Sygn. akt KIO 2744/25

POSTANOWIENIE

Warszawa, dnia 8 sierpnia 2025 roku

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Katarzyna Prowadzisz

  

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron, w dniu 8 sierpnia 2025 roku,
‎w Warszawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 lipca 2025 roku przez wykonawcę Ekopol Górnośląski Holding Spółka Akcyjna z siedzibą
‎w Piekarach Śląskich

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego „Koleje Małopolskie” spółka
‎z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie,

przy udziale wykonawcy po stronie odwołującego Borim Paliwa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Studzienicach

postanawia:

1.Umorzyć postępowanie odwoławcze.

2.Nakazuje zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz wykonawcy Ekopol Górnośląski Holding Spółka Akcyjna z siedzibą
‎w Piekarach Śląskich kwoty 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy), stanowiącej wniesiony wpis.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga
‎za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodniczący:…………………………….

Sygn. akt KIO 2744/25

Uzasadnienie

Zamawiający – „Koleje Małopolskie” spółka z ograniczona odpowiedzialnością
‎z siedzibą w Krakowie, prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie
‎o udzielenie zamówienia publicznego powyżej progów unijnych pod nazwą: „Sukcesywna dostawa oleju napędowego wraz z najmem 6 zbiorników o pojemności 5m3 oraz system
‎do zarządzania gospodarką paliwową na potrzeby spółki koleje małopolskie”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
‎w dniu 19 marca 2025 r., numer publikacji ogłoszenia: 177817-2025, numer wydania Dz.U. S: 55/2025.

W dniu 4 lipca 2025 roku wykonawca odwołujący działając na podstawie art. 513 pkt 1 i 2 w zw. z art. 515 ust. 1 pkt 1) lit. a) ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 oraz z 2025 r. poz. 620, dalej: ustawa / Pzp) wniósł odwołanie od czynności i zaniechań zamawiającego polegających na:

1) zaniechaniu przez Zamawiającego czynności odrzucenia oferty BORIM PALIWA sp. z o.o. z siedzibą w Studzienicach przy ul. Jaskółek 12L, zwanej dalej BORIM, pomimo iż treść oferty złożonej przez w/w wykonawcę jest niezgodna z warunkami zamówienia, do czego Zamawiający był zobowiązany zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp;

2) zaniechaniu przez Zamawiającego czynności odrzucenia oferty BORIM, pomimo iż oferta złożona przez w/w wykonawcę zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, do czego Zamawiający był zobowiązany zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp;

3) zaniechaniu przez Zamawiającego czynności odrzucenia oferty BORIM, pomimo iż oferta złożona przez w/w wykonawcę zawiera błędy w obliczaniu ceny lub kosztu, do czego Zamawiający był zobowiązany zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp

4) zaniechaniu przez Zamawiającego czynności wezwania BORIM do uzupełnienia oświadczenia dotyczącego przesłanek wykluczenia z art. 5k Rozporządzenia 833/2014 oraz art. 7 ust. 1 ustawy oraz art. 7 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego wymaganego zgodnie z Rozdziałem IX pn. Oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust 1 PZP) pkt 7 ppkt 7.1 i Rozdziałem XIV pn. Opis sposobu przygotowania i składania ofert pkt 4 ppkt 4.9 Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej SWZ)

5) zaniechaniu przez Zamawiającego czynności wezwania BORIM do uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych wskazanych w Rozdziale X SWZ pn. WYKAZ PODMIOTOWYCH ŚRODKÓW DOWODOWYCH, ppkt 7.1.1 tj. dowodów określających, czy oferowane dostawy zostały wykonane lub są wykonywane należycie, pomimo że przedłożone przez BORIM referencje nie potwierdzają spełniania warunku udziału w postępowaniu wskazanego w rozdziale VII pkt 1.4.1 SWZ

6) niezgodnej z przepisami ustawy Pzp czynności Zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzieleniu zamówienia publicznego, polegającej na wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez BORIM, pomimo iż podlegała ona odrzuceniu.

Izba ustaliła:

Pismem z dnia 7 sierpnia 2025 roku - Wniosek o umorzenie postępowania, przesłanym do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w tym samym dniu, odwołujący złożył następujące oświadczenie:

Działając w imieniu Odwołującego wobec informacji Zamawiającego z dnia 9 lipca 2025 r.
‎o unieważnieniu czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz o ponownym przeprowadzeniu czynności badania i oceny ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, wnoszę o umorzenie postępowania wszczętego na skutek odwołania Odwołującego na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy p.z.p. i zwrot w całości uiszczonego wpisu od odwołania na podstawie art. 557 Pzp w zw. z art. 574 ustawy p.z.p. i § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu
‎od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Odwołujący załączył do ww. pisma stanowisko zamawiającego zawarte w piśmie z dnia
‎9 lipca 2025 roku Informacja o unieważnieniu czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz o ponownym przeprowadzeniu czynności badania i oceny ofert w postępowaniu
‎o udzielenie zamówienia publicznego:

Dotyczy postępowania w celu udzielenia zamówienia pn.: „SUKCESYWNA DOSTAWA OLEJU NAPĘDOWEGO WRAZ Z NAJMEM 6 ZBIORNIKÓW O POJEMNOŚCI 5m3 ORAZ SYSTEM DO ZARZĄDZANIA GOSPODARKĄ PALIWOWĄ NA POTRZEBY SPÓŁKI KOLEJE MAŁOPOLSKIE”,, prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. 2024 poz. 1320 z późn.zm.), znak sprawy DZ.26.23.2025

Działając na podstawie art. 16 pkt. 1) ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. 2024 poz. 1320 z późn.zm.) - dalej zwanej „Pzp”, Zamawiający informuje, że z uwagi na popełnione błędy oraz pojawienie się nowych okoliczności faktycznych wymagających wyjaśnienia, unieważnia czynność wyboru najkorzystniejszej oferty z dnia 25.06.2025 r. i przystępuje do powtórzenia czynności badania i oceny ofert.

Zgodnie z art. 16. pkt. 1) ustawy Pzp: „Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:

1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców”

Uzasadnienie

Celem wszczętego postępowania jest zawarcie ważnej i niepodlegającej unieważnieniu umowy. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy Pzp, zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy. Całe postępowanie ma zatem zagwarantować wybór wykonawcy, który nie powinien zostać wykluczony, którego oferta nie podlega odrzuceniu i który został najwyżej oceniony w świetle ustalonych kryteriów. Jeżeli więc w toku oceny ofert doszło do popełnienia jakiegokolwiek błędu, zamawiający powinien go poprawić. Błąd popełniony przez Zamawiającego jest usuwalny, a naprawienie wadliwie podjętej czynności jest konieczne. Zamawiający jest zobowiązany do jej naprawienia dla zawarcia ważnej i niepodlegającej unieważnieniu umowy. Pozostawienie dokonanego wyboru najkorzystniejszej oferty nie pozwoliłoby zawrzeć ważnej umowy.

Kierując się zasadami udzielania zamówień publicznych, o których mowa w art. 16 pkt. 1) ustawy Pzp, Zamawiający dokona ponownej oceny ofert oraz wyboru oferty najkorzystniejszej w terminach przewidzianych w ustawie.

Jak wynika z wyżej cytowanych przepisów Prawa zamówień publicznych, dopuszczalne jest samodzielne podjęcie decyzji przez zamawiającego decyzji o powtórzeniu dokonanych przez siebie czynności w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, o ile zamawiający uzna, iż podjęte uprzednio czynności są obarczone wadą. Innymi słowy, zamawiający jest uprawniony do unieważnienia z własnej inicjatywy wyboru najkorzystniejszej oferty, dokonania badania i oceny ofert, niezakwestionowanych w drodze odwołania, gdy stwierdzi, iż uprzednio popełnił błąd wybierając oferty z naruszeniem ustawy.

Wyrok KIO z 20 sierpnia 2020 r. (KIO 1542/20) „Biorąc pod uwagę, że celem postępowania przetargowego jest dokonanie zgodnego z przepisami wyboru oferty i udzielenia zamówienia, to w sytuacji, gdy ujawniają się przesłanki, które budzą jakąkolwiek wątpliwość, autoweryfikacja czynności zamawiającego jest nie tylko dopuszczalna, ale i uzasadniona”.

Również oddalając odwołanie w wyroku z 20 sierpnia 2020 r. (KIO 1542/20), Izba wskazała, że zamawiający ma zawsze prawo weryfikowania i ewentualnego korygowania swoich czynności. Żaden przepis ustawy nie stoi bowiem na przeszkodzie temu, aby gospodarz postępowania, kiedy poweźmie wątpliwości co do prawidłowości swoich wcześniejszych działań, unieważnił dokonaną czynność i ponownie przeanalizował, czy była ona prawidłowa. W wyroku z dnia 22 lipca 2015 r., KIO 1462/15 Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że „Do czasu zawarcia umowy zamawiający może w ramach prowadzonego postępowania przeprowadzać czynności, dokonywać unieważnień czynności, powtarzać czynności nawet w wielu przypadkach nie informując o tym wykonawców”. Zamawiający jest zatem obowiązany unieważnić każdą dokonaną czynność (unieważnić wybór oferty, wykluczenie z postępowania wykonawcy, odrzucenie oferty, a także unieważnić czynność unieważnienia postępowania), jeżeli dokonanie określonej czynności nastąpiło z naruszeniem przepisu Pzp, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Zamawiający może samodzielnie unieważnić każdą czynność w postępowaniu, dokonaną z naruszeniem przepisu ustawy Pzp, a nie wyłącznie w wyniku orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej (zob. wyrok z dnia 21 listopada 2013 r., KIO 2591/13; KIO 2593/13 oraz z dnia 29 lipca 2013 r., KIO 1718/13).

Jedynym ograniczeniem dla unieważnienia czynności w postępowaniu dokonanej z naruszeniem przepisów ustawy Pzp jest fakt udzielenia zamówienia (zawarcia umowy). W wyroku z dnia 28 grudnia 2010 r., KIO 2685/10, KIO 2686/10 Krajowa Izba Odwoławcza uznała prawo zamawiającego do samodzielnego unieważnienia pierwotnie podjętej czynności, choćby taki obowiązek nie wynikał z wyroku Krajowej Izby Odwoławczej albo sądu powszechnego, a termin na skorzystanie ze środków ochrony prawnej upłynął. (Zob. wyroki z dnia 4 października 2019 r., KIO 1850/19, z dnia 22 stycznia 2019 r., KIO 2608/18, z dnia 26 kwietnia 2017 r., KIO 683/17, z dnia 30 maja 2013 r., KIO 798/16, z dnia 22 lipca 2015 r., KIO 1500/15, z 22.01.2015 r., KIO 2832/14, z dnia 16 lipca 2013 r., KIO 1578/13, z dnia 28 grudnia 2010 r., KIO 2685/10, KIO 2686/10) Krajowa Izba Odwoławcza nie podzieliła poglądu Odwołującego w tym zakresie, iż niedopuszczalne jest podejmowanie ponownie czynności, które nie były przedmiotem postępowania odwoławczego oraz których legalność nie podlegała kwestionowaniu. W przeciwnym wypadku mogłoby dojść do sytuacji, iż pomimo wiedzy zamawiającego o dokonaniu czynności z naruszeniem prawa zamawiający utrzymałby je w mocy pomimo ich oczywistej wadliwości. Nadrzędną zasadą dotyczącą wszelkiego rodzaju czynności przedsiębranych przez instytucje zamawiające w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest ich zgodność z przepisami ustawy Pzp. Mając na uwadze dochowanie należytej staranności w badaniu ofert, Zamawiający musi skorygować swoje działania, mamy bowiem do czynienia z wadą możliwą do usunięcia przez samego zamawiającego.

W dniu 8 sierpnia 2025 roku zamawiający przesłał do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej informację w zakresie unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, załączając pismo jak wyżej.

Izba stwierdziła:

Zgodnie z art. 568 pkt 2 ustawy Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy odwoławczej, gdzie zgodnie ze stanem faktycznym, zamawiający pismem z dnia 9 lipca 2025 roku unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej z pisma z dnia 25 czerwca 2025 roku (Zamawiający informuje, że z uwagi na popełnione błędy oraz pojawienie się nowych okoliczności faktycznych wymagających wyjaśnienia, unieważnia czynność wyboru najkorzystniejszej oferty z dnia 25.06.2025 r. i przystępuje do powtórzenia czynności badania i oceny ofert.) opublikowanej w dniu
‎26 czerwca 2025 roku, od której złożono odwołanie w dniu 4 lipca 2025 roku, oraz mając
‎na względzie zawarte w piśmie z dnia 9 lipca 2025 roku oświadczenie zamawiającego
‎o przystąpieniu do czynności zmierzających do ponownego dokonania oceny i badania ofert - takie działanie zamawiającego stanowi podstawę wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, bowiem gdy czynność stanowiąca podstawę odwołania nie istnieje – zbędne jest prowadzenie postępowania odwoławczego opartego na tej właśnie unieważnionej czynności.

Wymaga podkreślenia, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, na dzień wydania postanowienia, nie istnieje czynność zamawiającego stanowiącą podstawę wniesienia odwołania, co Izba ustaliła w oparciu o przedstawione dokumenty z dnia 9 lipca 2025 roku. Zamawiający uprawniony jest do podjęcia czynności polegającej na unieważnieniu wcześniej podjętej czynności w postępowaniu, co jest okolicznością znaną orzecznictwu
‎i doktrynie. Prawem zamawiającego jest podejmowanie czynności w ramach prowadzonej procedury, również unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz przystąpienia do ponownego badania i oceny ofert (tak też w postanowieniu Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 10 marca 2025 roku sygn. akt KIO 705/25).

W okolicznościach, gdy czynność wyboru oferty najkorzystniejszej została unieważniona przez zamawiającego w bezpośrednim powiązaniu ze złożonym odwołaniem w odniesieniu do tej czynności zbędne jest prowadzenie postępowania odwoławczego opartego na tej unieważnionej czynności. W ocenie Izby unieważnienie przez zamawiającego w dniu 9 lipca 2025 roku czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz wskazanie o powtórzeniu czynności badania i oceny ofert złożonych w postępowaniu powoduje, że dalsze postępowanie odwoławcze stało się zbędne, przestał bowiem istnieć przedmiot zaskarżenia, a w konsekwencji orzekanie przez Izbę co do czynności lub zaniechań, które utraciły swój byt, jest bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy wobec spełnienia hipotezy normy wynikającej art. 568 pkt 2 ustawy zaszła podstawa do umorzenia postępowania, co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Izby
‎np. Postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 12 grudnia 2022 roku sygn. akt KIO 2557/22; Postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 2 grudnia 2022 roku sygn. akt KIO 3052/22; Postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 12 kwietnia 2023 roku sygn. akt KIO 905/23; Postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 13 czerwca 2023 roku sygn. akt KIO 1557/23: Postanowienie z dnia 24 stycznia 2024 roku sygn. akt KIO 118/24; Postanowienie z dnia 7 marca 2024 roku sygn. akt 650/24; Postanowienie z dnia 10 kwietnia 2024 roku sygn. akt 1035/24; Postanowienie z dnia 19 sierpnia 2024 roku sygn. akt KIO 2819/24; Postanowienie z dnia listopada 2024 roku sygn. akt KIO 4071/24; Postanowienie
‎z dnia 9 stycznia 2025 roku sygn. akt KIO 4706/24.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku postępowania na podstawie art. 574 oraz art. 575 i art. 576 ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu
‎od odwołania, w oparciu o który to przepis Izba orzeka o dokonaniu zwrotu Odwołującemu
‎z rachunku Urzędu kwoty uiszczonej tytułem wpisu.

Przewodnicząca:.………………….…….……