Sygn. akt: KIO 3027/25
KIO 3052/25
WYROK
Warszawa, dnia 10 września 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Elżbieta Dobrenko
Protokolant: Tomasz Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej:
1.w dniu 21 lipca 2025 r. przez wykonawcę Remondis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie (sygn. akt KIO 3027/25),
2.w dniu 21 lipca 2025 r. przez wykonawcę Alba Dolny Śląsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu (sygn. akt KIO 3052/25)
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Zarząd Oczyszczania Miasta
w Warszawie
przy udziale uczestników po stronie odwołującego:
1.wykonawcy Polsuper Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie
w postępowaniu o sygn. akt KIO 3027/25 oraz KIO 3052/25;
2.wykonawcy MR Road Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Warszawie w postępowaniu o sygn. akt KIO 3027/25;
3.wykonawcy Alba Dolny Śląsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
we Wrocławiu w postępowaniu o sygn. akt KIO 3027/25;
4.wykonawcy Wojciecha Byśkiniewicz, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B.W. w postępowaniu o sygn. akt KIO 3027/25;
5.wykonawcy Prezero Bałtycka Energia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie w postępowaniu o sygn. KIO 3027/25;
6.wykonawcy Fagus Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie
w postępowaniu o sygn. akt KIO 3027/25;
7.wykonawcy Remondis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie w postępowaniu o sygn. akt KIO 3052/25
orzeka:
1.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów 1 oraz 3 odwołania
w postępowaniu o sygn. akt KIO 3027/25.
2.W pozostałym zakresie oddala odwołanie w postępowaniu o sygn. akt KIO 3027/25.
3.Kosztami postępowania w postępowaniu o sygn. akt KIO 3027/25 obciąża wykonawcę Remondis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie i zalicza
w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez wykonawcę Remondis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie tytułem wpisu od odwołania.
4.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów 4 oraz 5 odwołania
w postępowaniu o sygn. akt KIO 3052/25
5.Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutu nr 3 w postępowaniu o sygn. akt KIO 3052/25
i nakazuje zamawiającemu Zarządowi Oczyszczania Miasta w Warszawie modyfikację postanowień z § 7 ust. 1 pkt 1-8 oraz § 7 ust. 2 pkt 1 Wzoru umowy poprzez określenie kar umownych wyłącznie za jedno uchybienie w szczególności wykreślenie uprawnienia zamawiającego do pomniejszenia wynagrodzenia oraz naliczanie ich proporcjonalnie do długości trasy objętej nieprawidłowością.
6.W pozostałym zakresie oddala odwołanie w postępowaniu o sygn. akt KIO 3052/25.
7.Kosztami postępowania w sprawie o sygn. akt KIO 3052/25 obciąża zamawiającego Zarząd Oczyszczania Miasta w Warszawie w 1/3 oraz wykonawcę Alba Dolny Śląsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu w 2/3 i:
7.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 złotych (piętnaście tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez wykonawcę
Alba Dolny Śląska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 złotych (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), poniesioną przez ww. wykonawcę tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 1795,00 złotych (jeden tysiąc siedemset dziewięćdziesiąt pięć złotych zero groszy), poniesioną przez ww. wykonawcę tytułem noclegu oraz kwotę 851,00 złotych (osiemset pięćdziesiąt złotych zero groszy), poniesioną przez ww. wykonawcę tytułem dojazdu na wyznaczone posiedzenie i rozprawę;
7.2.zasądza od zamawiającego Zarządu Oczyszczania Miasta w Warszawie na rzecz wykonawcy Alba Dolny Śląsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu kwotę 7 080,00 złotych (siedem tysięcy osiemdziesiąt złotych zero groszy).
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: …………………..…..
Sygn. akt: KIO 3027/25
KIO 3052/25
Uzasadnienie
Zamawiający Zarząd Oczyszczania Miasta w Warszawie, dalej: „zamawiający” prowadzi,
na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, dalej: „ustawa Pzp” postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego pn.: „Kompleksowe mechaniczne oczyszczanie jezdni ulic m.st. Warszawy w sezonie zimowym
i letnim w latach 2026-2029”, dalej: „postępowanie”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
z dnia 10 lipca 2025 r. pod numerem 451353-2025.
I.KIO 3027/25
21 lipca 2025 r. wykonawca Remondis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Warszawie, dalej „odwołujący” wniósł odwołanie wobec warunków zamówienia ustalonych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez zamawiającego – Miasto st. Warszawa – Zarząd Oczyszczania Miasta, w trybie przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem jest „Kompleksowe mechaniczne oczyszczanie jezdni ulic m.st. Warszawy w sezonie zimowym i letnim w latach 2026-2029”.
Odwołujący zarzucił, że toku postępowania naruszono następujące przepisy:
1. art. 439 ust. 1 Pzp w zw. z art. 439 ust. 2 pkt 1 i 4 Pzp w zw. z art. 3531 oraz art. 5 kc w zw. z art. 8 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp poprzez określenie warunków zamówienia
w sposób naruszający ww. przepisy i prowadzący do naruszenia równowagi stron umowy oraz nieumożliwiający zapewnienia ekwiwalentności świadczeń stron umowy
i zniwelowania ryzyk związanych ze zmianami kosztów wykonania zamówienia publicznego w zakresie, w jakim w §12 ust. 6 pkt 2 Umowy Zamawiający wskazuje, że wyliczenie średniej arytmetycznej miesięcznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez GUS następować będzie z uwzględnieniem okresu referencyjnego „Poprzedni miesiąc = 100”, co uniemożliwi wykazanie wymaganego dla uruchomienia klauzuli waloryzacyjnej minimalnego poziomu wzrostu cen, pomimo tego że ceny nadal będą rosły w kolejnych latach, co w konsekwencji czyni projektowaną przez Zamawiającego klauzulę waloryzacyjną związaną ze zmianą cen materiałów lub kosztów pozorną, niezgodną z celem, jakiemu klauzula ma służyć (§12 ust. 6 Umowy);
2. art. 99 ust. 1 i ust. 2 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp poprzez dokonanie opisu przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny i niewyczerpujący oraz nieuwzgledniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty oraz oszacowanie kosztów realizacji przedmiotu zamówienia, a także w sposób utrudniający uczciwą konkurencję, w zakresie w jakim Zamawiający przewiduje, że wykonawca otrzyma wynagrodzenie za zlecone i odebrane przez Zamawiającego prace według cen jednostkowych określonych w wykazie cen jednostkowych dla danego rejonu, które zostały ukształtowane jako ceny za wykonywanie poszczególnych czynności składających się na letnie oczyszczanie i zimowe utrzymanie oraz wymaga od wykonawcy posiadania
i utrzymywania stałego zapasu środków oraz pozostawania w gotowości do świadczenia usług przez cały okres obowiązywania umowy:
a. bez jednoczesnego przewidzenia jakiegokolwiek wynagrodzenia za pozostawanie przez wykonawcę w gotowości w sezonie zimowym,
b.z określeniem gwarantowanego zakresu prac w sezonie zimowym w sposób nieprecyzyjny („6 akcji sprzątania” albo „6 akcji zapobiegania i likwidacji śliskości zimowej” w sezonie), bez wskazania, jakiego rodzaju prace na pewno zostaną zlecone, bez gwarancji rozplanowania tych zleceń na poszczególne miesiące sześciomiesięcznego okresu trwania sezonu zimowe i bez wyodrębnienia odpowiedniej pozycji w formularzu ofertowym dla wyceny sprzątania 1 km jezdni ulicy w okresie zimowym, który jest znacznie droższy niż sprzątanie 1 km jezdni w okresie letnim, co uniemożliwia oszacowanie kosztów realizacji zamówienia i uwzględnienie ich w cenie oferty, a w efekcie powoduje, że ustalone przez zamawiającego wynagrodzenie jest nieadekwatne do zakresu świadczenia, a oferty czyni nieporównywalnymi (§ 5 ust. 3 Umowy oraz ust. 1 pkt 2 części III Załącznika nr 1 do Umowy);
3. art. 112 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 4 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp poprzez zaniechanie ofert składanych przez wykonawców. wprowadzenia przez Zamawiającego, jako jednego
z warunków udziału w postępowaniu, warunku dotyczącego dysponowania przez wykonawcę odpowiednimi zdolnościami technicznymi, tj. wyposażeniem technicznym, określonym przez zamawiającego w załączniku nr 13 do Umowy z jednoczesnym wskazaniem, że wyposażenie techniczne powinno być zlokalizowane w odpowiedniej odległości, od granic regionu, w jakim wykonawca ma świadczy usługę (np. 15 km), co prowadzić może do sytuacji, w której (właśnie na skutek braku formalnego narzucenia lokalizacji wyposażenia i braku weryfikacji jego istnienia na etapie Postępowania) wymagane przez Zamawiającego wyposażenie techniczne w praktyce nie będzie wykorzystywane w ramach realizacji zamówienia, a koszt jego zapewnienia nie będzie ujmowany przez wykonawcę w kalkulacji ceny ofertowej, co dodatkowo prowadzić będzie do nieporównywalności.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu modyfikacji SWZ i Umowy poprzez:
1. zmianę §12 ust. 6 pkt 2 Umowy poprzez zmianę sposobu ustalania zmiany wynagrodzenia i poziomu wzrostu cen na taki, który byłby adekwatny do celu, jakiemu służyć ma klauzula waloryzacyjna, czyli np. poprzez odnoszenie się do miesięcznych wskaźników wzrostów cen, gdzie okresem referencyjnym byłby okres: „Analogiczny miesiąc poprzedniego roku = 100” zamiast obecnie wskazanego w klauzuli waloryzacyjnej okresu: „Poprzedni miesiąc = 100”;
2. wprowadzenie:
a. w kosztorysie i wykazie cen jednostkowych dla rejonu oprócz cen jednostkowych za zrealizowanie określonych elementów przedmiotu zamówienia w zakresie letniego oczyszczania i zimowego utrzymania odrębnej ceny jednostkowej za pozostawanie przez wykonawcę w gotowości do świadczenia usług w okresie zimowym,
lub
b. w kosztorysie i wykazie cen jednostkowych odrębnej pozycji, w której wykonawcy mieliby wycenić sprzątanie 1 km jezdni ulicy w okresie zimowym obok wyceny 1 km jezdni w okresie letnim, przy jednoczesnym wskazaniu, że Zamawiający gwarantuje zlecenie w każdym sezonie zimowym co najmniej 6 prac polegających na sprzątaniu jezdni (gwarantowane minimum), a akcje polegające na zapobieganiu i likwidacji śliskości zimowej będą zlecane dodatkowo, w zależności od warunków atmosferycznych i nie będą wchodziły do puli prac gwarantowanych.
3. Wprowadzenie przez Zamawiającego jako jednego z warunków udziału w postępowaniu, warunku dotyczącego dysponowania przez wykonawcę odpowiednimi zdolnościami technicznymi, tj. wyposażeniem technicznym, określonym przez zamawiającego
w załączniku nr 13 do Umowy z jednoczesnym wskazaniem, że wyposażenie techniczne powinno być zlokalizowane w odpowiedniej odległości, od granic regionu, w jakim wykonawca ma świadczyć usługę (np. 15 km).
Odwołujący wskazał dodatkowo, że wskazane powyżej żądania obejmują także konieczność ewentualnej modyfikacji innych postanowień zawartych w dokumentach zamówienia, które nie zostały wprost wyartykułowane w żądaniu, ale stanowią konsekwencję lub wynikają wprost
z żądanych zmian, w związku z czym również powinny zostać wprowadzone.
II.KIO 3052/25
21 lipca 2025 r. wykonawca Alba Dolny Śląsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą we Wrocławiu, dalej „odwołujący” wniósł odwołanie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez Miasto Stołeczne Warszawa – Zarząd Oczyszczania Miasta w trybie przetargu nieograniczonego na usługi pn.: „Kompleksowe mechaniczne oczyszczanie jezdni ulic m.st. Warszawy w sezonie zimowym i letnim w latach 2026-2029”. Odwołanie jest wnoszone wobec treści ogłoszenia o zamówieniu oraz treści dokumentów zamówienia.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu:
1.naruszenie art. 99 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 16 p.z.p., art. 17 ust. 1 p.z.p. i w zw. z art. 8 ust. 1 p.z.p., art. 3531 k.c., art. 5 k.c., art. 487 § 2 k.c. poprzez nadużycie pozycji dominującej Zamawiającego i sformułowanie opisu przedmiotu zamówienia w sposób nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty, skutkujący uniemożliwieniem rzetelnej kalkulacji ceny oferty oraz ukształtowanie postanowień Wzoru Umowy co do sposobu wynagrodzenia usługi stanowiącej przedmiot zamówienia w zakresie zimowego utrzymania w sposób, który nie przewiduje wypłaty wynagrodzenia w zamian za istotną część świadczenia Wykonawcy, tj. brak wynagrodzenia za utrzymywanie wymaganego potencjału technicznego, w tym minimalnej liczby jednostek sprzętowych przeznaczonych do realizacji przedmiotu umowy, określonej w załączniku nr 11 oraz za zapewnienie stacji solankowych oraz wymaganej ilości środków do zapobiegania i likwidowania śliskości zimowej, co stanowi naruszenie zasady ekwiwalentności świadczeń, zasad współżycia społecznego oraz podstawowych zasad udzielania zamówień publicznych;
2. naruszenie art. 433 pkt 4 p.z.p. w zw. z art. 16 p.z.p., art. 17 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 8 ust. 1 p.z.p., art. 3531 k.c., art. 5 k.c., art. 487 § 2 k.c. poprzez zaniechanie określenia we Wzorze Umowy minimalnej gwarantowanej wartości lub wielkości świadczenia stron;
3. naruszenie art. 99 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 16 p.z.p. i art. 8 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 5 k.c., art. 3531 k.c., art. 487 § 2 k.c., art. 483 § 1 k.c. i art. 484 k.c., art. 5 k.c. poprzez sformułowanie postanowień Wzoru Umowy w zakresie kar umownych w sposób sprzeczny z tymi przepisami zarówno z uwagi na rażące wygórowanie kar umownych, prowadzące do pozbawienia wykonawcy wynagrodzenia za zrealizowane usługi z jednoczesnym obowiązkiem zapłaty na rzecz zmawiającego kary umownej jak też wprowadzenie do
§ 7 wzoru umowy kilku kar umownych z tytułu tego samego zdarzeni, co narusza zasady współżycia społecznego oraz równowagę stron umowy i stanowi o nadmiernym obciążeniu wykonawców ryzykiem kontraktowym, narusza zasadę proporcjonalności oraz utrudnia uczciwą konkurencję wykonawców;
4. naruszenie art. 439 ust. 1 i ust. 2 pkt 1) p.z.p. w zw. z art. 99 ust. 1 i 4 p.z.p., art. 16 pkt
1) i 3) p.z.p., art. 17 ust. 1 p.z.p. oraz art. 3531 k.c. oraz art. 5 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 p.z.p. poprzez ukształtowanie warunków zamówienia w sposób nieuwzględniający wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty oraz naruszający równowagę stron umowy, niezapewniający ekwiwalentności świadczeń stron umowy
i powodujący przerzucenie na wykonawcę ryzyk związanych ze zmianą kosztów wykonywania przedmiotu zamówienia poprzez ustanowienie w § 12 ust. 6 Wzoru Umowy poziomu zmiany ceny materiałów lub kosztów związanych z realizacją zamówienia uprawniającego strony umowy do żądania zmiany wynagrodzenia w sposób, który czyni waloryzację wynagrodzenia iluzoryczną, a to z uwagi na wprowadzenie wymagania, aby średnia arytmetyczna ogłaszanych miesięcznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych dotyczących 12 następujących po sobie miesięcy w wyniosła więcej niż 101 lub mniej niż 99, podczas gdy takie uwarunkowania zasad waloryzacji wynagrodzenia nie uwzględnia aktualnego poziomu inflacji ani aktualnych prognoz co do poziomu inflacji w okresie realizacji zamówienia, nie pozwala na zapewnienie ekwiwalentności świadczeń stron umowy oraz nie niweluje ryzyk związanych ze zmianami kosztów wykonania zamówienia publicznego, co powoduje, że wprowadzenie ww. zapisów projektu umowy musi być uznane za naruszające zasady uczciwej konkurencji, proporcjonalności oraz równego traktowania stron stosunku zobowiązaniowego oraz zasady efektywności udzielania zamówień publicznych;
5. naruszenie art. 240 ust. 1 i 2 p.z.p., art. 241 ust. 1 i 2 p.z.p., art. 99 ust. 1 i 4 p.z.p. w zw.
z art. 8 ust. 1 p.z.p. i art. 3531 k.c. oraz art. 16 p.z.p., art. 17 ust. 1 p.z.p. poprzez ustanowienie pozacenowego kryterium oceny ofert – aspekt jakościowy – zaoferowanie sprzątania jezdni ulic w wariancie rozszerzonym, które opiera się wyłącznie na składanych przez wykonawców deklaracjach, co nie zapewnia zachowania zasad uczciwej konkurencji i przejrzystości postępowania.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu dokonania modyfikacji dokumentów zamówienia w sposób określony w uzasadnieniu poszczególnych zarzutów.
Odwołujący wskazał, że wniosek dotyczący modyfikacji dokumentów zamówienia obejmuje także zmiany dokumentacji postępowania wprost w żądaniu nie wskazane, ale konieczne do wprowadzenia z uwagi na zakres żądania wykonawcy – tj. zmiany będące konsekwencją żądanych zmian.
Ponadto odwołujący wniósł o obciążenie zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego, w tym o zasądzenie od Zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów zastępstwa procesowego przed Krajową Izbą Odwoławczą.
Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz stanowisk stron oraz uczestników postępowania odwoławczego, wyrażonych w pisemnych oraz ustnych stanowiskach, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołań, nie zawierały one braków formalnych.
Odwołujący wykazali posiadanie interesu w skorzystaniu ze środków ochrony prawnej, odwołujący są podmiotami zainteresowanymi złożeniem ofert w postępowaniu.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego w sprawie KIO 3027/25 po stronie odwołującego zgłosili wykonawcy: Polsuper Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Warszawie, MR Road Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Warszawie, Alba Dolny Śląsk Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą we Wrocławiu, W.B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B.W., Prezero Bałtycka Energia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, Fagus Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego w sprawie KIO 3052/25 po stronie odwołującego zgłosili wykonawcy: Polsuper Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Warszawie oraz Remondis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie.
Zgłoszenia spełniały warunki określone w art. 525 ust. 1 i ust 2 ustawy Pzp.
Przystępujący poparli stanowiska odwołujących.
W odpowiedzi na odwołania – pismach z 1 września 2025 r. zamawiający wniósł o ich oddalenie w całości.
Odwołujący w sprawie o sygn. akt KIO 3027/25 na posiedzeniu w dniu 5 września 2025 r. wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp
w zakresie zarzutu nr 1 oraz oświadczył, że cofa zarzut nr 3 odwołania.
Odwołujący w sprawie KIO 3052/25 w piśmie z 4 września 2025 r. podtrzymał odwołanie
w zakresie zarzutów nr 1 – 3, wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zarzutu nr 4, ponieważ wobec wprowadzonych przez zamawiającego 25 lipca 2025 r. modyfikacja SWZ, zgodnych z żądaniem odwołującego, stał się on bezprzedmiotowy oraz cofnął odwołanie
w zakresie zarzutu nr 5.
Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie KIO 3027/25 w zakresie zarzutu nr
1 odwołania oraz postępowanie odwoławcze w sprawie KIO 3052/25 w zakresie zarzut nr 4, na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp.
Stosowanie do art. 568 pkt 2 ustawy Pzp, Izba umarza postępowanie odwoławcze
w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne.
W związku z wprowadzeniem przez zamawiającego zmian w SWZ w związku z zarzutami odwołań oraz w związku z tym, że były zgodne z żądaniami odwołujących przesłał już istnieć tzw. substrat zaskarżenia. W związku powyższą okolicznością spór w zakresie zarzutu nr
1 odwołania w sprawie KIO 3027/25 oraz w zakresie zarzutu nr 4 w sprawie KIO 3052/25 stał się bezprzedmiotowy.
W związku z cofnięciem przez odwołujących zarzutu nr 3 – w sprawie o sygn. KIO 3027/25 oraz zarzutu nr 5 – w sprawie KIO 3052/25, Izba umorzyła postępowanie odwoławcze
w powyższym zakresie, na podstawie art. 568 pkt 1 ustawy Pzp.
Zgodnie z art. 520 ust. 1 ustawy odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy, a cofnięte odwołanie nie wywołuje skutków prawnych, jakie ustawa wiąże
z wniesieniem odwołania do Prezesa Izby.
Stosownie do art. 568 pkt. 1 ustawy Pzp, Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku cofnięcia odwołania.
Izba zaliczyła do materiału dowodowego spraw dokumenty pochodzące z akt sprawy odwoławczej, dokumenty dołączone do pism stron i uczestników postępowania oraz dokumenty złożone w postępowaniu odwoławczym.
Izba, na podstawie przekazanej dokumentacji postępowania ustaliła, że zamawiający prowadzi postępowanie, którego przedmiotem jest kompleksowe mechaniczne oczyszczanie jezdni ulic m. st. Warszawy w sezonie zimowym i letnim w latach 2026-2029.
Przedmiotem zamówienia jest kompleksowe mechaniczne oczyszczanie jezdni ulic m.st. Warszawy w sezonie zimowym i letnim w latach 2026 - 2029”
W Rozdziale III Opis Przedmiotu Zamówienia w pkt określono prace utrzymania zimowego:
„3. W zależności od pory roku oraz warunków atmosferycznych Wykonawca zobowiązuje się do wykonania prac:
1) Utrzymania zimowego obejmujących:
- zapobieganie i likwidowanie śliskości zimowej poprzez posypywanie i płużenie jezdni ulic
o kategorii drogi krajowej, wojewódzkiej, powiatowej i gminnej, po których kursuje miejska komunikacja zbiorowa, zgodnie z załącznikami nr 1 i 2 do wzoru umowy,
- sprzątanie jezdni ulic o kategorii drogi krajowej, wojewódzkiej i powiatowej, w przypadku wystąpienia warunków atmosferycznych pozwalających na wykonanie tego typu prac
i osiągnięcie wymaganego standardu zgodnie z załącznikiem nr 1 do wzoru umowy,
- doczyszczenie tras utrzymania zimowego po zakończeniu sezonu zimowego, w terminach wskazanych przez Zamawiającego, zgodnie z załącznikiem nr 1 do wzoru umowy.
W pkt § 2 ust. 2 pkt 1 w Załączniku nr 5 Wzór Umowy zostały określone terminy realizacji prac w sezonie zimowym
„Terminy realizacji prac:
1) sezon zimowy od 15 października do 14 kwietnia z wyjątkiem doczyszczania po sezonie zimowym, które w przypadku wystąpienia niekorzystnych warunków atmosferycznych, będzie mogło być wykonane przez Wykonawcę do 30 kwietnia.”
W Załączniku nr 1 do umowy Szczegółowe warunki realizacji oraz standardy jakościowe utrzymania zimowego w Części II określono obowiązki wykonawcy:
Wykonawca zobowiązany jest:
1. Dysponować całodobową łącznością z Zamawiającym za pośrednictwem sieci Internet, Platformy Spedio, telefonu oraz poczty elektronicznej. Ponadto Wykonawca zobowiązany jest do zapewnienia całodobowej łączności z osobą wyznaczoną do nadzoru i kontaktów
z Zamawiającym zgodnie z § 14 ust. 9 pkt. 1. Szczegóły dotyczące zaplecza technicznego określa załącznik nr 13 do umowy.
2. Posiadać i utrzymywać stały zapas środków do zapobiegania i likwidowania śliskości zimowej, wystarczający na zapewnienie ciągłości działań w sezonie zimowym tj.:
a) na początku sezonu zimowego (zgodnie z § 6 ust. 6 umowy) - minimum 10 posypań chlorkiem sodu (według sposobu obliczenia dla NaCl), w ramach obsługiwanych tras utrzymania zimowego, oraz zapasu CaCl2 (według sposobu obliczenia dla CaCl2):
- dla NaCl: min. liczba PS x 10 posypań x 7 Mg,
- dla CaCl2 : min. liczba PS x 3 działania posypania x 1,25 Mg,
b) w trakcie sezonu zimowego (po pierwszym działaniu podstawowym) - minimum 8 posypań
chlorkiem sodu (według sposobu obliczenia dla NaCl) oraz 1 posypanie mieszanką chlorku sodu z chlorkiem wapnia (według sposobu obliczenia dla NaCl +CaCl2):
- dla NaCl: min. liczba PS x 8 posypań x 7 Mg,
- dla NaCl + CaCl2 : min. liczba PS x 1 posypanie x 7 Mg,
c) od 1 marca - minimum 4 posypania chlorkiem sodu (według sposobu obliczenia dla NaCl)
oraz zapasu CaCl2 (według sposobu obliczenia dla CaCl2):
- dla NaCl: min. liczba PS x 4 posypań x 7 Mg,
- dla CaCl2 : min. liczba PS x 1 działanie posypania x 1,25 Mg.
Uwaga:
Przy założeniu maksymalnych dawek zgodnych z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 27.10.2005 r. w sprawie rodzajów
i warunków stosowania środków, jakie mogą być używane na drogach publicznych oraz ulicach i placach” (Dz. U. z 2005r. Nr 230, poz. 1960).
W przypadku niedysponowania CaCl2 a posiadania gotowego produktu mieszanki chlorku sodu z chlorkiem wapnia, wymaganej we wskazanych lit. b), należy zastosować następujący sposób obliczenia: min. liczba PS x 2 działań posypania x 7 Mg.
3. Dysponować liczbą jednostek sprzętowych zgodnie z załącznikiem nr 11 do umowy, w tym:
1) Pługoposypywarkami w liczbie … szt., spełniającymi niżej wymienione parametry:
a) podwozie spełniające normę emisji spalin min. EURO 6.
Uwaga:
Na żądanie Zamawiającego Wykonawca przedstawi Zamawiającemu dokument poświadczający spełnienie normy/poziomu emisji spalin min. EURO 6.
b) osprzęt umożliwiający stosowanie technologii polegającej na rozsypywaniu chlorku sodu zwilżonego solanką, mieszanką chlorku sodu z chlorkiem wapnia lub kruszywa, z wyłączeniem
napędu typu „koło wleczone” (tzw. „piąte koło”),
c) możliwość regulowania (od 2 m do 8 m) szerokości posypywania z kabiny, niezależnie
od prędkości pojazdu,
d) możliwość regulowania asymetrycznego posypywania z kabiny pojazdu,
e) możliwość regulowania gęstości posypywania z kabiny niezależnie od prędkości pojazdu,
f) lemiesz o szerokości roboczej minimum 2,5 m, zakończony końcówką gumową,
g) lemiesz pługa ze sterowaniem z kabiny kierowcy, oznakowany i wyposażony w sprawne
i działające światła obrysowe,
h)zamontowany czujnik płużenia – sygnalizujący funkcję pracy, pług opuszczony/nieopuszczony,
i) zamontowany czujnik posypu sygnalizujący funkcję pracy sypie/nie sypie,
j) zbiornik na solankę o pojemności min. 1,5 m3 oraz sprawny system zraszający środek przeznaczony do posypywania,
k) urządzenie zapewniające bezprzewodową łączność z bazą Wykonawcy,
l) plandekę zabezpieczającą środki do likwidowania i zapobiegania śliskości zimowej przed warunkami/czynnikami atmosferycznymi,
m) sprawny satelitarny system lokalizacji i kontroli pracy (GPS) zapewniający bieżącą lokalizację pojazdów z wykorzystaniem technologii GPS/GPRS, wraz ze stanem wszystkich podłączonych czujników, które muszą być zintegrowane i kompatybilne z osprzętem zamontowanym w pojeździe. Szczegółowe wymagania określa załącznik nr 4,
n) ostrzegawcze oświetlenie błyskowe koloru żółtego, w tym zespoloną lampę sygnalizacyjną
np. na dachu kabiny (typ BELKA) oraz z tyłu jednostki sprzętowej pojedynczą lampę świetlną,
o) widoczne oznakowanie Wykonawcy (logo lub nazwa).
2) Pługami w liczbie … szt., spełniającymi niżej wymienione parametry:
a) podwozia spełniające normę emisji spalin min. EURO 5
Uwaga:
Na żądanie Zamawiającego Wykonawca przedstawi Zamawiającemu dokument poświadczający spełnienie normy/poziomu emisji spalin min. EURO 5.
b) lemiesz o szerokości roboczej minimum 2,5 m, zakończony końcówką gumową,
c) lemiesz pługa ze sterowaniem z kabiny kierowcy, oznakowany i wyposażony w sprawne
i działające światła obrysowe,
d) zamontowany czujnik płużenia – sygnalizujący funkcję pracy opuszczony/nieopuszczony,
e) sprawny satelitarny system lokalizacji i kontroli pracy (GPS), zapewniający bieżącą lokalizację pojazdów z wykorzystaniem technologii GPS/GPRS, wraz ze stanem wszystkich podłączonych czujników, które muszą być zintegrowane i kompatybilne z osprzętem zamontowanym w pojeździe. Szczegółowe wymagania określa załącznik nr 4,
f) ostrzegawcze oświetlenie błyskowe koloru żółtego lub zespoloną lampę sygnalizacyjną np.
na dachu kabiny (typ BELKA) oraz widoczne oznakowanie Wykonawcy (logo lub nazwa firmy).
3) Jeden zestaw płużąco-sypiący do prac zimowego utrzymania m. in. na ulicach zastawionych przez parkujące samochody (dopuszcza się realizację przez pojazdy wolnobieżne np. typu ciągnik), spełniający niżej wymienione parametry:
a) osprzęt umożliwiający rozsypywanie chlorku sodu, mieszanki chlorku sodu z chlorkiem wapnia,
b) możliwość regulowania szerokości posypywania,
c) możliwość regulowania gęstości posypywania,
d) urządzenie zapewniające bezprzewodową łączność z bazą Wykonawcy,
e) lemiesz zakończony końcówką gumową o równych krawędziach,
f) szerokość robocza lemiesza powinna wynosić nie więcej niż 2 m,
g) sprawny satelitarny system lokalizacji i kontroli pracy (GPS).
4) Urządzeniami do:
a) załadunku środków w liczbie odpowiedniej do norm czasowych załadunku (chlorku sodu
i chlorku wapnia oraz kruszywa) i wyjazdu na akcję dla każdego zaplecza technicznego (bazy),
b) wytwarzania solanki (stacje/wytwornice solankowe) i napełniania zbiorników zamontowanych na pługoposypywarkach.
4. Wykonawca za pośrednictwem Platformy Spedio lub/i e-mail musi powiadomić Zamawiającego, jakie jednostki sprzętowe (z podaniem numerów rejestracyjnych) zostały skierowane, w ramach zadysponowanej akcji, na poszczególne trasy utrzymania zimowego.
5. Informować Zamawiającego o utrudnieniach mających wpływ na realizację zleconych prac.
6. Wykonawca, przed każdym sezonem zimowym, zobowiązuje się do aktualizacji załącznika nr 12, a w trakcie trwania sezonu musi informować na piśmie Zamawiającego o wszelkich zmianach sprzętu wykazanego w załączniku nr 12. Liczba zaktualizowanego sprzętu musi być zgodna z minimalną wymaganą liczbą sprzętu do realizacji zamówienia w poszczególnych sezonach. Zmiana sprzętu może być dokonana na inny, jednak o tych samych lub lepszych parametrach technicznych.
7. Wykonawca, po zakończeniu doczyszczenia tras utrzymania zimowego przed sezonem letnim, zobowiązany jest dostarczyć Zamawiającemu informację o zebranym urobku (zmiotki).
W części III Realizacja prac w ust. 1 pkt 2 Załącznika nr 1 do umowy Szczegółowe warunki realizacji oraz standardy jakościowe utrzymania zimowego zamawiający określił minimalny zakres prac zlecanych w sezonie zimowym:
„Zamawiający zleci nie mniej niż 6 akcji sprzątania, a w przypadku wystąpienia warunków zimowych, zamiast sprzątania akcje zapobiegania i likwidacji śliskości zimowej. Łączna wartość prac gwarantowanych w każdym sezonie zimowym jest nie niższa niż równowartość 6 akcji sprzątania.”
W Załączniku nr 5 do SWZ – Wzorze Umowy Nr w § 7 zamawiający przewidział:
„Zamawiający zastosuje odliczenia oraz obciąży Wykonawcę karami umownymi
w następujących przypadkach:
1. Kary umowne związane z utrzymaniem zimowym:
1) W przypadku, gdy Wykonawca w terminach określonych w załączniku nr 1, 2 (dotyczy akcji ALFA, BETA, BETA-S, INTERWENCJA, INTERWENCJA-BOCZNE JEZDNIE, INTERWENCJA-KRUSZYWO):
a) nie posypie co najmniej 90% szerokości jezdni ulicy zleconej trasy utrzymania zimowego lub zleconej części trasy utrzymania zimowego (w przypadku zlecenia dotyczącego części trasy);
b) nie odpłuży co najmniej 90% szerokości jezdni ulicy zleconej trasy utrzymania zimowego lub części zleconej trasy utrzymania zimowego (w przypadku zlecenia dotyczącego części trasy);
- wynagrodzenie Wykonawcy ustalone w oparciu o ceny jednostkowe netto wskazane
w załączniku nr 10, zostanie pomniejszone o 25% w odniesieniu do trasy utrzymania zimowego lub części zleconej trasy utrzymania zimowego (odcinka jezdni ulicy), na którym stwierdzono ww. nieprawidłowości.
2) W przypadku określonym w ust. 1 pkt 1, lit. a) i b) niniejszego paragrafu gdy Wykonawca nie poprawi (usunie) wskazanych przez Zamawiającego nieprawidłowości w ciągu 60 minut od zgłoszenia, Wykonawca nie otrzyma wynagrodzenia za całą trasę utrzymania zimowego, na której stwierdzone zostały nieprawidłowości w wykonywanych pracach (wskazane
w protokole kontroli). Zamawiający dodatkowo naliczy Wykonawcy zryczałtowaną karę umowną w wysokości:
a) 1 500,00 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych 00/100) od każdej zakwestionowanej trasy utrzymania zimowego (dot. akcji ALFA, BETA, BETA-S, INTERWENCJA),
b) 500,00 zł (słownie: pięćset złotych00/100)od każdego zakwestionowanego odcinka jezdni ulicy (dot. działań INTERWENCJA, INTERWENCJA-BOCZNE JEZDNIE, INTERWENCJA-KRUSZYWO w przypadku, gdy zlecony jest odcinek jezdni ulicy a nie cała trasa utrzymania zimowego),
c) 500,00 zł (słownie: pięćset złotych 00/100) od każdej zakwestionowanej trasy utrzymania zimowego w przypadku akcji, INTERWENCJA - BOCZNE JEZDNIE, INTERWENCJA –KRUSZYWO, gdy Zamawiający zleci całą trasę utrzymania zimowego.
3) Wyżej wymienione kary będą naliczane do czasu usunięcia nieprawidłowości, za każde rozpoczęte kolejne 60 min. zwłoki liczone od zgłoszenia Zamawiającego.
4) W przypadku, gdy Wykonawca w terminach określonych w załączniku nr 1 nie posypie co najmniej 90% szerokości jezdni ulicy trasy utrzymania zimowego - obejmującej niebezpieczne odcinki jezdni ulic (GAMMA) - nie otrzyma wynagrodzenia za całą trasę utrzymania zimowego obejmującą niebezpieczne odcinki jezdni ulic, na której zgłoszone zostały nieprawidłowości
w wykonywanych pracach, wskazane w protokole kontroli.
5) W przypadku określonym w ust. 1 pkt 4, gdy Wykonawca nie poprawi (usunie) wskazanych przez Zamawiającego nieprawidłowości w ciągu 30 minut od zgłoszenia, Zamawiający dodatkowo naliczy Wykonawcy zryczałtowaną karę umowną w wysokości 1 500,00 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych 00/100) od każdej zakwestionowanej trasy utrzymania zimowego obejmującej niebezpieczne odcinki jezdni ulic (GAMMA),
6) Wyżej wymienione kary będą naliczane do czasu usunięcia nieprawidłowości, za każde rozpoczęte kolejne 30 min. zwłoki, liczone od zgłoszenia Zamawiającego.
7) Za zwłokę w dojeździe w strefę zdefiniowanego obszaru ZERO lub REJON w normach czasowych, o których mowa w cz. III ust. 3 załącznika nr 1 do umowy (z wyjątkiem nieprzewidzianych zdarzeń losowych zaistniałych z przyczyn niezależnych od Wykonawcy), Zamawiający naliczy Wykonawcy zryczałtowaną karę umowną w wysokości 150,00 zł (słownie: sto pięćdziesiąt złotych 00/100) za każde rozpoczęte 30 minut zwłoki. Kara naliczana będzie w odniesieniu do każdej zwłoki jednostki sprzętowej, a łączna kara za zwłokę w odniesieniu do jednej zleconej akcji, dla jednej jednostki sprzętowej nie przekroczy 450,00 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt złotych 00/100) .
8) Zamawiający naliczy Wykonawcy karę umowną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych 00/100) za zasypanie, w trakcie wykonywania zleconych prac, terenów przyległych (chodników, trawników, przystanków ZTM itp.):
a) środkami do zapobiegania i likwidowania śliskości zimowej,
b) spłużonym śniegiem,
c) błotem pośniegowym.
Kara będzie naliczana od każdej trasy utrzymania zimowego lub części trasy utrzymania zimowego (w przypadku zlecenia dotyczącego części trasy), na której stwierdzono ww. zdarzenie.
9) Zamawiający naliczy Wykonawcy zryczałtowaną karę umowną w wysokości 1 000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych 00/100) za każdy stwierdzony przypadek:
a) dysponowania lub stosowania środków do zapobiegania i likwidowania śliskości zimowej przeznaczonych do realizacji umowy, niezgodnych z wymaganiami określonymi w części IV ust. 1 załącznika nr 1 (w przypadku kruszywa dodatkowo załącznika nr 2 w części III ust.
1 pkt. 1) do umowy,
b) stosowania środków do zapobiegania i likwidowania śliskości zimowej niezgodnych
z wydaną przez Zamawiającego dyspozycją/technologią za każde stwierdzone zdarzenie/jednostkę sprzętową, na której stwierdzono niewłaściwy środek. Poprawki w ramach zleconej akcji muszą być wykonywane środkiem do zapobiegania i likwidowania śliskości zimowej zgodnym z wydaną przez Zamawiającego dyspozycją,
c) braku solanki w ramach zleconych działań środkiem NaCl, w odniesieniu do każdej jednostki sprzętowej, na której była wymagana.
10) Za stwierdzony mniejszy niż wymagany zapas środków do zapobiegania i likwidacji śliskości zimowej Zamawiający naliczy Wykonawcy zryczałtowaną karę umowną,
w przypadku:
a) mniejszej ilości niż wymagana w załączniku nr 1 cz. II ust. 2 - w wysokości 10 000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych 00/100) za zdarzenie;
b) mniejszej ilości niż wymagana w załącznikunr2 cz. I (dotyczy kruszywa) - wwysokości1 000,00 zł (słownie: jeden tysiąc złotych 00/100) za zdarzenie.
11) W przypadku niezapewnienia Zamawiającemu dostępu do zaplecza technicznego lub do jednostki sprzętowej w celu przeprowadzenia kontroli wskazanej w § 6 ust. 6 lub ust. 8, Zamawiający naliczy karę umowną w wysokości 5 000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych 00/100) za zdarzenie.
12) W przypadku niewykonania w terminie określonym w załączniku 1 cz. III ust. 2 pkt 10
(z wyjątkiem niesprzyjających warunków atmosferycznych lub innych przyczyn niezależnych od Wykonawcy), pozimowego doczyszczania tras utrzymania zimowego, Zamawiający naliczy Wykonawcy karę umowną w wysokości 2 500,00 zł (słownie: dwa tysiące pięćset złotych 00/100) za każdy dzień zwłoki.
13) W przypadku realizacji prac doczyszczania tras utrzymania zimowego bez włączonego
i sprawnie działającego systemu zraszania w trakcie wykonywania robót, Zamawiający naliczy Wykonawcy karę umowną w wysokości 1 000,00 zł (słownie: jeden tysiąc złotych 00/100) od każdego zaistniałego zdarzenia.
14) Zamawiający naliczy Wykonawcy karę umowną w wysokości 1 000,00 zł (słownie: jeden tysiąc złotych 00/100) w przypadku stwierdzenia zanieczyszczania na terenach przyległych do powierzchni oczyszczanych lub pozostawienia urobku na oczyszczanej trasie. Kara będzie naliczana od każdej trasy, na której stwierdzono ww. zdarzenia.
15) Niezależnie od nałożonych kar Wykonawca zobowiązany jest do bezzwłocznego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w ramach zleconych prac, na własny koszt i ryzyko.
O usunięciu nieprawidłowości Wykonawca powiadomi Zamawiającego za pomocą Platformy Spedio lub/i e-mail. Prawidłowe wykonanie prac potwierdzone zostanie protokołem z rekontroli stwierdzającym usunięcie nieprawidłowości.
16) W przypadku niewykonania w wyznaczonym terminie lub nienależytego wykonania prac sprzątania jezdni ulic, Zamawiający naliczy Wykonawcy karę umowną w wysokości 1 500,00 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych 00/100). Kara będzie naliczana do momentu prawidłowego wykonania prac za każde rozpoczęte 24 godziny.”
I.KIO 3027/25
Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy Pzp, przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
Stosownie do przepisu art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp, Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty.
Odwołujący w zakresie zarzutu nr 2 odwołania kwestionował w szczególności fakt, iż zamawiający nie przewidział jakiegokolwiek wynagrodzenia za pozostawanie przez wykonawcę w gotowości w sezonie zimowym oraz określenie gwarantowanego zakresu prac w sezonie zimowym w sposób nieprecyzyjny („6 akcji sprzątania” albo „6 akcji zapobiegania
i likwidacji śliskości zimowej” w sezonie), bez wskazania, jakiego rodzaju prace na pewno zostaną zlecone, bez gwarancji rozplanowania tych zleceń na poszczególne miesiące sześciomiesięcznego okresu trwania sezonu zimowego i bez wyodrębnienia odpowiedniej pozycji w formularzu ofertowym dla wyceny sprzątania 1 km jedni ulicy w okresie zimowym, który jest znacznie droższy niż sprzątanie 1 km jezdni w okresie letnim.
Zamawiający w opisie przedmiotu zamówienia uwzględnił wymagania i okoliczności, które mają wpływ na sporządzenie oferty i określił:
1.jakie prace mają być wykonywane w okresie zimowym: zapobieganie i likwidowanie śliskości zimowej, sprzątanie jezdni i ulic, doczyszczanie tras utrzymania zimowego przed sezonem letnim,
2.wymagania na wypadek konieczności realizacji usług w okresie zimowym dysponowania odpowiednim sprzętem, tj.:
a. pługoposypywarkami (od kilku do kilkunastu sztuk, w zależności od części zamówienia),
b. pługami (od kilku do kilkunastu sztuk, w zależności od części zamówienia),
c. jednym zestawem płużąco-sypiącym do prac zimowego utrzymania m.in. na ulicach zastawionych przez parkujące samochody,
d. urządzeniami do załadunku środków w liczbie odpowiedniej do norm czasowych załadunku (chlorku sodu i chlorku wapnia oraz kruszywa) i wyjazdu na akcję dla każdego zaplecza technicznego (bazy),
e. urządzeniami do wytwarzania solanki (stacje/ wytwornice solankowe) i napełniania zbiorników zamontowanych na pługoposypywarkach;
3.wymaganie zapewnienia całodobowej dyspozytorni oraz operatorów ładowarek,
4.wymaganie zapewnienia personelu wykonującego prace polegające na oczyszczaniu jezdni ulic, zatrudnionego na podstawie umowy o pracę (załącznik nr 14 do Wzoru Umowy);
5.wymaganie posiadanie i utrzymywanie stałego zapasu środków do zapobiegania
i likwidowania śliskości zimowej, wystarczający na zapewnienie ciągłości działań w sezonie zimowym, w ilości wskazanej w dokumentacji,
6.wymaganie utrzymywania systemu łączności (załącznik nr 4 do Umowy) w celu komunikacji
z zamawiającym,
7.brak wymagania, aby personel oraz jednostki sprzętowe przeznaczone były jedynie na potrzeby zamawiającego, a wykonawca (w zależności od przyjętej organizacji prac) ma prawo przeznaczyć swój potencjał do wykonywania zadań na rzecz innych podmiotów,
8.określił gwarantowany zakres świadczenia w okresie zimowym: „Zamawiający zleci nie mniej niż 6 akcji sprzątania, a w przypadku wystąpienia warunków zimowych, zamiast sprzątania akcje zapobiegnia i likwidacji śliskości zimowej. Łączna wartość prac gwarantowanych w każdym sezonie zimowym jest nie niższa niż równowartość 6 akcji sprzątania”.
W ocenie Izby na podstawie opisanych przez zamawiającego ww. wymagań i okoliczności wykonawcy mają możliwość skalkulowania ceny oferty za zimowe utrzymanie, w tym uwzględnienie w cenie oferty kosztów stałych oraz przedstawienie ceny w formularzu zaproponowanym przez zamawiającego.
Zdaniem Izby, wprowadzenie, zgodnie z żądaniem odwołującego, w kosztorysie i wykazie cen jednostkowych dla rejonu oprócz cen jednostkowych za zrealizowanie określonych elementów przedmiotu zamówienia w zakresie letniego oczyszczania i zimowego utrzymania odrębnej ceny jednostkowej za pozostawanie przez wykonawcę w gotowości do świadczenia usług
w okresie zimowym lub w kosztorysie i wykazie cen jednostkowych odrębnej pozycji, w której wykonawcy mieliby wycenić sprzątanie 1 km jezdni ulicy w okresie letnim, przy jednoczesnym wskazaniu, że zamawiający gwarantuje zlecenie w każdym sezonie zimowym co najmniej
6 prac polegających na sprzątaniu jezdni (gwarantowane minimum), a akcje polegające na zapobieganiu i likwidacji śliskości zimowej będą zlecane dodatkowo, w zależności od warunków atmosferycznych i nie będą wchodziły do puli prac gwarantowanych stanowiłoby ułatwienie dla wykonawców. Jednakże w ocenie Izby, brak wyodrębnienia pozycji, w której wpisywane byłyby koszty stałe za gotowość świadczenia usługi czy też odrębnej pozycji,
w której wykonawcy wycenialiby sprzątanie 1 km jedni ulicy w okresie zimowym ze wskazaniem gwarantowanych zleceń nie oznacza, że doszło do naruszenia przez zamawiającego przepisu art. 99 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy Pzp oraz stanowi przeszkodę do skalkulowania wszystkich składników ceny, w tym kosztów stałych za gotowość świadczenia usługi w okresie zimowym i przedstawienia tak obliczonej ceny w formularzu zaproponowanym przez zamawiającego.
W ocenie Izby, wbrew stanowisku odwołującego, wykonawcy otrzymali informację co do gwarantowanego zakresu świadczenia, tak aby mieli możliwość skalkulowania kosztów stałych związanych z gotowością do świadczenia usług w okresie zimowym. Zamawiający
w załączniku nr 1 do umowy, w części III ust. 1 pkt 2 wskazał: „Zamawiający zleci nie mniej niż 6 akcji sprzątania, a w przypadku wystąpienia warunków zimowych, zamiast sprzątania akcje zapobiegnia i likwidacji śliskości zimowej. Łączna wartość prac gwarantowanych
w każdym sezonie zimowym jest nie niższa niż równowartość 6 akcji sprzątania”.
Zatem powyższa okoliczność nie jest przeszkodą w sporządzeniu rzetelnej kalkulacji cen ofertowych.
Zdaniem Izby, argumenty odwołującego dotyczące braku możliwości porównania ofert
i zapewnienia realnej możliwości dokonania oceny rzetelności kalkulacji cen ofertowych przez poszczególnych wykonawców nie jest przekonujący. Wykonawcy są tak samo traktowani,
w oparciu o opis przedmiotu zamówienia mogą odpowiednio skalkulowania wszystkich kosztów związanych z realizacją usługi zimowego utrzymania. O powyższym świadczy również fakt, że w uprzednio prowadzonych przez zamawiającego na analogicznych warunkach postępowaniach były składane oferty.
Wobec powyższych okoliczności zarzut nr 2 odwołania podlegał oddaleniu.
O kosztach postępowania Izba orzekła na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz art. § 8 ust.
2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. poz. 2437) mając na uwadze wynik postępowania.
Wobec oddalenia odwołania w całości koszty postępowania odwoławczego ponosi odwołujący.
II.KIO 3052/25
Zarzut nr 1
Zgodnie z art. 99 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp, przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
Stosownie do przepisu art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp, Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty,
3) proporcjonalny.
Przepis art. 17 ust. 1 ustawy Pzp stanowi: Zamawiający udziela zamówienia w sposób zapewniający:
1) najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację, oraz
2) uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.
Zgodnie z przepisem art. 3531 k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 5 k.c., nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Stosownie do art. 487 § 2 k.c., umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej.
Zgodnie z art. 8 ustawy Pzp, do czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia
23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Odwołujący zarzucił, że zamawiający dopuścił się naruszenia przepisów ustawy Pzp, gdyż
w zakresie płatności za usługi nie przewidział osobnej pozycji wynagrodzenia za utrzymanie wymaganego potencjału technicznego, w tym minimalnej liczby jednostek sprzętowych przeznaczonych do realizacji przedmiotu umowy, określonej w załączniku nr 11, za zapewnienie stacji solankowych oraz wymaganej ilości środków do zapobiegania i likwidacji śliskości zimowej oraz całodobowej łączności z zamawiającym.
Zamawiający oprócz cen jednostkowych, zawartych w załączniku nr 10 w pozycjach nr 10 i 11 – sprzątanie 1 km jezdni ulicy i zmywanie 1 km jezdni ulicy nie przewidział żadnego wynagrodzenia za utrzymywanie przez wykonawcę w gotowości sprzętu i środków do zapobiegania i likwidowania śliskości zimowej ani za pozostawanie w całodobowej łączności z zamawiającym.
W ocenie Izby, zamawiający w opisie przedmiotu zamówienia określił wymagania
oraz okoliczności, które mają wpływ na sporządzenie oferty: m. in. prace, które mają być wykonywane w okresie zimowym, konieczność dysponowania odpowiednim sprzętem
w trakcie realizacji usług w okresie zimowym, konieczność zapewnienia całodobowej dyspozytorni oraz operatorów ładowarek, zapewnienie personelu wykonującego prace oczyszczania jezdni ulic, zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, wymaganie posiadania i utrzymywania stałego zapasu środków do zapobiegania i likwidowania śliskości zimowej, wymaganie utrzymywania systemu łączności w celu komunikacji z zamawiającym, brak wymagania, aby personel oraz jednostki sprzętowe przeznaczone były jedynie na potrzeby zamawiającego, gwarantowany zakres świadczenia w okresie zimowym: „Zamawiający zleci nie mniej niż 6 akcji sprzątania, a w przypadku wystąpienia warunków zimowych, zamiast sprzątania akcje zapobiegnia i likwidacji śliskości zimowej. Łączna wartość prac gwarantowanych w każdym sezonie zimowym jest nie niższa niż równowartość 6 akcji sprzątania”.
Podobnie jak w przypadku zarzutu nr 2 odwołania wniesionego w sprawie KIO 3052/25,
w ocenie Izby, wykonawcy mają możliwość na podstawie opisanych przez zamawiającego ww. wymagań i okoliczności skalkulowania ceny oferty za zimowe utrzymanie, w tym uwzględnienie w cenie oferty kosztów stałych oraz przedstawienie ceny w formularzu zaproponowanym przez zamawiającego.
Zdaniem Izby, wprowadzenie, zgodnie z żądaniem odwołującego, osobnej pozycji wynagrodzenia za utrzymanie wymaganego potencjału technicznego, w tym minimalnej liczby jednostek sprzętowych przeznaczonych do realizacji przedmiotu umowy, określonej
w załączniku nr 11, za zapewnienie stacji solankowych oraz wymaganej ilości środków do zapobiegania i likwidacji śliskości zimowej oraz całodobowej łączności z zamawiającym stanowiłoby ułatwienie dla wykonawców. Jednakże w ocenie Izby, brak wyodrębnienia pozycji, w której wpisywane byłyby koszty stałe za gotowość świadczenia usługi nie oznacza, że doszło do naruszenia przez zamawiającego przepisu art. 99 ust. 1 oraz przepisów wskazanych przez odwołującego oraz stanowi przeszkodę do skalkulowania wszystkich składników ceny, w tym kosztów stałych za gotowość świadczenia usługi w okresie zimowym i przedstawienia tak obliczonej ceny w formularzu zaproponowanym przez zamawiającego.
W ocenie Izby, odwołujący nie wykazał, że nie jest możliwe skalkulowanie kosztów związanych
z obowiązkiem zachowania gotowości do świadczenia usług przez cały okres obowiązywania, wskazując jedynie, ze zagwarantowany poziom minimalnego zakresu podmiotu zamówienia, który zostanie mu udzielony odnosi się do wynagrodzenia za dysponowanie innym sprzętem – zamiatarkami i polewaczkami – a nie sprzętem zimowym.
Zdaniem Izby, wykonawcy w oparciu o opis przedmiotu zamówienia mogą odpowiednio skalkulować cenę oferty z uwzględnieniem kosztów związanych z realizacją usługi zimowego utrzymania.
O powyższym świadczy również fakt, że w uprzednio prowadzonych przez zamawiającego na analogicznych warunkach postępowaniach były składane oferty.
Izba przy rozpoznawaniu odwołania w zakresie zarzutu nr 1 nie uwzględniła dowodów przedstawionych przez odwołującego na przywoływane przez odwołującego następującego okoliczności: możliwość odwoływania prac przez zamawiającego, które uznaje się za stałą podstawę, w którą wykonawca może wliczyć gotowość, zmian w zakresie prac niemożliwych do skalkulowania na etapie przygotowania oferty a mających wpływ na pokrycie minimalnych kosztów stałych, braku możliwości użycia sprzętu do innych zadań. Powyższe okoliczności wraz z dowodami zostały przedstawione w piśmie odwołującego z 4 września 2025 r.
O ile dowody, zgodnie z przepisem art. 535 ustawy Pzp, mogą być przedstawiane przez strony
i uczestników postępowania odwoławczego mogą być przedstawione do zamknięcia rozprawy, to okoliczności faktyczne uzasadniające wniesienie odwołania muszą znaleźć się już
w odwołaniu.
Wobec powyższych okoliczności zarzut nr 1 odwołania podlegał oddaleniu.
Zarzut nr 2 odwołania
Zgodnie z art. 433 pkt 4 ustawy Pzp, projektowane postanowienia umowy nie mogą przewidywać możliwości ograniczenia zakresu zamówienia przez zamawiającego bez wskazania minimalnej wartości lub wielkości świadczenia stron.
Izba nie zgodziła się z zarzutem odwołującego, że zamawiający nie uczynił zadość obowiązkowi przewidzianemu w przepisie art. 433 pkt 4 ustawy Pzp, ponieważ we Wzorze umowy nie przewidział żadnych postanowień odnoszących się do tych kwestii, ponieważ minimalny gwarantowany zakres świadczenia został określony w załączniku nr 1 do umowy
w części III ust. 1 pkt 2, a w postanowieniach § 1 Przedmiot umowy we Wzorze umowy jest przywoływany załącznik nr 1.
Z powyższych względów zarzut nr 2 odwołania został oddalony.
Zarzut nr 3 odwołania
Zgodnie z art. 99 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp, przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
Stosownie do przepisu art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp, Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty,
3) proporcjonalny.
Przepis art. 17 ust. 1 ustawy Pzp stanowi: Zamawiający udziela zamówienia w sposób zapewniający:
1) najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację, oraz
2) uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.
Zgodnie z przepisem art. 3531 k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 5 k.c., nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Stosownie do art. 487 § 2 k.c., umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej.
Zgodnie z art. 8 ustawy Pzp, do czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia
23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Izba zgodziła się ze stanowiskiem odwołującego, że w projekcie umowy zamawiający zastrzegł nie tylko prawo do dokonywania odliczeń, tj. pomniejszania wynagrodzenia należnego wykonawcy, ale również prawo do naliczenia zryczałtowanych kar umownych
z tytułu tego samego zdarzenia.
Jak wskazał odwołujący takie ukształtowanie postanowień umowy prowadzi nie tylko do sytuacji, w której kara umowna ma charakter rażąco wygórowany, gdyż skutkuje pomniejszeniem należnego wykonawcy wynagrodzenia aż o 25 % w § 7 - (pkt 1) lub wręcz prowadzi do całkowitego pozbawienia wykonawcy wynagrodzenia za daną akcję - (pkt 2),
a następnie kara go za uchybienie terminowi naprawienia tego uchybienia (pkt 3). Kara umowna odnosi się nie do wysokości wynagrodzenia należnego za wykonanie usługi na fragmencie trasy objętym nieprawidłowościami, lecz w stosunku do wynagrodzenia za wykonanie usługi na długości całej zleconej trasy, nawet jeżeli nieprawidłowość w postaci nieposypania co najmniej 90% szerokości jezdni dotyczy tylko małego wycinka trasy, np. kilkuset metrów wobec trasy, która liczy kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt kilometrów. Jest to zatem kara rażąco wygórowana, nieproporcjonalna w stosunku do uchybienia, świadcząca o nadużywaniu pozycji dominującej przez zamawiającego. Ponadto takie ukształtowanie postanowień umowy narusza obowiązujące przepisy, gdyż prowadzi do sytuacji, w której za to samo zdarzenie wykonawca jest karany podwójnie lub wręcz potrójnie (zob. pkt 1-3, pkt 4-6) – przez brak wypłaty wykonawcy wynagrodzenia i jednoczesne nałożenie kary umownej oraz jej zwielokrotnienie w przypadku zwłoki w przystąpieniu do usunięcia nieprawidłowości. Przykładowo - kary umowne zastrzeżone w § 7 ust. pkt 2) odnoszą się do tego samego uchybienia po stronie Wykonawcy, co sankcje, o których mowa w pkt 1) i skutkują zarówno pozbawieniem Wykonawcy wynagrodzenia za całą trasę utrzymania zimowego oraz naliczeniem zryczałtowanej kary umownej. Co więcej, kara, o której mowa w pkt 3 również dotyczy de facto tego samego uchybienia po stronie zamawiającego, co kary umowne
z pkt 1 i 2.
Odwołujący wskazał, że analogicznie, z naruszeniem przepisów ustawy, ukształtowane zostały kary, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 4, 5 i 6 projektu umowy. Kary te zakładają kilkukrotne karanie wykonawcy za to samo uchybienie, prowadząc jednocześnie do całkowitego pozbawienia wykonawcy wynagrodzenia należnego za wykonanie usługi
w ramach akcji GAMMA. Kara, o której mowa w pkt 4 jest jeszcze bardziej drastyczna, gdyż
w tym przypadku wykonawca nawet przy drobnej nieprawidłowości w pierwszej kolejności pozbawiony zostaje wynagrodzenia za całą trasę utrzymania zimowego w ramach akcji GAMMA.
Kary umowne, które abstrahują od stopnia naruszenia, jakiego dopuści się wykonawca oraz pozbawiają go znacznej części lub wręcz całości wynagrodzenia, pozostają całkowicie nieproporcjonalne, w rażący sposób naruszając zasady współżycia społecznego zakładające, że za wykonaną pracę należy się wynagrodzenie i ekwiwalentności świadczeń. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że takie ukształtowanie kar umownych, jak to uczynił zamawiający, wypacza sens instytucji kary umownej i prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia Zamawiającego. Wykonawca – zgodnie z pkt 15 – niezależnie od nałożonych kar, które mogą całkowicie pozbawić go wynagrodzenia za zrealizowane usługi oraz jednocześnie skutkować obowiązkiem zapłaty zryczałtowanej kwoty na rzecz zamawiającego, ma obowiązek bezzwłocznego usunięcia nieprawidłowości w ramach zleconych prac na własny koszt i ryzyko. Odwołujący podkreślił, że jego wniosek o zmianę treści § 7 ust. 1 pkt 1-8 Wzoru Umowy poprzez dostosowanie ich wielkości do wartości wynagrodzenia należnego wykonawcy oraz rozmiarów negatywnych skutków sytuacji, którym mają zapobiegać lub które mają sankcjonować, w tym poprzez wskazanie, że w sytuacji gdy wykonawca dopuścił się nieprawidłowości lub nie poprawił nieprawidłowości to nie otrzyma wynagrodzenia jedynie za część trasy, na której stwierdzono nieprawidłowości, czyli za ten odcinek trasy zimowego utrzymania, na którym nie zostało posypane 90% szerokości jezdni a nie za całą trasę jest uzasadniony. Kumulacja kar umownych za to samo naruszenie jest nieuprawniona. Niedopuszczalność kumulowania kar umownych, tj. naliczania 2 różnych kar umownych za tę samą okoliczność faktyczną jest przyjętym od lat stanowiskiem zarówno doktryny, jak
i orzecznictwa.
Izba uznała argumentację odwołującego za zasadną i w związku z powyższym uwzględniła zarzut nr 3 odwołania nakazując zamawiającemu dokonanie stosownych modyfikacji we Wzorze umowy.
O kosztach postępowania Izba orzekła na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz art. § 7 ust.
2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. poz. 2437) mając na uwadze wynik postępowania.
Wobec uwzględnienia 1 zarzutu odwołania oraz oddalenia odwołania w zakresie 2 zarzutów, Izba rozdzieliła koszty postępowania odwoławczego pomiędzy zamawiającym i odwołującym po obliczeniu proporcji liczby zarzutów uwzględnionych i nie uwzględnionych.
Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.
Przewodnicząca:………….................