Sygn. akt: KIO 1716/24
WYROK
Warszawa, dnia 29 stycznia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki
Protokolant: Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 16 maja 2024 r. przez wykonawcę Transition Technologies PSC S.A. w Łodzi
w postępowaniu prowadzonym przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych z siedzibą w Warszawie
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego - wykonawcy Sygnity S.A. w Warszawie
orzeka:
1.umarza postępowanie odwoławcze:
a)w zakresie zarzutu nr 2.1. odwołania, w części opisanej w załączniku nr 5 do odwołania dotyczącej niezgodności KJ 27,
b)w zakresie zarzutu nr 2.1. odwołania w części opisanej w załączniku nr 6 do odwołania dotyczącej niezgodności ZzP 8 i niezgodności ZzP 10,
2.uwzględnia częściowo odwołanie:
a)w zakresie zarzutu nr 2.1. odwołania w części opisanej w załączniku nr 5 do odwołania dotyczącej niezgodności KJ 1, KJ 5, KJ 21, KJ 30, KJ 33, KJ 37,
b)w zakresie zarzutu nr 2.1. odwołania w części opisanej w załączniku nr 6 do odwołania dotyczącej niezgodności ZzP 1, ZzP 4, ZzP 6,
c)w zakresie zarzutu nr 2.2. odwołania
i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym uznanie za bezskuteczne zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstwa informacji znajdujących się w wykazie osób i próbce modyfikacji złożonej przez wykonawcę Sygnity S.A. w Warszawie, oraz przyznanie próbce wykonawcy Transition Technologies PSC S.A. w Łodzi dodatkowych 9,75 pkt w ramach oceny próbki modyfikacji i w konsekwencji dodatkowych pkt w pozacenowym kryterium oceny ofert pn. „Kryterium techniczno-jakościowe próbki”,
3.w pozostałym zakresie oddala odwołanie,
4.kosztami postępowania obciąża wykonawcę Sygnity S.A. w Warszawie w części ½, Ministerstwo Spraw Zagranicznych z siedzibą w Warszawie w części ¼ oraz wykonawcę Transition Technologies PSC S.A. w Łodzi w części ¼ i:
4.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Transition Technologies PSC S.A. w Łodzi tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3.600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), uiszczoną przez odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 10 908 zł 01 gr (słownie: dziesięć tysięcy dziewięćset osiem złotych jeden grosz) tytułem wynagrodzenia biegłego,
4.2.zasądza od wykonawcy Sygnity S.A. w Warszawie na rzecz wykonawcy Transition Technologies PSC S.A. w Łodzi kwotę 9.300 zł 00 gr (słownie: dziewięć tysięcy trzysta złotych zero groszy),
4.3.zasądza od Ministerstwa Spraw Zagranicznych z siedzibą w Warszawie na rzecz wykonawcy Transition Technologies PSC S.A. w Łodzi kwotę 4.650 zł 00 gr (słownie: cztery tysięcy sześćset pięćdziesiąt złotych zero groszy),
5.nakazuje Ministerstwu Spraw Zagranicznych z siedzibą w Warszawie wpłatę na rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych kwoty 5.454 zł 01 gr (słownie: pięć tysięcy czterysta pięćdziesiąt cztery złote jeden grosz) tytułem połowy wynagrodzenia biegłego,
6.nakazuje wykonawcy Transition Technologies PSC S.A. w Łodzi wpłatę na rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych kwoty 5.454 zł 00 gr (słownie: pięć tysięcy czterysta pięćdziesiąt cztery złote zero groszy) tytułem połowy wynagrodzenia biegłego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: ………………….…
Sygn. akt: KIO 1716/24
U z a s a d n i e n i e
Ministerstwo Spraw Zagranicznych z siedzibą w Warszawie, zwane dalej „zamawiającym”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320), zwanej dalej „ustawą Pzp” lub „Pzp”, którego przedmiotem są usługi w zakresie procesu modyfikacji oprogramowania systemów konsularnych w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i placówkach podległych Ministrowi Spraw Zagranicznych.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 12 lutego 2024 r., Dz.U. S: 30/2024, nr 87981-2024.
Wobec czynności i zaniechań zamawiającego w ww. postępowaniu w dniu 16 maja 2024 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wniósł odwołanie wykonawca Transition Technologies PSC S.A. w Łodzi, zwany dalej „odwołującym”.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1)art. 239 ust. 1 i 2 Pzp przez zaniechanie przyznania jego ofercie dodatkowych 21,75 punktów w trakcie oceny próbki modyfikacji, a tym samym zaniechanie przyznania jego ofercie dodatkowych 13,38 pkt w pozacenowym kryterium oceny ofert pn. „Kryteria techniczno-jakościowe próbki”, a w konsekwencji uznanie oferty Sygnity za najkorzystniejszą w postępowaniu, (zarzut 2.1. odwołania)
2)art. 18 ust. 3 Pzp w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: „znku”) przez zaniechanie odtajnienia w całości przedstawionych przez Sygnity dokumentów (próbki modyfikacji, wykazu osób, według załącznika nr 11 do SWZ, w zakresie wskazanych w nim danych osobowych), a zastrzeżonych przez tego wykonawcę jako tajemnica przedsiębiorstwa (zarzut 2.2. odwołania).
Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1)unieważnienia czynności badania i oceny ofert oraz czynności wyboru najkorzystniejszej oferty,
2)dokonania ponownej oceny czynności badania i oceny ofert, w ramach której przyzna jego ofercie dodatkowe 21,75 pkt w ramach oceny próbki modyfikacji i tym samym 13,38 dodatkowych pkt. w pozacenowym kryterium oceny ofert pn. „Kryterium techniczno-jakościowe próbki”,
3)odtajnienia w całości przedstawionych przez wykonawcę Sygnity dokumentów (próbki modyfikacji, wykazu osób, według załącznika nr 11 do SWZ, w zakresie wskazanych w nim danych osobowych) i ich udostępnienie mu.
Na posiedzeniu izby 7 czerwca 2024 r. odwołujący wycofał odwołanie w zakresie zarzutu nr 2.1. odwołania, w części opisanej w załączniku nr 5 do odwołania w ppkt (5) dot niezgodności L.P. 27.
Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie z 6 czerwca 2024 r. W odpowiedzi tej oświadczył, że uwzględnia częściowo odwołanie w zakresie:
a)zarzutu nr 2.2. odwołania dotyczącego zaniechania odtajnienia dokumentów przystępującego,
b)zarzutu nr 2.1. odwołania w części opisanej w załączniku nr 6 do odwołania dotyczącej niezgodności nr 8 i niezgodności nr 10.
W pozostałym zakresie wniósł o oddalenie odwołania.
W odpowiedzi na odwołanie, dalszych pismach i w trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił przystąpienie wykonawca Sygnity S.A. w Warszawie.
Przystępujący Sygnity wniósł sprzeciw wobec uwzględnienia przez zamawiającego zarzutu nr 2.2. odwołania dotyczącego zaniechania odtajnienia dokumentów przystępującego.
Nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia przez zamawiającego zarzutu nr 2.1. odwołania w części opisanej w załączniku nr 6 do odwołania dotyczącej niezgodności nr 8 i niezgodności nr 10.
W pismach procesowych i w trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Uwzględniając całość dokumentacji z przedmiotowego postępowania, w tym w szczególności: ogłoszenie o zamówieniu, postanowienia specyfikacji warunków zamówienia (SWZ), odpowiedzi na pytania dotyczące treści SWZ, modyfikacje SWZ, informację z otwarcia ofert, oferty wykonawców, wezwania zamawiającego kierowane do wykonawców, odpowiedzi wykonawców na ww. wezwania zamawiającego, raport z kontroli próbek, zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej, załączniki do pism procesowych stron i uczestnika, opinię biegłego, uwagi stron i uczestnika do opinii biegłego, odpowiedź biegło na uwagi stron i uczestnika, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, stanowiska i dokumenty złożone przez strony i uczestnika postępowania w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.
Art. 18 ust. 1 Pzp stanowi, że Postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne.
Art. 18 ust. 3 Pzp stanowi, że Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233), jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 222 ust. 5.
Art. 239 ust. 1 Pzp stanowi, że Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.
Art. 239 ust. 2 Pzp stanowi, że Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem.
Ustalono, że przedmiotem zamówienia są usługi w zakresie procesu modyfikacji oprogramowania systemów konsularnych w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i placówkach podległych Ministrowi Spraw Zagranicznych.
Kolejno ustalono, że w SWZ zamawiający zawarł m.in. następujące postanowienia:
8. PRZEDMIOTOWE ŚRODKI DOWODOWE ORAZ OŚWIADCZENIA SKŁADANE WRAZ Z OFERTĄ
8.1 Na potwierdzenie, że oferowane usługi spełniają wymagania, cechy i kryteria określone w opisie przedmiotu zamówienia oraz kryteria oceny ofert (pkt 13 SWZ), zamawiający żąda złożenia wraz z ofertą przedmiotowych środków dowodowych w postaci próbki modyfikacji, określonej w Załączniku nr 13 do SWZ - Opis próbki modyfikacji i procedura jej oceny. Dokumenty wchodzące w skład próbki, wyszczególnione w załączniku nr 13 do SWZ, należy spakować do formatu zip lub 7z i złożyć wraz z pozostałymi dokumentami składającymi się na ofertę. Dokumenty składające się na próbkę podlegają również zasadom ogólnym określonym w pkt 8.6 oraz 11. 3 SWZ.
Próbki zostaną wykorzystane przy ocenie ofert w kryterium „Kryteria techniczno-jakościowe próbki” oraz potwierdzeniu, że oferowane usługi spełniają wymagania określone w opisie przedmiotu zamówienia, zgodnie z zapisami pkt 13.3 SWZ oraz Załączniku nr 13 do SWZ - Opis próbki modyfikacji i procedura jej oceny i Załączniku nr 14 do SWZ - Próbka - kryteria oceny jakości.
Kolejno ustalono, że w załączniku nr 13 do SWZ - Opis próbki modyfikacji i procedura jej oceny, zamawiający zawarł m.in. następujące postanowienia:
5.Badanie i Ocena Próbki
1.5Punkty w kryterium „Kryteria techniczno-jakościowe Próbki” będą przyznawane w poniższy sposób:
1)Spełnienie reguł określonych w Załączniku nr 14 - „Próbka - kryteria oceny jakości” (KJ)
Próbka może otrzymać maksymalnie 40 pkt za spełnienie 40 reguł określonych w pkt. 2 Załącznika nr 14. Każda spełniona reguła (zgodnie z kryterium przyznania punktów) to 1 pkt. Spełnienie reguły dotyczy wszystkich elementów będących przedmiotem danej reguły, chyba że kryterium przyznania punktów mówi inaczej. W sytuacji niespełnienia kryterium przyznania punktów dla reguły próbka otrzymuje 0 pkt za daną regułę. Kryterium spełnienia reguły należy traktować pomocniczo.
2)Zgodności szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego z Podręcznikiem wymiarowania metodą COSMIC MSZ w wersji 3.7 (ZzP)
Próbka może otrzymać maksymalnie 25 pkt w przypadku pełnej zgodności szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego z Podręcznikiem. W sytuacji znalezienia błędu (brak zgodności z Podręcznikiem) z maksymalnej oceny odejmuje się 5% z 25 pkt (1,25 pkt za każdy błąd). W przypadku odnalezienia 20 błędów Próbka otrzymuje 0 pkt i nie jest dalej weryfikowana pod kątem zgodności z Podręcznikiem.
Łącznie Próbka może maksymalnie otrzymać 65 pkt (40 KJ + 25 ZzP).
Liczba otrzymanych punktów będzie podstawą do przyznania punktów ofercie w ramach kryterium oceny ofert „Kryteria techniczno – jakościowe próbki” wskazanym w pkt 13.3 SWZ.
Kolejno ustalono także, że do upływu terminu składania ofert do zamawiającego wpłynęła m.in. oferta odwołującego i przystępującego Sygnity.
(por. informacja z otwarcia ofert, w dokumentacji postępowania przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że odwołujący złożył wraz z ofertą próbkę modyfikacji.
(por. próbka odwołującego, złożona wraz z ofertą).
Kolejno ustalono, że przystępujący Sygnity złożył wraz z ofertą próbkę modyfikacji.
(por. próbka przystępującego Sygnity, złożona wraz z ofertą).
Przystępujący Sygnity złożył wraz z ofertą oświadczenie z 14 marca 2024 r., że zastrzega próbkę modyfikacji oraz wykaz osób (w zakresie wskazanych w nich danych osobowych), jako tajemnicę swego przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu zastrzeżenia przystępujący Sygnity wskazał, co następuje:
Informacje zawarte w zastrzeżonych dokumentach spełniają przesłanki konieczne dla objęcia ich tajemnicą przedsiębiorstwa. W szczególności zawierają one wiedzę pozwalającą na utrzymanie przewagi nad konkurencyjnymi przedsiębiorstwami, a tym samym mają dla Sygnity istotną wartość gospodarczą. Ocenę tajemnicy przedsiębiorstwa badać należy pod kątem rynku działalności podmiotu zastrzegającego. O ile na innym rynku informacje o określonym charakterze być może nie podlegałyby szczególnej ochronie, to na rynku IT mają one charakter szczególny i unikatowy. Rynek ten jest rynkiem niezwykle wrażliwym, o dużym potencjale, ale także specyficznej konkurencji. Dochodzi do przejmowania zarówno klientów, jak i pracowników. Tym samym zastrzeganie informacji, które uniemożliwiają takie praktyki, jest koniecznością.
Wprowadzenie odstępstw od zasady jawności, poprzez uprawnienie do jej ograniczenia przez zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa, stabilizuje procesy zachodzące w sektorach gospodarki, szczególnie wrażliwych na wypływ informacji. Bieżący układ sił rynkowych, a zwłaszcza warunki konkurencji przejawiające się we wzmożonej rywalizacji przedsiębiorców, zdaje się tym bardziej uzasadniać przyjętą koncepcję ustawodawcy. Wydaje się wysoce nierozsądne bezwzględne stosowanie zasady jawności postępowania w dziedzinach, które ze swej natury są objęte rygorystycznymi standardami ostrożności przed wyciekiem informacji objętych poufnością. Bez względu na powyższe wywody wskazujące na przyczyny, dla których utajnienie fragmentów oferty Wykonawcy stanowi konieczność, niewątpliwie należy każdorazowo udowodnić zaistnienie ustawowych przesłanek umożliwiających skuteczne zastrzeżenie danej informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa. W przypadku dokumentów zawierających informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa Sygnity niewątpliwie wszystkie przesłanki ustawowe jak najbardziej zostały spełnione.
Wykaz osób
Informacje wskazane w Wykazie osób mają charakter organizacyjny oraz posiadają wartość gospodarczą, nie są w tym zestawieniu znane na rynku a ich wspólny charakter funkcjonowania został objęty w Spółce poufnością. Wykaz osób jest zbiorem danych o osobach, ich kwalifikacjach, doświadczeniu a tym samym zbiorem danych wrażliwych, które należy uznać za informacje organizacyjne. Dane tych osób oraz fakt ich zatrudnienia przez Wykonawcę, a także w konkretnym zespole, dedykowanym na potrzeby danego postępowania, mają charakter organizacyjny i wymierną wartość organizacyjną. Informacje te, posiadają również dla Spółki wartość gospodarczą. (…)
Niewątpliwie informacje te z punktu widzenia Spółki posiadają wartość, która w świetle powyższego stanowiska wyrażać się będzie potencjalną szkodą, jaką Spółka może ponieść w sytuacji, w której informacje te zostaną upublicznione w szczególności konkurentom rynkowym Wykonawcy. Nie ma bowiem wątpliwości, iż informacje ujęte w Wykazie osób stanowią informacje o charakterze atrakcyjnym dla konkurentów, gdyż dotyczą wysokiej klasy specjalistów o określonych umiejętnościach i kwalifikacjach, jak również określonym doświadczeniu. Ujawnienie wskazanych w Wykazie osób informacji może narazić Spółkę na utratę pracowników lub całego zorganizowanego zespołu, a także na utratę płynności działalności gospodarczej. Dodać w tym miejscu należy, iż takie działania konkurencji w stosunku do Spółki, a polegające na oferowaniu pracy naszym specjalistom i faktycznym ich przejęciu miały już miejsce wcześniej. Pozyskanie nowych pracowników, w tym przeprowadzenie procedury rekrutacyjnej, a przede wszystkim stworzenie zespołu pracowników dla realizacji danego zamówienia jest nie tylko czasochłonne i kosztowne. W ramach grupy kapitałowej Wykonawcy koszty związane z pozyskiwaniem personelu na potrzeby poszczególnych kontraktów, dla których Zamawiający określili wymagania w zakresie kwalifikacji personelu w ciągu roku stanowią wymierny koszt finansowy na poziomie ok. 100 tysięcy złotych. Wartość gospodarczą zespołu trudno wymiernie i kompletnie wycenić, gdyby jednak w ocenie Zamawiającego okazało się to niezbędne, to z całą pewnością przyjąć można, że pozyskanie specjalistów tej klasy i z tym doświadczeniem, a także zbudowanie z nich zespołu i nabycie przez nich wspólnego porównywalnego doświadczenia jest niewątpliwie długotrwałe i kosztowne. Co warto podkreślić szacunek ten nie obejmuje zarówno ewentualnej zmian wartości wynagrodzeń nowych osób, które często oczekują wyższego wynagrodzenia w związku z koniecznością w takich przypadkach maksymalnie szybkiego uzupełnienia składu zespołu projektowego, jak również ewentualnych negatywnych skutków nieobecności odchodzących pracowników i współpracowników, wyrażających się albo w zwiększeniu nakładów związanych z koniecznością znalezienia zastępstwa, jak i potencjalnej odpowiedzialności wobec Klientów w sytuacji, w której nie jest możliwe terminowe wykonanie zadań, które miały zrealizować osoby przejmowane przez naszych konkurentów.
W Spółce informacje o tworzonych zespołach i ich potencjale a także swoistym podziale uprawnień są chronione. Sygnity w sposób ściśle reglamentowany zapewnia dostęp do treści oferty na etapie jej przygotowania i złożenia a także członkowie zespołu oraz osoby mające dostęp do elementów oferty zobowiązani są do zachowania poufności i niepodejmowania działań szkodliwych dla Spółki. Należy zauważyć, że rynek informatyczny jest rynkiem specyficznym i w jego obszarze trudno jest o specjalistów z określonym doświadczeniem, a zbudowanie zespołów bardzo czasochłonne. Część wykonawców biorących udział w postępowaniu nie dysponuje na dzień złożenia oferty wszystkimi specjalistami, więc wiedza o tym, których można pozyskać od innych z danego obszaru jest szczególnie cenna. Migracja pracowników to powszechne zjawisko na rynku i nie można powiedzieć, że jedynym jego powodem jest przejmowanie pracowników po uzyskaniu informacji z wykazów osób, w oparciu o dane w nim zawarte (tj. np. do którego projektu, do których zadań dany pracownik najlepiej pasuje itp.) – natomiast z całą stanowczością dopasowanie nazwisk i dobór wiadomości jest już zbiorem informacji, które podmioty konkurencyjne za wszelką cenę starają się zachować w tajemnicy. Agresywna praktyka przejmowania pracowników jest na tym rynku częsta. Jak wskazano wyżej samo poszukiwanie osoby o odpowiednich kompetencjach, jej włączenie do zespołu i zdobycie przez nią doświadczenia pozwalającego na jej pełną samodzielność to proces na lata, co generuje koszty przedsiębiorcy w obszarze zaangażowania firmy rekrutacyjnej, wypłaty z reguły wyższego wynagrodzenia niż pracownik utracony a także koszty szkoleń i koszty dublowania zasobów na czas „zgrania się” merytorycznego i organizacyjnego danego pracownika z zespołem.
Realizacja zamówień przy wsparciu wykwalifikowanych specjalistów, którzy posiadają indywidualne i wspólne doświadczenie zawodowe, często przesądza o sile i rozwoju danego przedsiębiorcy. Specjaliści tacy, zwłaszcza na rynku informatycznym, są poszukiwani przez potencjalnych pracodawców. (…)
Zjawisko „podkupywania” może niweczyć lub osłabiać udział danego przedsiębiorcy w zamówieniach na określonym rynku. Przewaga informacyjna konkurenta w zakresie potencjału kadrowego może więc prowadzić do skutecznego wyeliminowania wykonawcy z postępowań o zbliżonym charakterze lub osłabić jego pozycję. Odtajnienie przez Zamawiającego Wykazu osób może narazić Spółkę na utratę poszczególnych pracowników lub utratę całego zorganizowanego zespołu specjalistów a tym samym utratę możliwości realizacji takich lub podobnych zamówień w przyszłości w ogóle lub w części, a z całą pewnością na korzystnych, konkurencyjnych warunkach cenowych.
Zważywszy na fakt, że to właśnie te informacje (dane osobowe) są tymi, jakie muszą zostać wskazane w ramach wypełnienia załącznika zawierającego Wykaz osób nie powinno budzić wątpliwości, iż z całą pewnością informacje te mają właśnie charakter pozwalający uznać je za tajemnicę przedsiębiorstwa. Podkreślić przy tym należy dodatkowo, iż Sygnity, szanując zasady wynikające z przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, w szczególności zaś zasady jawności, ograniczyła zakres informacji wskazanych w wykazie osób wyłącznie do danych osobowych osób skierowanych do wykonania zamówienia. Wszelkie inne dane umożliwiające weryfikację spełnienia przez Wykonawcę warunków udziału w postępowaniu, w tym informacje na temat posiadanego doświadczenia, czy kompetencji pozostają jawne. Jako że dane osobowe, które stanowią przedmiot informacji zastrzeżonej jako tajemnica przedsiębiorstwa, a jednocześnie podlegają ochronie jako dane wrażliwe na podstawie przepisów prawa, w tym przepisów RODO i ustawy o ochronie danych osobowych, kwestia ich zastrzeżenia i wynikający z tego obowiązek zachowania ich poufności wydaje się w tej sytuacji bezsporny.
Niewątpliwie także pozostałe przesłanki zastrzeżenia Wykazu osób jako tajemnicy przedsiębiorstwa zostały w tym przypadku spełnione. Należy bowiem wprost wskazać, że zarówno jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze Wykaz osób stworzony na potrzeby niniejszego postępowania przez Sygnity nie jest powszechnie znany osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji a także nie jest łatwo dostępny dla takich osób. Podkreślamy, iż zebranie osób o określonym doświadczeniu oraz kompetencjach w tak szczególnym zestawieniu powoduje, iż żaden z konkurentów rynkowych Sygnity nie ma w zasadzie jakiejkolwiek możliwości, aby legalnie dotrzeć do ww. informacji, gdyż informacje te nie są powszechnie dostępne, a wręcz odwrotnie – Spółka podjęła w stosunku do nich stosowne działania w celu zachowania ich poufnego charakteru.
Pragniemy wskazać, że w związku z wdrożeniem w Grupie Kapitałowej Sygnity, w tym również w samym Sygnity, Polityki jakości i bezpieczeństwa informacji wraz z szeregiem standardów, procedur i innych dokumentów implementujących wdrożony w Grupie Zintegrowany System Zarządzania zgodny z normami ISO 9001 oraz 27001:2017 (stosowny certyfikat oraz wybrane procedury/ standardy odnoszące się do klasyfikacji i zabezpieczenia informacji przedkładamy w załączeniu) poziom ochrony informacji, a w szczególności informacji chronionych, w tym informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, został ustalony w sposób zabezpieczający w odpowiednim stopniu ww. informacje przed ich ujawnieniem osobom niepowołanym. W związku z powyższym wskazujemy, iż działaniami podjętymi przez Spółkę w celu zachowania w poufności tych informacji są m. in.:
(1) nierozpowszechnianie tych informacji na stronie internetowej Wykonawcy oraz w publikacjach i komunikatach kierowanych do mediów,
(2) zabezpieczenie informacji w systemach informatycznych używanych przez Wykonawcę, w szczególności poprzez udzielenie dostępu do poszczególnych rodzajów informacji wyłącznie osobom uprawnionym oraz obowiązku stosowania zabezpieczeń na stacjach roboczych wszystkich pracowników i współpracowników Spółki,
(3) zobowiązanie w umowach z pracownikami i współpracownikami do zachowania poufności – w załączeniu przedkładamy wyciągi z przykładowych umów naszych pracowników w odniesieniu do stosownych klauzul,
(4) zamieszczanie w umowach z kontrahentami zewnętrznymi klauzul o obowiązku zachowania poufności informacji dotyczących informacji handlowych lub też zawieranie odrębnych umów o zachowaniu poufności (tzw. umowy NDA) – w załączeniu wyciągi stosownych umów zawierające klauzule dot. obowiązku zachowania poufności,
(5) zastrzeganie w uzasadnionych przypadkach jako tajemnica przedsiębiorstwa części ofert i wniosków składanych w postępowaniach o udzielenie zamówienie publicznego.
Wszystkie podejmowane przez nas działania stanowią realny dowód na to, że Spółka w sposób realny sposób chroni informacje stanowiące tajemnicę jej przedsiębiorstwa. Sygnity wyjaśnia także, że w przypadku tego konkretnego stanu faktycznego zostały zachowane wszystkie procedury, zgodnie z którymi informacje zawarte w przedmiotowych dokumentach nie były dostępne dla osób trzecich, zaś w samym przedsiębiorstwie Wykonawcy dostęp do tych informacji miała ograniczona grupa osób. Umowy o pracę tych osób zawierają stosowne klauzule, zobowiązujące do zachowania poufności.
Jako Załącznik do niniejszego uzasadnienia przedkładamy klauzule stosowane przez Spółkę standardowo we wszelkich wzorach umowy o pracę oraz umowy ze współpracownikami Sygnity. Wszystkie te względy przesądzają, iż niewątpliwie Sygnity podjęła skuteczne działania zmierzające do pozostawienia w poufności zastrzeżonego jako tajemnica przedsiębiorstwa wykazu osób.
Próbka modyfikacji, określona w Załączniku nr 13 do SWZ - Opis próbki modyfikacji i procedura jej oceny
Przede wszystkim należy zauważyć, iż wszystkie dokumenty przekazywane Zamawiającemu w ramach oferty w zakresie złożonej próbki (m.in. AOM, raport z wymiarowania pełnego) są niewątpliwie informacjami o charakterze technicznym i technologicznym, stanowiącymi wynik prac Wykonawcy nad postawionym przez Zamawiającego problemem w sposób implementujący dotychczasowe know-how Wykonawcy na temat realizacji podobnych zadań analitycznych pojawiających się w prowadzonych przez niego projektach, oczywiście w granicach narzuconych ramami wyznaczonymi przez Zamawiającego. Sposób prezentacji rozwiązania zadania zawarty w zastrzeżonych dokumentach jest wynikiem długoletnich doświadczeń i wiedzy konsultantów Wykonawcy, pracujących nad ofertą Sygnity, w których zawarto elementy koncepcyjne stanowiące przejaw twórczej aktywności zespołu Wykonawcy do postawionego problemu. Warto zaznaczyć, iż zgodnie z samą ideą tego zadania jego wynik ma charakter koncepcyjny, zaś jak wskazuje sam Zamawiający: „ Celem próbki jest wykazanie możliwości i umiejętności potencjalnego Wykonawcy do zrealizowania zamówienia pod względem analitycznym, dlatego jeśli potencjalny Wykonawca uważa, iż opis wymagań jest niekompletny / za mało szczegółowy, to powinien przyjąć i spisać własne uszczegółowienia (jako dodatkowe założenia dla pomiaru). Jest to niezbędne przy określaniu strategii pomiaru.” (patrz odpowiedź z dnia 01.03.2024 r. na pytanie 1).
Oznacza to, że już sam Zamawiający opracowując zadanie próbne założył, iż może ono mieć charakter autorski i twórczy, technicznie związany z przedmiotem Umowy. Dowodem na okoliczność autorskiego charakteru rozwiązania zadania próbnego, możliwą do zweryfikowania przez Zamawiającego jest choćby fakt, iż wszystkie dokumenty przekazywane Zamawiającemu w zakresie złożonej próbki w ramach oferty stanowią spójną całość, a każdy z nich z dużą dozą prawdopodobieństwa zawiera przynajmniej częściowo zupełnie inny sposób rozwiązania zadania niż rozwiązania przedstawione przez pozostałych Wykonawców uczestniczących w postępowaniu. Mając na uwadze fakt, iż te twórcze elementy koncepcji niezbędnej dla realizacji zadania próbnego mają przymiot rozwiązań autorskich, a zatem nieznanych wcześniej publicznie, a jednocześnie posiadają charakter techniczny i technologiczny w takim sensie, że dotyczą weryfikacji, analizy i sposobu podejścia Wykonawcy do funkcjonowania rozwiązań informatycznych wdrażanych w obszarze systemu u Zamawiającego, to niewątpliwie należy przyjąć, że spełniają one warunki niezbędne do określenia ich jako takich, które mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa.
Również i druga z przesłanek warunkujących możliwość zastrzeżenia utajnionych przez Wykonawcę informacji została spełniona, gdyż informacje zastrzeżone w ofercie Sygnity nie zostały ujawnione do informacji publicznej, a już z całą pewnością nie są znane w takim zbiorze i w takim ujęciu, w jakim zostały one zgromadzone w postaci Próbki. Warto w tym zakresie wskazać, iż dokumenty utajnione przez Wykonawcę nie były nigdy upublicznione w żadnej formie i nawet w ramach organizacji Wykonawcy informacje te są dostępne wyłącznie wąskiemu gronu specjalistów, którzy byli zaangażowani do wykonania tego zadania. Kwestia ta nie powinna zresztą budzić wątpliwości, gdyż Wykonawca podjął w stosunku do tych informacji działania w celu zachowania ich poufności, opisanych powyżej, w szczególności: Wykonawca w umowach handlowych stosuje odpowiednie klauzule czy też umowy o zachowaniu poufności, dokonuje klasyfikacji informacji wewnątrz swojej organizacji, ograniczając dostęp do części informacji określonej grupie swoich pracowników. Wszystkie te działania, a także fakt dokonania stosownego zastrzeżenia w treści oferty złożonej Zamawiającemu prowadzą w każdym przypadku do takiego zabezpieczenia informacji poufnych, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa Wykonawcy, że nie ma możliwości, aby osoba postronna mogła wejść w ich posiadania w zwykłej i legalnej drodze. Informuję ponadto, iż w odniesieniu do informacji objętych klauzulą „tajemnica przedsiębiorstwa” podjęte zostały niezbędne działania w celu zachowania poufności tych informacji, w szczególności poprzez:
(1) nierozpowszechnianie tych informacji na stronie internetowej Wykonawcy oraz w publikacjach i komunikatach kierowanych do mediów,
(2) zabezpieczenie informacji w systemach informatycznych używanych przez Wykonawcę, w szczególności poprzez udzielenie dostępu do poszczególnych rodzajów informacji wyłącznie osobom uprawnionym oraz obowiązku stosowania zabezpieczeń na stacjach roboczych wszystkich pracowników i współpracowników Spółki,
(3) zobowiązanie w umowach z pracownikami i współpracownikami do zachowania poufności – w załączeniu przedkładamy wyciągi z przykładowych umów naszych pracowników w odniesieniu do stosownych klauzul,
(4) zamieszczanie w umowach z kontrahentami zewnętrznymi klauzul o obowiązku zachowania poufności informacji dotyczących informacji handlowych lub też zawieranie odrębnych umów o zachowaniu poufności (tzw. umowy NDA) – w załączeniu wyciągi stosownych umów zawierające klauzule dot. obowiązku zachowania poufności,
(5) zastrzeganie w uzasadnionych przypadkach jako tajemnica przedsiębiorstwa części ofert i wniosków składanych w postępowaniach o udzielenie zamówienie publicznego.
Biorąc zatem pod uwagę, że wszystkie przesłanki, niezbędne do skutecznego objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa w odniesieniu do utajnionych w ofercie Sygnity części oferty zostały dochowane, niniejszym dokonujemy zastrzeżenia i wnosimy o traktowanie tych informacji jako poufnych.
Jednocześnie informuję też, że załączniki do niniejszego uzasadnienia (w tym stosowne procedury wewnętrzne, wyciągi ze wzorów umów o pracę i o współpracę, czy też przykłady klauzul i całych umów o zachowaniu poufności zawierane z naszymi kontrahentami) również objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, gdyż są one specyficzne dla spółki i nieznane innym uczestnikom rynku, a ich opracowanie wiązało się z poniesieniem konkretnych kosztów, co przesądza o istnieniu wartości gospodarczej tych informacji, nie są one znane osobom zajmującym się tego rodzaju informacjami, a spółka podjęła w stosunku do nich wszystkie działania, o których mowa powyżej, aby utrzymać ich poufność. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że również te załączniki do jawnego uzasadnienia również mają charakter „tajemnicy przedsiębiorstwa”.
(por. uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, w ofercie przystępującego Sygnity, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Kolejno ustalono, że zamawiający pismem z 18 kwietnia 2024 r., działając na podstawie art. 126 ust. 1 Pzp, wezwał przystępującego Sygnity do złożenia m.in. wykazu osób.
(por. wezwanie zamawiającego, na nośniku elektronicznym).
Ustalono także, że w odpowiedzi na ww. wezwanie zamawiającego przystępujący Sygnity złożył zamawiającemu wykaz osób (wg wzoru załącznik nr 11 do SWZ). W wykazie tym utajnił dane w zakresie imion i nazwisk osób, które zamierza skierować do realizacji zamówienia zawarte w kolumnie 3 wykazu.
(por. ww. wykaz, w aktach sprawy)
Następnie ustalono, że 6 maja 2024 r., zamawiający zawiadomił odwołującego o wyborze oferty przystępującego Sygnity jako najkorzystniejszej. Zamawiający wskazał w zawiadomieniu, że wykonawcy otrzymali następującą punktację:
L.p. |
Wykonawca |
Punkty w kryterium „cena” |
Punkty w Kryterium techniczno- jakościowe próbki (PJ) |
Łącznie punkty |
1. |
przystępujący Sygnity |
56,74 |
35,85 |
92,59 |
2. |
odwołujący |
60,00* |
26,62 |
86,62 |
(por. zawiadomienie zamawiającego, w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Kolejno ustalono, że w uzasadnieniu faktycznym punktacji przyznanej ofercie odwołującego w kryterium techniczno- jakościowe próbki (PJ), w zakresie oceny spełnienia reguł przez próbkę odwołującego, zamawiający wskazał m.in. co następuje:
l.p. |
Reguła |
Kryterium spełnienia |
Przydzielenie punktacji |
Kryterium przyznania punktów |
zdobyte pkt |
Uzasadnienie dla niespełnienia TT PSC |
1 |
W częściach opisowych występują wyłącznie pojęcia, które są zdefiniowane w słownikach ogólnych w systemie, w słownikach związanych z danym modelem, słownikach związanych z danym elementem itp. |
W opisie konkretnego elementu nie powinny się znaleźć pojęcia, które mogą budzić wątpliwości interpretacyjne (być niejednoznaczne, pozostawiać pole do interpretacji itp.). |
0 pkt lub 1pkt Łączna maksymalna ocena: 1 pkt |
Opisy elementów są jednoznaczne i zdefiniowane w słownikach ogólnych w systemie, w słownikach związanych z danym modelem, słownikach z danym elementem itp. |
0 |
Model przypadków użycia dla obszaru Wiadomości posługuje się pojęciem "zlecenie wysłania wiadomości", które nie jest nigdzie zdefiniowane, w szczególności nie występuje w modelu dziedziny (w tym w modelu maszyny stanowej dla klasy Wiadomość), co budzi wątpliwość na czym rzeczone zlecenie polega. Reguły w przebiegu przypadku użycia "Dodanie wartości słownikowej" operują pojęciem "liczebność wartości", które nie zostało zdefiniowane. W szczególności nie wiadomo, czy jest to odniesienie do pojęcia "multiplicity", czy "cardinality" ze specyfikacji UML |
2 |
Znaczenie stereotypów (rozszerzających metaklasy) wykorzystanych w modelu jest wyspecyfikowane |
Każdy stereotyp użyty w modelu, niezawarty w profilu standardowym UML, musi być opisany, tak aby każdy zainteresowany mógł sprawdzić jego semantykę. |
0 pkt lub 1pkt Łączna maksymalna ocena: 1 pkt |
Każdy stereotyp użyty w modelu jest opisany w rozszerzeniach wykonawczych. |
0 |
W modelu użyte są stereotypy "system" (dla aktorów), "invariant", które nie są opisane na liście stereotypów. Na diagramach aktywności punkty rozszerzeń są oznaczane przy pomocy elementu Synch, który nie jest zdefiniowany jako element UML ani standardowy stereotyp. Nie jest też zdefiniowany na liście stereotypów. |
5 |
Nazwa przypadku użycia odpowiada celowi tego przypadku. |
Nazwy wszystkich przypadków użycia spełniają warunek określony w regule |
0 pkt lub 1pkt Łączna maksymalna ocena: 1 pkt |
Wszystkie nazwy przypadków użycia odpowiadają swojemu celowi. |
0 |
Nazwa przypadku użycia "Zlecenie wysłania wiadomości" nie odpowiada jej celowi. W ramach tego przypadku użycia nie następuje bowiem "zlecenie" wysyłki (jakkolwiek by rozumieć termin "zlecenie"), a jedynie utworzenie wiadomości, których wysłanie jest dokonywane (zlecane bramce SMS) w przypadku użycia "Wysłanie wiadomości". |
21 |
Reguła (w tym warunek początkowy i końcowy) nie specyfikuje przepływu obiektów. |
Wszystkie reguły spełniają warunek określony w regule. Np. Warunek początkowy: ‘…do przypadku użycia przekazywany jest obiekt klasy Płatnik…’, nie jest poprawnym warunkiem początkowym, natomiast poprawne jest ograniczenie ‘...przekazany obiekt jest w stanie Płatnik::Wyrejestrowany…’. |
0 pkt lub 1pkt Łączna maksymalna ocena: 1 pkt |
Wszystkie reguły (w tym warunki początkowe i końcowe) nie specyfikują przepływu obiektów. |
0 |
W przebiegu przypadku użycia "Wprowadzenie zgłoszenia podróży" reguła R2 specyfikuje przepływ obiektów: "Pobierane jest ostrzeżenie dla kraju …". |
27 |
Opis określa kontekst i znaczenie danego typu w modelu. |
Wszystkie wyspecyfikowane typy spełniają warunki określone w regule. |
0 pkt lub 1pkt Łączna maksymalna ocena: 1 pkt |
Wszystkie opisy typów w modelu określają kontekst i jego znaczenie. |
0 |
Klasa Typ Referencyjny nie posiada opisu. Opis dla klasy Organizator pobytu niepoprawnie określa jego znaczenie jako "zakres danych organizatora pobytu", podczas gdy egzemplarz tej klasy reprezentuje rodzaj organizatora pobytu. |
30 |
Typ danych, którego wartości stanowią zamknięty zbiór, a znaczenie każdej z nich jest zdefiniowane, jest zamodelowany jako enumeracja (typ wyliczeniowy). |
Typy, dla których zbiór wartości jest znany nie powinny być modelowane jako ogólne typy danych (lub typy prymitywne), gdzie wartości te są jedynie wyspecyfikowane opisowo. |
0 pkt lub 1pkt Łączna maksymalna ocena: 1 pkt |
Wszystkie typy, dla których zbiór wartości jest znany są zamodelowane jako enumeracje. |
0 |
Typ danych "Organizator pobytu" ma zamknięty zbiór wartości, znaczenie każdej z nich jest zdefiniowane, a został zamodelowany jako klasa słownikowa, a nie jako Enumeration. |
33 |
Klasa realizuje zasadę jednej odpowiedzialności - nie modeluje jednocześnie różnych aspektów dziedziny. |
Wszystkie klasy spełniają warunki w sposób zgodny z regułą. Na przykład: pewne atrybuty klasy nie odnoszą się do merytorycznych aspektów (nazwa, opis itp. wartości słownika) a inne do formalnoproceduralnych (osoba zatwierdzająca, data zatwierdzenia wartości słownika). |
0 pkt lub 1pkt Łączna maksymalna ocena: 1 pkt |
Wszystkie klasy modelują jednocześnie tylko jeden aspekt dziedziny. |
0 |
Klasa Etap podróży ma atrybut ostrzeżenie, modelujący inny aspekt dziedziny, nie związany bezpośrednio z etapem podróży. |
37 |
Zakres dokumentu nie odnosi się do widoku (np. sposobów formatowania, miejsc wyświetlania). |
Wszystkie zakresy dokumentów spełniają warunki określone w regule. |
0 pkt lub 1pkt Łączna maksymalna ocena: 1 pkt |
Wszystkie zakresy dokumentów nie odnoszą się do widoku. |
0 |
Produktem próbki miał być "wzór i zakres informacyjny raportu". Wykonawca przedstawił "Wzór raportu podróży" i "Wzór statystyki podróży" definiujące wygląd raportów, ale nie przedstawił "zakresu informacyjnego" raportów nie odnoszącego się do widoku. |
Kolejno ustalono, że w uzasadnieniu faktycznym punktacji przyznanej ofercie odwołującego w kryterium techniczno- jakościowe próbki (PJ), w zakresie zgodności szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego z Podręcznikiem wymiarowania metodą COSMIC MSZ przez próbkę odwołującego, zamawiający wskazał m.in. co następuje:
l.p. |
Opis niezgodności |
Liczba utraconych pkt |
1 |
UC-002, UC-020: zgodnie z Podręcznikiem Wymiarowania COSMIC v. 3.0.1 PL, reguła 4.1.5 c), "Wymóg usuniecia danych z pamieci trwałej moze zostac zmierzony jako pojedyncze przesuniecie danych typu Zapis." Policzenie przesunięcia Read tytulem pobrania obowiązujących ostrzeżeń (UC-002) lub zgłoszeń podróży (UC-020) wyłącznie w celu ich usunięcia jest zatem niezasadne. |
1,25 |
2 |
UC-009: wyświetlenie listy statystyk zostało policzone jako zapis (W), podcas gdy powinno być to przesunięcie typu wyjście (X). |
1,25 |
3 |
UC-009, UC-013: wprowadzenie kryteriów wyszukiwania (filtrowania) zostało policzone jako 2 przesunięcia Entry (raz na początku przebiegu, potem jako aktualizacja kryteriów), co łamie zasadę unikalności przesunięć. |
1,25 |
4 |
UC-009: Błędne uzycie rozszerzenia dla wymiarowania raportów: jeżeli statystyki podróży traktujemy jako raport i używamy rozszerzenia, to grupą danych w podstawowym wymiarowaniu powinien być wynikowy raport. Jeśli nie traktujemy star=tystyki podróży jako raportu, to nie powinniśmy uzywać rozszerzenia do wymiarowania raportów. |
1,25 |
5 |
UC-010: Błędne wymiarowanie generowania raportu: * W raporcie nie występują agregacje (rozumiane jako obliczenie sumy, średniej, itp.), a jedynie prezentowane są jednostkowe dane z określonych grup danych (zgłoszenie podróży, etap podróży) i to one powinny być zliczane w ramach rozszerzenia. * Umieszczenie w raporcie grupy danych Etap podróży powinno być liczone w ramach rozszerzenia, a nie jako odczyt (R) w ramach podstawowego wymiarowania. * Wartość typu danych Adres nie stanowi osobnej grupy danych i nie powinna być zliczana. |
1,25 |
6 |
UC-010: Nadmiarowo policzone wyświetlenie (X) kryteriów filtrowania raportu, które dopiero co zostały wprowadzone (E), a zatem są cały czas wyświetlone i nie trzeba ich już wyświetlać. Błąd wynika zapewne z niekompletności przebiegu przypadku użycia, w którym nie zamodelowano akcji umożliwiających użytkownikowi wprowadzenie kryteriów, a zapewne przyjęto, że będą one przekazane w bliżej nieokreślony sposób podczas uruchamiania przypadku użycia. |
1,25 |
7 |
UC-013: Prezentacja kryteriów filtrowania została błędnie policzona jako wyjście (X) grupy danych Triggering Entry. |
1,25 |
8 |
UC-015: Błędne policzenie przesunięć X i E dla wysłania wiadomości. Wysłanie wiadomości polega na jej przekazaniu do użytkownika funkcjonalnego, jakim jest bramka SMS. Jest to przesunięcie typu wyjście (X). Wejście (E) wiadomości do bramki SMS nie powinno być liczone, gdyż bramka nie należy do zakresu wymiarowania. |
1,25 |
9 |
UC-016: Nadmiarowe dwukrotne policzenie wejścia (E) projektu wiadomości - raz w ramach zainicjowania funkcjonalności, i drugi raz jako wprowadzenie treści wiadomości, co łamie zasadę unikalności przesunięć. Jednocześnie pominięcie osobnego przesunięcia W realizującego usunięcie projektu wiadomości, które nie jest tożsame z zapisaniem projektu wiadomości (realizuje inne wymaganie uzytkownika funkcjonalnego), a zatem jest wyjątkiem od zasady unikalności przesunięć. |
1,25 |
10 |
UC-017: Policzono przesunięcia grupy danych Zgłoszenie podróży, ale nie policzono wchodzących w jego skład etapów podróży, które stanowią osobny obiekt zainteresowania, czyli osobną grupę danych. Potwierdza to podejście podręcznik COSMIC v. 3.0.1 PL, punkt 3.3.3, przykład 1: "W przypadku 'zamówienia', z FUR dla wielopozycyjnych zamówień wynika, ze zostały zidentyfikowane dwa obiekty zainteresowania i są to: 'zamówienie' i 'pozycja zamówienia'". |
1,25 |
11 |
UC-017: Policzono odczyt (R) ostrzeżenia dla podróżujących, ale nie wiadomo w jakim celu jest ono pobierane, ponieważ nie jest nigdzie wykorzystywane w przepływie. Jeśli intencją było wyświetlenie ostrzeżeń na formularzu zgłoszenia podróży, to należało dodatkowo policzyć wyjście (X) ostrzeżenia. |
1,25 |
(por. raport z oceny próbek i punktacja, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Kolejno ustalono, że powołany przez izbę biegły S.P. w swej opinii z 26 listopada 2024 r. stwierdził, co następuje.
Niezgodność KJ nr 1
Raport stwierdza niespełnienie kryterium przyznania punktów dla reguły nr 1 wskazując
następujące przypadki:
A. Model przypadków użycia posługuje się pojęciem „zlecenie wysłania wiadomości”, które nie jest nigdzie zdefiniowane, w szczególności nie występuje w modelu dziedziny, co budzi wątpliwość na czym rzeczone zlecenie polega.
B. Reguły w przebiegu przypadku użycia „Dodanie wartości słownikowej” operują pojęciem „liczebność wartości”, które nie zostało zdefiniowane . W szczególności nie wiadomo , czy jest to odniesienie do pojęcia „multiplicity”, czy „cardinality” ze specyfikacji UML.
Ad. A
Pojęcie zlecenie wysłania wiadomości jest nazwą przypadku użycia. Nazwa ta jest utworzona zgodnie ze stosowaną w Próbce konwencją, rozpoczyna się od rzeczownika określającego czynność wykonywaną w ramach przypadku użycia, w formie dokonanej w tym przypadku zlecać wysłanie wiadomości. Wszystkie wystąpienia tego pojęcia występują w kontekście tego przypadku użycia, więc nie ma wątpliwości, że pojęcie odnosi się do tego przypadku użycia.
Przypadek użycia jednoznacznie definiuje pojęcie zlecenie wysłania wiadomości. Nie ma potrzeby aby nazwa przypadku użycia była definiowana jeszcze w inny sposób np. .w modelu dziedziny. Stosowanie pojęcia zlecenie wysłania wiadomości w opisie przypadków użycia nie jest zatem złamaniem reguły 1.
W przypadku A kryterium przyznania punktów dla reguły nr 1 zostało spełnione.
Komentarz:
Samo pojęcie zlecenie często występuje w dziedzinie biznesowej jako specyficzny typ dokumentu, w takim wypadku jest on elementem modelu dziedziny, jednak opis zawarty Próbce jednoznacznie określa, że pojęcie jest nazwą przypadku użycia, a nie elementem dziedziny biznesowej.
Ad. B
Sformułowanie liczebność wartości zostało użyte w regułach R1, R2, R3 przypadku użycia UC-001 oraz UC-008. Brzmienie tych reguł w obydwu przypadkach użycia jest identyczne.
Należy tu rozważyć oddzielnie słowo liczebność oraz wartość. Słowo liczebność nie jest pojęciem z dziedziny biznesowej, jest tu użyte w powszechnym znaczeniu, można zastąpić je np. słowem liczba i służy do sformułowania treści reguł. Użycie tego słowa w regułach R1, R2, R3 przypadków użycia UC-001 i UC-008 nie narusza reguły nr 1.
Natomiast pojęcie wartość jest elementem modelu dziedziny więc w kontekście poszczególnych reguł jego znaczenie jest określone.
W regułach R1 i R2 pojęcie wartość jest użyte w kontekście klasy Referencja
R1. W przypadku Atrybutu wartości słownikowej będącej Referencją, liczebność wartości jest większa albo równa minimalnej liczebności określonej przez typ.minimalna liczebność.
R2. W przypadku Atrybutu wartości słownikowej będącej Referencją, liczebność wartości jest mniejsza albo równa maksymalnej liczebności określonej przez typ.maksymlana liczebność.
Z modelu wynika (Rysunek 1), że w kontekście klasy Referencja pojęcie wartość odnosi się do atrybutu wartość odziedziczonego z klasy Atrybut wartości słownikowej lub do klasy Wartość słownikowa uczestniczącej w asocjacji z klasą Referencja, której nadano rolę wartość. Zatem znaczenie pojęcia wartość w kontekście reguł R1 i R2 jest zdefiniowane w modelu dziedziny.
Reguły R1 i R2 odnoszą się zarówno – prawdopodobnie zgodnie z intencją autorów – do klasy Wartość słownikowa, jak i – prawdopodobnie niezgodnie z intencją autorów –do odziedziczonego atrybutu wartość. W tym drugim przypadku reguła w pewnych przypadkach nie będzie mogła być spełniona np. gdyby typ.minimalna liczebność był większy od 1 i wydaje się nadmiarowa. To dodatkowe znaczenie wartości, w regułach R1 i R2 można uznać za pewną wadę modelu, która jednak nie jest naruszeniem reguły nr 1, ponieważ hipotetyczne usunięcie tej wady nie polega na zdefiniowaniu pojęcia wartość (które jest już zdefiniowane) tylko na usunięciu konfliktu nazw. (…)
Rysunek 1. Fragment specyfikacji modelu dziedziny przedstawiony w AOM
W regule R3 pojęcie wartość jest użyte w kontekście klasy Atrybut wartości słownikowej, i zgodnie z modelem oznacza atrybut wartość klasy Atrybut wartości słownikowej więc jego znaczenie jest określone w modelu dziedziny.
R3. Dla Atrybutu wartości słownikowej nie będącego typu Typ referencyjny liczebność wartości jest większa od 0 jeżeli typ.czy obowiązkowy == True
W przypadku B kryterium przyznania punktów dla reguły nr 1 zostało spełnione.
Niezgodność KJ nr 2
Raport stwierdza niespełnienie kryterium przyznania punktów dla reguły nr 2 wskazując, że stosowane w modelu stereotypy «system» (dla aktorów) oraz «invariant», nie zostały wyspecyfikowane.
W zakresie AOM nie zostały zdefiniowane stereotypy «system» oraz «invariant», a zostały użyte w Próbce.
Nawet biorąc pod uwagę, że narzędzie jakiego użyto do przygotowania Próbki, wykorzystuje pole stereotyp do przechowywania innych informacji niż stereotyp zgodny ze specyfikacją, to nie można tego wywnioskować z treści Próbki. Użyte słowo kluczowe invariant jest wielokrotnie wprost użyte w kontekście stereotypu (Rysunek 2), więc z punktu opisu zawartego w Próbce jest to stereotyp.
Powszechne rozumienie słowa system w kontekście aktorów pozwala domyślać się znaczenia stereotypu system. Jednak domyślność znaczeń wynika z dobrych praktyk nadawania nazw stereotypom i nie jest niczym szczególnym. Nazwy stereotypów powinny odzwierciedlać ich znaczenia, dotyczy to także stereotypu «Requirement», który dla odmiany został w Próbce zdefiniowany. Nie zmienia to faktu, że nawet domyślając się znaczenia danego stereotypu nie znamy jeszcze intencji użycia go w danym modelu, albo przynajmniej nie możemy być jej pewni. Dlatego sama domyślność znaczenia stereotypu system nie zwalnia z obowiązywania reguły nr 2.
Tym samym nie każdy stereotyp użyty w Próbce został opisany, we wskazanym przypadku kryteria przyznania punktów dla reguły nr 2 nie zostały spełnione. (…)
Rysunek 2. Fragment specyfikacji reguły gdzie użyto stereotypu invariant.
Niezgodność KJ nr 5
Raport stwierdza niespełnienie kryterium przyznania punktów dla reguły nr 5 wskazując, że nazwa przypadku UC-016 Zlecenie wysłania wiadomości nie odpowiada jej celowi, bowiem w ramach tego przypadku następuje jedynie utworzenie widomości, których wysłanie jest dokonywane przez inny przypadek użycia.
Z punktu widzenia użytkownika, czynności wykonane w ramach w/w przypadku są wykonywane, w celu złożenia dyspozycji wysłania wiadomości, którą system ma zrealizować, poprzez utworzenie wiadomości.
Próbka nie zawiera odrębnej funkcjonalności do utworzenia wiadomości i zlecenia wysłania wiadomości przez danego użytkownika. W wyniku wykonania UC-016 dokonywane są obydwie czynności. Perspektywa jaką przedstawiono w Próbce zakłada, że zlecenie wysłania wiadomości jest bezpośrednim celem użytkownika, użytkownik uruchamia dany przypadek by zlecić wysłanie wiadomości. Utworzenie wiadomości jest jedynie środkiem do realizacji tego celu. Tym samym nazwa przypadku użycia UC-016 Zlecenie wysłania wiadomości jest więc zgodna z celem przypadku użycia, we wskazanym przypadku kryterium przyznawania punktów dla reguły nr 5 jest spełnione.
Komentarz:
Przyjmując inną perspektywę, nazwa przypadku użycia UC-016 mogłaby również odnosić się do utworzenia wiadomości, co także nie byłoby złamaniem reguły nr 5, jednak z poprawności alternatywnej nazwy przypadku użycia nie wyklucza poprawności nazwy użytej w Próbce.
Niezgodność KJ nr 21
Raport stwierdza niespełnienie kryterium przyznania punktów dla reguły nr 21 wskazując, że w przebiegu przypadku użycia UC-017 Wprowadzenie zgłoszenia podróży reguła R2 specyfikuje przepływ obiektów.
Reguła R2 dla UC-017
R2. Pobierane jest ostrzeżenie dla kraju wskazanego dla etapu podróży:
[ostrzeżenie . kraj == etap . kraj]
nie specyfikuje przepływu obiektu, tylko warunki, które opisują warunki dla przepływu obiektu. Sam przepływ obiektu jakim jest pobieranie ostrzeżenia specyfikowany jest w kroku Pobieranie ostrzeżenia dla etapu podróży.
(…)
Rysunek 3. Fragment specyfikacji przebiegu UC-017 w AOM
Sformułowanie od którego rozpoczyna się reguła Pobierane jest ostrzeżenie … jest frazą
wprowadzającą, przywołującą kontekst reguły, a nie główną treścią reguły.
Ponadto reguła R2 jest bezpośrednio powiązana z krokiem Pobieranie ostrzeżenia dla etapu podróży, odnosi się zatem do pobierania ostrzeżenia, które zostało wyspecyfikowane już w tym kroku. Reguła nie wnosi jakiegoś nowego przepływu obiektu, zatem go nie specyfikuje (Rysunek 3).
We wskazanym przypadku kryterium przyznawania punktów dla reguły nr 21 jest spełnione.
Niezgodność KJ nr 30
Raport stwierdza niespełnienie kryterium przyznania punktów dla reguły nr 30 wskazując, że typ danych Organizator pobytu ma zamknięty zbiór wartości, znaczenie każdej z nich jest zdefiniowane, a został zamodelowany jako klasa słownikowa, a nie jako Enumeration.
W specyfikacji wymagań – obejmującej: Wymagania Interesariusza określone na potrzeby Próbki, Uzgodnienie Projektowe, AOM nie wskazują, że typ danych Organizator pobytu powinien mieć zamknięty zbiór wartości, żadna ze zbioru wartości tego Typu danych nie została zdefiniowana.
Typ Organizator pobytu zawiera zbiór wartości dostępny do wyboru w polu formularza, od jego wartości nie zależą żadne reguły logiczne działania systemu, nie ma zatem merytorycznych przesłanek do tego, aby był to zamknięty zbiór danych. Kontekst użycia typu danych wskazuje na coś wręcz przeciwnego.
Funkcjonalność systemu umożliwia zmianę listy Organizatorów pobytu ponieważ obejmuje UC-001 Dodanie wartości słownikowej, której podlega również Organizator pobytu.
Jedyną przesłanką, która wspomina o zamkniętości zbioru wartości tego typu, jest odpowiedź c) i d) pytanie 4. w wyjaśnieniach z dnia 1 marca 2024 r.
Przyjmujemy, że słownik typów organizatorów podróży jest zamknięty
Chociaż odpowiedź ta sugeruje pewną cechę typu danych, o którym mówi reguła nr 30: Typ danych, którego wartości stanowią zamknięty zbiór, a znaczenie każdej z nich jest zdefiniowane, jest zamodelowany jako enumeracja (typ wyliczeniowy).
to nie zmienia to faktu, że nadal nie jest spełniony warunek, że znaczenie każdej wartości z tego zbioru jest zdefiniowane.
Odpowiedź b) na to samo pytanie 4 w Wyjaśnieniach:
Organizatorem podróży może być np.: osoba zgłaszająca podróż, biuro podróży, pracodawca, inne (pozycje w słowniku).
Podkreśla ten brak ścisłej definicji wartości, wskazując, że są różne możliwości zdefiniowania tego zbioru.
Podsumowując, mimo wzmianki o tym, że przyjęto, że słownik organizatorów pobytu jest zamknięty, nie zachodzą warunki, które nakazywałyby zgodnie z regułą 30 modelować Organizatora pobytu jako enumerację. Zamodelowanie tego typu jako klasę słownikową jest poprawnym rozwiązaniem.
We wskazanym przypadku kryterium przyznawania punktów dla reguły nr 30 jest spełnione.
Niezgodność KJ nr 33
Raport stwierdza niespełnienie kryterium przyznania punktów dla reguły nr 33 wskazując, że klasa Etap podróży zawiera atrybut ostrzeżenie modelujący inny aspekt dziedziny, nie związany bezpośrednio z etapem podróży.
Atrybut ostrzeżenie w klasie Etap podróży modeluje informację o zagrożeniach w kraju, którego dotyczy dany etap podróży – można to jednoznacznie wywnioskować choćby przywoływanej już reguły R2 dla UC-017 związanej z krokiem Pobranie ostrzeżenia dla etapu podróży:
R2. Pobierane jest ostrzeżenie dla kraju wskazanego dla etapu podróży:
[ostrzeżenie . kraj == etap . kraj]
która precyzuje związek ostrzeżenia z etapem. Tym samym atrybut ostrzeżenie jest związany z etapem podróży. Nie ma żadnych reguł, które zabraniałyby zdefiniowania aspektu opisującego etap podróży, który obejmuje także informacje o zagrożeniach w kraju, którego dotyczy dany etap podróży.
We wskazanym przypadku kryterium przyznawania punktów dla reguły nr 33 jest spełnione.
Komentarz:
Aspekt nie jest czymś ściśle określonym, jest subiektywną koncepcją tworzącego model. Dlatego też obiektywna weryfikacja kryterium przyznawania punktów dla reguły nr 33 dla próbki przygotowanej zgodnie z Załącznikiem nr 13 SWZ byłaby możliwa w przypadku zajścia bardzo specyficznych okoliczności np. wystąpienia oczywistej sprzeczności pomiędzy opisem klasy, a opisem samego atrybutu. W opisanym przypadku taka sprzeczność nie występuje.
Niezgodność KJ nr 37
Raport stwierdza niespełnienie kryterium przyznania punktów dla reguły nr 37 wskazując, że w zakresie Próbki nie występuje zakresu informacyjny dla Raportu podróży Statystyki podróży, które należy traktować jako dokumenty, o których mówi reguła nr 37 ponieważ zdefiniowano dla nich wzory dokumentów.
Próbka zawiera zakres informacyjny zarówno dla Raportu podróży (Rysunek 4Rysunek 5) jak i Statystyki podróży (Rysunek 5) w postaci odpowiednich Klas modelu dziedziny.
(…)
Rysunek 4. Fragment modelu dziedziny w AOM
W/w zakresy dokumentów nie odnoszą się do widoku.
We wskazanym przypadku kryterium przyznawania punktów dla reguły nr 37 jest spełnione.
Niezgodność ZzP nr 1
W Raporcie stwierdzono brak zgodności Próbki z Podręcznikiem ponieważ:
A. przesunięcie danych typu Odczyt (R) grupy danych Wartość słownikowa w kroku UC-002 Pobranie obowiązujących ostrzeżeń oraz
B. przesunięcie danych typu Odczyt (R) grupy danych Zgłoszenie podróży w kroku UC-020 Wyszukanie kroków podróży do usunięcia są policzone w wycenie nadmiarowo ponieważ zgodnie z regułą 4.1.5 c w Podręcznika Wymiarowania COSMIC v. 3.0.1. PL:
Wymóg usunięcia danych z pamięci trwałej może zostać zmierzony jako pojedyncze przesunięcie danych typu Zapis (W)
a nadmiarowe przesunięcia służą jedynie do usunięcia danych.
Reguła mówi w jaki sposób klasyfikować przesunięcia danych polegające na usunięciu danych z pamięci trwałej. Na podstawie w/w reguły nie można wykazać nadmiarowości innych przesunięć danych jak w tym przypadku. Wymienione przesunięcia wynikają ze specyfikacji UC-002 oraz UC-020, kroki i powiązane z nimi przepływy obiektów występują w ich przebiegu (Rysunek 6, Rysunek 8) i zgodnie z obowiązującymi w Podręczniku zasadami powinny być policzone. W zakresie opisanych przypadków Próbka jest zgodna z Podręcznikiem.
(…)
Rysunek 6. Fragment specyfikacji przebiegu UC-002 w AOM
(…)
Rysunek 8. Fragment specyfikacji przebiegu UC-020 w AOM
Natomiast w przypadku UC-002 doszło do złamania w/w reguły, ale polegało ono na tym, że przesunięcie grupy danych Wartość słownikowa w kroku UC-002 Usunięcie obowiązującego ostrzeżenia zostało sklasyfikowane jako Wyjście (X) (Rysunek 7), podczas gdy powinno być sklasyfikowane zgodnie z przytoczoną regułą jako Zapis (W).
W zakresie przypadków A i B wymiarowanie UC-002 i UC-020 są zgodnie z (…) Podręcznikiem, lecz wymiarowanie UC-002 jest niezgodne z Podręcznikiem w zakresie reguły przytoczonej w uzasadnieniu jednak niezgodność polega na czym innym niż opisano w uzasadnieniu.
Komentarz:
Niezgodność nie ma wpływu na sumaryczny wynik pomiaru UC-002. Odrębnym zagadnieniem jest zasadność występowania w specyfikacji UC-002 oraz UC- 020 przepływów danych, które zostały policzone jako przesunięcia danych. Wskazane przepływy są dyskusyjne, na podstawie opisu trudno je uzasadnić. Jednakże ta potencjalna wada modelu nie należy do domeny wymiarowania i nie narusza zasad opisanych w Podręczniku, który nakazuje zliczanie przesunięć danych zgodzie z wymaganiami użytkownika (FUR), które w tym przypadku stanowi specyfikacja UC-002 i UC-020.
Niezgodność ZzP nr 2
W Raporcie stwierdzono brak zgodności Próbki z Podręcznikiem ponieważ zostało przesunięcie danych typu Zapis (W) grupy danych Statystyka podróży w kroku UC-009 Wyświetlenie listy statystyk z kryteriami filtrowania powinno być typu Wyjście (X).
Krok UC-009 Wyświetlenie listy statystyk wraz z kryteriami filtrowania jest powiązany zgodnie z definicją z przesunięciem typu Wyjście (X) ponieważ opisuje przesunięcie danych z procesu funkcjonalnego przez granicą do użytkownika funkcjonalnego.
Natomiast wymiarowanie UC-009 wykazano tylko Zapis (W) dla tego kroku (Rysunek 9).
Przesunięcie zostało nieprawidłowo sklasyfikowane.
Opisany przypadek wskazuje na brak zgodności Próbki z Podręcznikiem.
Niezgodność ZzP nr 3
W Raporcie stwierdzono brak zgodności Próbki z Podręcznikiem w zakresie złamania zasady unikatowości przesunięć przy wymiarowaniu UC-009 oraz UC-013, ponieważ w przebiegu pojedynczego przypadku użycia policzono dwukrotnie przesunięcie tego samego typu Wejście (E) grupa związane z grupą danych tego samego obiektu zainteresowania Kryteria filtrowania statystyk podróży.
Zasada unikatowości przesunięć zabrania zliczania dwukrotnie w ramach tego samego procesu użytkownika – który odpowiada pojedynczemu przypadkowi użycia – grupy danych tego samego obiektu zainteresowania jako przesunięcia tego samego typu, choć dopuszcza wyjątki o ile wymagania jednoznacznie wskazują, że takie niezależne przesunięcia tego samego typu w procesie występują.
Zasada precyzuje, że aby zastosować wyjątek od tej zasady nie wystarczy, że zgodnie z wymaganiami przesunięcie tego samego typu występuje wiele razy w przebiegu danego procesu.
Powtarzające się przesunięcia danych (z których każde przesuwa ten sam rodzaj grupy danych z tą samą manipulacją danymi) nie będą zidentyfikowane, ani policzone więcej niż jeden raz w każdym procesie funkcjonalnym.
Aby zastosować wyjątek wymaganie powinno określać inny rodzaj przesunięcia, który ma specjalne przeznaczenie, inaczej przebiega, jest związane z innymi manipulacjami danych.
Specyfikacja przebiegu UC-009 obejmuje kroki Pobranie danych zgodnie z kryteriami oraz Zmiana kryteriów filtrowania statystyk podróży, oba są powiązane z przesunięciem danych typu Wejście (E) grupy danych Kryteria filtrowania statystyk podróży. W obydwu przypadkach kryteria są wprowadzane przez użytkownika, nie zdefiniowano reguł, które by w jakiś sposób je odróżniały. Ze specyfikacji UC-009 wynika, że są to wystąpienia tych samych przesunięć, obejmujące te same manipulacje danych, dlatego w tym przypadku nie ma uzasadnienia dla zastosowania wyjątku od zasady unikatowości przesunięć (Rysunek 10).
Specyfikacja przebiegów UC-013 obejmuje kroki Pobranie wiadomości wg kryterów oraz Zmiana kryteriów filtrowania wiadomości, oba są powiązane z przesunięciem danych typu Wejście (E) grupy danych Kryteria filtrowania wiadomości archiwalnych, (rysunek) co wskazuje, że przesunięć tych może wystąpić w przebiegu więcej niż jedno. W obydwu przypadkach kryteria są wprowadzane przez użytkownika, nie zdefiniowano reguł, które by w jakiś sposób je odróżniały. Ze specyfikacji UC-013 wynika, że są to wystąpienia tych samych przesunięć, obejmujące te same manipulacje danych, dlatego w tym przypadku nie ma uzasadnienia dla zastosowania wyjątku od zasady unikatowości przesunięć.
W przypadku UC-009 oraz UC-013 nie było uzasadnienia do zastosowania wyjątku od zasady unikatowości przesunięć, przesunięcia typu Wejście (E) zostały nadmiarowo policzone w wycenie.
Opisany przypadek wskazuje na brak zgodności Próbki z Podręcznikiem.
Niezgodność ZzP nr 4
Raport stwierdza brak zgodności Próbki z Podręcznikiem, wskazując, że zachodzi jeden z dwóch przypadków, a każdy z nich prowadzi do braku zgodności:
A. UC-009 powinien być traktowany jako przypadek generowania raportu i należy stosować dla niego rozszerzenie dla wymiarowania raportów, wtedy grupą danych w podstawowym wymiarowaniu powinien być wynikowy raport.
B. UC-009 nie powinien być traktowany jako przypadek generowania raportu i wtedy nie należy stosować dla niego rozszerzenia dla wymiarowania raportów
Zgodnie z zapisami Podręcznika w rozdziale 6.3.1.5.
Wymiarowanie przypadków użycia, których efektem jest raport składa się z dwóch pomiarów: klasycznego wymiarowania przebiegu poprzedzającego i kończącego utworzenie raportu oraz pomiaru liczby przesunięć składających się na strukturę raportu.
Zgodnie z opisem UC-009:
Celem funkcjonalności jest zapewnienie użytkownikowi możliwości wygenerowania i przeglądu statystyk podróży.
Efektem UC-009 powinny być statystyki, które są rodzajem raportu. Oznacza to, że dla UC-009 można (należy) zastosować rozszerzenie wymiarowania raportów. Tym samym brak zgodności Próbki z Podręcznikiem opisany w ramach przypadku B nie występuje.
W wymiarowaniu podstawowym UC-009 zostało policzone pojedyncze przesunięcie typu Wyjście (X) w kroku UC-009 Wyświetlenie listy statystyk wraz z kryteriami filtrowania, żadne inne części składowe wynikowego raportu nie zostały policzone jako przesunięcia odrębnych grup danych w ramach wymiarowania podstawowego, zatem przesuwana grupa reprezentuje cały wynikowy raport. Tym samym brak zgodności Próbki z Podręcznikiem opisany w ramach przypadku A również nie występuje.
Opisane przypadki nie wskazują na brak zgodności Próbki z Podręcznikiem.
Komentarz:
W opisie wymiarowania UC-009 nie zapisano literalnie, że w/w przesunięcie danych dotyczy wynikowego raportu, wynikowy raport jest tu reprezentowany przez grupę danych Statystyka podróży. Biorąc pod uwagę, że Statystyka podróży to jedyna grupa danych, której zakres stanowi cały raport wynikowy, takie uproszczenie jest uzasadnione i nie łamie zasad opisanych w Podręczniku.
Niezgodność ZzP nr 5
Raport stwierdza brak zgodności Próbki z Podręcznikiem w zakresie wymiarowania UC-
010, wskazując następujące przypadki:
A. W raporcie nie występują agregacje (rozumiane jako obliczenie sumy, średniej, itp.), a jedynie prezentowane są jednostkowe dane z określonych grup danych (zgłoszenie podróży, etap podróży) i to one powinny być zliczane w ramach rozszerzenia.
B. Umieszczenie w raporcie grupy danych Etap podróży powinno być liczone w ramach rozszerzenia, a nie jako odczyt (R) w ramach podstawowego wymiarowania.
C. Wartość typu danych Adres nie stanowi osobnej grupy danych i nie powinna być zliczana.
Odnośnie przypadku A. W raporcie występuje konkatenacja atrybutów grupy danych Zgłoszenie podróży (powiązanych z typem danych Adres) wynikające wyświetlana w kolumnie Adres (ulica, numer budynku / numer lokalu) (zgodnie ze wzorem raportu będącym elementem Próbki), która jest przykładem agregacji. Podręcznik nie wyklucza konkatenacji jako agregacji, która powinna być zliczana w ramach wymiarowania raportu. Zatem przesunięcie danych Agregacja adresu pobytu w kolumnie” w ramach wymiarowania rozszerzonego zostały wykazane prawidłowo w ramach wymiarowania UC-010.
Natomiast przesunięcie Agregacja Zgłoszenia podróży i Etapu podróży w wierszach nie można uznać za agregację, opisuje fakt, że w jednym wierszu raportu występują atrybuty różnych grup danych.
Zgodnie z zapisami Podręcznika (rozdział 6.3.1.5)
Odrębnym zadaniem jest pomiar rozmiaru utworzenia postaci raportu i wymaga rozszerzenia w stosunku do metody COSMIC. Wymiarowanie raportów odbywa się na opisanych poniżej zasadach.
1. Przedstawienie w raporcie od 1..* atrybutów jednej grupy danych liczone jest jako 1 przesunięcie.
Gdyby zestawienie atrybutów różnych grup danych uznać za agregację, to powyższa reguła nie miała by zastosowania, a agregacja taka występowałaby w każdym przypadku. Oznacza to, że zamiast w/w agregacji powinny być zliczone grupy danych, których atrybuty występują w raporcie tzn. Zgłoszenie podróży (atrybut: Identyfikator zgłoszenia podróży), Etap podróży (atrybut data przyjazdu). Przesunięcia tych grup danych nie zostały zliczone co oznacza brak zgodności Próbki z Podręcznikiem.
Odnośnie przypadku B. Przesunięcie typu Odczyt (R) powiązane z grupą danych Etap podróży zostało wykazane prawidłowo w ramach podstawowego wymiarowania, ponieważ z zapisów Podręcznika w części dotyczącej sposobu wymiarowania raportów (rozdział 6.3.1.5)
Wymiarowanie przypadków użycia, których efektem jest raport składa się z dwóch pomiarów: klasycznego wymiarowania przebiegu poprzedzającego i kończącego utworzenie raportu oraz pomiaru liczby przesunięć składających się na strukturę raportu.
wynika, że Odczyt (R) grupy danych Etap podróży, który jest elementem przebiegu poprzedzającego utworzenie raportu, powinien być wykazany w ramach klasycznego (podstawowego) wymiarowania.
Tym samym przypadek B nie wskazuje na brak zgodności Próbki z Podręcznikiem.
Odnośnie przypadku C. Adres nie jest klasą, zatem zgodnie z Podręcznikiem, nie jest podstawą do identyfikacji odrębnej grupy danych, jednakże Adres jest typem atrybutu adres zamieszczania podróżnego klasy Zgłoszenie podróży zatem jego atrybuty są częścią grupy danych powiązanej z klasą Zgłoszenie podróży. W zakresie wymiarowania UC-010 nie występuje grupa danych związana z Adresem niezależnie od grupy danych związanych ze Zgłoszeniem podróży. Tym samym przypadek C nie wskazuje na brak zgodności Próbki z Podręcznikiem.
Opisane przypadki wskazują na brak zgodności Próbki z Podręcznikiem, jednakże niezgodność polega na czym innym niż podano w uzasadnieniu.
Niezgodność ZzP nr 6
Raport stwierdza brak zgodności Próbki z Podręcznikiem, wskazując, że przesunięcie danych typu Wyjście (X) dotyczące kryteriów filtrowania raportu zostało nadmiarowo policzone w wymiarowaniu UC-010.
Przesunięcie uznawane za nadmiarowe jest powiązane z krokiem UC-010 Wyświetlenie kryteriów tworzenia raportu z podróży. Występowanie tego kroku jest merytorycznie uzasadnione. Przebieg UC-010 jest cykliczny, umożliwia wprowadzanie kryteriów filtrowania, generowanie raportu i jego wyświetlanie wykonywane są wielokrotnie, w każdym kolejnym cyklu wyświetlane są kryteria filtrowania (co jest podstawą specyfikacji kroku i odpowiedniego przesunięcia), które były ostatnio wprowadzone przez użytkownika.
W ramach kroku UC-010 Wyświetlenie kryteriów tworzenia raportu z podróży następuje przesunięcie grupy danych związanej z typem danych Kryteria filtrowania raportów podróży (Rysunek 12) z oprogramowania do użytkownika funkcjonalnego, zatem zgodnie z Podręcznikiem (rozdział 6) jest to podstawa do wyodrębnienia przesunięcia typu Wyjście (X).
Tym samym policzenie przesunięcia typu Wyjście (X) grupy danych Kryteria filtrowania raportów z podroży powiązane z krokiem UC-010 Wyświetlanie kryteriów tworzenia raportu z podróży jest zgodne z Podręcznikiem.
Komentarz:
Niezależnie od powyższych wyjaśnień ewentualne wątpliwości związane z zasadnością występowania samego kroku Wyświetlanie kryteriów tworzenia raportu z podróży w przebiegu UC-010 nie jest domeną wymiarowania i nie może być podstawą stwierdzenia braku zgodności Próbki z Podręcznikiem.
Niezgodność ZzP nr 7
Raport stwierdza brak zgodności Próbki z Podręcznikiem, wskazując, że przesunięcie danych typu X grupy dany Triggering Entry powiązane z krokiem UC-013 Prezentacja listy wiadomości oraz kryteriów filtrowania zostało błędnie policzone.
Przesunięcie typu Wyjście (X) grupy danych Triggering Entry jest błędne, bowiem ta grupa danych, z definicji jest przesuwana tylko przez przesunięcie typu Wejście (E).
Ponadto z krokiem UC-013 Prezentacja listy wiadomości oraz kryteriów filtrowania jest powiązane tylko jedno przesunięcie typu Wyjście (X) grupy danych Wiadomość, które jest już policzone i żadne inne przesunięcie w tym kroku nie powinno być już policzone.
Z kolei błędnie nie policzono przesunięcia typu Wyjście (X) grupy danych Kryteria filtrowania wiadomości archiwalnych powiązanego z krokiem UC-013 Pobranie wiadomości według kryteriów, co wynika z przebiegu UC-013 (Rysunek 13). (…)
Dlatego policzenie przesunięcia typu X grupy danych Trigering Entry powiązanego z „Prezentacja listy wiadomości oraz kryteriów filtrowania” nie jest zgodne z Podręcznikiem.
Komentarz:
Wskazany brak zgodności technicznie polega na oznaczeniu wystąpienia przesunięcia typu Wyjście (X) w niewłaściwej komórce arkusza wyceny (Rysunek 14). Błąd nie wpływa w na wynik pomiaru, choć niewłaściwie go dokumentuje.
Niezgodność ZzP nr 9
Raport stwierdza brak zgodności Próbki z Podręcznikiem w ramach wymiarowania UC-016 ze względu na występowanie następujących przypadków:
A. Nadmiernie policzono przesunięcie danych typu Wejście (E) grupy danych Projekt wiadomości raz jako przesunięcie inicjujące UC-016, a raz w ramach kroku UC-016 Wprowadzanie danych wiadomości, co łamie zasadę unikatowości przesunięć opisaną w Podręczniku.
B. Nie policzono przesunięcia danych typu Zapis (W) grupy danych Projekt wiadomości w ramach Usunięcie projektu wiadomości. Dodatkowo Raport wskazuje, że w tym przypadku nie obowiązuje zasada unikatowości przesunięć, która uzasadniałoby niepoliczenie w/w przesunięcia danych ze względu na policzenie już przesunięcia danych typu Zapis (W) tej samej grupy danych w ramach kroku „Zapisanie projektu wiadomości”. Zasada unikatowości nie obowiązuje ponieważ usunięcie danych oraz zapisanie danych, to jednoznacznie dwa różne wymagania, co wskazuje, że obydwa przesunięcia powinny być przy wymiarowaniu policzone.
Odnośnie przypadku A: przesunięcia danych typu Wejście (E) grupy danych Projekt wiadomości policzone raz jako przesunięcie inicjujące UC-016, a raz w ramach kroku UC-016 Wprowadzanie danych wiadomości realizują dwa różne wymagania związane z dostarczeniem grupy danych Projekt wiadomości do procesu funkcjonalnego reprezentowanego przez UC-016.
W jednym z nich Projekt wiadomości dostarczany jest jako parametr wywołania UC-016, na co wskazuje m.in. specyfikacja kontraktu UC-016 (Rysunek 15).
W drugim Projekt widomości jest wprowadzany przez użytkownika przy pomocy formularza danych wiadomości, na co wskazuje krok UC-016 Wprowadzanie danych wiadomości (Rysunek 16).
Obydwa z tych wymagań zostały udokumentowane, a z każdym z tych przesunięć danych powiązane są inne manipulacje danych. Tym samym w tym przypadku istnieje uzasadnienie do zastosowania wyjątku od zasady unikatowości przesunięć.
Tym samym w zakresie przypadku A Próbka jest zgodna z Podręcznikiem.
Odnośnie przypadku B: przesunięcia danych typu Zapis (W) grupy danych „Projekt wiadomości” w ramach kroku UC-016 Zapisanie projektu wiadomości oraz kroku UC- 016 Usunięcie projektu wiadomości realizują dwa różne wymagania związane z utrwaleniem grupy danych Projekt wiadomości w Pamięci trwałej procesu funkcjonalnego reprezentowanego przez UC-016.
Obydwa wymagania są udokumentowane i odnoszą się do różnych kroków UC-016, położonych na różnych ścieżkach przetwarzania danych w ramach UC-016 (Rysunek 17), a powiązane z nimi przesunięcia danych mają zupełnie inne przeznaczenie, a także rezultat, towarzyszą im także różne manipulacje danych. Tym samym w tym przypadku istnieje uzasadnienie do zastosowania wyjątku od zasady unikatowości przesunięć.
Ponieważ istnieje uzasadnienie dla zastosowania wyjątku od zasady unikatowości, to przesunięcie danych typu Zapis (W) grupy danych Projekt wiadomości w ramach kroku UC-016 Usunięcie projektu wiadomości powinno zostać policzone w ramach wymiarowania UC-016.
Tym samym w zakresie przypadku B Próbka jest niezgodna z Podręcznikiem.
Niezgodność ZzP nr 11
Raport stwierdza brak zgodności Próbki z Podręcznikiem, wskazując, że zachodzi jeden z dwóch przypadków, a każdy z nich prowadzi do braku zgodności:
A. przesunięcie danych typu Odczyt (R) grupy danych Ostrzeżenie dla podróżujących, zostało nadmiarowo policzone, ponieważ nie jest konieczne do realizacji wymagań użytkownika, ponieważ w specyfikacji UC-017 nie jest on wykorzystywany,
B. brakuje przesunięcia danych grupy danych zawierającego ostrzeżenie, , które potwierdzałoby przydatność tego odczytu np. Wyjścia (X) prezentującego to ostrzeżenie.
Przesunięcie danych typu Odczyt (R) grupy danych Ostrzeżenie dla podróżujących jest powiązane z krokiem UC-017 Pobranie ostrzeżenia dla etapu podróży, który jest elementem specyfikacji wymagań użytkownika dla UC-017. Odczyt (R) wynika więc z wymagań użytkownika i został policzony prawidłowo.
Przypadek A nie zachodzi.
Krok ten jest związany z realizacją wymagania WF-003:
Rejestrowanie etapu podróży (WF-002) powoduje automatyczne zaprezentowanie zgłaszającemu Użytkownikowi ostrzeżenia dla podróżujących powiązanego z wybranym ze słownika krajem dla danego etapu podróży, o ile dla danego kraju obecnie istnieje ostrzeżenie.
co wyjaśnia cel tego Odczytu.
Opierając się na modelu dziedziny oraz regule R2 UC-017:
Pobierane jest ostrzeżenie dla kraju wskazanego dla etapu podróży: [ostrzeżenie . kraj == etap kraj]
można wywnioskować, że dane odczytywane z pamięci trwałej w ramach Odczytu (R) grupy danych Ostrzeżenie dla podróżujących w kroku UC-017 Pobranie ostrzeżenia dla etapu podróży są wykorzystywane do określenia wartości atrybutu ostrzeżenie klasy Etap podróży, które - zgodnie z WF-003 – zostanie zaprezentowane użytkownikowi.
Prezentację tego ostrzeżenia w specyfikacji UC-017 reprezentuje przesunięcie danych typu Wyjście (X) grupy danych Etap podróży powiązane z krokiem Pobranie ostrzeżenia dla etapu podróży (Rysunek 18). Przesunięcie to powinno być policzone przy wymiarowaniu UC-017, a nie zostało ujęte w wymiarowaniu UC-017.
Podsumowując przypadek B zachodzi.
Tym samym zakresie wymiarowanie UC-017 Próbka jest niezgodna z Podręcznikiem.
(por. opinia biegłego z dnia 26 listopada 2024 r., w aktach sprawy)
Kolejno ustalono, że zamawiający przedstawił uwagi do opinii biegłego co do niezgodności KJ nr 1, KJ nr 21, KJ nr 30, KJ nr 33, KJ nr 37, ZzP nr 1, ZzP nr 4. Ustalono także, że przystępujący Sygnity przedstawił uwagi do treści opinii w odniesieniu do niezgodności KJ nr 1, KJ nr 21, KJ nr 30, KJ nr 33, KJ nr 37, ZzP nr 4, ZzP nr 6.
(por. pisma zamawiającego i przystępującego z dnia 12 grudnia 2024 r., w aktach sprawy)
Kolejno ustalono, że w odpowiedzi na ww. uwagi do opinii biegły S.P. w piśmie z dnia 7 stycznia 2025 r. podtrzymał treść złożonej przez siebie opinii. W piśmie tym biegły wskazał, co następuje.
[MSZ] Niezgodność KJ nr 1
Zamawiający kwestionuje wyjaśnienia zawarte w opinii dotyczącej Niezgodności KJ nr 1 w pkt. B, zwracając uwagę, że w opinii została podważona jednoznaczność pojęcia wartość, w związku z tym, ze względu na brzmienie kryterium spełnienia reguły nr 1, które brzmiało:
W opisie konkretnego elementu nie powinny się znaleźć pojęcia, które mogą budzić wątpliwości interpretacyjne (być niejednoznaczne, pozostawiać pole do interpretacji itp.)
Odnosząc się do uwagi Zamawiającego należy wziąć pod uwagę brzmienie samej reguły nr 1:
W częściach opisowych występują wyłącznie pojęcia, które są zdefiniowane w słownikach ogólnych w systemie, w słownikach związanych z danym modelem, słownikach związanych z danym elementem itp.
Kryterium nie zastępuje reguły, a jedynie doprecyzowuje, że pojęcia które mogą budzić wątpliwości interpretacyjne, powinny być zdefiniowane.
Natomiast w przypadku opisanym w pkt. B pojęcie wartość zostało zdefiniowane w modelu. W tym przypadku reguła została spełniona.
Poza kontekstem reguły 1, treść kryterium spełnienia reguły 1 wykracza poza rygory wprowadzane przez regułę 1 i w praktyce pozwala kwalifikować bardzo wiele różnych błędów jako przypadki złamania reguły 1 mimo, że nie będą się wiązać ze złamaniem zasady, którą ta reguła wprowadza i których się nie da naprawić poprzez zastosowanie tej reguły czyli zdefiniowanie danego pojęcia w modelu. Przykładowo pomyłka w pisowni może rodzić wątpliwości interpretacyjne, a także złamanie innej reguły jakościowej, przykładowo reguły 2, czy reguły 3 będzie budzić wątpliwości interpretacyjne pojęć występujących w modelu. Jeżeli kryterium dla reguły 1 stosować bez kontekstu reguły 1, to złamanie większości pozostałych reguł jakościowych będzie powodować automatycznie złamanie reguły 1. Stosowanie kryteriów spełnienia reguł w oderwaniu od reguł powodowałoby, że treść reguł byłaby bez znaczenia. Umieszczenie ich w kryteriach oceny nie miałoby sensu.
Właściwym jest więc zakładać, że kryterium spełnienia reguły 1 nie zmienia jej znaczenia, a jedynie dodaje warunki pozwalające stwierdzić jej prawdziwość.
Podsumowując użycie pojęcia wartość w przypadku opisanym w pkt. B opinii wiąże z niejednoznacznością, ale nie wynika ona ze złamania reguły 1, dlatego przypadek ten nie powinien skutkować brakiem przyznania punktacji w zakresie KJ nr 1.
Opinia w zakresie Niezgodności KJ nr 1 zostaje podtrzymana.
[MSZ] Niezgodność KJ nr 21
Zamawiający kwestionuje opinię powołując się na przykład podany w kryterium spełnienia reguły 21.
Uwaga Zamawiającego sugeruje, że spełnienie reguły nr 21 Zamawiający opiera jedynie na określonym sformułowaniu całkowicie ignorując pełną jej treść i kontekst użycia reguły nr 21, które wskazują, że reguła nr 21 nie specyfikuje przepływu obiektu.
Przykład podaje dwa sformułowania:
pierwsze: …do przypadku użycia przekazywany jest obiekt klasy Płatnik… – jako przykład niepoprawnej reguły, bo dokładnie w takim brzmieniu bez podawania kontekstu można uznać, że dostarcza jedynie informacji o przepływie obiektu,
drugie ...przekazany obiekt jest w stanie Płatnik::Wyrejestrowany… jako przykład poprawnej reguły, bo dokładnie w takim brzemieniu bez znajomości szerszego kontekstu można uznać, że rolą reguły nie jest dostarczenie informacji o przepływie obiektu, ale raczej zdefiniowanie jakiegoś warunku, któremu można przypisać wartość logiczną.
Nie można jednak na podstawie tego przykładu sprowadzić reguły 21 do zasady, że jeżeli reguła 21 zawiera imiesłów przymiotnikowy bierny (np. przekazywany, pobierane), po którym występuje słowo jest, to jest automatycznie staje się niespełniona.
Umieszczając powyższe przykłady w innym kontekście (np. podstawiając określoną treść pod wielokropki) można na tyle zmienić ich sens, że ich poprawność w kontekście reguły 21 zostanie odwrócona:
Jeżeli do przypadku użycia przekazywany jest obiekt klasy Płatnik to jest on w stanie Płatnik::Wyrejestrowany.
Choć wyróżniony fragment, jest przykładem specyfikacji przepływu obiektu, to już cała reguła nim nie jest, opisuje warunek, dla którego można określić wartość logiczną.
Jeżeli przekazany obiekt jest w stanie Płatnik::Wyrejestrowany to jest on usuwany.
Tu odwrotnie, choć wyróżniony fragment, jest przykładem reguły, która spełnia kryteria reguły 21, to cała reguła jest specyfikacją przepływu obiektu i nie spełnia kryteriów reguły 21.
Przykłady te potwierdzają, że użycie konkretnego sformułowania nie przesądza o spełnieniu reguły 21, istotna jest pełna treść reguły oraz jej kontekst, dlatego opinia w zakresie Niezgodność KJ nr 21 szczegółowo je rozpatruje i na tej podstawie uznaje, że w przypadku Niezgodności KJ nr 21 nie złamano reguły nr 21.
Opinia w zakresie Niezgodności KJ nr 21 zostaje podtrzymana.
[MSZ] Niezgodność KJ nr 30
Zamawiający kwestionuje opinię w zakresie Niezgodność KJ nr 30 twierdząc, że:
A) w opinii przyznano, że warunek, że wartość typu „Organizator pobytu” są zbiorem
zamkniętym,
B) znaczenie elementów zbioru wartości typu „Organizator pobytu” są zdefiniowane, choć lista tych wartości jest niekompletna.
Twierdzenie w pkt. A nie jest prawdziwe. W opinii potwierdzono jedynie, że jedyną przesłanką, która wspomina o zamkniętości zbioru wartości tego typu, jest odpowiedź c) i d) pytanie 4. w wyjaśnieniach z dnia 1 marca 2024 r., jednakże nie jest ona spójna z treścią wymagań, które nie nakładają na wartości typu Organizator pobytu żadnych logicznych ograniczeń, które miałyby świadczyć, że zbiór jest zamknięty. Zamkniętość zbioru wartości typu nie jest kwestią deklaracji, lecz wynika z konieczności zachowania spójności modelu. Jeżeli reguły będące częścią modelu opierają się o konkretne wartości, to zbiór takich wartości powinien być zamknięty i siłą rzeczy jego znaczenie w modelu jest zdefiniowane. Enumeracja jest środkiem wyrazu dla specyfikacji takich właśnie zbiorów. W przypadku kiedy zbiór wartości determinuje jedynie wartości jakie może wprowadzać użytkownik i nie ma wpływu na inne elementy modelu, jak w przypadku przekazanej próbki, zbiór wartości można dowolnie zdefiniować i w żaden sposób nie wpłynie to na resztę modelu. Nie można więc twierdzić, że jest on zamknięty, a stosowanie tu enumeracji jest niecelowe. Nie zmienia tego też odpowiedź c) i d) pytanie 4. w wyjaśnieniach z dnia 1 marca 2024, więc nie można jej w ten sposób interpretować.
Odnośnie pkt. B. Jeżeli lista jest niekompletna, zatem nie są znane wszystkie jej wartości, tym bardziej znaczenie tych nieznanych wartości nie jest zdefiniowane, co potwierdza, że warunek w regule 30 nakazujący modelować typ danych jako enumerację nie jest spełniony.
Opinia w zakresie Niezgodności KJ nr 30 zostaje podtrzymana.
[MSZ] Niezgodność KJ nr 33
Zamawiający zakwestionował Niezgodność KJ nr 33 twierdząc, że w opinii w rzeczywistości przyznano rację Zamawiającemu, powołując się na zapis w opinii:
Atrybut ostrzeżenie w klasie Etap podróży modeluje informację o zagrożeniach w kraju, którego dotyczy dany etap podróży
co ma świadczyć o tym, że atrybut ostrzeżenie dotyczy kraju, a nie Etapu podróży.
Należy zwrócić uwagę na drugą część zdania, która pokazuje jasny związek ostrzeżenia z Etapem podróży. Ostrzeżenie posiada konkretne znaczenie w kontekście Etapu podróży, co oznacza, że jest częścią aspektu Etap podróży. Choć do określenia wartości ostrzeżenia posługujemy się wartością atrybutu zdefiniowanego w słowniku ostrzeżeń, to jednak ma on dla Etapu podróży własne znaczenie, dokumentuje jakie ostrzeżenie wyświetliło się użytkownikowi w trakcie wprowadzania danego Etapu podróży.
To, że opis wykazujący powyższy związek posługuje się pojęciem kraj nie powoduje, że ten związek jest w jakiś sposób przerywany i że nie istnieje i że informacja ta nie opisuje Etapu podróży.
Gdyby przyjąć takie rozumowanie to, można by podważyć również przynależność do aspektu Etapu podróży atrybutów, które Zamawiający przywołuje jako przykłady: data przyjazdu i data wyjazdu. Zgodnie z tym rozumowaniem data przyjazdu dotyczy nie Etapu podróży, ale przyjazdu, a data wyjazdu nie Etapu podróży tylko wyjazdu.
Należy zauważyć, że dla każdej informacji opisującej jakąś kategorię obiektów, można znaleźć węższą, szerszą kategorię lub składową (jakiś inny aspekt), którą będzie również opisywała ta sama informacja.
Nie ma także ścisłych zasad, które by określały zakres, czy strukturę aspektu. Nie określa tego, wbrew twierdzeniu Zamawiającego także reguła 33.
Klasa realizuje zasadę jednej odpowiedzialności - nie modeluje jednocześnie różnych aspektów dziedziny.
Reguła bazuje na pojęciu aspekt dziedziny, które jest ogólne ze swej natury. Aspekt dziedziny, jakim jest Etap podróży, który obejmuje także ostrzeżenie wyświetlane w trakcie rejestracji Etapu podróży nie łamie reguły 33.
Opinia w zakresie Niezgodności KJ nr 33 zostaje podtrzymana.
[MSZ] Niezgodność KJ nr 37
Zamawiający kwestionuje opinię w zakresie Niezgodności KJ nr 37 wskazując, że Odwołujący w swojej próbce nie wskazał, gdzie zakres został zdefiniowany, przez co Zamawiający nie był w stanie zidentyfikować gdzie znajduje się zakres informacyjny raportów.
Zamawiający de facto przyznaje, że zakresy informacyjne raportów zostały w próbce zdefiniowane. Nie podważa też, że zdefiniowane raporty łamią regułę 37, która brzmi:
Zakres dokumentu nie odnosi się do widoku (np. sposobów formatowania, miejsc wyświetlania).
Co potwierdza, że reguła 37 nie została złamana.
Opinia w zakresie Niezgodności KJ nr 37 zostaje podtrzymana.
[MSZ] Niezgodność ZzP nr 1
Zamawiający kwestionuje opinię w zakresie Niezgodności ZzP nr 1 argumentując, że przesunięcia danych typu Odczyt są zbędne z punktu widzenia logiki przypadku użycia, natomiast zgodnie z definicją:
Odczyt to Przesunięcie danych, które przesuwa grupę danych z pamięci trwałej w
zasięg procesu funkcjonalnego, który jej potrzebuje.
Spostrzeżenia Zamawiającego potwierdzają komentarz zawarty w opinii odnośnie ZzP nr 1, na podstawie informacji zawartych w modelu trudno uzasadnić kroki Przypadku użycia, które obejmują zidentyfikowane odczyty.
Jednak jest to wada, która dotyczy samej specyfikacji UC-002 oraz UC-020. I która powinna być na etapie realizacji tych specyfikacji rozstrzygnięta.
Reguły Podręcznika wyraźnie wskazują (rozdział 6.3), że Wymiarowanie pełne
… przeprowadzane jest o zidentyfikowane w AOM przypadki użycia, a w szczególności przebiegi tych przypadków użycia opisane za pomocą diagramów aktywności UML …
Tym samym Podręcznik nakazuje zgodność Pełnego wymiarowania ze specyfikacją przypadków użycia. Gdyby Zamawiający nie zidentyfikował spornych odczytów, to w istocie złamałby reguły Podręcznika. Aby skutecznie, nie narażając się na naruszenie Podręcznika, rozwiązać problem nieuzasadnionych odczytów, które leżą u podstaw Niezgodności ZzP nr 1 konieczna byłaby poprawa samych specyfikacji UC-002 i UC-020.
W zakresie Pełnego wymiarowania reguły Podręcznika nie mówią o tym jak należy specyfikować przypadki użycia, tylko jak wyznaczyć na podstawie specyfikacji ich rozmiar funkcjonalny, a w tym zakresie żadne reguły nie zostały złamane.
Opinia w zakresie Niezgodności ZzP nr 1 zostaje podtrzymana.
[MSZ] Niezgodność ZzP nr 4
Zamawiający kwestionuje opinię w zakresie Niezgodności ZzP nr 4 stwierdzając w ramach wymiarowania UC-009 nie ma uzasadnienia przesunięcie typu odczyt (R) tej grupy danych w kroku „Pobranie danych statystyk zgodnie z kryteriami”, ponieważ wynikowy raport nie jest odczytywany z pamięci trwałej, lecz generowany przez mierzoną aplikację i twierdząc, że tego zagadnienia dotyczy zgłoszona niezgodność.
Odnosząc się do opisanego w uwadze uzasadnienia Niezgodności ZzP nr 4: przesunięcie danych typu odczyt (R) dotyczy klasy Statystyka podróży, a krok UC-009 Pobranie danych statystyk zgodnie z kryteriami należy do przebiegu poprzedzającego generowanie raportu, a zatem powinno być zgodnie z zapisami Podręcznika (rozdział 6.3.1.5) wymiarowane klasycznie.
Należy zauważyć także, że zastosowanie rozszerzenia dotyczącego wymiarowania raportów powoduje, że grupę danych opisaną przez kolumnę Statystyka podróży w Raporcie z Wymiarowania pełnego raz należy traktować jako Statystykę podróży (klasę), a raz jak Statystykę podróży (wynikowy raport). Jest to pewne uproszczenie, ale mając na względzie, że dane w raporcie wynikowym pochodzą wyłącznie z klasy Statystyka podróży nie budzi wątpliwości. Tym bardziej nie jest ono sprzeczne z żadnymi zasadami opisanymi w Podręczniku.
Opinia w zakresie Niezgodności ZzP nr 4 zostaje podtrzymana.
[SGN] Niezgodność KJ nr 1
Przystępujący nie zgadza się z opinią w zakresie Niezgodności KJ nr 1 akcentując poruszoną w opinii kwestię podwójnej definicji pojęcia wartość, wskazując, że powoduje ona naruszenie kryterium spełnienia reguły 1. Rozważania Przystępującego szeroko opisują sugerowaną w opinii wadę modelu, jednak kluczową kwestią jest tu rozstrzygnięcie, czy faktycznie naruszona została reguła nr 1. Wyjaśnienia w tym zakresie przedstawiono w rozdziale [MSZ] Niezgodność KJ nr 1.
Należy nadmienić, że twierdzenie Przystępującego
Jeżeli do obu (zgodnie z sugestią biegłego: cyt. „odnoszą się zarówno – prawdopodobnie zgodnie z intencją autorów – do…, jak i – prawdopodobnie niezgodnie z intencją autorów – do…”), to w łatwy sposób można wykazać nieprawidłowość reguły R1 – to, że zwróci ona różne wyniki dla różnych definicji pojęcia ‘wartość’, a nie, jak sugeruje biegły reguła: cyt. „w pewnych przypadkach nie będzie mogła być spełniona (…) i wydaje się nadmiarowa”.
jest nieścisłe.
Reguła R1 opisuje ograniczenie modelu dziedziny, a pojęcie wartość wskazuje czego ograniczenie dotyczy. Zatem efekt podwójnego znaczenia pojęcia wartość w kontekście reguły R1 polega na nałożeniu ograniczenia w dwóch miejscach. Nie można więc twierdzić, że wynik działania R1 (mimo podwójnego znaczenia pojęcia wartość) jest nieokreślony lub niejednoznaczny. Zakres działania reguły R1 jest szerszy niż w przypadku, gdyby pojęcie wartość, w kontekście reguły R1 miało tylko jedno znaczenie.
Opinia w zakresie Niezgodności KJ nr 1 zostaje podtrzymana.
[SGN] Niezgodność KJ nr 21
Przystępujący nie zgadza się z opinią w zakresie Niezgodności KJ nr 21 powołując się na przykładowy zapis opisujący błędną regułę przekazywany jest obiekt. Wyjaśnienia w tym zakresie przedstawiono w [MSZ] Niezgodność KJ nr 21.
Przystępujący dodatkowo powołuje się na argumentację Odwołującego:
Sygnity oparło uwagę (…) na częściach reguł zawierających pseudokod (…), natomiast są to części pomocnicze, pozwalające łatwiej zrozumieć, doprecyzować i rozwiać wątpliwości, które mogą wynikać z podstawowych zapisów reguł, w języku naturalnym. Przedmiotowe reguły w sposób jasny i niebudzący wątpliwości w częściach opisowych wskazują...
podważając twierdzenie, że w regule w języku naturalnym fraza Pobierane jest ostrzeżenie jest frazą wprowadzającą, przywołującą kontekst.
Przytoczona argumentacja nie podważa opinii w zakresie Niezgodność KJ nr 21. W języku naturalnym można wyrazić zarówno całą regułę, jak i frazę wprowadzającą, przywołującą kontekst.
Ponadto argumentacja Odwołującego została użyta w innym kontekście, prezentuję jedynie opinie Odwołującego i nie ma znaczenia w kontekście Niezgodności KJ nr 21, co za tym idzie nie była brana pod uwagę przy sporządzaniu opinii.
Opinia w zakresie Niezgodności KJ nr 21 zostaje podtrzymana.
[SGN] Niezgodność KJ nr 30
Przystępujący nie zgadza się z opinią w zakresie Niezgodności KJ nr 30 przedstawiając odmienną niż zawartą w opinii interpretację reguły nr 30. Wyjaśnienia w tym zakresie przedstawiono w rozdziale [MSZ] Niezgodność KJ nr 30.
Przystępujący słusznie wskazuje, że wskazana w opinii funkcjonalność UC-001 Dodanie wartości słownikowej nie jest dostępna dla typu danych Organizator pobytu, co nie zostało uwzględnione w opinii. To oczywiście powoduje, że konkluzja zawarta w opinii:
Kontekst użycia typu danych wskazuje na coś wręcz przeciwnego (niż to, że zbiór danych jest zamknięty). Funkcjonalność systemu umożliwia zmianę listy Organizatorów pobytu ponieważ obejmuje UC-001 Dodanie wartości słownikowej, której podlega również Organizator pobytu.”
jest nieprawdziwa.
Jednakże brak funkcjonalności pozwalającej na zmianę danego zbioru wartości nie zmienia faktu, że zgodnie z modelem przedstawionym w Próbce zbiór wartości typu Organizator pobytu jest zbiorem otwartym i pozostaje bez wpływu na wyjaśnienia przytoczone w rozdziale [MSZ] Niezgodność KJ nr 30.
Opinia w zakresie Niezgodności KJ nr 30 zostaje podtrzymana.
[SGN] Niezgodność KJ nr 33
Przystępujący nie zgadza się z opinią w zakresie Niezgodności KJ nr 33 przedstawiając odmienną niż zawartą w opinii interpretację aspektu dziedziny i reguły nr 33. Wyjaśnienia w tym zakresie przedstawiono w rozdziale [MSZ] Niezgodność KJ nr 33.
Opinia w zakresie Niezgodności KJ nr 33 zostaje podtrzymana.
[SGN] Niezgodność KJ nr 37
Przystępujący nie zgadza się z opinią w zakresie Niezgodności KJ nr 37 wskazując, że Odwołujący w swojej próbce nie wskazał, gdzie zakres został zdefiniowany. Wyjaśnienia w tym zakresie przedstawiono w rozdziale [MSZ] Niezgodność KJ nr 37.
Odnosząc się do argumentacji Przystępującego:
W swojej opinii nie przedstawił argumentacji / uzasadnienia na jakiej podstawie z przygotowanej przez odwołującego próbki wywnioskował, że właśnie te klasy odpowiadają oczekiwanym w regule produktom.
Należy wyjaśnić, że nazwa, umiejscowienie w modelu i definicja klasy Zakres danych raportu podróży oraz Zakres danych statystyk podróży wskazuje, że odpowiada ona zakresowi dokumentu, o którym mowa w regule nr 37.
Opinia w zakresie Niezgodności KJ nr 37 zostaje podtrzymana.
[SGN] Niezgodność ZzP nr 4
Przystępujący nie zgadza się z opinią w zakresie Niezgodności ZzP nr 4 wskazując, że UC-009 w rzeczywistości nie jest przykładem funkcjonalności raportu i nie można do niej zastosować reguł Podręcznika dotyczącego wymiarowania raportów.
Należy zaznaczyć, że UC-009 zawiera wszystkie charakterystyczne dla raportów elementy, do których odwołuje się Podręcznik z zakresie wymiarowania raportów: wprowadzanie kryteriów, utworzenie raportu w określonej postaci, którą determinuje wzór dokumentu (WD-002 Wzór statystyki podróży.docx). Podręcznik w zakresie wymiarowania raportów (rozdział 6.3.1.5.) nie definiuje dodatkowych kryteriów funkcjonalności raportów. Tym samym zastosowanie reguł wymiarowania raportów w odniesieniu do UC-009 nie narusza reguł Podręcznika.
Opinia w zakresie Niezgodności ZzP nr 4 zostaje podtrzymana.
[SGN] Niezgodność ZzP nr 6
Przystępujący nie zgadza się z opinią w zakresie Niezgodności ZzP nr 6 odmiennie niż w opinii interpretując przebieg UC-010.
Wg interpretacji Przystępującego UC-010 nie posiada kroku, który byłby odpowiedzialny za wprowadzenie danych przez użytkownika i na tym opiera całą dalszą interpretację.
Należy zauważyć, że krok UC-010 Wyświetlenie kryteriów tworzenia raportu z podróży zawiera dwa piny, obydwa dotyczą tej samej klasy: Kryteria filtrowania raportów podróży, jeden jest obowiązkowy, a drugi opcjonalny i występują na partycji Interfejsu użytkownika.
Trudno interpretować inaczej taką specyfikację, niż specyfikację wprowadzania i prezentacji kryteriów. Taka interpretacja wynika między innymi z treści WF-015, które jest realizowane przez UC-010 i nie wymaga, wbrew twierdzeniom Przystępującego odgadywania intencji autorów modelu. Natomiast interpretacja Przystępującego nie uwzględnia ani specyfikacji w/w kroku ani treści WF-015, zatem nie jest możliwa do przyjęcia, a co za tym idzie dlatego dalsza argumentacja Przystępującego, która z niej wynika.
Także stwierdzenie Przystępującego, że w ramach UC-010 prezentacja kryteriów stanowi jedynie manipulacje danymi, które towarzyszą wprowadzaniu kryteriów jest nieprawdziwe, ponieważ zgodnie z wyjaśnieniem zawartym w opinii, w trakcie wykonania UC-010 może wystąpić wiele instancji kroku Wyświetlenie kryteriów tworzenia raportu z podróży (przebieg jest cykliczny) zatem kryteria prezentowane w danej instancji kroku, są kryteriami wprowadzonymi w poprzedniej instancji, zatem występują tu dwa niezależne przesunięcia danych, które powinny zostać uwzględnione w wymiarowaniu UC-010.
Opinia w zakresie Niezgodności ZzP nr 6 zostaje podtrzymana.
(por. pismo biegłego z 7 stycznia 2025 r. stanowiące odpowiedź na uwagi zamawiającego i przystępującego do treści opinii biegłego).
Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje:
Krajowa Izba Odwoławcza postanowiła umorzyć postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutu nr 2.1. odwołania, w części opisanej w załączniku nr 5 do odwołania dotyczącej niezgodności KJ 27.
Krajowa Izba Odwoławcza, działając na podstawie art. 520 ust. 1 ustawy Pzp i art. 568 pkt 1 ustawy Pzp, postanowiła umorzyć postępowanie odwoławcze w zakresie ww. zarzutu.
Zgodnie z art. 520 ust. 1 ustawy Pzp, odwołujący może cofnąć odwołanie do czasu zamknięcia rozprawy. Stosownie do art. 568 pkt 1 ustawy Pzp, Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku cofnięcia odwołania.
Odwołujący, w trakcie posiedzenia izby w dniu 7 czerwca 2024 r., przed otwarciem rozprawy, oświadczył, że cofa odwołanie w ww. części. W przywołanym przepisie art. 520 ust. 1 ustawy Pzp ustawodawca przyznał odwołującemu prawo do cofnięcia w całości środka ochrony prawnej. Skoro zatem wykonawca może cofnąć odwołanie w całości, to na zasadzie wnioskowania a maiori ad minus, należy uznać, że odwołujący może zrezygnować z popierania jedynie części odwołania. W orzecznictwie Izby nie jest kwestionowana możliwość skutecznego cofnięcia odwołania w części. Odwołujący oświadczył, że nie popiera już odwołania w ww. zakresie, wobec powyższego postępowanie odwoławcze w tej części podlegało umorzeniu. Dostrzec należy, że Izba związana jest oświadczeniem odwołującego o cofnięciu części odwołania, czego skutkiem wynikającym wprost z art. 568 pkt 1 ustawy Pzp ustawy Pzp jest obowiązek umorzenia przez Izbę postępowania odwoławczego w zakresie wycofanych zarzutów.
Rozstrzyganie w przedmiocie zarzutów, które okazały się niesporne, jest bezcelowe. Jednocześnie jednak informacja o częściowym umorzeniu postępowania odwoławczego musi znaleźć odzwierciedlenie w sentencji orzeczenia, a nie w uzasadnieniu. W art. 559 ust. 2 ustawy Pzp, określającym w sposób wyczerpujący elementy treści uzasadnienia wyroku wydanego przez Izbę, nie ma bowiem żadnej wzmianki o możliwości zamieszczenia w uzasadnieniu wyroku jakiegokolwiek rozstrzygnięcia.
Krajowa Izba Odwoławcza postanowiła umorzyć postępowanie odwoławcze w zakresie w zakresie zarzutu nr 2.1. odwołania w części opisanej w załączniku nr 6 do odwołania dotyczącej niezgodności ZzP 8 i niezgodności ZzP 10.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie oświadczył, że uwzględnia zarzuty odwołania w tym zakresie. Przystępujący na posiedzeniu izby, przed otwarciem rozprawy oświadczył, że nie wnosi sprzeciwu wobec uwzględnienia przez zamawiającego zarzutów odwołania w tym zakresie.
Zgodnie z art. 522 ust. 4 ustawy Pzp, W przypadku uwzględnienia przez zamawiającego części zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze w części dotyczącej tych zarzutów, pod warunkiem że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca albo wykonawca, który przystąpił po stronie zamawiającego, nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia tych zarzutów. W takim przypadku Izba rozpoznaje pozostałe zarzuty odwołania. Zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu w zakresie uwzględnionych zarzutów.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że postępowanie odwoławcze, w części dotyczącej ww. zarzutu podlegało umorzeniu na podstawie przepisu art. 522 ust. 4 ustawy Pzp.
Stosownie do art. 568 pkt 3 ustawy Pzp, Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku, o którym mowa w art. 522.
Zasadny okazał się zarzut nr 2.2. odwołania to jest zarzut naruszenia art. 18 ust. 3 Pzp w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: „znku”) poprzez zaniechanie odtajnienia w całości przedstawionych przez Sygnity próbki modyfikacji i wykazu osób, zastrzeżonych przez tego wykonawcę jako tajemnica przedsiębiorstwa.
Na wstępie dostrzec należy, że jedną z podstawowych zasad obowiązujących w systemie zamówień publicznych jest zasada jawności postępowania, a ograniczenie dostępu do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia może zachodzić wyłącznie w przypadkach określonych ustawą, co wynika z art. 18 ust. 2 ustawy Pzp. Podstawowym wyjątkiem od tej zasady jest wyłączenie udostępniania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, na podstawie art. 18 ust. 3 ustawy Pzp. W świetle znowelizowanego art. 18 ust. 3 ustawy Pzp, Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233), jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Dostrzec należy także, że w poprzednim stanie prawnym na gruncie ustawy Pzp z 2004 r. ustawodawca nie wskazywał wyraźnie na obowiązek wykazania, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych (Sejm RP VII kadencji, Nr druku: 1653) wskazano, m.in.: „Wprowadzenie obowiązku ujawniania informacji stanowiących podstawę oceny wykonawców (zmiana art. 8 ust. 3). Przepisy o zamówieniach publicznych zawierają ochronę tajemnic przedsiębiorstwa wykonawcy ubiegającego się o udzielenie zamówienia. Mimo zasady jawności postępowania, informacje dotyczące przedsiębiorstwa nie są podawane do publicznej wiadomości. Jednakże, słuszny w swym założeniu przepis jest w praktyce patologicznie nadużywany przez wykonawców, którzy zastrzegając informacje będące podstawą do ich ocen, czynią to ze skutkiem naruszającym zasady uczciwej konkurencji, tj. wyłącznie w celu uniemożliwienia weryfikacji przez konkurentów wypełniania przez nich wymagań zamawiającego. Realizacja zadań publicznych wymaga faktycznej jawności wyboru wykonawcy. Stąd te dane, które są podstawą do dopuszczenia wykonawcy do udziału w postępowaniu powinny być w pełni jawne. Praktyka taka miała miejsce do roku 2005 i bez negatywnego skutku dla przedsiębiorców dane te były ujawniane. Poddanie ich regułom ochrony właściwym dla tajemnicy przedsiębiorstwa jest sprzeczne z jej istotą, a przede wszystkim sprzeczne z zasadą jawności realizacji zadań publicznych.”.
Jak wynika z powołanego przepisu na wykonawcę nałożono obowiązek wykazania zamawiającemu przesłanek zastrzeżenia informacji jako tajemnica przedsiębiorstwa. W konsekwencji rolą zamawiającego w toku badania ofert jest ustalenie, czy wykonawca temu obowiązkowi sprostał udowadniając, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zdaniem Izby sformułowanie użyte przez ustawodawcę, w którym akcentuje się obowiązek „wykazania” oznacza coś więcej aniżeli wyjaśnienie (uzasadnienie) przyczyn co do objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa. Za wykazanie nie może być uznane ogólne uzasadnienie, sprowadzając się de facto do przytoczenia jedynie elementów definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, wynikającej z przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czy gołosłowne zapewnienie, że zastrzegana informacja ma walor tajemnicy przedsiębiorstwa.
Przedmiotem oceny izby w tej sprawie było stwierdzenie, czy zamawiający na podstawie złożonych mu przez przystępującego informacji i dowodów prawidłowo ustalił, że przystępujący wykazał, iż rzeczywiście tajemnicę jego przedsiębiorstwa stanowią kwestionowane w odwołaniu oświadczenia i dokumenty. Aby wykazać skuteczność zastrzeżenia informacji, przystępujący zobowiązany był wykazać łączne wystąpienie następujących przesłanek definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji:
1)informacja ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub inny posiadający wartość gospodarczą,
2)jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie jest powszechnie znana osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie jest łatwo dostępna dla takich osób,
3)uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania jej w poufności.
W doktrynie wskazuje się, że ochronie na gruncie uznk podlegają wyłącznie informacje, które odznaczają się „wartością gospodarczą” (S. Sołtysiński w: Komentarz do art. 11 ZNKU, w: Komentarz ZNKU pod red. J. Szwaji, Warszawa 2006, str. 447 K. Korus, Komentarz do art. 11 UZNK. System Informacji Prawniczej Lex, za pośrednictwem Zakres pojęcia tajemnica przedsiębiorstwa na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, s. 5). W konsekwencji wymóg posiadania przez informację wartości gospodarczej postrzegać należy jako dodatkowy element konstytutywny tajemnicy przedsiębiorstwa (E. Wojcieszko-Głuszko, Tajemnica przedsiębiorstwa i jej cywilnoprawna ochrona na podstawie przepisów prawa nieuczciwej konkurencji, Prace Instytutu Prawa Własności Intelektualnej UJ, 2005/86, str. 7, za pośrednictwem Zakres pojęcia tajemnica przedsiębiorstwa na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, s. 5). Powyższe stanowisko znajduje również uzasadnienie w treści art. 39 TRIPS (Porozumienia w sprawie handlowych aspektów własności intelektualnej z 15 kwietnia 1994 r., który stanowi załącznik do porozumienia w sprawie ustanowienia Światowej Organizacji Handlu), przewidującego że ochronie podlegają informacje mające wartość handlową dlatego, że są poufne. Przepis ten zaś był podstawą do sformułowania przepisu art. 11 ust. 2 uznk. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest to, że nie wystarcza stwierdzenie, iż dana informacja ma charakter techniczny, handlowy czy technologiczny, ale musi także ona przedstawiać pewną wartość gospodarczą dla wykonawcy właśnie z tego powodu, że pozostanie poufna. Taka informacja może być dla wykonawcy źródłem jakichś zysków lub pozwalać mu na zaoszczędzenie określonych kosztów. Wartość tę należy omówić i wykazać w odniesieniu do każdej zastrzeganej informacji, a nie jedynie gołosłownie zapewnić, że zastrzegana informacja taką wartość posiada.
Izba stwierdziła, że zamawiający bezzasadnie zaniechał czynności odtajnienia wykazu osób, złożonego przez przystępującego.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadziła do wniosku, że nie jest prawdą, na co powoływał się przystępujący w uzasadnieniu zastrzeżenia, że informacje zawarte w wykazie osób nie są powszechnie znane lub łatwo dostępne a on podejmuje skuteczne działania, celem zachowania tych informacji w poufności.
Odwołujący w odwołaniu podniósł, że na platformie LinkedIn z profilem spółki Sygnity „powiązane” jest 649 osób – pracowników, współpracowników itd. Celem wykazania powyższego w załączniku nr 7 do odwołania przedstawił Wybrane profile pracowników i współpracowników Sygnity S.A. z portalu Linkedin. Z dowodu tego wynikało, że wskazani w dowodzie pracownicy Sygnity ujawniają w Internecie swoje dane osobowe, fakt zatrudnienia w Sygnity i jego czasookres, stanowisko zajmowane w Sygnity, informacje na temat swojego wykształcenia, a także opis doświadczenia zawodowego. Z dowodu tego wynikało również m.in., że jeden z pracowników Sygnity wymieniony w tym dowodzie, publicznie informuje, że posiada certyfikat PRINCE2 Practitioner, wymagany przez zamawiającego w niniejszym postępowaniu dla kierownika projektu, zgodnie z wymaganiami wskazanymi w pkt. 7.4 lit. a) SWZ.
Przystępujący w uzasadnieniu zastrzeżenia wskazywał wprawdzie, że podjął działania w celu zachowania w poufności tych informacji i są to m. in.:
(1) nierozpowszechnianie tych informacji na stronie internetowej Wykonawcy oraz w publikacjach i komunikatach kierowanych do mediów,
(2) zabezpieczenie informacji w systemach informatycznych używanych przez Wykonawcę, w szczególności poprzez udzielenie dostępu do poszczególnych rodzajów informacji wyłącznie osobom uprawnionym oraz obowiązku stosowania zabezpieczeń na stacjach roboczych wszystkich pracowników i współpracowników Spółki,
(3) zobowiązanie w umowach z pracownikami i współpracownikami do zachowania poufności – w załączeniu przedkładamy wyciągi z przykładowych umów naszych pracowników w odniesieniu do stosownych klauzul,
(4) zamieszczanie w umowach z kontrahentami zewnętrznymi klauzul o obowiązku zachowania poufności informacji dotyczących informacji handlowych lub też zawieranie odrębnych umów o zachowaniu poufności (tzw. umowy NDA) – w załączeniu wyciągi stosownych umów zawierające klauzule dot. obowiązku zachowania poufności,
(5) zastrzeganie w uzasadnionych przypadkach jako tajemnica przedsiębiorstwa części ofert i wniosków składanych w postępowaniach o udzielenie zamówienie publicznego.
Jednakże dowód złożony przez odwołującego wskazywał, że procedury te nie są wystarczające albo procedury te nie obejmują tego rodzaju informacji, jakie wykonawca utajniał w wykazie. Pomimo bowiem wdrożenia tych procedur pracownicy Sygnity ujawniają w internecie swoje dane osobowe, fakt zatrudnienia w Sygnity i jego czasookres, stanowisko zajmowane w Sygnity, informacje na temat swojego wykształcenia, posiadanych certyfikatów, a także opis doświadczenia zawodowego. Powyższy dowód świadczył o tym, że w Sygnity nie ma generalnego zakazu ujawniania przez jego pracowników informacji na temat ich zatrudnienia w Sygnity, posiadanych certyfikatów, doświadczenia zawodowego. Pomimo nieskuteczności tych procedur lub braku generalnego zakazu ujawniania takich informacji w firmie przystępującego przystępujący mógł jednak spróbować wykazać, że te konkretne osoby wskazane w wykazie mają świadomość, jakie indywidulne dane ich dotyczące są wpisywane do wykazu i w związku z tym, jakie informacje muszą chronić. Jednakże nie zostały złożone także przez przystępującego Sygnity dostateczne dowody, że te konkretne osoby wskazane w wykazie osób w ogóle mają świadomość, że informacje jakie zostały podane w tym konkretnym wykazie osób mają obowiązek chronić.
Nie została także w dostatecznym stopniu wykazana wartość gospodarcza zastrzeganych informacji.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymagało, że wykonawcy w wykazie osób zobowiązani byli podawać tylko ograniczoną informację na temat kandydatów. W wykazie nie należało podawać całego posiadanego wykształcenia i kwalifikacji kandydata, a tylko takie informacje, które potwierdzałyby spełnienie wymogów minimalnych wynikających z pkt 7.4 SWZ. Analiza zaś pkt 7.4 SWZ prowadziła do wniosku, że wykazie podawano wycinek doświadczenia zawodowego kandydata. Ponadto przystępujący powoływał się na obawę przejęcia przez konkurentów pracowników wskazanych w wykazie w następstwie ujawnienia ich danych osobowych. Jak słusznie podniósł odwołujący przystępujący nie wskazał jednak na ani jeden taki przypadek z doświadczenia własnego. Nie przedstawił żadnych statystyk czy jakichkolwiek sytuacji zaistniałych u niego. Pracownicy mogą przejawiać chęć zmiany pracodawcy w sytuacji, gdy dotychczasowe warunki zatrudnienia im nie odpowiadają (np. z powodu stawek wynagrodzenia niższych od rynkowych). W tej sytuacji konieczne jest zapewnienie przez pracodawcę odpowiedniego wynagrodzenia dla pracowników, a także innych motywatorów o charakterze organizacyjnym, itp.. Przystępujący Sygnity nie podjął próby wykazania, że oferuje tym konkretnym specjalistom z wykazu nierynkowe stawki wynagrodzenia uzasadniające przypuszczenie, że mogą oni przejawiać chęć rozwiązania umowy o pracę. Nie wiadomo zatem skąd konkretna obawa o przejęcie akurat tych osób, które zostały wskazane w wykazie. Ponadto, biorąc pod uwagę ograniczone dane podawane w wykazie odpowiadające jedynie minimalnym wymogom z pkt 7.4 SWZ, możliwość wykorzystania tych danych mogłaby pojawić się wyłącznie w sytuacji, gdyby te konkretne, specyficzne wymagania minimalne charakterystyczne dla tego tylko postępowania gdziekolwiek zostały powtórzone.
Zasadny okazał się zarzut dotyczący zaniechania odtajnienia przez zamawiającego próbki modyfikacji złożonej przez przystępującego.
Uzasadniając konieczność zastrzeżenia swej próbki przystępujący Sygnity argumentował, że stanowi ona wynik prac Wykonawcy nad postawionym przez Zamawiającego problemem w sposób implementujący dotychczasowe know-how Wykonawcy na temat realizacji podobnych zadań analitycznych pojawiających się w prowadzonych przez niego projektach
Jednakże twierdzenia przystępującego o konieczności ochrony jego know-how nie zasługiwały na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślania wymagał charakter próbki, jakiej zamawiający żądał od wykonawców. Jak słusznie podniósł odwołujący w treści odwołania, zamawiający wymagał od wykonawców złożenia próbki składającej się z kryterium oceny jakości oraz szacowania w oparciu o specyfikację notacji UML w wersji 2.5 oraz podręcznik wymiarowania metodą COSMIC MSZ w wersji 3.7, stanowiący rozszerzenie Podręcznika Metody COSMIC w wersji 3.0.1 PL, który bazuje na otwartych standardach powszechnie stosowanych na rynku. Powyższe wynikało jednoocznie z załączników nr 13 i nr 14 do SWZ. W konsekwencji rolą wykonawcy było przekazanie wyniku prac w oparciu o publiczne założenia zamawiającego. Owszem, zgodnie z jedną z odpowiedzi, jeśli wykonawca uznał, że opis wymagań jest niekompletny / za mało szczegółowy, to sporządzając próbkę mógł przyjąć i spisać własne uszczegółowienia (jako dodatkowe założenia dla pomiaru). Nie zmieniało to jednak generalnego charakteru próbki, jakim było wykonanie jej w oparciu o narzucone założenia zamawiającego.
Zdaniem izby niedostatecznie wykazano także wartość gospodarczą zastrzeganych informacji. Nie wiadomo było w czym przystępujący upatruje zagrożenia w sytuacji, gdy jego próbka zostanie odtajniona. Ogólnie tylko wskazał, że sposób prezentacji rozwiązania zadania zawarty w zastrzeżonych dokumentach jest wynikiem długoletnich doświadczeń i wiedzy konsultantów. Ale nie wiadomo było, bo przystępujący tak nie twierdził, czy upatruje zagrożenia w tym, że sposób prezentacji zadania będzie mógł być użyty przez innych wykonawców w jakichś innych postępowaniach. Na nic takiego przystępujący się nie powoływał w uzasadnieniu zastrzeżenia. Nawet jeśli tak, to koncepcja, jeśli przyznać jej status dzieła w rozumieniu praw autorskiego, podlegała będzie ochronie na podstawie tych przepisów. Podkreślenia wymagało, że dopiero w piśmie procesowym przystępujący starał się doprecyzowywać w czym upatruje wartości gospodarczej próbki. Oświadczył, że w przypadku ewentualnego unieważnienia niniejszego postępowania i powtórzenia postępowania w niezmienionym kształcie – uzyskać wiedzę, która przełożyć się może ostatecznie na pozyskanie niniejszego kontraktu. Dopiero też w piśmie swym przystępujący wskazywał, że uzyskanie wiedzy o treści jego próbki przez podmiot trzeci powodowałby powstanie po jego stronie nieuprawnionego przysporzenia, kosztem nakładów poniesionych przez przystępującego na jego wytworzenie. Takie działanie należało uznać za spóźnione, argumentacja ta została przedstawiona dopiero na etapie postępowania odwoławczego w reakcji na odwołanie, w którym odwołujący słusznie zarzucił, że wykonawca nie opisał w czym upatruje wartości gospodarczej zastrzeganej próbki. Ponadto dostrzeżenia wymaga, że nawet potencjalna możliwość wykorzystania tego know-how przy sporządzeniu tej konkretnej koncepcji zaistniałaby wyłącznie w sytuacji, gdyby zamawiający wymagał złożenia identycznej próbki opartej na identycznych elementach (procesach).
Przy wyrokowaniu izba wzięła pod uwagę, że zamawiający sporządził i przekazał odwołującemu m.in. jawny raport z oceny próbki przystępującego Sygnity, z którego można było wywnioskować wiele informacji o treści koncepcji przystępującego. Wreszcie w treści odwołania wniesionego przez przystępującego Sygnity w sprawie o sygn. akt KIO 1719/24 przystępujący formułując zarzuty dotyczące zaniżonej oceny swej oferty częściowo ujawniał treść utajnionej przez siebie próbki.
Częściowo zasadny okazał się zarzut nr 2.1. odwołania, to jest zarzut naruszenia art. 239 ust. 1 i 2 Pzp poprzez zaniechanie przyznania ofercie odwołującego dodatkowych 21,75 punktów w trakcie oceny próbki modyfikacji, a tym samym zaniechanie przyznania ofercie odwołującego dodatkowych 13,38 pkt w pozacenowym kryterium oceny ofert pn. „Kryteria techniczno-jakościowe próbki”
Odwołujący zarzucił w odwołaniu, że jego próbka spełnia wszystkie reguły określone w pkt 2 załącznika nr 12 do SWZ lecz zamawiający przyznał jego próbce 32 pkt, a więc bezpodstawnie nie przyznał jej dodatkowych 8 pkt. Odwołujący zarzucił także, że jego próbka wykazuje pełną zgodność szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego z Podręcznikiem, a zamawiający przyznał jej 11,25 pkt, bezpodstawnie nie przyznając dodatkowych 13,75 pkt. Łącznie odwołujący uważał, że w wyniku bezzasadnego zaniechania przyznania jego próbce 21,75 pkt, jego oferta została oceniona o 13,38 pkt niżej niż powinna.
Izba stwierdziła, że rozstrzygnięcie ww. zarzutów wymagało wiadomości specjalnych. Jak słusznie wskazał odwołujący w piśmie procesowym z 6 czerwca 2024 r. rozstrzygniecie odwołania wymagało sprawdzenia prawidłowości oceny przez zamawiającego próbki odwołującego w ramach kryterium KJ, tj. pod kątem spełnienia reguł określonych w załączniku 14 do SWZ. Podkreślenia wymagało, że w ramach omawianego kryterium zamawiający określił aż 40 reguł, w tym praktycznie każda dotyczyła merytorycznych aspektów metodyki realizacji określonego projektu informatycznego. Ponadto rozstrzygnięcie zarzutów wymagało oceny prawidłowości działań zamawiającego co do zbadania zgodności próbki odwołującego pod kątem zgodności szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego z Podręcznikiem wymiarowania metodą COSMIC MsZ w wersji 3.7 (ZzP) (który to z kolei odwoływał się do „Measurement Manual – The COSMIC Functional Size Measurement Method Version 4.0.1”. W ramach tego kryterium próbka miała być badana pod kątem zgodności wymiarowania z zasadami określonymi w tych dokumentach. Jak zatem słusznie wskazał odwołujący, aby móc ocenić prawidłowość przygotowania próbki i w konsekwencji prawidłowość jej oceny przez zamawiającego niezbędne było zapoznanie się z próbką oraz znajomość zasad implementacji reguł oraz ww. dokumentu COSMIC. Aby tego dokonać konieczna była wiedza specjalna, której izba nie posiadała. Potwierdzeniem tego, że ocena próbek złożonych przez wykonawców wymaga fachowej wiedzy eksperckiej, było także fakt, że zamawiający do oceny próbek w toku postępowania o udzielenie zamówienia sam powołał biegłych.
Zamawiający wnosił wprawdzie o oddalenie wniosku odwołującego o przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego wskazując w odpowiedzi na odwołanie, że zaangażował firmę doradczą Avility Sp. z o.o., specjalizującą się w problematyce związanej z przedmiotem odwołania, w celu świadczenia wsparcia eksperckiego m.in. w procesie formułowania wymagań biznesowych i technicznych właściwych dla metodologii wymiarowania metodą COSMIC a także oceny prawidłowości wykonywanych dokumentów analitycznych i szacowań. Eksperci uczestniczyli w ocenie próbek i są w stanie szczegółowo wyjaśnić na rozprawie kwestie techniczne związane z oceną próbek oraz zastosowaniem metody COSMIC.
Zdaniem izby powyższa argumentacja nie mogła być podstawą do oddalenia omawianego wniosku dowodowego odwołującego. Podkreślenia wymagało, że odwołujący prawidłowo sformułował w piśmie tezę dowodową odnosząc się do spornych faktów, których ustalenie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zarzutów. Ponadto ustalenie spornych fatów niewątpliwie wymagało wiadomości specjalnych. Podkreślenia wymagało także, że odwołujący miał prawo zakwestionować w odwołaniu czynność zamawiającego, nawet jeśli została ona podjęta przy pomocy biegłych powołanych przez zamawiającego w toku postępowania. Należy także odróżniać biegłego powołanego w toku postępowania przez zamawiającego, który siłą rzeczy pozostaje w stosunku zlecenia z zamawiającym, od niezależnego od stron biegłego powołanego w toku postępowania odwoławczego przed izbą.
Wobec powyższego izba uznała za niezbędne dopuszczenie i przeprowadzenie w tym zakresie dowodu z opinii biegłego.
10 lipca 2024 r. Krajowa Izba Odwoławcza postanowiła dopuścić przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny informatyki, o specjalizacji w zakresie języka UML wraz z wymiarowaniem metodą punktów funkcyjnych COSMIC (Common Software Measurement International Consortium), na okoliczność ustalenia:
1. spełnienia przez Próbkę Odwołującego (wykonawcy Transition Technologies PSC S.A.) reguł określonych w Załączniku nr 14 do specyfikacji warunków zamówienia (SWZ) w ramach kryterium oceny ofert „Próbka – kryteria oceny jakości” (KJ), w zakresie niezgodności wskazanych w pkt 4.1.2 „Raportu z kontroli Próbek” z dnia 17.04.2024 r. w poz. (Lp) 1, 2, 5, 21, 30, 33, 37;
2. zgodności (niewystępowania niezgodności) Próbki Odwołującego (szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego) z Podręcznikiem Wymiarowania COSMIC MSZ w wersji 3.7 w ramach kryterium oceny oferty ZzP, w zakresie niezgodności wskazanych w pkt 4.1.3 „Raportu z kontroli Próbek” z dnia 17.04.2024 r. w poz. (lp) 1-7, 9, 11.
Zgodnie z postanowieniem opinia miała zostać przygotowana na podstawie dokumentacji obejmującej:
1)Specyfikację warunków zamówienia (SWZ) w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na usługi w zakresie modyfikacji oprogramowania systemów konsularnych w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i placówkach podległych Ministrowi Spraw Zagranicznych, znak: BPZZ.270.6.2024, wraz z załącznikami,
2)Modyfikację ww. specyfikacji warunków zamówienia (SWZ) z dnia 1 marca 2024 r.,
3)Próbkę złożoną wraz z ofertą odwołującego w ww. postępowaniu,
4)„Raport z kontroli Próbek” z dnia 17.04.2024 r. sporządzony przez Avility sp. z o.o. w toku ww. postępowania,
5)Odwołanie z dnia 16 maja 2024 r. wniesione do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w sprawie o sygn. akt KIO 1716/24 przez odwołującego wraz z załącznikami.
znajdującej się w aktach postępowania odwoławczego prowadzonego przez Krajową Izbę Odwoławczą w sprawie o sygn. akt KIO 1716/24.
Postanowieniem z 4 września 2024 r. do sporządzenia opinii w sprawie został powołany biegły S.P.. Powołany w sprawie biegły S.P. posiadał właściwe kompetencje wynikające z wykształcenia, doświadczenia i posiadanych certyfikatów co do metody COSMIC do oceny spornych okoliczności faktycznych, które wymagały wiadomości specjalnych. Biegły posiadał tytuł mgr inż. informatyki, który otrzymał po ukończeniu Politechniki Warszawskiej na Wydziale elektroniki i technik informacyjnych. Ponadto, w zakresie specjalizacji wymiarowania metodą punktów funkcyjnych COSMIC (Common Software Measurement International Consortium) biegły posiadał:
a) doświadczenie
2011 - 2015 - M. St. Warszawa, Biuro Geodezji i Katastru - wsparcie eksperckie weryfikacja wycen wykonawcy przygotowywanych zgodnie z COSMIC
2010 - 2014 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych – wsparcie eksperckie, w tym opracowanie podręcznika wymiarowania metodą COSMIC dla ZUS, weryfikacja wycen przygotowanych przez wykonawcę zgodnie z metodyką COSMIC
2014 – 2015 – Zakład Komunikacji Miejskiej – wsparcie eksperckie, oszacowanie budżetu realizacji Hurtowni Danych z użyciem metody COSMIC
2016 – NFZ – wsparcie eksperckie, przygotowanie podręcznika wymiarowania metodą COSMIC dla NFZ
2015 – 2017 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych – wsparcie eksperckie, w tym weryfikacja wycen przygotowanych przez wykonawcę zgodnie z metodyką COSMIC
2018 - M. St. Warszawa, Biuro Geodezji i Katastru - wsparcie eksperckie, oszacowanie budżetu realizacji Centralnej Bazy Danych Przestrzennych Urzędu Miasta Warszawy z użyciem metody COSMIC
2021 – Bankowy Fundusz Gwarancyjny – wsparcie eksperckie, opracowanie podręcznika wymiarowania metodą COSMIC
2023 – Bankowy Fundusz Gwarancyjny – wsparcie eksperckie, weryfikacja wycen przygotowanych prze wykonawcę zgodnie z metodyką COSMIC
Prowadzenie szkoleń w zakresie stosowania metody COSMIC m.in. dla Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia (teraz Centrum e-Zdrowie) i Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
Członek Polskiego Stowarzyszenia Miar Oprogramowania promującego metodę COSMIC (od 2012 )
Współorganizator i prelegent Konferencji PSMO „Wymiarowanie projektów z wykorzystaniem miar funkcjonalnych – szansa, czy kolejna moda w branży?”, czerwiec 2017, Warszawa
b) certyfikat
certyfikat COSMIC Fundations Level (v3.0.1), który otrzymał w 2011 r.
Z kolei w zakresie specjalizacji modelowania systemów informatycznych w języku UML biegły S.P. posiadał:
a) doświadczenie
2001 – 2004 – firma ABG – projekt realizowany dla Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – analityk, opracowywanie modeli analitycznych z użyciem języka UML,
2004 – 2007 – firma ABG – projekt realizowany dla Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – główny analityk, nadzór nad zespołem zajmujących się opracowywaniem modeli analitycznych z użyciem języka UML,
2011 - 2015 - M. St. Warszawa, Biuro Geodezji i Katastru - wsparcie eksperckie weryfikacja modeli analitycznych przygotowanych przez wykonawcę przy użyciu języka UML
2010 - 2014 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych – wsparcie eksperckie, w tym opracowanie standardów analitycznych dla wykonawców oprogramowania w zakresie stosowanie metody UML, weryfikacja modeli analitycznych przygotowanych przez wykonawcę przy użyciu języka UML,
2016 – Narodowy Fundusz Zdrowia – wsparcie eksperckie, opracowanie standardów analitycznych dla wykonawców oprogramowania w zakresie stosowanie metody UML,
2015 – 2017 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych – wsparcie eksperckie, weryfikacja modeli analitycznych przygotowanych przez wykonawcę przy użyciu języka UML,
2018 - M. St. Warszawa, Biuro Geodezji i Katastru - wsparcie eksperckie, w tym opracowanie standardów analitycznych dla wykonawców oprogramowania w zakresie stosowanie metody UML,
b) certyfikat
certyfikat OMG Certified UML Professional™ (OCUP Fundamental)ITIL Foundation, który otrzymał w 2013 r.
Biegły S.P. w opinii z 26 listopada 2024 r. zbadał czy rzeczywiście wystąpiły niezgodności próbki odwołującego z regułami określonymi w załączniku nr 14 do SWZ, wskazane przez zamawiającego w pkt 4.1.2 Raportu z kontroli Próbek” z dnia 17.04.2024 r. w poz. (Lp) 1, 2, 5, 21, 30, 33, 37 w ramach kryterium oceny ofert „Próbka – kryteria oceny jakości”. Biegły w sporządzonej opinii uznał, że potwierdziły się zarzuty dotyczące nieprawidłowej oceny próbki odwołującego jeśli chodzi o niezgodności KJ nr 1, KJ nr 5, KJ nr 21, KJ nr 30, KJ nr 33 oraz KJ nr 37. Jednocześnie biegły uznał, że nie potwierdziły się zarzuty odwołującego dotyczące niezgodności nr KJ 2.
W sporządzonej przez siebie opinii z 26 listopada 2024 r. biegły zbadał także czy rzeczywiście wystąpiły niezgodności próbki odwołującego (szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego) z Podręcznikiem Wymiarowania COSMIC MSZ w wersji 3.7 w ramach kryterium oceny oferty ZzP, opisane w pkt 4.1.3 „Raportu z kontroli Próbek” z 17.04.2024 r. w poz. (lp) 1-7, 9, 11. Biegły w sporządzonej przez siebie opinii potwierdził, że nie wystąpiły niezgodności nr ZzP 1, ZzP 4, ZzP 6. Jednocześnie biegły uznał także, że potwierdziły się niezgodności nr ZzP 2, ZzP 3, ZzP 5, ZzP 7, ZzP 9, ZzP 11.
Izba wzięła pod uwagę, że biegły w sporządzonej przez siebie opinii przedstawił obszerne, merytoryczne, umotywowane i jednoznaczne uzasadnienie na poparcie swej argumentacji. Treść ww. opinii została przedstawiona wcześniej.
Strony i uczestnik przedstawili w swych pismach procesowych z dnia 12 grudnia 2024 r. wnieśli kilka kategorii uwag do przedstawionej opinii biegłego.
W pierwszej kolejności należało odnieść się do uwag o charakterze formalnym i generalnym. Odwołujący w odniesieniu do treści opinii w zakresie niezgodności ZzP 2 oraz ZzP 7 zarzucał, że mimo iż wystąpiły ww. niezgodności, to skoro nie miały one wpływu na pomiar, to brak było podstaw do odjęcia punktów jego próbce. Z kolei przystępujący Sygnity w swym piśmie z 27 grudnia 2024 r. przedstawił argumentację przeciwną. Wskazał, że biegły nie był zobowiązany do oceny wyniku pomiaru, lecz wyłącznie do potwierdzenia występowania niezgodności próbki odwołującego z Podręcznikiem Wymiarowania.
Izba nie podzieliła argumentacji odwołującego w tym zakresie uznając za prawidłowe stanowisko przystępującego Sygnity. Jak wynikało z opisu kryterium oceny ofert, zgodność szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego z Podręcznikiem wymiarowania metodą COSMIC MSZ w wersji 3.7 (ZzP), Próbka może otrzymać maksymalnie 25 pkt w przypadku pełnej zgodności szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego z Podręcznikiem. W sytuacji znalezienia błędu (brak zgodności z Podręcznikiem) z maksymalnej oceny odejmuje się 5% z 25 pkt (1,25 pkt za każdy błąd).
Zdaniem izby analiza opisu kryterium prowadziła zatem do wniosku, że podstawą do odjęcia punktów było stwierdzenie niezgodności próbki z podręcznikiem na zasadzie spełnia – nie spełnia. W szczególności zamawiający nie sprecyzował, że punkty będą odejmowane tylko za takie niezgodności, które będą wpływały na pomiar. Argumentacja odwołującego okazała się zatem nietrafna.
Kolejno odwołujący co do niegodności ZzP 3 oraz ZzP 9 podniósł, że z tytułu ww. nieprawidłowości jego próbce należało odjąć tylko 1,25 pkt, a nie 2,5 pkt. Izba stwierdziła, że argumentacja odwołującego okazała się nietrafna. Zdaniem izby odwołujący nie wykazał, aby w obu przypadkach stwierdzone nieprawidłowości odnosiły się do tej samej reguły podręcznika.
Kolejno odwołujący zarzucił, że w sporządzonej opinii w zakresie niezgodności ZzP 1, ZZp 5, ZzP 9 biegły wyszedł poza zakres postanowienia izby. Argumentował, że rolą biegłego było jedynie potwierdzenie zgodności (niewystępowania niezgodności) jego próbki (szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego) z Podręcznikiem Wymiarowania COSMIC MSZ w wersji 3.7 w ramach kryterium oceny oferty ZzP, w zakresie niezgodności wskazanych w pkt 4.1.3 „Raportu z kontroli Próbek” z dnia 17.04.2024 r. w poz. (lp) 1-7, 9, 11.
Na wstępie podkreślenia wymagało, że odwołujący dokonał prawidłowej wykładni treści pkt 2 postanowienia izby o powołaniu biegłego. Nie podzielono tym samym przeciwnej argumentacji przystępującego Sygnity przedstawionej w piśmie z 27 grudnia 2024 r. W świetle pkt 2 postanowienia izby przedmiotem zainteresowania biegłego powinny być tylko takie niezgodności próbki odwołującego z podręcznikiem, które zostały zidentyfikowane przez zamawiającego w pkt 4.1.3. Raportu z oceny próbek. Tylko te bowiem niezgodności były podstawą do odjęcia punktów próbce odwołującego. W stosunku tylko do tak uzasadnionych niezgodności opisanych w raporcie zamawiającego odwołujący wniósł odwołanie. Przypomnienia wymagało także, że zgodnie zaś z art. 555 ustawy Pzp Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie zostały przedstawione w odwołaniu. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z 29 czerwca 2009 r. w spr. X Ga 110/09, „O tym jakie twierdzenia lub zarzuty podnosi strona w postępowaniu nie przesądza bowiem proponowana przez nią kwalifikacja prawna ale okoliczności faktyczne wskazane przez tę stronę. Jeśli więc strona nie odwołuje się do konkretnych okoliczności faktycznych to skład orzekający nie może samodzielnie ich wprowadzić do postępowania tylko dlatego, że można je przyporządkować określonej, wskazanej w odwołaniu kwalifikacji prawnej.”. W konsekwencji poza zainteresowaniem izby, a więc i biegłego powinny pozostać wszelkie inne niezgodności próbki odwołującego z podręcznikiem, niż te które zostały opisane w raporcie zamawiającego i wobec których wniesiono zarzuty odwołania.
W tym kontekście odwołujący prawidłowo dostrzegł, że w zakresie niezgodności ZzP 1 biegły przyznał mu rację wskazując, W zakresie przypadków A i B wymiarowanie UC-002 i UC-020 są zgodnie z Podręcznikiem, lecz wymiarowanie UC-002 jest niezgodne z Podręcznikiem w zakresie reguły przytoczonej w uzasadnieniu jednak niezgodność polega na czym innym niż opisano w uzasadnieniu. Skoro zatem niezgodność opisana w raporcie nie występuje, a występuje inna niezgodność z regułą, która polega na czym innym niż w wskazano w uzasadnieniu raportu, to brak było podstaw do odjęcia odwołującemu punktów w zakresie niezgodności ZzP 1. Dopiero jeśli zamawiający ewentualnie nie przyzna próbce odwołującego punktów z innych powodów, w tym takich, które zostały wskazane dopiero w opinii biegłego, to powyższa czynność będzie mogła być zaskarżona w odwołaniu i podlegać ocenie izby.
Jeśli chodzi o niezgodność ZzP 5, to z raportu wynikało, że zamawiający odjął odwołującemu punkty z powodu wystąpienia przypadków A, B i C. W odniesieniu do przypadku A biegły wyraźnie stwierdził, że wystąpił brak zgodności próbki z podręcznikiem. Co do przypadku B, biegły nie potwierdził niezgodności z podręcznikiem. Wreszcie co do przypadku C biegły stwierdził, że wystąpiła niezgodność, ale dotyczyła ona czego innego niż wskazano w uzasadnieniu raportu. Skoro jednak niezgodność z przypadku A się potwierdziła, to zamawiający zasadnie odjął punkty próbce odwołującego. Zdaniem izby z ww. powodów argumentacja odwołującego co do przypadku ZzP 5 nie zasługiwała na uwzględnienie.
Jeśli chodzi o niezgodność ZzP 9 to podstawą do odjęcia punktów próbce odwołującego było stwierdzenie w raporcie przypadków A i B. Co do przypadku A biegły uznał, że próbka jest zgodna z podręcznikiem. Jednakże co do przypadku B biegły stwierdził kategorycznie, że próbka jest niezgodna z podręcznikiem. Z treści opinii nie wynikało zaś, że niezgodność ta polega na czym innym, niż wskazano w raporcie. Wobec powyższego izba stwierdziła, że w zakresie niezgodności ZzP 9 zamawiający zasadnie odjął punkty próbce odwołującego.
Dodatkowo przystępujący i zamawiający w swych pismach z 12 grudnia 2024 r. przedstawili także dalsze merytoryczne uwagi co opinii biegłego, które stanowiły polemikę z treścią niekorzystnej dla nich opinii biegłego co do poszczególnych niezgodności. Zamawiający przedstawił uwagi do opinii biegłego co do niezgodności KJ nr 1, KJ nr 21, KJ nr 30, KJ nr 33, KJ nr 37, ZzP nr 1, ZzP nr 4. Z kolei przystępujący Sygnity przedstawił uwagi do treści opinii w odniesieniu do niezgodności KJ nr 1, KJ nr 21, KJ nr 30, KJ nr 33, KJ nr 37, ZzP nr 4, ZzP nr 6. (por. ww. pisma w aktach sprawy). Izba nie posiadając wiadomości specjalnych, przekazała ww. uwagi biegłemu z prośbą o merytoryczne ustosunkowanie się do nich. W piśmie z 7 stycznia 2025 r. biegły nie uwzględnił żadnych uwag zgłoszonych przez zamawiającego i przystępującego i podtrzymał swą opinię w pełnym zakresie zakwestionowanym przez zamawiającego i przystępującego. Biegły przedstawił także obszerne, merytoryczne i jednoznaczne uzasadnienie na poparcie swej argumentacji i kategorycznie podtrzymał treść sporządzonej przez siebie opinii (por. ww. pismo z 7 stycznia 2025 r., w aktach sprawy). Wobec powyższego nie znalazła podstaw do podzielenia argumentacji zamawiającego i przystępującego przedstawionych w ich pismach w omawianym zakresie.
Reasumując w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie izba stwierdziła, że zamawiający bezzasadnie odjął próbce odwołującego 6 punktów w ramach kryterium oceny ofert „Próbka – kryteria oceny jakości” (KJ) za niezgodności KJ 1, KJ 5, KJ 21, KJ 30, KJ 33, KJ 37. Zamawiający bezzasadnie także odjął próbce odwołującemu 3,75 pkt z powodu niezasadnego zgłoszenia w raporcie niezgodności nr ZzP 1, ZzP 4, ZzP 6 (por. opinia biegłego i odpowiedzi biegłego na uwagi z 7 stycznia 2025 r.).
Izba nie wzięła przy wyrokowaniu pod uwagę dokumentów załączonych przez odwołującego do jego pisma procesowego z 6 czerwca 2024 r.:
1)opinii prywatnej z dnia 6.05.2024 r. sporządzonej przez p. dr hab. prof. SGH Beatę Czarnacką Chrobot (załącznik nr 1), na okoliczność ustalenia zgodności (niewystępowania niezgodności) próbki odwołującego (szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego) z Podręcznikiem Wymiarowania COSMIC MSZ w wersji 3.7 w ramach kryterium oceny oferty ZzP, w zakresie niezgodności wskazanych w pkt 4.1.3 „Raportu z kontroli Próbek” z dnia 17.04.2024 r. w poz. (lp) 1-11;
2)opinii prywatnej z dnia 6.05.2024 r. sporządzonej przez p. J.Ś. (załącznik nr 2), na okoliczność ustalenia:
a) spełnienia przez próbkę odwołującego reguł określonych w załączniku nr 14 w ramach kryterium oceny ofert „Próbka – kryteria oceny jakości” (KJ), w zakresie niezgodności wskazanych w pkt 4.1.2 „Raportu z kontroli Próbek” z dnia 17.04.2024 r. w poz. (Lp) 1, 2, 5, 21, 27, 30, 33, 37;
b) zgodności (niewystępowania niezgodności) próbki odwołującego (szacowania wstępnego oraz wymiarowania pełnego) z Podręcznikiem Wymiarowania COSMIC MSZ w wersji 3.7 w ramach kryterium oceny oferty ZzP, w zakresie niezgodności wskazanych w pkt 4.1.3 „Raportu z kontroli Próbek” z dnia 17.04.2024 r. w poz. (lp) 1-11;
3) opinii prywatnej z dnia 6.05.2024 r. sporządzonej przez p. A.K. (załącznik nr 3), na okoliczność ustalenia spełnienia przez próbkę odwołującego reguł określonych w załączniku nr 14 w ramach kryterium oceny ofert „Próbka – kryteria oceny jakości” (KJ), w zakresie niezgodności wskazanych w pkt 4.1.2 „Raportu z kontroli Próbek” z dnia 17.04.2024 r. w poz. (Lp) 1, 2, 5, 21, 27, 30, 33, 37.
Izba odmówiła wiarygodności ww. dowodom, mając na uwadze, że ekspertyzy te zostały sporządzone na zlecenie odwołującego, co wynikało z ich treści. Ekspertyzy te nie posiadały statusu opinii niezależnego od stron biegłego powołanego przez izbę w toku postępowania. Ponadto w znacznej części okazały się sprzeczne z kategorycznymi ustaleniami poczynionymi przez niezależnego biegłego powołanego przez izbę.
Stosownie do art. 553 ustawy Pzp, o oddaleniu odwołania lub jego uwzględnieniu Izba orzeka w wyroku. W pozostałych przypadkach Izba wydaje postanowienie. Orzeczenia Izby, o których mowa w pkt 2 i 3 sentencji, miały charakter merytoryczny, gdyż odnosiły się do częściowego uwzględnienia i częściowego oddalenia odwołania. Z kolei orzeczenia Izby zawarte w pkt 1, 4-6 sentencji miały charakter formalny, gdyż dotyczyły odpowiednio umorzenia części postępowania odwoławczego i kosztów postępowania, a zatem były postanowieniami. O tym, że orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Izby jest postanowieniem przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z 8 grudnia 2005 r. III CZP 109/05 (OSN 2006/11/182). Z powołanego przepisu art. 553 ust. 1 ustawy Pzp wynika zakaz wydawania przez Izbę orzeczenia o charakterze merytorycznym w innej formie aniżeli wyrok. Z uwagi zatem na zbieg w jednym orzeczeniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym (pkt 2, 3 sentencji) i formalnym (pkt 1, 4-6 sentencji), całe orzeczenie musiało przybrać postać wyroku.
Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, Krajowa Izba Odwoławcza uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. W analizowanej sprawie stwierdzone naruszenia art. 18 ust. 3 oraz art. 239 ustawy Pzp mogą mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż zamawiający z naruszeniem ww. przepisów zaniechał czynności odtajnienia dokumentów złożonych przez przystępującego a także przyznał odwołującemu zbyt małą liczbę punktów. Po odtajnieniu ww. dokumentów i przyznaniu odwołującemu brakujących punktów wynik postępowania może ulec zmianie.
W świetle art. 554 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, uwzględniając odwołanie, Izba może jeżeli umowa nie została zawarta:
a) nakazać wykonanie lub powtórzenie czynności zamawiającego albo
b) nakazać unieważnienie czynności zamawiającego, albo
c) nakazać zmianę projektowanego postanowienia umowy albo jego usunięcie, jeżeli jest niezgodne z przepisami ustawy.
Na ww. podstawie Izba nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym uznanie za bezskuteczne zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstwa informacji znajdujących się w wykazie osób i próbce modyfikacji złożonej przez wykonawcę Sygnity S.A. w Warszawie, oraz przyznanie próbce wykonawcy Transition Technologies PSC S.A. w Łodzi dodatkowych pkt w ramach oceny próbki modyfikacji i w konsekwencji dodatkowych pkt w pozacenowym kryterium oceny ofert pn. „Kryterium techniczno-jakościowe próbki”.
Wobec powyższego, na podstawie art. 554 ust. 1 pkt 1 i art. 554 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, orzeczono jak w pkt 2 sentencji.
Odnośnie zarzutów i żądań, których Izba nie podzieliła, na podstawie art. 554 ust. 2 ustawy Pzp, orzeczono jak w pkt 3 sentencji. Stosownie do przywoływanego przepisu, w przypadku uwzględnienia odwołania w części, w sentencji wyroku Izba wskazuje, które zarzuty uznała za uzasadnione, a które za nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei w świetle art. 575 ustawy Pzp, strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów postępowania odwoławczego stosownie do wyników postępowania odwoławczego oznacza, że „obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego, zasada odpowiedzialności za wynik procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę „przegrywającą” sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” Jarosław Jerzykowski, Komentarz do art.192 ustawy - Prawo zamówień publicznych, w: Dzierżanowski W., Jerzykowski J., Stachowiak M. Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2014, wydanie VI.
Na koszty postępowania składał się wpis od odwołania uiszczony przez odwołującego w kwocie 15.000 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika odwołującego w kwocie 3.600 zł, ustalone na podstawie rachunku złożonego do akt sprawy (łącznie 18.600 zł) oraz wynagrodzenie biegłego w kwocie 10 908 zł 01 gr, ustalone na podstawie rachunku złożonego do akt sprawy.
Odwołanie w zakresie zarzutu nr 2.2. toczyło się w wyniku wniesienia sprzeciwu przez przystępującego wobec uwzględnienia przez zamawiającego zarzutów odwołania w tym zakresie. Odwołanie w zakresie zarzutu nr 2.2. w całości okazało się zasadne. Odpowiedzialność za wynik postępowania w tym zakresie ponosił zatem wnoszący sprzeciw.
Odwołanie w zakresie zarzutu nr 2.1. odwołania okazało się zasadne w połowie i chybione w pozostałym zakresie. Odpowiedzialność za wynik postępowania w tym zakresie ponosili zatem po połowie zamawiający i odwołujący.
Odwołujący poniósł dotychczas koszty postępowania odwoławczego w wysokości 15.000 zł tytułem wpisu od odwołania i 3.600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika (łącznie 18.600 zł).
Z zarzutem nr 2.2. odwołania związana była połowa kosztów postępowania odwoławczego poniesionych przez odwołującego to jest 9.300 zł (18.600 x 1/2). Ponieważ odwołanie w zakresie zarzutu nr 2.2. okazało się zasadne w całości izba zasądziła od wnoszącego sprzeciw na rzecz odwołującego kwotę 9.300 stanowiącą połowę kosztów postępowania odwoławczego poniesionych przez odwołującego.
Z zarzutem nr 2.1. odwołania związana były połowa kosztów postępowania odwoławczego poniesionych przez odwołującego to jest 9.300 zł (18.600 zł x 1/2) oraz koszty poniesione tymczasowo przez Urząd Zamówień Publicznych z tytułu wynagrodzenia biegłego w kwocie 10 908 zł 01 gr. Ponieważ odwołanie w zakresie zarzutu nr 2.1. okazało się zasadne jedynie w połowie izba zasądziła od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 4.650 zł stanowiącą połowę kosztów postępowania odwoławczego poniesionych przez odwołującego z tytułu zarzutu nr 2.1. odwołania (9.300 x 1/2). Ponieważ koszty z tytułu wynagrodzenia biegłego w kwocie 10 908 zł 01 gr. poniósł tymczasowo Urząd Zamówień Publicznych izba nakazała zamawiającemu i odwołującemu wpłatę na rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych połowy ww. kwoty.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 oraz art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 5 w zw. z § 9 ust. 3 w zw. z § 7 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 2 lit. b i c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodniczący: ………………….…