu, że powyższe uzasadnienie ma charakter pozorny. Zamawiający nie przedstawił bowiem żadnych racjonalnych argumentów uzasadniających brak możliwości osiągnięcia podobnych efektów w inny sposób, np. poprzez zapewnienie przez wykonawcę wykwalifikowanych tłumaczy, tym bardziej, że rozwiązanie takie jest dopuszczalne w odniesieniu do pozostałych osób skierowanych do realizacji zamówienia (pkt 15.12 i 15.15 umowy). Już na pierwszy rzut oka obawy Zamawiającego dotyczące sprawnej komunikacji i szybkości procesu podejmowania decyzji nie znajdują realnych podstaw, zważywszy na czas trwania przedsięwzięcia (100 miesięcy), możliwości wynikające z usług profesjonalnych tłumaczy (w tym symultanicznych) oraz praktykę związaną z realizacją podobnych inwestycji.
24.W konsekwencji przedmiotowy wymóg nie spełnia kryterium adekwatności i konieczności, a tym samym narusza zasadę proporcjonalności.
25.Przedmiotowy warunek ma zarazem charakter dyskryminacyjny. Oczywistym jest bowiem, że język polski nie należy do języków powszechnie używanych na świecie, w związku z czym władanie nim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów (co wymaga dodatkowo znajomości specjalistycznej terminologii technicznej), sprawną komunikację i wypełnianie wszelkich obowiązków na danym stanowisku, wedle wszelkiego prawdopodobieństwa jest cechą właściwą wyłącznie osobom narodowości polskiej. W praktyce oznacza to wykluczenie z pełnienia ww. funkcji obcokrajowców, a tym samym wykluczenie lub przynajmniej znaczące utrudnienie ubiegania się o zamówienie przez podmioty zagraniczne, co stoi w jaskrawej sprzeczności z zasadą równego dostępu do rynku, stanowiąc par excellence przejaw dyskryminacji wykonawców.
26.Jak wskazywała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 18 stycznia 2012, KIO 20/12, wymóg taki, jeśli owa znajomość języka ma być biegła lub realna, de facto oznacza konieczność zaangażowania Polaków, co z kolei jest oczywistym utrudnieniem udziału w postępowaniu podmiotów zagranicznych, a więc może zostać poczytane za postanowienie pośrednio utrudniające swobodę przepływu usług pomiędzy państwami UE. (…) Brak znajomości języka polskiego przez czołowy personel rzeczywiście może wykonawcy utrudnić realizację zamówienia ze względu na konieczność ich tłumaczenia, choć trudno od razu zakładać, że na pewno ją opóźni i z tego powodu takiego wykonawcę dyskredytować, natomiast koszty tłumaczeń i ich skalkulowanie w cenie oferty są już problemem dotyczącym wykonawcy i konkurencyjności jego oferty.
27.Uzasadnienie prezentowane przez Zamawiającego w odpowiedzi na pytanie jednego z wykonawców, iż: lokalizacja inwestycji (poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej) nie przesądza o tym, że doświadczenia przy takiej realizacji nie mogły zdobyć osoby spełniające wymóg wskazany przez Zamawiającego, tj. posługujące się w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, pozostaje w całkowitym oderwaniu od istoty problemu. Odwołanie się do czysto hipotetycznej sytuacji, w której osoba posługująca się językiem polskim nabyła wymagane doświadczenia w ramach inwestycji zagranicznych, nie uzasadnia bynajmniej tak rażącego ograniczenia dostępu do zamówienia.
28.Omawiany warunek pozostaje zatem w rażącej dysproporcji z punktu widzenia wyważenia interesu wykonawców, rozumianego jako możliwość uczestnictwa w postępowaniu przy zachowaniu zasad uczciwej konkurencji oraz interesu Zamawiającego, przejawiającego się w należytym wykonaniu zamówienia. Nawet jeśli znajomość języka polskiego przez członków Personelu Stałego (bez dopuszczenia korzystania z pomocy tłumaczy) miałaby w jakimś stopniu wpływ na sposób realizacji zamówienia (co wydaje się wysoce wątpliwe), nie stanowi to wystarczającego uzasadnienia dla tak istotnego ograniczenia konkurencji w Postępowaniu i kręgu wykonawców zdolnych do złożenia oferty.
29.Na marginesie warto zwrócić uwagę, że wobec nieprecyzyjnego określenia wymogu związanego z wymaganym poziomem znajomości języka polskiego (poprzez odwołanie do sprawnej komunikacji, czy wypełniania wszelkich obowiązków) oraz brakiem możliwości weryfikacji przez Zamawiającego kompetencji językowych Personelu Stałego na etapie Postępowania, skierowanie do realizacji zamówienia osoby posługującej się wprawdzie językiem polskim, lecz w stopniu niższym niż właściwym dla języka ojczystego, może nieść większe ryzyko błędów niż korzystanie z biegłych w danej dziedzinie tłumaczy, co dodatkowo wskazuje na niecelowość sformułowanego warunku.
30.Podkreślenia wymaga, że rygorystyczne wymagania w zakresie doświadczenia Przedstawiciela GIK, Zastępcy Przedstawiciela GIK, Szefa nadzoru Robót Budowlanych i Kierownika ds. zgodności w połączeniu z warunkiem znajomości języka polskiego niosą ze sobą również niezwykle istotne implikacje z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji zamówienia przez wykonawcę. Każdorazowa zmiana którejkolwiek z ww. osób w trakcie realizacji zamówienia będzie bowiem wymagała zastąpienia jej osobą spełniającą warunki udziału w Postępowaniu w stopniu nie mniejszym niż skierowana pierwotnie do realizacji zamówienia (w tym w zakresie kompetencji językowych), co przy tak znacznym zawężeniu kręgu specjalistów spełniających kumulatywnie warunki stawiane przez Zamawiającego, może okazać się niemożliwe. Biorąc pod uwagę niezwykle długi okres realizacji zamówienia, okoliczność ta stanowi dodatkowy czynnik wpływający na zawężenie konkurencji w Postępowaniu, a jednocześnie z punktu widzenia wykonawców jawi się jako rażące i niewspółmierne do charakteru zamówienia ryzyko kontraktowe. Już choćby z tego względu przedmiotowy warunek nie może się ostać.
31.Konkludując, przedmiotowy wymóg nie jest ani adekwatny, ani konieczny do należytego wykonania przedmiotu zamówienia, zaś dopuszczenie możliwości korzystania z profesjonalnych tłumaczy pozwoli na osiągnięcie tożsamego efektu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zapewnienie odpowiednich środków i metodyki pracy, pozwalającej na sprawną i należytą realizację zamówienia, leży po stronie wykonawcy. Sformułowany przez Zamawiającego wymóg posługiwania się przez wskazane osoby językiem polskim, bez dopuszczenia możliwości korzystania z profesjonalnych tłumaczy, jawi się zatem jako warunek zbędny, nieproporcjonalny i pozorny z punktu widzenia przedmiotu zamówienia i praktyki realizacji podobnych inwestycji, którego jedynym efektem jest nieuzasadnione i nadmierne ograniczenie kręgu wykonawców zdolnych do złożenia oferty, co stanowi naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
32. (…).
II. Wagi przypisane poszczególnym kryteriom oceny ofert – uzasadnienie zarzutu z pkt 2
33.Zgodnie z postanowieniami rozdziału XIX SWZ przy wyborze najkorzystniejszej oferty Zamawiający będzie się kierował następującymi kryteriami:
(a)ceną (C),
(b)doświadczeniem Personelu Wykonawcy (DP),
(c)opracowaniem Metodyki (Z),
(d)opracowaniem Planu organizacji projektu (Pop).
34.Maksymalna możliwa do zdobycia przez ofertę wykonawcy liczba punktów we wszystkich pozacenowych kryteriach oceny wynosi 200 punktów, w tym 100 punktów za kryterium ceny i 100 punktów za kryteria pozacenowe.
35.Poszczególnym kryteriom Zamawiający przypisał więc następujące wagi:
(a)cena – 50% (100 pkt),
(b)doświadczenie Personelu Wykonawcy – 20% (40 pkt),
(c)opracowanie Metodyki – 20% (40 pkt),
(d)opracowanie Planu organizacji projektu – 10% (20 pkt).
36.Zgodzić się należy z Odwołującym, że taki rozkład wag pomiędzy cenowymi kryteriami oceny ofert względem pozacenowych kryteriów oceny ofert (50% do 50%) nie uwzględnia w dostateczny sposób rozmiaru i stopnia trudności całej inwestycji i nie pozwoli Zamawiającemu (z uwagi na zbyt wysoką wagę cenowych kryteriów oceny ofert) na udzielenie zamówienia w sposób zapewniający najlepszą jakość usług.
37.Zgodnie z art. 239 ust. 2 Pzp najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem. Ustawodawca kładzie zatem nacisk na aspekt jakościowy jako nadrzędny nad ekonomicznym. Ponadto jedną z kluczowych zasad ustanowionych w ustawie Pzp jest zasada efektywności zamówień publicznych (art. 17 ust. 1 pzp), zgodnie z którą zamawiający, udzielając zamówienia, zobowiązani są dążyć do:
(1)nabywania zamówień, które cechują się najlepszą jakością, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację, a także
(2)do uzyskania najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.
38.Dobór kryteriów oceny ofert powinien być zatem skorelowany z charakterem zamówienia, jego stopniem złożoności oraz potencjalnymi skutkami nienależytego wykonania zobowiązań przez wykonawcę. W obliczu łącznych kosztów inwestycji obejmującej budowę lotniska w ramach projektu CPK oraz jej istotnego znaczenia z punktu widzenia interesu publicznego, Zamawiający zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania w sposób zapewniający możliwie najlepszy efekt zamówienia, rozumiany jako wybór wykonawcy ze szczególnym uwzględnieniem doświadczenia i kompetencji wykonawcy oraz osób skierowanych do realizacji zamówienia.
39.Zważyć bowiem należy, że w przypadku tak dużych i skomplikowanych inwestycji, z jaką mamy do czynienia w ramach przedmiotowego zamówienia, to właśnie doświadczenie wykonawcy i osób skierowanych do realizacji zamówienia będzie stanowiło kluczowy czynnik decydujący o powodzeniu projektu.
40.Zastosowanie kryterium cenowego na tak wysokim poziomie (50%) jawi się w analizowanym stanie faktycznym jako rażąco niewspółmierne w stosunku do faktycznego znaczenia jakości nabywanych usług. Położenie przez Zamawiającego tak dużego nacisku na ograniczenie kosztów usługi inżyniera kontraktu – kluczowej z punktu widzenia powodzenia projektu – nie znajduje żadnego uzasadnienia. Zważyć należy, że waga kryterium cenowego w niewielkim stopniu przewyższa maksymalny poziom ustawowy (60%), co samo w sobie wskazuje na niedoszacowanie znaczenia kryteriów jakościowych wobec specyfiki przedmiotowego zamówienia.
41.Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że potencjalne skutki nienależytego wykonania zamówienia mogą mieć dalekosiężne i niezwykle kosztowne konsekwencje na poziomie całego projektu. Ewentualne oszczędności, poczynione w ramach przedmiotowego zamówienia wobec przypisania kryterium cenowemu tak znacznej wagi, są niewspółmierne do potencjalnych kosztów na poziomie całej inwestycji, związanych z wyborem niższej jakościowo usługi.
42.Na marginesie zwrócić należy uwagę na niekonsekwencję Zamawiającego, który z jednej strony dąży do obniżenia ceny usługi poprzez nadanie dużego znaczenia kryterium cenowemu, z drugiej zaś strony rażąco ogranicza konkurencję w postępowaniu poprzez zastosowany wymóg znajomości języka polskiego przez personel wykonawcy (o którym mowa w ramach poprzedniego zarzutu), bez dopuszczenia możliwości zapewnienia usług tłumacza, co niewątpliwie będzie miało przełożenie na zaoferowane ceny.
43.Wobec powyższego, Przystępujący przychyla się do wniosku Odwołującego o uwzględnienie ww. zarzutu i nakazanie Zamawiającemu modyfikacji SWZ w sposób określony w treści odwołania i niniejszego pisma.
III. podkryterium „doświadczenie personelu zmiennego” – uzasadnienie zarzutu z pkt 3
44.Zgodnie z rozdz. XIX pkt 6.1.2. SWZ punkty zostaną przyznane osobom, które spełniają niezależnie następujące kryteria:
a)w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu wyznaczonego na składanie ofert w Postępowaniu, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi dla zadania polegającego na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego lotniska lub infrastruktury lotniskowej lub obiektów lotniskowych, które były zrealizowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym usługa ta musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 50 mln PLN netto
b)w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu wyznaczonego na składanie ofert w Postępowaniu, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi dla zadania polegającego na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego lotniska lub infrastruktury lotniskowej lub obiektów lotniskowych, które były zrealizowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym usługa ta musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 50 mln PLN netto i pełnił taką samą funkcję lub realizował zadania, jakie są powiązane ze stanowiskiem, do którego został wskazany, zgodnie z pkt 5.2.5 OPZ.
c)w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu składania ofert, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi, które były realizowane na podstawie umowy o zamówienie publiczne zawartej w oparciu o przepisy ustawy Pzp, polegającymi na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego obiektu przemysłowego, użyteczności publicznej lub infrastruktury transportowej. Przy czym:
•nadzór obejmował co najmniej dwie umowy o wykonanie robót budowlanych w ramach tego samego zadania inwestycyjnego.
•usługa musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 750 mln PLN netto.
45.Nie ulega wątpliwości, że ocena doświadczenia osób skierowanych do realizacji zamówienia przez pryzmat miejsca realizacji inwestycji czy reżimu prawnego, w ramach którego doszło do zawarcia umowy o roboty budowlane, pozostaje całkowicie irrelewantna z punktu widzenia kompetencji tychże osób, niezbędnych do prawidłowej realizacji zamówienia. Trudno zatem znaleźć jakiekolwiek racjonalne uzasadnienie dla tak sformułowanego kryterium, tym bardziej że inwestycja ma być realizowana w oparciu o warunki kontraktowe FIDIC.
46.Jak wskazywała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 13.01.2020 r. (KIO 2615/19), swoboda zamawiającego w ustalaniu takich kryteriów nie jest nieograniczona, ale musi zapewnić przeprowadzenie postępowania i wybór najkorzystniejszej oferty z poszanowaniem zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz zasady proporcjonalności. Ponieważ kryteria oceny ofert ze swej natury - poprzez promowanie określonych cech lub funkcjonalności - prowadzą do zwiększenia szans na uzyskanie zamówienia przez jednych wykonawców, ograniczając te szanse innym wykonawcom, nie mogą one odnosić się do takich aspektów, które nie mają znaczenia z punktu widzenia uzasadnionych potrzeb zamawiającego, w przeciwnym razie jedynym skutkiem ich zastosowania będzie uprzywilejowanie jednych wykonawców kosztem innych, ograniczenie możliwości ich konkurowania oraz przekroczenie zasady proporcjonalności, rozumianej jako stosowanie wymagań adekwatnych do potrzeb i zakładanych celów postępowania, bez żadnych wymiernych korzyści w postaci uzyskania produktów lepszych jakościowo.
47.Zwrócić należy również uwagę na stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej zaprezentowane w wyroku z 16.05.2022 r. (KIO 1128/22), zgodnie z którym Zamawiający obowiązany jest wykazać zasadność stosowanego kryterium o charakterze jakościowym. Izba podniosła, iż nie chodzi jednakże o ogólne stwierdzenie zamawiającego, iż otrzymuje lepszą jakość, bardziej zaspokaja swoje potrzeby, ale o wskazanie w jaki sposób dane kryterium pozacenowe przekłada się na lepszy jakościowo, technicznie czy funkcjonalnie przedmiot zamówienia. Bez identyfikacji ulepszonej wartości gospodarczej świadczenia, jaką otrzyma zamawiający poprzez zastosowanie określonych kryteriów pozacenowych, ich wprowadzenie jest wyłącznie czynnością pozorną, a tym samym powoduje nieuzasadnione dyskryminowanie wykonawców działających na rynku.
48.Konkludując, trudno znaleźć jakiekolwiek racjonalne uzasadnienie wymagań określonych przez Zamawiającego, związanych z miejscem i reżimem prawnym świadczenia usług. Zważyć bowiem należy, że przedmiot zamówienia obejmuje usługi wymagające określonej wiedzy specjalistycznej, która nabywana jest w ramach doświadczenia przy realizacji podobnych projektów infrastrukturalnych, niezależnie od miejsca ich realizacji i otoczenia prawnego. Mając na względzie powyższe, tak sformułowane kryterium narusza zasadę proporcjonalności, przy czym pozostaje bez związku z rzeczywistymi potrzebami Zamawiającego.
49.W tym stanie rzeczy Przystępujący przychyla się do wniosku Odwołującego o modyfikację postawień zawartych w rozdziale XIX, pkt 6.1.2. SWZ, poprzez wykreślenie z opisu podkryterium wymogów związanych z miejscem realizacji inwestycji („Rzeczpospolita Polska”) oraz reżimu prawnego, stanowiącego podstawę realizacji inwestycji („umowa o zamówienie publiczne zawarta w oparciu o przepisy ustawy Pzp”). (…)
Zamawiający w piśmie procesowym z dnia 3.10.2025 r. uzupełniająco podał w szczególności: (…)
zarzut 1) (…)
4.Ustawa PZP pozostawia Zamawiającemu istotny zakres swobody w określaniu warunków udziału w postępowaniu i swoboda ta doznaje ograniczenia jedynie potrzebami Zamawiającego związanymi z prawidłowym wykonaniem ściśle określonego przedmiotu zamówienia oraz obowiązkiem poszanowania zasad określonych w art. 16 ustawy PZP, a więc zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz proporcjonalności.
5.Innymi słowy Zamawiający posiada uprawnienie do formułowania warunków udziału w postępowaniu w sposób odpowiadający jego rzeczywistym potrzebom wynikającym z planowanej realizacji przedmiotu zamówienia, w tym wymagań zapewniających, że wyłoniony wykonawca będzie posiadał zdolność techniczną, organizacyjną oraz zawodową do należytego wykonania zamówienia, z poszanowaniem zasady proporcjonalności.
6.Przedstawione stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej, zgodnie z którym ocena „proporcjonalności warunków udziału w postępowaniu” powinna być dokonywana z perspektywy przedmiotu konkretnego zamówienia. Oznacza to, że warunki udziału muszą pozostawać w adekwatnym związku z charakterem, zakresem i stopniem złożoności danego postępowania, a ich formułowanie winno uwzględniać rzeczywiste potrzeby Zamawiającego, związane z należytym wykonaniem zamówienia. Mianowicie: „Zachowanie zasady proporcjonalności przy określaniu warunków udziału w postępowaniu oznacza, że warunki udziału opisane przez zamawiającego muszą być uzasadnione w odniesieniu do konkretnych warunków danego zamówienia, w tym w szczególności - wartości zamówienia, charakterystyki i specyfiki przedmiotu zamówienia, zakresu zamówienia, stopnia jego złożoności oraz warunków realizacji. Warunki udziału powinny być określone na minimalnym poziomie, tj. nie powinny ograniczać dostępu do zamówienia wykonawcom dającym rękojmię jego należytego wykonania, a tym samym nie mogą być określane ponad poziom niezbędny do osiągnięcia celu, jakim jest wyłonienie wykonawcy, który będzie zdolny prawidłowo zrealizować zamówienie, tj. w sposób zgodny z wymaganiami Zamawiającego określonymi w SIWZ. Proporcjonalność warunków nie oznacza koniczności uwzględniania doświadczenia jakie posiada każdy wykonawca działający na rynku, a tym samym dostosowywania wymaganego doświadczenia pod konkretnego wykonawcę, tak aby spełniał on warunki udziału w postępowaniu.” (wyrok KIO z 4.03.2021 r., KIO 356/21, LEX nr 3163096).
7. Podobnie, Krajowa Izba Odwoławcza wypowiadała się w wyroku zapadłym w sprawie o sygnaturze KIO z 2.02.2024 r., KIO 97/24, LEX nr 3694140: „Proporcjonalność warunków udziału w postępowaniu i ich przydatność do oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, należy odnosić do konkretnego przedmiotu zamówienia, jego zakresu i stopnia skomplikowania oraz uwarunkowań, w jakich to konkretne zamówienie będzie realizowane. Nie jest natomiast możliwe ustalenie jedynego prawidłowego poziomu warunków dla zamówień udzielanych w różnym czasie na podobny, czy nawet taki sam przedmiot zamówienia, zawsze bowiem występować będą różnice czy to w szczegółowych elementach przedmiotu zamówienia, czy okolicznościach towarzyszących jego wykonywaniu. (tak m.in.: wyrok KIO z 2.02.2024 r., KIO 97/24, LEX nr 3694140).
8. Przedstawione stanowisko potwierdza m.in. wyrok KIO z 4.03.2021 r., KIO 356/21, LEX nr 3163096: „Zamawiający ma prawo określić warunku udziału w postępowaniu odnoszące się po pierwsze do przedmiotu zamówienia oraz w sposób uwzględniający jego potrzeby i aby uzyskać oczekiwany efekt, nawet jeśli wyklucza to możliwość dopuszczenia do realizacji zamówienia wszystkich wykonawców działających na rynku. Prawem zamawiającego jest takie opisanie warunków udziału w postępowaniu, które zaspokoi potrzeby i oczekiwania zamawiającego w ramach realizacji przedmiotu zamówienia w najszerszym kontekście. Niewątpliwie granicę dozwolonych działań zamawiającego w tym zakresie stanowią wspomniane wyżej zasady”. (wyrok KIO z 4.03.2021 r., KIO 356/21, LEX nr 3163096).
9. Niniejsze zamówienie taki szczególny charakter posiada. Wykonawca do realizacji przedmiotu zamówienia polegającego na wypełnianiu roli GIK (Generalnego Inżyniera Kontraktu) zobowiązany będzie m.in. do:
a.zapewnienia kompleksowej obsługi, największej jak do tej pory Inwestycji realizowanej w Polsce o wartości kilkudziesięciu miliardów złotych, obejmującej wsparcie i doradztwo przy realizacji zamierzenia Inwestycyjnego CPK, w tym planowanie i harmonogramowanie całości Inwestycji, integracji kilkudziesięciu realizowanych w tym samym miejscu i czasie Kontraktów i Robót Budowlanych w jeden proces ze wspólnym celem budowy i uruchomienia Lotniska CPK w zakładanym terminie, zakresie i budżecie ze szczególnym zwróceniem uwagi na jakość ostatecznie zrealizowanych rozwiązań projektowych,
b.zarządzaniu kilkudziesięcioma Kontraktami, ich koordynacji i nadzorze nad Kontraktami, a w szczególności zapewnienie pełnienia przez członków Personelu funkcji Inżyniera wraz z zespołem, zgodnie z postanowieniami poszczególnych Kontraktów,
c.świadczeniu pozostałego kompleksowego, niezbędnego wsparcia Zamawiającego w sprawach związanych z Inwestycją, w tym koordynacji i w zarządzania Punktami Styków,
d.udziale w ORAT i uruchomieniu Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
e.udziale w certyfikacji Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
f.udziale w certyfikacji BREEAM obiektów i infrastruktury Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
g.zarządzaniu Terenem Inwestycji,
(Szczegółowy zakres przedmiotu Zamówienia został zawarty w OPZ, stanowiącym cześć niejawną dokumentacji).
10. Dlatego spośród obszernego orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej wypracowanego na gruncie powołanego przepisu art. 112 ust. 1 ustawy PZP, na szczególną uwagę zasługuje stanowisko, w którym Izba ponownie przyznaje prymat potrzebom zamawiającego, nawet kosztem ograniczenia konkurencji i wyłączenia niektórych podmiotów z dostępu do zamówienia. Mianowicie: „Nie narusza przepisów p.z.p. takie sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia, który uwzględnia potrzeby zamawiającego, nawet jeżeli utrudnia lub uniemożliwia niektórym podmiotom dostęp do zamówienia. Zamawiający nie ma bowiem obowiązku zapewnienia możliwości realizacji przedmiotu zamówienia wszystkim podmiotom działającym na rynku w danej branży, bowiem pojęcie uczciwej konkurencji nie może być utożsamiane z konkurencją absolutną. Jednakże w przypadku opisu przedmiotu zamówienia w sposób uprzywilejowujący lub eliminujący niektórych wykonawców lub produkty, po stronie zamawiającego istnieje obowiązek przedstawienia rzeczowych argumentów uzasadniających taki opis.” (Wyrok KIO z 5.02.2024 r., KIO 32/24, LEX nr 3694088).
11. Mając na uwadze przedstawione powyżej stanowisko prawne dotyczące zasad formułowania warunków udziału w postępowaniu oraz specyfikę przedmiotu zamówienia, jego skalę oraz skomplikowanie, domaganie się znajomości języka polskiego wyłącznie w odniesieniu do 4 (czterech) spośród 10 (dziesięciu) wcześniej wskazanych kluczowych funkcji, oraz spośród kilkuset osobowego personelu wymaganego do realizacji umowy (co przyznał sam Odwołujący), gdyż w przypadku Przedstawiciela GIK oraz Zastępcy Przedstawiciela GIK wymóg ten został określony w sposób alternatywny, co oznacza, że do spełnienia warunku wystarczające jest, aby znajomość języka polskiego posiadała jedna z tych osób, nie jest w żaden sposób dyskryminujące czy nieproporcjonalne, w odniesieniu do skali całego projektu i jego specyfiki, możliwości rynku ale przede wszystkim obiektywnych potrzeb Zamawiającego, które w żadnej mierze nie służą jego komfortowi, ale mają zapewnić i wynikają z potrzeby prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia, a przez to są w pełni proporcjonalne.
12. Jak bowiem wskazano Zamawiający ustalił warunki udziału w Postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej, poprzez dysponowanie osobami, które będą skierowane przez Wykonawcę do realizacji Zamówienia, legitymującymi się doświadczeniem odpowiednim do funkcji, wobec 10 osób (na kilkaset wymaganych do realizacji Umowy – za stanowiskiem Odwołującego) tj.: (…)
13. Przy czym osoby pełniące wskazane funkcje w imieniu wykonawcy odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu prawidłowej realizacji zamówienia, gdyż to one realizować będą obowiązki w zakresie komunikacji, współpracy i podejmowania decyzji w newralgicznych obszarach, dla których znajomość języka polskiego jest nie tylko przydatna czy wskazana, ale z doświadczeń Zamawiającego niezbędna do prawidłowego i sprawnego wykonywania obowiązków kontraktowych, o czym dalej.
14. Dlatego dla wskazanych osób personelu ich kwalifikacje, kompetencje i doświadczenie wywierające bezpośredni wpływ na sposób oraz jakość realizacji przedmiotu zamówienia, muszą być przenoszone do adresatów ich wypowiedzi i oświadczeń w sposób nie tylko zrozumiały (adresaci w postaci personelu Zamawiającego, ale przede wszystkim interesariusze zarządzanych przez GIK procesów należy przyjąć, że będą posługiwać się wyłącznie językiem polskim), ale precyzyjny i pozwalający na interaktywny sposób komunikacji z zachowaniem jednoznaczności przekazywanych treści bez ryzyka błędów wywoływanych wielokrotnymi tłumaczeniami.
15. Dodatkowo w zakresie poszczególnych osób:
a) w przypadku Szefa nadzoru Robót Budowlanych – istotny z punktu widzenia sformułowanego warunku jest fakt, że kontrakty budowlane będą zawierane w większości w języku polskim, język polski będzie też językiem realizacji tych kontraktów, a Zamawiający spodziewa się, że zdecydowana większość personelu wykonawców będzie polskojęzyczna, w tym część będzie zapewne posługiwać się wyłącznie językiem polskim,
b) w przypadku Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (Kierownik ds. zgodności) – istotny z punktu widzenia sformułowanego warunku jest fakt, że certyfikacja będzie prowadzona przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) w ramach postępowania administracyjnego, postępowanie przed Prezesem ULC będzie prowadzone w języku polskim,
c) w przypadku Przedstawiciela GIK/Zastępcy Przedstawiciela GIK – istotny z punktu widzenia sformułowanego warunku jest fakt, że inwestycja realizowana jest w Polsce, zgodnie z przepisami prawa polskiego, konieczna jest zatem znajomość polskiego prawa (wraz z praktyką jego stosowania), lokalnego, polskiego, rynku budowlanego, itp.
(…)
16. Mając na uwadze powyższe, nie sposób podzielić stanowiska Odwołującego, jakoby sposób skonstruowania wymogów dotyczących części kluczowego personelu wykonawcy miał charakter nadmiarowy i w sposób nieuzasadniony oraz nieproporcjonalny ograniczał konkurencję lub dostęp do zamówienia pracownikom zagranicznym, szczególnie że sposób ukształtowania wymogu znajomości języka polskiego przez kluczowy personel wykonawcy ograniczono jedynie do 4 osób, co świadczy o tym, że Zamawiający dochował zasady proporcjonalności, ograniczając ten wymóg wyłącznie do niezbędnego minimum, zapewniającego skuteczną komunikację oraz sprawną realizację zamówienia.
17. Przyjęty sposób sformułowania warunków udziału dotyczących personelu znajduje pełne uzasadnienie w obiektywnych potrzebach Zamawiającego, sprowadzających się do konieczności zapewnienia sprawnej i należytej realizacji zamówienia.
18. Wymóg sprawnej komunikacji i minimalizacji ryzyka błędów wynikających z tłumaczenia specjalistycznego języka inżynierów, projektantów czy kierowników kontraktu na tak skomplikowanym Projekcie jest nie tylko potrzebą, ale warunkiem należytego wykonania przedmiotu zamówienia. Dlatego nie tylko sama znajomość polskich przepisów i norm przez personel wykonawcy usługi inżyniera, ale także posługiwanie się językiem polskim w ocenie Zamawiającego jest elementem koniecznym do zapewnienia efektywności realizacji kontraktów oraz ograniczenia ryzyka opóźnień w procedurach administracyjnych kluczowych dla należytej i terminowej realizacji umowy.
19. Zamawiający odnosił się do tej kwestii w odpowiedzi na pytanie nr 9 do SWZ, opublikowanej w dniu 1 sierpnia 2025 r., wyjaśniając, iż „posługiwanie się językiem polskim przez kluczowych członków personelu Wykonawcy zagwarantuje sprawną komunikację, wyeliminuje ryzyko błędnego tłumaczenia i przyspieszy proces podejmowania decyzji, które przy tak dużej i skomplikowanej inwestycji mają ogromne znaczenie dla realizacji zamówienia”.
20. Żądanie, aby czterech członków Personelu Stałego (Przedstawiciel Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępca Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, Szef nadzoru Robót Budowlanych, Kierownik ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk, Szef zespołu ds. zamówień publicznych), o których mowa w rozdziale VI ust. 4 pkt 4.2 SWZ posługiwało się językiem polskim, jest jak wskazano podyktowane koniecznością zapewnienia najwyższej jakości komunikacji w ramach realizacji zamówienia, które jest przedsięwzięciem o wyjątkowej skali i złożoności, nieporównywalnym z innymi inwestycjami infrastrukturalnymi w kraju. Wskazani członkowie Personelu Stałego, odpowiadają za zadania o strategicznym znaczeniu, w tym za koordynację prac, podejmowanie decyzji i podpisywanie wniosków i pism do organów administracji publicznej, jak Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) czy Urząd Wojewódzki, których poprawność i precyzyjny język opisujący specjalistyczne, skomplikowane zagadnienia będzie kluczowy dla rozwiązania sprawy w oczekiwanym terminie, a ryzyko błędów w tłumaczeniach będzie rzutować na termin uruchomienia lotniska. Posługiwanie się językiem polskim minimalizuje ryzyko nieporozumień i błędów wynikających z barier językowych, przyspiesza przepływ informacji oraz ułatwia współpracę między poszczególnymi Kontraktami, którymi będzie zarządzał GIK. Dzięki temu możliwe będzie sprawne, bezpieczne i terminowe wykonanie zamówienia zgodnie z wymaganiami jakościowymi i formalnymi zamawiającego.
21. Ponadto wymaganie, aby wskazani wyżej członkowie Personelu Stałego posługiwali się językiem polskim, wynika również z konieczności prawidłowej komunikacji z organami administracji publicznej oraz zapewnienia zgodności z obowiązującymi przepisami prawa polskiego, w tym prawa administracyjnego, Prawa budowlanego, Prawa ochrony środowiska oraz wielu innych przepisów, których znajomość, przestrzeganie i stosowanie będzie niezbędna przy realizacji przedmiotu zamówienia. Posługiwanie się językiem polskim, w którym prowadzone są wszystkie postępowania administracyjne, umożliwia precyzyjne sporządzanie dokumentów, wniosków i innych pism wymaganych przez instytucje państwowe oraz eliminuje ryzyko błędnej interpretacji przepisów. Posługiwanie się tłumaczem może prowadzić do błędów w interpretacji przepisów i dokumentacji ze względu na złożoność terminologii prawniczej i technicznej, np. Prawo budowlane i szereg przepisów wykonawczych zawiera specyficzne, techniczne słownictwo, które może być błędnie tłumaczone i interpretowane przez tłumaczy nieposiadających specjalistycznej wiedzy, co może spowodować opóźnienia lub sankcje wynikające z niewłaściwej komunikacji czy nieprawidłowego zrozumienia dokumentów.
22. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że Lista urzędów i instytucji, z którymi GIK będzie prowadził komunikację obejmuje:
a. Instytucje rządowe i centralne
i.Ministerstwo Infrastruktury – koordynacja inwestycji, nadzór nad transportem lotniczym, drogowym i kolejowym.
ii.Ministerstwo Klimatu i Środowiska – decyzje środowiskowe, oceny oddziaływania na środowisko. iii. Ministerstwo Rozwoju i Technologii – planowanie przestrzenne, polityka inwestycyjna.
iv.Ministerstwo Obrony Narodowej (MON) – uzgodnienia dotyczące komponentu militarnego, standardy „dual use”.
v.Straż Graniczna - Udział w projektowaniu i uzgadnianiu infrastruktury kontroli granicznej (terminal pasażerski, strefy przylotów i odlotów). Wymagania dotyczące systemów kontroli dokumentów, przejść granicznych, zabezpieczeń technicznych. Współpraca przy planowaniu procedur bezpieczeństwa i reagowania na incydenty. vi. Krajowa Administracja Skarbowa (Służba Celna) - Uzgodnienia dotyczące infrastruktury celnej – punkty odpraw celnych, magazyny czasowego składowania, strefy cargo. Wymagania dotyczące systemów kontroli towarów, skanerów, procedur celnych. Współpraca przy wdrażaniu systemów informatycznych do obsługi przesyłek i pasażerów.
vii.Państwowa Straż Pożarna (PSP) - Uzgodnienia dotyczące zabezpieczenia przeciwpożarowego infrastruktury lotniskowej, terminali, stref cargo i kolejowych. Wymagania dotyczące dróg pożarowych, hydrantów, systemów detekcji i gaszenia, wielkości stref przeciwpożarowych, uzyskanie odstępstwa od rozporządzenia dotyczącego stref.
viii.Policja - Udział w planowaniu systemów bezpieczeństwa publicznego, kontroli dostępu, monitoringu i reagowania na incydenty. Współpraca przy organizacji ruchu drogowego wokół lotniska i dworca kolejowego.
ix.Urząd Lotnictwa Cywilnego (ULC) – proces certyfikacja lotniska od początku prac projektowych, spotkania robocze dotyczące uzgadniania wymagań i etapów procesu certyfikacji, uzgodnienia lotnicze, nadzór nad ruchem lotniczym.
x.Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (GDOŚ) – decyzje środowiskowe, uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody.
xi.Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – uzgodnienia dotyczące gospodarki wodnej, ochrony przed powodzią.
xii.Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) – opinie sanitarne dla infrastruktury publicznej.
xiii.Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (GUNB) – nadzór nad prawidłowością procesu budowlanego, interpretacje przepisów, kontrola zgodności z prawem budowlanym
xiv.Urząd Dozoru Technicznego (UDT) – zatwierdzenia techniczne dla instalacji i urządzeń.
xv.Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE) – uzgodnienia dotyczące infrastruktury telekomunikacyjnej.
xvi.Urząd Transportu Kolejowego (UTK) – nadzór nad infrastrukturą kolejową, zatwierdzanie rozkładów jazdy.
b.Organy samorządowe
i.Wojewoda Mazowiecki – wydawanie decyzji lokalizacyjnych i ZRID (zezwolenie na realizację inwestycji drogowej).
ii.Marszałek Województwa Mazowieckiego – uzgodnienia w zakresie planów regionalnych.
iii.Starostowie powiatów – uzgodnienia geodezyjne, decyzje administracyjne.
iv.Wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast (Baranów, Wiskitki, Teresin) – decyzje o warunkach zabudowy, miejscowe plany zagospodarowania, nadzorowanie ruchu pojazdów ciężarowych po korytarzach transportowych i związane z tym sprawy dotyczące lokalnych społeczności
v.Rady gmin i powiatów – uchwały planistyczne, konsultacje społeczne.
c.Instytucje infrastrukturalne i branżowe
i.Polskie Porty Lotnicze S.A. (PPL) - Konsultacje dotyczące standardów operacyjnych, integracji systemów i transferu ruchu lotniczego. Uzgodnienia dotyczące infrastruktury wspólnej lub komplementarnej.
ii.PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (PKP PLK) – uzgodnienia wymagań dla przebiegu linii kolejowych, węzła kolejowego, infrastruktury torowej. iii. Kolejowy Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej (KZUDP) – uzgodnienia techniczne dla inwestycji na terenach kolejowych. iv. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) – uzgodnienia przebiegu dróg, węzłów drogowych, organizacji ruchu.
v.Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT) – współfinansowanie i nadzór nad projektami unijnymi.
vi.Lotnicze Pogotowie Ratunkowe – uzgodnienia dotyczące infrastruktury medycznej. vii. Operatorzy energetyczni, gazowi, wodociągowi – uzgodnienia przyłączy i sieci. (…)
Dalej Zamawiający wskazał na postanowienia OPZ – jego pkt 4.1.3 – zaznaczając, że stanowi to tajemnicę przedsiębiorstwa. (…)
24.Okolicznością notoryjną jest, że tłumaczenie pism i wniosków wydłuża proces i wpływa na termin wykonania, zaś podejmowanie decyzji i podpisywanie formalnych dokumentów wymaga dokładnej i dogłębnej znajomości zarówno przedmiotu sprawy opisywanej w dokumencie, jak również wszelkich niuansów, interpretacji i podejścia odbiorców dokumentu do przedmiotu sprawy. Znajomość języka, w którym wysyłany jest formalny dokument ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia całej sytuacji, pozycji obu (lub więcej) stron sprawy i kontekstu dla skutecznego i efektywnego rozwiązania/zakończenia sprawy.
25.Udział tłumacza w tym procesie wprowadza znaczne zaburzenia, ponieważ:
a.Wydłuża proces przygotowania dokumentu formalnego;
b.Powoduje ryzyko nieprawidłowego przetłumaczenia kontekstu pomimo prawidłowego językowo tłumaczenia;
c.Wydłuża proces wprowadzania wszelkich uwag i zmian do dokumentu, ponieważ wymaga zaangażowania tłumacza i 2 dodatkowych kroków: przetłumaczenia uwag i zmian na język angielski i potem ponownie całego pisma (lub fragmentów) na język polski, przy czym, ze względu na wagę tych dokumentów, te tłumaczenia są pisemne i wymagają dodatkowego czasu, co wydłuża cały proces;
d.W procesie realizacji, w którym będzie zaangażowanych około 60 umów na roboty budowlane, które GIK będzie nadzorował i koordynował, ilość dokumentów formalnych wysyłanych do interesariuszy instytucjonalnych będzie wielokrotnie większa niż na każdym innym projekcie infrastrukturalnym w Polsce do tej pory. Osoby kluczowe, dla których Zamawiający postawił warunek udziału w postaci posługiwania się biegle językiem polskim, będą zatem stanowiły „wąskie gardło” w procesie komunikacji formalnej, a to stanowi istotne ryzyko dla terminowej i efektywnej realizacji inwestycji. W interesie Zamawiającego jest redukcja tego ryzyka, zatem ww. warunek udziału jest właściwym i pożądanym narzędziem do redukcji tego ryzyka;
e.Tłumacze pomimo doskonałej znajomości języka obcego nie są w stanie prawidłowo przetłumaczyć kontekstu i sensu każdej myśli lub zawiłości technicznej, ponieważ wymagana do tego jest wiedza branżowa i doświadczenie techniczne. Dodatkowo opisywane dokumenty i sprawy będą dotyczyły wielu różnych branż i zagadnień technicznych, co wymaga skumulowania wiedzy z różnych dziedzin. Zamawiający określając warunki udziału dla tych 4 osób określił jasno, że oczekuje osób właśnie z takim szerokim, wielobranżowym doświadczeniem, które mogły samodzielnie działać, podejmować decyzje, dawać uwagi i dyskutować na tematy związane z realizacją. Udział tłumacza nie posiadającego takiej wiedzy i doświadczenia będzie stanowił wyraźny i negatywny wpływ na komunikację bezpośrednią i pisemną, tłumacz będzie wymagał bardzo często wyjaśnienia o co chodzi rozmówcy, aby mógł prawidłowo przetłumaczyć treść, a nawet wówczas nie będzie pewności, że przetłumaczył ją poprawnie;
f.Komunikacja w jednostkach administracji publicznej i samorządowej odbywa się w języku polskim, zatem wszelkie spotkania robocze i ustalenia również będą prowadzone w języku polskim. Osoby kluczowe w Personelu GIK, które nie będą rozumiały pełnej konwersacji, wszystkich komentarzy, nie będą mogły skutecznie i efektywnie brać udziału w takich spotkaniach, a zatem nie będą de facto pełnić roli liderów i szefów, do jakiej są przewidziani;
g.Niektórzy interesariusze w ogóle nie dopuszczają w spotkaniach roboczych i uzgodnieniach udziału tłumaczy i wymagają komunikacji bezpośredniej i wyłącznie w języku polskim. Przykładami interesariuszy, u których pojawiają się takie wymagania są GDDKiA oraz PKP PLK. Zamawiający nie prowadził jeszcze spotkań i uzgodnień ze wszystkimi ww. interesariuszami instytucjonalnymi i nie ma gwarancji, że inni interesariusze nie postawią takiego wymagania.
26.Jednocześnie jak już to wskazywano, Zamawiający określił warunek udziału dotyczący języka tylko dla 4 kluczowych członków Personelu Stałego.
a.Zamawiający nie postawił warunku udziału w postaci biegłej znajomości języka polskiego dla Personelu Zmiennego, ponieważ dla tej części Personelu Zmiennego, która będzie brała udział w procesach formalnych i administracyjnych, Zamawiający postawił w OPZ (pkt 5.2.3 OPZ, 5.2.5 OPZ ppkt. 14-19; 28-33) wymóg posiadania uprawnień budowlanych, który to wymóg nie został zakwestionowany przez Odwołujących się. Wymóg posiadania uprawnień budowlanych zarówno projektowych jak i wykonawczych, jest równoznaczny ze znajomością języka polskiego, co najmniej w zakresie technicznym, ponieważ egzamin państwowy na uprawnienia budowlane przeprowadzany jest w języku polskim przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa (PIIB). Obejmuje część pisemną i ustną, sprawdzającą wiedzę techniczną oraz znajomość przepisów prawa budowlanego. Nie istnieje jednoznaczny zapis w Prawie budowlanym, który formalnie wymaga znajomości języka polskiego jako warunku uzyskania uprawnień. Jednak w praktyce, brak znajomości języka uniemożliwia skuteczne przystąpienie do egzaminu oraz wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych. Dla cudzoziemców nie ma obowiązku posiadania obywatelstwa polskiego, ale znajomość języka jest niezbędna do przejścia procedury egzaminacyjnej i wykonywania zawodu w Polsce.
b. Pozostali członkowie Personelu Stałego i Zmiennego będą w znacznie mniejszym stopniu brali udział w komunikacji w procesach formalnych i administracyjnych i dla tych członków Personelu GIK Zamawiający zrezygnował z wymagania znajomości języka polskiego uznając je za nadmiarowe i nie dające wymiernych korzyści przy realizacji inwestycji.
27. Podsumowując: skala, stopień złożoności oraz strategiczne znaczenie inwestycji realizowanej przez Zamawiającego uzasadniają konieczność zapewnienia, aby co najmniej wskazana przez Zamawiającego w kwestionowanym warunku część kluczowego personelu wykonawcy usługi inżyniera posługiwała się sprawnie językiem polskim, w stopniu umożliwiającym skuteczną komunikację oraz należyte wykonywanie obowiązków kontraktowych. Wymóg ten jest szczególnie istotny wobec konieczności pełnienia funkcji nadzorczych w ramach polskiego porządku prawnego, stosowania krajowych norm technicznych oraz uwzględniania lokalnych uwarunkowań realizacyjnych. Z tego względu wprowadzenie przedmiotowego warunku, należy uznać za uzasadnione, proporcjonalne i niezbędne.
28.Nadzór nad budową obiektu o tak dużym znaczeniu gospodarczym, społecznym i obronnym wymaga od personelu nie tylko najwyższych kompetencji technicznych, lecz również znajomości realiów lokalnych. Brak znajomości języka polskiego wśród kluczowych osób odpowiedzialnych za koordynację i nadzór mógłby prowadzić do poważnych ryzyk, w tym błędów komunikacyjnych, opóźnień decyzyjnych czy nieprawidłowej interpretacji dokumentacji. Takie ryzyka przekładałyby się bezpośrednio na możliwość terminowej realizacji inwestycji, która – z punktu widzenia interesu publicznego oraz zasadniczych interesów Zamawiającego – ma znaczenie kluczowe. Wymóg znajomości języka polskiego przez część kluczowego personelu wykonawcy nie stanowi więc nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji, lecz jest racjonalnym środkiem zapewniającym prawidłową realizację kontraktu w warunkach krajowych.
29.Na aspekty dot. m.in. błędów w komunikacji przy realizacji kontraktów w Polsce wywołanych brakiem posługiwania się w dostatecznym stopniu przez personel wykonawcy językiem polskim, w tym ich skutków dla Zamawiającego i związanych z tym sporów zwracały uwagę CPK organizacje reprezentujące polskich pracodawców, w tym m.in. Stowarzyszenie Ekonomiki Transportu. Dowód: pismo Prezesa Stowarzyszenia Ekonomiki Transportu z dnia 10 września 2025r. – w załączeniu.
30.Zatem, sformułowanie wymogu znajomości języka polskiego przez część kluczowego personelu znajdujące odzwierciedlenie w uzasadnionych potrzebach Zamawiającego oraz istotnym interesie publicznym, jest ograniczeniem dozwolonym i w tym przypadku proporcjonalnym
31.Wprowadzenie powyższego wymogu nie powinno być jednocześnie postrzegane jako ograniczenie konkurencji, lecz jako uzasadniony i proporcjonalny środek zapewniający możliwość należytego wykonywania obowiązków wynikających z przedmiotu zamówienia. Wymóg ten pozostaje w bezpośrednim związku z charakterem zamówienia, jego strategicznym znaczeniem oraz koniecznością minimalizacji ryzyka wystąpienia opóźnień lub błędów, które mogłyby powstać wskutek barier komunikacyjnych (…)
Zamawiający – tej w części zastrzeżonej jako tajemnica przedsiębiorstwa – wskazał na przykłady skutków i skali opóźnień - jak podał - generowanych przez błędy w komunikacji wynikające z tłumaczeń. (…)
32.Innym, nie wymagającym dowodzenia przykładem niskiej jakości tłumaczenia z języka angielskiego jest ENotices2, system do elektronicznego zgłaszania i publikowania ogłoszeń dotyczących zamówień publicznych w Unii Europejskiej, umożliwiający zamawiającym tworzenie i przesyłanie formularzy ogłoszeń.
33.Zamawiający – chcąc uniknąć podobnych sytuacji w przypadku realizacji umowy GIK, to jest sytuacji, w której na skutek braku możliwości porozumienia się członkami kluczowego personelu w języku realizacji umowy GIK (w języku polskim) dojdzie do wydłużenia realizacji umowy, błędów skutkujących ujemnymi skutkami dla Zamawiającego – sformułował wymóg posługiwania się językiem polskim przez kluczowy personel wykonawcy.
34.Przykłady te wskazują, że nawet w przypadku tłumaczenia dokumentów, na którą to czynność zwykle wykonawca dysponuje większą ilością czasu niż w przypadku tłumaczenia języka mówionego, popełniane są istotne błędy. W konsekwencji dopuszczenie możliwości zapewnienia tłumacza dla członków personelu kluczowego nie posługujących się językiem polskim, czego domaga się Odwołujący, nie stanowi skutecznego rozwiązania dla zapewnienia prawidłowej i spójnej komunikacji w trakcie realizacji umowy, a wręcz może potęgować błędy i niespójności.
35. Nie bez znaczenia dla oceny zasadności przywołanego powyżej zarzutu dot. posługiwania się przez określony personel wykonawcy językiem polskim pozostaje fakt, że celem umożliwienia wykonawcom skorzystania z większej ilości osób spełniających kwestionowanie wymaganie, Zamawiający obniżył ww. warunku próg wartości referencyjnych projektów dla Lidera Zespołu GIK - Przedstawiciel Generalnego Inżyniera Kontraktu oraz Zastępca Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (zmiana SWZ z dnia 27.08.2025r.), co powinno przyczynić się do poszerzenia kręgu personelu dostępnego wykonawcom dla potrzeb realizacji projektu, a tym samym zwiększyć konkurencyjności i dostęp do niniejszego zamówienia, szczególnie, że Odwołujący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że nie jest w stanie pozyskać specjalistów opisanych w SWZ, argumentując jedynie, że będzie to utrudnione, zaś wymóg ten jest jednakowy wobec wszystkich potencjalnych wykonawców.
36.Wydaje się zatem, że argumentacja Odwołującego sprowadza się do zapewnienia jemu samemu większego komfortu w składaniu oferty, bez wykazania niemożności jej złożenia, czy też dyskryminacji konkretnych wykonawców kosztem innych, co stanowiłoby właśnie przejaw nie zachowania zasady konkurencyjności i równego dostępu do zamówienia.
37.Warto jednocześnie wskazać, że tak Odwołujący jak, też Przystępujący po jego stronie (kwestionujący wspólnie przedmiotowy warunek) stanowią znikomy ułamek wykonawców zainteresowanych zamówieniem, skoro jak dotąd dokumenty postępowania - po złożeniu oświadczenia o zachowaniu informacji w poufności (NDA) - pobrało ponad 41 (sic!) Wykonawców. (…)
Do wymienionego pisma Zamawiający na poparcie stanowiska załączył stanowisko Stowarzyszenia Ekonomiki Transportu oraz korespondencję z dnia 9.05.2024 r. i z 2.10.
2024 r. z wykonawcami w języku angielskim z jej tłumaczeniem oraz notami księgowymi.
Odwołujący Arcadis w piśmie procesowym z dnia 8.10. 2025 r. uzupełniająco m.in. podał: (…)
a.Zamawiający nie ma nieograniczonej swobody co do formułowania warunków udziału w Postępowaniu. Swoboda ta jest ograniczona z jednej strony przez treść przepisu art. 112 ust. 1 Pzp, a z drugiej strony przez ogólne zasady prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego;
b.Zamawiający zdaje się nie dostrzegać, że przepis art. 112 ust. 1 Pzp mówi wprost o tym, że warunki udziału w Postępowaniu powinny być wyrażane jako minimalne poziomy zdolności do należytego wykonania zamówienia przez wykonawcę. W ocenie Odwołującego wymóg dotyczący znajomości języka polskiego na określonym poziomie, który stanowić ma jeden z pomniejszych warunków (obok innych, związanych ze specjalistycznym doświadczeniem) stawianych co do Personelu wykonawcy w ramach warunku udziału w Postępowaniu, przy wyłączeniu możliwości korzystania z usług profesjonalnego tłumacza (choćby symultanicznego), nie może być uznany za stanowiący „minimalny poziom zdolności”;
c.Zamawiający nie przedstawił przekonującej argumentacji co do tego, że nie ma możliwości należytego wykonania zamówienia przez niepolskojęzycznych ekspertów, pomimo korzystania przez nich z usług profesjonalnych tłumaczy;
d.Odwołujący podtrzymuje swoje dotychczasowe twierdzenia co do tego, że argumentacja Zamawiającego w tym zakresie rzekomej zasadności wprowadzenia warunku związanego ze znajomością języka polskiego jest niespójna i nieprzekonująca:
-pomimo tego, że postawienie wymogu dotyczącego znajomości języka polskiego w odniesieniu do 4 członków Kluczowego Personelu GIK Zamawiający próbuje tłumaczyć jako wyraz zachowania przez niego zasady proporcjonalności, to jednak stanowisko to jest nieprzekonujące w kontekście „doboru” ekspertów, których dotyczy wymóg i zadań, jakie te osoby mają realizować w związku ze świadczeniem usługi. Innymi słowy, gdyby rzeczywiście wymóg dotyczący znajomości języka polskiego był elementem niezbędnym do realizacji zamówienia, choćby z uwagi na uwarunkowania prawne inwestycji, to wymóg ten dotyczyłby co najmniej wszystkich ekspertów z Kluczowego Personelu GIK, a nie tylko tych czterech,
-wymóg dotyczący języka polskiego dotyczy 4 członków z Kluczowego Personelu GIK, a Zamawiający utrzymuje, że ma to zapewnić sprawną komunikację w trakcie realizacji inwestycji CPK, przy czym:
-Zamawiający nie stawia żadnych wymogów dotyczących znajomości języka polskiego względem pozostałych osób, które będą zaangażowane w przedsięwzięcie ze strony wykonawcy. Wymóg dotyczy wybranych osób spośród Kluczowego Personelu GIK, których podstawowym zadaniem będzie zarządzanie własną kadrą osób, czyli tymi kilkuset osobami, które wykonawca skieruje do realizacji zadania i które w praktyce będą mieć największy kontakt z pracownikami wykonawców robót budowlanych.
Zamawiający próbuje stworzyć mylne wyobrażenie, jakoby każda najmniejsza czynność w ramach tego zamówienia miałaby być wykonywana siłami 4 osób wchodzących w skład Kluczowego Personelu GIK (stąd wymóg dotyczący znajomości języka polskiego), gdy tymczasem oczywistym jest, że zamówienie to będzie realizowane w praktyce przez kilkaset osób, wobec których wymóg dotyczący znajomości języka polskiego nie jest stawiany, choć w praktyce to właśnie te osoby będą miały największą styczność z personelem wykonawców robót. To z kolei oznacza, że jest jednak możliwa sprawna komunikacja w trakcie realizacji inwestycji, z wykorzystaniem personelu niepolskojęzycznego. Mimo to, Zamawiający decyduje się na wprowadzenie warunku udziału w Postępowaniu dotyczącego znajomości języka polskiego przez niektórych członków Personelu Kluczowego, choć dla wielu doświadczonych wykonawców stanowić to będzie barierę uniemożliwiającą złożenie oferty w tym Postępowaniu,
-Zamawiający nie formułuje analogicznych wymogów względem wykonawców robót, których prace mają być nadzorowane przez personel GIK, choć argument dotyczący sprawnej komunikacji z wykonawcami robót, miał być kluczowym argumentem przemawiającym za wprowadzeniem warunku udziału w Postępowaniu w zakresie dotyczącym znajomości języka polskiego. To z kolei oznacza, że rozmówcami członków Personelu GIK mogą być także osoby niepolskojęzyczne,
Analizując argumentację Zamawiającego w sposób kompleksowy należy dojść do przekonania, że wymóg dotyczący znajomości języka polskiego, jako element warunku udziału w Postępowaniu dotyczących członków Personelu jest wymogiem nieproporcjonalnym, niezależnie od tego, czy został postawiony w stosunku do 4 czy zostałby postawiony do 10 członków Kluczowego Personelu GIK;
e.Zbliżoną argumentację należy przedstawić w odniesieniu do zamiaru przyznawania dodatkowych punktów ofertom tych wykonawców, którzy jako członków Personelu Zmiennego wskażą osoby, które swoje doświadczenie zdobywały w kraju lub na podstawie polskiej ustawy Pzp. Mając na uwadze to, jak bardzo specjalistycznego doświadczenia Zamawiający oczekuje, to wydaje się, że doświadczenie np. zdobyte przy nadzorowaniu budowy kilku zagranicznych portów lotniczych nie może być traktowane tak samo, jak brak takiego doświadczenia lub uznawane za mniej cenne niż doświadczenie przy nadzorowaniu budowy jednego portu lotniczego, ale krajowego. To nie kraj realizacji lub reżim prawny, a rozmiar doświadczenia (wielość sytuacji, z jaką dany specjalista musiał się zmierzyć) powinny być miernikiem wartości posiadanego przez niego doświadczenia;
f.Nie sposób się także nie odnieść do „postulatów” płynących ze stanowiska z dnia 10 września 2025 r. wyrażonego przez Prezesa Zarządu Stowarzyszenia Ekonomiki Transportu, które Zamawiający powołał jako dowód na okoliczność zasadności wprowadzenia wymogu dotyczącego znajomości języka polskiego, gdzie wskazuje się m.in., że:
-„Coraz więcej obaw wzbudza w nas pojawienie się na naszym rodzimym rynku dużych firm zagranicznych (także poza UE), które na etapie postępowań przetargowych często pozostają nieweryfikowalne pod względem doświadczenia, źródeł finansowania czy faktycznego potencjały kadrowego, a na etapie realizacji projektu generują poważne problemy organizacyjne”,
-„W związku z powyższym pragniemy przedstawić szereg postulatów, mających chronić polską gospodarkę oraz polskich przedsiębiorców– ze szczególnym uwzględnieniem sektora MŚP, który jest najbardziej narażony na ekspansję wielkich graczy z zagranicy”,
-„W aspekcie praktycznym obowiązek używania języka polskiego przez personel wykonawcy przyczynia się do ograniczenia ryzyka błędów i sporów wynikających z nieporozumień językowych, a także zapewnia przejrzystość działań wobec obywateli. Jednocześnie wprowadzenie takiego wymogu wspiera patriotyzm gospodarczy, zapewniając, że środki publiczne inwestowane w realizację projektów pozostają w obiegu w ramach polskiego rynku i są komunikowane w języku ojczystym.”,
-„Ochrona polskich firm to obowiązek moralny i ekonomiczny: to nasi inżynierowie, projektanci i pracownicy budują tory, mosty i pojazdy, którymi codziennie jeżdżą Polacy to nasze firmy płacą podatki w Polsce, inwestują kształcą kadry i wspierają lokalne społeczności”,
-„Nie możemy pozwolić, aby podmioty wspierane poza unijnymi subsydiami wypierały ofertę polskich przedsiębiorców i drenowały marże z publicznych inwestycji. Jeśli nie zadziałamy teraz, jutro zabraknie u nas wykonawców zdolnych do realizacji kluczowych projektów”
-„Wzywamy do odważnych, mądrych i patriotycznych decyzji –tak, aby publiczne pieniądze w pierwszej kolejności pracowały dla polskiej gospodarki i obywateli”,
to uzasadnianie decyzji o wprowadzeniu (jako elementu warunku udziału w Postępowaniu lub jako kryterium oceny ofert) warunku dotyczącego znajomości języka polskiego lub nabywania doświadczenia w kraju, między innymi takimi postulatami jak te, zacytowane powyżej, stanowi jawny przejaw naruszenia zasady niedyskryminacji i równego traktowania wykonawców w Postępowaniu;
g.Jak bowiem stanowi art. 18 ust. 1 Dyrektywy 2014/24/UE: „Instytucje zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty i proporcjonalny. Zamówień nie organizuje się w sposób mający na celu wyłączenie zamówienia z zakresu zastosowania niniejszej dyrektywy lub sztuczne zawężanie konkurencji. Uznaje się, że konkurencja została sztucznie zawężona, gdy zamówienie zostaje zorganizowane z zamiarem nieuzasadnionego działania na korzyść lub niekorzyść niektórych
wykonawców.” (…)
Sygn. akt: KIO 3726/25
Odwołujący Hill podał, że wnosi odwołanie na:
III. (…) czynności Zamawiającego, podjęte w toku Postępowania, a polegające na sformułowaniu treści warunków udziału w postępowaniu w sposób naruszający zasadę proporcjonalności i nadmierny względem uzasadnionych potrzeb Zamawiającego.
IV. Wskazuję, że z uwagi na przedstawione powyżej czynności, Zamawiający dopuścił się naruszenia następujących przepisów prawa, wskazanych poniżej oraz w uzasadnieniu odwołania: art. 112 ust. 1 oraz art. 116 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Pzp oraz w zw. z art. 45 i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii poprzez sformułowanie warunku udziału, dotyczącego zdolności technicznej i zawodowej w sposób nieproporcjonalny, nieadekwatny i nadmierny względem uzasadnionych potrzeb Zamawiającego oraz zaburzający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie pracowników pochodzących z innych krajów członkowskich Unii Europejskiej tj.: na wymaganiu, aby wykonawca dysponował osobami do pełnienia funkcji:
− Lidera Zespołu GIK - Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu,
− Szafa nadzoru Robót Budowlanych, oraz
− Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk,
które władają w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku, bez możliwości posługiwania się tłumaczem w celu zapewnienia sprawnej komunikacji, które to ograniczenie – w połączeniu z innymi, zasadnymi warunkami stawianymi tym specjalistom – skutkuje niezasadnym wykluczeniem specjalistów, którzy w należyty sposób są w stanie pełnić określone przez Zamawiającego funkcje.
Wnoszę o uwzględnienie odwołania w całości oraz o nakazanie Zamawiającemu dokonania zmiany dokumentacji postępowania poprzez:
(i)usunięcie z rozdziału VI, pkt 4.2.2 SWZ następującego wymagania:
„Uwaga: Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Lidera Zespołu GIK - Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, władała w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.” i zastąpienie go następującym zastrzeżeniem:
„Uwaga! W przypadku, gdy osoba wskazana na stanowisko Lidera Zespołu GIK - Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (o której mowa w pkt 4.2.1) lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu - (o którym mowa w pkt 4.2.2), nie włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku, Wykonawca jest zobowiązany do zapewnienia tłumacza, w celu zapewnienia sprawnej komunikacji, tak jakby ta osoba władała językiem polskim spełniając w/w warunki.”
(ii)usunięcie z rozdziału VI, pkt 4.2.4 SWZ wymagania zawartego w lit. f):
„f) włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.” i zastąpienie go następującym zastrzeżeniem:
„f) w przypadku, gdy dana osoba nie włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku, Wykonawca jest zobowiązany do zapewnienia tłumacza, w celu zapewnienia sprawnej komunikacji, tak jakby te osoby władały językiem polskim spełniając w/w warunki.”
(iii)usunięcie z rozdziału VI, pkt 4.2.5 SWZ wymagania zawartego w lit. d):
„d) włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.”
i zastąpienie go następującym zastrzeżeniem:
„d) w przypadku, gdy dana osoba nie włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku, Wykonawca jest zobowiązany do zapewnienia tłumacza, w celu zapewnienia sprawnej komunikacji, tak jakby te osoby władały językiem polskim spełniając w/w warunki.”
Wskazuję, że Odwołujący zamierza ubiegać się o udzielenie przedmiotowego zamówienia.
Uwzględnienie zarzutów niniejszego odwołania, pozwoli na złożenie Odwołującemu oferty w Postępowaniu oraz wykonywanie potencjalnej umowy o zamówienie publiczne na najkorzystniejszych dla Zamawiającego warunkach. Odwołujący posiada więc interes w uzyskaniu zamówienia. W związku ze wskazanymi w niniejszym odwołaniu zarzutami Odwołujący może ponieść szkodę polegającą na braku możliwości złożenia oferty w Postępowaniu lub znacznym utrudnieniu wykonywania zamówienia, w przypadku wyboru jego oferty jako najkorzystniejszej, co wskazuje na spełnienie przesłanki z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp. Naruszenie wskazanych powyżej przepisów ustawy Pzp może mieć więc istotny wpływ na wynik Postępowania, a zatem spełnienie przesłanki z art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp również zostało wykazane.
Wnoszę o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów powołanych poniżej oraz w treści niniejszego odwołania tj.: dokumentów zamówienia dla
Postępowania, opublikowanych przez Zamawiającego na stronie: (…) wraz z Informacjami Poufnymi, o których mowa w rozdziale III, podrozdziale III, pkt 1 SWZ. (…)
W uzasadnieniu stanowiska wskazał na następujące okoliczności:
(1)Zamawiający ustalił warunki udziału w Postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej, m.in. poprzez wymóg dysponowania osobami, które będą skierowane przez Wykonawcę do realizacji Zamówienia, legitymującymi się doświadczeniem odpowiednim do funkcji, jakie zostaną im powierzone (doświadczenie personelu stałego), tj.
1.Lider zespołu GIK – Przedstawiciel Generalnego Inspektora Kontraktu (Przedstawiciel GIK),
2.Zastępca Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (Zastępca Przedstawiciela GIK),
3.Szef nadzoru Prac Projektowych,
4.Szef nadzoru Robót Budowlanych,
5.Kierownik ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (Kierownik ds. zgodności),
6.Kierownik kontroli projektu,
7.Kierownik ds. rozliczeń,
8.Szef ds. Bezpieczeństwa i Higieny Pracy i Ochrony Środowiska (BHPiOŚ/HSE),
9.Szef ds. BIM,
10. Szef zespołu ds. zamówień publicznych
(2)Zgodnie z rozdziałem VI pkt 4.2.1 SWZ Przedstawiciel GIK powinien spełniać następujące wymagania:
a)posiada wykształcenie wyższe techniczne inżynierskie lub wyższe z zakresu architektury lub wyższe z zakresu zarządzania,
b)posiada co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowlanych infrastrukturalnych, w tym posiada co najmniej 8 lat doświadczenia na stanowisku obejmującym zarządzanie:
− międzynarodowymi projektami budowlanymi lub
− jednostką budowlaną lub produkcyjną obejmującą co najmniej 300 osób,
c)wykonał jako osoba zarządzająca co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją polegającą na budowie nowego lotniska lub rozbudowie istniejącego lotniska, o wartości inwestycji co najmniej 1 mld EUR netto, wraz ze skutecznym przekazaniem ich do użytkowania i eksploatacji
d)wykonał, jako osoba zarządzająca, co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją o wartości co najmniej 1 mld EUR netto, polegającą na budowie nowej lub rozbudowie istniejącej: infrastruktury lub inwestycji przemysłowej lub lotniska innego niż wskazane w lit. c) powyżej, wraz ze skutecznym przekazaniem jej do użytkowania i eksploatacji.
(3)Zgodnie z rozdziałem VI pkt 4.2.2 SWZ Zastępca Przedstawiciela GIK powinien spełniać następujące wymagania:
a)posiada wykształcenie wyższe techniczne inżynierskie lub wyższe z zakresu architektury lub wyższe z zakresu zarządzania,
b)posiada co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowlanych infrastrukturalnych, w tym posiada co najmniej 8 lat doświadczenia na stanowisku obejmującym zarządzanie
− międzynarodowymi projektami budowlanymi lub
− jednostką budowlaną lub produkcyjną obejmującą co najmniej 300 osób,
c)wykonał jako osoba zarządzająca co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją, o wartości co najmniej 750 mln PLN netto, dotyczącą budowy nowej lub rozbudowy istniejącej: infrastruktury lub inwestycji przemysłowej lub lotniska, wraz ze skutecznym przekazaniem jej do użytkowania i eksploatacji.
(4)Jednocześnie Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Przedstawiciela GIK lub Zastępcy Przedstawiciela GIK, władała w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
(5)Zgodnie z rozdziałem VI pkt 4.2.4 SWZ Szef nadzoru Robót Budowlanych powinien spełniać następujące wymagania:
a)posiada wykształcenie wyższe techniczne inżynierskie lub z zakresu architektury,
b)posiada co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowalnych infrastrukturalnych,
c)posiada, co najmniej 10 lat doświadczenia w realizacji międzynarodowych budowlanych projektów lotniskowych,
d)posiada co najmniej 10 lat doświadczenia w pracy na budowie na stanowisku Kierownika Robót Budowlanych lub Kierownika Budowy lub równoważnym;
e)zrealizował co najmniej 1 projekt budowy nowego lub rozbudowy istniejącego lotniska polegający na zwiększeniu przepustowości ruchu pasażerskiego, podczas którego zdobył doświadczenie na stanowisku, Kierownika Robót Budowlanych, Kierownika Budowy, Dyrektora Budowy lub równoważnym. Poprzez doświadczenie na stanowisku, Kierownika Robót Budowlanych, Kierownika Budowy, Dyrektora Budowy lub równoważnym, o której mowa w lit. e powyżej, Zamawiający rozumie czynności obejmujące odpowiedzialność za:
− Kompleksowe zarządzanie i nadzór nad realizacją inwestycji budowlanej
− Opracowywanie harmonogramów, budżetów i planów realizacji projektu, nadzorowanie postępów prac i dostosowywanie planów w razie potrzeby.
− Monitorowanie wydatków, zapewnienie efektywnego wykorzystania zasobów oraz terminowego zakończenia inwestycji.
− Kontrolę jakości wykonanych prac, przestrzeganie standardów budowlanych i przepisów prawa.
− Identyfikację i minimalizację potencjalnych zagrożeń dla projektu, rozwiązywanie problemów technicznych i organizacyjnych.
− Utrzymywanie kontaktu z inwestorem, architektami, inżynierami i innymi interesariuszami, informowanie o postępach i problemach.
− Monitorowanie przestrzegania zasad bhp, eliminowanie zagrożeń i prowadzenie dokumentacji związanej z bezpieczeństwem na budowie.
− Sporządzanie protokołów odbioru, dokumentacji powykonawczej i innych niezbędnych dokumentów.
f) włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku
(6)Zgodnie z rozdziałem VI pkt 4.2.5 SWZ Kierownik ds. zgodności powinien spełniać następujące wymagania:
a)posiada wykształcenie wyższe,
b)posiada co najmniej 5 lat doświadczenia zawodowego jako zewnętrzny menadżer, konsultant, doradca lub członek zespołu lub na stanowisku równoważnym, na którym był odpowiedzialny za monitorowanie zgodności lub audyty lub inspekcje organizacji lotniczej lub w nadzorze lotniczym;
c)posiada, co najmniej 5 lat doświadczenia w zakresie projektowania lotnisk lub certyfikacji
(nowego lotniska lub części infrastruktury lotniska) lub eksploatacji lotnisk, w oparciu o wymagania UE/EASA dla lotnisk;
d)włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
Zamawiający dopuszcza łączenie funkcji pełnionej na tym stanowisku z funkcją pełnioną na innym stanowisku Personelu Stałego GIK.
(7)Z przytoczonych powyżej wymagań wynika, że celem Zamawiającego jest uzyskanie ofert od wykonawców, którzy dysponują ekspertami z niezwykle unikatowym doświadczeniem. Ilość lat wymaganego doświadczenia – zarówno ogólnego jak i na wskazanym stanowisku – a także wąski rodzaj inwestycji referencyjnych, z uwagi na ich bardzo wysoką wartość jak i ich charakter, wskazują, że skompletowanie tak znakomitego zespołu będzie dla wykonawców wyzwaniem. Bazując na własnym doświadczeniu, Odwołujący szacuje, że na świecie (bo nawet rynek europejski byłby zbyt szczupły) ilość specjalistów z tak wyspecyfikowanymi kwalifikacjami jest mocno ograniczona. Z uwagi jednak na charakter projektu, jego kompleksowość, rozmiar, wartość i stopień skomplikowania, Odwołujący uznaje, że wszystkie te wymagania – prócz wymagania odnoszącego się do konieczności władania językiem polskim – są zasadne. Jednakże wymagania te, w połączeniu z wymogiem władania językiem polskim, powodują, że nawet tak duży pomiot, jakim jest Odwołujący, ma znaczące trudności w zidentyfikowaniu i zabezpieczeniu ww. specjalistów, którzy by łącznie spełniali wszystkie stawiane przez Zamawiającego żądania.
(8)Wymóg umiejętności władania językiem polskim w mowie i piśmie na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku został sformułowany również wobec Szefa zespołu ds. zamówień publicznych. Jednakże, z uwagi na niższe warunki brzegowe sformułowane przez Zamawiającego dla tej funkcji, połączenie ich z wymogiem dot. znajomości języka polskiego nie stanowi bariery dla złożenia oferty czy tak istotnego zagrożenia w zabezpieczeniu możliwości realizacji zamówienia.
(9)W dniu 1 sierpnia 2025 r. Zamawiający opublikował udzielone odpowiedzi na pytania wykonawców. Pytanie nr 9 dotyczyło wniosku o zmianę w/w wymogu posługiwania się językiem polskim poprzez dopuszczenie zapewnienia tłumacza na cały okres realizacji, który zapewni sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku. Wniosek uargumentowany został faktem, że inwestycje o tak dużych parametrach, jak wymagane wobec doświadczenia w/w osób nie są wykonywane wcale lub często w Polsce. Zamawiający nie wyraził zgody na zaproponowaną zmianę. Zamawiający wskazał jednocześnie, że lokalizacja inwestycji (poza granicami Polski) nie przesądza o tym, że doświadczenia przy takiej realizacji nie mogły zdobyć osoby spełniające wskazany wymóg. Dodatkowo Zamawiający zaznaczył, że posługiwanie się językiem polskim przez kluczowych członków personelu wykonawcy zagwarantuje sprawną komunikację, wyeliminuje ryzyko błędnego tłumaczenia i przyspieszy proces podejmowania decyzji, które przy tak dużej i skomplikowanej inwestycji mają ogromne znaczenie dla realizacji zamówienia.
(10)W ocenie Odwołującego, wymóg władania językiem polskim, stawiany przez Zamawiającego wobec Przedstawiciela GIK, Zastępcy Przedstawiciela GIK, Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności, jest nieadekwatny, nadmierny, nieproporcjonalny wobec przedmiotu zamówienia, nieuzasadniony oraz zaburzający zachowanie uczciwej konkurencji.
(11)Odwołujący zgadza się z argumentacją powołaną we wniosku o zmianę SWZ, wobec którego Zamawiający ustosunkował się w pytaniu nr 9. Warunki dotyczące doświadczenia Przedstawiciela GIK, Zastępcy Przedstawiciela GIK, Szefa nadzoru Robót Budowlanych i Kierownika ds. zgodności są nadmiarowe, bardzo restrykcyjne i dotyczą udziału tych osób w projektach o takiej skali, która nigdy nie była lub była w bardzo ograniczonym zakresie realizowana na terenie Polski.
(12)W ocenie Odwołującego, argumentacja Zamawiającego zawarta w odpowiedzi na pytanie nr 9 nie uzasadnia wymagania posługiwania się językiem polskim przez w/w osoby. Język polski jest zasadniczo hermetycznym językiem – płynne posługiwanie się nim przez osoby, które nie wychowały się w Polsce lub nie mają bliskich krewnych pochodzących z Polski jest rzadkością. Krąg takich osób dodatkowo zawęża się, jeśli płynność językowa wymagana jest na poziomie słownictwa branżowego, w szczególności, gdy w grę wchodzi wysoko wyspecjalizowana wiedza ekspercka na unikalnym poziomie. Zatem Zamawiający wymagając znajomości języka polskiego w ramach warunku udziału w postępowaniu, de facto ogranicza krąg osób, jakimi mogą posługiwać się wykonawcy jedynie do polskich specjalistów. Wykonawca podziela stanowisko, że polscy specjaliści posiadają wybitne umiejętności i wiedzę, również na poziomie pozwalającym im na udział w projektach zagranicznych. Jednakże liczba osób pochodzenia polskiego, które zdecydowały się na rozwój ścieżki kariery poza granicami Polski i jednocześnie zaangażowały się w realizację projektów o tak specyficznych i wyśrubowanych parametrach wymaganych przez Zamawiającego jest drastycznie ograniczona o ile nie znikoma.
(13)Odwołujący wskazuje, że sam fakt, że nie jest wykluczone, że istnieje osoba lub bardzo niewielka liczba osób spełniających warunki udziału w Postępowaniu wskazane przez Zamawiającego, nie oznacza, że Zamawiający był uprawniony do sformułowania takiego żądania w dokumentacji Postępowania. Ustawa Pzp nie pozostawia Zamawiającemu pełnej swobody w formułowaniu warunków udziału w postępowaniu. Zgodnie z zasadą zapewnienia uczciwej konkurencji wszelkie ograniczenia w dostępie do możliwości złożenia oferty dopuszczane są jedynie w drodze wyjątku i tylko w przypadku, gdy jest to uzasadnione koniecznością oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia.
(14)W przypadku Postępowania trudno uznać, że warunek posługiwania się językiem polskim jest uzasadniony. Krajowa Izba Odwoławcza wielokrotnie podkreślała, że sposób określenia warunków udziału w postępowaniu ma na celu doprowadzenie do wyboru wykonawcy, który obiektywnie jest zdolny do należytego wykonania zamówienia, zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego. Paradoksalnie, warunek sformułowany przez Zamawiającego może doprowadzić do sytuacji, w której wykonawca będzie niezdolny do należytego wykonywania umowy. Zgodnie z projektem umowy, limit okresu realizacji samego zakresu podstawowego, w przypadku niewykonania żadnego prawa opcji, to 100 miesięcy od dnia przyjęcia raportu otwarcia. Zatem sam podstawowy zakres wykonywania zamówienia to 8 i pół roku. Nawet w przypadku, gdyby choć jeden wykonawca zainteresowany udziałem w Postępowaniu dysponował osobą o określonych umiejętnościach na etapie postępowania ofertowego, w toku wykonywania zamówienia istnieje duże ryzyko związane brakiem możliwości lub znacznym utrudnieniem zastąpienia tej osoby.
(15)Zgodnie z projektem umowy (pkt 6.13 ppkt (1) i pkt 7.1 ppkt (4)) Wykonawca ma obowiązek zapewnienia, że członkowie Personelu przez cały Okres Realizacji Umowy spełniają i będą spełniać wszystkie wymagania dla danej funkcji wynikające z Umowy, w tym SWZ, w szczególności członkowie Personelu Generalnego Inżyniera Kontraktu muszą posiadać kwalifikacje, w tym uprawnienia zawodowe w zakresie wymaganym w SWZ, w tym OPZ. W Okresie Realizacji Umowy Strony mogą zmieniać skład Personelu, z tym, że nowym członkiem Personelu może zostać wyłącznie osoba, która spełnia wszystkie wymagania wynikające z Umowy, w szczególności te określone w SWZ (warunki udziału w postępowaniu) i OPZ. W przypadku, w którym zmiana dotyczy członka Personelu, który był wykazany w Ofercie na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu i za wykazanie którego Generalny Inżynier Kontraktu uzyskał punkty w procesie badania i oceny ofert, taki członek Personelu może zostać zastąpiony jedynie taką osobą, której kwalifikacje i doświadczenie oceniane według kryteriów oceny ofert opisanych w SWZ pozwoliłoby uzyskać taką samą lub wyższą ilość punktów, jak osoba zastępowana.
(16)Tak rygorystyczne wymagania w zakresie Przedstawiciela GIK, Zastępcy Przedstawiciela GIK, Szefa nadzoru Robót Budowlanych i Kierownika ds. zgodności powodują, że wykonawca może mieć uzasadnione trudności, w przypadku, gdy z przyczyn losowych, zdrowotnych czy innych, na które nie ma wpływu, będzie zmuszony do zapewnienia dysponowania inną osobą niż wskazana w ofercie.
Naraża to wykonawcę na nieakceptowalnie duże ryzyko, które w żaden sposób nie jest proporcjonalne do korzyści, jakie może osiągnąć Zamawiający formułując przedmiotowe wymaganie.
(17)Zamawiający argumentując wprowadzenie warunku posługiwania się językiem polskim wskazuje na zagwarantowanie sprawnej komunikacji, wyeliminowanie ryzyka błędnego tłumaczenia i przyspieszenie procesu podejmowania decyzji. W odniesieniu do korzyści, jaką jest zagwarantowanie sprawnej komunikacji, należy wskazać, że w Polsce z powodzeniem realizowane są kompleksowe, skomplikowane projekty, gdzie wymagane jest doświadczenie specjalistów zagranicznych (nieposiadane przez polskich fachowców), gdzie z góry Zamawiający wie, że część obsługi będzie realizowana przez tłumacza i nie tylko się na to zgodził, lecz nie obniżył kryteriów jakościowych właśnie z uwagi na chęć posiadania najwybitniejszych specjalistów na projekcie. Typowo podczas realizacji dużych projektów infrastrukturalnych – czy to w Polsce czy za granicą – tłumaczenie jest niezbędne i jest nieodłączną częścią takich inwestycji, właśnie z uwagi na zaangażowanie specjalistów
pochodzących z zagranicy. Jednakże nie stanowi ono przeszkody w należytej realizacji prac – obecność tych specjalistów wręcz gwarantuje należytą ich jakość.
(18)W kontekście wyeliminowania ryzyka błędnego tłumaczenia warto zauważyć, że ryzyko to nie zostanie zupełnie wyeliminowane, gdyż zamawiający dopuszcza wprost personel, który nie posługuje się językiem polskim. Zgodnie z projektem umowy (pkt 15.12 i 15.15), jeśli dany członek personelu wykonawcy nie posługuje się językiem polskim, wykonawca jest zobowiązany do zapewnienia tłumacza. Za wszelkie konsekwencje powstałe wskutek nieprawidłowego lub nieterminowego tłumaczenia odpowiada wykonawca. Co więcej, zgodnie z pkt 2.5.1 OPZ Zamawiający dopuszcza komunikację werbalną i prowadzenie spotkań w języku angielskim, jeżeli uczestnicy spotkań lub odbiorcy informacji posługują się językiem angielskim. Zatem personel niepolskojęzyczny jest dopuszczony przez Zamawiającego, a ryzyko błędnego tłumaczenia spoczywa na wykonawcy. Zamawiający żadnym stopniu nie uzasadnił, dlaczego 5 osób z 10 wymaganych dla złożenia oferty, powinno posługiwać się językiem polskim, bez możliwości posługiwania się tłumaczem. Jest to rzucająca się w oczy oczywista niekonsekwencja Zamawiającego, która nie znajduje uzasadnienia w realiach projektu. Naturalnym jest, że osoby posługujące się językiem polskim i tak będą w toku pracy musiały współpracować z tłumaczami, aby skomunikować się z resztą personelu. Niezrozumiałym jest zatem, dlaczego to Przedstawiciel GIK, Zastępca Przedstawiciela GIK, Szef nadzoru Robót Budowlanych i Kierownik ds. zgodności powinni posługiwać się językiem polskim, w sytuacji, gdy i tak istotna część ich komunikacji z personelem będzie odbywała się w języku angielskim. W konsekwencji posługiwanie się językiem polskim ma ograniczony wpływ na sprawność wykonywania umowy i podejmowania decyzji – konieczność skonsultowania stanowiska czy skutków decyzji z innymi specjalistami będącymi członkami personelu może być i tak związane z koniecznością wykonania tłumaczenia.
(19)Korzyści, jakie osiąga Zamawiający formułując obowiązek dysponowania osobami, które posługują się językiem polskim, są znikome i rażąco nieproporcjonalne wobec skutków, jakie ten warunek wywołuje wobec zaburzenia konkurencyjności, dostępu do realizacji zamówienia oraz bezpieczeństwa realizacji umowy.
(20)Obowiązek dysponowania osobami, które posługują się językiem polskim był rozpatrywany przez Krajową Izbę Odwoławczą w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. Choć wyrok ten dotyczy innej branży, niż objętej Postępowaniem, Krajowa Izba Odwoławcza poczyniła w nim pewne uniwersalne spostrzeżenia, które mają zastosowanie również w niniejszej sprawie. W treści uzasadnienia Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że z jednej strony co prawda znajomość języka polskiego przez najważniejszy personel zaangażowany w projekt jest ułatwieniem dla Zamawiającego, jasne jest też, że usprawnia zrozumienie przygotowanej przez Zamawiającego dokumentacji. Jednak z drugiej strony wymóg taki, jeśli owa znajomość języka ma być biegła lub realna, de facto oznacza konieczność zaangażowania Polaków, co z kolei jest oczywistym utrudnieniem udziału w postępowaniu podmiotów zagranicznych, a więc może zostać poczytane za postanowienie pośrednio utrudniające swobodę przepływu usług pomiędzy państwami UE. Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła zatem uwagę również na dyskryminację podmiotów pochodzących z innych krajów Unii Europejskiej, a zatem naruszenie zasad równej konkurencji między wykonawcami pochodzącymi z innych państw członkowskich.
(21) Zgodnie z art. 45 i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej zapewnia się swobodę przepływu pracowników wewnątrz Unii oraz swobodę świadczenia usług. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii wprost wskazuje, że każdy obywatel państwa członkowskiego, bez względu na miejsce zamieszkania, ma prawo do podjęcia działalności jako pracownik najemny i prowadzenia tej działalności na terytorium innego państwa członkowskiego, zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi dotyczącymi zatrudnienia obywateli tego państwa. W szczególności przysługuje mu, na terytorium innego państwa członkowskiego, takie samo pierwszeństwo w dostępie do oferowanego zatrudnienia, z jakiego korzystają obywatele tego państwa. W ramach rozporządzenia zakazano stosowania przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych lub praktyk administracyjnych państwa członkowskiego, jeżeli:
a)ograniczają lub uzależniają one od spełnienia warunków, które nie dotyczą obywateli tego państwa, oferowanie pracy i ubieganie się o nią, dostęp do zatrudnienia i jego wykonywanie przez cudzoziemców; lub
b)mimo iż mają one zastosowanie bez względu na przynależność państwową, ich wyłącznym lub głównym celem lub skutkiem jest niedopuszczanie obywateli innych państw członkowskich do oferowanego miejsca pracy.
− przy czym akapit pierwszy nie dotyczy warunków odnoszących się do znajomości języków wymaganej ze względu na charakter oferowanego miejsca pracy. Zatem ograniczenie w dostępie pracowników do zatrudnienia ze względu na znajomość języka stanowi wyjątek. Nie może być więc traktowane rozszerzająco. Charakter czynności w ramach niniejszego Postępowania z pewnością nie uzasadnia wprowadzenia takiego ograniczenia – jak Zamawiający sam wskazał w odpowiedzi na pytanie nr 9, motywacją do wprowadzenia wymogu posługiwania się językiem polskim są jedynie względy organizacyjne. Co istotne, wspomniane względy organizacyjne są łatwo eliminowane za pomocą tłumaczy, powszechnie stosowanych podczas realizacji dużych projektów infrastrukturalnych.
(22)Kolejno, w omawianym wyroku Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że mogą zdarzyć się sytuacje, gdy przedmiotowe wymaganie jest uzasadnione przedmiotem zamówienia, jednak w przypadku branży, która ze swojej natury charakteryzuje się niezwykle dużą internacjonalnością, takie wymaganie nie ma żadnego uzasadnienia. W tym kontekście, aby wskazać na rodzaj zamówienia, w którym uzasadnione jest wymaganie posługiwania się językiem polskim warto wskazać na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 17 maja 2023 r. We wskazanym wyroku Krajowa Izba Odwoławcza słusznie zauważyła, że sam przedmiot zamówienia (tj. kompleksowe świadczenie usług ratownictwa wodnego) wymaga posługiwania się językiem polskim, gdyż wynika to z przepisów ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, regulującej zasady wykonywania zawodu ratownika medycznego. W niniejszej sprawie nie ma jednak regulacji prawnych, które nakładają na Przedstawiciela GIK, Zastępcę Przedstawiciela GIK, Szefa nadzoru Robót Budowlanych i Kierownika ds. zgodności obowiązek posługiwania się językiem polskim. Co więcej, sam Zamawiający w odpowiedzi na pytanie nr 9 potwierdza dużą internacjonalnością branży („lokalizacja inwestycji poza granicami Polski nie przesądza, że doświadczenia przy takiej realizacji nie mogły zdobyć osoby spełniające wymóg posługiwania się językiem polskim”), jak również formułując pozostałe warunki, jakie spełniać ma Przedstawiciel GIK, Zastępca Przedstawiciela GIK i Szef nadzoru Robót Budowlanych („doświadczenie na stanowisku obejmującym zarządzanie międzynarodowymi projektami budowlanymi”, „doświadczenie w realizacji międzynarodowych budowlanych projektów lotniskowych”). Zatem w żadnym wypadku nie można uznać, że konieczność posługiwania się językiem polskim jest niezbędna z uwagi na charakter wykonywanej pracy.
(23) W wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. Krajowa Izba Odwoławcza zauważyła dodatkowo, że to, że z Zamawiającym należy porozumiewać się w języku polskim, sporządzać dokumenty w tym języku i takimi dokumentami się posługiwać, jest odrębną kwestią od koniecznej osobistej znajomości tego języka przez personel danego wykonawcy, a ustawa o języku polskim nie stanowi przeszkody w korzystaniu z usług lub zatrudnianiu cudzoziemców. Brak znajomości języka polskiego przez czołowy personel rzeczywiście może wykonawcy utrudnić realizację zamówienia ze względu na konieczność ich tłumaczenia, choć trudno od razu zakładać, że na pewno ją opóźni i z tego powodu takiego wykonawcę dyskredytować, natomiast koszty tłumaczeń i ich skalkulowanie w cenie oferty są już problemem dotyczącym wykonawcy i konkurencyjności jego oferty. Stanowi to potwierdzenie argumentacji Odwołującego – potencjalne (i wątpliwe) korzyści, jakie może osiągnąć Zamawiający stawiając warunek udziału w postępowaniu dotyczący umiejętności posługiwania się językiem polskim są nieadekwatne, nieproporcjonalne i naruszają zasadę równej konkurencji.
(24)Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zarzut nieprawidłowego i naruszającego przepisy:
− ustawy Pzp,
− Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz
− Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii sformułowania warunków udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania osobami, które będą skierowane przez Wykonawcę do realizacji Zamówienia, w zakresie w jakim wymagane jest posługiwanie się w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku, jest uzasadniony. Przedmiotowe wymaganie narusza zasadę proporcjonalności i zachowania uczciwej konkurencji, zatem konieczne jest usunięcie go z dokumentacji Postępowania. (…)
Do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego wnosząc o uwzględnienie odwołania przystąpienie zgłosili wykonawcy: (1) ARTELIA SAS Rue Simone Veil 16 93400 Saint-Ouen-sur-Seine; (2) B-ACT S.A. z/s w Bydgoszczy; (3) IDOM Inżynieria, Architektura i Doradztwo Sp. z o.o. z/s we Wrocławiu; (4) Egis Poland Sp. z o.o. z/s w Warszawie oraz (5) MGGP S.A. z/s w Tarnowie.
Uczestnik B-ACT w piśmie procesowym z dnia 10.09.2025 r. podał: (…) wnoszę o uwzględnienie w odwołania w całości w zakresie zarzucanego Zamawiającemu przez Odwołującego naruszenia art. 112 ust. 1 oraz art. 116 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Pzp oraz w zw. z art. 45 i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii poprzez sformułowanie warunku udziału, dotyczącego zdolności technicznej i zawodowej w sposób nieproporcjonalny, nieadekwatny i nadmierny względem uzasadnionych potrzeb Zamawiającego oraz zaburzający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie pracowników pochodzących z innych krajów członkowskich Unii Europejskiej tj.: na wymaganiu, aby wykonawca dysponował osobami do pełnienia funkcji:
•Lidera Zespołu GIK
•Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu
•Szafa nadzoru Robót Budowlanych
•Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk,
które władają w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku, bez możliwości posługiwania się tłumaczem w celu zapewnienia sprawnej komunikacji, które to ograniczenie – w połączeniu z innymi, zasadnymi warunkami stawianymi tym specjalistom – skutkuje niezasadnym wykluczeniem specjalistów, którzy w należyty sposób są w stanie pełnić określone przez Zamawiającego funkcje.
W uzasadnieniu stanowiska wskazał na następujące okoliczności:
1.W pkt 4.2.2. rozdz. VI SWZ, Zamawiający sformułował następujący wymóg: Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Lidera Zespołu GIK - Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, władała w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
2.W pkt 4.2.4. rozdz. VI SWZ, Zamawiający sformułował następujący wymóg: Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Szefa nadzoru Robót Budowlanych włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
3.W pkt 4.2.5. rozdz. VI SWZ, Zamawiający sformułował następujący wymóg: Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk, włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
4.Zgodnie z rozdz. VI pkt 9.1. SWZ, Zamawiający nie dopuszcza, by Wykonawca polegał na zdolnościach zawodowych innych podmiotów na potrzeby kryterium oceny ofert pn.
„Doświadczenie Personelu Stałego”, opisanego w Rozdziale XIX ust. 6 pkt 6.1.1 SWZ.
5.Zdaniem Przystępującego, poprzez sformułowanie wymagań dotyczących znajomości języka polskiego przez wskazanych członków Personelu Stałego, bez dopuszczenia możliwości posługiwania się usługami tłumacza, Zamawiający naruszył przepisy art. 112 ust. 1 Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp.
6.Zasada proporcjonalności, wyrażona w art. 112 Pzp, wymaga, aby Zamawiający określił warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. Punktem odniesienia dla prawidłowego określenia warunku udziału w postępowaniu jest zatem przedmiot zamówienia. Nie budzi wątpliwości, że każdy warunek udziału powinien mieć merytoryczne uzasadnienie i znajdować oparcie w specyfice zamówienia. Tym samym, warunki te muszą podlegać ocenie z perspektywy ich adekwatności do przedmiotu zamówienia oraz pozostawać w bezpośrednim i ścisłym związku ze sposobem jego realizacji.
7.W wyroku KIO 4913/24 z dnia 27.01.2025 r., Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że: Określenie warunku udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w zakresie doświadczenia w sposób, który nie jest niezbędny dla stwierdzenia zdolności do należytego wykonania zamówienia oznacza, że warunek ten nie jest „warunkiem dotyczącym niezbędnego doświadczenia”, o którym mowa w art. 116 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, oraz że nie został określony w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia i niezbędny dla umożliwienia oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia w rozumieniu art. 112 ust. 1 ustawy, a tym samym niezgodnie z wynikającym z art. 16 pkt 3 ustawy nakazem prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w sposób proporcjonalny, gdyż w rozumieniu tych przepisów proporcjonalne jest takie działanie, które nie tylko może służyć osiągnięciu celu, w jakim jest podejmowane, ale także jest niezbędne dla jego osiągnięcia.
8.W wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. (KIO 20/12) Krajowa Izba Odwoławcza podkreśliła, że wymóg taki, jeśli owa znajomość języka ma być biegła lub realna, de facto oznacza konieczność zaangażowania Polaków, co z kolei jest oczywistym utrudnieniem udziału w postępowaniu podmiotów zagranicznych, a więc może zostać poczytane za postanowienie pośrednio utrudniające swobodę przepływu usług pomiędzy państwami UE. (…) Brak znajomości języka polskiego przez czołowy personel rzeczywiście może wykonawcy utrudnić realizację zamówienia ze względu na konieczność ich tłumaczenia, choć trudno od razu zakładać, że na pewno ją opóźni i z tego powodu takiego wykonawcę dyskredytować, natomiast koszty tłumaczeń i ich skalkulowanie w cenie oferty są już problemem dotyczącym wykonawcy i konkurencyjności jego oferty.
9.Z orzecznictwa TSUE (Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2009 r. sprawa C376/08: Serrantoni Srl, Consorzio stabile edili scrl v. Comune di Milano) wynika, że kwestia proporcjonalności warunków udziału w postępowaniu była przedmiotem szczególnej analizy, w ramach której ukształtowana została zasada tzw. testu proporcjonalności. Polega on na ustaleniu, czy podjęte działania są adekwatne i konieczne dla osiągnięcia zakładanego celu.
10.Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, należy wskazać, że warunki udziału w Postępowaniu, określone przez Zamawiającego w zakresie wymogu znajomości języka polskiego przez członków Personelu Stałego - tj. Przedstawiciela GIK, Zastępcę Przedstawiciela GIK, Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności - przy jednoczesnym wyłączeniu możliwości korzystania z tłumacza, w sposób oczywisty naruszają zasadę proporcjonalności. Wymóg ten nie spełnia bowiem kryterium ani adekwatności, ani konieczności w kontekście prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia.
11.Wyłączenie możliwości korzystania z usług tłumacza nie znajduje w tym przypadku uzasadnienia. Znajomość języka polskiego nie stanowi wyznacznika kompetencji zawodowych ani doświadczenia członków Personelu Stałego i nie jest niezbędna do należytego wykonywania funkcji o charakterze technicznym czy menedżerskim. Odpowiednią komunikację na budowie oraz prowadzenie dokumentacji można bowiem zapewnić poprzez profesjonalnych tłumaczy. Wymóg ten nie znajduje zatem merytorycznego uzasadnienia i pozostaje oderwany od praktyki realizacji innych inwestycji, gdzie współpraca osób posługujących się różnymi językami nie stanowi przeszkody w prawidłowej realizacji zamówienia.
12.Warunek łączący wysokie wymagania dotyczące doświadczenia Personelu Stałego z obowiązkiem posługiwania się językiem polskim jest wewnętrznie sprzeczny, gdyż ogranicza możliwość wyboru wykonawcy dającego najwyższą rękojmię należytego wykonania zamówienia i oferującego najwyższą jakość świadczonej usługi. Doświadczenie tego rodzaju jak wymagane zdobyć można było w zasadzie wyłącznie przy realizacji inwestycji poza Polską, co sprawia, że spełnienie obu kryteriów jednocześnie (wymaganego doświadczenia i posługiwania się jeżykiem polskim) jest w praktyce niemal niemożliwe. W efekcie zamiast sprzyjać wyborowi najlepszego wykonawcy, warunek ten eliminuje znaczną część wysoko wykwalifikowanych specjalistów. Tym samym dochodzi do naruszenia zasady proporcjonalności bowiem warunek znajomości języka polskiego przewidziany dla niektórych członków Personelu Stałego Generalnego Inżyniera Kontraktu nie jest ani adekwatny, ani konieczny do należytego wykonania przedmiotu zamówienia, zaś dopuszczenie możliwości korzystania z profesjonalnych tłumaczy pozwoli na osiągnięcie tożsamego efektu.
Uczestnik Artelia SAS w piśmie procesowym z dnia 10.09. 2025 r. podał:
5. (…)
6.Przedmiotem Zamówienia jest świadczenie przez Generalnego Inżyniera Kontraktu usług polegających na profesjonalnym i skutecznym:
(a)zapewnieniu kompleksowej obsługi Inwestycji obejmującej wsparcie i doradztwo przy realizacji zamierzenia Inwestycyjnego CPK, w tym planowanie i harmonogramowanie całości Inwestycji, integracji wielu Kontraktów i Robót Budowlanych w jeden proces ze wspólnym celem budowy i uruchomienia Lotniska CPK w zakładanym terminie, zakresie i budżecie ze szczególnym zwróceniem uwagi na jakość ostatecznie zrealizowanych rozwiązań projektowych,
(b)zarządzaniu Kontraktami, koordynacji Kontraktów, nadzorze nad Kontraktami, a w szczególności zapewnienie pełnienia przez członków Personelu funkcji Inżyniera wraz z zespołem, zgodnie z postanowieniami poszczególnych Kontraktów,
(c)świadczeniu pozostałego kompleksowego, niezbędnego wsparcia Zamawiającego w sprawach związanych z Inwestycją, w tym koordynacji i w zarządzania Punktami Styków,
(d)udziale w ORAT i uruchomieniu Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
(e)udziale w certyfikacji Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
(f)udziale w certyfikacji BREEAM obiektów i infrastruktury Lotniska CPK w charakterze i zakresie opisanym szczegółowo w OPZ,
(g) zarządzaniu Terenem Inwestycji.
7.W rozdziale VI, pkt 4.2. SWZ Zamawiający określił warunki udziału w postępowaniu w zakresie doświadczenia Personelu Stałego, wymagając dysponowania przez wykonawcę między innymi następującymi osobami:
1) Liderem Zespołu GIK – Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (pkt 4.2.1. SWZ):
a)posiada wykształcenie wyższe techniczne inżynierskie lub wyższe z zakresu architektury lub wyższe z zakresu zarządzania,
b)posiada co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowlanych infrastrukturalnych, w tym posiada co najmniej 8 lat doświadczenia na stanowisku obejmującym zarządzanie:
− międzynarodowymi projektami budowlanymi lub
− jednostką budowlaną lub produkcyjną obejmującą co najmniej 300 osób,
c)wykonał jako osoba zarządzająca co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją polegającą na budowie nowego lotniska lub rozbudowie istniejącego lotniska, o wartości inwestycji co najmniej 750 mln EUR netto, wraz ze skutecznym przekazaniem ich do użytkowania i eksploatacji
d)wykonał jako osoba zarządzająca, co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją o wartości co najmniej 750 mln EUR netto, polegającą na budowie nowej lub rozbudowie istniejącej: infrastruktury lub inwestycji przemysłowej lub lotniska innego niż wskazane w lit. C) powyżej, wraz ze skutecznym przekazaniem jej do użytkowania i eksploatacji.
2) Zastępcą Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (pkt 4.2.2. SWZ):
a)posiada wykształcenie wyższe techniczne inżynierskie lub wyższe z zakresu architektury lub wyższe z zakresu zarządzania,
b)posiada co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowlanych infrastrukturalnych, w tym posiada co najmniej 8 lat doświadczenia na stanowisku obejmującym zarządzanie
− międzynarodowymi projektami budowlanymi lub
− jednostką budowlaną lub produkcyjną obejmującą co najmniej 300 osób,
c) wykonał jako osoba zarządzająca co najmniej 1 usługę polegającą na zarządzaniu inwestycją, o wartości co najmniej 500 mln PLN netto, dotyczącą budowy nowej lub rozbudowy istniejącej: infrastruktury lub inwestycji przemysłowej lub lotniska, wraz ze skutecznym przekazaniem jej do użytkowania i eksploatacji.
Uwaga: Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Lidera Zespołu GIK -Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, władała w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
3)Szefem nadzoru Robót Budowlanych (pkt 4.2.4. SWZ):
a)posiada wykształcenie wyższe techniczne inżynierskie lub z zakresu architektury,
b)posiada co najmniej 15 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowalnych infrastrukturalnych,
c)posiada, co najmniej 8 lat doświadczenia w realizacji międzynarodowych budowlanych projektów lotniskowych,
d)posiada co najmniej 8 lat doświadczenia w pracy na budowie na stanowisku Kierownika Robót Budowlanych lub Kierownika Budowy lub równoważnym;
e)zrealizował co najmniej 1 projekt budowy nowego lub rozbudowy istniejącego lotniska polegający na zwiększeniu przepustowości ruchu pasażerskiego, podczas którego zdobył doświadczenie na stanowisku, Kierownika Robót Budowlanych, Kierownika Budowy, Dyrektora Budowy lub równoważnym.
Poprzez doświadczenie na stanowisku, Kierownika Robót Budowlanych, Kierownika Budowy, Dyrektora Budowy lub równoważnym, o której mowa w lit. e powyżej, Zamawiający rozumie czynności obejmujące odpowiedzialność za:
•Kompleksowe zarządzanie i nadzór nad realizacją inwestycji budowlanej,
•Opracowywanie harmonogramów, budżetów i planów realizacji projektu, nadzorowanie postępów prac i dostosowywanie planów w razie potrzeby,
•Monitorowanie wydatków, zapewnienie efektywnego wykorzystania zasobów oraz terminowego zakończenia inwestycji,
•Kontrolę jakości wykonanych prac, przestrzeganie standardów budowlanych i przepisów prawa,
•Identyfikację i minimalizację potencjalnych zagrożeń dla projektu, rozwiązywanie problemów technicznych i organizacyjnych,
•Utrzymywanie kontaktu z inwestorem, architektami, inżynierami i innymi interesariuszami, informowanie o postępach i problemach,
•Monitorowanie przestrzegania zasad bhp, eliminowanie zagrożeń i prowadzenie dokumentacji związanej z bezpieczeństwem na budowie,
•Sporządzanie protokołów odbioru, dokumentacji powykonawczej i innych niezbędnych dokumentów.
f) włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
4)Kierownikiem ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (pkt 4.2.5. SWZ):
a)posiada wykształcenie wyższe,
b)posiada co najmniej 4 lat doświadczenia zawodowego jako zewnętrzny menadżer, konsultant, doradca lub członek zespołu lub na stanowisku równoważnym, na którym był odpowiedzialny za monitorowanie zgodności lub audyty lub inspekcje organizacji lotniczej lub w nadzorze lotniczym;
c)posiada, co najmniej 4 lat doświadczenia w zakresie projektowania lotnisk lub certyfikacji (nowego lotniska lub części infrastruktury lotniska) lub eksploatacji lotnisk, w oparciu o wymagania UE/EASA dla lotnisk;
d)włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
8.Zgodnie z rozdz. VI pkt 9.1. SWZ, Zamawiający nie dopuszcza, by Wykonawca polegał na zdolnościach zawodowych innych podmiotów na potrzeby kryterium oceny ofert pn. „Doświadczenie Personelu Stałego”, opisanego w Rozdziale XIX ust. 6 pkt 6.1.1 SWZ.
9.W pkt 4.2.2. rozdz. VI Zamawiający sformułował zatem następujący wymóg: Zamawiający wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Lidera Zespołu GIK -
Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, władała w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku.
10.Analogiczne wymagania sformułowane zostały w odniesieniu do funkcji Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (włada w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku).
11.W ocenie Przystępującego, formułując wymagania dotyczące znajomości języka polskiego przez ww. członków Personelu Stałego, bez dopuszczenia możliwości korzystania z usług tłumacza, Zamawiający naruszył przepisy art. 112 ust. 1 Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp.
12.W myśl art. 112 ust. 1 Pzp Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności. Swoboda Zamawiającego przy formułowaniu warunków udziału w postępowaniu nie jest zatem nieograniczona. Na Zamawiającym ciąży bowiem obowiązek uwzględnienia zasady proporcjonalności, rozumianej jako zachowanie równowagi pomiędzy interesem zamawiającego w uzyskaniu rękojmi należytego wykonania zamówienia a interesem wykonawców, którzy przez sformułowanie nadmiernych wymagań mogą zostać wyeliminowani z postępowania (vide wyr. KIO z dnia 04.03.2021 r., KIO 356/21). Za niedozwolone należy uznać określenie warunków nadmiernych, uniemożliwiających ubieganie się o zamówienie wykonawcom mającym doświadczenie dające rękojmię jego prawidłowej realizacji (A. Gawrońska-Baran [w:] E. Wiktorowska, A. Wiktorowski, P. Wójcik, A. Gawrońska-Baran, Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 112.).
13.Punktem odniesienia dla ustalenia prawidłowej konkretyzacji warunku proporcjonalności jest niewątpliwie przedmiot zamówienia. Nie ulega wątpliwości, że każdy warunek udziału w postępowaniu musi być uzasadniony merytorycznie i znajdować usprawiedliwienie w specyfice przedmiotu zamówienia. Warunki udziału w postępowaniu powinny być oceniane pod kątem ich adekwatności do przedmiotu zamówienia i pozostawać w ścisłym związku ze sposobem jego realizacji.
14.Jak wskazywała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 27.01.2025 r., KIO 4913/24: Określenie warunku udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w zakresie doświadczenia w sposób, który nie jest niezbędny dla stwierdzenia zdolności do należytego wykonania zamówienia oznacza, że warunek ten nie jest „warunkiem dotyczącym niezbędnego doświadczenia”, o którym mowa w art. 116 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, oraz że nie został określony w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia i niezbędny dla umożliwienia oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia w rozumieniu art. 112 ust. 1 ustawy, a tym samym niezgodnie z wynikającym z art. 16 pkt 3 ustawy nakazem prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w sposób proporcjonalny, gdyż w rozumieniu tych przepisów proporcjonalne jest takie działanie, które nie tylko może służyć osiągnięciu celu, w jakim jest podejmowane, ale także jest niezbędne dla jego osiągnięcia.
15.W wyroku z dnia 01.10.2024 r. r., KIO 3268/24 Krajowa Izba Odwoławcza podkreślała: Użyte w art. 112 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych sformułowanie „określa warunki udziału w postępowaniu (…) w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia” oznacza, że określone warunki udziału w postępowaniu powinny być adekwatne do osiągnięcia celu, a więc wyboru wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania przedmiotu zamówienia. Zasada proporcjonalności oznacza, że warunki udziału
w postępowaniu muszą być uzasadnione wartością zamówienia, charakterystyką, zakresem, stopniem złożoności lub warunkami realizacji zamówienia.
16.Z kolei w wyroku z dnia 14.03.2017 r., KIO 371/17, Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że zamawiający, określając warunki udziału w postępowaniu musi mieć na względzie konkurencyjne i przeciwstawne interesy, tj. zasadę zakazu dyskryminacji nakazującą poszanowanie uczciwej konkurencji w interesie i w stosunku do wykonawców oraz przesłankę prowadzącą do dopuszczenia do udziału w postępowaniu wykonawców, których posiadana wiedza i doświadczenie zapewniają należyte wykonanie zamówienia. Osiągnięcie tej równowagi wymaga po stronie zamawiającego znajomości relacji panujących na rynku, znajomości przedmiotu zamówienia oraz rynku właściwego dla danego typu dostaw, usług lub robót budowlanych – tak aby zastosowane przez zamawiającego metody i środki zmierzające do osiągnięcia zakładanych celów nie skutkowały zaburzeniem wymaganej w postępowaniu o udzielenie zamówienia równowagi.
17.Kwestia proporcjonalności warunków udziału w postępowaniu była również przedmiotem orzecznictwa TSUE, na gruncie, którego wypracowana została zasada tzw. testu proporcjonalności, polegającego na wykazaniu, czy podjęte działania są adekwatne i konieczne do osiągnięcia wybranego celu (por. Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2009 r. sprawa C376/08: Serrantoni Srl, Consorzio stabile edili scrl v. Comune di Milano).
18.Przenosząc powyższe na grunt analizowanego stanu faktycznego, stwierdzić należy, że sformułowane przez Zamawiającego warunki udziału w Postępowaniu w zakresie, w jakim dotyczą wymogu znajomości języka polskiego przez członków Personelu Stałego, tj. Przedstawiciela GIK, Zastępcy Przedstawiciela GIK, Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz Kierownika ds. zgodności, bez dopuszczenia możliwości korzystania z tłumacza, w sposób jednoznaczny naruszają zasadę proporcjonalności. Wymóg ten nie jest bowiem ani adekwatny, ani konieczny z punktu widzenia prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia.
19.Zgodzić należy się z Odwołującym, że znajomość języka polskiego nie jest wyznacznikiem kompetencji zawodowych lub doświadczenia ww. członków Personelu Stałego oraz nie jest niezbędna, aby należycie sprawować określoną funkcję osadzającą się na kompetencjach technicznych i menedżerskich, zwłaszcza że odpowiednią komunikację na budowie z osobami polskojęzycznymi, czy też prowadzenie dokumentacji inwestycji, można zapewnić poprzez korzystanie z usług profesjonalnych tłumaczy. Zdolności językowe personelu są zatem irrelewantne z punktu widzenia zdolności do realizacji zamówienia, a w każdym razie mają znaczenie drugorzędne wobec doświadczenia i kompetencji technicznych.
20.Wymóg dotyczący władania językiem polskim, stawiany przez Zamawiającego wobec poszczególnych członków Personelu Stałego, nie znajduje zatem merytorycznego uzasadnienia, przy czym pozostaje w całkowitym oderwaniu od realiów związanych z realizacją innych inwestycji o podobnej skali, gdzie konieczność zapewnienia komunikacji między osobami posługującymi się różnymi językami nie jest niczym nadzwyczajnym i w żaden sposób nie stanowi przeszkody w prawidłowej realizacji przedsięwzięcia.
21.Mając na względzie skalę i poziom skomplikowania inwestycji, jaką jest budowa CPK, o jego powodzeniu decydować będzie przede wszystkim doświadczenie wykonawcy oraz osób skierowanych do realizacji zamówienia. Tymczasem warunek łączący w sobie niezwykle wysokie wymagania w odniesieniu do doświadczenia Personelu Stałego (de facto słuszne) z koniecznością posługiwania się językiem polskim przez te osoby jest poniekąd wewnętrznie sprzeczny, gdyż istotnie ogranicza szansę na wybór wykonawcy dającego najwyższą rękojmię należytego wykonania zamówienia. W praktyce wymagane doświadczenie mogło zostać zdobyte wyłącznie w ramach realizacji podobnych inwestycji za granicą, co oznacza, że krąg osób spełniających oba te wymagania równocześnie jest nader ograniczony, o ile w ogóle możliwe będzie zaangażowanie takich osób. Zamiast zatem zwiększać szansę na należyte wykonanie zamówienia, poprzez wybór wykonawców dysponujących personelem o najwyższych kompetencjach i doświadczeniu w podobnych inwestycjach, tak sformułowany warunek prowadzi de facto do odwrotnych skutków, w sposób kategoryczny pozbawiając dostępu do realizacji zamówienia większość wysoko wykwalifikowanych wykonawców i specjalistów.
22.W istocie żadna rzeczywista potrzeba Zamawiającego nie przemawia za koniecznością formułowania tak rygorystycznego warunku związanego ze znajomością języka polskiego, przy jednoczesnym wyłączeniu możliwości korzystania z tłumaczy. Również w świetle specyfiki obowiązków wykonawcy wynikających z treści SWZ, w tym projektowanych postanowień umowy, znajomość języka polskiego przez wskazane osoby, które zostaną skierowane do realizacji zamówienia, nie jest bynajmniej niezbędna do należytej realizacji zamówienia. Konieczność posługiwania się językiem polskim przez personel wykonawcy w ramach przedmiotowej inwestycji, nie wynika również z obowiązujących przepisów prawa.
23.Zważyć należy, że w ramach odpowiedzi na wniosek wykonawców o zmianę SWZ we wskazanym zakresie, Zamawiający uzasadnił przedmiotowy wymóg w sposób nader lakoniczny: Posługiwanie się językiem polskim przez kluczowych członków personelu Wykonawcy zagwarantuje sprawną komunikację, wyeliminuje ryzyko błędnego tłumaczenia i przyspieszy proces podejmowania decyzji, które przy tak dużej i skomplikowanej inwestycji mają ogromne znaczenie dla realizacji Zmówienia.
24.Trudno oprzeć się wrażeniu, że powyższe uzasadnienie ma charakter pozorny. Zamawiający nie przedstawił bowiem żadnych racjonalnych argumentów uzasadniających brak możliwości osiągnięcia podobnych efektów w inny sposób, np. poprzez zapewnienie przez wykonawcę wykwalifikowanych tłumaczy, tym bardziej że rozwiązanie takie jest dopuszczalne w odniesieniu do pozostałych osób skierowanych do realizacji zamówienia (pkt 15.12 i 15.15 umowy). Już na pierwszy rzut oka obawy Zamawiającego dotyczące sprawnej komunikacji i szybkości procesu podejmowania decyzji nie znajdują realnych podstaw, zważywszy na czas trwania przedsięwzięcia (100 miesięcy), możliwości wynikające z usług profesjonalnych tłumaczy (w tym symultanicznych) oraz praktykę związaną z realizacją podobnych inwestycji.
25.W konsekwencji przedmiotowy wymóg nie spełnia kryterium adekwatności i konieczności, a tym samym narusza zasadę proporcjonalności.
26.Przedmiotowy warunek ma zarazem charakter dyskryminacyjny. Oczywistym jest bowiem, że język polski nie należy do języków powszechnie używanych na świecie, w związku z czym władanie nim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów (co wymaga dodatkowo znajomości specjalistycznej terminologii technicznej), sprawną komunikację i wypełnianie wszelkich obowiązków na danym stanowisku, wedle wszelkiego prawdopodobieństwa jest cechą właściwą wyłącznie osobom narodowości polskiej. W praktyce oznacza to wykluczenie z pełnienia ww. funkcji obcokrajowców, a tym samym wykluczenie lub przynajmniej znaczące utrudnienie ubiegania się o zamówienie przez podmioty zagraniczne, co stoi w jaskrawej sprzeczności z zasadą równego dostępu do rynku, stanowiąc par excellence przejaw dyskryminacji wykonawców.
27.Jak wskazywała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 18 stycznia 2012, KIO 20/12, wymóg taki, jeśli owa znajomość języka ma być biegła lub realna, de facto oznacza konieczność zaangażowania Polaków, co z kolei jest oczywistym utrudnieniem udziału w postępowaniu podmiotów zagranicznych, a więc może zostać poczytane za postanowienie pośrednio utrudniające swobodę przepływu usług pomiędzy państwami UE. (…) Brak znajomości języka polskiego przez czołowy personel rzeczywiście może wykonawcy utrudnić realizację zamówienia ze względu na konieczność ich tłumaczenia, choć trudno od razu zakładać, że na pewno ją opóźni i z tego powodu takiego wykonawcę dyskredytować, natomiast koszty tłumaczeń i ich skalkulowanie w cenie oferty są już problemem dotyczącym wykonawcy i konkurencyjności jego oferty.
28.Uzasadnienie prezentowane przez Zamawiającego w odpowiedzi na pytanie jednego z wykonawców, iż: lokalizacja inwestycji (poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej) nie przesądza o tym, że doświadczenia przy takiej realizacji nie mogły zdobyć osoby spełniające wymóg wskazany przez Zamawiającego, tj. posługujące się w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, pozostaje w całkowitym oderwaniu od istoty problemu. Odwołanie się do czysto hipotetycznej sytuacji, w której osoba posługująca się językiem polskim nabyła wymagane doświadczenia w ramach inwestycji zagranicznych nie uzasadnia bynajmniej tak rażącego ograniczenia dostępu do zamówienia.
29.Omawiany warunek pozostaje zatem w rażącej dysproporcji z punktu widzenia wyważenia interesu wykonawców, rozumianego jako możliwość uczestnictwa w postępowaniu przy zachowaniu zasad uczciwej konkurencji oraz interesu Zamawiającego, przejawiającego się w należytym wykonaniu zamówienia. Nawet jeśli znajomość języka polskiego przez członków Personelu Stałego (bez dopuszczenia korzystania z pomocy tłumaczy) miałaby w jakimś stopniu wpływ na sposób realizacji zamówienia (co wydaje się wysoce wątpliwe), nie stanowi to wystarczającego uzasadnienia dla tak istotnego ograniczenia konkurencji w Postępowaniu i kręgu wykonawców zdolnych do złożenia oferty.
30.Na marginesie warto zwrócić uwagę, że wobec nieprecyzyjnego określenia wymogu związanego z wymaganym poziomem znajomości języka polskiego (poprzez odwołanie do sprawnej komunikacji, czy wypełniania wszelkich obowiązków) oraz brakiem możliwości weryfikacji przez Zamawiającego kompetencji językowych Personelu Stałego na etapie Postępowania, skierowanie do realizacji zamówienia osoby posługującej się wprawdzie językiem polskim, lecz w stopniu niższym niż właściwym dla języka ojczystego, może nieść większe ryzyko błędów niż korzystanie z biegłych w danej dziedzinie tłumaczy, co dodatkowo wskazuje na niecelowość sformułowanego warunku.
31.Podkreślenia wymaga, że rygorystyczne wymagania w zakresie doświadczenia Przedstawiciela GIK, Zastępcy Przedstawiciela GIK, Szefa nadzoru Robót Budowlanych i Kierownika ds. zgodności w połączeniu z warunkiem znajomości języka polskiego niosą ze sobą również niezwykle istotne implikacje z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji zamówienia przez wykonawcę. Każdorazowa zmiana którejkolwiek z ww. osób w trakcie realizacji zamówienia będzie bowiem wymagała zastąpienia jej osobą spełniającą warunki udziału w Postępowaniu w stopniu nie mniejszym niż skierowana pierwotnie do realizacji zamówienia (w tym w zakresie kompetencji językowych), co przy tak znacznym zawężeniu kręgu specjalistów spełniających kumulatywnie warunki stawiane przez Zamawiającego, może okazać się niemożliwe. Biorąc pod uwagę niezwykle długi okres realizacji zamówienia, okoliczność ta stanowi dodatkowy czynnik wpływający na zawężenie konkurencji w Postępowaniu, a jednocześnie z punktu widzenia wykonawców jawi się jako rażące i niewspółmierne do charakteru zamówienia ryzyko kontraktowe. Już choćby z tego względu przedmiotowy warunek nie może się ostać.
32. Konkludując, przedmiotowy wymóg nie jest ani adekwatny, ani konieczny do należytego wykonania przedmiotu zamówienia, zaś dopuszczenie możliwości korzystania z profesjonalnych tłumaczy pozwoli na osiągnięcie tożsamego efektu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zapewnienie odpowiednich środków i metodyki pracy, pozwalającej na sprawną i należytą realizację zamówienia leży po stronie wykonawcy. Sformułowany przez Zamawiającego wymóg posługiwania się przez wskazane osoby językiem polskim, bez dopuszczenia możliwości korzystania z profesjonalnych tłumaczy, jawi się zatem jako warunek zbędny, nieproporcjonalny i pozorny z punktu widzenia przedmiotu zamówienia i praktyki realizacji podobnych inwestycji, którego jedynym efektem jest nieuzasadnione i nadmierne ograniczenie kręgu wykonawców zdolnych do złożenia oferty, co stanowi naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Uczestnik MGGP w piśmie procesowym z dnia 10.09. 2025 r. podał w szczególności:
(…)
2. Przystępujący podziela argumentację prezentowaną przez Odwołującego wskazującą przede wszystkim na realny problem ze spełnieniem przedmiotowego warunku z uwagi na fakt, że połączenie wymogu doświadczenia w odniesieniu do ww. ról w połączeniu z wymogiem znajomości języka polskiego sprawia, że warunek jest nieproporcjonalny i de facto niezasadnie utrudnia, a wręcz uniemożliwia, złożenie oferty Wykonawcom zdolnym należycie zrealizować zamówienie.
3.Z jednej strony znajomość języka polskiego przez personel wykonawczy jest ułatwieniem dla Zamawiającego i wpływa na usprawnienie kontaktu z Zamawiającym, z drugiej strony zaangażowanie osób, które władają językiem polskim, w mowie i w piśmie, na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku, oznacza konieczność zaangażowania Polaków, co z kolei jest oczywistym utrudnieniem dla udziału w postępowaniu zarówno polskich podmiotów jak i podmiotów zagranicznych.
4.Należy podkreślić, że Centralny Port Komunikacyjny ma być jednym z największych portów lotniczych w Europie Środkowo-Wschodniej. Co oczywiste port będzie miał znaczenie międzynarodowe, będzie obsługiwać nie tylko lotnicze / kolejowe połączenia regionalne, ale także międzynarodowe. W projekcie uczestniczą doradcy z różnych krajów, np. z Korei Południowej, czy Hiszpanii. Przykładowo doradcą strategicznym Centralnego Portu Komunikacyjnego, który opracowuje dokumenty dotyczące m.in. planowania, budowy i eksploatacji przyszłego lotniska jest spółka Incheon International Airport Corporation. 25.02.2021 r. przedstawiciele rządów Polski i Korei Południowej podpisali porozumienie o współpracy między obydwoma krajami. Jak czytamy na stronie Zamawiającego: „Przedmiotem porozumienia międzyrządowego jest przede wszystkim identyfikacja przez oba kraje obszarów do współpracy gospodarczej w takich komponentach CPK, jak lotnictwo, kolejnictwo, zagospodarowanie przestrzenne oraz strategia i rozwój, który obejmuje swoim zasięgiem biznesowe otoczenie lotniska. Polska i Korea zadeklarowały współpracę nie tylko w ramach transferu wiedzy podczas planowania i projektowania CPK, ale też na poziomie międzyrządowym: inwestycyjnym i gospodarczym. Podpisany dokument jest też istotnym krokiem w kierunku partnerstwa strategicznego z Koreą Południową przy budowie CPK.” Kolejno CPK podaje w informacji z dnia 26.09.2024 r., że „Spółka CPK podpisała umowę z hiszpańską firmą inżynieryjną INECO na doradztwo techniczne przy projektowaniu i budowie Kolei Dużych Prędkości. Partner CPK ma bogate doświadczenie przy planowaniu, projektowaniu i budowie sieci KDP w Hiszpanii, która liczy prawie 4 000 km linii szybkich kolei i jest obecnie najdłuższa w Europie.” Konieczność zaangażowania Polaków / osób, które władają językiem polskim, w mowie i piśmie, na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku będzie oczywistym ograniczeniem udziału w postępowaniu podmiotów zarówno polskich jak i zagranicznych. Należy bowiem zwrócić uwagę, że przedmiotem zamówienia jest projekt o zasięgu międzynarodowym. Przykłady współpracy CPK z innymi krajami są tego potwierdzeniem. Z uwagi na złożoność i rozmiar inwestycji CPK zmuszony jest korzystać z doświadczenia innych państw. Jak widać zatem doświadczenie, know-how w zakresie realizacji podobnych projektów czerpane są z udziału innych podmiotów / państw w inwestycjach realizowanych poza granicami Polski. Projekt CPK jest projektem unikatowym w skali kraju, nigdy wcześniej w Polsce nie był realizowany projekt o podobnym charakterze, o podobnym rozmiarze, stąd niebywale trudno dobrać personel o wymaganym doświadczeniu, który będzie dodatkowo posiadał znajomość języka polskiego na wymaganym przez Zamawiającego poziomie. Suma wymogów w odniesieniu do ról wskazanych w pkt 1 praktycznie wyklucza osoby realizujące kontrakty na rynku polskim, dlatego niezbędne jest poszukiwanie kadry także poza granicami Polski, co oznacza, że praktycznie niemożliwe jest spełnienie wymogu władania językiem polskim na poziomie wymaganym przez Zamawiającego.
5.Kwestia porozumienia się w języku polskim z Zamawiającym, prowadzenia postępowania w języku polskim (Rozdział X Podrozdział II SWZ) powinna być rozprawiana osobno od kwestii znajomości języka polskiego przez personel wykonawczy, bowiem ustawa o języku polskim nie stanowi przeszkody w zatrudnianiu cudzoziemców, bez znajomości języka polskiego, na stanowisko: Lidera Zespołu GIK - Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, Szafa nadzoru Robót Budowlanych, oraz Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk.
6.Brak znajomości języka polskiego przez personel wykonawczy w żaden sposób nie wpływa negatywnie na realizację zamówienia. Wręcz przeciwnie – stała obecność tłumacza zapewnia pełną i skuteczną komunikację, a jednocześnie umożliwia Zamawiającemu korzystanie z wiedzy oraz doświadczenia wysoko wyspecjalizowanej kadry, która zdobywała kwalifikacje na rynkach krajowych i międzynarodowych. Korzystanie z usług tłumacza nie stanowi przeszkody w należytej, w tym terminowej realizacji kontraktu. Nie ma znaku równości między potrzebą zapewnienia tłumacza przez Wykonawcę i nienależytą realizacją zobowiązań umownych w zakresie, w którym osoba realizująca zadania korzysta z tłumacza. Nie można a priori przyjmować, że Wykonawca na pewno będzie nienależycie realizował umowę, np. popadając w zwłokę, tylko z tego powodu, że w jakimś zakresie będzie korzystał z tłumaczy. Wszelkie koszty tłumaczeń leżą po stronie Wykonawcy, a zatem fakt zlecenia usług tłumaczenia, pozostaje dla Zamawiającego irrelewantny z punktu widzenia oceny wykonawcy jako podmiotu zdolnego do należytej realizacji zamówienia.
7.W dniu 01.08.2025 r. Zamawiający opublikował odpowiedzi na pytania Wykonawców. Odpowiedź na pytanie nr 9 zawiera stwierdzenie, że „(…) lokalizacja inwestycji (poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej) nie przesądza o tym, że doświadczenia przy takiej realizacji nie mogły zdobyć osoby spełniające wymóg wskazany przez Zamawiającego, tj. posługujące się w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów.” Przystępujący pragnie podkreślić, że udzielając odpowiedzi na pytanie Zamawiający przyznał, że inwestycje o wymaganych parametrach są realizowane przede wszystkim poza granicami Polski, czego naturalną konsekwencją jest to, że najwyższej klasy specjaliści zdobywający doświadczenie przy tego rodzaju projektach muszą pochodzić spoza Polski i praktycznie prawie zawsze nie będą władać językiem polskim, a już na pewno ich znajomość języka polskiego nie będzie na poziomie wymaganym przez Zamawiającego. W opinii Przystępującego wymaganie w zakresie władania językiem polskim nie ma związku z celem zamówienia, którym jest prawidłowa i terminowa realizacja inwestycji. Cel ten jest w pełni osiągany poprzez dopuszczenie tłumacza.
8.Przedmiot zamówienia ma odpowiadać uzasadnionym potrzebom Zamawiającego. Potrzeby Zamawiającego mają odbicie w stawianych warunkach / wymogach. Wymóg władania językiem polskim w przypadku wybranych ról jest nadmiarowy, nieproporcjonalny, a przede wszystkim nie wynika z uzasadnionych potrzeb Zamawiającego, o czym świadczy chociażby fakt, że Zamawiający w własnych ofertach pracy publikowanych na stronie https://www.cpk.pl/pl/oferty-pracy nie stawia warunku posługiwania się językiem polskim.
9.Reasumując Przystępujący stoi na stanowisku, że znajomość języka polskiego nie ma żadnego znaczenia dla prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia objętego Postępowaniem, dlatego biorąc powyższe pod uwagę odwołanie Hill International sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie w całości zasługuje na uwzględnienie. (…)
Zamawiający w piśmie procesowym z dnia 3.10.2025 r. uzupełniająco wskazał na okoliczności jak w sprawie KIO 3252/25 oraz załączył na poparcie stanowiska – podobnie - stanowisko Stowarzyszenia Ekonomiki Transportu oraz korespondencję z dnia 9.05.2024 r. i z 2.10.2024 r. z wykonawcami w języku angielskim z jej tłumaczeniem oraz notami księgowymi.
Skład Orzekający Krajowej Izby Odwoławczej (KIO lub Izba) ustalił i zważył co następuje:
W sprawie o sygn. akt: KIO 3252/25 postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu w zakresie zarzutów z pkt III.2., III. 3. odwołania na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp a w zakresie zarzutu z punktu III.4 odwołania na podstawie art. 568 pkt 1 ustawy Pzp w zw. z art. 520 tej ustawy.
W przypadku zarzutu z punktu III.2, który dotyczy postanowienia z Rozdziału VI pkt 5.15 SWZ (Specyfikacji Warunków Zamówienia) w zw. z pkt 4.2.1.- 4.2.4., 4.2.6 i 4.2.7. tej specyfikacji oraz zarzutu z pkt III.3., który dotyczy postanowień Rozdziału VI pkt 4.1.3 SWZ Zamawiający wprowadził zmiany w zakresie spornych postanowień, które to modyfikacje spowodowały wygaśnięcie substratu zaskarżenia. Izba w myśl wskazanego art. 568 pkt 2 ustawy Pzp umarza postępowanie odwoławcze w formie postanowienia, w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne. Dokonana zmiana treści postanowień SWZ powoduje, że substrat zaskarżenia - SWZ w kształcie z chwili wniesienia odwołania nie istnieje. Tym samym wygasł spór objęty podniesionymi zarzutami.
W odniesieniu do zarzutu z punktu III.4 odwołania nastąpiło jego cofnięcie oświadczeniem Odwołującego - wykonawcy Arcadis sp. z o.o. - złożonym do protokołu na posiedzeniu. W myśl art. 520 ust.1 ustawy Pzp: „Odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy”. Stosując zatem odpowiednio ten przepis w odniesieniu do wskazanego zarzutu, także w takim zakresie postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu na podstawie art. 568 pkt 1 ustawy Pzp.
W odniesieniu do zarzutów skierowanych do rozpoznania na rozprawie w sprawie KIO 3252/25, Odwołujący Arcadis zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów ustawy Pzp:
1)w pkt III. 1 odwołania: art. 112 ust. 1 Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp z uwagi na ukształtowanie warunku udziału w postępowaniu w zakresie dotyczącym zdolności technicznej lub zawodowej wykonawcy, co przejawia się w zastrzeżeniu przez Zamawiającego, że osoby skierowane do pełnienia funkcji:
a)Lidera Zespołu GIK – Przedstawiciela Inżyniera Kontraktu (względnie Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu),
b)Szefa nadzoru Robót Budowlanych oraz
c)Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk,
- muszą władać w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełniania wszelkich obowiązków na ww. stanowiskach bez dopuszczenia możliwości korzystania z usług profesjonalnego tłumacza, przy pomocy którego mogłaby się odbywać komunikacja na budowie i dokumentowanie przebiegu inwestycji (vide: Rozdział VI, pkt 4.2.1., 4.2.2., 4.2.4. i 4.2.5. SWZ);
2) w pkt III.5 odwołania: art. 241 ust. 1 - 3 Pzp w zw. z art. 242 ust. 2 pkt 5 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp z uwagi na opisanie jednego z pozacenowych kryteriów oceny ofert w sposób dyskryminujący i niezwiązany z przedmiotem zamówienia w zakresie, w jakim w ramach kryterium „Doświadczenie Personelu Zmiennego (DPZ)” Zamawiający formułuje warunki dotyczące nie tylko zakresu usług i przedmiotu robót, względem których ekspert miał świadczyć usługi, ale także warunki co do miejsca i reżimu prawnego, w oparciu o który roboty budowlane były wykonywane, premiując te, wykonywane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i w oparciu o polską ustawę PZP, co świadczy o nierównym traktowaniu wykonawców w Postępowaniu, negatywnie oddziałuje na konkurencję w Postępowaniu, a przede wszystkim nie znajduje uzasadnienia w kontekście merytorycznych kompetencji nabytych przez eksperta zwłaszcza, że przedmiotowa inwestycja ma być realizowana w oparciu o warunki kontraktowe FIDIC, które z założenia mają międzynarodowy charakter i ustandaryzowany (vide: Rozdział XIX, pkt 6.1.2. SWZ).
W sprawie o sygn. akt: KIO 3276/25 wykonawca Hill International sp. z o.o. (Odwołujący Hill) zarzucił Zamawiającemu (pkt IV.1 odwołania) – podobnie jak Odwołujący Arcadis w punkcie III.1 odwołania - naruszenie art. 112 ust. 1 oraz art. 116 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 16 oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Pzp oraz w zw. z art. 45 i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii poprzez sformułowanie warunku udziału, dotyczącego zdolności technicznej i zawodowej w sposób nieproporcjonalny, nieadekwatny i nadmierny względem uzasadnionych potrzeb Zamawiającego oraz zaburzający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie pracowników pochodzących z innych krajów członkowskich Unii Europejskiej tj. na wymaganiu, aby wykonawca dysponował osobami do pełnienia funkcji:
− Lidera Zespołu GIK - Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu,
− Szefa nadzoru Robót Budowlanych, oraz
− Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk,
które władają w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku, bez możliwości posługiwania się tłumaczem w celu zapewnienia sprawnej komunikacji, które to ograniczenie – w połączeniu z innymi, zasadnymi warunkami stawianymi tym specjalistom – skutkuje niezasadnym wykluczeniem specjalistów, którzy w należyty sposób są w stanie pełnić określone przez funkcje.
Rozpoznając zarzut z obu odwołań związany z komunikacją w języku polskim w odniesieniu do wskazanych osób, do którego odnosi się postanowienie z rozdziału VI, pkt 4.2.1., 4.2.2., 4.2.4. i 4.2.5. specyfikacji Izba uznała, że zarzut ten zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Tak jak podnosili Odwołujący i wykonawcy przystępujący po ich stronach dla wymienionych stanowisk: Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (Przedstawiciel GIK) lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu (Zastępca GIK), Szefa nadzoru Robót Budowlanych (Szef nadzoru) oraz Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (Kierownik ds. zgodności (…) ustanowiono w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej bardzo rygorystyczne wymagania w sensie technicznym.
W przypadku Przedstawiciela GIK - zgodnie z rozdziałem VI pkt 4.2.1 SWZ - wymagane jest oprócz kierunkowego wyższego wykształcenia (techniczne inżynierskie lub z zakresu architektury, lub z zakresu zarządzenia) także: (…)
co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowlanych infrastrukturalnych, w tym (…) co najmniej 8 lat doświadczenia na stanowisku obejmującym zarządzanie:
− międzynarodowymi projektami budowlanymi lub
− jednostką budowlaną lub produkcyjną obejmującą co najmniej 300 osób,
wykonanie jako osoba zarządzająca co najmniej 1 usługi polegającej na zarządzaniu inwestycją polegającą na budowie nowego lotniska lub rozbudowie istniejącego lotniska, o wartości inwestycji co najmniej 1 mld EUR netto, wraz ze skutecznym przekazaniem ich do użytkowania i eksploatacji
wykonanie jako osoba zarządzająca, co najmniej 1 usługi polegającej na zarządzaniu inwestycją o wartości co najmniej 1 mld EUR netto, polegającą na budowie nowej lub rozbudowie istniejącej: infrastruktury lub inwestycji przemysłowej lub lotniska innego niż wskazane (…) powyżej, wraz ze skutecznym przekazaniem jej do użytkowania i eksploatacji.
W przypadku Zastępcy Przedstawiciela GIK - zgodnie z rozdziałem VI pkt 4.2.2 SWZ - wymagane jest oprócz kierunkowego wyższego wykształcenia (techniczne inżynierskie lub z zakresu architektury, lub z zakresu zarządzenia) także: (….)
(…) co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowlanych infrastrukturalnych, w tym (…) co najmniej 8 lat doświadczenia na stanowisku obejmującym zarządzanie:
− międzynarodowymi projektami budowlanymi lub
− jednostką budowlaną lub produkcyjną obejmującą co najmniej 300 osób,
wykonanie jako osoba zarządzająca co najmniej 1 usługi polegającej na zarządzaniu inwestycją polegającą na budowie nowego lotniska lub rozbudowie istniejącego lotniska, o wartości inwestycji co najmniej 750 mln PLN netto, wraz ze skutecznym przekazaniem ich do użytkowania i eksploatacji.
W przypadku Szefa nadzoru Robót Budowlanych – zgodnie z rozdziałem VI pkt 4.2.4 SWZ - wymagane jest oprócz kierunkowego wyższego wykształcenia (techniczne inżynierskie lub z zakresu architektury) także:
co najmniej 20 lat doświadczenia w realizacji projektów budowlanych przemysłowych lub budowalnych infrastrukturalnych,
co najmniej 10 lat doświadczenia w realizacji międzynarodowych budowlanych projektów lotniskowych,
co najmniej 10 lat doświadczenia w pracy na budowie na stanowisku Kierownika Robót Budowlanych lub Kierownika Budowy lub równoważnym;
zrealizowanie co najmniej 1 projektu budowy nowego lub rozbudowy istniejącego lotniska polegającego na zwiększeniu przepustowości ruchu pasażerskiego, podczas którego zdobył doświadczenie na stanowisku, Kierownika Robót Budowlanych, Kierownika Budowy, Dyrektora Budowy lub równoważnym. Poprzez doświadczenie na stanowisku, Kierownika Robót Budowlanych, Kierownika Budowy, Dyrektora Budowy lub równoważnym, o której mowa (…) powyżej, Zamawiający rozumie czynności obejmujące odpowiedzialność za: (1) Kompleksowe zarządzanie i nadzór nad realizacją inwestycji budowlanej, ( 2) Opracowywanie harmonogramów, budżetów i planów realizacji projektu, nadzorowanie postępów prac i dostosowywanie planów w razie potrzeby, (3) Monitorowanie wydatków, zapewnienie efektywnego wykorzystania zasobów oraz terminowego zakończenia inwestycji, (4) Kontrolę jakości wykonanych prac, przestrzeganie standardów budowlanych i przepisów prawa, (5) Identyfikację i minimalizację potencjalnych zagrożeń dla projektu, rozwiązywanie problemów technicznych i organizacyjnych, (6) Utrzymywanie kontaktu z inwestorem, architektami, inżynierami i innymi interesariuszami, informowanie o postępach i problemach, (7) Monitorowanie przestrzegania zasad bhp, eliminowanie zagrożeń i prowadzenie dokumentacji związanej z bezpieczeństwem na budowie, (8) Sporządzanie protokołów odbioru, dokumentacji powykonawczej i innych niezbędnych dokumentów.
W przypadku Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk – zgodnie z rozdziałem VI pkt 4.2.5 SWZ - wymagane jest oprócz wyższego wykształcenia także:
co najmniej 5 lat doświadczenia zawodowego jako zewnętrzny menadżer, konsultant, doradca lub członek zespołu lub na stanowisku równoważnym, na którym był odpowiedzialny za monitorowanie zgodności lub audyty lub inspekcje organizacji lotniczej lub w nadzorze lotniczym;
co najmniej 5 lat doświadczenia w zakresie projektowania lotnisk lub certyfikacji (nowego lotniska lub części infrastruktury lotniska) lub eksploatacji lotnisk, w oparciu o wymagania UE/EASA dla lotnisk;
Zamawiający w odniesieniu do wymienionych także wymaga, aby osoba wskazana na stanowisko Przedstawiciela GIK lub Zastępcy Przedstawiciela GIK, Szefa nadzoru Robót Budowlanych i Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk władała w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami na budowie i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku bez dopuszczenia możliwości korzystania z tłumacza, jak zaznaczali wykonawcy profesjonalnego tłumacza, którego będzie zapewniał na swój koszt wykonawca.
Izba zgodziła się z wykonawcami, że ze wskazanych wymagań w sensie technicznym wynika, że celem Zamawiającego jest uzyskanie ofert od wykonawców, którzy dysponują ekspertami z unikatowym łącznie doświadczeniem. Ilość lat wymaganego doświadczenia – zarówno ogólnego jak i na wskazanym stanowisku – a także wąski rodzaj inwestycji referencyjnych, z uwagi na ich bardzo wysoką wartość jak i ich charakter, wskazują, że skompletowanie zespołu o tak szczególnych kwalifikacjach może być dla wykonawców dużym wyzwaniem. Wykonawcy wskazywali, że ilość specjalistów z tak wyspecyfikowanymi kwalifikacjami przykładowo na rynku europejskim jest mocno ograniczona. Wykonawcy podkreślali, że mając na uwadze charakter projektu, jego kompleksowość, rozmiar, wartość i stopień skomplikowania, te wymagania techniczne są uzasadnione. Natomiast te wymagania w połączeniu z wymogiem władania językiem polskim powodują istotną trudność w zidentyfikowaniu i zabezpieczeniu wskazanych specjalistów, którzy spełniliby łącznie wymagania.
Zamawiający podkreślając, że sporny warunek został sformułowany w sposób proporcjonalny, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie pracowników pochodzących z innych krajów członkowskich Unii Europejskiej w uzasadnieniu wskazał na następujące okoliczności:
wymóg znajomości języka polskiego został ustanowiony wyłącznie w odniesieniu do czterech spośród dziesięciu kluczowych funkcji;
w przypadku Przedstawiciela GIK oraz Zastępcy Przedstawiciela GIK wymóg ten został określony w sposób alternatywny (wystarczające jest, aby znajomość języka polskiego posiadała jedna z tych osób);
wykonawca terminala będzie posługiwał się językiem polskim (język Kontraktu na Terminal to j. polski, spotkania w j. polskim, i kluczową kwestią będzie dobra komunikacja między tym wykonawcą i GIK;
w odniesieniu do Szefa nadzoru Robót Budowlanych podał, że dodatkowym uzasadnieniem dla tego wymagania jest fakt, że kontrakty budowlane będą zawierane w większości w języku polskim, język polski będzie też językiem realizacji tych kontraktów, a Zamawiający spodziewa się, że zdecydowana większość personelu wykonawców będzie polskojęzyczna, w tym część będzie zapewne posługiwać się wyłącznie językiem polskim;
w odniesieniu do Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk podał, że certyfikacja będzie prowadzona przez Prezesa ULC w ramach postępowania administracyjnego. Postępowanie przed Prezesem ULC będzie prowadzone w języku polskim;
w przypadku Przedstawiciela GIK – inwestycja realizowana jest w Polsce, zgodnie z przepisami prawa polskiego - konieczna jest zatem znajomość polskiego prawa (wraz z praktyką jego stosowania), lokalnego, polskiego, rynku budowlanego, itp.
Izba zgodziła się z wykonawcami, że język polski jest hermetycznym językiem. Krąg osób w tym przypadku podlega zawężeniu, albowiem płynność językowa wymagana jest na poziomie słownictwa branżowego, co wiąże się z wyspecjalizowaną wiedzą ekspercką na unikalnym poziomie. Można zatem domniemywać, że Zamawiający wymagając znajomości języka polskiego w ramach warunku udziału w postępowaniu, tym samym de facto ogranicza krąg osób, jakimi mogą posługiwać się wykonawcy jedynie do polskich specjalistów lub specjalistów polskiego pochodzenia. Niewątpliwie nawet ta liczba osób, które były zaangażowane w realizację projektów o tak specyficznych parametrach wymaganych przez Zamawiającego ze znajomością języka polskiego na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów uwzględniając polskie prawo (wraz z praktyką jego stosowania) jest obiektywnie istotnie ograniczona.
Izba jednocześnie zwraca uwagę, że Zamawiający odwołując się do przepisów ustawy Pzp i podkreślając jego uprawnienia do formułowania warunków udziału w sposób odpowiadający jego rzeczywistym potrzebom nie może bezspornie twierdzić, że wymaganie co do znajomości języka polskiego i jego poziomu od czterech wskazanych ekspertów w powiązaniu z wymaganiami technicznymi wynika z planowanej realizacji przedmiotu zamówienia nie powoduje naruszenia kryteriów wymaganych art. 112 ust.1 Pzp w myśl którego: „Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności” .
Izba mając na uwadze ten przepis zauważyła, że w przypadku Przedstawiciela GIK oraz Zastępcy Przedstawiciela GIK wymóg ten został określony w sposób alternatywny, wystarczające jest bowiem, aby znajomość języka polskiego posiadała jedna z tych osób. Z tego też względów KIO w zakresie postanowień z rozdziału VI, pkt 4.2.1. i pkt 4.2.2. z uwagi na uwarunkowania związane z pełnieniem tych funkcji opisanych w dokumentach zastrzeżonych przez Zamawiającego jako tajemnica przedsiębiorstwa m.in. w postanowieniach OPZ czy Projektu Umowy wymagania SWZ, aby osoba wskazana na stanowisko Lidera Zespołu GIK - Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu lub Zastępcy Przedstawiciela Generalnego Inżyniera Kontraktu, władała w mowie i piśmie językiem polskim na poziomie umożliwiającym weryfikację dokumentów, sprawną komunikację z innymi specjalistami i wypełnianie wszelkich obowiązków na tym stanowisku nie można byłoby obiektywnie uznać za nadmiarowe. W tym przypadku to wymaganie jest przede wszystkim związane z komunikacją tych osób na szczeblu administracyjnym w szerokim tego słowa znaczeniu. Tak jak wskazał Zamawiający w pismach procesowych z dnia 3.10.2025 r. (…) lista urzędów i instytucji, z którymi GIK będzie prowadził komunikację obejmuje:
a. Instytucje rządowe i centralne
i.Ministerstwo Infrastruktury – koordynacja inwestycji, nadzór nad transportem lotniczym, drogowym i kolejowym.
ii.Ministerstwo Klimatu i Środowiska – decyzje środowiskowe, oceny oddziaływania na środowisko. iii. Ministerstwo Rozwoju i Technologii – planowanie przestrzenne, polityka inwestycyjna.
iv.Ministerstwo Obrony Narodowej (MON) – uzgodnienia dotyczące komponentu militarnego, standardy „dual use”.
v.Straż Graniczna - Udział w projektowaniu i uzgadnianiu infrastruktury kontroli granicznej (terminal pasażerski, strefy przylotów i odlotów). Wymagania dotyczące systemów kontroli dokumentów, przejść granicznych, zabezpieczeń technicznych. Współpraca przy planowaniu procedur bezpieczeństwa i reagowania na incydenty. vi. Krajowa Administracja Skarbowa (Służba Celna) - Uzgodnienia dotyczące infrastruktury celnej – punkty odpraw celnych, magazyny czasowego składowania, strefy cargo. Wymagania dotyczące systemów kontroli towarów, skanerów, procedur celnych. Współpraca przy wdrażaniu systemów informatycznych do obsługi przesyłek i pasażerów.
vii.Państwowa Straż Pożarna (PSP) - Uzgodnienia dotyczące zabezpieczenia przeciwpożarowego infrastruktury lotniskowej, terminali, stref cargo i kolejowych.
Wymagania dotyczące dróg pożarowych, hydrantów, systemów detekcji i gaszenia,
wielkości stref przeciwpożarowych, uzyskanie odstępstwa od rozporządzenia dotyczącego stref.
viii.Policja - Udział w planowaniu systemów bezpieczeństwa publicznego, kontroli dostępu, monitoringu i reagowania na incydenty. Współpraca przy organizacji ruchu drogowego wokół lotniska i dworca kolejowego.
ix.Urząd Lotnictwa Cywilnego (ULC) – proces certyfikacja lotniska od początku prac projektowych, spotkania robocze dotyczące uzgadniania wymagań i etapów procesu certyfikacji, uzgodnienia lotnicze, nadzór nad ruchem lotniczym.
x.Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (GDOŚ) – decyzje środowiskowe, uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody.
xi.Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – uzgodnienia dotyczące gospodarki wodnej, ochrony przed powodzią.
xii.Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) – opinie sanitarne dla infrastruktury publicznej.
xiii.Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (GUNB) – nadzór nad prawidłowością procesu budowlanego, interpretacje przepisów, kontrola zgodności z prawem budowlanym
xiv.Urząd Dozoru Technicznego (UDT) – zatwierdzenia techniczne dla instalacji i urządzeń.
xv.Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE) – uzgodnienia dotyczące infrastruktury telekomunikacyjnej.
xvi.Urząd Transportu Kolejowego (UTK) – nadzór nad infrastrukturą kolejową, zatwierdzanie rozkładów jazdy.
b.Organy samorządowe
i.Wojewoda Mazowiecki – wydawanie decyzji lokalizacyjnych i ZRID (zezwolenie na realizację inwestycji drogowej).
ii.Marszałek Województwa Mazowieckiego – uzgodnienia w zakresie planów regionalnych.
iii.Starostowie powiatów – uzgodnienia geodezyjne, decyzje administracyjne.
iv.Wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast (Baranów, Wiskitki, Teresin) – decyzje o warunkach zabudowy, miejscowe plany zagospodarowania, nadzorowanie ruchu pojazdów ciężarowych po korytarzach transportowych i związane z tym sprawy dotyczące lokalnych społeczności
v.Rady gmin i powiatów – uchwały planistyczne, konsultacje społeczne.
c.Instytucje infrastrukturalne i branżowe
i.Polskie Porty Lotnicze S.A. (PPL) - Konsultacje dotyczące standardów operacyjnych, integracji systemów i transferu ruchu lotniczego. Uzgodnienia dotyczące infrastruktury wspólnej lub komplementarnej.
ii.PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (PKP PLK) – uzgodnienia wymagań dla przebiegu linii kolejowych, węzła kolejowego, infrastruktury torowej. iii. Kolejowy Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej (KZUDP) – uzgodnienia techniczne dla inwestycji na terenach kolejowych.
iv.Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) – uzgodnienia przebiegu dróg, węzłów drogowych, organizacji ruchu.
v.Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT) – współfinansowanie i nadzór nad projektami unijnymi.
vi.Lotnicze Pogotowie Ratunkowe – uzgodnienia dotyczące infrastruktury medycznej.
vii.Operatorzy energetyczni, gazowi, wodociągowi – uzgodnienia przyłączy i sieci. (…)
Rozstrzygając w zakresie tego zarzutu Izba miała także na uwadze stanowiska wyrażone w pismach skierowanych do Prezesa Centralnego Portu Komunikacyjnego: z dnia 10.09.2025 r. Stowarzyszenia Ekonomiki Transportu (SET), z dnia 8.10. 2025 r. Izby Gospodarczej Transportu Lądowego (IGTL) oraz z 8.10.2025 r. Związku Ogólnopolskiego Projektantów Inżynierii (ZOPI). KIO wskazuje w szczególności na następujące okoliczności:
W pierwszym z pism Stowarzyszenie (SET) popierając stanowisko zamawiającego sformułowało – jak wskazano w piśmie – (…) szereg postulatów, mających chronić polską gospodarkę oraz polskich przedsiębiorców — ze szczególnym uwzględnieniem sektora MŚP, który jest najbardziej narażony na ekspansję „wielkich graczy” z zagranicy”. Dalej w tym piśmie Stowarzyszenie postuluje wprowadzenie regulacji chroniących polskie przedsiębiorstwa m.in.:
W punkcie 1):
Obowiązkowy język polski jako warunek udziału w postępowaniu oraz warunek realizacji kontraktów publicznych i w komunikacji z zamawiającym rekomendując to wymaganie w odniesieniu do osób na stanowiskach zarządzających, projektowych, wykonawczych, nadzorczych oraz kontaktu z zamawiającym. W tym przypadku jako uzasadnienie prawne wprowadzenia tego wymogu wskazano, że polski porządek prawny przewiduje obowiązki językowe w kontaktach administracyjnych, w tym w zakresie realizacji zamówień publicznych, co znajduje odzwierciedlenie w ustawie z dnia 22 grudnia 2015 r o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej w jej art. 29 ust.1, który przewiduje konieczność biegłej znajomości języka polskiego zarówno w sferze samego uznania kwalifikacji, jak i świadczenia usług transgranicznych. Także na Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE, która umożliwia wprowadzenie warunków realizacji zamówienia uzasadnionych jego przedmiotem, w tym wymogu posługiwania się określonym językiem. Jak przykład wskazał na Czechy i Rumunię.
W punkcie 2)
Preferencje dla polskich specjalistów — punktowanie lub wymóg zatrudnienia określonego odsetka obywateli polskich w zespołach projektowych postulując w ramach realizacji kontraktów publicznych wprowadzenie mechanizmów punktowych premiujących udział polskich specjalistów w projektach lub określenie minimalnego udziału polskiego personelu w realizacji kontraktu. Tu uzasadnieniem wprowadzenia takiego rozwiązania jest konieczność ochrony krajowych kompetencji i rentowności sektora infrastrukturalnego.
W punkcie 3)
Język polski i wymogi bezpieczeństwa w dokumentacji poufnej (kancelarie niejawne, instrukcje) rekomendują, aby w ramach realizacji kontraktów publicznych, rekomenduje się, aby wszelka dokumentacja o charakterze wrażliwym, w tym dokumentacja techniczna, eksploatacyjna oraz serwisowa, była sporządzana i utrzymywana w języku polskim. Tu uzasadnieniem prawnym wprowadzenia tego wymogu jest konieczność ochrony informacji niejawnych, określona w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, która nakłada obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa informacji w zakresie dostępu, przechowywania i przetwarzania danych wrażliwych. Tytułem przykładu wskazano, że na przykład we Francji, dokumentacja strategiczna projektów infrastrukturalnych i zamówień publicznych prowadzona jest wyłącznie w języku narodowym, co podkreśla znaczenie języka państwowego w zapewnieniu suwerenności i bezpieczeństwa państwa.
W punkcie 6)
Twardy wymóg znajomości polskich przepisów i norm branżowych
W ramach realizacji kontraktów publicznych postuluje się, aby kluczowe osoby wykonawcy wykazywały się znajomością polskich przepisów prawa budowlanego, prawa zamówień publicznych oraz obowiązujących norm technicznych. W uzasadnieniu wskazano, że „Mimo harmonizacji wielu standardów w Unii Europejskiej, w ramach jednolitego rynku europejskiego, wciąż istnieją znaczące różnice w zakresie praktyk branżowych, przepisów wykonawczych i standardów technicznych w poszczególnych krajach UE. Wymogi lokalne zarówno formalne, jak i niepisane — mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego wdrażania projektów infrastrukturalnych, budowlanych czy inżynieryjnych”. Tytułem przykładu wskazano, że (…) w rumuńskich postępowaniach przetargowych jako wartość dodaną traktuje się nie tylko znajomość języka rumuńskiego, ale również obowiązkowy wymóg znajomości lokalnych przepisów prawnych oraz odpowiednich norm technicznych. Stanowi to istotny argument uzasadniający wprowadzenie odpowiednich standardów w zamówieniach publicznych w Polsce, co będzie miało bezpośredni wpływ na jakość, bezpieczeństwo oraz zgodność prawną realizowanych inwestycji (…). (…) Wprowadzenie wymogu znajomości polskich przepisów i norm przez kluczowy personel zapewnia większą efektywność realizacji kontraktów, redukuje ryzyko błędów oraz wzmacnia bezpieczeństwo i suwerenność infrastruktury państwowej (…).
W podsumowaniu wskazano, że „Proponowane przez SET wdrożenie powyższych rozwiązań przyczyni się do:
ozwiększenia bezpieczeństwa i jakości realizacji inwestycji infrastrukturalnych, o usprawni komunikację i ograniczy spory,
ozwiększy weryfikowalność doświadczenia wykonawców, o zachowa wartość dodaną w polskiej gospodarce”.
Powyższe stanowisko używania języka polskiego przez personel wykonawcy w aspekcie praktycznym niewątpliwie potencjalnie może obiektywnie sprzyjać ograniczeniu ryzyka błędów i sporów wynikających z nieporozumień językowych. Także takie wymaganie może być wspieraniem patriotyzmu gospodarczego. Jednakże realizacja rekomendacji i postulatów –wymaga zmian legislacyjnych związanych ze sferą zamówień publicznych. Izba zatem oceniając dany warunek musi mieć na uwadze przepisy ustawy Pzp, w tym wskazany art. 112 ust,1 Pzp i względy organizacyjne posługiwania się językiem polskim na wymaganym stopniu, która to motywacja wynika ze stanowiska Zamawiającego nie może kluczowym warunkiem, aby w odniesieniu do tych dwóch wskazanych stanowisk (Szefa nadzoru Robót Budowlanych (rozdział VI pkt 4.2.4 lit. f) SWZ) oraz Kierownika ds. zgodności (…) (rozdział VI pkt 4.2.5 lit. d) SWZ) to wymaganie stanowiło bezwzględny warunek udziału w tym postępowaniu w sytuacji gdy te względy są możliwe do wyeliminowania – tak jak przy realizacji innych wskazywanych przez wykonawców dużych projektach infrastrukturalnych – za pomocą profesjonalnych tłumaczy. Izba zauważa, że to stanowisko zostało uwzględnione w przypadku Przedstawiciela GIK i Zastępcy Przedstawiciela GIK z uwagi na konieczność skutecznej komunikacji z instytucjami rządowymi i centralnymi, organami samorządowymi czy instytucjami infrastrukturalnymi i branżowymi. Izba też zwraca uwagę, że to Stowarzyszenie wskazuje na możliwe rozwiązanie na gruncie aktualnych przepisów ustawy Pzp, a mianowicie – na wprowadzenie mechanizmów punktowych premiujących udział polskich specjalistów, przykładowo w ramach kryteriów oceny ofert.
Z kolei organizacje IGTL i ZOPI w pismach z dnia 8.10.2025 r. popierając stanowisko Odwołującego i Uczestników po jego stronie również wskazało na uzasadnione wspieranie polskich podmiotów w postępowaniach prowadzonych przez zamawiających publicznych na podstawie ustawy - Prawo zamówień publicznych. Popierając również postulaty zawarte w piśmie SEP także zwróciły uwagę, że przedmiot zamówienia pod względem skali, złożoności oraz stopnia skomplikowania - pierwszy i jedyny taki projekt realizowany na terenie Rzeczypospolitej Polskiej – wymaga udziału ekspertów światowej klasy, którzy muszą się legitymować wysokimi wymaganiami kompetencyjnymi: unikatowym doświadczeniem, kwalifikacjami oraz doskonałą wiedzą techniczną. Jednocześnie zwrócono uwagę na generalnie wysokie warunki udziału w tym postępowaniu i sporny warunek komunikowania się w języku polskim na wysokim poziomie znajomości języka branżowego co znacznie ich zdaniem utrudnia a niekiedy wręcz uniemożliwia wielu polskim firmom ubieganie się o to zamówienie, albowiem wykonawcy mogą nie być w stanie na rynku polskim znaleźć ekspertów łączących doświadczenie z komunikacją w języku polskim. Zdaniem tych organizacji, w tym zrzeszających firmy wykonujące usługi nadzoru, w tym konkretnym postępowaniu, sporne wymaganie prowadzić będzie do istotnego ograniczenia konkurencji i w efekcie wyeliminowania polskich firm, które mogłyby uczestniczyć w postępowaniu z udziałem partnerów zagranicznych posiłkując się ich potencjałem i doświadczeniem zdobytym w ramach inwestycji przynajmniej porównywalnych, realizowanych w ostatnich latach w lokalizacjach na całym świecie. Zdaniem wskazanych organizacji w tym konkretnym postępowaniu istotniejsze niż wymóg formalny znajomości języka polskiego jest zapewnienie doświadczenia personelu, a obecność tłumacza jest rozwiązaniem, które umożliwia skuteczną komunikację. Izba Gospodarcza Transportu Lądowego zwróciła też uwagę na poziom usług wyspecjalizowanych tłumaczy doświadczonych w realizacji wielu zadań w ramach międzynarodowych projektów znacząco wyższy niż przed wejściem Polski do UE.
KIO, mając na uwadze stanowisko Zamawiającego jak i Odwołującego oraz Uczestników po jego stronie wspierane odpowiednio stanowiskami cytowanych Stowarzyszeń zawodowych uznała, że w odniesieniu do stanowiska Przedstawiciela GIK lub Zastępcy Przedstawiciela GIK sporne wymaganie – określone alternatywnie - odpowiada rzeczywistym potrzebom Zamawiającego wynikającym z planowanej realizacji przedmiotu zamówienia i uzasadnia konieczność zapewnienia, aby co najmniej jeden ze wskazanych do kluczowych funkcji, Przedstawiciel GIK lub Zastępca Przedstawiciela GIK posługiwał się sprawnie językiem polskim, w stopniu umożliwiającym skuteczną komunikację oraz należyte wykonywanie obowiązków kontraktowych. Tym samym w takim zakresie Izba uznała brak podstaw do kwestionowania warunku w odniesieniu do tych stanowisk w kontekście jego uzasadnienia, proporcjonalności i niezbędności.
Natomiast za nadmiarowe Izba uznała wymaganie w odniesieniu do dwóch pozostałych ekspertów, a mianowicie co do Szefa nadzoru Robót Budowlanych (rozdział VI pkt 4.2.4 lit. f) SWZ) oraz Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (…) (rozdział VI pkt 4.2.5 lit. d) SWZ). W tym przypadku Izba mając na uwadze wskazywany przez Strony i Uczestników Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej jak również Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii, zgodziła się z wykonawcami, że w myśl tych przepisów ograniczenie w UE w dostępie do zatrudnienia ze względu na znajomość języka stanowi wyjątek. Ze stanowiska Zamawiającego wyrażonego w odpowiedziach, w tym na pytania wykonawców wynika, że motywacją do wprowadzenia wymagania posługiwania się językiem polskim są względy organizacyjne, które to względy są możliwe do wyeliminowania – tak jak przy realizacji innych wskazywanych przez wykonawców dużych projektach infrastrukturalnych – za pomocą profesjonalnych tłumaczy. Izba zwraca uwagę, że zarówno ustawa o języku polskim jak i ustawa - Prawo zamówień publicznych nie stanowi przeszkody w korzystaniu z usług lub zatrudnianiu cudzoziemców. Zdaniem KIO, Zamawiający, w zakresie tych stanowisk nie wykazał, aby konieczność posługiwania się językiem polskim była niezbędna z uwagi na charakter pełnionych funkcji. Brak znajomości języka polskiego przez wskazany personel może powodować pewne utrudnienie w komunikacji ze względu na udział tłumacza, ale nie można z tego utrudnienia wywodzić, że to spowoduje nienależyte wykonanie zamówienia czy tak istotne opóźnienie w realizacji inwestycji i jej zakończeniu powodujące szkody finansowe w kwocie 400 mln zł w stosunku miesięcznym na co wskazywał na rozprawie Zamawiający w związku z zarzutami podnoszonymi w sprawie o sygn. akt: KIO 3402/25. Niewątpliwie kwestia kosztów tłumaczeń i ich skalkulowania w cenie oferty dotyczy wykonawcy i konkurencyjności jego oferty. Izba – w związku z obawami wyrażanymi na rozprawie przez Zamawiającego - zwraca również uwagę, że także w postępowaniu administracyjnym w tym przed sądami administracyjnymi przewidziano istotną rolę dla tłumacza, niezależnie od znajomości języka polskiego przez stronę postępowania czy innych uczestników. Izba także uznała, że przedłożona (zastrzeżona jako tajemnica przedsiębiorstwa) korespondencja z firmami z Wielkiej Brytanii nie dowodzi, że w przypadku tych stanowisk komunikacji w innym języku niż język polski spowoduje ryzyko znaczących opóźnień w realizacji tego przedsięwzięcia w powiązaniu ze skalą oraz stopniem złożoności i strategicznego znaczenia tej inwestycji.
Izba podkreśla, że oceniając dany warunek musi mieć na uwadze przepisy ustawy Pzp, w tym wskazany art. 112 ust,1 Pzp i względy organizacyjne posługiwania się językiem polskim na wymaganym stopniu, która to motywacja wynika ze stanowiska Zamawiającego nie może być kluczowym warunkiem, aby w odniesieniu do tych dwóch wskazanych stanowisk (Szefa Nadzoru Robót Budowlanych (rozdział VI pkt 4.2.4 lit. f) SWZ) oraz Kierownika ds. zgodności z Wymaganiami Certyfikacyjnymi dla Lotnisk (…) (rozdział VI pkt 4.2.5 lit. d) SWZ) to wymaganie stanowiło bezwzględny warunek udziału w tym postępowaniu w sytuacji gdy te względy są możliwe do wyeliminowania – tak jak przy realizacji innych wskazywanych przez wykonawców dużych projektach infrastrukturalnych – za pomocą profesjonalnych tłumaczy. Izba zauważa, że to stanowisko Zamawiającego zostało uwzględnione w przypadku Przedstawiciela GIK i Zastępcy Przedstawiciela GIK z uwagi na konieczność skutecznej komunikacji z instytucjami rządowymi i centralnymi, organami samorządowymi czy instytucjami infrastrukturalnymi i branżowymi. Izba też zwraca uwagę, że to Stowarzyszenie Ekonomiki Transportu w piśmie z 10.09.2025 r. wskazuje na możliwe rozwiązanie na gruncie aktualnych przepisów ustawy Pzp, a mianowicie – na wprowadzenie mechanizmów punktowych premiujących udział polskich specjalistów, przykładowo w ramach kryteriów oceny ofert.
W konkluzji Izba stwierdza, że zarzut podnoszony w odwołaniach jest częściowo zasadny. Zamawiający formułując wymagania dotyczące znajomości języka polskiego przez wskazanych członków Personelu Stałego (Szefa nadzoru Robót Budowlanych i Kierownika ds. zgodności), bez dopuszczenia możliwości korzystania z usług tłumacza, naruszył przepisy art. 112 ust. 1 Pzp w zw. z art. 116 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp. Wymóg znajomości języka polskiego przez tych członków Personelu mógł być oceniony przez wykonawców jako ograniczenie konkurencji, a nie jako racjonalny środek zapewniający prawidłową realizację kontraktu w warunkach krajowych czy jako środek pozostający w bezpośrednim związku z charakterem zamówienia, jego strategicznym znaczeniem.
Podnoszony w odwołaniu o sygn. akt: KIO 3252/25 zarzut naruszenia art. 241 ust. 1 - 3 Pzp w zw. z art. 242 ust. 2 pkt 5 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp podlega oddaleniu.
Wskazany zarzut dotyczy postanowienia w SWZ w Rozdziale XIX, pkt 6.1.2. lit. a) i lit. b) w tabeli. W myśl spornych postanowień w przypadku Personelu Zmiennego – członek Personelu Zmiennego GIK wymieniony w pkt 5.2. „Punkty zostaną przyznane osobom, które spełniają niezależnie następujące kryteria”:
a.„w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu wyznaczonego na składanie ofert w Postępowaniu, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi dla zadania polegającego na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego lotniska lub infrastruktury lotniskowej lub obiektów lotniskowych, które były zrealizowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym usługa ta musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 50 mln PLN netto”,
b.„w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu wyznaczonego na składanie ofert w Postępowaniu, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji co najmniej 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi dla zadania polegającego na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego lotniska lub infrastruktury lotniskowej lub obiektów lotniskowych, które były zrealizowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym usługa ta musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 50 mln PLN netto i pełnił taką samą funkcję lub realizował zadania, jakie są powiązane ze stanowiskiem, do którego został wskazany, zgodnie z pkt 5.2.5 OPZ”,
c.„w okresie ostatnich 15 lat przed upływem terminu składania ofert, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy brał udział w realizacji 1 usługi, która polegała na pełnieniu nadzoru nad robotami budowlanymi, które były realizowane na podstawie umowy o zamówienie publiczne zawartej w oparciu o przepisy ustawy Pzp, polegającymi na budowie nowego lub rozbudowie istniejącego obiektu przemysłowego, użyteczności publicznej lub infrastruktury transportowej. Przy czym:
•nadzór obejmował co najmniej dwie umowy o wykonanie robót budowlanych w ramach tego samego zadania inwestycyjnego,
•usługa musi dotyczyć robót budowlanych, których łączna wartość zakończonych lub odebranych świadectwem przejęcia dla całości robót (w rozumieniu FIDIC) lub protokołem odbioru końcowego robót lub dokumentem równoważnym, wyniosła co najmniej 750 mln PLN netto”.
Wykonawca w odwołaniu domaga się wykreślenia z opisu podkryterium „Doświadczenie Personelu Zmiennego (DPZ)” wymogów związanych z miejscem realizacji inwestycji („Rzeczpospolita Polska”) oraz reżimu prawnego, stanowiącego podstawę realizacji inwestycji („umowa o zamówienie publiczne zawarta w oparciu o przepisy ustawy Pzp”).
W myśl wskazanego art. 241 ust. 1 - 3 Pzp:
„1. Kryteria oceny ofert muszą być związane z przedmiotem zamówienia.
2. Związek kryteriów oceny ofert z przedmiotem zamówienia istnieje wówczas, gdy kryteria te dotyczą robót budowlanych, dostaw lub usług, będących przedmiotem zamówienia w dowolnych aspektach oraz w odniesieniu do dowolnych etapów ich cyklu życia, w tym do elementów składających się na proces produkcji, dostarczania lub wprowadzania na rynek, nawet jeżeli elementy te nie są istotną cechą przedmiotu zamówienia.
3. Kryteria oceny ofert nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy, w szczególności jego wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub finansowej”.
Z kolei w myśl art. 242 ust. 2 pkt 5 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp:
„2. Kryteriami jakościowymi mogą być w szczególności kryteria odnoszące się do: (…)
5) organizacji, kwalifikacji zawodowych i doświadczenia osób wyznaczonych do realizacji zamówienia, jeżeli mogą one mieć znaczący wpływ na jakość wykonania zamówienia; (…)
Przede wszystkim kwestionowane przez Odwołującego kryterium jest związane – jak wymaga cytowany przepis - z przedmiotem zamówienia. Ponadto wymóg dotyczący realizacji zamówienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bądź wykonywania umowy zawartej w oparciu o przepisy ustawy PZP, został zastosowany tylko w odniesieniu do wskazanych (nie wszystkich) członków Personelu Zmiennego, których doświadczenie i kwalifikacje Zamawiający uznał za kluczowe do właściwej realizacji kontraktu. Wymóg ten – jak wskazał Zamawiający - nie został przewidziany m.in. w odniesieniu do członków Personelu Stałego. Izba zgodziła się z Zamawiającym, że sposób sformułowania tego kryterium nie ma charakteru dyskryminującego ani nie prowadzi do nierównego traktowania wykonawców. W tym przypadku wymóg posiadania doświadczenia części Personelu (zmiennego) w nadzorowaniu inwestycji prowadzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynika z celowości zapewnienia znajomości przez część personelu krajowych realiów realizacji zamówienia, w tym obowiązujących regulacji prawa polskiego. Także podkreślenia wymaga, że sporne podkryterium nie dotyczy warunku udziału w postępowaniu, lecz odnosi się do kryteriów oceny ofert, i z tego powodu nie można twierdzić, że to podkryterium prowadzi do ograniczenia dostępu do zamówienia. Tak jak wskazywał Zamawiający, wykonawca, który nie dysponuje Personelem Zmiennym o określonym doświadczeniu, nadal może skutecznie ubiegać się o udzielenie zamówienia. Ewentualne różnice w poziomie kwalifikacji personelu znajdą odzwierciedlenie wyłącznie na etapie oceny ofert. Takie rozwiązanie należy postrzegać nie jako „dyskryminacyjne”, lecz jako sprzyjające uczciwej konkurencji, umożliwiające udział w postępowaniu szerokiemu gronu wykonawców, przy jednoczesnym zapewnieniu Zamawiającemu możliwości wyboru oferty najlepiej odpowiadającej jego uzasadnionym potrzebom.
W konkluzji Izba stwierdza, że wbrew twierdzeniom Odwołującego, sposób sformułowania przedmiotowego kryterium nie ma charakteru dyskryminującego ani nie prowadzi do nierównego traktowania wykonawców. Tym samym naruszenia art. 241 ust. 1 - 3 Pzp w zw. z art. 242 ust. 2 pkt 5 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp podlega oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 575 Ustawy Prawa zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy poz. 2437) uwzględniając w sprawie o sygn. akt KIO 3252/25 jego § 7 ust.2 pkt 1 i ust. 3. Mając na uwadze § 5 rozporządzenia i jego pkt 2 Izba nie uwzględniła wniosku wykonawcy Arcadis w sprawie o sygn. akt: KIO 3252/ 25 o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania odwoławczego tytułem wnioskowanych w spisie kosztów z 15.09.2025 r. kosztów dojazdu na posiedzenie i rozprawę w kwocie 779,70 zł oraz kosztów noclegu w kwocie 579,04 zł w dniu 16.09.2025 r. W myśl wskazanego § 5 pkt do kosztów postępowania odwoławczego zalicza się uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego m.in. (lit. a) koszty związane z dojazdem na wyznaczone posiedzenie i rozprawę oraz inne uzasadnione wydatki (lit. d). Jednakże w tej sprawie wnoszący odwołanie wykonawca ma siedzibę w Warszawie (Al. Jerozolimskie 142b, 02305 Warszawa) podobnie siedzibę w Warszawie ma Kancelaria Krynicki, Dajczer, Kamiński, Heromiński Spółka Partnerska Radców Prawnych (ul. Nowy Świat 35 lok. 8, 00-029 Warszawa) z której zostali umocowani pełnomocnicy do reprezentowania wykonawcy. Tym samym Izba nie miała podstaw do uwzględnienia wnioskowanych wyżej kosztów jako zasadnych, albowiem siedziba KIO jest także w Warszawie.
Mając powyższe na uwadze, Krajowa Izba Odwoławcza orzekła jak w sentencji wyroku.
....................................................
....................................................
....................................................
Otrzymuj raz w tygodniu aktualne informacje
o zmianach w prawie oraz komentarzach ekspertów
Otrzymasz darmowy e-book w prezencie!
„Podpis zaufany i podpis osobisty – najważniejsze informacje o podpisach elektronicznych w PZP"