KIO 2126/25

W ustalonym stanie faktycznym niespornym było między stronami postępowania odwoławczego, że wyjaśnienia elementów ceny oferty Elektromonter spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi (dalej: uczestnik postępowania) złożył
‎po wyznaczonym przez zamawiającego w piśmie dnia 8 maja 2025 roku terminie,
‎tj. o godzinie 10:05 w dniu 14 maja 2025 roku. Zostało to potwierdzone również
‎w dokumencie z dnia 23 maja 2025 roku przedstawionym przez odwołującego przy odwołaniu. Niespornym było również między stronami, że o godzinie 9:59 dnia 14 maja 2025 roku uczestnik postepowania przesłał do zamawiającego dokumenty, dowody w tym: Oferta – dostawa materiałów Ratajska.

Na podstawie art. 224 ust. 6 ustawy odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną
‎lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.

W oparciu o powyższą regulację prawną zamawiający obowiązany jest odrzucić ofertę – czyli jest to obowiązek jaki nakłada na zamawiającego prawodawca – w przypadkach,
‎gdy wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień w trybie art. 244 ust. 1 ustawy (1)
‎nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub (2) jeżeli złożone wyjaśnienia wraz
‎z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.

Na podstawie art. 244 ust. 1 ustawy jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie
‎z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów
‎w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Z przepisu tego w sposób jednoznaczny wynika, że zamawiający obowiązany jest do żądania od wykonawcy, w określonych powyżej stwierdzonych okolicznościach, wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu. W odniesieniu do treści wyjaśnień jakie mają zostać złożone zamawiającemu kluczowe jest odniesienie do przepisów obowiązującego prawa jak i treści samego wezwania zamawiającego z dnia 8 maja 2025 roku. W treści tego wezwania jednoznacznie zamawiający określił, że żąda złożenia wyjaśnień w tym dowodów. Zamawiający również w sposób precyzyjny określił zakres wyjaśnień jakich żąda
‎od wykonawcy. Wymaga podkreślenia, że w ramach przedmiotowego zamówienia niezbędne było odniesienie się do żądania zamawiającego w wezwaniu oraz następnie odniesienie w wyjaśnieniach przez wykonawcę, też na podstawie art. 244 ust. 3 pkt 4 i 6 ustawy co do zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta
‎do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę
‎albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia
‎10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie oraz  zgodności
‎z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi
‎w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie. Zamawiający w wezwaniu z dnia 8 maja 2025 roku, poza ww. zakresami informacyjnymi, wymagał również przedstawienia
‎w szczególności, wyjaśnień w zakresie zarzadzania procesem metody budowy, wybranych rozwiązań technicznych związanych z realizacją robót budowlanych, oryginalności robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę, zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodności z przepisami
‎z zakresu ochrony środowiska, wypełnieniem obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcom. Mając na uwadze, że wymienione powyżej zakresy były wymienione przez zamawiającego jako te „w szczególności” to zakres wyjaśnień musiał odnosić się minimum do tych informacji, aczkolwiek mógł również dotyczyć szerszego zakresu informacji, jaki wykonawca uzna za właściwy do wyjaśnienia zamawiającemu, a który to zakres miał wpływ na kalkulację ceny oferty. Izba podkreśla
‎w tym miejscu, że zamawiający wskazał również w wezwaniu, że wyjaśnienia nie mogą być lakoniczne, jak również nie mogą być iluzoryczne. Zamawiający jednoznacznie również wskazał w wezwaniu z dnia 8 maja 2025 roku, że wyjaśnienia wykonawcy, aby mogły zostać uwzględnione, muszą mieć charakter wyczerpujący, konkretny, sprawdzalny, nadający się
‎do weryfikacji, wskazujący na okoliczności, które wpłynęły na wysokość zaoferowanej ceny.

Należy również mieć na uwadze, że zamawiający zażądał wyjaśnień w odniesieniu
‎do pozycji 2, 3, 4, 6 i 9 Tabeli elementów scalonych (pkt 5.3 Załącznika nr 2 do SWZ – Formularz ofertowy) i przedstawienia kalkulacji szczegółowych dla każdej pozycji popartej stosowanymi dokumentami. Pozycje te odnosiły się odpowiednio do:

Pozycja 2 – wymiana (demontaż i montaż) ciągów kablowych pod oprawy oświetleniowe zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami,

Pozycja 3 – montaż ciągów kablowych oraz opraw oświetlenia awaryjnego,

Pozycja 4 – montaż podtynkowo nowych rozdzielnic oświetleniowych w pobliżu istniejących rozdzielnic, zamykanych na klucz (przynajmniej jedna na kondygnację),

Pozycja 6 – odtworzenie miejscowe w miejscu śladów starych opraw i prowadzonych ciągów kablowych,

Pozycja 9 – wykonanie dokumentacji powykonawczej (2 komplety), wykonanie audytu powykonawczego oświetlenia zawierającego efekt ekologiczny, wykonanie wszystkich niezbędnych pomiarów instalacji.

W odniesieniu do dowodów, zamawiający podał, że „załączone na poparcie wyjaśnień dowody” maja potwierdzać realność wykonania przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę zgodnie z wymaganiami specyfikacji warunków zamówienia (dalej: SWZ).

W odniesieniu do złożenia zamawiającemu wyjaśnień zamawiający w szczegółowy
‎i jednoznaczny sposób określił w wezwaniu jakich informacji oczekuje od wykonawcy oraz
‎w jaki sposób informacje te maja został złożone. Podkreślenia wymaga, że w wezwaniu tym zamawiający jednoznacznie podał również, że odrzuci ofertę zgodnie z art. 244 ust. 6 ustawy w przypadku nieudzielanie wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli wyjaśnienia wraz
‎z dowodami nie będą uzasadniać podanej w ofercie ceny.

Zamawiający wymagał, aby wyjaśnienia zostały złożone przy użyciu środków komunikacji elektronicznej za pośrednictwem Platformy Zakupowej „w terminie do dnia 14.05.2025r.
‎do godz. 10:00”.

W ramach rozpoznawanej sprawy nie było sporne między stronami postępowania,
‎że wyjaśnienia do jakich został wezwany uczestnik postępowania w dniu 8 maja 2025 roku zostały złożone w dniu 14 maja 2025 roku godzina 10:05 tj. po wyznaczonym terminie
‎na złożenie tychże wyjaśnień określonym na dzień 14 maja 2025 roku godzina 10:00.

Izba w odniesieniu do stanowiska zamawiającego dotyczącego oceny złożonych po terminie wyjaśnień jak również w odniesieniu do dokonania oceny na podstawie przedstawionego dowodu w terminie do godziny 10:00, uznaje te stanowiska w całości za niezasadne.

W odniesieniu do obowiązku złożenia wyjaśnień ceny oferty w terminie określonym przez samego zamawiającego w wezwaniu z dnia 8 maja 2025 roku Izba podkreśla, że nie istnieją żadne podstawy faktyczne i prawne do uznawania skuteczności złożenia wyjaśnień, które zostały złożone z uchybieniem terminu na ich złożenie. Zamawiający jednoznacznie
‎w wezwaniu z dnia 8 maja 2025 roku zakreślił terminy do wniesienia wyjaśnień, w tym dowodów załączonych do wyjaśnień. Podkreślenia wymaga, że wyznaczony termin
‎na złożenie wyjaśnień ceny oferty nie był kwestionowany przez uczestnika postępowania odwoławczego.

Izby w odniesieniu do rozpoznania przedmiotowego odwołania podziela dominujący podgląd, który również był dominującym na podstawie ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia
‎29 stycznia 2004 roku (dalej: ustawa pzp z 2004r.) art. 90 tejże ustawy, że termin określony w wezwaniu do złożenia wyjaśnień ceny oferty jest terminem wiążącym wykonawców
‎i zamawiającego. Niedochowanie wyznaczonego terminu na złożenie wyjaśnień zagrożone jest sankcją odrzucenia oferty z postępowania, co jednoznacznie wynika z art. 224 ust. 6 ustawy, jak również wynikało z art. 90 ust. 3 ustawy pzp z 2004 roku. Izba podkreśla w tym miejscu, że sam zamawiający jednoznacznie wskazał w wezwaniu, zgodnie
‎z obowiązującymi przepisami, że przewiduje właśnie taką sankcję odrzucenia oferty
‎z postępowania w okolicznościach niedochowania terminu na złożenie wyjaśnień
‎w wyznaczonym terminie. Zamawiający podał jednoznacznie, że odrzuci ofertę jeżeli wyjaśnienia nie zostaną założone w wyznaczonym terminie.

Termin na złożenie wyjaśnień jaki zostaje wskazany przez zamawiającego w wezwaniu
‎do złożenia wyjaśnień nie jest terminem instrukcyjnym, lecz jest – po jego wyznaczeniu - terminem zawitym, co oznacza, że upływ tego terminu powoduje, że strona pozostaje pozbawiona prawa skutecznego wykonania określonej czynności. W tym wypadku,
‎po upływie wyznaczonego przez zamawiającego terminu strona – wykonawca pozostaje pozbawiony prawa skutecznego wniesienie wyjaśnień elementów ceny oferty. Z regulacji art. 224 ust. 6 ustawy jednoznacznie wynika, że sankcja odrzucenia oferty związana jest z
‎„nie udzieleniem wyjaśnień w wyznaczonym terminie”, co oznacza, że ocenie w ramach postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podlega czynność wykonawcy lub jej zaniechanie w terminie na złożenie wyjaśnień. Jeżeli wykonawca w wyznaczonym terminie nie złożył wyjaśnień do jakich był wzywany, to jednoznacznie należy stwierdzić,
‎że wypełniona została przesłanka odrzucenia oferty wykonawcy z postępowania. Przepis
‎nie przewiduje i nie dopuszcza żadnego odstępstwa od oceny złożenia wyjaśnień
‎w wyznaczonym terminie, a przewidziana sankcja nie jest również w żaden sposób warunkowana jakimiś innymi elementami, tym samym żadna okoliczność – na podstawie obowiązującej regulacji ustawy – nie uzasadnia i nie pozwala na uwzględnienie skuteczności złożenia wyjaśnień, które wpłynęły do zamawiającego po wyznaczonym terminie. Nawet
‎w okolicznościach, gdy jest to kilka minut jak w rozpoznawanej sprawie. Przyjęcie takiego poglądu jak prezentuje zamawiający prowadziłoby do konieczności akceptowania nieuzasadnionego, a wręcz niezgodnego z prawem, dowolnego przedłużania terminu
‎na złożenie skuteczne wyjaśnień (po jego wyznaczeniu i jego upływie), co nie daje pogodzić się z zasadą równego traktowania wykonawców w postępowaniu o zamówienie określoną
‎w art. 16 pkt 1 ustawy. Podkreślić należy, że w zupełności niezrozumiałe jest stanowisko zamawiającego referujące do nieuzasadnionego formalizmu postępowania. Prawdą jest,
‎że w orzecznictwie zarówno Izby jak i sądu spotykamy się z odwołaniem do stwierdzenia, że formalizm postępowania nie jest celem samym w sobie. Niemniej stwierdzenia tego nie sposób „wykorzystywać”, jak stara się to czynić zamawiający, do uzasadniania przekroczenia ram prawnych jakie określa ustawa, a co do których sam zamawiający wyznacza termin graniczny. Zamawiający wydaje się chcąc uzasadnić swoje stanowisko zarzuca formalizm postępowania prawodawcy, bowiem to prawodawca w art. 224 ust.6 ustawy przesądził obowiązek odrzucenia oferty wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień
‎w wyznaczonym terminie. Zamawiający jednocześnie pomija, że regulacje ustawowe stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich wykonawców biorących udział w danej procedurze udzielenia zamówienia publicznego, a ten formalizm postępowania oparty
‎na przestrzeganiu jednoznacznych regulacji ustawowych stanowi gwarancję realizacji zasady konkurencyjności oraz równego traktowania wykonawców, a także przejrzystości postępowania o zamówienie. Każdy wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień jest uprawniony do ich złożenia w określonym terminie przez zamawiającego, jak również każdy wykonawca świadomy jest skutku związanego z brakiem złożenie wyjaśnień w terminie
‎na ich złożenie, co jednoznacznie w wezwaniu z dnia 8 maja 2025 roku wskazał zamawiający oraz co wynika jednoznacznie z obowiązujących zamawiającego i wszystkich wykonawców przepisów prawa. Izba za niezasadne uznaje również odnoszenie się zamawiającego w argumentacji do „nieudzielania wyjaśnień” w terminie i stanowiska jakie prezentuje zamawiający. Nie ma znaczenia, dla oceny przesłanek z art. 224 ust. 6 ustawy, że zamawiający otrzymał wyjaśnienia po terminie na ich przedstawienie. Wydaje się,
‎że zamawiający celowo pomija, że zgodnie z ww. przepisem wyjaśnienia mają być złożone „w wyznaczonym terminie”. Zgodnie z przepisem nie chodzi o to, że w ogóle zamawiający ma otrzymać wyjaśnienia lecz chodzi o to, że wyjaśnienia mają być złożone w określonym terminie.

Izba wskazuje w tym miejscu orzeczenia, wydane jeszcze na podstawie ustawy pzp z 2004 roku, ale w obliczu zbieżności przepisów pozostające jak najbardziej aktualne: wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 08.06.2006 r.sygn. akt: V Ca 459/06: „Przedstawienie w skardze wniosków dowodowych dla wykazania tej okoliczności w postaci zeznań świadków i zestawienia wykonywanych umów na tym etapie postępowania jest niedopuszczalne, ponieważ ich uwzględnienie prowadziłoby do niczym nie uzasadnionego przedłużenia (..) terminu udzielonemu do przedstawienia wyjaśnień. Z tego powodu wnioski 

dowodowe zamawiającego nie zostały dopuszczone, gdyż odmienna decyzja prowadziłaby 
‎do naruszenia art. 90 ust. 3 pzp, z którego wynika obowiązek udzielenia wyjaśnień 
‎w zakreślonym terminie, a zachowanie terminu obarczone jest rygorem odrzucenia oferty."
‎Podobnie w wyroku z dnia 21 maja 2008 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu sygn. akt X Ga 127/08 podał:

„W ocenie Sądu Okręgowego złożenie przez skarżącego dodatkowych wyjaśnień i przedstawienie nowych argumentów (w celu prawidłowości wyliczenia wskazanej w ofercie ceny) 
‎dopiero na rozprawie przed KIO było spóźnione i nie mogło być wzięte pod uwagę ani przez 
‎Izbę, ani tym bardziej przez Sąd Okręgowy. Definicja "określonego terminu" na złożenie wyjaśnień Zamawiającemu (art. 90 ust.1 ustawy Pzp) oznacza, że informacje i dowody 
‎przedstawione przez wykonawcę muszą być znane Zamawiającemu na konkretnym etapie 
‎postępowania przetargowego (celem umożliwienia mu podjęcia decyzji co do ewentualnego przyjęcia oferty lub jej odrzucenia)”.
‎

Izba w całości podziela prezentowany w orzecznictwie Izby pogląd zgodnie z którym, przekroczenie wyznaczonego w wezwaniu do złożenia wyjaśnień terminu na złożenie wyjaśnień elementów ceny oferty traktować należy jako zaniechanie, niezłożenie takich wyjaśnień przez danego wykonawcę (tak np.: wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 17 września 2029 roku, sygn. akt KIO 1729/19;  wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 stycznia 2019 roku sygn. akt KIO 2678/18).

Izba podkreśla, że nie podlega ocenie „intencja” do jakiej referował w swoim stanowisku zamawiający, lecz dokumenty jakie zostały złożone zamawiającemu, lub brak ich złożenia,
‎w wyznaczonym terminie. To jest właśnie gwarancja realizacji zasad zamówień publicznych z ustawy w odniesieniu do wszystkich wykonawców składających oferty w postępowaniu jak również to, że zamawiający prowadzi postępowanie w poszanowaniu regulacji ustawowych. Nie istnieje żadna podstawa do przyznania zamawiającemu prawa do przyjmowania wyjaśnień wniesionych po wyznaczonym terminie, i nie wynika ona również z przepisów
‎o finansach publicznych. Wręcz można stwierdzić, że działanie zamawiającego wbrew jednoznacznie wyartykułowanym postanowieniem wynikającym z treści art. 224 ust. 6 ustawy, i zaniechanie odrzucenia oferty, co do której wykonawca nie udzielił wyjaśnień
‎w wyznaczonym terminie, może prowadzić do naruszenia regulacji w zakresie finansów publicznych. Podkreślenia wymaga także, że w żaden sposób nie można zgodzić się
‎ze stanowiskiem zamawiającego, że nie została naruszona zasada konkurencyjności przy przyjęciu przez zamawiającego wyjaśnień złożonych po wyznaczonym terminie na udzielenie wyjaśnień. W ramach postępowania zasady stosowane są wobec wszystkich wykonawców, skoro jeden z wykonawców nie składa wyjaśnień w wyznaczonym terminie na ich udzielnie, a jego oferta nie zostaje odrzucona mimo jednoznacznej treści przepisu art. 224 ust. 6, który wprost stwierdza, że w takich okolicznościach oferta podlega odrzuceniu (i nie ma tu żadnej możliwości konwalidacji np. przez to, że jest to tylko kilka minut lub że były problemy techniczne), to zamawiający w odniesieniu do wszystkich pozostałych wykonawców narusza zasadę równego traktowania wykonawców, jak również zasadę konkurencji. Zamawiający, bowiem wbrew postanowieniom ustawy, nie odrzuca oferty, która zgodnie z ustawą oraz samym wezwaniem zamawiającego z dnia 8 maja 2025 roku, które jednoznacznie artykułowało te okoliczności, powinna zostać odrzucona z uwagi na nie udzielnie wyjaśnień w wyznaczonym terminie. To nie jest tylko formalna przyczyna do jakiej stara się sprowadzić to zamawiający, to jest okoliczność nieprzedstawienia w zakreślonym terminie wymaganych wyjaśnień, która ustawowo sankcjonowana jest odrzuceniem oferty. Wykładnia przepisów zamawiającego odwołująca się do tego, że powinna „uwzględniać ich cel oraz zasadę favor contraktus (preferowania utrzymania ważności oferty i zawarcia umowy, jeśli to możliwe)” wprost jest sprzeczna z treścią obowiązującego wszystkie podmioty procedury o udzielnie zamówienia publicznego regulacji art. 224 ust. 6 ustawy, który nakazuje w takim przypadku odrzucenie oferty. Izba zaznacza w tym miejscu, w odniesieniu do stanowiska zamawiającego z pisma procesowego, że racjonalny ustawodawca nie tworzy przepisów ustawy (tu art. 224 ust. 6 ustawy), których stosowanie – tak jak odrzucenie oferty z uwagi
‎na udzielnie wyjaśnień w wyznaczonym terminie – prowadziłoby do skutku w postaci sprzeczności z celem wydatkowania środków publicznych przez zmawiającego oraz naruszeniem zasady efektywności postępowania o zamówienie. To waśnie brak postępowania zamawiającego zgodnie z literą prawa, zgodnie z postanowieniami art. 224 ust. 6 ustawy, oraz w odniesieniu do wymagań jakie sam ukształtował na podstawie tegoż przepisu w wezwaniu z dnia 8 maja 2025 roku, prowadzi do naruszenia ww. przepisu i może skutkować wydatkowaniem środków publicznych w procedurze postępowania odwoławczego. W odniesieniu do zasady efektywności wskazywanej przez zamawiającego stwierdzić należy, że zasady zamówień publicznych nie zostały wprowadzone po to aby konwalidować niezgodne z przepisami ustawy czynności zamawiającego, ale po to, aby cały proces udzielenia zamówienia publicznego był również efektywny. Dodatkowo Izba podkreśla, że w obowiązujących przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku
‎o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych tj. z dnia 16 stycznia 2024 r.  w art. 17 prawodawca przewidział cały katalog czynów związanych z zamówieniami publicznymi, a które stanowią naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Między innymi wskazano, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych w inny sposób niż określony enumeratywnie w art. 17 jeżeli miało ono wpływ odpowiednio na wynik postępowania
‎o udzielenie zamówienia publicznego lub zawarcie umowy ramowej, chyba że nie doszło
‎do udzielenia zamówienia lub zawarcia umowy ramowej, zawarcia umowy na usługi społeczne i inne szczególne usługi lub rozstrzygnięcia konkursu.

Wyrażone w art. 17 ust. 1 ustawy nazwane w piśmiennictwie „zasadą efektywności” regulacje odnoszą się do dwóch niezależnych reguł składających się na tą zasadę, a więc: pierwsza z reguł odnosi się do „obowiązku dążenia przez zamawiającego do uzyskania najlepszej jakości zamówienia w stosunku do środków finansowych, które zamawiający może przeznaczyć na realizację zamówienia. Zwraca to uwagę na etap planowania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, gdyż udzielanie zamówienia jest generalnie uwarunkowane treścią decyzji i ustaleń podejmowanych na etapie przygotowania postępowania.” Natomiast druga z reguł odnosi się do „obowiązku dążenia przez zamawiającego do uzyskania jak najlepszych efektów udzielanego zamówienia. A więc dotyczy uzyskania możliwie najkorzystniejszych efektów w następstwie udzielonego zamówienia w stosunku do nakładów finansowych, które będzie ponosił zamawiający.” (H. Nowak, M. Winiarz, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021r,, s. 157). Zatem, w odniesieniu do powołanej przez zamawiającego zasady efektywności nie sposób odnaleźć uzasadnienia dla dokonania niezgodnej z prawem wykładni art. 224 ust. 6 ustawy, co wydaje się oczywiste, bowiem nie sposób zakładać, że racjonalny prawodawca jednym przepisem nakaże odrzucenie oferty w przypadku nie udzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie, a drugim przepisem będzie zezwalał na wykładnie rozszerzającą, a wręcz wykładnię przeciwną do jednoznacznych postanowień regulujących ocenę ofert. Izba podkreśla, że wszystkie zasady oraz regulacje ustawowe obowiązują zamawiającego
‎i wszystkich wykonawców biorących udział w postępowaniu o zamówienie,
‎a ich przestrzeganie gwarantuje udzielnie zamówienia zgodnie z ustawą, w konsekwencji
‎w poszanowaniu finansów publicznych. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że zgodnie
‎z art. 17 ust 2 ustawy – wyrażającym zasadę legalizmu - zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy, tym samym każde odstępstwo, w tym odstępstwo od stosowania przepisów nakazującemu zamawiającemu odrzucenia oferty w przypadku nie udzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie będzie stanowiło naruszenie ustawy przez zamawiającego.

Zamawiający odniósł się również do tego, że nie można odrzucić oferty najkorzystniejszej ekonomicznie tylko i wyłącznie z wątpliwych powodów formalnych. To stwierdzenie prowadzi do dwóch wniosków, że zamawiający nie zidentyfikował prawidłowo naruszenia przepisów oraz że nie rozumie w sposób prawidłowy czym w zasadzie jest nieudzielnie wyjaśnień
‎w wyznaczonym terminie. Nie sposób stwierdzić, czy argumentacja ta podnoszona w piśmie procesowym była przedstawiona jedynie na potrzeby postępowania odwoławczego, czy też takie jest podejście systemowe zamawiającego, lecz na pewno należy podać jedno,
‎a mianowicie – nie udzielnie wyjaśnień w wyznaczonym terminie nie stanowi „wątpliwych powodów formalnych”. Mając w tym miejscu na uwadze całą powyżej poczynioną argumentację Izba stwierdza, że nie udzielnie wyjaśnień w wyznaczonym terminie stanowi podstawę do odrzucenia oferty wykonawcy na podstawie art. 224 ust. 6 i nie ma w tym zakresie żadnych wątpliwości ani miejsca dla jakiejkolwiek wykładni. Przepis jest jednoznaczny i nie pozwala na żadne odstępstwa od określonej w nim zasady. Dodać należy, że niespornym było między stronami, że uczestnik postępowania nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie. Nie chodzi również, na podstawie powyższego przepisu, o nie złożenie wyjaśnień, lecz o nie udzielnie wyjaśnień w terminie wyznaczonym przez zamawiającego, które to właśnie skutkuje sankcją odrzucenia oferty. Tym samym, nawet gdy wyjaśnienia zostały złożone do zamawiającego po ustalonym terminie
‎to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę przesłanek z art. 224 ust. 6 ustawy. Zamawiający podnosi, że expressis verbis ustawodawca wskazuje sankcję odrzucenia oferty tylko dla niezłożenia wyjaśnień w ogóle – z tym stanowiskiem również nie można się zgodzić, co Izba wskazała powyżej. Zamawiający podnosił, że należy rozróżnić brak jakichkolwiek wyjaśnień od wyjaśnień złożonych nieterminowo lub niezgodnie z wymogami formy – przy czym zamawiający konsekwentnie pomija w swoim stanowisku,
‎że ustawodawca sankcjonuje nie udzielnie wyjaśnień w wyznaczonym terminie. Nie ma zatem żadnego znaczenia czy wyjaśnienia zostały złożone 5 minut, czy 10 minut czy 50 minut, czy jakąkolwiek inną ilość minut czy godzin po terminie wyznaczonym przez zamawiającego, w każdym takim przypadku wyjaśnienia zostały złożone po upływie wyznaczonego terminu na ich udzielnie, a to zgodnie z ustawą sankcjonowane jest odrzuceniem oferty i nie ma żadnego ustawowo dopuszczonego sposobu konwalidowania tego uchybienia co do terminu. Słusznie podniósł odwołujący, że przyjęcie wykładni jaką stara się forsować zamawiający prowadziłoby do otwarcia „Puszki Pandory”, w ocenie Izby prowadziłoby to do pewnej anarchii w stosowaniu regulacji art. 224 ust. 6 ustawy, który jednoznacznie nakazuje zamawiającemu odrzucenie oferty, gdy wykonawca nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie. Izba podkreśla, że wykonawca ma prawo, jak
‎i obowiązek dla skuteczności swojej czynności, udzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie. Natomiast zamawiający ma obowiązek ustawowy do dokonania oceny czy wyjaśnienia zostały udzielone w wyznaczonym terminie, a jeżeli nie zostały udzielone
‎w wyznaczonym terminie, to zamawiający ma obowiązek odrzucić ofertę, do czego jednoznacznie zobowiązuje go treść art. 224 ust. 6 ustawy.

W odniesieniu do argumentacji zamawiającego opartej na wskazaniu, że wykonawca, który dostarczył zasadnicze dowody na realność ceny w terminie, nie powinien zostać wyeliminowany z postepowania jedynie z powodu kilkuminutowego spóźnienia
‎w przedstawieniu pisma obejmującego objaśnienia tych dowodów, Izba stwierdza niezasadność tej argumentacji.

Potwierdzić należy w tym miejscu, że faktycznie dowód w postaci: Oferta – dostawa materiałów Ratajska został złożony do zamawiającego przed upływem terminu na udzielenie wyjaśnień w wyznaczonym terminie (godzina 09:59). Przy czym Izba wskazuje
‎w tym miejscu, że to nie złożenie dowodu w terminie powoduje skuteczność udzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lecz przedstawienie tych wyjaśnień zgodnie z żądaniem zamawiającego, a do udzielenia których został wezwany wykonawca. W ramach wezwania
‎z dnia 8 maja 2025 roku zamawiający jednoznacznie określił zakres informacji jakiego
‎w szczególności oczekuje od wykonawcy, w tym te wynikające z regulacji art. 224 ust. 4
‎w zw. z art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 ustawy, a odnoszących się do zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych
‎na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie oraz  zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy
‎i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie. Odniósł się również zamawiający szczegółowo do jakich pozycji Tabeli elementów scalonych kieruje to wezwanie do wykonawcy uczestnika postępowania odwoławczego.

Izba podkreśla, że zamawiający nie miał żadnej podstawy prawnej do uwzględnienia przy dokonywaniu oceny ofert, wyjaśnień uczestnika postępowania, których nie udzielił tenże
‎w wyznaczonym terminie. Tym samym odwoływanie się do oceny dowodu oraz wyjaśnień złożonych po wyznaczonym terminie w zupełności nie znajduje żadnego prawnego uzasadnienia. Zgodnie z wezwaniem z dnia 8 maja 2025 roku wykonawca obowiązany był do „udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów” w określonym zakresie, a „załączone na poparcie wyjaśnień dowody (…) winny potwierdzać realność wykonania, zgodnie z SWZ przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę”. Sam zamawiający jednoznacznie
‎w wezwaniu wyjaśnił wykonawcy, że dowody mają popierać złożone wyjaśnienia.
‎Co oznacza, że złożone dowody bez udzielenia w wyznaczonym terminie wyjaśnień nie mogą stanowić podstawy do oceny realności ceny oferty. Składane wraz z wyjaśnieniami dowody nie zastępują tychże wyjaśnień i co należy podkreślić, zamawiający jest uprawniony do określenia zakresu wyjaśnień jakich oczekuje (co też uczynił w tym postępowaniu),
‎ale nie ma prawa określenia dowodów jakie ma złożyć wykonawca. Argumentacja jaką tworzy zamawiający jest dwutorowa, a mianowicie, że był uprawniony do zbadania dowodu wraz z wyjaśnieniami złożonymi kilka minut po wyznaczonym terminie na ich skuteczne udzielnie, oraz druga argumentacja, że złożony w terminie dowód był wystarczający
‎dla oceny i stwierdzenia realności oferowanej w ofercie ceny. Nie sposób zgodzić się ani
‎z jedną, ani z drugą podstawą argumentacyjną zamawiającego. Zgodnie z całą powyższą argumentacją zawartą w uzasadnieniu tego wyroku zamawiający nie był uprawniony do poddania ocenie dowodu z uwzględnieniem treści wyjaśnień jakie uczestnik postępowania złożył po terminie na wniesienie, bowiem w tym postępowaniu o zamówienie uczestnik postępowania odwoławczego nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie.

Co do drugiej argumentacji zamawiającego, że poddał ocenie dowód przesłany przez uczestnika postępowania w terminie na udzielenie wyjaśnień, Izba stwierdza, że taka ocena jest, bowiem po pierwsze, ocenie podlegają udzielone wyjaśnienia oraz dowody jakie
‎na poparcie tych wyjaśnień są składane w postępowaniu, po drugie przedstawiony dowód
‎w żadnej mierze nie odnosi się do wszystkich wymienionych przez zamawiającego
‎w wezwaniu zakresów jakie miały podlegać wyjaśnieniu oraz nie odnosi się do wszystkich wymienionych przez zamawiającego w wezwaniu pozycji (dotyczy to w szczególności pozycji 9). Należy w szczególności wskazać, że nie sposób stwierdzić, że dowód w postaci oferty zakupy określonych materiałów odnosi się do kosztów pracy wykonawcy oraz zgodności
‎z zakresu prawa pracy, nie sposób uznać również aby dowód ten odnosił się do wyjaśnień
‎w zakresie zarzadzania procesem metody budowy, wybranych rozwiązań technicznych związanych z realizacją robót budowlanych, oryginalności robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę, zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu
‎w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska, wypełnieniem obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcom. Jednocześnie Izb podkreśla, że w żaden sposób nie odniósł się w swoim stanowisku zamawiający do tego wymaganego zakresu jaki miał zostać wyjaśniony przez wykonawcę, a jaki w ocenie Izby nie wynika w żaden sposób
‎z przywołanego dowodu w postaci oferty cenowej określonych materiałów. Izba zaznacza jednocześnie, że dla skuteczności wymagania zamawiającego z wezwania z dnia 8 maja 2025 roku niezbędne było złożenie wyjaśnień zamawiającemu, a dowody miały jedynie potwierdzać to co w tych wyjaśnieniach wykonawca przedstawiał zamawiającemu – podkreślić należy, że wynika to ze stanowiska zamawiającego zawartego ww. piśmie. Ponadto poza zakresem wymaganych informacji, których nie można zidentyfikować
‎w ramach złożonego w terminie dowodu, brak jest również jakiegokolwiek odniesienia
‎do pozycji nr 9 z Tabeli elementów scalonych. Zamawiający także prezentując swoje stanowisko pomija ten element.

Zaznaczyć należy również, że dla oceny braku przedstawienia wyjaśnień ceny oferty
‎w wyznaczonym terminie irrelewantne jest podnoszenie przez odwołującego w dalszej części odwołania stanowiska i argumentacji w zakresie oceny wyjaśnień tylko w dwóch pozycjach Tabeli elementów scalonych (4 i 6). Zamawiający natomiast stara się sprowadzić ocenę
‎w zakresie nie udzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie do dwóch pozycji Tabeli elementów scalonych podnoszonych przez odwołującego w dalszej części odwołania. Takie działanie zamawiającego Izba uznaje za niezasadne, bowiem w swoim stanowisku wyartykułowanym w uzasadnieniu zarzutu odwołania (wyrażonym w punkcie I) odwołujący odnosi się do braku złożenia, w terminie wyznaczonym przez zamawiającego, wyjaśnień ceny oferty przez uczestnika postępowania odwoławczego. Odnosił się do przedstawienia wyjaśnień po terminie. Nie ma w tym zakresie odniesienia do jakikolwiek pozycji Tabeli elementów scalonych.

W ocenie Izby zamawiający naruszył art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy przez zaniechanie odrzucenia oferty Elektromonter spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi. Zamawiający powinien był odrzucić ofertę tego wykonawcy w ramach przedmiotowego postępowania o udzielnie zamówienia publicznego ponieważ wykonawca ten nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, a ustawa w takich okolicznościach przewiduje obowiązek odrzucenia oferty z postępowania.

W związku z tym, że Izba uznała, że nieprawidłowo zamawiający zaniechał odrzucenia oferty uczestnika postępowania odwoławczego z powodu nieprzedstawienia wyjaśnień ceny oferty w wyznaczonym terminie i konsekwencji rozpoznania zarzutu odwołania nakazała odrzucenie oferty Elektromonter spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi. Stwierdzić należy również, że w obliczy stwierdzenia braku udzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie nie ma podstawy do poddawana rozpoznaniu argumentacji podnoszonej w odwołaniu w dalszej kolejności, a odnoszącej się do oceny w zakresie pozycji 4 i 6 Tabeli elementów scalonych. Mając na uwadze, że Izba stwierdziła słuszność zarzutu w odniesieniu do nieprzedstawienia w wyznaczonym terminie wyjaśnień ceny oferty, to niezasadnym byłoby w tym miejscu podejmowanie oceny
‎w zakresie tychże wyjaśnień w odniesieniu do wskazanych pozycji.

Mając powyższe na uwadze Izba stwierdza, że nie mają znaczenia dla rozpoznania sprawy załączone do odwołania dowody oferta, kosztorys inwestorski, Stawki Bistyp Lex, Kosztorys na podstawie stawek ofertowych wykonawcy Elektromonter oraz Kosztorys na podstawie stawek Bistyp Lex, jak również dowód nr 1 złożony na rozprawie.

Koszty:

Izba uwzględniła odwołanie.

Zgodnie z art. 557 ustawy z 2019 r., w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego.

Zamawiający nie składał wniosku kosztowego.

W odniesieniu do wniosku kosztowego złożonego przez uczestnika postępowania odwoławczego Izba stwierdza, że w tym stanie faktycznym sprawy obowiązujące przepisy nie przewidują prawa zasądzenia po stronie uczestnika postępowania odwoławczego kosztów pełnomocnika co wynika jednoznacznie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 557 ustawy
‎z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 pkt 2 lit. b oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku.

Przewodnicząca: ……………………………………….