Sygn. akt KIO 3014/25
WYROK
Warszawa, dnia 2 września 2025 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca: Małgorzata Jodłowska
Protokolant: Piotr Cegłowski
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 roku odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 21 lipca 2025 roku przez wykonawcę DEKPOL BUDOWNICTWO SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Pinczynie w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gminę Suchy Las
przy udziale uczestnika po stronie Zamawiającego: wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia AGROBEX SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Poznaniu, AGROBEX BUDOWA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Poznaniu
orzeka:
1.Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów podniesionych w punkcie 3, 4, 5 i 6 petitum odwołania, wobec ich wycofania.
2.Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania, unieważnienie czynności odrzucenia oferty wykonawcy DEKPOL BUDOWNICTWO SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Pinczynie, powtórzenie czynności badania i oceny ofert.
3.Kosztami postępowania odwoławczego obciąża zamawiającego Gminę Suchy Las i:
3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) oraz 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez wykonawcę tytułem wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika;
3.2.zasądza od zamawiającego Gminy Suchy Las na rzecz wykonawcy DEKPOL BUDOWNICTWO SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Pinczynie kwotę 23 600 zł 00 gr (dwadzieścia trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: …………………………………
Sygn. akt: KIO 3014/25
UZASADNIENIE:
Zamawiający Gmina Suchy Las prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Biedrusko- budowa nowej szkoły”, nr referencyjny: ZP.271.23.2024.
Postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych zwanej dalej „ustawa Pzp”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 16 lipca 2024 r. pod numerem: 425068-2024.
W postępowaniu tym wykonawca DEKPOL BUDOWNICTWO SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Pinczynie (dalej jako „Odwołujący”) w dniu 21 lipca 2025 r. wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec czynności i zaniechań Zamawiającego, polegających na:
1)odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 Pzp oferty Odwołującego (jak i sześciu ofert innych wykonawców spośród ośmiu ofert złożonych w postępowaniu);
2)zaniechaniu odrzucenia oferty wykonawcy – Przedsiębiorstwo Budowlano-Usługowe „Budopol – Poznań” Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej jako „Budopol”) również na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 i 10 Pzp z powodu błędów w kosztorysach tego wykonawcy niepodlegających poprawieniu jako innej omyłki, o której mowa w art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp bez niedopuszczalnej zmiany treści oferty, a także na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 lub 10 Pzp w związku z wprowadzeniem Zamawiającego w błąd przy przedstawieniu informacji dotyczących spełniania warunków udziału w postępowaniu, co miało wpływ na wynik postępowania,
a w konsekwencji
3)unieważnieniu postępowania na podstawie art. 255 pkt 3 Pzp.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1)art. 226 ust. 1 pkt 10 Pzp przez odrzucenie oferty Odwołującego w związku z bezpodstawnym uznaniem, że oferta ta obarczona jest błędem w obliczeniu ceny lub kosztu z powodu zastosowania stawki podatku od towarów i usług dla prac związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni (23%),
a w konsekwencji
2)art. 255 pkt 3 Pzp przez unieważnienie postępowania w następstwie błędnie dokonanych czynności prowadzących do wyeliminowania prawidłowej oferty Odwołującego, której cena nie przewyższa kwoty, którą Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia,
3)art. 226 ust. 1 pkt 5 i 10 Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Budopol, pomimo że treść tej oferty jest niezgodna z warunkami zamówienia oraz zawiera błędy w obliczeniu ceny w kosztorysach ofertowych, które nie podlegają poprawieniu na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp,
4)art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp przez jego zastosowanie wobec oferty Budopol w sytuacji, gdy błędy w kosztorysie ofertowym tego wykonawcy nie były omyłkami możliwymi do poprawienia na podstawie tego przepisu,
5)art. 223 ust. 1 Pzp przez niedopuszczalną zmianę treści oferty Budopol w wyniku niezgodnego z art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp poprawienia błędów w kosztorysie tego wykonawcy,
6)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 i art. 128 ust. 1 Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Budopol, pomimo iż wykonawca ten wprowadził Zamawiającego w błąd przy przedstawieniu informacji dotyczących spełnienia warunku udziału w postępowaniu, określonego w Rozdz. VIII ust. 1 pkt 1.4) lit b) 4) SWZ, tj. w zakresie uprawnień posiadanych przez kierownika robót telekomunikacyjnych, co też wyklucza zastosowanie procedury określonej w art. 128 ust. 1 Pzp.
W konsekwencji powyższych naruszeń Zamawiający naruszył również:
7)art. 16 pkt 1 i 2 i art. 17 ust. 2 Pzp przez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz przejrzystości.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1)unieważnienia czynności unieważnienia postępowania,
2)odrzucenia oferty złożonej przez Budopol również na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 i 10 Pzp jako niezgodnej z warunkami zamówienia oraz zawierającej błędy w obliczeniu ceny w kosztorysach ofertowych, a także na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 lub 10 Pzp w związku z wprowadzeniem Zamawiającego w błąd przy przedstawieniu informacji dotyczących spełniania warunków udziału w postępowaniu, co miało wpływ na wynik postępowania,
3)powtórzenia czynności badania i oceny ofert, które zostały odrzucone z powodu zastosowania jednolitej stawki 23% VAT dla całego zamówienia, z wyłączeniem oferty złożonej przez Budopol.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów i żądań Odwołujący wskazał:
Zamawiający odrzucił 6 ofert, w tym ofertę Odwołującego, iż wykonawcy dla prac „związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni” powinni przyjąć 8% stawkę podatku VAT. Odwołujący zwrócił uwagę, że czterech wykonawców, którzy odpowiedzieli na wezwanie do złożenia wyjaśnień, wyjaśnili podstawę uzasadniającą zastosowanie jednolitej stawki podatku VAT (23%) do wyliczenia ceny przedmiotowego zamówienia. Co istotne – wszyscy wykonawcy, chociaż złożyli oferty z ceną przekraczającą budżet Zamawiającego, udzielili jednoznacznych, wzajemnie spójnych wyjaśnień, opartych na dokumentach zamówienia i wynikającym z tych dokumentów charakterze zamówienia. Wyjaśnienia zostały dodatkowo poparte adekwatnym orzecznictwem lub WIS-ami.
W ocenie Odwołującego, Zamawiający – przyjmując (jak wskazał to w uzasadnieniu odrzucenia 6 ofert), iż w przypadku przedmiotowego zamówienia ma miejsce świadczenie dwóch usług, tj.:
1) polegającej na wykonaniu prac budowlanych oraz
2) czynności (usług) związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni (objętych grupowaniem 81.30 PKWiU) 7
– ocenił oferty w oderwaniu od rzeczywistego charakteru zamówienia i wytworzonych przez siebie dokumentów zamówienia oraz w sposób nieuwzględniający definicji świadczenia kompleksowego, ustalonej w orzecznictwie TSUE, jak i orzecznictwie krajowym.
Odwołujący wyjaśnił, że co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania VAT powinno być traktowane jako odrębne i niezależne. Jednak – zgodnie z jednolitym poglądem wykształconym w orzecznictwie – w sytuacji, gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego, gospodarczego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. W wyroku z dnia 27.10.2005 r. (C-41/04 Levob Verzekeringen i OV Bank) TSUE wskazał, że jeśli czynności dokonane przez podatnika są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jedno świadczenie do celów stosowania podatku VAT.
Z wyroków TSUE wynika, że charakter danego świadczenia należy oceniać biorąc pod uwagę punkt widzenia nabywcy oraz cechy charakterystyczne tego świadczenia (wyrok TSUE z 21.02.2008 r., C-425/06 Part Service srl; z 11.06.2009 r., C-572/07 RLRE Tellmer Property sro, pkt 17-19 oraz z 19.11.2009 r., C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV, pkt 36-38).
Podobne stanowisko wyrażone zostało przez Rzecznik Generalną Juliane Kokott w opinii z 22.10.2020 r. do sprawy C-581/19 Frenetikexito - Unipessoal Lda przeciwko Autoridade Tributária e Aduaneira. Opinia ta została podzielona przez TSUE w wyroku z 4.03.2021 r. Rzecznik wskazała, że „Wskazówką świadczącą o istnieniu jednego świadczenia złożonego jest też jednolity cel gospodarczy transakcji. Jeżeli przeciętnemu świadczeniobiorcy zależy właśnie na połączeniu kilku świadczeń, przemawia to za istnieniem jednego świadczenia złożonego. W świetle orzecznictwa Trybunału jedno świadczenie złożone występuje wtedy, kiedy wszystkie elementy świadczenia są niezbędne dla osiągnięcia jego celu". Rzecznik Generalna zauważyła także, że „Jeżeli zespół świadczeń i czynności ustala cenę łączną, w świetle orzecznictwa Trybunału jest to również wskazówka świadcząca o istnieniu jednego świadczenia złożonego".
W orzecznictwie krajowym w uchwale z dnia 8.11.2010 r. (I FPS 3/10) NSA wskazał, że „istotą opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest opodatkowanie działalności gospodarczej. Z tego względu, mając na uwadze autonomiczny charakter regulacji zawartej w ustawie o VAT związanej ściśle z prawem wspólnotowym, przy ustalaniu przedmiotu opodatkowania tą ustawą decydujące znaczenie powinny mieć aspekty ekonomiczne i cel danej czynności prawnej, a nie jej cywilnoprawna forma. Takie założenie pozwala na utrzymanie wspólnego systemu opodatkowania tym podatkiem w krajach Unii Europejskiej, w których obowiązują różne rozwiązania w zakresie prawa cywilnego. Dlatego też przy interpretowaniu pojęcia „całość świadczenia’ w przypadku usług o kompleksowym charakterze (...), nie ma podstaw do dzielenia tej czynności z punktu widzenia obowiązku w podatku od towarów i usług na dwie czynności z tego powodu, że mogą być one przedmiotem odrębnych stosunków zobowiązaniowych na gruncie prawa prywatnego”.
Natomiast w wyroku z dnia 28.10.2016 r. (I FSK 344/15) NSA zauważył, „że dla oceny, czy mamy do czynienia ze świadczeniem złożonym nie ma znaczenia, wbrew temu co zarzuca skarżąca, to że Urząd Statystyczny dokonał odrębnej klasyfikacji poszczególnych czynności przedstawionych we wniosku o interpretację. Istotne jest bowiem to, czy w odniesieniu do przedstawionych we wniosku świadczeń można mówić o świadczeniu złożonym (kompleksowym) w rozumieniu wskazanym przez TSUE. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie TSUE nie budzi wątpliwości stanowisko, jak to już trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, że ocena w tym zakresie dokonana być powinna z punktu widzenia nabywcy takiego świadczenia (świadczeń). Co istotne sam fakt, że co do zasady niektóre świadczenia objęte zadaniem mogłaby wykonać osoba trzecia dla oceny kompleksowości świadczeń nie ma w tym przypadku większego znaczenia”.
Odnosząc powyższe do przedmiotowego zamówienia, Odwołujący wskazał, że już z opisu przedmiotu zamówienia (rozdz. IV ust. 1 SWZ), a następnie z dokumentacji projektowej wynika, że w tym przypadku mamy do czynienia ze świadczeniem kompleksowym, polegającym na wybudowaniu obiektu szkolnego (budynku szkolnego, hali sportowej, boisk) na terenie odpowiednio dla takiego obiektu zagospodarowanym.
Całość zamówienia stanowi spójne zadanie inwestycyjne, a osiągnięcie jego celu wymaga skoordynowania prac budowlanych (w tym wykonywanych na terenie zewnętrznym) i prac związanych z nasadzeniami. Już w tym miejscu zauważenia wymaga, że „nasadzenia” pozostają w ścisłym związku z pracami budowlanymi, koniecznymi do wykonania, by powstał obiekt zgodny z celem udzielanego zamówienia, tj. szkoła wraz z halą sportową i niezbędną infrastrukturą. Zgodnie z decyzją Starosty Poznańskiego z dnia 6.02.2024 r. (WŚ.613.2.43.2023.XXV), stanowiącą element dokumentacji projektowej, nasadzenia mają w znacznym stopniu charakter kompensacyjny, będący efektem wyrażenia zgody na wycinkę drzew pozostających w „kolizji z inwestycją polegającą na budowie nowego budynku szkoły w miejscowości Biedrusko wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą wokół obiektu, tj. m.in. (….). W uzasadnieniu tej decyzji wskazano: W efekcie wyrażenia zgody na wycinkę drzew w pkt 3 ww. decyzji nakazano nasadzenia rekompensujące. Zatem wykonanie nasadzeń, zgodnie z pkt 3 ww. decyzji, pozostaje w związku funkcjonalnym z robotami budowlanymi objętymi przedmiotową inwestycją i wprost determinuje prawidłowe ich wykonanie.
Odwołujący zwrócił również uwagę, że również w kosztorysie inwestorskim (Kosztorys - etap I - elementy zewnętrzne_rew5-2), sporządzonym na podstawie dokumentacji projektowej i stanowiącym podstawę oszacowania wartości zamówienia, przyjęta została jedna stawka podatku VAT, tj. 23%, w tym dla pozycji nazwanych zbiorczo “Nasadzenia”. Warto również zauważyć, że wartość tej pozycji stanowi zaledwie 8,73% wartości całego kosztorysu dla elementów zewnętrznych zamówienia.
Taki sposób ukształtowania warunków niniejszego zamówienia dowodzi, że Zamawiający oczekiwał wykonania usługi kompleksowej, polegającej na wybudowaniu szkoły wraz z halą sportową, infrastrukturą oraz odpowiednim dla takiego obiektu zagospodarowaniem terenu i taki też był cel udzielenia zamówienia. Wydzielenie 21 pozycji dotyczących „Nasadzeń”, spośród kilkuset pozycji kosztorysów, a nawet spośród pozostałych pozycji kosztorysu pn. „A4 - etap I_elementy zewnętrzne_rew5-2”, i traktowanie tych prac jako usługę zagospodarowania terenów zieleni, odrębną od robót budowlanych (jak czyni to obecnie Zamawiający) byłoby działaniem sztucznym, gospodarczo nieuzasadnionym i nie znajdującym podstawy w warunkach zamówienia, określonych przez Zamawiającego. Jak trafnie ujął to Wykonawca Climamedic w swoich wyjaśnieniach dotyczących zastosowania 23% stawki podatku VAT, „Zieleń nie jest więc dodatkiem, ale częścią integralną celu zamówienia – stworzenia kompletnej infrastruktury edukacyjnej”.
Ponadto nie ulega wątpliwości, że prace ujęte w ww. 21 pozycjach kosztorysu mają charakter uzupełniający (pomocniczy) wobec świadczenia głównego – budowy budynku nowej szkoły wraz z infrastrukturą techniczną i pracami budowlanymi wykonywanymi w ramach zagospodarowania terenu. Ich wykonanie, bez wykonania prac budowlanych, nie stanowi dla Zamawiającego samodzielnie jakiejkolwiek wartości, w tym gospodarczej czy użytkowej. W przypadku budowy takich obiektów jak szkoła, wykonanie tych prac stanowi jedynie element służący realizacji głównego celu inwestycji, tj. wzniesienia kompletnego i funkcjonalnego obiektu użyteczności publicznej (szkoły), spełniającego wszystkie wymogi formalne (w tym wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji administracyjnych) i użytkowe.
Izba pominęła argumentację Odwołującego w zakresie zarzutów podniesionych w punkcie 3, 4, 5 i 6 petitum odwołania, uznając ją za zbędną, wobec wycofania zarzutów.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2025 r., stanowiącym odpowiedź na odwołanie, Zamawiający ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez Odwołującego wnosząc o oddalenie odwołania w całości.
Wykonawca PRZEDSIĘBIORSTWO BUDOWLANO - USŁUGOWE "BUDOPOL - POZNAŃ" SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Poznaniu zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego.
Izba postanowiła nie dopuścić do udziału w postępowaniu odwoławczym ww. wykonawcę. Poza sporem było to, że oferta wskazanego wykonawcy została odrzucona, a wykonawca czynności odrzucenia oferty nie zaskarżył. Co za tym idzie, wykonawca PRZEDSIĘBIORSTWO BUDOWLANO - USŁUGOWE "BUDOPOL - POZNAŃ" SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Poznaniu utracił status wykonawcy, nie jest już uczestnikiem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W konsekwencji nie może, w oparciu o art. 525 ust. 1 ustawy Pzp, skutecznie zgłosić przystąpienie do postępowania odwoławczego.
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia AGROBEX SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Poznaniu, AGROBEX BUDOWA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Poznaniu zgłosili przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego.
Izba postanowiła dopuścić do udziału w postępowaniu odwoławczym ww. wykonawców. Wszystkie warunki formalne związane ze zgłoszonym przystąpieniem zostały spełnione. Co za tym idzie ww. wykonawcy skutecznie zgłosili swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego, stając się uczestnikiem postępowania odwoławczego.
Pismem z dnia 26 sierpnia 2025 r. Uczestnik postępowania odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i wniósł o ich oddalenie w całości.
Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron oraz Uczestnika postępowania uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska Stron oraz Uczestnika postępowania wyrażone odpowiednio w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, piśmie procesowym ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku kwestionowanych czynności Zamawiającego.
Izba zaliczyła w poczet materiału dowodowego dowody niestanowiące części dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, złożone przez Odwołującego wraz z pismem z dnia 27 sierpnia 2025 r., a mianowicie: dokumenty z innych postępowań na fakt: że w ramach porównywalnych inwestycji budowlanych stosowana jest jednolita stawka podatku VAT w wysokości 23% oraz opinii prawnej z dnia 18 lipca 2025 r. na fakt: możliwości zastosowania w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia 23% stawki podatku VAT. Izba uznała dowody za wiarygodne.
Izba pominęła dowody niestanowiące części dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, złożone przez Zamawiającego wraz z odpowiedzią na odwołanie, tj. opinię prawną z dnia 8 lipca 2025 r. – dokument nie zawiera podpisu.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest budowa budynku nowej Szkoły w Biedrusku wraz z infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem terenu, boiskami zewnętrznymi, zbiornikiem na wodę do celów ppoż, zbiornikami na wodę deszczową i zagospodarowaniem terenu – Biedrusko, ul. Chludowska, dz. 14/4, gmina Suchy Las. Szkoła będzie w stanie przyjąć 600 uczniów. Szczegółowy zakres zamówienia został określony w Załączniku nr 1 do SWZ - opis przedmiotu zamówienia.
Nazwy i kody dotyczące przedmiotu zamówienia określone we Wspólnym Słowniku Zamówień Publicznych (CPV):
CPV Podstawowy:
45214210-5 Roboty budowlane w zakresie szkół podstawowych
CPV pomocniczy:
45212225-9 Roboty budowlane związane z halami sportowymi
45212200-8 Roboty budowlane w zakresie budowy obiektów sportowych.
Zamawiający wskazał, że nie dopuszcza składania ofert częściowych. Zamawiający nie przewiduje składania ofert częściowych, uwzględniając następujące okoliczności:
1) przedmiot zamówienia stanowi zintegrowany zestaw działań - zakresów prac/usług -niezbędnych do realizacji zadania. Podzielenie zamówienia na części mogłoby poważnie zagrozić właściwej realizacji zamówienia, gdyż wymagałoby to skoordynowania działań różnych Wykonawców realizujących poszczególne części zadania tak, aby uzyskać oczekiwany spójny i należyty efekt końcowy co groziłoby niedającymi się wyeliminować problemami organizacyjnymi związanymi z odpowiedzialnością za poszczególne zakresy wykonywane przez różnych Wykonawców. Podział przedmiotu zamówienia na odcinki groziłby znaczącym zwiększeniem kosztów (koszty połączenia odcinków wykonywanych przez odrębnych Wykonawców) i opóźnienie jednego z Wykonawców wpłynęłoby negatywnie na terminowość realizacji całego zadania,
2) brak jest zasadności podziału zamówienia części. Zamawiający – jak wskazano powyżej - nie dokonał podziału zamówienia na części ze względu na to, że podział taki groziłby nadmiernymi trudnościami technicznymi oraz nadmiernymi kosztami wykonania zamówienia, a niedokonanie podziału zamówienia podyktowane było zatem względami technicznymi, organizacyjnym oraz charakterem przedmiotu zamówienia. Ze względów wykonawczych oraz racjonalnego wydatkowania środków publicznych nie ma możliwości podzielenia przedmiotowego zadania na części. Dopuszczenie składania ofert częściowych skutkowałoby nadmiernymi trudnościami technicznymi, zwiększeniem kosztów wykonawców realizujących poszczególne części zamówienia. Nadto, mogłoby spowodować ryzyko niewykonania części zamówienia, co ostatecznie spowodowałoby opóźnienie w realizacji zadania jako całości lub nawet jego całkowite niewykonanie.
W rozdz. XVIII ust. 3 i 4 specyfikacji warunków zamówienia (SWZ) Zamawiający zobowiązał wykonawców do skalkulowania ceny oferty biorąc pod uwagę aktualnie obowiązujące przepisy prawne w tym zakresie a także ew. inne przepisy znane (opublikowane) w terminie poprzedzającym termin składania ofert oraz do uwzględnienia w cenie oferty podatku od towarów i usług VAT.
Zamawiający, zgodnie z § 6 projektowanych postanowień umowy, załącznik nr 2 do SWZ, przewidział całkowite wynagrodzenie kosztorysowe za wykonanie przedmiotu umowy w jednej kwocie wyrażonej w netto i brutto, w tym wskazał, że kwota netto ma być powiększona o jedną stawkę podatku VAT. Wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu umowy ma charakter kosztorysowy, rozliczenie robót nastąpi na podstawie kosztorysu powykonawczego, tj. rzeczywiste obmiary wykonanych robót, zgodnie z ust. 4 oraz § 14 ust.2 pkt 4.
Zgodnie z § 1 ust. 3 projektowanych postanowień umowy, W zakres zamówienia wchodzi wykonanie wszystkich niezbędnych prac niezbędnych do prawidłowej realizacji zamówienia, w tym m.in.:
- wykonanie kompletnego budynku Szkoły w Biedrusku wraz z zagospodarowaniem terenu, boiskami co zostało opisane w dokumentacji technicznej stanowiącej załącznik do niniejszej umowy;
- koszty uzgodnień, badań i prób niezbędnych do realizacji przedmiotu zamówienia;
- koszty odbiorów częściowych;
- zapewnienie pełnej obsługi geodezyjnej przez cały czas trwania robót wraz z wykonaniem inwentaryzacji geodezyjnej;
- zapewnienie obsługi geodezyjnej na każdy wniosek Zamawiającego oraz inspektora nadzoru inwestorskiego w celu sprawdzenia rzędnych oraz poprawności wykonywanych robót;
- wykonanie wszelkich innych prac, w tym przygotowawczych i pomocniczych, których wykonanie jest niezbędne do prawidłowej realizacji przedmiotu zamówienia wraz z przełożeniem kolidującej infrastruktury technicznej;
- uzyskanie wszelkich niezbędnych zgód, uzgodnień zezwalających Zamawiającemu na korzystanie z przedmiotu umowy.
Pismem z dnia 10 lipca 2025 r. Zamawiający poinformował o unieważnieniu postępowania. W uzasadnieniu wskazał m.in.
(…)
W wyniku powtórnej analizy złożonych ofert, w tym zebranych od Wykonawców wyjaśnień w zakresie zastosowanej stawki podatku VAT, Zamawiający uznał co następuje:
- na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP, odrzuca następujące oferty:
Ofertę nr 2 złożoną przez PRZEDSIĘBIORSTWO BUDOWLANO – USŁUGOWE, "BUDOPOL - POZNAŃ" SP. Z O.O., UL. WIKTORA JANKOWSKIEGO 12, 61-248 POZNAŃ;
Ofertę nr 3 złożoną przez ERBUD SPÓŁKA AKCYJNA, UL. FRANCISZKA KLIMCZAKA 1, 02-797 WARSZAWA;
Ofertę nr 5 złożoną przez DEKPOL BUDOWNICTWO SP.Z O.O. UL. GAJOWA 31, 83-251 PINCZYN;
Ofertę nr 6 złożoną przez CLIMAMEDIC SP. Z O.O. SPÓŁKA KOMANDYTOWA, UL. STANISŁAWA BODYCHA 73A, 05-816 REGUŁY;
Ofertę nr 7 złożoną przez MIRBUD S.A., UL. UNII EUROPEJSKIEJ 18, 96-100 SKIERNIEWICE;
Ofertę nr 8 złożoną przez REMBUD SP. Z O.O., UL. MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO 175, 06-300 PRZASNYSZ
UZASADNIENIE FAKTYCZNE:
Zamawiający uznaje, że wystąpiły przesłanki do odrzucenia oferty ww. Wykonawców z uwagi na błąd w obliczeniu ceny lub kosztu (w postaci zastosowania nieprawidłowej stawki podatku od towarów i usług dla prac związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni), co zostało również podniesione w treści odwołania, wniesionego przez konsorcjum firm w składzie: LIDER: AGROBEX SP. Z O.O., UL. JANA KOCHANOWSKIEGO 7, 60-845 POZNAŃ, PARTNER: AGROBEX BUDOWA SP. Z O.O. UL. JANA KOCHANOWSKIEGO 7, 60-845 POZNAŃ. Zamawiający w swojej decyzji, wziął pod uwagę wyrażoną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wiążącą informację stawkową z dnia 2 czerwca 2025 r. o sygn. 0112-KDSL2-2.440.108.2025.3.DS, jaka stanowiła argument tegoż odwołania.
Tym samym, Zamawiający uznaje, że w sytuacji realizacji zamówienia polegającego na wykonaniu prac budowlanych oraz czynności (usług) związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni (objętych grupowaniem 81.30 PKWiU) ma miejsce świadczenie dwóch usług o różnym charakterze. W konsekwencji, w przypadku zidentyfikowania takich dwóch usług, zasadne jest zastosowanie odrębnych zasad opodatkowania VAT (w tym przypadku przede wszystkim odmiennych stawek VAT).
Izba zważyła, co następuje:
Zgodnie z art. 520 ust. 1 ustawy Pzp, Odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy.
Zgodnie z art. 568 ustawy Pzp, Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku:
pkt 1 cofnięcia odwołani;
pkt 2 stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne.
Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów podniesionych w punkcie 3, 4, 5 i 6 petitum odwołania, wobec ich wycofania.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Izba stwierdziła, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Przytaczając, zgodnie z wymaganiami art. 559 ust. 2 ustawy Pzp, przepisy stanowiące podstawą prawną zapadłego rozstrzygnięcia wskazać należy, że zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.
Tytułem wstępu, w rozważaniach dotyczących prawidłowej stawki podatku VAT nie można tracić z pola widzenia, że Krajowa Izba Odwoławcza nie jest organem podatkowym i nie ma kompetencji do ustalania wiążącej stawki podatku VAT. Wyrok Izby nie wiąże organów podatkowych, zatem to nie Izba powinna być adresatem sporu co do określenia stawki podatku VAT. Gwarancją zastosowania prawidłowej stawki podatku VAT nie jest wyrok Krajowej Izby Odwoławczej tylko m.in. Wiążąca Informacja Stawkowa (WIS). Decyzja WIS wiąże wszystkie organy podatkowe wobec podmiotów, które ją otrzymały. Z kolei podmiot, który otrzymał decyzję WIS, będzie zobowiązany zastosować stawkę VAT wskazaną w decyzji. Co równie istotne, jeśli podatnik nie zgadza się z decyzją WIS może w terminie 14 dni kalendarzowych złożyć odwołanie. Wniosek o wydanie WIS może złożyć również zamawiającym w rozumieniu ustawy Pzp w zakresie mającym wpływ na sposób obliczenia ceny w związku z udzielanym zamówieniem publicznym. To czy podatnik w sposób prawidłowy nalicza i odprowadza podatek od towarów i usług podlega kontroli organów podatkowych, a później sądów administracyjnych.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 października 2011 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 52/11 wskazał, że określenie w ofercie ceny brutto z uwzględnieniem nieprawidłowej stawki podatku od towarów i usług stanowi błąd w obliczeniu ceny, jeżeli nie ma ustawowych przesłanek wystąpienia omyłki. Powyższa uchwała doprowadziła do konieczności dokonania oceny, czy wykonawca, biorąc pod uwagę przedmiot zamówienia, zastosował prawidłową stawkę podatku VAT.
Analiza materiału dowodowego doprowadziła Izbę do wniosku, że w przedmiotowej sprawie Zamawiający niezasadnie odrzucił ofertę Odwołującego jako zawierającą błąd w obliczeniu ceny.
Izba uwzględniając odwołanie wzięła pod uwagę m.in. to, że stan faktyczny przedstawiony przez Uczestnika postępowania we wniosku o WIS został przedstawiony wybiórczo, bez uwzględnienia, w ocenie Izby, istotnych elementów, takich jak:
1.Przedmiotu zamówienia, którym jest budowa nowej szkoły wraz z infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem terenu (…).
2.Nasadzenia są elementem zagospodarowania terenu. W WIS wskazano, że celem zagospodarowania terenów zieleni wokół budynku szkoły jest stworzeniem zielonego krajobrazu wokół budynku szkoły, bogatego zarówno w drzewa, jak i krzewy oraz trawy. Przy czym, powyższy cel nie wynika z dokumentów zamówienia. Ponownie, celem zamówienia jest budowa nowej szkoły wraz z zagospodarowaniem terenu.
3.Dominującego znaczenia usług budowlanych - zagospodarowanie terenu (w tym zagospodarowanie terenów zieleni) stanowiło część całej inwestycji, są to czynności uzupełniające, nie są celem samym w sobie.
4.Marginalna wartości nasadzeń w stosunku do całości wynagrodzenia.
5.Konieczność dokonania nasadzeń rekompensujących ubytek zieleni w środowisku (zgodnie z decyzją Starosty Poznańskiego z dnia 6 lutego 2024 r. (WŚ.613.2.43.2023.XXV).
6. Jak również to, że w przedmiotowej sprawie wykonawcy chcą skorzystać ze stawki podstawowej (wyższej) a nie preferencyjnej - czyli takiej stawki, która nie skutkuje negatywnymi konsekwencjami podatkowymi w postaci powstania zaległości podatkowych.
Poza sporem było to, że nie ma jednoznacznego przepisu z którego wynika, że w tej konkretnej sprawie należy zastosować dwie stawki podatku VAT. Nie ma też przepisu w prawie podatkowym, który pozwalałby podatnikom na stosowanie, nawet z ostrożności, podstawowej stawki podatku VAT.
Z materiału zgromadzonego w sprawie wynikają rozbieżności w tym zakresie. Z tego też względu, Izba doszła do przekonania, że przyjęcie przez Odwołującego (i pięciu innych wykonawców) odmiennej interpretacji, od interpretacji Uczestnika postępowania, nie można utożsamiać z błędem w obliczeniu ceny. Błędem jest m.in. fałszywe mniemanie o czymś, działanie niezgodne z przepisami, z obowiązującymi regułami, niezgodne z rzeczywistością wyobrażeniem o istniejącym stanie rzeczy – z czym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skoro przepisy prawa podatkowego są tak skonstruowane, że dopuszcza się odmienną interpretację, w zależności od przedstawienia stanu faktycznego we wniosku o WIS, w zależności od organu podatkowego czy też sądu administracyjnego, to stwierdzić należy, że z błędem w obliczeniu ceny nie mamy do czynienia. Zwłaszcza w sytuacji, gdy zamawiający nie wskazał w dokumentach zamówienia stawki podatku VAT, a swoją decyzję oparł o argumenty wyłącznie jednego z wykonawców. Zamawiający nawet nie podjął próby, chociażby w odpowiedzi na odwołanie, czy też podczas rozprawy, że w przedmiotowej zamówieniu każdy z wykonawców obowiązany był zastosować dwie stawki podatku VAT.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. b Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania.
Mając powyższe na uwadze, Izba orzekła, jak w sentencji.
Przewodnicząca: ………………………..….