Sygn. akt: KIO 1440/25
WYROK
Warszawa, 30 kwietnia 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodnicząca:Anna Chudzik
Protokolant: Rafał Komoń
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 14 kwietnia 2025 r. przez wykonawcę INARE Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie,
w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Miasto Nowy Targ,
uczestnik po stronie Zamawiającego: SB Complex Sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie,
orzeka:
1.Oddala odwołanie;
2.Kosztami postępowania obciąża wykonawcę INARE Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2.zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Zamawiającego.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………
Sygn. akt: KIO 1440/25
Uzasadnienie
Zamawiający – Gmina Miasto Nowy Targ – prowadzi w trybie podstawowym postępowanie o udzielenie zamówienia pn. Budowa sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej Nr 11 w Nowym Targu. Wartość zamówienia jest mniejsza niż progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem 2025/BZP 00096257.
Wykonawca INARE Sp. z o.o. wniósł 14 kwietnia 2025 r. odwołanie wobec czynności poprawienia w jego ofercie oczywistej omyłki rachunkowej, co dało skutek zmiany zaoferowanej ceny z kwoty 14.627.452,28 zł na kwotę 17.368.200,00 zł. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów:
1)art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące zmianą treści oferty Odwołującego na skutek błędnego ustalenia przez Zamawiającego, że oferta dotknięta jest oczywistą omyłką rachunkową;
2)art. 223 ust. 1 w zw. z art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy oferta Odwołującego dotknięta była inną omyłką polegającą na błędnym wpisaniu kwoty pieniężnej w jednej pozycji w tabeli cenowej oferty (poz. Nr 4), co Zamawiający powinien był rozpoznać w kontekście dwukrotnego oświadczenia, że cena ofertowa wynosi 14.627.452,28 zł i w tym zakresie skierować do Odwołującego wezwanie do udzielenia wyjaśnień, a w przypadku ich uzyskania poprawić tę omyłkę w treści oferty.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu:
unieważnienia czynności poprawienia oferty Odwołującego wskutek błędnego zidentyfikowania oczywistej omyłki rachunkowej w jej treści;
skierowania do Odwołującego wezwania do wyjaśnienia treści oferty w odniesieniu do niezgodności sumy cen cząstkowych podanych w tabeli cenowej z całkowitą ceną oferty poprawienia treści oferty w odniesieniu do poz. 4 tabeli cenowej na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zgodnie z punktem XXI SWZ:
1. Cena podana w ofercie powinna zawierać wszystkie koszty związane z realizacją przedmiotu zamówienia, uwzględniając wszystkie pozycje ujęte w przedmiarze robót i specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót, a niezbędne do zrealizowania przedmiotu zamówienia stanowiącymi załącznik do specyfikacji. W cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru
(usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług.
(…)
3. Podana cena jest obowiązująca w całym okresie ważności oferty, pozostaje stała przez cały okres realizacji zamówienia i nie będzie podlegać waloryzacji z wyjątkiem ustawowej zmiany stawki podatku od towarów i usług.
4.Wszystkie wartości cenowe w ramach przetargu będą określone w złotych polskich (zł), a wszystkie płatności będą realizowane wyłącznie w złotych polskich.
5. Cena ofertowa winna być podana cyfrowo i słownie. W razie rozbieżności przyjmuję się kwotę podaną słownie.
W § 5 Projektowanych postanowień umowy (załącznik nr 2 do SWZ) Zamawiający określił następujące postanowienia dotyczące wynagrodzenia wykonawcy:
1. Strony ustalają, że obowiązującą ich formą wynagrodzenia zgodnie ze specyfikacją warunków zamówienia oraz wybraną w trybie podstawowym zgodnie z art 275 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych ofertą wykonawcy jest wynagrodzenie ryczałtowe.
2. Wynagrodzenie wyraża się kwotą ryczałtową w wysokości ....................................... zł (słownie ..................................................................), w tym obowiązujący podatek VAT
3. Określona w ust. 2 kwota wynagrodzenia ryczałtowego stanowi zapłatę za kompletne wykonanie przedmiotu umowy w sposób zapewniający oczekiwany rezultat zgodnie z przedłożoną dokumentacją projektową.
4. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2 obejmuje wszystkie koszty związane z realizacją przedmiotu umowy.
5. Wynagrodzenie będzie płatne według harmonogramu rzeczowo-finansowego, który jest załącznikiem do umowy.
We wzorze formularza oferty (załącznik nr 1 do SWZ) Zamawiający wymagał podania następujących informacji dotyczących oferowanej ceny:
1. Oferuję wykonanie robót będących przedmiotem zamówienia za cenę ryczałtową brutto w wysokości: ............................ zł (słownie ............................................) w tym obowiązujący podatek VAT.
w tym:
Budowa sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej nr 11 w Nowym Targu | |||
Lp. |
Rodzaj prac |
Cena netto |
Cena brutto |
1 |
Stan zero |
|
|
2 |
Stan surowy |
|
|
3 |
Wykończenie zewnętrzne |
|
|
4 |
Wykończenie wewnętrzne |
|
|
5 |
Zagospodarowanie terenu |
|
|
6 |
Instalacje elektryczne i teletechniczne |
|
|
7 |
Instalacje zewnętrzne |
|
|
8 |
Wewnętrzna instalacja wod-kan i hydr. |
|
|
9 |
Wewnętrzna instalacja c. o. |
|
|
10 |
Węzeł cieplny |
|
|
11 |
Wentylacja mechaniczna |
|
|
|
Razem poz. 1-11 |
|
|
Zgodnie z punktem II.4 SWZ:
2) wykonawca przed podpisaniem umowy przedstawi zamawiającemu do akceptacji harmonogram rzeczowo-finansowy sporządzony według pozycji tabeli elementów scalonych,
3) harmonogram rzeczowo-finansowy winien uwzględniać następujący podział środków przeznaczonych na realizację inwestycji: 2025 rok – 40%, 2026 rok – 60%,
4) wynagrodzenie wykonawcy będzie płatne w oparciu o harmonogram rzeczowo-finansowy, poprzez faktury częściowe wystawione na podstawie protokołów częściowych.
Odwołujący wypełnił formularz ofertowy w następujący sposób:
Oferuję wykonanie robót będących przedmiotem zamówienia za cenę ryczałtową brutto w wysokości: 14 627 452,28 zł (słownie: czternaście milionów sześćset dwadzieścia siedem tysięcy czterysta pięćdziesiąt dwa złote 28/100) w tym obowiązujący podatek VAT. w tym:
Budowa sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej nr 11 w Nowym Targu | |||
l.p. |
Rodzaj prac |
Cena netto |
Cena brutto |
1 |
Stan zero |
1 066 791,45 |
1 312 153,49 |
2 |
Stan surowy |
2 945 146,27 |
3 622 529,92 |
3 |
Wykończenie zewnętrzne |
2 228 250,27 |
2 740 747,83 |
4 |
Wykończenie wewnętrzne |
3 307 414,60 |
4 068 119,96 |
5 |
Zagospodarowanie terenu |
1 386 738,01 |
1 705 687,75 |
6 |
Instalacje elektryczne i teletechniczne |
1 205 992,29 |
1 483 370,52 |
7 |
Instalacje zewnętrzne |
341 000,00 |
419 430,00 |
8 |
Wewnętrzna instalacja wod-kan i hydr. |
394 974,00 |
485 818,02 |
9 |
Wewnętrzna instalacja c. o. |
548 575,00 |
674 747,25 |
10 |
Węzeł cieplny |
165 345,00 |
203 374,35 |
11 |
Wentylacja mechaniczna |
530 261,00 |
652 221,03 |
|
Razem poz. 1-11 |
11 892 237,63 |
14 627 452,28 |
Pismem z 8 kwietnia 2025 r. Zamawiający poinformował o poprawieniu w ofercie Odwołującego – na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp – oczywistych omyłek rachunkowych wynikających z błędnie przeprowadzonego działania arytmetycznego, tj. błędnie zsumowanie wartości za poszczególne zakresy robót w kolumnie „Cena brutto” jest 14 627 452,28 zł brutto, a powinno być 17 368 200 zł brutto. Zamawiający wskazał: (…) W sumowaniu nie została ujęta pozycja nr 3 wykończenie zewnętrzne w kwocie 2 740 747,83 zł brutto. Uwzględniając konsekwencje rachunkowe dokonanej poprawy cena oferty po poprawie została zwiększona 0 2 740 747,83 zł brutto i wynosi 17 368 200,00 zł brutto.
Pismem z 10 kwietnia 2025 r. Odwołujący poinformował Zamawiającego, że cena jego oferty to 14.627.452,28 zł, wskazując m.in.: Omyłkowo, przy przenoszeniu kwot z kosztorysu, w którym wycenialiśmy łącznie wykończenie, nie rozbiliśmy pozycji kwoty 4.068.119,96 zł brutto szacowanej przez nas na dwie pozycje: „3. Wykończenie zewnętrzne” oraz „4. Wykończenie wewnętrzne” Prawidłowo pozycje te powinny zawierać kwoty odpowiednio: pozycja 3. 2.740.747,83 zł brutto, a pozycja 4. 1.327.372,13 zł brutto, zaś łącznie 4.068.119,96 zł brutto. Przy czym, podkreślamy, że przedmiotowe wyjaśnienia nie stanowią zmiany treści oferty, ale wyjaśnienie omyłki rachunkowej polegającej na niezamierzonym błędnym zsumowaniu dwóch pozycji 3. i 4. Tabeli. Pozycje tabeli przenoszono „ręcznie” wskazując globalną cenę w sposób zgodny z szacunkiem Wykonawcy, tj. w wysokości 14.627.452,28 zł brutto. W odpowiedzi na powyższe pismo Zamawiający poinformował o podtrzymaniu swojego stanowiska, wskazując m.in., że omyłka, na jaka wskazał wykonawca, nie ma charakteru oczywistego.
Izba zważyła, co następuje:
Zgodnie z art. 223 ust. 2 ustawy Pzp: Zamawiający poprawia w ofercie: (…) 2) oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek, 3) inne omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty – niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona.
Art. 223 ust. 1 ustawy Pzp stanowi: W toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i , dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.
W ocenie Izby Zamawiający nie naruszył wskazanych wyżej przepisów ustawy.
Zamawiający prawidłowo ustalił, że w ofercie Odwołującego zaistniała niezgodność między wartością wskazaną jako cena całkowita oferty a sumą wartości poszczególnych elementów robót. Jako cena ryczałtowa brutto oferty została wskazana kwota 14 627 452,28 zł, podczas gdy suma wartości cząstkowych wyszczególnionych w tabeli wynosi 17.368.200,01 zł. Niezgodność ta dotyczy informacji wymaganych w formularzu oferty i stanowiących jej treść, zatem oferta w takim kształcie nie mogła być zaakceptowana jako prawidłowa, a jedynym sposobem usunięcia tego błędu było poprawienie oczywistej omyłki rachunkowej na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp. Bez dokonania tej korekty ofertę należałoby uznać za obarczoną błędem w obliczeniu ceny i w związku z tym podlegającą odrzuceniu.
Za niezasadną należy uznać argumentację Odwołującego, jakoby zaistniała w ofercie rozbieżność nie mogła być skorygowana w taki sposób, w jaki zrobił to Zamawiający, ze względu na ryczałtowy charakter ceny oraz na fakt, że tabela w formularzu nie stanowi kosztorysu ofertowego. Nie jest tak, że omyłki rachunkowe mogą być popełnione w ofercie jedynie w przypadku, gdy cena ofertowa ma charakter kosztorysowy. Skoro Zamawiający wyraźnie wymagał zawarcia w jednym oświadczeniu wykonawcy informacji zarówno o cenie całkowitej, jak i o kwotach cząstkowych, to nie ma wątpliwości, że informacje te muszą być spójne. Nie można też uznać, że mimo żądania wypełnienia tabeli, informacje w niej przedstawione są pozbawione znaczenia, jako mająca charakter jedynie informacyjny. Tezie tej przeczy zresztą stanowisko samego Odwołującego, który domagał się w odwołaniu poprawienia innej omyłki polegającej na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, przyznając tym samym, że błąd występujący – zdaniem Odwołującego – w kwotach wskazanych w tabeli, ma charakter niezgodności treści oferty z SWZ.
Wbrew twierdzeniom Odwołującego popełniony w formularzu ofertowym błąd miał charakter oczywisty, możliwy do ustalenia poprzez wykonanie prostego działania matematycznego – zsumowania wartości wyszczególnionych w tabeli, które to działanie może dać tylko jeden prawidłowy wynik. O braku oczywistości popełnionej omyłki nie świadczy to, że cena oferty po poprawieniu istotnie różni się od wartości przed dokonaniem poprawienia. Oczywistość, o której mowa w art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp, nie wyraża się bowiem w nieznacznym wpływie na cenę oferty, ale w braku wątpliwości co do prawidłowego wyniku działań matematycznych.
Bez znaczenia dla oceny przedmiotowej sprawy pozostaje powoływane przez Odwołującego postanowienie punktu XXI ppkt 5 SWZ, zgodnie z którym cena ofertowa winna być podana cyfrowo i słownie, a w razie rozbieżności przyjmuję się kwotę podaną słownie. Postanowienie to rozstrzyga, którą wartość uznaje się za prawidłową w przypadku niezgodności między ceną wyrażoną liczbowo i słownie, odnosi się więc do innej sytuacji niż zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Nie może być ono intepretowane w ten sposób, że niezależnie od tego, w którym elemencie oferty został popełniony błąd, znaczenie ma wyłącznie wartość podana słownie.
W ocenie Izby nie ma wątpliwości, że wnioskowany przez Odwołującego sposób poprawienia jego oferty, tj. poprawienie tzw. innej omyłki na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp po uprzednim wezwaniu wykonawcy do wyjaśnienia treści oferty, jest niedopuszczalny. Oferta nie zawiera żadnych informacji, z których można by powziąć wiedzę lub choćby pośrednio wyinterpretować, że w poz. 4 tabeli cenowej należało wpisać inną, podawaną obecnie przez Odwołującego kwotę. Nie wynika to też z żadnych innych dokumentów przedstawionych z ofertą. Oparcie się w tym zakresie na wyjaśnieniach treści oferty nie było dopuszczalne, gdyż prowadziłoby do nadania oświadczeniu woli innej treści, co w świetle art. 223 ust. 1 ustawy Pzp jest niedopuszczalne. Poprzedzenie poprawienia innej omyłki wyjaśnieniem treści oferty może być uznane za dopuszczalne, jeżeli służy zamawiającemu jedynie do upewnienia się co do rzeczywistej treści oferty i wyeliminowaniu wątpliwości w zakresie interpretacji przedstawionych w ofercie informacji. Wyjaśnienia nie mogą natomiast prowadzić do przedstawiania zupełnie nowej treści, która podlegałaby wprowadzeniu do oferty.
Zauważenia wymaga również, że uznanie stanowiska Odwołującego za prawidłowe mogłoby prowadzić do naruszenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Pozwalałoby to bowiem na przyznanie wykonawcy możliwości wskazywania po otwarciu ofert, w zależności od tego jak ułożyłby się ranking ofert, którą cenę – czy podaną jako całkowita czy wynikającą z sumy poszczególnych pozycji – Zamawiający powinien uznać za prawidłową.
Wobec niestwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy, odwołanie podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp oraz § 5 pkt 1 oraz § 7 ust. 1 pkt 1 , stosownie do wyniku postępowania obciążając kosztami Odwołującego.
Przewodnicząca:……………………