Sygn. akt: KIO 2060/25
WYROK
Warszawa, 18 czerwca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący: Bartosz Stankiewicz
Joanna Stankiewicz-Baraniak
Ryszard Tetzlaff
Protokolantka: Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie 17 czerwca 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 23 maja 2025 r. przez wykonawcę Immitis spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bydgoszczy przy ul. Dworcowej 83 (85-009 Bydgoszcz)
w postępowaniu prowadzonym przez Ministerstwo Cyfryzacji z siedzibą w Warszawie przy ul. Królewskiej 27 (00-060 Warszawa) w imieniu i na rzecz którego działa Centrum Obsługi Administracji Rządowej z siedzibą w Warszawie przy ul. Powsińskiej 69/71 (02-903 Warszawa)
przy udziale:
1) uczestnika po stronie odwołującego – wykonawcy K.L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.H.U. „HORYZONT” K.L. z siedzibą
w Gorlicach przy ul. Parkowej 6 (38-300 Gorlice);
2) uczestników po stronie zamawiającego:
A. wykonawcy Intaris spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie przy ul. Adama Mickiewicza 57 (01-625 Warszawa);
B. wykonawcy Suntar spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnowie przy ul. Marii Drozd 12 (33-100 Tarnów);
C. wykonawcy MDP Polska ITS spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Warszawie przy ul. Migdałowej 4 (02-796 Warszawa);
D. wykonawcy MBA System spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie przy Placu Konesera 9 (03-736 Warszawa);
E. wykonawcy Egida IT Solutions spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Warszawie przy ul. gen. Józefa Zajączka 32 (01-510 Warszawa);
F. wykonawcy GALAXY Systemy Informatyczne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Zielonej Górze przy ul. Fabrycznej nr 13 lok. 1 (65-410 Zielona Góra);
G. wykonawcy Computex spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej
z siedzibą w Warszawie przy ul. Konopnej 9 (04-707 Warszawa);
H. wykonawcy Integrated Solutions spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Warszawie przy ul. Karolkowej 30 (01-207 Warszawa);
I. wykonawcy Image Recording Solutions spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie przy ul. Arkuszowej 190 (01-934 Warszawa);
J. wykonawcy MAXTO ITS spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Modlniczce przy ul. Willowej 87 (32-085 Modlniczka);
K. wykonawcy Grupa E spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tychach przy ul. Piwnej 32 (43-100 Tychy);
L. wykonawcy Euvic Solutions spółki akcyjnej z siedzibą w Warszawie przy Alejach Jerozolimskich 98 (00-807 Warszawa);
M. wykonawcy Infonet Projekt spółki akcyjnej z siedzibą w Bielsku-Białej przy ul. Bystrzańskiej 94 (43-300 Bielsko-Biała)
orzeka:
1. Oddala odwołanie.
2. Kosztami postępowania obciąża Immitis spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Bydgoszczy i:
2.1. zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez tego wykonawcę tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty odwołującego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty zamawiającego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2. zasądza od wykonawcy Immitis spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Bydgoszczy na rzecz zamawiającego Ministerstwa Cyfryzacji z siedzibą w Warszawie
w imieniu i na rzecz którego działa Centrum Obsługi Administracji Rządowej z siedzibą
w Warszawie kwotę w wysokości 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty strony poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: ………………….......................
………………….......................
………………….......................
Sygn. akt: KIO 2060/25
U z a s a d n i e n i e
Ministerstwo Cyfryzacji z siedzibą w Warszawie zwane dalej „zamawiającym” w imieniu i na rzecz którego działa Centrum Obsługi Administracji Rządowej z siedzibą w Warszawie, prowadzi postępowanie na podstawie przepisów ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm.) zwanej dalej: „Pzp”, w trybie przetargu nieograniczonego w celu zawarcia umowy ramowej na dostawę sprzętu komputerowego wraz z niezbędnym oprogramowaniem na potrzeby Organów prowadzących szkoły i placówki oświatowe, o numerze: WIP.261.23.2025.NP, zwane dalej: „postępowaniem”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 13 maja 2025 r., pod numerem publikacji: 306156-2025 (numer wydania Dz.U. S: 91/2025).
Szacunkowa wartość zamówienia, którego przedmiotem są dostawy jest wyższa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 Pzp.
23 maja 2025 r. wykonawca Immitis Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy (zwany dalej: „odwołującym”) wniósł odwołanie wobec treści ogłoszenia o zamówieniu oraz specyfikacji warunków zamówienia (zwanej dalej jako: SWZ) w zakresie, w jakim zamawiający wymagał, aby:
1) oferowane w części I zamówienia urządzenia – laptopy posiadały:
- certyfikat EPEAT min. BRONZE dla Polski lub innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, potwierdzający sprawność urządzenia i określenie cech mających wpływ na środowisko naturalne (zaoferowany model urządzenia musi figurować w rejestrze dostępnym na stronie www.epeat.net i być w statusie „Active”);
- ważny certyfikat TCO (zaoferowany model urządzenia musi figurować w rejestrze dostępnym na stronie https://tcocertified.com/);
względnie w zakresie, w jakim Zamawiający nie określa konkretnych wymogów, spełnienie których mają potwierdzać ww. certyfikaty ani równoważnych środków ich wykazania, tj.
w zakresie wymogu L.19 lit. b. i c. tabeli zawartej w pkt. 3.2. załącznika nr 2 do SWZ – Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia (SOPZ) oraz odpowiadających mu postanowień SWZ i załączników do niej, w tym specyfikacji technicznej stanowiącej część formularza oferty jak w zał. nr 7 do SWZ);
2) oferowane w części II zamówienia urządzenia – laptopy przeglądarkowe posiadały:
- certyfikat EPEAT dla Polski lub innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, potwierdzający sprawność urządzenia i określenie cech mających wpływ na środowisko naturalne (zaoferowany model urządzenia musi figurować w rejestrze dostępnym na stronie www.epeat.net i być w statusie „Active”);
- ważny certyfikat TCO (zaoferowany model urządzenia musi figurować w rejestrze dostępnym na stronie );
względnie w zakresie, w jakim zamawiający nie określa konkretnych wymogów, spełnienie których mają potwierdzać ww. certyfikaty ani równoważnych środków ich wykazania, tj.
w zakresie wymogu P.18 lit. b. i c. tabeli zawartej w pkt. 3.3. załącznika nr 2 do SWZ – Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia (SOPZ) oraz odpowiadających mu postanowień SWZ i załączników do niej, w tym specyfikacji technicznej stanowiącej część formularza oferty jak w zał. nr 7 do SWZ);
3) oferowane w części III zamówienia urządzenia – tablety posiadały certyfikat EPEAT min. BRONZE potwierdzający sprawność urządzenia i określenie cech mających wpływ na środowisko naturalne (zaoferowany model urządzenia musi figurować w rejestrze dostępnym na stronie www.epeat.net i być w statusie „Active”) względnie w zakresie, w jakim zamawiający nie określa konkretnych wymogów, spełnienie których ma potwierdzać ww. certyfikat ani równoważnych środków ich wykazania, tj. w zakresie wymogu T.14 lit. b. tabeli zawartej w pkt. 3.4. załącznika nr 2 do SWZ – Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia (SOPZ) oraz odpowiadających mu postanowień SWZ i załączników do niej, w tym specyfikacji technicznej stanowiącej część formularza oferty jak w zał. nr 7 do SWZ).
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1) art. 99 ust. 1-2 i 4 Pzp w zw. z w zw. z art. 16 pkt 1) i 3) Pzp w zw. z art. 17 ust. 1 Pzp,
w tym również w związku z art. 101 ust. 1 pkt 2 i 3 Pzp, przez dokonanie opisu przedmiotu zamówienia w sposób nieprzejrzysty i niejednoznaczny, z naruszeniem zasady proporcjonalności i w sposób mogący utrudniać uczciwą konkurencję, określenie wymogów
w odniesieniu do zamawianych urządzeń nieznajdujących uzasadnienia w realnych potrzebach zamawiającego, a w efekcie ograniczenie dostępu do udziału w postępowaniu wykonawcom zainteresowanym udziałem w postępowaniu zdolnym do zaoferowania sprzętu odpowiadającego uzasadnionym potrzebom zamawiającego, powodujący ich nierówne traktowanie;
2) art. 106 ust. 1-3 Pzp w zw. z w zw. z art. 16 pkt 1) i 3) Pzp w zw. z art. 17 ust. 1 Pzp przez żądanie przedstawienia przez wykonawców przedmiotowych środków dowodowych w postaci certyfikatów TCO oraz EPEAT (wpisów na właściwych stronach internetowych wystawców ww. certyfikatów), nieproporcjonalnych do przedmiotu zamówienia i związanych z nim wymagań zamawiającego, na potwierdzenie których mają zostać przedstawione, ograniczających uczciwą konkurencję i niewskazanie równoważnych przedmiotowych środków dowodowych dla komercyjnych certyfikatów TCO i EPEAT, potwierdzających, że oferowane dostawy, spełniają wymagania zamawiającego a nadto przez żądanie przedłożenia przedmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania przez przedmiot zamówienia wymagań, które nie zostały przez zamawiającego sprecyzowane.
W oparciu o powyższe zarzuty odwołujący wniósł o:
1) merytoryczne rozpatrzenie oraz uwzględnienie odwołania w całości;
2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji postępowania w całości, na okoliczności wskazane w odwołaniu;
3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów, które zostaną przedłożone
w toku rozprawy, na okoliczności wskazane przy ich przedłożeniu;
4) nakazanie zamawiającemu zmiany kwestionowanych postanowień ogłoszenia
o zamówieniu i SWZ oraz załączników przez:
a) usunięcie postanowień załączników nr 2 SOPZ i nr 7 formularz oferty do SWZ odnoszących się do wymogu posiadania przez oferowane urządzenia certyfikatów TCO i EPEAT oraz powiązanego z nim wymogu przedłożenia przedmiotowych środków dowodowych (certyfikatów);
b) ewentualnie: zastąpienie powyższych wymogów wymogiem spełniania przez producenta oferowanych urządzeń łącznie norm: ISO 9001, ISO 14001, ISO 50001 oraz wymogu rejestracji producenta w systemie BDO, spełniania przez oferowane urządzenia wymagań dyrektywy ROHS oraz ewentualnie posiadania certyfikatu 80Plus dla zasilacza na wskazanym przez zamawiającego, uzasadnionym jego potrzebami poziomie oraz wymogiem przedłożenia deklaracji producenta o zawartości min. 25% plastiku PCR w obudowie, o dostępności części zamiennych przez 5 lat a także raportu z badań ISO 9296 dotyczący emisji hałasu;
5) zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.
Odwołujący wyjaśnił, że posiada interes we wniesieniu odwołania w myśl art. 505 ust. 1 Pzp, jest bowiem podmiotem w pełni zdolnym i realnie zainteresowanym wykonaniem przedmiotu zamówienia. W ocenie odwołującego sposób skonstruowania dokumentów zamówienia, w tym SOPZ czynił jednak powyższą zdolność iluzoryczną i uniemożliwiał mu złożenie w postępowaniu oferty konkurencyjnej, skutkując utratą możliwości zawarcia
z zamawiającym umowy. Tym samym odwołujący narażony jest na poniesienie szkody majątkowej w postaci utraty korzyści, jakie osiągnąłby z realizacji uzyskanego ewentualnie zamówienia. Odwołujący stwierdził, że uwzględnienie odwołania umożliwi mu z kolei złożenie oferty i udział w postępowaniu, a w dalszej kolejności uzyskanie zamówienia i zawarcie umowy z zamawiającym.
W uzasadnieniu odwołania została przedstawiona argumentacja dla podniesionych zarzutów.
W ramach postępowania odwoławczego przystąpienie po stronie odwołującego zgłosił wykonawca K.L. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą F.H.U. „HORYZONT” K.L. z siedzibą w Gorlicach, natomiast po stronie zamawiającego wykonawcy: Computex Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Warszawie, Grupa E Sp. z o.o.
z siedzibą w Tychach, MDP Polska ITS Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Egida IT Solutions Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Suntar Sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie, MBA System Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, GALAXY Systemy Informatyczne Sp. z o.o. z siedzibą
w Zielonej Górze, Integrated Solutions Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, MAXTO ITS Sp.
z o.o. z siedzibą w Modlniczce, Infonet Projekt S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej, Image Recording Solutions Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Intaris Sp. z o.o. z siedzibą
w Warszawie oraz Euvic Solutions S.A. z siedzibą w Warszawie.
13 czerwca 2025 r. zamawiający złożył do akt sprawy odpowiedź na odwołanie wraz
z załącznikami, w której przedstawił argumentację dla wniosku o oddalenie odwołania
w całości.
17 czerwca 2025 r. jeden z wykonawców zgłaszających przystąpienie po stronie zamawiającego tj. Suntar Sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie, złożył pismo wraz z załącznikami, w którym zawarł stanowisko mające potwierdzać niezasadność wniesionego odwołania.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania, złożonych dowodów oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron i uczestników postępowania odwoławczego, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Wobec spełnienia przesłanek określonych w art. 525 Pzp, Izba stwierdziła skuteczność przystąpień zgłoszonych przez wykonawców:
1) K.L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.H.U. „HORYZONT” K.L. z siedzibą w Gorlicach do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie odwołującego;
2) Computex Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
3) Grupa E Sp. z o.o. z siedzibą w Tychach do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
4) MDP Polska ITS Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
5) Egida IT Solutions Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
6) Suntar Sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
7) MBA System Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
8) GALAXY Systemy Informatyczne Sp. z o.o. z siedzibą w Zielonej Górze do udziału
w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
9) Integrated Solutions Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
10) MAXTO ITS Sp. z o.o. z siedzibą w Modlniczce do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
11) Infonet Projekt S.A. z siedzibą w Bielsku-Białej do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
12) Image Recording Solutions Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
13) Intaris Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego;
14) Euvic Solutions S.A. z siedzibą w Warszawie do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego.
W związku z tym ww. wykonawcy stali się uczestnikami postępowania odwoławczego.
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na podstawie art. 528 Pzp i skierowała odwołanie na rozprawę.
Izba uznała, że odwołujący posiadał interes w uzyskaniu zamówienia oraz mógł ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, czym wypełnił materialnoprawne przesłanki dopuszczalności odwołania, o których mowa w art. 505 ust. 1 Pzp.
Izba zaliczyła na poczet materiału dowodowego:
1)dokumentację przekazaną w postaci elektronicznej, zapisaną na płycie CD, przesłaną do akt sprawy przez zamawiającego 6 czerwca 2025 r., w tym w szczególności:
- ogłoszenie o zamówieniu;
- specyfikację warunków zamówienia (zwaną dalej nadal: „SWZ”) wraz z załącznikami;
2)załączniki do odpowiedzi na odwołanie:
- pismo z 9 czerwca 2025 r. Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej;
- pismo z 12 czerwca 2025 r. Dyrektora Departamentu Innowacji i Rozwoju Ministerstwa Edukacji Narodowej;
3)złożoną 17 czerwca 2025 r. przez odwołującego opinię pani dr hab. Eweliny Sokołowskiej prof. PG pt.: Opinia ekspercka w sprawie możliwości potwierdzenia zgodności zamówień na dostawę sprzętu komputerowego z wymogami DNSH wraz z biogramem autorki;
4)załączone do pisma procesowego przystępującego Suntar Sp. z o.o. z siedzibą
w Tarnowie wydruki ze stron internetowych, mające potwierdzać posiadanie przez pięć produktów obu certyfikatów EPEAT i TCO.
Izba ustaliła co następuje
W załączniku nr 2 do SWZ – Szczegółowy opis Przedmiotu Zamówienia („SOPZ”), zamawiający wskazał następujące wymogi dotyczącego certyfikatów EPEAT i TCO:
1) w wymaganiach szczegółowych dla laptopa, przy parametrze oznaczonym jako L.19 (Certyfikaty):
b. Urządzenie musi posiadać certyfikat EPEAT min. BRONZE dla Polski lub innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, potwierdzający sprawność urządzenia i określenie cech mających wpływ na środowisko naturalne. Oznacza to, że zaoferowany model urządzenia musi figurować w rejestrze dostępnym na stronie www.epeat.net i być w statusie „Active”.
c. Urządzenie musi posiadać ważny certyfikat TCO. Oznacza to, że zaoferowany model urządzenia musi figurować w rejestrze dostępnym na stronie https://tcocertified.com/
2) w wymaganiach szczegółowych dla laptopa przeglądarkowego, przy parametrze oznaczonym jako P.18 (Certyfikaty):
b. Urządzenie musi posiadać certyfikat EPEAT dla Polski lub innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, potwierdzający sprawność urządzenia i określenie cech mających wpływ na środowisko naturalne. Oznacza to, że zaoferowany model urządzenia musi figurować
w rejestrze dostępnym na stronie www.epeat.net i być w statusie „Active”.
c. Urządzenie musi posiadać ważny certyfikat TCO. Oznacza to, że zaoferowany model urządzenia musi figurować w rejestrze dostępnym na stronie
3) w wymaganiach szczegółowych dla tabletu, przy parametrze oznaczonym jako T.14 (Certyfikaty):
b. Urządzenie musi posiadać certyfikat EPEAT min. BRONZE potwierdzający sprawność urządzenia i określenie cech mających wpływ na środowisko naturalne. Oznacza to, że zaoferowany model urządzenia musi figurować w rejestrze dostępnym na stronie www.epeat.net i być w statusie „Active”.
Tożsame wymagania zostały podane przez zamawiającego w załączniku nr 7 do SWZ, w którym przedstawiony został formularz oferty. Jak wynikało z tego załącznika, integralną częścią formularza ofertowego była przedstawiona w nim specyfikacja techniczna oferowanego sprzętu, która obejmowała opisane powyżej wymagania L.19, P.18 i T.14. Przy czym w tej części w kolumnie drugiej dotyczącej nazwy parametru zamawiający wskazał: Certyfikaty (dołączyć do oferty).
Treść przepisów dotyczących zarzutów w obu odwołaniach:
- art. 99 ust. 1, 2 i 4 Pzp – 1. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny
i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
2. Zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem że są one związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów.
(…)
4. Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów.;
- art. 16 pkt 1 i 3 Pzp – Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
(…)
3) proporcjonalny;
- art. 17 ust. 1 Pzp – Zamawiający udziela zamówienia w sposób zapewniający:
1) najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację, oraz
2) uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.;
- art. 101 ust. 1 pkt 2 i 3 Pzp – 1. Przedmiot zamówienia opisuje się, z uwzględnieniem odrębnych przepisów, w jeden z następujących sposobów przez:
(…)
2) odniesienie się do wymaganych cech materiału, produktu lub usługi, o których mowa w art. 102, oraz, w kolejności preferencji do:
a) Polskich Norm przenoszących normy europejskie,
b) norm innych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego przenoszących normy europejskie,
c) europejskich ocen technicznych, rozumianych jako udokumentowane oceny działania wyrobu budowlanego względem jego podstawowych cech, zgodnie z odpowiednim europejskim dokumentem oceny, w rozumieniu art. 2 pkt 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.),
d) wspólnych specyfikacji technicznych, rozumianych jako specyfikacje techniczne
w dziedzinie produktów teleinformatycznych określone zgodnie z art. 13 i art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie normalizacji europejskiej, zmieniającego dyrektywy Rady 89/686/EWG
i 93/15/EWG oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 94/9/WE, 94/25/WE, 95/16/WE, 97/23/WE, 98/34/WE, 2004/22/WE, 2007/23/WE, 2009/23/WE i 2009/105/WE oraz uchylającego decyzję Rady 87/95/EWG i decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1673/2006/WE (Dz. Urz. UE L 316 z 14.11.2012, str. 12, z późn. zm.),
e) norm międzynarodowych,
f) specyfikacji technicznych, których przestrzeganie nie jest obowiązkowe, przyjętych przez instytucję normalizacyjną, wyspecjalizowaną w opracowywaniu specyfikacji technicznych
w celu powtarzalnego i stałego stosowania,
g) innych systemów referencji technicznych ustanowionych przez europejskie organizacje normalizacyjne;
3) odniesienie do norm, europejskich ocen technicznych, specyfikacji technicznych i systemów referencji technicznych, o których mowa w pkt 2, oraz przez odniesienie do wymagań dotyczących wydajności lub funkcjonalności, o których mowa w pkt 1, w zakresie wybranych cech;
- art. 106 ust. 1-3 Pzp – 1. Zamawiający może żądać innych niż wskazane w art. 104 i art. 105 przedmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie, że oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają określone przez zamawiającego wymagania, cechy lub kryteria, jeżeli są one niezbędne do przeprowadzenia postępowania. Zamawiający wskazuje wymagane przedmiotowe środki dowodowe w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia.
2. Zamawiający żąda przedmiotowych środków dowodowych proporcjonalnych do przedmiotu zamówienia i związanych z przedmiotem zamówienia.
3. Żądanie przedmiotowych środków dowodowych nie może ograniczać uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Zamawiający akceptuje równoważne przedmiotowe środki dowodowe, jeśli potwierdzają, że oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają określone przez zamawiającego wymagania, cechy lub kryteria.
Izba zważyła co następuje.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz stanowiska stron i uczestników postępowania odwoławczego Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Generalnie zarzuty podniesione w odwołaniu sprowadzały się do stwierdzenia, że zamawiający, konstruując postanowienia opisu przedmiotu zamówienia, przewidział nadmierne wymagania w zakresie dotyczącym posiadania przez zamawiany sprzęt (laptopy, laptopy przeglądarkowe i tablety) certyfikatów EPEAT i TCO. W związku z podniesionymi zarzutami odwołujący żądał przede wszystkim usunięcia wymogów posiadania certyfikatów EPEAT i TCO oraz związanego z nimi obowiązku przedstawiania przedmiotowych środków dowodowych (żądanie główne). Ewentualnie odwołujący domagał się zastąpienia tych wymagań alternatywnym zestawem obowiązków i dowodów, tj.: producent spełnia normy ISO 9001, ISO 14001, ISO 50001; rejestracja w systemie BDO; zgodność z dyrektywą RoHS; deklaracja min. 25% plastiku PCR w obudowie; dostępność części zamiennych przez 5 lat; raport ISO 9296 (emisja hałasu); ewentualnie certyfikat 80Plus dla zasilacza.
Izba stwierdziła, że kwestionowane przez odwołującego wymogi dotyczące certyfikatów EPEAT i TCO były uzasadnione charakterem zamówienia, miały oparcie
w uzasadnionych potrzebach zamawiającego i nie naruszały przepisów wskazanych w treści obu zarzutów.
Na wstępie Izba wskazała, że zamawiający nie ma obowiązku takiego ustanowienia treści SWZ, aby bezwzględnie każdy potencjalny wykonawca mógł wziąć udział
w postępowaniu przez złożenie oferty. Każdorazowo bowiem zamawiający ma prawo tak opisać przedmiot zamówienia, aby odzwierciedlał on jego potrzeby. Tym samym zamawiający nie ma obowiązku dokonywania opisu przedmiotu zamówienia w taki sposób, aby zapewniał on udział wszystkim podmiotom działającym na rynku w danej branży. W tym kontekście skład orzekający przyjął stanowisko zamawiającego, który wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie ma charakter szczególny. Finansowane jest ono bowiem ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, a więc ze środków Unii Europejskiej. Nie bez znaczenia pozostawał przy tym fakt, że realizacja przedsięwzięć z udziałem tych środków może dotyczyć wyłącznie działań (inwestycji i reform) zgodnych z zasadą DNSH (do no significant harm, tj. „nie czyń poważnych szkód” w odniesieniu do środowiska), którą stosuje się także do rozdziałów REPowerEU (art. 5 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z 12 lutego 2021 r. ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności). W oparciu o te przepisy Komisja Europejska dokonuje oceny poprawnej realizacji kamieni milowych i wskaźników raportowanych w ramach wniosków o płatność, w tym
w szczególności weryfikuje spełnienie wymogów w zakresie DNSH, na podstawie przedstawionych przez resorty dokumentów potwierdzających osiągnięcie danego wskaźnika (tzw. one page note oraz dokumentacja towarzysząca zgodna z mechanizmami weryfikacji). W przypadku stwierdzenia, że nie doszło do osiągniecia danego miernika lub został on osiągnięty w niezadowalający sposób, w tym w szczególności z naruszeniem zasady DNSH, Komisja Europejska może żądać wyłączenia finansowania ze środków KPO danego przedsięwzięcia, wszcząć procedurę skutkującą zawieszeniem oceny danej inwestycji
w ramach wniosku o płatność, a docelowo potencjalnie umorzeniem części wkładu finansowego, o czym mowa odpowiednio w art. 24 ust. 6 i ust. 8 rozporządzenia 2021/241.
Zamawiający załączył do odpowiedzi na odwołanie pismo Minister Funduszy i Polityki Regionalnej z 9 czerwca 2025 r., z którego wynikało, że w celu wykluczenia kolejnych przypadków kwestionowania przez Komisję Europejska kwalifikowalności przedsięwzięć
w związku z niespełnianiem zasady DNSH, należy brać pod uwagę i pamiętać o tym że:
- wymogi dotyczące zasady DNSH, których spełnienie będzie podlegać weryfikacji przy ocenie mierników, są zawarte w decyzji wykonawczej Rady UE w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski (Council Implementing Decision – CID) dla poszczególnych inwestycji;
- spełnianie zasady DNSH obowiązuje na wszystkich etapach wdrażania danego przedsięwzięcia.
Izba uznała za zasadną argumentację zamawiającego, który wskazał, że prowadząc postępowanie o udzielenie zamówienia, które realizuje projekt w ramach KPO musiał przedsięwziąć środki, które gwarantować będą w najwyższym stopniu realizację zasady DNSH. Szczególnego znaczenia nabiera zatem posiadanie przez nabywany sprzęt komputerowy certyfikacji potwierdzającej spełnianie nałożonych norm środowiskowych, zaś posiadanie certyfikatów EPEAT oraz TCO dla danego sprzętu pozwala na bezsprzeczne wykazanie, że sprzęt ten spełnia wszystkie wymagane normy niezbędne dla uznania, że doszło do realizacji zasady DNSH. W związku z tym w celu uniknięcia straty Skarbu Państwa, która wynikać może z wyłączenia przedmiotowego zadania z finansowania środkami KPO, zamawiający zabezpieczył wymogi związane z realizacją zasady DNSH przez zastosowanie wymogu spełnienia przez oferowane urządzenia certyfikacji EPEAT oraz TCO.
Zamawiający wyjaśnił również, że Rozporządzenie Ministra Edukacji z 19 lutego 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania określiło w załączniku wyłącznie minimalne wymagania dla sprzętu komputerowego w zakresie certyfikacji. Wymagania te stanowią próg minimalny, którego należy bezwzględnie przestrzegać. Co jednak istotne, rozporządzenie to nie powstało na potrzeby realizacji projektów ze środków KPO, lecz stanowi wymogi dotyczące sprzętu stosowanego w placówkach edukacyjnych na potrzeby zapewnienia szkole podstawowych warunków do realizacji przez nauczyciela zadań dydaktycznych, wychowawczych
i opiekuńczych (art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, zaś uprawnienie do wydania tegoż rozporządzenia wynika z ust. 3 wskazanego wyżej przepisu). Rozporządzenie to zatem w żaden sposób nie ograniczało (poza obowiązkiem stosowania rozwiązania nie gorszego niż w nim wskazanego) zamawiającego przy ustanawianiu wymogów dotyczących sprzętu finansowanego ze środków KPO. W związku z faktem, że rozporządzenie określa jedynie minimalne wymogi, zamawiający uprawniony był do stosowania dalej idących wymagań. Na potwierdzenie tej okoliczności zamawiający złożył pismo z 12 czerwca 2025r. Dyrektora Departamentu Innowacji i Rozwoju Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Izba nie znalazła powodów do zakwestionowania powyżej zaprezentowanej argumentacji, która została przedstawiona przez zamawiającego. Ponadto skład orzekający zwrócił uwagę, że wymogi dotyczące certyfikatu EPEAT są od wielu lat stosowane
w postępowaniach przetargowych na dostawy sprzętu informatycznego. Warto w tym miejscu wskazać, że zamawiający wymagał tego certyfikatu na poziomie minimum BRONZE, przez co wymóg w tym zakresie nie odnosił się do konieczności spełnienia najwyższego poziomu certyfikacji. Nie można było w związku z tym stwierdzić, że wymóg ten stanowił nowość, która mogłaby zaskoczyć wykonawców. Podobnie należało potraktować wymóg odnoszący się do certyfikatu TCO. Nie jest on stosowany może tak długo jak wymóg związany z certyfikatem EPEAT, ale nie można powiedzieć, że stanowił on zaskoczenie dla wykonawców działających na rynku analogicznych dostaw. Okoliczność tą potwierdzała pośrednio duża liczba wykonawców, którzy w ramach postepowania odwoławczego przystąpili po stronie zamawiającego. Tym samym można było uznać, że wymogi dotyczące obu certyfikatów stanowią pewien standard od wielu lat i są stosowane w postępowaniach przetargowych. Izba nie doszukała się przy tym orzeczeń, które skutkowały nakazaniem wykreślenia tych certyfikatów na etapie wniesienia środków ochrony prawnej wobec postanowień SWZ lub ogłoszenia o zamówieniu. Co więcej w jednym z niedawno zapadłych wyroków (z 19 maja 2025 r. w sprawach połączonych o sygn. akt KIO 1489/25 i 1519/25) Izba wprost stwierdziła, że certyfikaty TCO, jak i EPEAT, to dwa różne systemy oceny zrównoważonego rozwoju
i efektywności środowiskowej sprzętu elektronicznego. Niewątpliwie ustawa Pzp wymaga, aby żądane przez zamawiającego przedmiotowe środki dowodowe były niezbędne do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia, proporcjonalne do przedmiotu zamówienia i, aby były one związane z przedmiotem zamówienia. Zarówno certyfikat TCO, jak i EPEAT, spełniają te ustawowe wymagania. Ponadto Izba uznała, że wymóg jednoczesnego przedłożenia obu certyfikatów nie narusza zasady proporcjonalności i nie jest nadmiarowy.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy skład orzekający w pełni zgodził się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu ww. wyroku.
W dalszej kolejności Izba zwróciła uwagę na treść żądań wskazanych przez odwołującego. W tym kontekście należało wyjaśnić, że w odniesieniu do odwołań dotyczących postanowień SWZ żądania podniesione przez odwołujących mają bardzo istotne, wręcz kluczowe znaczenie. Istotność ta związana jest z precyzyjnym i kompleksowym sformułowaniem treści żądań w stosunku do zarzutów, co dość często pozwala ocenić czy odwołujący, przez postulowaną zmianę postanowień SWZ, dąży do wyegzekwowania prawidłowego stosowania przez zamawiających przepisów Pzp w tym przede wszystkim zasad systemu zamówień publicznych czy też jedynie próbuje tak wpłynąć na kształt postanowień SWZ, aby możliwie zmaksymalizować swoje szanse na uzyskanie zamówienia. Jak już wskazano powyżej odwołujący żądał przede wszystkim usunięcia wymogów posiadania certyfikatów EPEAT i TCO oraz związanego z nimi obowiązku przedstawiania przedmiotowych środków dowodowych (żądanie główne), a w dalszej kolejności domagał się zastąpienia tych wymagań alternatywnym zestawem obowiązków i dowodów (żądanie ewentualne).
W tym miejscu w ocenie składu orzekającego należało odnieść się do jedynego dowodu złożonego przez odwołującego tj. opinii eksperckiej w sprawie możliwości potwierdzenia zgodności zamówień na dostawę sprzętu komputerowego z wymogami DNSH.
W podsumowaniu tej opinii autorka stwierdziła:
Z perspektywy ekonomiczno-regulacyjnej, zgodność inwestycji finansowanych ze środków publicznych z zasadą DNSH (do no significant harm) powinna być oceniana na podstawie merytorycznych parametrów środowiskowych oraz zgodności z prawem unijnym, a nie formalnych odniesień do wybranych komercyjnych systemów certyfikacji. Przeprowadzona analiza prowadzi do następujących wniosków:
1. Certyfikaty potwierdzające zgodność z normami ISO (w tym ISO 9001, 14001, 50001, 45001, 27001), wraz z przestrzeganiem wymogów RoHS, WEEE, CE i rejestracją w BDO,
w pełni odpowiadają wymaganiom zasady DNSH określonym w rozporządzeniach 2021/241 oraz 2020/852. Pokrywają one sześć celów środowiskowych UE w sposób mierzalny i zgodny z podejściem opartym na cyklu życia produktu.
2. Certyfikaty TCO i EPEAT pozostają systemami o charakterze komercyjnym, które:
− nie mają statusu normy technicznej ani zharmonizowanego standardu w rozumieniu prawa unijnego,
− nie są wystawiane przez jednostki akredytowane w świetle rozporządzenia (WE) 765/2008,
− nie zostały uznane przez Komisję Europejską ani Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej jako obligatoryjne dla wykazania zgodności z DNSH.
3. Ich żądanie jako jedynego środka dopuszczenia do udziału w zamówieniu publicznym może prowadzić do:
− naruszenia zasady proporcjonalności i konkurencyjności (art. 99 i 106 PZP),
− dyskryminacji wykonawców krajowych, w tym MŚP,
− nieefektywnego gospodarowania środkami publicznymi poprzez zawężenie rynku dostawców.
4. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji z 19 lutego 2025 r., jedynie w przypadku komputerów stacjonarnych dopuszczono TCO/EPEAT jako możliwą podstawę oceny zgodności. Dla innych urządzeń, takich jak tablety, wystarczająca jest deklaracja zgodności UE i oznaczenie CE. Oznacza to, że nawet na poziomie krajowym przyjęto zróżnicowane
i elastyczne podejście do oceny zgodności środowiskowej, bez faworyzowania komercyjnych systemów.
5. Jak wykazano w niniejszej opinii oraz Aneksie, istnieje szereg w pełni równoważnych
i normatywnie uzasadnionych dokumentów, które potwierdzają zgodność sprzętu z celami DNSH – m.in. raporty energetyczne, deklaracje o zawartości tworzyw PCR, zgodność
z dyrektywą RoHS, ISO 14001, ISO 50001 czy rejestracja w BDO.
Skład orzekający uznał, że opinia złożona przez odwołującego de facto podważyła żądanie główne. Odwołujący przede wszystkim domagał się wykreślenia wymogów związanych
z certyfikatami EPEAT i TCO. Zamawiający podkreślał doniosłość zasady DNSH i wskazywał, że dzięki wymogom związanym z oboma certyfikatami zasada ta zostanie dochowana. Tymczasem opinia złożona przez odwołującego kładła nacisk na to, że istnieje szereg w pełni równoważnych i normatywnie uzasadnionych dokumentów, które potwierdzają zgodność sprzętu z celami DNSH. Odwołujący przez złożoną opinię potwierdził znaczenie zasady DNSH i podkreślał, że może ona być spełniona przez wymaganie określonych raportów, deklaracji itd. Tym samym samo usunięcie wymaganych certyfikatów nie mogło wchodzić w grę, ponieważ zamawiający mógłby się narazić na naruszenie lub złamanie ww. zasady. Ponadto mając na uwadze wielkość zamówienia oraz pewną doniosłość społeczną, nie można było pozbawić zamawiającego tak ważnego instrumentu związanego z procesem badania ofert jakim jest wymaganie przedmiotowych środków dowodowych. W konsekwencji realnie można było wziąć pod uwagę jedynie żądanie ewentualne.
Ostatecznie Izba doszła do przekonania, że odwołanie należało oddalić, przez co również okoliczności związane z żądaniem ewentualnym nie mogły zostać nakazane. W pierwszej kolejności skład orzekający uznał, że złożona przez odwołującego opinia była zbyt generalna tj. nie odnosiła się do tego konkretnego postępowania. W opinii najistotniejsze argumenty obwarowane zostały stwierdzeniami, które nie były jednoznaczne. Wskazywały, że kwestionowane wymagania mogą prowadzić do naruszenia zasady proporcjonalności
i konkurencyjności, dyskryminacji wykonawców krajowych czy też nieefektywnego gospodarowania środkami publicznymi przez zawężenie rynku dostawców. Odwołujący nie był w stanie wykazać, że w tym postępowaniu wymienione powyżej zagrożenia mogą się ziścić. Po drugie odwołujący domagał się zastąpienia dwóch wymogów i związanych z nimi certyfikatów szeregiem różnych deklaracji, raportów lub oświadczeń. W tym kontekście można było zadać sobie pytanie jak ta zmiana wpłynęłaby na „konkurencyjność” zamówienia. Wykonawcy przystępujący po stronie zamawiającego wskazywali, że nakazanie zmiany zgodnie z żądaniem ewentualnym pozbawiłoby lub ograniczyłoby możliwość złożenia ofert potencjalnym wykonawcom posiadającym certyfikaty EPEAT i TCO. Tym samym żądanie ewentualne sformułowane przez odwołującego poddawało pod dyskusję całą podniesioną przez niego argumentację. W ocenie składu orzekającego realizacja żądania ewentualnego mogłaby doprowadzić do odwrotnego skutku, niż deklarowany przez odwołującego tj. zamiast większego otworzenia zamówienia na konkurencję mogłaby go bardziej zamknąć. Po trzecie odwołujący nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił w jaki sposób wymóg podwójnej certyfikacji sprawia, że nie jest w stanie złożyć oferty w postępowaniu. Zamawiający podkreślił, że wszyscy wiodący producenci laptopów certyfikują swoje laptopy zarówno w ramach certyfikacji TCO Certified, jak i EPEAT. Na potwierdzenie tego wymienił 6 przykładowych laptopów różnych producentów. Podobny argument i dowody w tym zakresie przedstawił przystępujący Suntar Sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie. Co więcej w analogicznym postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego w 2023 r. odwołujący był w stanie złożyć ofertę mimo tego, że zamawiający zastosował w tamtym postępowaniu tożsame wymagania w zakresie certyfikatów EPEAT oraz TCO.
W związku z powyższym Izba uznała, że odwołanie podlegało oddaleniu i na podstawie art. 553 zdanie pierwsze Pzp orzekła jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku, na podstawie art. 557 i 575 Pzp oraz § 5 pkt 1 i 2 lit. b) w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), zaliczając na poczet kosztów postępowania odwoławczego koszt wpisu od odwołania oraz koszty poniesione przez strony z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika. Jednocześnie Izba zasądziła od odwołującego na rzecz zamawiającego koszty związane z wynagrodzeniem pełnomocnika (na podstawie rachunku złożonego na rozprawie).
Przewodniczący: ………………….......................
………………….......................
………………….......................