KIO 2316/25

Sygn. akt: KIO 2316/25

WYROK

Warszawa, dnia 14 lipca 2025 roku

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca: Ewa Sikorska

Protokolantka: Klaudia Kwadrans

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2025 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 9 czerwca 2025 r. przez wykonawcę COLAS Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Palędziu, w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Województwo Wielkopolskie – Wielkopolski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Poznaniu,

Uczestnik postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego: wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Błaszki Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Błaszkach, A.M.

orzeka:

1. oddala odwołanie,

2. kosztami postępowania obciąża wykonawcę COLAS Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Palędziu i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez wykonawcę COLAS Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Palędziu tytułem wpisu od odwołania.

Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.), na niniejszy wyrok, w terminie 14 dnia od dnia jego doręczenia, przysługuje skarga, za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu zamówień publicznych.

…………………………………..

Sygn. akt: KIO 2316/25

Uzasadnienie

Zamawiający – Województwo Wielkopolskie – Wielkopolski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Poznaniu – prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem jest rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 443 Jarocin Tuliszków na odcinku Gizałki - granica gmin Gizałki/Grodziec – etap II.

Postępowanie prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 roku, poz. 1320 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.z.p.

W dniu 9 czerwca 2025 r. wykonawca COLAS Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Palędziu (dalej: odwołujący) wniósł odwołanie na czynności i zaniechania zamawiającego, polegające na:

• wadliwej czynności badania i oceny ofert,

• wadliwej czynności badania i oceny wyjaśnień rażąco niskiej ceny wykonawcy konsorcjum firm Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Błaszki Sp. z o.o. ul. Polna 29, 98-235 Błaszki – Lider konsorcjum P.U.H. "DOMAX" A.M., ul. Grabińska 8, 42-283 Boronów - Partner konsorcjum (zwanego dalej łącznie: „Wykonawcą Błaszki” lub „Konsorcjum Błaszki”)”,

• zaniechaniu odrzucenia oferty Wykonawcy Błaszki, w sytuacji gdy wykonawca ten wezwany do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie udowodnił, że zaoferowana przez tego Wykonawcę cena nie jest rażąco niska i nie wywiązał się z ciężaru obalenia domniemania rażąco niskiej ceny; a także w sytuacji, gdy Wykonawca Błaszki nie udzielił wyjaśnień w zakresie wymaganym przez zamawiającego w wezwaniu z dnia 02.04.2025r.

• zaniechaniu odrzucenia oferty Wykonawcy Błaszki pomimo, że zawiera ona rażąco niską cenę i została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji,

• dokonaniu wyboru oferty Wykonawcy Błaszki jako najkorzystniejszej w tym Postępowaniu z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, podczas gdy w tym samym postępowaniu Zamawiający odrzucił ofertę TRANSBRUK Begier, który zajmując 8 miejsce przedstawił jako wyjaśnienia rażąco niskiej ceny pismo bez kalkulacji; przyczyną odrzucenia oferty był brak złożenia wystarczających wyjaśnień.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1) art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1, 2 w zw. z art. 224 ust. 5 i 6 w zw. z art. 16 ustawy P.z.p. poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy COLAS z powodu rażąco niskiej ceny w sytuacji, gdy:

a) oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wyjaśnienia przedstawione przez Wykonawcę Błaszki w piśmie z dnia 11.04.2025 r. nie uzasadniają i nie udowadniają ceny tej oferty, a tym samym Wykonawca nie wywiązał się ze spoczywającego na nim ciężaru dowiedzenia, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny i umożliwia wykonanie zamówienia - nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny (a tym samym Zamawiający dokonał błędnej i dowolnej oceny wyjaśnień złożonych przez Wykonawcę);

b) wykonawca Błaszki nie udzielił wyjaśnień w zakresie wymaganym przez Zamawiającego w wezwaniu z dnia 02.04.2025 r., w szczególności nie złożył kalkulacji szczegółowej ceny ofertowej, w szczególności dotyczących kosztów wynagrodzeń osób biorących udział w realizacji zamówienia (..), kalkulacji kosztów materiałów niezbędnych do wykonania zamówienia, kalkulacji kosztów związanych wykorzystaniem sprzętu służącego do wykonania zamówienia, kalkulacji pozostałych kosztów wykonania zamówienia, w tym kosztów transportu i łączności, BHP, ubezpieczenia itp oraz wysokości spodziewanego zysku a na podstawie analizy wyjaśnień nie sposób ustalić w jaki sposób obliczył całą cenę ofertową w tym koszty pośrednie i zysk;

c) złożone przez Wykonawcę Błaszki wyjaśnienia nie zawierają informacji co do sposobu skalkulowania oferty w zakresie zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie; zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie,

d) cena ofertowa wykonawcy Błaszki nie pozwala na zrealizowanie zamówienia w sposób zgodny z oczekiwaniami Zamawiającego,

2) art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy P.z.p. w zw. z art. 3 ust. 1 znku polegające na zaniechaniu odrzucenia oferty Wykonawcy Błaszki w sytuacji, gdy oferta ta została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurenci (zwanej dalej: „uznk” lub „znku”),

ewentualnie w razie uznania zarzutów określonych w pkt 1-3 powyżej za przedwczesne – naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1, 2 w zw. z art. 16 ustawy P.z.p. poprzez zaniechanie wezwania Wykonawcy do dalszych wyjaśnień w zakresie złożenia kalkulacji pełnego zakresu robót potwierdzającej prawidłowość założeń co do kosztów wynagrodzeń, materiałów, sprzętu, kosztów ogólnych budowy i zgodności z SWZ oraz przepisami,

4) art. 239 ust. 1, art. 16 pkt 1 i 2 ustawy P.z.p. poprzez wybór jako najkorzystniejszej w Postępowaniu oferty złożonej przez Wykonawcę Błaszki z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w sytuacji, gdy Wykonawca Błaszki nie złożył wyjaśnień w zakresie odpowiadającym treści wezwania Zamawiającego z dnia 02.04.2025 r., jego wyjaśnienia są ogólnikowe oraz niepoparte dowodami na potwierdzenie ceny oferty.

W oparciu o przedstawione wyżej zarzuty odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu dokonania następujących czynności:

1) unieważnienie czynności wyboru oferty złożonej przez Wykonawcę Błaszki jako oferty najkorzystniejszej,

2) odrzucenie oferty Wykonawcy Błaszki z powodu rażąco niskiej ceny i złożenia jej w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, a także z uwagi na to, że Wykonawca Błaszki nie udowodnił, że zaoferowana przez tego Wykonawcę cena nie jest rażąco niska i nie wywiązał się z ciężaru obalenia domniemania rażąco niskiej ceny,

3) powtórzenie czynności badania i oceny ofert wykonawców biorących udział w Postępowaniu z wyłączeniem oferty Wykonawcy Błaszki oraz ofert: Konsorcjum: Przedsiębiorstwo Robót Drogowych i Mostowych Sp. z o.o. , Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe „LARIX” Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Robót Drogowo – Mostowych SA; I.M. Zakład Ogólnobudowlany, Transbruk M.B. SKA.

4) wybór oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej w postępowaniu.

Niezależnie od powyższego odwołujący wniósł o:

1) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów załączonych do odwołania oraz przedstawionych na rozprawie;

2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach Postępowania, na które powołano się w uzasadnieniu odwołania;

3) zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Odwołujący podniósł, że posiada interes w rozumieniu art. 505 ust. 1 ustawy P.z.p. w złożeniu odwołania. Odwołujący to podmiot profesjonalnie działający na rynku budowlanym. Odwołujący jest wykonawcą biorącym udział w Postępowaniu, a złożona przez niego oferta została sklasyfikowana na drugim miejscu w rankingu złożonych ofert. Prawidłowa ocena ofert powinna prowadzić jednak do odrzucenia oferty złożonej przez Wykonawcę Błaszki sklasyfikowanej na pozycji pierwszej, tj. przed ofertą Odwołującego, gdyż oferta ta zawiera rażąco niską cenę za wykonanie przedmiotu zamówienia i została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, a wykonawca nie obalił ciążącego na nim domniemania rażąco niskiej ceny ofert. W przypadku odrzucenia oferty Wykonawcy Błaszki, oferta Odwołującego plasowałaby się na pierwszym miejscu. Działania i zaniechania Zamawiającego narażają Odwołującego na poniesienie szkody w postaci utraty możliwości uzyskania niniejszego zamówienia i spodziewanych korzyści w związku z jego realizacją. W wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy PZP, interes Odwołującego w uzyskaniu zamówienia doznał uszczerbku. W przypadku prawidłowego działania Zamawiającego i odrzucenia oferty Wykonawcy Błaszki, za najkorzystniejszą zostałaby uznana oferta Odwołującego. Wskutek naruszenia wskazanych przepisów PZP przez Zamawiającego, Odwołujący pozbawiony został możliwości wykonania zamówienia, pomimo że złożona przez niego oferta nie podlega odrzuceniu i jest najkorzystniejsza w przedmiotowym Postępowaniu.

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przystąpili wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Błaszki Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Błaszkach, A.M. (dalej także: „przystępujący). Przystępujący poparł stanowisko zamawiającego i wniósł o oddalenie odwołania.

Izba ustaliła, co następuje:

Zgodnie z pkt. 3 protokołu postępowania wartość zamówienia wynosi 36 917 560,96 zł, co stanowi równowartość 7 961 346,74 euro (dowód: protokół postępowania).

Zgodnie z pkt 12.3 protokołu postępowania zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia kwotę 45 408 599,98 zł (dowód: protokół postępowania).

Do upływu terminu składania ofert zostały złożone oferty (dowód: protokół 4postępowania):

Wszyscy wykonawcy w zaoferowanej cenie uwzględnili podatek VAT w wysokości 23% (dowody: oferty wykonawców).

Zamawiający 1 kwietnia 2025 r. dokonał otwarcia ofert (dowód: informacja z otwarcia ofert z dnia 1 kwietnia 2025 roku).

W trakcie badania ofert zamawiający stwierdził, iż oferty firm:

1. Przedsiębiorstwo Budownictwa Drogowego S.A. Kalisz ul. Noskowska 3-5 62 – 800 Kalisz 2. COLAS Polska sp. z o.o., ul. Nowa 49 62-070 Palędzie

3. Konsorcjum: Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Błaszki Sp. z o.o. ul. Polna 29, 98-235 Błaszki- Lider P.U.H. "DOMAX" A.M. ul. Grabińska 8, 42-283 Boronów – Partner

4. Konsorcjum: Przedsiębiorstwo Robót Drogowych i Mostowych Sp. z o. o., Czartki 60, 98-200 Sieradz-Lider Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe “LARIX” Sp. z o. o., ul. Klonowa 11, 42-700 Lubliniec – Partner Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Mostowych S.A., ul. Toruńska 200, 62-600 Koło – Partner

5. I.M. Zakład Ogólnobudowlany Dziedzice 59 62-404 Ciążeń

6. STRABAG Sp. z o.o. ul. Parzniewska 10 05-800 Pruszków

7. Transbruk M.B. Spółka komandytowo-akcyjna ul. Polna 1B 62-330 Nekla

zawierają cenę, która wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów. Zaoferowana przez ww. podmioty cena brutto jest niższa od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania,, pomniejszonej o 30%. W związku z powyższym pismem z dnia 2 kwietnia 2025 r. wezwał wykonawców do wyjaśnienia zaoferowanej ceny (dowód: pismo z dnia 2 kwietnia 2025 roku).

W wezwaniu wskazano, co następuje:

W odpowiedzi na powyższe przystępujący pismem z dnia 11 kwietnia 2025 r. przedłożył wyjaśnienia w przedmiotowym zakresie, wskazując, co następuje:

Działając jako Pełnomocnik konsorcjum firm w składzie Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Błaszki Sp. z o.o. z/s w Błaszkach, ul. Polna 29, 98-235 Błaszki – Lider konsorcjum, P.U.H. "DOMAX" A.M. ul. Grabińska 8, 42-283 Boronów - Partner konsorcjum, w związku z otrzymaniem wezwania z dnia 2 kwietnia 2025 roku zobowiązującym do złożenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny zawartej w ofercie złożonej w dniu 01.04.2025 roku, w ramach ww. postępowania, na podstawie art. 224 ustawy PZP, wskazuję co następuje:

Wykonawca w ww. składzie konsorcjum zaznacza, że zgodnie z art. 224 ust. 2 ustawy Zamawiający zwraca się o złożenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, gdy „(…)cena całkowita oferty jest niższa o co najmniej 30 % od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert(…), chyba, że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia(…),

W tym przypadku średnia arytmetyczna cen wszystkich złożonych ofert w ramach w/w postępowania wynosi 26.434.960,11 zł brutto, a do czynienia z rażąco niską ceną byłaby oferta, która opiewałaby na wartość niższą niż 18.504.472,08 zł brutto. Oferta cenowa złożona przez ww. skład konsorcjum w dniu 01.04.2025 roku wynosi 22.286.088,26 zł brutto. Zatem wskazana w ofercie cena nie jest niższa o co najmniej 30% w stosunku do średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert.

Zgodnie z art. 224 ust. 3 ustawy PZP, uzasadniając czynniki mające wpływ na wysokość zaoferowanej ceny, wskazuję, że:

1) Wykonawca, Lider konsorcjum – spółka PRD BŁASZKI, prowadzi działalność od 2021 roku na terenie całej Polski w zakresie kod "PKD 42.11.Z Roboty związane z budową dróg i autostrad" jako działalność przeważająca. Spółka kontynuuje działalność gospodarczą w obszarze budowy dróg rozpoczętą już w 1994 roku przez H.M. wieloletniego właściciela przedsiębiorstwa p.n. Zakład Budowy Dróg Henryk Mocny. W kwietniu 2024 r. doszło do konsolidacji obydwu przedsiębiorstw (w załączeniu zanonimizowany akt notarialny wraz z załącznikiem nr 1 i 5), które uznały za celowe połączenie ich potencjału z zamiarem umocnienia swojej pozycji rynkowej, przez co spółka posiada duże doświadczenie w realizacji robót w branży budowlano-drogowej. Partner konsorcjum, Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe „DOMAX” zostało założone w 1997 roku w miejscowości Boronów w województwie Śląskim przez A.M.. Firma „DOMAX” zajmuje się wykonywaniem kompleksowych zadań budowlanych polegających na projektowaniu, budowie dróg, utrzymaniu zimowym dróg oraz chodników, budowie chodników, wyburzeń budowli, sprzedaży materiałów brukarskich i dostaw materiałów drogowych. Firma P.U.H. „DOMAX” w ciągu całego swojego okresu inwestowała w zasoby ludzkie oraz sprzętowe co teraz procentuje jakością, innowacyjnością, ekonomicznością wykonywanych budów.

W związku z powyższym Wykonawca w ww. składzie konsorcjum, składając ofertę na przedmiotowe zadanie spełniał i nadal spełnia warunki określone w SWZ;

2) Przede wszystkim Wykonawca w ww. składzie konsorcjum, na bieżąco gromadzi zapasy materiałowe, które najczęściej są wykorzystywane na inwestycjach drogowych, a które generują najwyższe koszty np. kruszywa/grysy/asfalty. Spółka PRD BŁASZKI odpowiednio kształtując swoje długoletnie relacje z dostawcami materiałów budowlanych oraz należycie wywiązując się z obowiązków wynikających z zasad współpracy, uzyskuje znacznie niższe ceny usług i dostaw, aniżeli inne podmioty nawiązujące współprace sporadycznie, co pozwala m.in na gromadzenie zapasów materiałów zakupionych po niższych cenach. Na potwierdzenie ww. okoliczności, w załączeniu przedstawiam oferty cenowe/faktury:

− firmy TELWAT na branżę telekomunikacyjną, elektroenergetyczną,

− firmy KAN-MIX na branżę wod-kan/ zarurowania rowów pod zjazdami

− firmy INTECH na elementy przepustu

− ROSIŃSKI LOGISTICS na zakup mieszanki granitowej/kamień

− firmy RAWZNAK na zakup znaków drogowych/słupków/elementy odblaskowe PEO

− firmy 3DSI na znaki aktywne

− firmy GODAR na bariery/barieroporęcze drogowe

− firmy KFOX na zakup galanterii betonowej

− firmy GRANIT na kostkę granitową

− firmy RUREX na zakup rur

− firmy GRANIT na kostkę granitową

− firmy OLAN na zakup emulsji asfaltowej

− firmy SURTEX na zakup geosiatki.

Ponadto Wykonawca w ww. składzie konsorcjum, również w załączeniu przekazuje kalkulacje wytworzenia mas, wraz z przedstawieniem ofert/faktur składnych mas, tj

- firmy POLOCHEM na zakup WETFIX- środek adhezyjny,

- firmy WKG na zakup wypełniacza wapiennego

- firmy UNIMOT na zakup asfaltu drogowego,

- firmy LAPIS/ kopalni granodiorytu „LAZANY II” na zakup grysów,

- firmy M-DROG na zakup piasku,

a także przekazuje kalkulacje wytworzenia stabilizacji oraz betonów wraz z dowodami/fakturami

- firmy MARBET na zakup cementu,

- ZGKiM za pobór wody,

- firmy M-DROG na zakup piasku,

- firmy XBETON KRUSZYWA na zakup kruszywa.

Ponadto załączamy fakturę firmy AWM W.J. na wykonanie usługi oznakowania poziomego grubowarstwowego w ramach innej inwestycji, z której wynika, że założenie cenowe w kosztorysie ofertowym, potwierdza zastosowanie odpowiedniej ceny, tym bardziej, iż Wykonawca w ww. składzie konsorcjum, wykonana przedmiotowe oznakowanie z wykorzystaniem własnego potencjału osobowego i technicznego.

Przestawiam również ofertę firmy BUDAR w kilku wariantach, za pomocą której Wykonawca w ww. składzie konsorcjum, wykazuje zasadność założonej ceny w danym zakresie w ofercie w dniu 01.04.2025 roku, albowiem zaproponowana cena firmy BUDAR na wykonanie kompleksowej podbudowy w technologii MCE, jest niższa aniżeli założenie cenowe Wykonawcy w ww. składzie konsorcjum. Wykonawca, Lider konsorcjum- spółka PRD BŁASZKI nadmienia również, iż zdobył odpowiednie doświadczenie w wykonaniu podbudowy z MCE, realizując w ciągu ostatnich 5 lat przed terminem złożenia oferty w przedmiotowym postępowaniu, wspomniany zakres m.in. na zadaniach pn:

- „Wzmocnienie drogi wojewódzkiej nr 449, Odcinek - 1 od km ok. 43+500 do km ok. 45+000, Odcinek 2 -od km ok. 50+560 do km ok. 53+100” ,postępowanie WZP.271-47/24, realizowany dla Wielkopolski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Poznaniu 61- 623 Poznań, ul. Wilczak 51

- „Modernizacja drogi powiatowej nr 5585P Palaty-Czajków”, postepowanie DP.272.2.5.2023, realizowany dla Powiat Ostrzeszowski z siedzibą Starostwa Powiatowego w Ostrzeszowie ul. Zamkowa 31, 63-500 Ostrzeszów

- „Remont drogi wojewódzkiej nr 450 na odcinku Leziona – Sławin”, postępowanie WZP.271-67/21., realizowany dla Wielkopolski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Poznaniu 61- 623 Poznań, ul. Wilczak 51,

dlatego Wykonawca w ww. składzie konsorcjum, jest w stanie bez udziału podwykonawców wykonać powyższy zakres.

Nadmieniam również, iż posiadamy ofertę na frezowanie nawierzchni bitumicznej od firmy BUDAR, w której zaoferowana cena przy udziale podwykonawcy jest niższa aniżeli założenie cenowe Wykonawcy w danym zakresie. Wykonawca zaznacza , iż posiada własny sprzęt ( frezarki), w związku z tym frezowanie nawierzchni wykona bez udziału podwykonawców.

Powyżej oraz poniżej opisane przykłady, dowodzą zasadności cen przyjętych w kosztorysie ofertowym z uwzględnieniem zysku Wykonawcy w ww. składzie konsorcjum, jaki przewiduje jest w granicach ok 10 %.

3) Wykonawca w ww. składzie konsorcjum, dysponuje własnym potencjałem technicznym tj. sprzętem takim jak: koparki, frezarki, walce, układarka/rozkładarka mas bitumicznych, skrapiarka, termos do przewozu mas bitumicznych, ciągniki siodłowe z naczepami (wykaz środków trwałych spółki PRD BŁASZKI oraz wykaz sprzętu firmy DOMAX w załączeniu), co stanowi istotny czynnik kształtujący cenę, który daje możliwość znacznego zmniejszenia kosztów w porównaniu do podmiotów korzystających z potencjału technicznego podmiotów trzecich, których wynagrodzenie z tego tytułu, wliczone jest w koszt wykonania zadania. W związku z powyższym Wykonawca wykorzystując do realizacji ww. zadania przede wszystkim sprzęt własny, nie ponosi dodatkowych kosztów związanych z wynajem/użyczeniem sprzętu. Koszty jakie Wykonawca głownie ponosi to koszt amortyzacji, koszt ubezpieczeń, koszt serwisu.

4) Kolejnym atutem mającym znaczący wpływ na zaoferowanie niższej ceny jest posiadanie przez spółkę PRD BŁASZKI własnej wytwórni mas bitumicznych typu Benninghoven o zdolności produkcyjnej 240t/godz. zlokalizowanej w Błaszkach przy ul. Polna 29 oraz wytwórni betonu, jak również posiadanie nowoczesnego wyposażenia laboratoryjnego, monitorującego wymaganą jakość wytwarzanej masy (w załączeniu wykaz środków trwałych oraz Certyfikat Zgodności Zakładowej Kontroli Produkcji). Wykonawca w ww. składzie konsorcjum, nie korzysta w tym zakresie z dostaw i usług podmiotów trzecich.

5) Wykonawca w ww. składzie konsorcjum, nie polega na zasobach podmiotu trzeciego, co ma istotny wpływ na wysokość ceny zaproponowanej w ofercie w ww. postępowaniu;

6) Wykonawca w ww. składzie konsorcjum przewiduje udział podwykonawców do realizacji ww. zamówienia, przedstawiając oferty potencjalnych podwykonawców, nie mniej jednak Wykonawca w ww. składzie konsorcjum posiadając duże doświadczenie w branży budownictwa drogowego wraz z branżami towarzyszącymi oraz posiadając odpowiednią kadrę pracowniczą, jest w stanie samodzielnie wykonać znaczną część zakresu przedmiotu zamówienia, a ponadto zgodnie z zapisami § 19 projektu umowy „…Wykonawca może: 1) powierzyć realizację części zamówienia Podwykonawcom, mimo niewskazania w ofercie takiej części do powierzenia Podwykonawcom 2) wskazać inny zakres podwykonawstwa, niż przedstawiony w ofercie, 3) wskazać innych Podwykonawców niż przedstawieni w ofercie, 4) zrezygnować z podwykonawstwa…” .

7) Wykonawca w ww. składzie konsorcjum zatrudnia pracowników na podstawie umowy o pracę, w tym osoby wykonujące prace robotników drogowych, operatorów sprzętu i maszyn, którzy będą uczestniczyć w realizacji ww. zamówienia (w załączeniu wykaz osób firmy DOMAX oraz wykaz osób spółki PRD BŁASZKI), ze zróżnicowaną stawką godzinową, przy czym stosowana stawka nie narusza Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej (dla udokumentowania powyższego załączam kopię przykładowych dwóch aneksów do umów o pracę spółki PRD BŁASZKI, zanonimizowanych w sposób zapewniający ochronę danych osobowych oraz przykładowe kopie umów z aneksami firmy DOMAX, wykazujących, iż Wykonawca w ww. składzie konsorcjum, stosuje się do zmian wynikających z przepisów ww. rozporządzenia, co do minimalnej stawki godzinowej). Ponadto Wykonawca odprowadza należne składki na ubezpieczenie społeczne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (w załączeniu zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek spółki PRD BŁASZKI oraz firmy DOMAX);

8) Wykonawca, Lider konsorcjum – PRD BŁASZKI w celu wykazania zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska w załączeniu przedstawia raport z pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz urzędowe poświadczenie odbioru złożonego sprawozdania o wytwarzanych odpadach BDO, a także zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat wraz z sprawozdaniem, Partner konsorcjum – firma DOMAX, przedstawia zawiadomienie o nadaniu numeru rejestrowego BDO wraz z programem gospodarowania odpadami.

9) Wpływ na cenę, ma również lokalizacja ww. inwestycji, która znajduje się w odległości ok 70 km od siedziby Wykonawcy - Lidera konsorcjum, który gromadzi zapasy materiałowe na realizację ww. inwestycji, posiadając flotę pojazdów/maszyn, które będą wykorzystywane do realizacji ww. zamówienia. Nadmieniam, iż w momencie uzyskania ww. zamówienia Wykonawca będzie posiadał plac w obrębie inwestycji, gdzie będzie składował materiały sypkie oraz część maszyn budowlanych, które będą wykorzystywane do realizacji ww. zamówienia, a powyższe obniży koszty transportu. Wobec powyższego koszty transportu nie mają, aż tak znaczącego wpływu na cenę (w załączeniu faktura za paliwo ON).

10) Wykonawca w ww. składzie konsorcjum załączając kosztorys ofertowy do oferty złożonej w dniu 01.04.2025 roku, który zawiera poszczególne ceny jednostkowe, wykazał, że oferta uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w SWZ, w tym w warunkach umowy oraz dokumentacji technicznej i projektowej, a zaoferowana cena obejmuje całkowity koszt wykonania przedmiotu zamówienia, w tym również wszelkie koszty towarzyszące jej wykonaniu.

11) Wykonawca, Lider konsorcjum – spółka PRD BŁASZKI oświadcza, iż korzystała w roku 2024 z pomocy publicznej w formie gwarancji, zgodnie z załączonym wykazem oraz Partner konsorcjum – firma DOMAX korzystała w latach 2022, 2023, 2025 z pomocy publicznej, zgodnie z załączonym wykazem.

Powyższe okoliczności oraz doświadczona kadra pracowników sprawiają, że Wykonawca w ww. składzie konsorcjum, jest w stanie wykonać roboty będące przedmiotem w/w zamówienia publicznego w sposób właściwy, zgodny ze sztuką budowlaną oraz po konkurencyjnej cenie przedstawionej w złożonej ofercie.

W załączeniu dowody:

1. zanonimizowany akt notarialny wraz z załącznikiem nr 1 i 5

2. firmy TELWAT na branżę telekomunikacyjną, elektroenergetyczną,

3. firmy KAN-MIX na branżę wod-kan/zarurowania rowów pod zjazdami

4. firmy INTECH na elementy przepustu

5. ROSIŃSKI LOGISTICS na zakup mieszanki granitowej/kamień

6. firmy RAWZNAK na zakup znaków drogowych/słupków/elementy odblaskowe PEO

7. firmy 3DSI na znaki aktywne

8. firmy GODAR na bariery/barieroporęcze drogowe

9. firmy KFOX na zakup galanterii betonowej

10. firmy GRANIT na kostkę granitową

11. firmy RUREX na zakup rur

12. firmy GRANIT na kostkę granitową

13. firmy OLAN na zakup emulsji asfaltowej

14. firmy SURTEX na zakup geosiatki

15. kalkulacje wytworzenia mas

16. firmy POLOCHEM na zakup WETFIX- środek adhezyjny,

17. firmy WKG na zakup wypełniacza wapiennego

18. firmy UNIMOT na zakup asfaltu drogowego,

19. firmy LAPIS/ kopalni granodiorytu „LAZANY II” na zakup grysów

20. firmy M-DROG na zakup piasku

21. kalkulacje wytworzenia stabilizacji oraz betonów

22. firmy MARBET na zakup cementu

23. ZGKiM za pobór wody

24. firmy M-DROG na zakup piasku

25. firmy XBETON KRUSZYWA na zakup kruszywa

26. firmy AWM W.J. na wykonanie usługi oznakowania poziomego grubowarstwowego

27. firmy BUDAR na wykonanie podbudowy MCE /frezowanie/sprzęt

28. wykaz środków trwałych spółki PRD oraz wykaz sprzętu firmy DOMAX

29. Certyfikat Zgodności Zakładowej Kontroli Produkcji

30. przykładowe kopie aneksów do umów spółki PRD BŁASZKI oraz przykładowe kopie umów firmy DOMAX

31. wykaz osób firmy DOMAX oraz wykaz osób spółki PRD BŁASZKI

32. zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek spółki PRD BŁASZKI oraz firmy DOMAX

33. raport z pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza spółki PRD BŁASZKI

34. urzędowe poświadczenie odbioru złożonego sprawozdania o wytwarzanych odpadach BDO spółki PRD BŁASZKI

35. zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat wraz z sprawozdaniem spółki PRD BŁASZKI

36. zawiadomienie o nadaniu numeru rejestrowego BDO wraz z programem gospodarowania odpadami firmy DOMAX

37. faktura za paliwo ON

38. lista przypadków pomocy spółki PRD BŁASZKI oraz firmy DOMAX

39. odpis z KRS spółki PRD BŁASZKI oraz odpis z CEiDG firmy DOMAX (dowód: pismo z dnia 11 kwietnia 2025 roku).

W dniu 28 maja 2025 roku zamawiający poinformował o wyborze oferty przystępującego jako oferty najkorzystniejszej (dowód: pismo z dnia 28 maja 2025 roku).

Izba zważyła, co następuje:

Odwołanie jest bezzasadne.

W pierwszej kolejności Izba stwierdziła, że odwołujący jest uprawniony do korzystania ze środków ochrony prawnej w rozumieniu art. 505 ust. 1 ustawy P.z.p. Okoliczność ta nie była pomiędzy stronami sporna.

Izba uznała za nieuzasadnione następujące zarzuty:

- zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1, 2 w zw. z art. 224 ust. 5 i 6 w zw. z art. 16 ustawy P.z.p. poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy COLAS z powodu rażąco niskiej ceny w sytuacji, gdy:

a) oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wyjaśnienia przedstawione przez Wykonawcę Błaszki w piśmie z dnia 11.04.2025 r. nie uzasadniają i nie udowadniają ceny tej oferty, a tym samym Wykonawca nie wywiązał się ze spoczywającego na nim ciężaru dowiedzenia, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny i umożliwia wykonanie zamówienia - nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny (a tym samym Zamawiający dokonał błędnej i dowolnej oceny wyjaśnień złożonych przez Wykonawcę);

b) wykonawca Błaszki nie udzielił wyjaśnień w zakresie wymaganym przez Zamawiającego w wezwaniu z dnia 02.04.2025 r., w szczególności nie złożył kalkulacji szczegółowej ceny ofertowej, w szczególności dotyczących kosztów wynagrodzeń osób biorących udział w realizacji zamówienia (..), kalkulacji kosztów materiałów niezbędnych do wykonania zamówienia, kalkulacji kosztów związanych wykorzystaniem sprzętu służącego do wykonania zamówienia, kalkulacji pozostałych kosztów wykonania zamówienia, w tym kosztów transportu i łączności, BHP, ubezpieczenia itp oraz wysokości spodziewanego zysku a na podstawie analizy wyjaśnień nie sposób ustalić w jaki sposób obliczył całą cenę ofertową w tym koszty pośrednie i zysk;

c) złożone przez wykonawcę Błaszki wyjaśnienia nie zawierają informacji co do sposobu skalkulowania oferty w zakresie zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie; zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie,

d) cena ofertowa wykonawcy Błaszki nie pozwala na zrealizowanie zamówienia w sposób zgodny z oczekiwaniami zamawiającego,

- zarzut ewentualny, w razie uznania zarzutów określonych w pkt 1-3 za przedwczesne, naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1, 2 w zw. z art. 16 ustawy P.z.p. poprzez zaniechanie wezwania wykonawcy do dalszych wyjaśnień w zakresie złożenia kalkulacji pełnego zakresu robót potwierdzającej prawidłowość założeń co do kosztów wynagrodzeń, materiałów, sprzętu, kosztów ogólnych budowy i zgodności z SWZ oraz przepisami,

- zarzut naruszenia art. 239 ust. 1, art. 16 pkt 1 i 2 ustawy P.z.p. poprzez wybór jako najkorzystniejszej w postępowaniu oferty złożonej przez wykonawcę Błaszki z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w sytuacji, gdy wykonawca Błaszki nie złożył wyjaśnień w zakresie odpowiadającym treści wezwania zamawiającego z dnia 02.04.2025 r., jego wyjaśnienia są ogólnikowe oraz niepoparte dowodami na potwierdzenie ceny oferty.

Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że podstawą prawną wezwania przystępującego do złożenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny był art. 224 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 224 ust. 1 ustawy P.z.p.

Izba wskazuje, że zgodnie z art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy P.z.p. w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia.

W ocenie Izby cena zaoferowana przez przystępującego nie nosi znamion ceny rażąco niskiej, na co wskazują następujące okoliczności:

Izba ustaliła, że średnia arytmetyczna cen wszystkich złożonych ofert w postępowaniu wynosi 26.434.960,11 zł brutto. Ceną niższą niż średnia arytmetyczna wszystkich złożonych ofert byłaby zatem cena niższa niż 18.504.472,08 zł brutto. Oferta cenowa złożona przez przystępującego w dniu 01.04.2025 roku wynosi 22.286.088,26 zł brutto. Zatem wskazana w ofercie cena nie jest niższa o co najmniej 30% w stosunku do średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert. Co więcej, zaoferowane w postępowaniu ceny są na zbliżonym poziomie, a różnica między ceną zaoferowaną przez przystępującego a ceną oferty odwołującego wynosi jedynie około 2% (ceny te wynoszą odpowiednio 22 286 088,26 zł oraz 22 827 835,00 zł).

Tym samym podstawą faktyczną wezwania przystępującego do złożenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny była okoliczność, iż cena przystępującego jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania.

Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że wartość zamówienia wynosi 36 917 560,96 zł. Zgodnie z art. 28 ustawy P.z.p. podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy bez podatku od towarów i usług, ustalone z należytą starannością.

Z powyższego wynika, że zamawiający oszacował wynagrodzenie wykonawcy na kwotę znacznie wyższą niż ceny zaoferowane przez wykonawców. Biorąc pod uwagę fakt, iż wartość zamówienia jest wartością netto, dla ustalenia wartości stanowiącej podstawę do ustalenia, czy cena oferty jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, koniecznym jest powiększenie wartości zamówienia o wartość podatku VAT. Zważywszy na to, iż wszyscy wykonawcy uwzględnili w swych cenach brutto podatek VAT w wysokości 23%, Izba dokonała we własnym zakresie operacji matematycznej polegającej na doliczeniu do wartości zamówienia wartość stanowiącą 23% wartości zamówienia, tj. kwotę 8 491 039,02 zł, i ustaliła, że wartość ta wynosi 45 408 599,98 zł. Wyliczona przez Izbę wartość odpowiada dokładnie wysokości, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia.

Analizując powyższe Izba doszła do przekonania, iż w rozpoznawanej sprawie doszło do znaczącego przeszacowania wartości zamówienia. Podkreślenia wymaga, że spośród złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu zdecydowana większość zawiera cenę nieprzekraczającą 30 mln zł. Jedynie jedna z ofert – oferta wykonawcy Przedsiębiorstwo Robót Drogowych SA w Jarocinie zawiera cenę wynoszącą 32 260 786,64 zł i jest to najdroższa oferta w tym postępowaniu. Dysproporcja pomiędzy cenami ofert a wartością zamówienia powiększoną o wartość podatku VAT jest zatem rażąca.

W ocenie Izby, w sytuacji, w której w postępowaniu złożono 6 ofert niepodlegających odrzuceniu i wszystkie te oferty zawierają ceny na zbliżonym poziomie, które jednocześnie w sposób oczywisty odbiegają in minus od wartości szacunkowej powiększonej o wartość podatku VAT, przyjąć należy, że ceny zawarte w ofertach są cenami rynkowymi. Okoliczność tę zauważył również odwołujący, który w złożonych przez siebie wyjaśnieniach z dnia 10 kwietnia 2025 roku podniósł:

Należy wskazać, że oferty złożone w przedmiotowym postępowaniu są zbliżone cenowo, co potwierdza realne wykonanie w powyższych kwotach przedmiotowego zamówienia, natomiast kwota środków przeznaczonych na realizację zamówienia znacznie odbiega od cen rynkowych wskazanych w przedmiotowym postępowaniu. Kwota przeznaczona na realizację zamówienia jest przeszacowana przez Zamawiającego, co w niniejszej sprawie powinno stanowić okoliczność zwalniającą zamawiającego z obowiązku wzywania wykonawcy do złożenia wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny (wyrok KIO z 7.02.2018 r., KIO 131/18). W świetle orzecznictwa: cena rażąco niska to cena niewiarygodna, nierealna, odbiegająca od cen rynkowych (wyrok SO w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt: XIX Ga 128/08, wyrok SO w Warszawie z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt: XXIII Ga 209/18). Jak słusznie stwierdziła Krajowa Izba Odwoławcza w Wyroku z dnia 11 lipca 2014 r. sygn. akt 1272/14 – „Dokonując analizy zaoferowanej ceny należy brać pod uwagę nie tylko szacunkową wartość zamówienia, ale również złożone w danym postępowaniu oferty, które odzwierciedlają sytuację zaistniałą na danym rynku - ceny oferowane na danym rynku są często bardziej realnym i miarodajnym wskaźnikiem w kwestii badania rażąco niskiej ceny niż szacunkowa wartość zamówienia.”

W tym miejscu Izba podkreśla, że stanowisko odwołującego zawarte w piśmie z dnia 10 kwietnia 2025 roku uznaje za prawidłowe i przyjmuje za własne.

Wobec powyższego Izba pominęła argumentację odwołującego zawartą w odwołaniu, w której kwestionuje on prawidłowość wyjaśnień złożonych przez przystępującego w zakresie zaoferowanej przez niego ceny. W ocenie Izby, w sytuacji, w której cena przystępującego nie nosi znamion ceny rażąco niskiej, jakiekolwiek wątpliwości w zakresie tego, czy przystępujący wyjaśnił wszystkie elementy ceny oferty, pozostają bez znaczenia dla oceny oferty. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy P.z.p. zamawiający jest obowiązany odrzucić ofertę, która zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. W sytuacji, w której zaoferowana cena nie jest rażąco niska, nawet niedostateczne wyjaśnienie niektórych elementów ceny oferty nie uzasadnia odrzucenia oferty na podstawie wskazanego przepisu.

Izba uznała za nieuzasadniony art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy P.z.p. w zw. z art. 3 ust. 1 znku polegające na zaniechaniu odrzucenia oferty wykonawcy Błaszki w sytuacji, gdy oferta ta została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Izba wskazuje, że powyższy zarzut nie został przez odwołującego w żaden sposób uzasadniony. W treści odwołania odwołujący ani nie wskazał konkretnych faktów na uzasadnienie zarzucanego naruszenia, ani też nawet nie nawiązał do faktów wskazanych jako uzasadnienie innych zarzutów. Izba podkreśla, że nie może domyślać się ani domniemywać intencji odwołującego co do treści podnoszonych przez niego zarzutów, a wadliwość postawienia zarzutu uniemożliwiała jego merytoryczne rozpoznanie.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak na wstępie.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, stosownie do wyniku postępowania oraz na podstawie § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Przewodnicząca:………………………………