Sygn. akt KIO 2700/25
WYROK
Warszawa, dnia 13 sierpnia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący:Maksym Smorczewski
Protokolant:Piotr Cegłowski
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 30 czerwca 2025 r. przez wykonawcę Electrojac spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Iławie
w postępowaniu prowadzonym przez Miasto Bydgoszcz
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy MAH spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Grudziądzu
orzeka:
1.oddala odwołanie,
2.kosztami postępowania obciąża wykonawcę Electrojac spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Iławie i:
2.1.zalicza do kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) uiszczoną przez Electrojac spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Iławie tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3.568,85 zł (trzy tysiące pięćset sześćdziesiąt osiem złotych osiemdziesiąt pięć groszy) poniesioną przez Miasto Bydgoszcz tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
2.2.zasądza od Electrojac spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Iławie na rzecz Miasta Bydgoszcz kwotę 3.568,85 zł (trzy tysiące pięćset sześćdziesiąt osiem złotych osiemdziesiąt pięć groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:……………………..…………
Sygn. akt KIO 2700/25
UZASADNIENIE
30 czerwca 2025 r. wykonawca Electrojac spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Iławie (dalej jako „Odwołujący”) wniósł odwołanie wobec czynności odrzucenia oferty Odwołującego oraz wyboru oferty najkorzystniejszej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na roboty budowlane pod nazwą „Budowa oświetlenia ulicy Chemicznej w Bydgoszczy” (dalej jako „Postępowanie”), prowadzonym przez zamawiającego Miasto Bydgoszcz (dalej jako „Zamawiający”).
Odwołujący zarzucił naruszenie:
„1)art. 239 ust. 1 PZP w zw. z art. 16 pkt 1) PZP poprzez dokonanie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, podczas gdy oferta Odwołującego nie powinna zostać odrzucona z Postępowania, a przez to powinna być najwyżej oceniona w Postępowaniu;
2)art. 226 ust. 1 pkt 8) PZP w zw. z art. 224 ust. 6 PZP w zw. z art. 16 pkt 1) i 3) PZP poprzez dokonanie czynności odrzucenia oferty Odwołującego z uwagi na rażąco niską cenę, podczas gdy Odwołujący przedstawił rzetelne i udowodnione wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny potwierdzające, że złożona przez Odwołującego oferta nie jest rażąco niska.”.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu „dokonania czynności unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej”, „dokonania czynności powrotu do badania i oceny ofert złożonych w Postępowaniu” i „dokonania czynności unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego”, a ponadto o „zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów doradztwa prawnego, według norm przepisanych i zgodnie z fakturą przedstawioną przez Odwołującego na rozprawie”.
Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania w całości oraz zasądzenie na rzecz Zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego zgłosił wykonawca MAH spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Grudziądzu (dalej jako „Przystępujący”). Przystępujący wniósł o oddalenie odwołania w całości.
W zakresie mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy Izba ustaliła, co następuje:
Zamawiający prowadzi Postępowanie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej jako „Pzp”) w trybie podstawowym, w którym w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu oferty mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy, a następnie zamawiający może prowadzić negocjacje w celu ulepszenia treści ofert, które podlegają ocenie w ramach kryteriów oceny ofert, o ile przewidział taką możliwość, a po zakończeniu negocjacji zamawiający zaprasza wykonawców do składania ofert dodatkowych. Wartość zamówienia jest mniejsza niż progi unijne, o których mowa w art. 3 ust. 1 Pzp. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 16 kwietnia 2025 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych pod 2025/BZP 00193845/01.
Oferty w Postępowaniu złożyli Odwołujący i Przystępujący.
Zamawiający przekazał Odwołującemu datowane na 14 maja 2025 r. pismo (dalej jako „Wezwanie”) o treści „Zamawiający, wzywa Wykonawcę do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 w związku z art. 224 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej Pzp). Zgodnie z art. 224 ust. 2 pkt 1) Pzp – „W przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od: wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia.” W niniejszym postępowaniu, zaoferowana przez Wykonawcę cena za wykonanie zamówienia, wynosząca 425 580,00 PLN, jest niższa o 53,35% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług wynoszącej 912 299,99 PLN. W związku z powyższym, Zamawiający zobowiązany jest upewnić się, że badana oferta jest realna, że nie zawiera błędu, i że Wykonawca jest w stanie zapewnić satysfakcjonującą jakość i terminową realizację zamówienia, oraz że w trakcie kalkulacji ceny oferty Wykonawca nie pominął lub nie zaniżył kosztów poszczególnych elementów zamówienia, co stanowiłoby naruszenie zasady uczciwej konkurencji. Zamawiający oczekuje w ramach wyjaśnień co najmniej informacji, czy Wykonawca w zakresie kalkulacji ceny swojej oferty uwzględnił i na jakim poziomie koszty: 1. W zakresie wymagań Zamawiającego wskazanych w dokumentach zamówienia w szczególności w opisie przedmiotu zamówienia, dokumentacji projektowej, szczegółowych specyfikacjach technicznych oraz w projektowanych postanowieniach umowy, 2. w zakresie wykonania robót budowlanych związanych z realizacją zadania, z podaniem elementów składowych, które wchodzą w skład tych robót (min. koszty nabycia materiałów wraz z dowodami, np. oferty handlowe, cenniki itp.), uwzględniając postanowienia rozdziału XX. SWZ (sposób obliczania ceny) 3. w zakresie określonym w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 Pzp, tj.: - „4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1773) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;” - „6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;” W ramach wyjaśnień, wraz z dowodami przedłożonymi w najdokładniejszym możliwym zakresie, Zamawiający wymaga od Wykonawcy i nakłada obowiązek szczegółowego, zgodnie z ww. zakresem przedstawienia składowych zaoferowanej ceny i opisania czynników, które zadecydowały o wysokości tej ceny, a także wykazania, iż kalkulacja zaoferowanej ceny pozwala na wygenerowanie zysku dla Wykonawcy na potwierdzenie składanych wyjaśnień i twierdzeń. Uwzględniając specyfikę zamówienia oraz realia towarzyszące jego realizacji, Wykonawca powinien przedstawić okoliczności na jakich opiera swoją argumentację w przedmiocie zaoferowanej ceny. Składając wyjaśnienia Wykonawca powinien przedstawić Zamawiającemu dowody, że zaoferowana cena pozwoli wykonać zamówienie zgodnie z dokumentami zamówienia, obowiązującymi przepisami prawa, sztuki zawodowej, przy zastosowaniu odpowiednich nakładów sprzętowych, osobowych, czasowych z zachowaniem określonych standardów. Zastosowanie znajduje tu art. 224 ust. 3 Pzp. Nie dysponując dowodami Zamawiający nie będzie w stanie dokonać oceny czy okoliczności powodujące obniżenie ceny, na które powołuje się Wykonawca, faktycznie zachodzą. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na Wykonawcy, a zgodnie z art. 224 ust. 5 i 6 Pzp. Zamawiający odrzuci ofertę Wykonawcy, który nie udzieli wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu, a ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdzi, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt. Zamawiający wymaga ponadto, aby wyjaśnienia i dowody na ich poparcie były na tyle czytelne i szczegółowe, aby Zamawiający nie miał wątpliwości, iż podczas kalkulacji ceny oferty, Wykonawca nie pominął żadnego z zamawianych elementów zamówienia oraz, że zaoferowana cena zapewni wykonanie przedmiotu zamówienia w zamawianej jakości. Ciężar dowodu spoczywa na Wykonawcy, który powinien zadbać o jakość swoich wyliczeń i argumentów. Wykonawca musi sprostać ciężarowi obalenia domniemania rażąco niskiej ceny. (…)”.
Odwołujący przekazał Zamawiającemu datowane na 21 maja 2025 r. pismo zatytułowane „Wyjaśnienie ceny oferty” (dalej jako „Wyjaśnienia”) o treści „I. Wstęp W odpowiedzi na pismo z dnia 14 maja 2025r. dotyczące wyjaśnienia niskiej ceny w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na Budowę oświetlenia ulicy Chemicznej w Bydgoszczy oświadczam, iż cena wskazana w mojej ofercie ma charakter rynkowy i została określona powyżej poziomu kosztu wykonania zamówienia. Jak wskazała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r. (sygn. akt KIO 1121/14): „rażąco niska cena jest to cena niewiarygodna, oderwana całkowicie od realiów rynkowych, nieadekwatna do przedmiotu zamówienia, za którą nie jest możliwe wykonanie zamówienia”. W szczególności o rażąco niskim poziomie ceny nie przesądza samo porównanie do szacunkowej wartości zamówienia. Rozumiejąc wymóg ustawowy żądania wyjaśnień wykażę, iż cena mojej oferty została rzetelnie skalkulowana i jest adekwatna do zakresu przedmiotu zamówienia.. II. Charakter działalności Firma nasza jest firmą rodzinną, działającą w formie Spółki z o.o., dodatkowo od 2013 roku zrzeszoną w Cechu Rzemieślników i Przedsiębiorców (zał. nr 1 do wyjaśnień). Działamy w sposób tradycyjny, nie polegając na pracy dodatkowych osób zajmujących się zaopatrzeniem, sprzedażą czy marketingiem. Zatrudnione u nas osoby zajmują się realizacją zamówień. Wierzymy, że właśnie taki sposób pracy, eliminujący dodatkowe koszty, pozwala nam na zaproponowanie Państwu jak najkorzystniejszej ceny. Dzięki mojemu udziałowi w realizacji zamówienia udało się obniżyć udział kosztów wynagrodzeń w kosztach realizacji zamówienia. Będę wykonywać zadania związane z koordynacją prac, raportowaniem do zamawiającego oraz prace bezpośrednio przy realizacji zamówienia. Jako firma rodzinna świadczymy pracę na rzecz tej działalności bez pobierania żadnych dodatkowych świadczeń. Nasze dochody opierają się na zysku z realizacji zamówień. Ten zysk będzie większy przy braku zatrudnienia dodatkowych osób do wykonania zamówienia. Inaczej niż pracownicy nie mamy gwarancji stałego wynagrodzenia, ale za to w przypadku osiągnięcia większego zysku niż planowany korzystamy z większego dochodu. Jednocześnie nie istnieje wymóg, by osoba prowadząca własną działalność gospodarczą wypłacała sobie (zatrzymywała część zysku) regularnie wynagrodzenie w określonej wysokości, stąd brak konieczności uwzględnienia takich kosztów przy badaniu ceny oferty. Oprócz wskazywanych wyżej oszczędności zamierzamy uzyskać dodatkowe oszczędności z tytułu braku korzystania z usług podwykonawców – wskazane prace jesteśmy w stanie zrealizować w zakresie własnej działalności. Dzięki temu nie musimy uwzględniać dodatkowego zysku innego podmiotu w kosztach realizacji zamówienia. III. Ustalona wartość zamówienia Zamawiający wskazał, iż cena naszej oferty „wydaje się rażąco niska” od szacowanej wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług. Wynika to zarówno z okoliczności odnoszących się do samego kosztorysu inwestorskiego, jak i wynikających z charakteru prowadzonej przeze nas działalności. Kosztorys inwestorski został sporządzony przez osobę z uprawnieniami budowlanymi odpowiadającymi specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji oraz urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych. To prawidłowy sposób określenia szacunkowej wartości zamówienia. Nie daje on jednak dobrego wglądu w realne koszty realizacji zamówienia. Moją własną kalkulację cenową przedstawiam jako załącznik nr 2 do niniejszych wyjaśnień. Jednocześnie zastrzegam, że wskazany załącznik stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa i zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy prawo zamówień publicznych nie może być ujawniony (szersze uzasadnienie przedstawiam w odrębnym załączniku). Dodatkowo z uwagi na cenę ryczałtową, którą traktować należy jako stałą i niezmienną dla wykonania zamówienia biorąc jednocześnie pod uwagę to, że roboty budowlane należy wykonać zgodnie z załączoną dokumentacją tj.: SWZ, szczegółowym opisem przedmiotu zamówienia, odpowiedziami na zapytania do treści SWZ, kosztorys inwestorski stanowi ogólną wskazówkę i nie determinuje zakresu prac objętych zamówieniem. Zawarte w kosztorysie inwestorskim zestawienia mają zobrazować skalę roboty budowlanej i pomóc w oszacowaniu kosztów inwestycji, wobec czego kosztorysowi inwestorskiemu można przypisać wyłącznie charakter dokumentu pomocniczego. Podstawą dla szacowania ceny ryczałtowej jest szczegółowy opis przedmiotu zamówienia uzupełniony o zapisy SWZ oraz odpowiedzi na pytania do treści SWZ. Jednocześnie by złożyć ofertę korzystną dla Zamawiającego, konkurencyjną wobec innych wykonawców, dającą pewność prawidłowego jej wykonania zgodnie z całością dokumentacji, przed jej złożeniem dokonałem wizji lokalnej miejsca robót, celem sprawdzenia warunków terenowych, warunków związanych z wykonaniem prac będących przedmiotem przetargu jak też celem uzyskania innych przydatnych informacji. Mając na uwadze powyższe uważam, że przedstawiona wycena została sporządzona prawidłowo dając pewność na prawidłowe i terminowe wykonanie zlecenia. Poniżej wskażę na najważniejsze różnice pomiędzy moją wyceną a kosztorysem: a) Koszt materiałów Istotną wadą kosztorysu przy porównywaniu go do cen ofert jest poziom uwzględnionych cen materiałów. Kosztorys uwzględnia jedynie cennikowe wartości materiałów. Nie odnosi się w tej mierze ani do rozmiaru zakupów materiałów, który przekłada się na możliwość wynegocjowania niższych cen, ani indywidualnej współpracy wykonawców z dostawcami materiałów. Trzeba jednak zauważyć oba te fakty. Po pierwsze, im większy koszt materiałów, tym większa możliwość uzyskania korzystnych rabatów przy ich zakupie. Po drugie, niektórzy wykonawcy wykonując większą ilość prac na przestrzeni lat są w stanie wypracować jeszcze korzystniejsze warunki współpracy z hurtowaniami. Od wielu lat współpracuję z jedną hurtownią, dzięki czemu dysponuję znacznym rabatem przy pozyskiwaniu materiałów do wykonania zleceń. Dysponuję dodatkowo wydłużonym okresem płatności, co pozwala mi pominąć koszty finansowania zakupów aż do otrzymania wynagrodzenia od zamawiającego. W załączeniu przekazuję informację z hurtowni stanowiącą załącznik nr 3 do wyjaśnień. Jednocześnie zastrzegam, że wskazany załącznik stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa i zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy prawo zamówień publicznych nie może być ujawniony (szersze uzasadnienie przedstawiam w odrębnym załączniku). Przygotowując ofertę opierałem się na informacji cenowej z hurtowni i oferowanych w niej cenach jednostkowych. Dokładną oszczędność z tego tytułu można oszacować jedynie poprzez porównanie kosztu materiałów jaki został przedstawiony w kosztorysie inwestorskim. Zawarte w ofercie ceny jednostkowe zostały przyjęte zgodnie z realiami rynkowymi oraz wypracowanymi rabatami dzięki dotychczasowej współpracy handlowej z dostawcą. Dostawca materiału z uwagi na znaczną wartość potencjalnego zamówienia zastosował bardzo atrakcyjny rabat. Dodatkowo nie ponoszę kosztów finansowania zakupu materiałów (uruchomienie i korzystanie z kredytu obrotowego, aż do zakończenia inwestycji) co daje dużą oszczędność, którą szacuję na minimum 10 000 zł. b) Warunki realizacji zamówienia Na możliwość obniżenia ceny wpłynęły też korzystne warunki terenowe realizacji zamówienia. Są one znacznie łagodniejsze od podobnych jakie wykonywałem np. przy układaniu kabli i budowie oświetlenia ulic, dróg powiatowych i krajowych. Warunki gruntowe na obszarze objętym pracami nie są uciążliwe i nie wymagają użycia specjalistycznego sprzętu. W miejscu tym występują grunty naturalne – łatwo urabialne niespoiste i mało spoiste, zawierające małe ilości kamieni i głazów o małej objętości. Teren, w jakim prowadzone będą prace, z racji na charakter obiektu (w większości nieutwardzone powierzchnie) jest też przyjazny do prowadzenia prac ziemnych. Brak jest dużych powierzchni utwardzonych np. asfaltem, brukiem, betonem. Jest równy, bez skarp i dużych różnic poziomów. Wobec powyższego wykonanie prac jak i koszty przywrócenia terenu do stanu pierwotnego są znacznie niższe. Prace nie wymagają wykonania przewiertów tzw. sterowanych pod drogami i chodnikami. Ze względu na krótkie odcinki (max. 13 m) jesteśmy w stanie wykonać przeciski sprzętem typu „kret”, który mamy na wyposażeniu firmy, co również stanowi dużą oszczędność, gdyż nie trzeba ponosić wysokich kosztów związanych z wynajmem specjalistycznego sprzętu i operatora. c) Przygotowanie do prowadzenia prac Również kosztorysowa wycena poszczególnych czynności nie jest oparta na aktualnym poziomie cen, a jedynie na jej szacowanej wartości, która zmienia się zależnie od wielu czynników, w tym sezonu prowadzonych prac czy ilości wcześniej zakontraktowanych zamówień przez wykonawców. Obecnie mam możliwość rozpoczęcia prac wkrótce po udzieleniu zamówienia przy użyciu całego potencjału kadrowego i sprzętowego, dzięki czemu planuję szybciej niż inni zrealizować zamówienie. Ze swojej strony jestem gotowy do realizacji zamówienia niezwłocznie po podpisaniu umowy. d) Rynkowy poziom cen Zasadą jest, iż kosztorysy inwestorskie przewyższają, nieraz znacząco, kwoty oferowane przez wykonawców. To fakt. Kolejnym czynnikiem, którego nie uwzględnia kosztorys inwestorski jest konkurencja na rynku. Wykonawcy, by uzyskać zamówienie muszą oferować ceny korzystniejsze niż te, które przedstawiliby uzyskując zamówienie z wolnej ręki. Szacowana przez Zamawiającego wartość zamówienia powiększona o należny podatek od towarów i sług wynosi 912 299,99 zł. Pozostałe firmy biorące udział w postępowaniu zaoferowały różne kwoty, także niższe od szacowanej wartości zamówienia powiększonej o należny podatek VAT, ale bardzo zbliżone do siebie. Jednak na uwadze trzeba mieć fakt, że firmy te swoją działalność prowadzą w zupełnie innym rejonie niż ja (woj. kujawsko – pomorskie i mazowieckie), gdzie koszty utrzymania działalności mogą być znacznie wyższe. Moja oferta to 46,65% w stosunku do wartości zamówienia. Jest zatem niższa o 53,35% od tej kwoty. Biorąc pod uwagę powyższe dane moja oferta rzeczywiście wydaje się być ofertą o zaniżonej wartości, jednak po dokładnej analizie specyfikacji zamówienia, cen materiałów, warunków realizacji zamówienia, kosztów działalności stwierdzam, iż zaproponowana cena nie jest rażąco niska i pozwala na uzyskanie zadowalającego mnie zysku. Jednocześnie chciałbym zauważyć, że moja oferta to 76,65% średniej ceny arytmetycznej wszystkich złożonych ofert (co ilustruje poniższa tabela), zatem oferowana przeze mnie cena jest niższa o 23,35% od tej średniej. Nie jest to aż tak znacząca różnica biorąc pod uwagę lokalizację prowadzenia działalności.
Kolejne oferty |
Cena ofertowa |
Wartość procentowa do średniej arytmetycznej wszystkich złożonych ofert |
Moja oferta |
425 580,00 zł |
76,65% |
Oferta druga w kolejności |
448 296,24 zł |
80,74% |
Oferta trzecia w kolejności |
478 470,00 zł |
86,18% |
Oferta czwarta w kolejności |
520 000,00 zł |
93,66% |
Oferta piąta w kolejności |
581 665,54 zł |
104,76% |
Oferta szósta w kolejności |
643 290,00 zł |
115,86% |
Oferta siódma w kolejności |
645 750,00 zł |
116,31% |
Oferta ósma w kolejności |
698 640,00 zł |
125,83% |
Zwrócić należy też uwagę, że przesłanką, iż moja oferta uważana może być za „rażąco niską” jest tylko to, że jej kwota jest poniżej szacowanej wartości zamówienia. Drugą ważną przesłanką przy badaniu wystąpienia zjawiska „rażąco niskiej ceny” jest duża dysproporcja na poziomie minimum 30% złożonej oferty od innych ofert złożonych w postępowaniu. W tym przypadku moja propozycja cenowa jest niższa o 23,35% od średniej arytmetycznej złożonych ofert, zatem ten „warunek” nie został spełniony. Warto tu wskazać na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 12 czerwca 2014 r. (sygn. akt KIO 1133/14): „Nie można z faktu zaoferowania ceny niższej niż inni wykonawcy wywodzić tezy o rażąco niskiej cenie w sytuacji, gdy cena ta nie odbiega w sposób istotny od realiów rynkowych” oraz wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 27 sierpnia 2014 roku (sygn. akt KIO 1680/14): „Jak wynika z orzecznictwa dysproporcja cen zaoferowanych przez kilku wykonawców nie daje jeszcze podstaw do założenia, że cena najniższa podana przez jednego z wykonawców, jest ceną rażąco niską, gdyż zależne jest to od efektywności oraz kosztów prowadzenia działalności określonego podmiotu. Podstawą odrzucenia oferty jest zaoferowanie ceny rażąco niskiej, a nie ceny niskiej. Te dwa pojęcia nie są tożsame. Samo stwierdzenie różnic pomiędzy składanymi ofertami jest naturalnym objawem konkurencji i nie jest wystarczające dla wykazania rażąco niskiej ceny którejś z ofert.” IV. Dodatkowe czynniki, które pozwoliły na obniżenie ceny Chciałbym również zwrócić uwagę na pozostałe, dotyczące mojej działalności, czynniki które pozwoliły na obniżenie ceny oferty. a) Własny sprzęt Posiadam własny sprzęt do wykonania zamówienia (środki transportu, koparki do wykonania rowów kablowych i ich późniejszego zasypywania, zagęszczarka gruntu, sprzęt do wykonania przecisków np. pod chodnikami i utwardzonymi drogami, żuraw samochodowy typu HDS, podnośnik koszowy, podstawowe elektronarzędzia). Sprzęt ten został nabyty ze środków własnych przy okazji realizacji poprzednich zamówień. Nie jest obciążony spłatą rat kredytowych czy leasingowych. Dzięki temu mogę realizować zamówienie bez ponoszenia dodatkowych kosztów przekraczających eksploatację sprzętu, a wiążących się z ponoszeniem opłat za najem. Stała baza sprzętowa sprawia też, że pracownicy są wprawieni w obsłudze konkretnych urządzeń, a dzięki temu i bardziej wydajni. Co więcej, pracownik będący operatorem podnośnika koszowego, koparki czy też HDS-a jest jednocześnie elektrykiem wykonującym inne prace, gdy nie ma potrzeby prowadzenia prac ziemnych, dźwigowych. Pozwala to na lepsze wykorzystanie potencjału osobowego. Biorąc to pod uwagę w złożonej przez nas ofercie mogliśmy zaproponować stawkę za 1 m-g na poziomie 32,50 zł bez ryzyka poniesienia straty. b) Wynagrodzenia pracowników Koszty płacowe obliczono z uwzględnieniem co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie przepisów ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Przy wyliczeniu wynagrodzenia przyjęto obniżoną liczbę roboczogodzin do 1750h (co nie obejmuje sporządzenia dokumentacji powykonawczej). Ilość ta została urealniona na podstawie naszego doświadczenia oraz znajomości charakterystyki prac tego rodzaju na potwierdzenie czego załączamy stosowne referencje. Koszty płac w sektorze budownictwa są w województwie warmińsko-mazurskim niższe od średniej krajowej o kilkanaście procent co też przekłada się na wysokość założonych przez nas kosztów pracy. Gros prac objętych zamówieniem nie wymaga zatrudnienia pracowników o bardzo wysokich kwalifikacjach. Są to prace proste, w postaci demontażu starych opraw, montażu opraw typu LED. Na obniżenie kosztów robocizny duży wpływ ma prowadzone w naszym przedsiębiorstwie przyuczanie do zawodu pracowników młodocianych. Obecnie zatrudniamy w ten sposób na podstawie umowy o pracę 12 osób. Całość wynagrodzenia tych osób i składki z tytułu ubezpieczeń społecznych jest refundowana. Pozwala nam to na obniżenie kosztów pracowniczych, a kolejnym pokoleniom na wejście do zawodu przez jego praktykowanie. Wszelkie prace będą wykonane siłami zatrudnionych przeze nas osób, Poprzednie zamówienia Cena mojej oferty jest wiarygodna i umożliwia realizację wszystkich obowiązków wynikających z umowy z zamawiającym. Wielokrotnie realizowałem wcześniej prace wycenione na podobnym poziomie, a jednocześnie znacznie niżej od wartości kosztorysu inwestorskiego. Dla przykładu podam prace wykonane na rzecz Gminy Kowalewo Pomorskie – budowę linii elektroenergetycznej kablowej w Sierakowie wykonaliśmy za kwotę 150 060,00 zł co stanowiło 62,53% wartości kwoty jaką zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia (zał. nr 4 do wyjaśnień). Na terenie gminy Kurzętnik – budowę oświetlenia drogowego w Gminie Kurzętnik wykonałem za kwotę 1 387 440 zł, co stanowiło 76,23% wartości wynikającej z kosztorysu inwestorskiego (zał. nr 5 do wyjaśnień). Na terenie miasta Iława – wymiana oświetlenia na energooszczędne LED na terenie os. Piastowskiego wykonana została za kwotę 56 580 zł, co stanowiło 57,33% wartości wynikającej z kosztorysu inwestorskiego (zał. nr 6 do wyjaśnień). Na terenie gminy Raszyn – budowa oświetlenia ulicznego w ulicach na terenie gminy Raszyn – roboty wykonałem za kwotę 192 839,40 zł, co stanowiło 68,66% wartości wynikającej z kosztorysu inwestorskiego (zał. nr 7 do wyjaśnień). Na terenie gminy Nieporęt – budowa oświetlenia ul. Żywicznej w Michałowie Grabinie – prace zostały wykonane za kwotę 79 811,55 zł, co stanowiło 60,68% wartości wynikającej z kosztorysu inwestorskiego (zał. nr 8 do wyjaśnień). Co najważniejsze, zamówienia te wykonane zostały należycie oraz w umówionym terminie, czego potwierdzeniem są załączone referencje (załączniki nr 4, 5, 6, 7, 8 do wyjaśnień). Prace te zrealizowałem z zyskiem i podobnie uwzględniony został zysk w cenie oferty złożonej w niniejszym postępowaniu. Jednocześnie zwracam uwagę, iż tamte prace były wykonywane na terenie m.in. powiatu golubsko – dobrzyńskiego, pruszkowskiego, legionowskiego, czyli z dala od siedziby prowadzonej przez nas działalności. Zaznaczyć pragnę, że mamy już doświadczenie w wykonaniu podobnych zakresem prac zrealizowanych np. na terenie gminy Kurzętnik w 2022r. za kwotę 1 387 440zł, także w 2022r. na potrzeby 6.MBOT w miejscowości Książenice na kwotę 428 040zł, w 2023r. na terenie gminy Jabłonna za kwotę 231 240 zł, dla Gminy Wiejskiej Lubawa w 2024r.. za ponad 250 tyś.. zł, dla Gminy Brodnica w miejscowości Szczuka w 2024r. za kwotę ponad 290 tyś. zł (referencje za wykonane prace – zał. nr 9, 10, 11,12,13 do wyjaśnień). Zdobyte doświadczenie jak i potwierdzone referencjami prawidłowe i terminowe wykonanie powierzonych prac gwarantuje, że i w przypadku otrzymania zlecenia na terenie ul. Chemicznej w Bydgoszczy prace zostaną wykonane solidnie, z należytą starannością, terminowo i z zyskiem dla naszej firmy. V. Uwagi końcowe Na zakończenie wyrażam nadzieję, iż niniejsze wyjaśnienia pozwolą Państwu na podjęcie decyzji o wyborze mojej oferty jako najkorzystniejszej w postępowaniu. Warto wskazać, iż to na zamawiającym spoczywa ciężar ostatecznej oceny czy oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Zgodnie z wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z 21 sierpnia 2013 r. (KIO 1904/13) ocena zamawiającego musi być „rzetelna, oparta na faktach, umotywowana i przekonująca.” Taka ocena nie jest możliwa przez samo porównanie mojej ceny z ceną oferowaną w postępowaniu przez konkurencję. Podobnie orzekła Izba w wyroku z 27 sierpnia 2014 roku (sygn. akt KIO 1680/14): „Jak wynika z orzecznictwa dysproporcja cen zaoferowanych przez kilku wykonawców nie daje jeszcze podstaw do założenia, że cena najniższa podana przez jednego z wykonawców, jest ceną rażąco niską, gdyż zależne jest to od efektywności oraz kosztów prowadzenia działalności określonego podmiotu. Podstawą odrzucenia oferty jest zaoferowanie ceny rażąco niskiej, a nie ceny niskiej. Te dwa pojęcia nie są tożsame. Samo stwierdzenie różnic pomiędzy składanymi ofertami jest naturalnym objawem konkurencji i nie jest wystarczające dla wykazania rażąco niskiej ceny którejś z ofert.” W mojej ocenie zaoferowana przeze mnie cena pozwala na rzetelne zrealizowanie zamówienia.”.
Wraz z ww. pismem Odwołujący przekazał Zamawiającemu:
1.dokument oznaczony jako „przyjęcie do Cechu Rzemiosł Różnych”,
2.dokument oznaczony jako załącznik nr 2, zatytułowany „Wyliczenie kosztów (netto)” o treści „
Rodzaj kosztu |
Wartość |
|
Koszty pracy |
Koszt roboczogodziny przyjęto w wysokości 50 zł |
87 500 zł |
Koszt materiałów |
Zgodnie z ofertą z hurtowni |
220 000 zł |
Koszt zapewnienia sprzętu |
Podnośnik koszowy, środki transportu i inne drobne |
5 000 zł |
Koszt zapewnienia kierownika budowy i geodety |
|
4 500 zł |
Nocleg i wyżywienie pracowników |
|
5 000 zł |
Transport |
|
2 000 zł |
Koszty ogólne działalności (utrzymanie biura, media, usługi telekomunikacyjne) |
|
1 500 zł |
Suma: |
325 500 zł |
|
Uwagi: − koszty materiałowe wskazano po koszcie ich zakupu − koszty amortyzacji i pozostałe koszty ogólne przedsiębiorstwa (w tym podatki nie wchodzące w zakres kosztów płacowych) zostały obliczone z wykorzystaniem doświadczenia przy realizacji podobnych zamówień.”,
3.dokument oznaczony jako załącznik nr 3 o treści „ 03.02.2023 ENETON S.C. 87-100 Toruń, ul. Wschodnia 29/8 www.eneton.com REFERENCJE Informujemy, że współpracujemy z firmą: ELECTROJAC ZAKŁAD USŁUG ELEKTROTECHNICZNYCH J.R. STARZYKOWO 11/1 1 STARZYKOWO 4-241 NIP: 7441050315; REGON 280295886 Od wielu lat jest dla nas dobrym partnerem biznesowym dzięki czemu należy do grona firm które otrzymują od nas najlepsze ceny i warunki handlowe. Wiele prowadzonych kontraktów negocjujemy wspólnie z producentem pod daną inwestycję by uzyskać dodatkowy rabat dla firmy ELECTROJAC ZAKŁAD USŁUG ELEKTROTECHNICZNYCH J.R.”,
4.dokumenty oznaczone jako „referencje i ogłoszenia z otwarcia ofert dla wskazywanych prac” oraz „referencje za wykonane prace”.
24 czerwca 2025 r. Zamawiający opublikował informację o wyborze najkorzystniejszej oferty o treści „Zgodnie z art. 253 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych – dalej „Pzp”, Zamawiający, informuje o: 1. wyborze najkorzystniejszej oferty złożonej Wykonawcę: MAH Sp. z o.o. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Ludwika Waryńskiego 32-36, 86-300 Grudziądz Uzasadnienie faktyczne wyboru najkorzystniejszej oferty Niepodlegająca odrzuceniu oferta, która odpowiada wszystkim wymaganiom określonym w ustawie Prawo zamówień publicznych oraz w dokumentach zamówienia, została oceniona jako najkorzystniejsza, uzyskując łącznie liczbę 100 punktów na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w specyfikacji warunków zamówienia, tj.: 1) cena (oznaczenie C) – waga 60% (pkt), 2) termin realizacji zamówienia (oznaczenie T) – waga 40% (pkt), Uzasadnienie prawne wyboru najkorzystniejszej oferty Ofertę najkorzystniejszą wybrano zgodnie z art. 239 ust. 1 Pzp, z zastosowaniem art. 287 ust. 1 Pzp. Wykonawcy, którzy złożyli oferty wraz z punktacją przyznaną ofertom w każdym kryterium oceny ofert i łączną punktacją:
Nr oferty |
Nazwa (firma) i adres Wykonawcy |
Punkty za kryterium cena oferty |
Punkty za kryterium termin realizacji zamówienia |
Razem punkty |
1 |
EL-DAR Sp. z o.o. Strzyżawa 39, 86-070 Dąbrowa Chełmińska |
41,09 |
40 |
81,09 |
2 |
LIGHT ON Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Zygmunta Krasińskiego 18/97, 01-581 Warszawa |
Nie podlega ocenie |
||
3 |
ELPERIA Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. ul. Hallera 4/15, 86-100 Świecie |
44,63 |
40 |
84,63 |
4 |
MAH Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Ludwika Waryńskiego 32-36, 86-300 Grudziądz |
60 |
40 |
100 |
5 |
ELECTROJAC Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Ziemowita 6B, 14-200 Iława |
Nie podlega ocenie |
||
6 |
ATELBUD Sp. z o.o. ul. Księdza Józefa Schulza 9, 85-315 Bydgoszcz |
Nie podlega ocenie |
||
7 |
ELDAX Wołowicz Spółka Komandytowo-Akcyjna ul. Bydgoska 1, 86-100 Świecie |
Nie podlega ocenie |
||
8 |
VECTRA GROUP Cezary Zakrzewski, ul. Partyzantów 2a, 05-155 Leoncin |
Nie podlega ocenie |
||
2. odrzuceniu ofert złożonych przez Wykonawców: 1) ELECTROJAC Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Iławie Uzasadnienie faktyczne odrzucenia oferty W dniu 14.05.2025 r. na podstawie art. 224 Pzp Zamawiający, wezwał spółkę ELECTROJAC do złożenia wyjaśnień i wykazania, że zaoferowana przez Wykonawcę cena ofertowa nie jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia oraz że Wykonawca jest w stanie należycie zrealizować zamówienie przy zachowaniu wymagań postawionych w dokumentach zamówienia, w terminie do dnia 21.05.2025 r. (nr pisma NZ.2531.20.2025.WO6). Wraz z dowodami na potwierdzenie składanych wyjaśnień i twierdzeń, Zamawiający wymagał od Wykonawcy i nałożył na niego obowiązek szczegółowego przedstawienia składowych zaoferowanej ceny (min. koszty nabycia materiałów wraz z dowodami, np. oferty handlowe, cenniki) oraz opisania czynników, które zadecydowały o wysokości tej ceny, w szczególności w zakresie określonym w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 Pzp, a także wykazania, iż kalkulacja zaoferowanej ceny pozwala na wygenerowanie zysku dla Wykonawcy. W odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego Wykonawca złożył wyjaśnienia, z których wynika, że na wysokość zaoferowanej ceny miały wpływ: − charakter działalności. Wykonawca wyjaśnia, iż na zaoferowaną cenę ma wpływ rodzinny charakter firmy oraz osobiste zaangażowanie tych osób w realizację zamówienia, co eliminuje konieczność zatrudnienia osób dodatkowych a tym samym wpływa na obniżenie kosztów, brak korzystania z usług podwykonawców, ponadto na obniżenie kosztów ma wpływ zrzeszenie firmy w Cechu Rzemieślników i Przedsiębiorców; wyjaśnienie ma charakter opisowy, brak jest jakichkolwiek kalkulacji oraz dowodów na poparcie, iż przywołane argumenty rzeczywiście mają wpływ na obniżenie ceny oferty, − sporządzenie własnej kalkulacji cenowej w tym uwzględnienia kosztów materiałów po cenie ich zakupu. Dla potwierdzenia swoich wyjaśnień Wykonawca nie przedstawił żadnych cenników, czy poziomu cen jednostkowych, nie wskazał również wysokości rabatów ani żadnych innych konkretnych warunków handlowych mających realny wpływ na kalkulację ceny oferty; Wykonawca, w tabeli dotyczącej wyliczenia kosztów, bardzo ogólnie pokazał składowe zaoferowanej ceny, co nie odpowiada treści wezwania; brak wskazania konkretnych dowodów potwierdzających koszty zakwaterowania, wyżywienia czy dojazdów pracowników budzi wątpliwości zamawiającego co do realności wskazanych kwot, − warunki realizacji zamówienia, gdzie Wykonawca powołuje się na przeprowadzenie wizji lokalnej celem sprawdzenia warunków terenowych oraz uzyskania innych przydatnych informacji dotyczących przedmiotu zamówienia; w ramach złożonych wyjaśnień, wykonawca wskazuje łagodne warunki terenowe oraz gruntowe, które mają wpływ na kalkulację oferty w tym niższe koszty przywrócenia terenu do stanu pierwotnego; dla poparcia swoich wyjaśnień, Wykonawca nie przedłożył, żadnych dowodów np. w postaci dokumentacji fotograficznej z odbytej wizji, kalkulacji kosztów w tym kosztów odtworzenia terenu ani żadnych innych potwierdzających prawidłowość przyjętych założeń, − rynkowy poziom cen, gdzie Wykonawca wyjaśnia, iż na zaoferowaną cenę mają między innymi wpływ koszty utrzymania działalności firmy niższe niż w innych rejonach kraju; Wykonawca nie wykazał jakimikolwiek dowodami aby przyjęte założenia kosztów odpowiadały cenom rynkowym. Wymagania zawarte w dokumentach zamówienia w szczególności w opisie przedmiotu zamówienia, dokumentacji projektowej, szczegółowych specyfikacjach technicznych oraz w projektowanych postanowieniach umowy, opisane zostały przez Zamawiającego w sposób dokładny i szczegółowy z podaniem konkretnego zakresu w tym, długości i ilości. Jednakże wyjaśnienia Wykonawcy przedstawione są w formie opisowej oraz lakonicznie odnoszą się jedynie do ogólnych stwierdzeń. Nie dysponując dowodami, Zamawiający nie może dokonać oceny czy okoliczności powodujące obniżenie ceny, na które powołuje się Wykonawca faktycznie zachodzą. Zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Uzasadnienie prawne odrzucenia oferty Zgodnie z przepisem art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp, Zamawiający obligatoryjnie odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. (…)”.
Ustalając stan faktyczny Izba oparła się na dokumentach znajdujących się w dokumentacji Postępowania.
Izba zważyła, co następuje:
W świetle art. 505 ust. 1 Pzp, zgodnie z którym „środki ochrony prawnej określone w niniejszym dziale przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy”, Odwołującemu przysługiwało prawo do wniesienia odwołania. Izba nie stwierdziła przy tym, aby zachodziła którakolwiek z określonych w art. 528 Pzp okoliczności skutkujących odrzuceniem odwołania.
Zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w związku z art. 224 ust. 6 Pzp w związku z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp nie był uzasadniony.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp „zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia”. W art. 224 ust. 6 Pzp określono, że „odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu”. Art. 16 Pzp stanowi, iż „zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; (…) 3) proporcjonalny”.
Wymaga wskazania, że art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp stanowi podstawę prawną odrzucenia oferty nie tylko w przypadku, gdy oferta zawiera rażąco niską cenę, ale także w przypadku określonym w art. 224 ust. 6 Pzp. Przepis ten nakłada na zamawiającego obowiązek odrzucenia oferty w określonych w nim sytuacjach jako oferty zawierającej rażąco niską cenę – na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp - bez względu na to, czy oferta ta zawiera rażąco niską cenę. Treść art. 224 ust. 6 Pzp nie daje podstaw do przyjęcie, że stosuje się go tylko wtedy, gdy oferta zawiera rażąco niską cenę; wręcz przeciwnie, użycie w tym przepisie sformułowania „jako” oznacza, że ofertę wykonawcy, który nie złoży wyjaśnień albo złoży wyjaśnienia i dowody, które nie uzasadniają podanej w jego ofercie ceny, zamawiający zobowiązany jest uznać za (potraktować jako) ofertę zawierającą rażąco niską cenę, o której mowa w art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp - bez konieczności stwierdzenia, że oferta ta zawiera rażąco niską cenę.
Z treści opublikowanej 24 czerwca 2025 r. informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty wynika, że podstawą odrzucenia oferty Odwołującego nie było uznanie, że jego oferta zawiera rażąco niską cenę, lecz złożenie wyjaśnień wraz z dowodami, które nie uzasadniają ceny podanej w tej ofercie.
Tym samym zawarte w odwołaniu twierdzenia dotyczące realności ceny zawartej w ofercie Odwołującego (iż nie zawiera ona rażąco niskiej ceny), w szczególności że „w żadnym miejscu uzasadnienia odrzucenia oferty Odwołującego nie znajduje się jakakolwiek argumentacja (uzasadnienie) dotycząca całkowitej ceny oferty złożonej przez Odwołującego lub istotnych części składowych ceny. (…) W żadnym miejscu uzasadnienia odrzucenia oferty nie zostało wskazane, że cena całkowita jest rażąco niska. W żadnym miejscu uzasadnienia odrzucenia oferty nie zostało wskazane, które konkretne pozycje są rażąco niskie – np. poprzez wskazanie zaniżenia (w odniesieniu do realnych wartości). W żadnym miejscu uzasadnienia odrzucenia oferty nie zostało uargumentowane i udowodnione, że poprzez zaniżenie określonych pozycji cenotwórczych o określone wartości, oferta Odwołującego została zaniżona.” nie uzasadniają przyjęcia, że czynność odrzucenia oferty Odwołującego naruszała art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp.
Nie zasługuje na aprobatę przedstawione w odwołaniu stanowisko, iż „uzasadnienie odrzucenia oferty Odwołującego zostało skonstruowane w ten sposób, że Zamawiający przedstawia swoją wizję udzielenia odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny”, „argumentacja przedstawiona przez Zamawiającego jest nie tylko bezzasadna, ale też pozbawiona rzeczywistego wpływu na realizację przedmiotu zamówienia – i stanowi niewyrażone przez Zamawiającego w SWZ wymogi, całkowicie w oderwaniu od złożonych przez Odwołującego wyjaśnień i kalkulacji”, „wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny z dnia 14.05.2025 r. (…) zostało skonstruowane, mimo wszystko, w sposób dość ogólny” oraz że „na tak skonstruowane wezwanie Odwołujący udzielił wyczerpującej i szczegółowej odpowiedzi, na potwierdzenie przedkładając argumentację, szczegółowe wyliczenia (kalkulacje) i dowody”.
Należy wskazać, że z art. 224 ust. 1 Pzp, zgodnie z którym „jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych”, nie wynika, aby zamawiający żądając od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny oferty zobowiązany był do wskazania w tym żądaniu, co mają zawierać przedmiotowe wyjaśnienia.
Nie ulega wątpliwości, że zamawiający może wskazać, w jakim zakresie wykonawca ma złożyć wyjaśnienia i dowody w zakresie wyliczenia ceny oferty, zwłaszcza w sytuacji, gdy są one potrzebne jedynie w zakresie części ceny oferty bądź złożonych wcześniej wyjaśnień i dowodów w zakresie wyliczenia ceny oferty. Jeżeli natomiast zamawiający żądając od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny oferty, nie określi, że mają one zostać złożone wyłącznie w określonym zakresie, to należy uznać, że żądanie to nie jest ograniczone zakresowo, zatem wykonawca zobowiązany jest złożyć wyjaśnienia i dowody w zakresie wyliczenia ceny „całej” oferty – to jest wyjaśnić, w jaki sposób wyliczył cenę oferty. Wykonawca może to uczynić w sposób dowolny, w szczególności wyjaśnienia mogą (ale nie muszą) dotyczyć okoliczności wymienionych w art. 224 ust. 3 Pzp, w którym określono przykładowo, czego mogą one dotyczyć.
Oczywiście w sytuacji, gdy – jak w przypadku Postępowania - zastosowanie znajduje art. 224 ust. 4 Pzp, stanowiący, iż „w przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi, zamawiający jest obowiązany żądać wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, co najmniej w zakresie określonym w ust. 3 pkt 4 i 6”, Zamawiający żądając od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny oferty, zobowiązany jest wskazać, że te wyjaśnienia i dowody mają dotyczyć okoliczności wymienionych w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 Pzp, a wykonawca, co którego żądanie zawierające takie wskazanie zostało skierowane, zobowiązany jest złożyć wyjaśnienia i dowody w tym zakresie.
Zważywszy, że w Wezwaniu Zamawiający wskazał, że „oczekuje w ramach wyjaśnień co najmniej informacji, czy Wykonawca w zakresie kalkulacji ceny swojej oferty uwzględnił i na jakim poziomie koszty: 1. W zakresie wymagań Zamawiającego wskazanych w dokumentach zamówienia w szczególności w opisie przedmiotu zamówienia, dokumentacji projektowej, szczegółowych specyfikacjach technicznych oraz w projektowanych postanowieniach umowy, 2. w zakresie wykonania robót budowlanych związanych z realizacją zadania, z podaniem elementów składowych, które wchodzą w skład tych robót (min. koszty nabycia materiałów wraz z dowodami, np. oferty handlowe, cenniki itp.), uwzględniając postanowienia rozdziału XX. SWZ (sposób obliczania ceny) 3. w zakresie określonym w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 Pzp (…) W ramach wyjaśnień, wraz z dowodami przedłożonymi w najdokładniejszym możliwym zakresie, Zamawiający wymaga od Wykonawcy i nakłada obowiązek szczegółowego, zgodnie z ww. zakresem przedstawienia składowych zaoferowanej ceny i opisania czynników, które zadecydowały o wysokości tej ceny, a także wykazania, iż kalkulacja zaoferowanej ceny pozwala na wygenerowanie zysku dla Wykonawcy na potwierdzenie składanych wyjaśnień i twierdzeń.”, Odwołujący zobowiązany był do wyjaśnienia, w jaki sposób wyliczył cenę „całej” oferty.
Z zacytowanego wyżej fragmentu Wezwania jednoznacznie wynikało, że w składane przez Odwołującego wyjaśnienia w zakresie wyliczenia ceny oferty mają zawierać wskazanie czynników cenotwórczych (w szczególności koszty wykonania zamówienia), które wziął on pod uwagę wyliczając cenę oferty i w jakiej wysokości wziął je pod uwagę (w tym w zakresie służącym wykazaniu zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego – określonym w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 Pzp), a załączone do wyjaśnień dowody miały wykazywać zgodność twierdzeń Odwołującego z rzeczywistym stanem rzeczy.
Nie sposób zatem uznać, że zakres zawartego w Wezwaniu żądania wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny, budził jakiekolwiek wątpliwości; w szczególności Odwołujący w Wyjaśnieniach takich wątpliwości nie zgłaszał.
Dokonując oceny zgodności czynności odrzucenia oferty Odwołującego z art. 224 ust. 6 Pzp w zakresie prawidłowości uznania, że złożone przez Odwołującego wyjaśnienia w zakresie ceny wraz z dowodami nie uzasadniają ceny podanej w jego ofercie, Izba, mając na względzie treść Wyjaśnień oraz złożonych wraz nimi dokumentów, a także iż składane przez wykonawcę dowody mają wykazywać zgodność twierdzeń przedstawionych w wyjaśnieniach w zakresie wyliczenia ceny z rzeczywistym stanem rzeczy, uznała, że załączony do Wyjaśnień dokument zatytułowany „Wyliczenie kosztów (netto)” stanowi wyjaśnienia Odwołującego w zakresie wyliczenia ceny (część tych wyjaśnień), a nie dokument wskazujący na zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy twierdzeń przedstawionych w Wyjaśnieniach. Jego treść uzupełniała treść Wyjaśnień o informacje nie zawarte w Wyjaśnieniach - wskazanie „rodzajów kosztów” (na przykład „Koszty ogólne działalności (utrzymanie biura, media, usługi telekomunikacyjne)”) czy wartości poszczególnych „rodzajów kosztów”.
Nie sposób uznać za trafne przedstawionych w odwołaniu twierdzeń, że w odpowiedzi na Wezwanie „Odwołujący udzielił wyczerpującej i szczegółowej odpowiedzi, na potwierdzenie przedkładając argumentację, szczegółowe wyliczenia (kalkulacje) i dowody. Podkreślić w tym miejscu należy, że udzielone przez Odwołującego wyjaśnienia treści ceny wprost odpowiadają wezwaniu wystosowanemu przez Zamawiającego. Każde z kwestii, które znalazło się w treści wezwania do wyjaśnień, zostało przez Odwołującego „obsłużone” – w postaci przedstawienia odpowiedniej argumentacji, wyliczeń czy dowodów. Zamawiający zarzuca, w treści informacji o odrzuceniu oferty, że złożone wyjaśnienia są ogólnikowe i gołosłowne. Wskazać jednak należy, że Zamawiający, w istocie, otrzymał szczegółową odpowiedź na wszystkie zagadnienia poruszone w wezwaniu z dnia 14.05.2025 r.”.
W świetle treści Wyjaśnień i załączonych do nich dokumentów nie ulega wątpliwości, że Odwołujący nie przedstawił szczegółowo „składowych zaoferowanej ceny” i nie „opisał czynników, które zadecydowały o wysokości tej ceny”, a także nie „wykazał, iż kalkulacja zaoferowanej ceny pozwala na wygenerowanie zysku dla Wykonawcy”.
Podając uzasadnienie faktyczne czynności odrzucenia oferty Odwołującego Zamawiający wskazał, że Odwołujący „złożył wyjaśnienia, z których wynika, że na wysokość zaoferowanej ceny” miały wpływ:
-„rodzinny charakter firmy oraz osobiste zaangażowanie tych osób w realizację zamówienia, co eliminuje konieczność zatrudnienia osób dodatkowych a tym samym wpływa na obniżenie kosztów, brak korzystania z usług podwykonawców, ponadto na obniżenie kosztów ma wpływ zrzeszenie firmy w Cechu Rzemieślników i Przedsiębiorców; wyjaśnienie ma charakter opisowy, brak jest jakichkolwiek kalkulacji oraz dowodów na poparcie, iż przywołane argumenty rzeczywiście mają wpływ na obniżenie ceny oferty”,
-„sporządzenie własnej kalkulacji cenowej w tym uwzględnienia kosztów materiałów po cenie ich zakupu. Dla potwierdzenia swoich wyjaśnień Wykonawca nie przedstawił żadnych cenników, czy poziomu cen jednostkowych, nie wskazał również wysokości rabatów ani żadnych innych konkretnych warunków handlowych mających realny wpływ na kalkulację ceny oferty; Wykonawca, w tabeli dotyczącej wyliczenia kosztów, bardzo ogólnie pokazał składowe zaoferowanej ceny, co nie odpowiada treści wezwania; brak wskazania konkretnych dowodów potwierdzających koszty zakwaterowania, wyżywienia czy dojazdów pracowników budzi wątpliwości zamawiającego co do realności wskazanych kwot”.
W odwołaniu nie przedstawiono jakichkolwiek konkretnych okoliczności podważających zgodność tych stwierdzeń z rzeczywistym stanem rzeczy, w szczególności gdzie w Wyjaśnieniach przedstawiono informacje, na brak których wskazuje Zamawiający, i które dowody informacje te potwierdzają. Brak jest więc podstaw między innymi do uznania za niezasadne wyrażonego w opublikowanej 24 czerwca 2025 r. informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty stanowiska, że Odwołujący „bardzo ogólnie pokazał składowe zaoferowanej ceny, co nie odpowiada treści” Wezwania, w sytuacji gdy w dokumencie zatytułowanym „Wyliczenie kosztów (netto)” w zakresie poszczególnych „rodzajów kosztów” podano jedną wartość danego rodzaju kosztu, nie wskazując, w jaki sposób ta wartość została obliczona.
W świetle powyższego niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy jest natomiast zawarte w odwołaniu twierdzenie, iż „Zamawiający nie zaprzeczył przy tym, że są to właśnie wyliczenia szczegółowe i nie odniósł się do nich w żaden sposób. Dodatkowo – w żadnym miejscu uzasadnienia odrzucenia oferty Zamawiający nawet nie poruszył kwestii wyliczeń i kalkulacji Odwołującego.”.
Bez znaczenia jest przy tym, iż w zakresie trzech „rodzajów kosztów” Odwołujący nie ograniczył do podania „rodzaju kosztu” i jego wartości. W przypadku „kosztu materiałów” Odwołujący podając określoną wartość wskazał „zgodnie z ofertą z hurtowni”, lecz wobec niezłożenia wraz z Wyjaśnieniami „oferty z hurtowni” nie sposób określić, w jaki sposób wartość ta została obliczona (jakich materiałów i w jakich ilościach dotyczy). W przypadku „kosztu zapewnienia sprzętu” Odwołujący wskazał „podnośnik koszowy, środki transportu i inne drobne”, nie określił jednak, w jaki sposób wartość tego kosztu została obliczona na kwotę podaną w ww. dokumencie.
W zakresie „kosztów pracy” w dokumencie tym wskazano, że „koszt roboczogodziny przyjęto w wysokości 50 zł”, nie przedstawiając bardziej szczegółowych wyliczeń w zakresie tego kosztu.
Wymaga podkreślenia, że w zakresie oceny, czy oferta zawiera rażąco niską cenę, szczególne znaczenie ma zgodność tej ceny z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego (socjalnego), zatem przy dokonywaniu oceny, czy złożone przez wykonawcę wyjaśnienia wraz z dowodami uzasadniają podaną w ofercie cenę, również szczególnie istotne jest, czy złożone wyjaśnienia wraz z dowodami wykazują, że cena oferty uwzględnia koszty związane z zatrudnieniem zgodnie z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Wynika to z motywu 103 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE, w którym określono, że „Oferty, które wydają się rażąco tanie w odniesieniu do robót budowlanych, dostaw lub usług, mogą opierać się na błędnych pod względem technicznym, ekonomicznym lub prawnym założeniach lub praktykach. W przypadku gdy oferent nie jest w stanie przedstawić wystarczającego wyjaśnienia, instytucji zamawiającej powinno przysługiwać prawo do odrzucenia oferty. Oferta powinna być obowiązkowo odrzucana w przypadkach, gdy instytucja zamawiająca stwierdzi, że proponowana rażąco niska cena lub takież koszty są wynikiem niezgodności z obowiązującym prawem unijnym lub zgodnym z nim prawem krajowym w dziedzinach prawa socjalnego, prawa pracy lub prawa ochrony środowiska, bądź z przepisami międzynarodowego prawa pracy”, art. 69 ust. 3 in fine ww. dyrektywy, zgodnie z którym „Instytucje zamawiające odrzucają ofertę, jeżeli stwierdzą, że jest ona rażąco niska, ponieważ jest niezgodna z mającymi zastosowanie obowiązkami, o których mowa w art. 18 ust. 2” [tj. „obowiązkami w dziedzinie prawa ochrony środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy, ustanowionymi w przepisach unijnych, krajowych, układach zbiorowych bądź w przepisach międzynarodowego prawa ochrony środowiska, międzynarodowego prawa socjalnego i międzynarodowego prawa pracy wymienionych w załączniku X” – przyp. KIO], jak i art. 224 ust. 1 Pzp, w którym jest mowa o „wątpliwościach zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami (…) wynikającymi z odrębnych przepisów”, oraz art. 224 ust. 4 Pzp, stosownie do którego w przypadku zamówień na roboty budowlane zamawiający jest obowiązany żądać wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny oferty bądź jej istotnej części składowej co najmniej w zakresie zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie oraz zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.
Wymaga przy tym zauważenia, że nieprawdziwe jest zawarte w odwołaniu twierdzenie, iż Odwołujący „potwierdził przy tym, że wskazana cena uwzględnia wszelkie koszty związane z zatrudnieniem personelu (w tym koszty związane z zatrudnieniem na umowę o pracę, umowę o współpracy, koszty zastępstw podczas nieobecności współpracowników z powodu choroby, urlopu, koszty pozapłacowe, koszty dojazdów, koszty delegacji, podatki)”. W Wyjaśnieniach takiego oświadczenia (czy oświadczenia, któremu możnaby przypisać takie znaczenie) nie ma.
Nie zasługuje także na aprobatę stanowisko, że Odwołujący „w przedstawionych wyjaśnieniach ceny nie tylko dokładnie wskazał, ale i szczegółowo omówił przyczyny i podstawy złożenia zaoferowanej ceny i przyjętych stawek, w tym rzetelnie Odwołujący udowodnił realność dokonanej wyceny oraz wysokość spodziewanego zysku”. Należy stwierdzić, że w Wyjaśnieniach nie wskazano, jaka jest wysokość (choćby procentowo) „spodziewanego zysku”, więc nie może być mowy o jej udowodnieniu.
W świetle treści dokumentów złożonych przez Odwołującego wraz z Wyjaśnieniami nie sposób kwestionować także zasadności zawartych w opublikowanej 24 czerwca 2025 r. informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty stwierdzeń dotyczących dowodów.
Trafnie wskazał Zamawiający, że brak jest dowodów na poparcie, iż na obniżenie ceny oferty mają wpływ „rodzinny charakter firmy oraz osobiste zaangażowanie tych osób w realizację zamówienia, co eliminuje konieczność zatrudnienia osób dodatkowych a tym samym wpływa na obniżenie kosztów, brak korzystania z usług podwykonawców, ponadto na obniżenie kosztów ma wpływ zrzeszenie firmy w Cechu Rzemieślników i Przedsiębiorców”. Odwołujący wraz z Wyjaśnieniami złożył dokument oznaczony jako „przyjęcie do Cechu Rzemiosł Różnych”, lecz z treści Wyjaśnień wynika, że miał on służyć wyłącznie wykazaniu, iż Odwołujący od 2013 roku jest zrzeszony w Cechu Rzemieślników i Przedsiębiorców. Niewątpliwie nie sposób na jego podstawie czynić ustalenia co do sposobu wyliczenia ceny oferty.
Nie ma także podstaw do kwestionowania zasadności stanowiska Zamawiającego w zakresie „braku wskazania konkretnych dowodów potwierdzających koszty zakwaterowania, wyżywienia czy dojazdów pracowników”, „nie przedłożenia dowodów np. w postaci dokumentacji fotograficznej z odbytej wizji, kalkulacji kosztów w tym kosztów odtworzenia terenu ani żadnych innych potwierdzających prawidłowość przyjętych założeń” dotyczących warunków terenowych oraz gruntowych czy nie wykazania „jakimikolwiek dowodami aby przyjęte założenia kosztów [dotyczące „kosztów utrzymania działalności firmy niższych niż w innych rejonach kraju” – przyp. KIO] odpowiadały cenom rynkowym”.
Jak wskazano powyżej, dokument zatytułowany „Wyliczenie kosztów (netto)” Izba uznała za wyjaśnienia Odwołującego w zakresie wyliczenia ceny (część tych wyjaśnień). Dokumenty oznaczone jako „referencje i ogłoszenia z otwarcia ofert dla wskazywanych prac” oraz „referencje za wykonane prace” – jak wynika z treści Wyjaśnień - miały służyć wykazaniu, że Odwołujący należycie wykonał określone prace. Dokumenty te mogą wykazywać zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy twierdzeń Odwołującego w zakresie należytego wykonania określonych prac. Z treści tych dokumentów nie wynika zaś, jaki ma to wpływ na wyliczenie ceny oferty Odwołującego.
Ostatnim złożonym wraz z Wyjaśnieniami dokumentem jest dokument zatytułowany „Referencje”, z którego treści wynika wyłącznie to, że Odwołujący „należy do grona firm które otrzymują” „najlepsze ceny i warunki handlowe”. Nie sposób jednak na jego podstawie ustalić jakiejkolwiek konkretnej okoliczności wskazującej na sposób wyliczenia ceny oferty przez Odwołującego, w szczególności jakie ceny on „otrzymuje” i za co czy choćby wysokości rabatu „przy pozyskiwaniu materiałów do wykonania zleceń”, o którym jest mowa w Wyjaśnieniach.
W tym stanie rzeczy Izby nie sposób uznać, że złożone przez Odwołującego wyjaśnienia w zakresie wyliczenia ceny wraz z dowodami uzasadniają cenę podaną w jego ofercie w rozumieniu art. 224 ust. 6 Pzp. W konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia, że odrzucając ofertę Odwołującego Zamawiający naruszył art. 224 ust. 6 Pzp czy art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w związku z art. 224 ust. 6 Pzp w związku z art. 16 pkt 1 i 3 Pzp w odwołaniu nie przedstawiono okoliczności faktycznych i prawnych wskazujących na naruszenie art. 16 pkt 1 i 3 Pzp w odniesieniu do czynności odrzucenia oferty Odwołującego. Izba nie miała więc jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że czynności te zostały dokonane z naruszeniem art. 16 Pzp.
Zarzut naruszenia art. 239 ust. 1 Pzp w związku z art. 16 pkt 1 Pzp nie był uzasadniony.
Zgodnie z art. 239 ust. 1 Pzp „zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia”.
Jak wynika z treści odwołania, naruszeniem tych przepisów miało być dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej (złożonej przez Przystępującego), „podczas gdy oferta Odwołującego nie powinna zostać odrzucona z Postępowania, a przez to powinna być najwyżej oceniona w Postępowaniu”
W sytuacji, gdy Izba nie stwierdziła, aby czynność odrzucenia oferty Odwołującego została dokonana z naruszeniem przepisów Pzp, brak było podstaw do uznania, że oferta Odwołującego powinna być najwyżej oceniona i brana pod uwagę przy dokonywaniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, a w konsekwencji stwierdzenia niezgodności tej czynności z art. 239 ust. 1 Pzp w związku z art. 16 pkt 1 Pzp.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 557 i art. 575 Pzp oraz § 2 ust. 2 pkt 1, § 5 pkt 1 i 2 oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania.
Zgodnie z art. 557 Pzp „w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego”, stosownie zaś do art. 575 Pzp strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku. W § 2 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia określono, że wysokość wpisu wnoszonego w postępowaniu o udzielenie zamówienia na roboty budowlane o wartości mniejszej niż progi unijne, o których mowa w art. 3 ust. 1 Pzp, wynosi 10.000 złotych. Stosownie do § 5 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia do kosztów postępowania odwoławczego zalicza się wpis oraz „uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego, (…) w wysokości określonej na podstawie rachunków lub spisu kosztów, złożonych do akt sprawy, obejmujące: (…) b) wynagrodzenie i wydatki jednego pełnomocnika, jednak nieprzekraczające łącznie kwoty 3600 złotych, (…) d) inne uzasadnione wydatki, w tym koszty przeprowadzenia innych dowodów w postępowaniu odwoławczym niż dowód z opinii biegłego, dopuszczonych przez Izbę na wniosek strony lub uczestnika postępowania odwoławczego”. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia „W przypadku oddalenia odwołania przez Izbę w całości, koszty ponosi odwołujący. Izba zasądza koszty, o których mowa w § 5 pkt 2, od odwołującego na rzecz zamawiającego (…)”.
Stosownie do § 5 pkt 1 ww. rozporządzenia, do kosztów postępowania odwoławczego zaliczono wpis w wysokości 10.000 złotych.
Odwołujący na posiedzeniu i rozprawie był reprezentowany przez pełnomocnika, który oświadczył, że pozostaje z Odwołującym w stosunku zlecenia, a przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, oraz złożył do akt sprawy fakturę na kwotę 3.600 złotych. Należy wskazać, że w sytuacji, gdy pełnomocnikiem strony postępowania jest osoba pozostająca z tą stroną w stosunku zlecenia, w którego zakres wchodzi przedmiot sprawy, wysokość wynagrodzenia podlegającego zaliczeniu do uzasadnionych kosztów postępowania odwoławczego tej strony może być określona wyłącznie w rachunku (fakturze), która dokumentuje (dotyczy) wynagrodzenia za wykonywanie tego stosunku zlecenia, w którego zakres wchodzi przedmiot sprawy. Jako sprzedawca w fakturze tej musi być zatem wskazana osoba, która jest pełnomocnikiem strony. Nie sposób w konsekwencji uznać, aby wysokość wynagrodzenia pełnomocnika strony podlegającego zaliczeniu do uzasadnionych kosztów postępowania odwoławczego mogła być określona na podstawie faktury, w której jako sprzedawca usługi polegającej na reprezentowaniu tej strony w postępowaniu odwoławczym wskazana jest inna osoba (inny podmiot), niż osoba pozostająca z tą stroną w stosunku zlecenia, w którego zakres wchodzi przedmiot sprawy.
W fakturze złożonej przez pełnomocnika Odwołującego jako sprzedawca wskazana jest Brzeziński i wspólnicy spółka jawna z siedzibą w Józefowie, a zatem podmiot inny niż będąca pełnomocnikiem Odwołującego osoba, z którą Odwołujący pozostaje w stosunku zlecenia, w którego zakres wchodzi przedmiot sprawy.
W tym stanie rzeczy brak było podstaw do określenia na podstawie tej faktury wysokości wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego podlegającego zaliczeniu do uzasadnionych kosztów postępowania odwoławczego Odwołującego.
Zamawiający na posiedzeniu i rozprawie był reprezentowany przez pełnomocnika. Jak wynika ze złożonych do akt sprawy wniosku o zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego – który Izba potraktowała jako spis kosztów – oraz faktury, koszty postępowania odwoławczego Zamawiającego obejmują „koszt dojazdu” w wysokości 701,50 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3.568,85 złotych.
Brak było podstaw do zaliczenia ww. „kosztu dojazdu” do uzasadnionych kosztów postępowania odwoławczego Zamawiającego, o których mowa w § 5 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia. W świetle treści § 5 pkt 2 lit. a i b ww. rozporządzenia należy uznać, że „koszty związane z dojazdem na wyznaczone posiedzenie lub rozprawę”, o których mowa w § 5 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia to „koszty związane z dojazdem” samej strony bądź uczestnika postępowania odwoławczego, które zalicza się do uzasadnionych kosztów postępowania odwoławczego tejże strony bądź uczestnika, jeżeli na wyznaczonym posiedzeniu lub rozprawie stawi się sama strona bądź uczestnik postępowania odwoławczego (a w przypadku strony bądź uczestnika reprezentowanej przez określony organ - piastun tego organu), w szczególności nie reprezentowany przez pełnomocnika, zaś „koszty związane z dojazdem na wyznaczone posiedzenie lub rozprawę” pełnomocnika strony bądź uczestnika postępowania odwoławczego zaliczyć należy do „wydatków pełnomocnika”, o których mowa w § 5 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia.
Ponadto należy wskazać, że – jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 27 listopada 2024 r., wydanego w sprawie o sygn. akt XXIII Zs 153/24 – zaliczenie określonych kosztów do „kosztów związanych z dojazdem na wyznaczone posiedzenie lub rozprawę” wymaga wykazania ich rzeczywistego poniesienia. Zamawiający nie złożył zaś jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego poniesienie „kosztów związanych z dojazdem samochodem” na rozprawę w wysokości 701,50 złotych.
Zgodnie więc z § 5 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia do uzasadnionych kosztów postępowania odwoławczego Zamawiającego Izba zaliczyła wynagrodzenie pełnomocnika go reprezentującego w kwocie 3.568,85 złotych.
Zważywszy, że odwołanie zostało oddalone, stosownie do § 8 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia kosztami postępowania odwoławczego Izba obciążyła Odwołującego oraz zasądziła od Odwołującego na rzecz Zamawiającego uzasadnione koszty postępowania odwoławczego Zamawiającego w wysokości 3.568,85 złotych.
Przewodniczący:……………………..…………