Sygn. akt: KIO 2516/25
WYROK
Warszawa, dnia 31 lipca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki
Protokolant: Tomasz Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 20 czerwca 2025 r. przez wykonawcę M.P. sp. z o.o. w Wągrowcu
w postępowaniu prowadzonym przez 2 Regionalną Bazę Logistyczną w Warszawie
na zawarcie umowy ramowej na dostawę podzespołów, części zamiennych do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych w latach 2025-2027
orzeka:
1.oddala odwołanie,
2.kosztami postępowania obciąża wykonawcę M.P. sp. z o.o. w Wągrowcu i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę M.P. sp. z o.o. w Wągrowcu tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3.600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
2.2.zasądza od wykonawcy M.P. sp. z o.o. w Wągrowcu na rzecz
2 Regionalnej Bazy Logistycznej w Warszawie kwotę 3.600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: ………………….…
Sygn. akt: KIO 2516/25
U z a s a d n i e n i e
2 Regionalna Baza Logistyczna w Warszawie, zwana dalej „zamawiającym”, prowadzi w trybie przetargu ograniczonego w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa postępowanie o udzielenie zamówienia na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp” lub „Pzp”, którego przedmiotem jest zawarcie umowy ramowej na dostawę podzespołów, części zamiennych do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych w latach 2025-2027.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 20 lutego 2025 r., Dz.U. S 26/2025, nr 116324-2025.
Wobec czynności i zaniechań zamawiającego w ww. postępowaniu 20 czerwca 2025 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wniósł odwołanie wykonawca M.P.
sp. z o.o. w Wągrowcu, zwany dalej „odwołującym”.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1)art. 226 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 63 ust. 1 Pzp – przez błędne zastosowanie tej podstawy prawnej i niezgodne z prawem uznanie, iż jego oferta nie została złożona w wymaganej formie elektronicznej, podczas gdy jego formularz ofertowy był prawidłowo opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym osoby umocowanej. Jednocześnie Specyfikacja Warunków Zamówienia (SWZ) nie przewidywała obowiązku odrębnego opatrzenia kwalifikowanym podpisem załączników do oferty, w tym formularza asortymentowo-cenowego. Załącznik ten nie stanowił odrębnego oświadczenia woli, lecz był integralną częścią oferty, której treść – w tym również odniesienie do formularza asortymentowo-cenowego – została objęta podpisanym formularzem oferty; tym samym jego oferta została złożona w prawidłowej formie i nie zachodziły przesłanki do jej odrzucenia na podstawie art. 226 ust.1 pkt 3 Pzp,
2)art. 16 pkt 1 Pzp – przez naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, wynikające z nadmiernie sformalizowanego podejścia zamawiającego i odrzucenia jego oferty pomimo spełnienia przez nią merytorycznych wymagań zamówienia. Zamawiający zastosował nieprzewidziany wprost w dokumentach zamówienia wymóg podpisania załącznika ofertowego, co stanowi działanie nieproporcjonalne, nieznajdujące oparcia w postanowieniach SWZ, a skutkujące nieuzasadnionym wykluczeniem konkurencyjnej oferty z postępowania.
Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1)unieważnienia czynności odrzucenia swej oferty nr 9 – jako czynności dokonanej z naruszeniem przepisów ustawy Pzp;
2)powtórzenia czynności badania i oceny ofert – z uwzględnieniem swej oferty jako oferty ważnej i podlegającej ocenie;
3)w razie dokonania wyboru ofert złożonych przez wykonawców, z którymi zostanie zawarta umowa ramowa (wykonawców umowy ramowej) przed rozstrzygnięciem odwołania – nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru ofert i ponownego dokonania tej czynności z uwzględnieniem jego oferty.
Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania. W odpowiedzi i w trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Uwzględniając całość dokumentacji z przedmiotowego postępowania, w tym w szczególności: ogłoszenie o zamówieniu, postanowienia specyfikacji warunków zamówienia (SWZ), ofertę odwołującego, zawiadomienia o odrzuceniu oferty odwołującego, zawiadomienie o wyborze ofert, zawiadomienie o odrzuceniu oferty odwołującego, załączniki do pism procesowych stron, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, stanowiska i dokumenty złożone przez strony w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.
Art. 401 ust. 5 Pzp stanowi, że Ofertę, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1, składa się, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej lub, za zgodą zamawiającego, w formie elektronicznej.
Art. 226 ust. 1 Pzp stanowi, że Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli:
3) jest niezgodna z przepisami ustawy
Art. 239 Pzp stanowi, że:
1. Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.
2. Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem.
Ustalono, że przedmiotem postępowania jest zawarcie umowy ramowej na dostawę podzespołów, części zamiennych do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych w latach 2025-2027.
Ustalono, że w SWZ zamawiający przewidział m.in., co następuje:
ROZDZIAŁ III OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA
1.Przedmiotem zamówienia jest zawarcie umowy ramowej na dostawę podzespołów, części zamiennych do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych
w latach 2025 – 2027, z podziałem na 16 części (zadań).
- zadanie nr 1 – dostawa podzespołów i części zamiennych do pojazdów marki BRDM;
- zadanie nr 2 – dostawa podzespołów i części zamiennych do Wozów Bojowych BWP;
- zadanie nr 3 – dostawa podzespołów i części zamiennych do wozów bojowych MTLB i pochodnych;
- zadanie nr 4 – dostawa podzespołów i części zamiennych do czołgów T-72, PT 91;
- zadanie nr 5 – dostawa podzespołów i części zamiennych do wozów WZT;
- zadanie nr 6 – dostawa podzespołów i części zamiennych do wozów Bojowych BWP;
- zadanie nr 7 - dostawa podzespołów i części zamiennych do wozów Bojowych BWP;
- zadanie nr 8 - dostawa podzespołów i części zamiennych do czołgów LEOPARD;
- zadanie nr 9 - dostawa podzespołów i części zamiennych do czołgów LEOPARD;
- zadanie nr 10 - dostawa podzespołów i części zamiennych do czołgów LEOPARD;
- zadanie nr 11 - dostawa podzespołów i części zamiennych do czołgów LEOPARD;
- zadanie nr 12 - dostawa podzespołów i części zamiennych do czołgów LEOPARD;
- zadanie nr 13 - dostawa podzespołów i części zamiennych do czołgów LEOPARD;
- zadanie nr 14 - dostawa podzespołów i części zamiennych do czołgów LEOPARD;
- zadanie nr 15 - dostawa podzespołów i części zamiennych do czołgów LEOPARD;
- zadanie nr 16 - dostawa podzespołów i części zamiennych do czołgów LEOPARD;
ROZDZIAŁ VIII OPIS SPOSOBU PRZYGOTOWANIA OFERT
1.Oferta składana elektronicznie musi zostać podpisana elektronicznym kwalifikowanym podpisem. W procesie składania oferty na platformie, kwalifikowany podpis elektroniczny Wykonawca składa bezpośrednio na dokumencie, który następnie przesyła do systemu.
3.Oferta powinna być:
a) sporządzona na podstawie załączników niniejszej SWZ w języku polskim,
b) złożona przy użyciu środków komunikacji elektronicznej tzn. za pośrednictwem
platformazakupowa.pl,
c) podpisana kwalifikowanym podpisem przez osobę/osoby upoważnioną/upoważnione;
d)złożona przez osoby umocowane do składania oświadczeń woli i zaciągania zobowiązań w imieniu Wykonawcy (w przypadku złożenia oferty i składających się na nią dokumentów i oświadczeń przez osob(ę) niewymienion(ą)e w dokumencie rejestracyjnym (ewidencyjnym) Wykonawcy, należy do oferty dołączyć stosowne pełnomocnictwo opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym)
4. Podpisy kwalifikowane wykorzystywane przez wykonawców do podpisywania wszelkich plików muszą spełniać “Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym (eIDAS) (UE) nr 910/2014 - od 1 lipca 2016 roku”.
15.Oferta musi zawierać następujące oświadczenia i dokumenty:
a)wypełniony formularz ofertowy sporządzony na podstawie wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do SWZ;
b)formularz asortymentowo - cenowy sporządzony na podstawie wzoru stanowiącego załącznik nr 2A do SWZ;
ROZDZIAŁ XIV WZÓR UMOWY NA WYKONANIE ZAMÓWIENIA
1.Projektowane postanowienia umowy w sprawie udzielenia zamówienia zawiera załącznik nr 3 do SWZ (wzór umowy).
(por. SWZ, w aktach sprawy)
Kolejno ustalono, że we wzorze formularza ofertowego zamawiający przewidział m.in.: dla zadań nr 1 -16 złożenie następujących oświadczeń:
I.CENA
Oferuję/emy wykonanie dostaw objętych przedmiotem zamówienia zgodnie z wymogami określonymi w SWZ w następującej cenie:
WARTOŚĆ NETTO: .......................................... zł
WARTOŚĆ BRUTTO (Z VAT): ........................................ zł
Szczegółowy wykaz cen jednostkowych zawiera wypełniony formularz asortymentowo - cenowy (zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 3A do SWZ) stanowiący załącznik do niniejszej oferty.
(por. wzór formularza ofertowego, załącznik do SWZ)
Kolejno ustalono, że we wzorze formularza asortymentowo - cenowego zamawiający przewidział m.in.: dla zadań nr 1 -16 obowiązek podania cen jednostkowych, wartości netto, podatku VAT, wartości brutto dla poszczególnych oferowanych przez wykonawców podzespołów, części zamiennych do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych.
(por. wzory formularzy asortymentowo-cenowych, załączniki do SWZ)
Kolejno ustalono, że we wzorze umowy ramowej (załącznik nr 3 do SWZ) zamawiający przewidział m.in.
§ 2 PRZEDMIOT I TERMIN OBOWIĄZYWANIA UMOWY
1.Przedmiotem Umowy jest określenie warunków dotyczących zamówień publicznych, jakie mogą zostać udzielone przez Zamawiającego na dostawę podzespołów, części zamiennych oraz materiałów do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych w latach 2025-2027, zgodnie z załącznikiem nr 1 - opis przedmiotu zamówienia który stanowi integralną część Umowy.
2.Postępowanie zmierzajace do zawarcia Umowy Realizacyjnej, będzie wszczynane według potrzeb Zamawiającego.
3.W okresie obowiązywania Umowy Ramowej Zamawiający może udzielać zamówień Wykonawcy, z którym zawiera Umowę, zapraszając go do składania ofert w drodze odrębnych postępowań.
4.Zakres poszczególnych zamówień będzie ustalany każdorazowo przez Zamawiającego w specyfikacji przekazywanej Wykonawcom wraz z zaproszeniem do złożenia oferty w danym postępowaniu.
5.Zamawiający zastrzega sobie prawo niezrealizowania w całości zakresu dostaw objętych Umową, a Wykonawcy nie będzie przysługiwało w stosunku do Zamawiającego żadne roszczenie z tego tytułu.
6.Wykonawca zobowiązuje się dostarczyć podzespoły, części zamienne oraz materiały do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych w czasie trwania Umowy Ramowej po cenach nie wyższych niż podane w załączniku Nr 2 do Umowy - kserokopia oferty Wykonawcy, z zastrzeżeniem § 4.
7.Celem Umowy nie jest udzielenie zamówienia publicznego, ale ustalenie warunków do zawarcia Umów Realizacyjnych (załącznik nr 3 Umowy).
8.Okres obowiązywania Umów Realizacyjnych nie jest limitowany czasem trwania Umowy Ramowej.
§ 9 TRYB WYŁONIENIA WYKONAWCY UMOWY REALIZACYJNEJ
1.Wszyscy Wykonawcy, z którymi zawarto niniejszą Umowę, uprawnieni są do uczestnictwa w postępowaniu zmierzającym do wyłonienia Wykonawcy Umowy Realizacyjnej (wykonawczej) na dostawę podzespołów, części zamiennych oraz materiałów do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych.
2.Postępowanie, o którym mowa w ust. 1 rozpocznie się z chwilą wystąpienia potrzeby zrealizowania dostawy, wynikającej z decyzji Zamawiającego.
3.Z chwilą wystąpienia potrzeby, o której mowa w ust. 2, Zamawiający niezwłocznie skieruje do wszystkich Wykonawców, z którymi zawarto Umowę Ramową, zaproszenie do składania ofert.
4.Wraz z zaproszeniem do składania ofert Zamawiający informuje o wyznaczonym terminie do składania ofert, które należy składać według załączonego do zaproszenia wzoru.
5.Kryterium wyboru oferty najkorzystniejszej będzie cena i termin realizacji. Przez ofertę najkorzystniejszą należy rozumieć ofertę, która zostanie oceniona jako najkorzystniejsza zgodnie z kryterium cena i termin realizacji.
6.Umowa Realizacyjna zostanie zawarta z Wykonawcą, którego oferta zostanie uznana za najkorzystniejszą.
§ 10 INNE POSTANOWIENIA
5.Załączniki stanowiące integralną część Umowy:
Załącznik nr 1 – Opis przedmiotu zamówienia.
Załącznik nr 2 – Kserokopia oferty Wykonawcy.
Załącznik nr 3 – Wzór Umowy Realizacyjnej wraz z załącznikami.
Załącznik nr 4 – Oświadczenie
(por. wzór umowy ramowej, załącznik nr 3 do SWZ, w aktach sprawy)
Kolejno ustalono, że do upływu terminu składania ofert, ofertę zamawiającemu na zadanie nr 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 zamówienia złożył m.in. odwołujący.
(por. informacja z otwarcia ofert, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Ustalono także, że na ofertę odwołującego składały się pliki:
a)oferta-sig.pdf (obejmujący wypełniony formularz oferty dla zadań nr 8-16), który został podpisany podpisem elektronicznym osoby uprawnionej do reprezentacji odwołującego,
b)Załącznik nr 2A do SWZ - formularz as - cen zad. 1-16 po zmianach.xlsx (obejmujący wypełniony wzór formularza asortymentowo – cenowego), który nie został opatrzony przez odwołującego żadnym podpisem elektronicznym.
(por. oferta odwołującego, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego)
Kolejno ustalono, że w dniu 10 czerwca 2025 r., zamawiający zawiadomił odwołującego, że dokonał wyboru ofert złożonych przez wykonawców, z którymi zostanie zawarta umowa ramowa.
I.Wykonawcy, z którymi zostanie zawarta umowa ramowa:
1)FIN sp. z o.o., Aleja Krakowska 110/114, 02-256 Warszawa – oferta nr 1
(w zakresie zadań nr 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16);
2)ARMAMENT B.Z., Al. Stanów Zjednoczonych 51/225, 04-026 Warszawa – oferta nr 2 (w zakresie zadania nr 2);
3)KAFAR sp. z o.o. ul. Przemysłowa 9A, 05-307 Dobre – oferta nr 3 (w zakresie zadań nr 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16);
4)Mario International Technology & Service sp. z o.o., ul. Skowrończa 2/1, 44-100 Gliwice – oferta nr 4 (w zakresie zadań nr 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 ,15, 16);
5)Biwar Sp. z o.o. Aleja Broni 1H, 11-300 Biskupiec – oferta nr 5 (w zakresie zadań nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16);
6)Claymore Sp. z o.o. sp. j. ul. Matowa 3 62-052 Komorniki – oferta nr 6
(w zakresie zadań nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16);
7)RHEINMETALL POLSKA sp. z o.o., Al. Ujazdowskie 51 00-536 Warszawa – oferta nr 7 (w zakresie zadań nr 12, 13);
8)Ankol sp. z o.o. Chorzelów 244, 39-331 Chorzelów - oferta nr 8 (w zakresie zadań nr 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16);
9)CENZIN Sp. z o.o. ul. Czerniakowska 81/83, 00-957 Warszawa – oferta nr 10
(w zakresie zadań nr 1, 3, 6).
Zamawiający tym samym pismem zawiadomił także odwołującego, że działając na podstawie przepisów art. 226 ust. 1 pkt 3 Pzp w zw. z art. 63 ust. 1 Pzp odrzuca jego ofertę z uwagi na jej niezgodność z przepisami Pzp. W uzasadnieniu faktycznym zamawiający wskazał, co następuje:
Wraz z zaproszeniem do złożenia oferty Zamawiający przekazał Specyfikację Warunków Zamówienia wraz z załącznikami.
Zamawiający w Rozdziale VIII SWZ wskazał, że:
„1.Oferta składana elektronicznie musi zostać podpisana elektronicznym kwalifikowanym podpisem.(…)
3.Oferta powinna być:
a)sporządzona na podstawie załączników niniejszej SWZ w języku polskim,
b)złożona przy użyciu środków komunikacji elektronicznej tzn. za pośrednictwem platformazakupowa.pl,
c)podpisana kwalifikowanym podpisem przez osobę/osoby upoważnioną/upoważnione;
d)złożona przez osoby umocowane do składania oświadczeń woli i zaciągania zobowiązań w imieniu Wykonawcy (w przypadku złożenia oferty i składających się na nią dokumentów i oświadczeń przez osob(ę) niewymienion(ą)e w dokumencie rejestracyjnym (ewidencyjnym) Wykonawcy, należy do oferty dołączyć stosowne pełnomocnictwo opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym)
15.Oferta musi zawierać następujące oświadczenia i dokumenty:
a)wypełniony formularz ofertowy sporządzony na podstawie wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do SWZ;
b)formularz asortymentowo - cenowy sporządzony na podstawie wzoru stanowiącego załącznik nr 2A do SWZ;
c)oryginał gwarancji/poręczenia jeżeli Wykonawca wnosi wadium w innej formie
niż pieniężna - jeżeli dotyczy;
d)pełnomocnictwo - jeżeli dotyczy;
e)informację o złożeniu oferty, której wybór prowadzi do powstania u Zamawiającego obowiązku podatkowego zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług - jeżeli dotyczy.”
W odpowiedzi na zaproszenie do złożenia oferty Wykonawca M.P. sp. z o.o. Łęgowo 24 62-100 Wągrowiec w wyznaczonym przez Zamawiającego terminie złożył ofertę nr 9 w zakresie zadań nr 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16. Oferta Wykonawcy zawierała następujące pliki:
•odpis aktualny KRS;
•oferta;
•załącznik nr 2A do SWZ – formularz asortymentowo – cenowy zad. 1-16 po zmianach.
W toku badania i oceny oferty Zamawiający stwierdził, iż plik o nazwie oferta został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez p. A.S., która zgodnie z wyciągiem KRS jest umocowana do składania oświadczeń woli w imieniu Wykonawcy M.P. Sp. z o.o., natomiast plik o nazwie załącznik nr 2A do SWZ – formularz asortymentowo – cenowy zad. 1-16 po zmianach nie zawierał kwalifikowanego podpisu elektronicznego osoby umocowanej do składania oświadczeń woli w imieniu Wykonawcy.
Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych: „W postępowaniu o udzielenie zamówienia lub konkursu o wartości równej lub przekraczającej progi unijne ofertę, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzieleniu zamówienia lub konkursie, wniosek o którym mowa w art. 371 ust. 3, oraz oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, składa się, pod rygorem nieważności w formie elektronicznej”.
Oferta w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego to nic innego jak oświadczenie woli złożone przez Wykonawcę, przedstawiające sposób i warunki realizacji oferowanego świadczenia. Oferta nie powinna być postrzegana jedynie jako formularz oferty ale jako komplet dokumentów składających się na oświadczenie woli, które dotyczy kształtu przyszłego zobowiązania wynikającego z umowy o zamówienie publiczne. Zamawiający może zatem postanowić o obowiązku złożenia oferty w kilku odrębnych dokumentach takich jak np. formularz oferty czy formularz asortymentowo – cenowy, który zawiera kluczowe informacje, takie jak ceny jednostkowe oraz ogólna wartość zamówienia. W takiej sytuacji wszystkie formularze stanowią ofertę.
Zgodnie z orzecznictwem KIO formularz asortymentowo-cenowy jest częścią oferty w sensie ścisłym, a w związku z tym nieopatrzenie go właściwym podpisem pozwala przyjąć, iż oferta nie została złożona w przewidzianej w art. 63 Pzp formie elektronicznej ani w postaci elektronicznej opatrzonej podpisem zaufanym lub podpisem osobistym (wyrok KIO z dnia 26 lipca 2015 roku, KIO 2458/15). Wskazana forma zastrzeżona została przez ustawę Pzp pod rygorem nieważności.
Zasadnie w orzecznictwie podnosi się również, że załącznik, który zawiera ceny za poszczególne pozycje, stanowi podstawową, istotną treść oferty i jako taki powinien zostać podpisany przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego (wyrok KIO z dnia 6 października 2020 r., KIO 2202/20). W formularzu asortymentowo - cenowym wykonawca jest zobowiązany do określenia cen jednostkowych za realizację zamówienia. Formularz asortymentowo-cenowy umożliwia zatem prawidłowe rozliczenie wykonanego zamówienia. Nie ma znaczenia jedynie formalnego.
W wyroku z 11.01.2017 r. (sygn. akt KIO 2383/17) wskazano, że w świetle kosztorysowego charakteru wynagrodzenia wykonawcy obligatoryjnym elementem oferty odwołującego winien być kosztorys ofertowy sporządzony według wskazań wynikających z SIWZ. Brak tego dokumentu stanowi wadę oferty, która nie podlega konwalidacji w żadnym z trybów przewidzianych przepisami p.z.p. i uzasadnia odrzucenie oferty odwołującego na podstawie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 p.z.p.
Formularz asortymentowo-cenowy jest najważniejszą merytoryczną częścią oferty. Zawiera on bowiem oferowaną cenę wraz z cenami jednostkowymi. Obowiązują więc w stosunku do niego wszystkie wymogi dotyczące oferty.
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej sam fakt wskazania, że jest to „Formularz cenowy” składany w postępowaniu określa istotny element tego dokumentu tj. wskazanie cen jednostkowych. Dodatkowo dokument ten zawiera informację na temat zindywidualizowania przedmiotu oferowanego w postępowaniu. Taka indywidualizacja oferowanego Zamawiającemu przedmiotu musi być również kwalifikowana w kategoriach oświadczenia woli składanego Zamawiającemu (oferta). Dla skuteczności złożenia oferty w formie elektronicznej niezbędnym jest złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. (wyrok KIO z dnia 31 sierpnia 2023, sygn. akt KIO 2447/23)
W tym temacie Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w Wyroku z dnia 27 listopada 2023 r. o Sygn. akt XXIII Zs 98/23 w całości podzielił stanowisko KIO, że przedmiotowy Formularz cenowy niewątpliwie składał się na ofertę, jego treść zawierała oświadczenie woli wykonawcy co do oferowanego przedmiotu jak również co do cen jednostkowych.
Zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Zamówień Publicznych oferta, która została złożona bez opatrzenia właściwym podpisem elektronicznym podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp z uwagi na niezgodność z art. 63 ustawy Pzp.
(por. zawiadomienie o wyborze ofert i o odrzuceniu oferty odwołującego, w aktach sprawy).
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności nie można było się zgodzić ze stanowiskiem zamawiającego wyrażonym w odpowiedzi na odwołanie, jakoby odwołujący nie wykazał przesłanek z art. 505 ust. 1 Pzp. Zgodnie z tym przepisem, Środki ochrony prawnej określone w niniejszym dziale przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.
Na wstępie dostrzeżenia wymagało, że w świetle ww. przepisu odwołanie przysługuje wykonawcy jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Z przepisu tego nie wynika obowiązek jakiegoś szczegółowego „wykazywania” przesłanek zwłaszcza w sytuacji, gdy na podstawie lektury odwołania ich spełnienie jest oczywiste. Izba stwierdziła, że odwołujący złożył w postępowaniu ofertę, a zatem ma interes w uzyskaniu zamówienia. Oferta ta została odrzucona przez zamawiającego, zaś czynność tę odwołujący zaskarżył odwołaniem. Gdyby nie czynność zamawiającego to odwołujący zostałby zaproszony do podpisania umowy ramowej. Miałby zatem szansę uzyskać zamówienie realizacyjne. W konsekwencji zatem zaskarżona w odwołaniu czynność odrzucenia oferty odwołującego grozi mu poniesieniem szkody rozumianej jako utrata korzyści, jakie wiążą się z uzyskaniem zamówienia publicznego. Szkoda grożąca odwołującemu pozostaje także w związku z zarzucanymi zamawiającemu w odwołaniu naruszeniami ustawy Pzp. Oczywistym jest zatem, że odwołującemu przysługują środki ochrony prawnej w rozumieniu art. 505 ust. 1 Pzp, zaś spełnienie przesłanek wynika wprost z lektury zarzutów i żądań odwołania. Nie można było się zatem zgodzić ze stanowiskiem zamawiającego jakoby odwołujący nie wykazał przesłanek z art. 505 ust. 1 Pzp. Wobec powyższego izba rozpoznała odwołanie merytorycznie.
Jak wynika ze znajdującego zastosowanie w tej sprawie przepisu art. 401 ust. 5 ustawy Pzp Ofertę, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1, składa się, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej lub, za zgodą zamawiającego, w formie elektronicznej. Zamawiający wyraził w postępowaniu zgodę na złożenie przez wykonawców ofert w formie elektronicznej. Powyższe wynikało jednoznacznie z postanowień rozdziału VIII pkt 1 SWZ. Nie było również sporne między stronami, że odwołujący postanowił z takiej możliwości skorzystać. W szczególności odwołujący nie złożył zamawiającemu oferty w formie pisemnej.
Przypomnienia wymagało także, że przez formę elektroniczną należy rozumieć, za art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.), postać elektroniczną opatrzoną kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Niezachowanie tej formy skutkuje tym, że oferta jest niezgodna z ustawą Pzp, co winno skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 3 Pzp.
Nie było sporne między stronami, że do upływu terminu składania ofert odwołujący złożył zamawiającemu m.in. pliki:
a)oferta-sig.pdf (obejmujący wypełniony formularz oferty dla zadań nr 8-16), który został podpisany podpisem elektronicznym osoby uprawnionej do reprezentacji odwołującego,
b)Załącznik nr 2A do SWZ - formularz as - cen zad. 1-16 po zmianach.xlsx (obejmujący wypełniony wzór formularza asortymentowo – cenowego), który nie został opatrzony przez odwołującego żadnym podpisem elektronicznym.
Skoro formularz asortymentowo – cenowy nie został przez odwołującego podpisany jakimkolwiek podpisem elektronicznym, to należało uznać, że dokument ten nie został złożony w formie elektronicznej, co w świetle stanowisk stron było także bezsporne. Zamawiający i odwołujący różnili się natomiast w ocenie, czy na gruncie danej SWZ formularz asortymentowo – cenowy stanowił ofertę, a co za tym idzie, odnosił się do niego wymóg zachowania formy elektronicznej.
Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 8 ust. 1 Pzp z zw. z art. 66. § 1. KC Oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy. Rozstrzygnięcie sporu wymagało zatem ustalenia, czy w formularzu asortymentowo-cenowym znajdowały się oświadczenia wykonawcy, które obejmowały istotne postanowienia przyszłej umowy.
Odwołujący w odwołaniu argumentował, że formularz asortymentowo-cenowy nie miał charakteru odrębnego oświadczenia woli ani samodzielnej oferty i stanowił uszczegółowienie ceny ryczałtowej w ofercie. Podkreślał, że przedmiotem zamówienia jest dostawa części zamiennych, a wynagrodzenie wykonawcy ustalane jest w formie ceny ryczałtowej za realizację całości zamówienia w danym zadaniu. Uważał, że jego formularz cenowy zawierał jedynie rozbicie ceny ryczałtowej na poszczególne pozycje asortymentowe (ceny jednostkowe).
Z takim stanowiskiem odwołującego nie można było się zgodzić. Izba stwierdziła, że we wzorze formularza ofertowego, który odwołujący podpisał prawidłowo, wykonawca podał zamawiającemu jedynie wartość netto oraz wartość brutto za całość asortymentu oferowanego w poszczególnych zadaniach. Pokreślenia wymagało, że formularz ofertowy w sposób wyraźny odsyłał do wypełnionego formularza asortymentowo-cenowego. W formularzu oferty znajdowało się bowiem zastrzeżenie, że Szczegółowy wykaz cen jednostkowych zawiera wypełniony formularz asortymentowo - cenowy (zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 3A do SWZ) stanowiący załącznik do niniejszej oferty. Dopiero zatem w wypełnionym wzorze formularza asortymentowo - cenowego dla zadań nr 1-16 wykonawcy podawali zamawiającemu ceny jednostkowe, wartości netto, wartości podatku VAT, wartości brutto dla poszczególnych oferowanych przez siebie podzespołów, części zamiennych do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych.
Jednakże, wbrew stanowisku odwołującego, oświadczenia na temat cen jednostkowych poszczególnych oferowanych przez siebie podzespołów, części zamiennych do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych, nie miały wyłącznie charakteru informacyjnego. Uszło uwadze odwołującego, że zamawiający przypisał ww. cenom jednostkowym doniosłe znaczenie w analizowanym postępowaniu. Nie można było tracić z pola widzenia faktu, że przedmiotem postępowania było zawarcie umowy ramowej. We wzorze umowy ramowej (załącznik nr 3 do SWZ) zamawiający przewidział m.in., że załącznikiem nr 2 do niej będzie kserokopia oferty wykonawcy (por. § 10 ust. 5 wzoru umowy). Nie ulegało również wątpliwości, że Wszyscy Wykonawcy, z którymi zawarto niniejszą Umowę, uprawnieni będą do uczestnictwa w postępowaniu zmierzającym do wyłonienia wykonawcy Umowy Realizacyjnej (wykonawczej) na dostawę podzespołów, części zamiennych oraz materiałów do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych. (§ 9 ust. 1 wzoru umowy ramowej). Zamawiający przesądził także, że w postępowaniu o zawarcie umowy realizacyjnej Kryterium wyboru oferty najkorzystniejszej będzie cena i termin realizacji. (§ 9 ust. 5 wzoru umowy ramowej). Finalnie dostrzeżenia wymagało, że zamawiający postanowił także, iż składając ofertę w postępowaniu na zawarcie umowy realizacyjnej wykonawca będzie mógł zaoferować ceny nie wyższe niż wynikające z załącznika nr 2 do umowy ramowej. Powyższe wynikało jednoznacznie z postanowienia § 2 ust. 6 wzoru umowy ramowej. W postanowieniu tym zamawiający wskazał bowiem, że Wykonawca zobowiązuje się dostarczyć podzespoły, części zamienne oraz materiały do pojazdów gąsienicowych, opancerzonych oraz wozów bojowych w czasie trwania Umowy Ramowej po cenach nie wyższych niż podane w załączniku Nr 2 do Umowy - kserokopia oferty Wykonawcy, z zastrzeżeniem § 4.
Biorąc pod uwagę powyższe postanowienia należało dojść do wniosku, że zamawiający w analizowanym postępowaniu nadał doniosłe znaczenie cenom jednostkowym ujawnianym przez wykonawców w wypełnionym formularzu asortymentowo-cenowym. Ceny te nie będą miały wyłącznie charakteru informacyjnego i nie będą stanowić prostego rozbicia ceny ryczałtowej, jak utrzymywał odwołujący. Ceny jednostkowe wynikające z formularza asortymentowo-cenowego stanowią bowiem, na gruncie danej SWZ, istotny element zobowiązania wykonawcy. Ceny takie wyznaczają bowiem maksymalny poziom cen jednostkowych, jakie mogą zostać zaoferowane przez tego wykonawcę na etapie przyszłych postępowań o zawarcie umów realizacyjnych. Ponadto, dopiero wypełniony przez wykonawcę formularz asortymentowo-cenowy zawierał informację na temat zindywidualizowania przedmiotu świadczenia oferowanego w postępowaniu. Tylko ten dokument ofertowy wymieniał poszczególne oferowane przez odwołującego podzespoły. Biorąc powyższe pod uwagę izba doszła do przekonania, że formularz asortymentowo-cenowy określał „istotne postanowienia umowy” w rozumieniu art. 8 ust. 1 Pzp z zw. z art. 66. § 1. KC. Za takie bez wątpienia należy uznać wskazanie przedmiotu świadczenia (poszczególnych oferowanych podzespołów), a także ich maksymalne ceny jednostkowe, co do których wykonawca zobowiązuje się, że nie mogą być zwiększone w jego przyszłych ofertach na zawarcie umowy realizacyjnej. Nie można było zatem zgodzić się z odwołującym, jakoby wszystkie istotne elementy jego świadczenia zostały określone i potwierdzone podpisem kwalifikowanym przez podpisanie formularza ofertowego. Nie ulegało zatem wątpliwości, że formularz asortymentowo-cenowy składany przez wykonawców w tym postępowaniu stanowił ofertę w rozumieniu art. 8 ust. 1 Pzp z zw. z art. 66. § 1. KC. Nie podzielono zatem stanowiska odwołującego, że jego oferta została należycie podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, spełniając tym samym wymogi Pzp.
Odwołujący w odwołaniu podnosił także, że wymóg podpisania formularza asortymentowo-cenowego podpisem kwalifikowanym miał nie wynikać ze specyfikacji warunków zamówienia. Ze stanowiskiem odwołującego nie można było się zgodzić.
Po pierwsze, zamawiający określił jakie dokumenty składane przez wykonawców musi zawierać oferta. W rozdziale VIII SWZ w ust. 15 zamawiający wskazał, że Oferta musi zawierać następujące oświadczenia i dokumenty:
a)wypełniony formularz ofertowy sporządzony na podstawie wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do SWZ;
b)formularz asortymentowo - cenowy sporządzony na podstawie wzoru stanowiącego załącznik nr 2A do SWZ.
Jak wynikało z ww. postanowienia, zamawiający jednoznacznie przesądził, że na gruncie danej SWZ również formularz asortymentowo – cenowy jest ofertą.
Następnie w rozdziale VIII w ust. 1 SWZ zamawiający wskazał, że Oferta składana elektronicznie musi zostać podpisana elektronicznym kwalifikowanym podpisem. Wreszcie w rozdziale VIII ust. 3 zamawiający wskazał, że Oferta powinna być:
a) sporządzona na podstawie załączników niniejszej SWZ w języku polskim,
b) złożona przy użyciu środków komunikacji elektronicznej tzn. za pośrednictwem platformazakupowa.pl,
c) podpisana kwalifikowanym podpisem przez osobę/osoby upoważnioną/upoważnione.
Nie ulegało zatem wątpliwości, że zdefiniowana przez zamawiającego oferta (obejmująca formularz asortymentowo-cenowy) musiała zostać podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Z przywołanych postanowień SWZ nie wynikało zaś, że samo podpisanie formularza ofertowego miało skutkować niejako uznaniem, że został złożony podpis na pozostałych dokumentach przesłanych przez wykonawcę. Okoliczność, że w treści formularza ofertowego następowało odwołanie do innego dokumentu nie oznaczała jeszcze, że ten inny dokument jest również podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Ponadto, jak szeroko wskazano wcześniej, to ów inny dokument określał istotne postanowienia przyszłej umowy (nieobjęte formularzem oferty), a zatem niewątpliwie stanowił ofertę w rozumieniu w rozumieniu art. 8 ust. 1 Pzp z zw. z art. 66. § 1. KC.
W dalszej części uzasadnienia odwołania odwołujący argumentował, że nawet gdyby uznać, że wystąpiło uchybienie po jego stronie, to zamawiający powinien rozważyć zastosowanie procedur wyjaśnienia lub uzupełnienia, o których mowa w art. 128 ust.1 Pzp. Stanowisko odwołującego okazało się nietrafne. Wskazany przez odwołującego przepis art. 128 ust. 1 Pzp stanowi, że Jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu lub są one niekompletne lub zawierają błędy, zamawiający wzywa wykonawcę odpowiednio do ich złożenia, poprawienia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie. Analiza ww. przepisu prowadziła do jednoznacznego wniosku, że znajduje on zastosowanie wyłącznie w razie niezłożenia (lub wystąpienia określonych braków) w odniesieniu do oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu. Tymczasem, jak szeroko wskazano wcześniej, na gruncie danej SWZ formularz asortymentowo-cenowy stanowił ofertę w rozumieniu art. 8 ust. 1 Pzp z zw. z art. 66. § 1. KC. Przepis art. 128 ust. 1 Pzp nie znajduje zastosowania w sytuacji niezłożenia przez wykonawcę w prawidłowej formie dokumentów, które składają się na ofertę w rozumieniu art. 8 ust. 1 Pzp z zw. z art. 66. § 1. KC. Uszło uwadze odwołującego, że zagadnienie dopuszczalności uzupełnienia oferty reguluje przepis art. 223 ust. 1 Pzp. Zgodnie ze zdaniem drugim tego przepisu, Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i art. 187, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści. Biorąc pod uwagę powyższe, ewentualne działanie zamawiającego polegające na uzupełnieniu oferty wykonawcy o brakujący formularz asortymentowo-cenowy godziłoby wprost w wynikającą z art 223 ust. 1 Pzp zasadę niezmienialności ofert po upływie terminu składania ofert. Czynność taka byłaby także nie do pogodzenia z zasadą równego traktowania wykonawców wynikającą z art. 16 pkt 1 Pzp. Skutkowałaby bowiem tym, że jeden z wykonawców, znając treść ofert swych konkurentów, mógłby uzupełnić formularz cenowy w prawidłowej formie i dowolnie kształtować treść istotnych postanowień przyszłej umowy. Kierując się powyższymi rozważaniami izba stwierdziła, że zarzut nr 1 nie zasługiwał na uwzględnienie.
Chybiony okazał się także zarzut nr 2 odwołania, to jest zarzut naruszenia art. 16 pkt 1 Pzp, przez naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Jak wskazano wcześniej, działanie zamawiającego polegające na odrzuceniu oferty odwołującego znajdowało oparcie w treści art. 226 ust. 1 pkt 3 Pzp. Zarzut nr 2 okazał się zatem chybiony.
Kierując się powyższymi rozważaniami Izba stwierdziła, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do art. 553 ustawy Pzp, o oddaleniu odwołania lub jego uwzględnieniu Izba orzeka w wyroku. W pozostałych przypadkach Izba wydaje postanowienie. Orzeczenie izby, o którym mowa w pkt 1 sentencji, miało charakter merytoryczny, gdyż odnosiło się do oddalenia odwołania. Z kolei orzeczenie izby zawarte w pkt 2 sentencji miało charakter formalny, gdyż dotyczyło kosztów postępowania, a zatem było postanowieniem. O tym, że orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Izby jest postanowieniem przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z 8 grudnia 2005 r. III CZP 109/05 (OSN 2006/11/182). Z powołanego przepisu art. 553 ust. 1 ustawy Pzp wynika zakaz wydawania przez Izbę orzeczenia o charakterze merytorycznym w innej formie aniżeli wyrok. Z uwagi zatem na zbieg w jednym orzeczeniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym (pkt 1 sentencji) i formalnym (pkt 2 sentencji), całe orzeczenie musiało przybrać postać wyroku.
Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, Krajowa Izba Odwoławcza uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. W analizowanej sprawie nie stwierdzono zarzucanych zamawiającemu naruszeń Pzp, co skutkowało oddaleniem odwołania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 553 Pzp, orzeczono jak w pkt 1 sentencji.
Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei w świetle art. 575 ustawy Pzp, strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów postępowania odwoławczego stosownie do wyników postępowania odwoławczego oznacza, że „obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego, zasada odpowiedzialności za wynik procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę „przegrywającą” sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” J.J., Komentarz do art.192 ustawy - Prawo zamówień publicznych, w: D.W.., J.J.., S.M.. Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2014, wydanie VI.
W analizowanej sprawie Izba oddaliła odwołanie. Odpowiedzialność za wynik postępowania ponosił zatem odwołujący. Na koszty postępowania składał się wpis od odwołania uiszczony przez odwołującego w kwocie 15.000 zł oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego w kwocie 3.600 zł, ustalone na podstawie rachunku złożonego do akt sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 oraz art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodniczący: ………………….…