KIO 1313/25

Sygn. akt: KIO 1313/25

WYROK

Warszawa, dnia 30.04.2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca: Agata Mikołajczyk

   

Protokolant: Mikołaj Kraska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 7 kwietnia 2025 r. przez Odwołującego: Strabag Infrastruktura Południe Sp. z o.o. z/s we Wrocławiu (ul. Wyścigowa 58, 53­012 Wrocław) w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego: Powiatowy Zarząd Dróg w Nowym Targu (ul. Szpitalna 14, 34­400 Nowy Targ),

- Uczestnik po stronie Zamawiającego: S.C. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: S.C. Przedsiębiorstwo Budowlane „ESBUD” z/s w Ochotnicy Dolnej (34-452 Ochotnica Dolna, os. Kapłony 232a)

orzeka:

1.Oddala odwołanie;

2.Kosztami postępowania odwoławczego obciąża Odwołującego: Strabag Infrastruktura Południe Sp. z o.o. z/s we Wrocławiu (ul. Wyścigowa 58, 53­012 Wrocław) i:

2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10.000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 337 zł 17 gr (słownie: trzysta trzydzieści siedem złotych siedemnaście groszy) tytułem kosztów dojazdu Zamawiającego na posiedzenie i rozprawę;

2.2.zasądza od Odwołującego na rzecz Zamawiającego: Powiatowy Zarząd Dróg w Nowym Targu (ul. Szpitalna 14, 34­400 Nowy Targ) kwotę 337 zł 17 gr (słownie: trzysta trzydzieści siedem złotych siedemnaście groszy) tytułem kosztów dojazdu Zamawiającego na posiedzenie i rozprawę.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

……………………………..

Sygn. akt: KIO 1313/25

Uzasadnienie

Odwołanie zostało wniesione do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 7 kwietnia
‎2025 r. przez wykonawcę Strabag Infrastruktura Południe Sp. z o.o. z/s we Wrocławiu (Odwołujący) w postępowaniu prowadzonym w trybie podstawowym na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320), [ustawa Pzp lub Pzp lub Ustawa PZP] przez Zamawiającego: Powiatowy Zarząd Dróg w Nowym Targu. Przedmiotem zamówienia publicznego „pn. „Pieniński Pas Skałkowy - transgraniczne wyzwanie” (postępowanie nr PZD-ZP.261.4.2025). Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w BZP: 24.02.2025 r., nr 2025/BZP 00117675/01.

Odwołujący podał, że wnosi odwołanie: (...) na następujące zaniechania i czynności Zamawiającego (...):

1.zaniechanie odrzucenia oferty S.C. Przedsiębiorstwo Budowlane ESBUD (dalej jako „ESBUD” lub „Wykonawca”), w sytuacji gdy: ESBUD wezwany do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie przedstawił jakichkolwiek dowodów w zakresie:

•zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

•zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie,

•jak również nie wyjaśnił oraz nie przedstawił jakichkolwiek dowodów w zakresie:

•pozostałych kosztów (materiałów, pracy sprzętu, kosztów pośrednie etc. zysku) składających się na wartość netto z kosztorysu,

pomimo tego, że został do tego wezwany przez Zamawiającego, a w konsekwencji ESBUD nie udowodnił, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska i nie wywiązał się z ciężaru obalenia domniemania rażąco niskiej ceny,

2. zaniechanie odrzucenia oferty ESBUD, w sytuacji gdy istotna część składowa ceny (poz. 4.1 . 1.2; poz. 4.2.1.2; poz. 4.2.3.2; poz. 4.3.1.2; poz. 4.3.3.2; poz. 4.4.1.2 ; poz. 4.4.3.2; poz. 4.5.1.2; poz. 9.1.2; poz. 9.2.5; poz. 9.3.2; 9.4.5; poz. 9.5.2; poz. 9.6.1.2; poz. 9.6.2.5; poz. 9.6.3.2 Tabeli elementów rozliczeniowych) zaoferowana przez tego Wykonawcę jest rażąco niska;

3.dokonanie niedostatecznego badania i oceny oferty ESBUD w zakresie ceny ofertowej;

4.dokonanie wyboru oferty złożonej przez ESBUD jako najkorzystniejszej w Postępowaniu pomimo, że powinna ona zostać odrzucona.

Odwołujący zarzuca Zamawiającemu naruszenie:

1. art. 226 ust. 1 pkt 8) pzp w zw. z art. 224 ust. 1 pzp, art. 224 ust. 2 pkt 1) pzp i art. 224 ust. 4 - 6 pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty ESBUD, pomimo tego, że złożone przez ESBUD wyjaśnienia z 19.03.2025 r. nie uzasadniają i nie udowadniają podanej w ofercie ceny, a w szczególności ESBUD nie poparł ich żadnymi dowodami, w zakresie:

zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

b)zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie,

pomimo wezwania Zamawiającego w ww. zakresie, w konsekwencji czego ESBUD nie wywiązał się ze spoczywającego na nim ciężaru dowiedzenia, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny,

2.art. 226 ust. 1 pkt 8) pzp w zw. z art. 224 ust. 1 pzp, art. 224 ust. 2 pkt 1) pzp i art. 224 ust. 4 - 6 pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty ESBUD, pomimo tego, że złożone przez ESBUD wyjaśnienia z 19.03.2025 r. były ogólnikowe i lapidarne oraz wewnętrznie sprzeczne, nie uzasadniają one i nie udowadniają całej podanej w ofercie ceny, w szczególności ESBUD nie wyjaśnił w żaden sposób skalkulowania (wyceny) oferty w zakresie:

c)pozostałych kosztów (materiałów, pracy sprzętu, kosztów pośrednie etc. zysk) składających się na wartość netto z kosztorysu, nie przedstawił nawet rozbicia ww. kosztów na koszty związane z zakupem materiałów, pracą sprzętu, kosztami pośrednimi, nie jest wyjaśnił również, jaka wartość (koszt) sprzętu, materiałów i pozostałych kosztów została uwzględniona w poszczególnych pozycjach kosztorysowych, ani tym bardziej nie poparł tych wyjaśnień żadnymi dowodami, pomimo wezwania Zamawiającego w ww. zakresie, w konsekwencji czego ESBUD nie wywiązał się ze spoczywającego na nim ciężaru dowiedzenia, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny;

3.art. 226 ust. 1 pkt 8) pzp w zw. z art. 224 ust. 6 oraz art. 224 ust. 1 i 2 pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty ESBUD, pomimo że oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w zakresie jej istotnej części składowej, tj. pozycji nr 4.1.1.2; pozycji nr 4.2.1.2; pozycji nr 4.2.3.2; pozycji nr 4.3.1.2; pozycji nr 4.3.3.2; pozycji nr. 4.4.1.2 ; pozycji nr. 4.4.3.2; pozycji nr 4.5.1.2; pozycji nr 9.1.2; pozycji nr. 9.2.5; pozycji nr 9.3.2; 9.4.5; pozycji nr 9.5.2; pozycji nr 9.6.1.2; pozycji nr 9.6.2.5; pozycji nr 9.6.3.2 Tabeli elementów rozliczeniowych i w konsekwencji powyższych zarzutów

4.art. 239 ust. 1 pzp poprzez wybór jako najkorzystniejszej w Postępowaniu oferty złożonej przez ESBUD w sytuacji, gdy dokonany wybór stanowi konsekwencję nieuzasadnionego braku odrzucenia oferty tego wykonawcy.

Żądania:

W oparciu o przedstawione wyżej zarzuty, wnoszę o rozpatrzenie i uwzględnienie odwołania oraz nakazanie Zamawiającemu dokonania następujących czynności:

1)unieważnienie czynności wyboru oferty złożonej przez ESBUD, jako oferty najkorzystniejszej,

2)uznanie, że oferta ESBUD zawiera rażąco niska cenę,

3)odrzucenie oferty ESBUD,

4)powtórzenie czynności badania i oceny ofert wykonawców biorących udział w Postępowaniu z pominięciem oferty złożonej przez ESBUD,

5)dokonania wyboru oferty STRABAG jako najkorzystniejszej w Postępowaniu. Inne wnioski:

Niezależnie od powyższego wnoszę o:

6)dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów załączonych do odwołania oraz przedstawionych na rozprawie;

7)dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach Postępowania, na które powołano się w uzasadnieniu odwołania;

8)zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego zwrotu kosztów postępowania obejmujących wpis od odwołania, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wykonawca podał: (...) Odwołujący posiada interes w rozumieniu art. 505 ust. 1 pzp w złożeniu odwołania. Odwołujący to podmiot profesjonalnie działający na rynku budowlanym. Odwołujący jest wykonawcą biorącym udział w Postępowaniu, a złożona przez niego oferta została sklasyfikowana na drugim miejscu w rankingu złożonych ofert. W ocenie STRABAG złożona przez ESBUD oferta za wykonanie przedmiotu zamówienia powinna podlegać odrzuceniu, gdyż zawiera ona rażąco niską cenę za wykonanie przedmiotu zamówienia, a wybrany Wykonawca wezwany do wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie udźwignął ciężaru dowodu i nie wykazał, że cena jego oferty nie jest rażąco niska. Prawidłowa ocena ofert powinna prowadzić zatem do odrzucenia oferty złożonej przez ESBUD, sklasyfikowanej przed ofertą Odwołującego, w rezultacie czego, oferta Odwołującego powinna O zostać sklasyfikowana na pierwszym miejscu. W wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy pzp, interes Odwołującego w uzyskaniu zamówienia doznał uszczerbku. W przypadku prawidłowego działania Zamawiającego i odrzucenia oferty ESBUD, za najkorzystniejszą zostałaby uznana oferta Odwołującego. Wskutek naruszenia wskazanych przepisów pzp przez Zamawiającego, Odwołujący pozbawiony został możliwości wykonania zamówienia, pomimo że złożona przez niego oferta nie podlega odrzuceniu i jest najkorzystniejsza w przedmiotowym Postępowaniu. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że objęte odwołaniem czynności Zamawiającego prowadzą do poniesienia szkody przez Odwołującego, polegającej na uniemożliwieniu Odwołującemu, w sposób niezgodny z prawem, uzyskania zamówienia.

W uzasadnieniu stanowiska podał:

l . Informacje ogólne — zwięzły opis stanu faktycznego.

1 . Powiatowy Zarząd Dróg w Nowym Targu prowadzi postępowanie w trybie podstawowym, bez przeprowadzania negocjacji, którego przedmiotem są roboty budowlane pod nazwą: „Pieniński Pas Skałkowy - transgraniczne wyzwanie'"'.

2. Zgodnie z Rozdziałem V SWZ przedmiotem zamówienia jest rozbudowa drogi powiatowej nr 1638 Krośnica — Sromowce Niżne w miejscowości Sromowce Nizne w km od ok. 10+244,2 do km ok. 11+197,32. W zakres robót wchodzi:

1)budowa nakładki nawierzchni drogi w km 10+250,0 do km 11+189,7; 

2)budowa korytka muldowego szer. 30 cm strona lewa w km 10+907,5 do km

11+142,4;

3)budowa pobocza lewostronnego o szer. 0,4-1 m w km 10+250,0 do km 1 1 +189,7;

4)budowa pobocza prawostronnego o szer. 1,00 m w km 10+250,0 do km 10+259,8;

5)budowa pobocza bitumicznego prawostronnego szer. Min. 1,5 m w km 10+259,8 do km 11+197,0;

6)budowa kanalizacji deszczowej;

7)budowa ścieku przykrawężnikowego z dwóch rzędów kostki — w km od 10+259,8 do km 11+193,3 strona prawa; 8) przebudowa zjazdu lewostronnego wraz z przepustem w km 10+792,5;

9)budowa przepustów pod drogą;

10)budowa wylotów kanalizacji deszczowej;

1 1) przebudowa rowu lewostronnego w km 10+894,9 do km 10+985,0;

13)przebudowa przepustów pod drogą

14)przebudowa przepustu o konstrukcji ramowej (mały most)

15)budowa murów' oporowych prawostronnych;

16)nadbudowa narzutu kamiennego w km 10+284,1 do km 11+064,4;

17)rozbiórka istniejących elementów zagospodarowania tj.:

a)rozbiórka oraz frezowanie nawierzchni jezdni;

b)rozbiórka nawierzchni zjazdu;

c)rozbiórka przepustu pod drogą

18)wycinka drzew i krzewów.

3.Zakres robót • objętych zamówieniem opisany został w Projekcie budowlanym oraz Specyfikacjach technicznych w części odpowiadającej Przedmiarowi robót.

4.Zgodnie z pkt. 4-5 Rozdziału IX SWZ Zamawiający żądał wskazania w ofercie przez Wykonawcę części zamówienia, których wykonanie zamierza powierzyć podwykonawcom oraz podania nazw ewentualnych podwykonawców, jeśli są już znani. Brak wskazania przez Wykonawcę części zamówienia, której wykonanie zamierza powierzyć podwykonawcy był traktowany jako rezygnacja z podwykonawstwa i wykonanie zamówienia w całości osobiście.

5.Kryteriami oceny ofert było: cena — 60% oraz wydłużenie okresu gwarancji jakości w stosunku do minimalnego okresu gwarancji (3 lata) przewidzianego przez Zamawiającego — 40%.

6.Zgodnie z Rozdziałem XXVI SWZ „Sposób obliczania ceny”, za wykonanie całego przedmiotu zamówienia Zamawiający ustalił wynagrodzenie kosztorysowe. Cenę oferty należało wyliczyć w tabeli elementów rozliczeniowych (zawartej w formularzu oferty, stanowiącym załącznik do SWZ) jako sumę iloczynów oferowanej dla danej pozycji ceny jednostkowej netto oraz odpowiadającej tej pozycji przewidywanej ilości jednostek przedmiarowych i do tak obliczonej wartości należało doliczyć podatek VAT (jeśli występuje).

7.Zamawiający wyraźnie wskazał, że cena oferty musi obejmować wszystkie koszty i składniki związane z realizacją zamówienia (w tym podatek VAT), wynikające bezpośrednio z dokumentacji, o której mowa w SWZ oraz koszty wszelkich prac niezbędnych do zrealizowania przedmiotu zamówienia, a nie wymienionych wprost w dokumentach, których wykonanie jest konieczne dla prawidłowego i kompleksowego wykonania przedmiotu zamówienia oraz zgodnie z warunkami stawianymi prze Zamawiającego.

8.Wykonawca obliczając cenę oferty musiał uwzględnić wszystkie pozycje opisane w tabeli elementów rozliczeniowych oraz nie mógł samodzielnie wprowadzić żadnych zmian do tabeli elementów rozliczeniowych. Cenę za wykonanie przedmiotu zamówienia należało wyliczyć na podstawie przedmiaru, dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych, a także kalkulacji własnej.

9.W Rozdziale XXVII SWZ „Rażąco niska cena" wskazano, że:

1)Jeśli zaoferowana cena lub jej istotne części składowe wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, Zamawiający żąda od Wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub jej istotnych części składowych.

2)W przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie była niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pk 1 i 10 pzp, Zamawiający był zobowiązany zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1 powyżej, chyba że rozbieżność wynikała z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia.

3)Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1 musiały dotyczyć:

a)zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

b)zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.

4)Poza wyjaśnieniami, o których mowa w ust. 3) wyjaśnienia mogą dotyczyć w szczególności:

a)metody budowy;

b)wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, związanych z realizacją robót budowlanych;

c)oryginalności robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;

d)zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;

e)zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;

f)wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.

5)Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny spoczywa na Wykonawcy.

6)Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny.

10.Otwarcie ofert miało miejsce 13.03.2025 r. Wszyscy wykonawcy zadeklarowali ten sam okres gwarancji, najniższą cenę zaoferował ESBUD — 6.688.825,83 PLN.

11.W toku badania i oceny ofert Zamawiający ustalił, że oferta ESBUD jest niższa o ponad 30% od średniej arytmetycznej wszystkich ofert w Postępowaniu i 17.03.2025 r., na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1) pzp, wezwał ESBUD do złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny. Dokładna treść wezwania przedstawiała się następująco:

Dot.: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn.: Pieniński Pas Skałkowy -transgraniczne wyzwanie

l. Na podstawie art.224 ust. 1 ustawy z dnia Il września 2019 r. — Prawo zamówień publicznych

(tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz.1320) Zamawiający wzywa Wykonawcę — S.C. Przedsiębiorstwo Budowlane ESBUD (zwanego dalej „Wykonawcą”) do udzielenia wyjaśnień, tym złożenie dowodów, dotyczących wliczenia ceny w zakresie:

l) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztó%.v pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

2) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w któxym realizowane jest zamówienie.

2. Wyjaśnienia, o których mowa w pkt I muszą zawierać:

l) Wynagrodzenie brutto osób zaangażowanych w realizację zamówienia ze wskazaniem:

a)ilości etatów niezbędnych do realizacji całego zamówienia,

b)wysokości wynagrodzenia miesięcznego,

c)wartości netto ogółem.

2) Koszty związane z zatrudnieniem pracowników obciążające Wykonawcę jako pracodawcę (m.in. składki emerytalne, rentowe i wypadkowe obliczone zgodnie z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego) ze wskazaniem:

a)ilości etatów niezbędnych do realizacji całego zamówienia,

b)wysokości wynagrodzenia miesięcznego,

c)wartości netto ogółem.

3)Pozostałe koszty (materiały, praca sprzętu, koszty pośrednie, etc. zysk) składające się na wartość netto z kosztorysu.

4)Wartość netto obliczona jako suma pkt 1-3, która musi być równa wartości netto kosztorysu ofertowego, która wnosi 5 438 069,78 zł.

Rysunek 1 - printscreen wezwania z 17.03.2025 r. do ESBUD”

Dowód: Wezwanie z 17.03.2025 r. do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny (w aktach Postępowania)

12.Pismem z 19.03.2025 r. ESBUD złożył wyjaśnienia odnośnie do rażąco niskiej ceny, w którym oświadczył, że dołączył do nich również „kalkulację ceny oferty”, „zestawienie zatrudnionych pracowników budowlanych”, wyliczenie minimalnej kalkulacyjnej stawki wynagrodzenia w budownictwie dla robót budowlanych — montażowych w Polsce w 2025 roku, wykaz ważniejszych środków trwałych, certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji.

13.Następnie Zamawiający 02.04.2025 r. dokonał wyboru oferty ESBUD, jako najkorzystniejszej.

ESBUD nie wyjaśnił i nie udowodnił, że zaoferowana przez niego cena oferty nie jest rażąco niska.

II.1 . ESBUD nie złożył w sposób zgodny z treścią wezwania Zamawiającego oraz przepisami prawa wyjaśnień kosztów pracy oraz zgodności oferty z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, w szczególności nie przedstawił żadnych dowodów w tym zakresie. a tym samym nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny.

14.W świetle art. 224 ust. 5 pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. W myśl art. 224 ust. 6 pzp odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.

15. Tym samym obowiązkiem wykonawcy jest, aby w odpowiedzi na wezwanie wystosowane przez zamawiającego udzielił wyjaśnień dotyczących okoliczności, które wpłynęły na wysokość zaoferowanej ceny w taki sposób, aby na ich podstawie możliwe było jednoznaczne ustalenie, że cena oferty (odpowiednio koszt, istotna część składowa) nie jest ceną rażąco niską. Efektem składanych wyjaśnień ma być stworzenie podstaw do uznania przez zamawiającego, że podejrzenie dotyczące rażąco niskiej ceny oferty nie było uzasadnione.

16.Istotne znaczenie ma ustawowy obowiązek złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Obowiązek ten wynika wprost z art. 224 ust. 1 pzp, gdzie jednoznacznie wskazano, iż „zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych”, a potwierdzeniem istnienia powyższego obowiązku jest również art. 224 ust. 6 pzp, wskazujący na konieczność odrzucenia oferty „jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu”.

17.Zgodnie z orzecznictwem K10 , konieczność poparcia przedstawianych wyjaśnień dowodami ma kluczowe znaczenie dla ich oceny, ponieważ same wyjaśnienia rzadko kiedy mogą być uznane za w pełni obiektywne jako składane przez podmiot bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem. Wezwanie do wyjaśnienia ceny oferty co do zasady jest konsekwencją stwierdzenia faktu, że cena ta w sposób zauważalny odbiega od wartości zamówienia czy średniej arytmetycznej cen innych ofert. W odpowiedzi na takie wezwanie wykonawca zobowiązany jest zatem wyjaśnić w sposób szczegółowy i konkretny, że zaoferowana cena gwarantuje należytą realizację całego zamówienia, uwzględnia wszelkie niezbędne do tego elementy, jak również wykazać dlaczego był w stanie zaoferować cenę na takim, a nie innym poziomie, czyli poziomie odbiegającym od wartości zamówienia lub cen innych złożonych w postępowaniu ofert. Przy czym podkreślić trzeba, że nie jest wystarczające samo powołanie się na istnienie tego rodzaju okoliczności, lecz konieczne jest wykazanie w sposób mierzalny, jak wpływają one na obniżenie kosztów realizacji zamówienia, jakie mają przełożenie na poszczególne elementy składowe ceny. Tak złożone wyjaśnienia wykonawca zobowiązany jest poprzeć stosownymi dowodami potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje.

18.„Doniosłość wyjaśnień składanych przez wykonawcę opiera się przede wszystkim na tym, że na podstawie ich treści, nie zaś na podstawie wiedzy własnej, Zamawiający powinien dokonać oceny, czy oferta podlega odrzuceniu. Wobec tego niezwykle istotnym jest, aby składane przez wykonawcę wyjaśnienia nie miały charakteru ogólnego, bowiem ich celem jest przekonanie Zamawiającego, że podejrzenie dotyczące rażąco niskiej oferty wykonawcy było nieuzasadnione (...). Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że to obowiązkiem wykonawcy, wezwanego do złożenia, wyjaśnieńjest przedstawienie przekonujących wyjaśnień oraz dowodów na potwierdzenie tego, že cena jego oferty została ustalona w sposób rzetelny i gwarantuje realizację całego zakresu objętego zamówieniem. Kluczowym jest, że wyjaśnienia elementów mających wpływ na wysokość ceny muszą być konkretne, wyczerpujące i nie mogą pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości co do rzetelności kalkulacji ceny oferty"3.

19.Konieczność poparcia przedstawianych wyjaśnień dotyczących ceny oferty dowodami ma także kluczowe znaczenie dla ich oceny, ponieważ same wyjaśnienia rzadko kiedy mogą być uznane za w pełni obiektywne, gdyż — jak zauważa również KIO - składa je podmiot bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem. Z tego powodu wykonawca, aby uwiarygodnić składane w wyjaśnieniach deklaracje co do poziomu cen, czy też szczególnie korzystnych dla niego okoliczności, na które się powołuje, zobowiązany jest poprzeć je stosownymi dowodami, potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje4.

20.Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że wyjaśnienia rażąco niskiej ceny złożone przez ESBUD z uwagi na swą ogólnikowość oraz brak poparcia jakimikolwiek faktycznymi dowodami powinny nie obaliły domniemania rażąco niskiej ceny.

21 . Zamawiający, powołując się na art. 224 ust. 1 pzp, żądał wyjaśnienia, w tym złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia ceny oferty ESBUD w zakresie wskazanym w art. 224 ust. 3 pkt 4) i 6) pzp, tj.

a)zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

b)zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie,

a ponadto wyjaśnienia miały zawierać:

1)wynagrodzenie brutto osób zaangażowanych w realizacje zamówienia ze wskazaniem:

a)ilości etatów niezbędnych do realizacji całego zamówienia,

b)wysokości wynagrodzenia miesięcznego,

c)wartości netto ogółem.

2)koszty związane z zatrudnieniem pracowników obciążające Wykonawcę jako pracodawcę (m.in.) składki emerytalne, rentowe i wypadkowe obliczone, zgodnie z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego ze wskazaniem:

ilości etatów niezbędnych do realizacji całego zamówienia,

b)wysokości wynagrodzenia miesięcznego,

c)wartości netto ogółem.

3)Pozostałe koszty (materiały, praca sprzętu, koszty pośrednie etc. zysk) składające się na wartość netto z kosztorysu.

4)Wartość netto obliczona jako suma 1-3, która musiała być równa wartości netto kosztorysu ofertowego, który wynosił 5.438.069,78 zł.

22.STRABAG nie kwestionuje faktu złożenia przez ESBUD wyjaśnień. Uważa natomiast, że ESBUD nie udzielił w rzeczywistości prawidłowych wyjaśnień i ich nie udowodnił w odniesieniu do zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, choć był do tego bezwzględnie zobligowany biorąc pod uwagę treść wezwania, a także przepisu art. 224 ust. 4 pzp. Nie wyjaśnił także, ani nie udowodnił pozostałych koszty (materiałów, pracy sprzętu, kosztów pośrednich, zysku) składających się na wartość netto z kosztorysu.

23.W odniesieniu do czynników wskazanych w art. 224 ust. 3 pkt 4) pzp, ESBUD ograniczył się w istocie do oświadczenia, że „korzystny wpływ na wysokość ceny oferty ma zatrudnienie własnej kadry pracowniczej, która jest doświadczona i odpowiednio wykwalifikowana .)” oraz, że „wartość kosztów pracy przyjęta do ustalenia zaoferowanej cenyjest wyższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę." Wykonawca zadeklarował również, że „celem obliczenia ceny zawartej w ofercie uwzględnił osoby pracujące na podstawie umów o pracę, które będą brały bezpośrednio udział w realizacji zamówienia (12 pracowników) przyjmując poziom uzyskiwanego przez nich wynagrodzenia, który jest wyższy niž wynikający z przepisów ustawy tj. 5 006, 74 zł netto (6 860 zł brutto) miesięcznie” oraz, że „w cenie oferty przyjęta została cena robocizny o wyższej wartości niż minimalna kalkulacyjna stawka wynagrodzenia w budownictwie dla robót budowlano-montażowych w Polsce w 2025 r.” Wykonawca oświadczył także, że kalkulował koszty pracy w oparciu o jednostkowe nakłady rzeczowe zawarte w katalogach norm w kosztorysowaniu (m.in. KNR,KNNR) i łączne wynagrodzenie brutto osób zaangażowanych w realizację zamówienia wyniesie go 1 234 800 zł (wartość netto: 901 213,20 zł), co stanowi 22,71 % ceny ofertowej brutto.

24.Jakkolwiek Wykonawca oświadczył, że do wyjaśnień załącza zestawienie pracowników budowlanych przez niego zatrudnionych, to w udostępnionej przez Zamawiającego dokumentacji, takiego zestawienia brak. Z pewnością nie sposób bowiem potraktować za takie zestawienie poniższego wydruku:

Wykaz pracowników firmy ESBOD

[Kod

Rysunek 2 - printscreen z wyjaśnień Wykonawcy z 19.03.2025 r.

Dowód: Wyjaśnienia Wykonawcy z 19.03.2025 r. w zakresie rażąco niskiej ceny (w aktach Postępowania)

25.W konsekwencji ww. deklaracje Wykonawcy nie zostały w żaden sposób poparte jakimikolwiek dowodami potwierdzającymi, m.in.:

fakt zatrudniania na podstawie umowy o pracę ww. pracowników, ilość zatrudnianych na podstawie umowy o pracę pracowników,

prawidłowość założeń co do ilości osób, których zaangażowania będzie wymagać wykonanie przedmiotu umowy,

wysokość otrzymywanych przez nich wynagrodzeń czy faktycznie uiszczanych w związku z ich zatrudnianiem składek ubezpieczeniowych,

kalkulacje kosztów pracy w oparciu o jednostkowe nakłady rzeczowe zawarte w katalogach norm w kosztorysowaniu (m.in. KNR,KNNR).

26.ESBUD nie wskazał pracowników których zatrudnia, ani tych którzy zostaną skierowania do realizacji zamówienia, ani tym bardziej nie przedstawił stawek ich wynagrodzenia. ESBUD nie załączył dowodów w postaci kopii umów o pracę wobec czego Zamawiający nie mam żadnej możliwości weryfikacji twierdzeń Wykonawcy w tym zakresie. W konsekwencji nie można wykluczyć, że kwoty zawarte w umowach o pracę poszczególnych pracowników są niższe niż wymagane przepisami dotyczącymi minimalnego wynagrodzenia za pracę.

27.Do wyjaśnień w ww. zakresie ESBUD załączył jedynie wyliczenie minimalnej kalkulacyjnej stawki wynagrodzenia w budownictwie dla robót budowlano-montażowych w Polsce przygotowane przez Krajowy Związek Zawodowy „Budowlani”, który nie jest dowodem czegokolwiek, ani tym bardziej nie dowodzi prawidłowości kalkulacji wynagrodzeń i ich zgodności z przepisami, przyjętych w ofercie przez ESBUD.

28.Przytoczony fragment wyjaśnień nie ma zatem żadnego związku z czynnikami, o których mowa w art. 224 ust. 3 pkt 4) pzp. Trudno bowiem deklarację o korzystaniu z sił własnych i rzekomej ich ilości czy rzekomo otrzymywanej wysokości wynagrodzenia osób zatrudnionych na umowę o pracę uznać za wyczerpujące i zarazem przekonujące wyjaśnienia, które — co istotne - pozwalałby wyjaśnić Zamawiającemu jak ww. okoliczności rzekomego zatrudniania na podstawie umowy o pracę pozwoliły Wykonawcy poczynić oszczędności w przygotowanej ofercie i jakiego rzędu były to oszczędności, mając na uwadze tak znaczne odstępstwo pomiędzy zaoferowaną ceną przez ESBUD a pozostałymi oferentami.

29.Podobnie nieudowodnione i nieudzielające odpowiedzi na ww. pytania pozostają wyjaśnienia przez ESBUD ceny oferty pod kątem czynników wskazanych w art. 224 ust. 3 pkt 6) pzp. Wyjaśnienia sprowadzają się do następującej wypowiedzi: „przy obliczaniu ceny oferty przyjąłem, że miesięczny koszt związany z zatrudnianiem pracowników, obciążających mnie jako pracodawcę m.in. z tytułu składek emerytalnych, rentowych, wypadkowych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń pracowniczych, obliczonych zgodnie z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego wynosi 1 404,93 zł miesięcznie za pracownika, w tym składka emerytalna: 669,54 zł, składka - rentowa składka — na 445,90 FGśP zł, — składka 6,86 zł” wypadkowa oraz wskazał, — 114,56 że zł, „łączna składki wysokość na FP i FS związanych — 168,07 zł, z zatrudnianiem pracowników obciążających mnie jako pracodawcę (suma ww. składek) wyniesie 252.887,40 zł'.

30. Analogicznie, jak w przypadku wyjaśnień odnośnie czynników, o których mowa w art. 224 ust. 3) pkt. 4) pzp, taki w tym zakresie ESBUD nie przedstawił jakichkolwiek dowodów pozwalających Zamawiającemu zweryfikować czy faktycznie ww. wyjaśnienia ESBUD pozostają w zgodności z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego.

31 .Ww. wyjaśnień ESBUD w zakresie czynników, o których mowa w art. 224 ust. 3 pkt 6) nie sposób uznać, za odpowiadające wymaganiom wynikającym z wezwania Zamawiającego i przepisów prawnych.

II.2. ESBUD nie złożył w sposób zgodny z treścią wezwania Zamawiającego oraz przepisami prawa wyjaśnień kosztów pracy oraz zgodności oferty z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, w szczególności nie przedstawił żadnych dowodów w tym zakresie. a tym samym nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny.

32.Zauważyć również należy, że Zamawiający, oprócz wezwania do złożenia wyjaśnień w zakresie wskazanym w art. 224 ust. 3 pkt. 4) i 6) pzp, wskazał, że wyjaśnienia mają również zawierać „pozostałe koszty (materiały, praca sprzętu, koszty pośrednie etc. zysk) składające się na wartość netto z kosztorysu”. Powyższe wskazuje, że. ESBUD wył zobowiązany do wyjaśnienia i wykazania rynkowości całej ceny Oferty.

33.Przedstawione fragmenty wyjaśnień Wykonawcy, które — jak należy się domyślać mają stanowić odpowiedź w ww. zakresie — pozostają jeszcze bardziej lapidarne i całkowicie nieudowodnione niż te dotyczące art. 224 ust. 3 pkt. 4) i 6) pzp. Ograniczają się one bowiem do deklaracji, że:

a)Wykonawca będzie korzystał z własnych, zamortyzowanych zasobów sprzętowych, maszyn i urządzeń budowalnych, w tym wytwórni mas bitumicznych i betonu, co jego zdaniem pozwala zoptymalizować koszty i ograniczyć koszty robót w stosunku do skalkulowanych przez Zamawiającego czy innych oferentów,

b)pozostałe koszty (materiały, praca sprzętu, koszty pośrednie itp., zysk na poziomie 5%) zostały wyliczone przy ustalaniu ceny oferty na łączną kwotę 3.950.382,38 zł netto,

c)przy wykonywaniu wyceny robót budowlanych bazował na ofertach firm, z którymi współpracował już wcześniej, co rzekomo gwarantować ma mu uzyskanie korzystnych warunków handlowych i pozwana otrzymać konkurencyjne warunki handlowe na materiały budowlane niż kalkulowane na podstawie cen katalogowych oraz baz cenowych takich jak Sekocenbud.

34. W ocenie Odwołującego taki sposób wyjaśnień ceny ofertowej nie pozwala w żaden sposób zorientować się jak doszło do wyliczenia pozostałych kosztów tj. kosztów materiałów, pracy sprzętu, kosztów pośrednich, zysku - składających się na wartość netto z kosztorysu. W przygotowanych przez ESBUD wyjaśnieniach brak jest jakiegokolwiek odesłania do poszczególnych pozycji z kosztorysu ofertowego (Tabeli elementów rozliczeniowych). Tym samym w żaden sposób nie jest wyjaśnione, jaka wartość (koszt) sprzętu, materiałów i pozostałych kosztów została uwzględniona w poszczególnych pozycjach kosztorysowych

35.Wyjaśnienia ESBUD nie zawierają nawet próby rozbicia (ani tym bardziej wykazania) pozostałych kosztów na poszczególne kategorie (materiały, sprzęt, koszty pośrednie). ESBUD ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że koszty te wynoszą 3.950.382,38 zł netto, co — jak łatwo zauważyć - stanowi wynik dosyć prostej kalkulacji, wykonanej przez ESBUD polegającej na odjęciu od wartości netto oferty tj. 5.438.069,78 zł — kwoty podanej przez ESBUD jako wartość wynagrodzeń dla rzekomo zatrudnianych pracowników tj. 901 213,20 zł oraz kwoty podanej jako wartość deklarowanych składek ubezpieczeniowych tj. 252.887,40 zł. ESBUD nie przedstawił nawet jaką część kosztów stanowią koszty związane z materiałami (ani tym bardziej koszty jakich materiałów), jaką cześć koszty związane z pracą sprzętu, a jaką stanowią koszty pośrednie i co się na nie składa. Tym bardziej nie zostało wykazane, że te koszty są realne (rynkowe) i prawidłowo skalkulowane.

36.Ww. twierdzenia ESBUD nie pozwalają w żaden sposób na poczynienie przez Zamawiającego jakichkolwiek ustaleń i weryfikacji w zakresie uzyskanych dzięki tym zabiegom oszczędności. ESBUD nie przedstawił jakichkolwiek twierdzeń na temat tego jakie oszczędności rzekomo poczynił w związku z wykorzystaniem własnych maszyn czy urządzeń, czy też w wyniku rzekomej możliwości uzyskania korzystniejszych warunków handlowych na materiały budowlane niż kalkulowane na podstawie ogólnodostępnych, branżowych cen katalogowych i baz cenowych. Wykonawca na poparcie tego twierdzenia nie przedstawia żadnych dowodów. Nawet nie zadaje sobie trudu wskazania, o które materiały chodzi i kto jest ich dostawcą. Przytoczona powyżej wypowiedź ESBUD pozostaje enigmatyczną i całkowicie gołosłowną, a w dodatku sprzeczną z treścią złożonej przez niego oferty. ESBUD nie wskazał bowiem w niej, że będzie korzystał z podwykonawców (w tym dostawców), a tymczasem w wyjaśnieniach podnosi jakoby był w stanie uzyskać konkurencyjne warunki handlowe na materiały budowlane niż kalkulowane na bazie cen katalogowych, gdyż wykorzystuje efekt skali zamówień, co oznacza, że Wykonawca z takich dostawców zamierza korzystać, a co więcej powinien posiadać dowody na wykazania tych rzekomo bardziej konkurencyjnych cen.

Dodatkowo twierdzenia ESBUD o rzekomej przewadze cenowej nad pozostałymi oferentami, z uwagi na posiadanie własnego sprzętu czy wytwórni trudno uznać również za przekonywujące i wystarczające, w sytuacji, gdy również pozostali oferenci, w tym Odwołujący dysponują niejednokrotnie znacznie większym zapleczem sprzętowym czy urządzeniami niż Wykonawca. ESBUD nie przedstawił również ani jednej oferty czy umowy, z której by wynikało po jakich cenach faktycznie jest w stanie kupić materiały budowlane, ani tym bardziej, że 'są to ceny niższe niż wynikające z ww. baz czy też możliwe do uzyskania przez pozostałych oferentów. Tym samym Wykonawca nie wykazał również, że skalkulowane przez niego ceny materiałów są cenami rynkowymi, a nie rażąco niskimi.

38.Całkowicie enigmatyczne są również wartości związane z pracą sprzętu czy kosztami pośrednimi. Jakkolwiek Wykonawca przedstawił wykaz posiadanego sprzętu, to w żaden sposób nie wyjaśnił który konkretnie sprzęt zostanie skierowany do realizacji tego zamówienia, ani że jest to sprzęt wystarczający, nie wyjaśnił tez w jaki sposób konkretnie wpłynie to na cenę.

39.Tymczasem, jak wskazuje Izba w swoim orzecznictwie: „wyjaśnienia wykonawcy nie mogą stanowić jedynie formalnej odpowiedzi na wezwanie zamawiającego, zawierającej ogólne informacje o działalności wykonawcy lub deklaracje co do realizacji zamówienia za zaoferowaną cenę, niepoparte stosownymi dowodami. Wyjaśnienia wykonawcy muszą być na tyle konkretne i szczegółowe, aby na ich podstawie zamawiający był w stanie dowiedzieć się, jakie okoliczności właściwe wzywanemu do wyjaśnień wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty, w jaki sposób okoliczności te spowodowały obniżenie ceny i jakich oszczędności wykonawca mógł dzięki nim dokonać”. Przedstawione przez ESBUD wyjaśnienia mają co najwyżej charakter deklaracji, a nie wyjaśnienia faktycznej kalkulacji ceny oferty, z uwzględnieniem przepisów prawa pracy i zabezpieczenia społecznego czy pozostałych kosztów składających się na wartość wynagrodzenia netto. Na ich podstawie nie jest możliwe stwierdzenie, jak konkretnie wygląda wycena poszczególnych robót, ani tym bardziej nie można wywnioskować jak ww. elementy spowodowały tak znaczące (o ponad 30% w stosunku do wszystkich ofert) obniżenie ceny.

41. Niezależnie od przytoczonych powyżej argumentów, jak również treści wezwania Zamawiającego, w uznaniu Odwołującego wyjaśnienia ESBUD nie uzasadniają podanej w ofercie ceny. Zgodnie zaś z art. 224 ust. 6 pzp odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.

42. Kluczową kwestią jest jednak okoliczność nie przedłożenia przez ESBUD jakichkolwiek dowodów w postaci ofert podwykonawców/dostawców, czy jakichkolwiek innych dokumentów pochodzących od podmiotów zewnętrznych, które potwierdzałyby rynkowość zaoferowanej ceny. Tymczasem z punktu widzenia procedury wyjaśnień rażąco niskiej ceny ustawowy obowiązek złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny ma istotne znaczenie i wynika on wprost z art. 224 ust. 1 pzp, gdzie jednoznacznie wskazano, iż „zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych”, a potwierdzeniem tego jest art. 224 ust. 6 pzp. Co więcej, w wezwaniu z 17.03.2025 r. Zamawiający również, oprócz złożenia wyjaśnień, zażądał od ESBUD dowodów. Jak zostało to już podkreślone wcześniej, konieczność poparcia przedstawianych wyjaśnień dowodami ma kluczowe znaczenie dla ich oceny, ponieważ same wyjaśnienia rzadko kiedy mogą być uznane za w pełni obiektywne jako składane przez podmiot bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem. Wezwanie do wyjaśnienia ceny oferty co do zasady jest konsekwencją stwierdzenia faktu, że cena ta w sposób zauważalny odbiega od wartości zamówienia czy średniej arytmetycznej cen innych ofert. W odpowiedzi na takie wezwanie wykonawca zobowiązany jest wyjaśnić w sposób szczegółowy i konkretny, że zaoferowana cena gwarantuje należytą realizację całego zamówienia, uwzględnia wszelkie niezbędne do tego elementy, jak również wykazać dlaczego był w stanie zaoferować cenę na takim, a nie innym poziomie, czyli poziomie odbiegającym od wartości zamówienia lub cen innych złożonych w postępowaniu ofert. Przy czym podkreślić trzeba, że nie jest wystarczające samo powołanie się na istnienie tego rodzaju okoliczności, lecz konieczne jest wykazanie w sposób mierzalny, jak wpływają one na obniżenie kosztów realizacji zamówienia, jakie mają przełożenie na poszczególne elementy składowe ceny. Tak złożone wyjaśnienia wykonawca zobowiązany jest poprzeć stosownymi dowodami potwierdzającymi wskazywane w wyjaśnieniach informacje.

44.Złożone przez ESBUD zestawienia czy wydruki nie są niczym innym jak oświadczeniami własnymi ESBUD, które, jak wskazane zostało powyżej, są daleko niewystarczające dla obalenia domniemania rażąco niskiej ceny.

45.Jest oczywistym, że nie stanowi dowodu „pozostałych kosztów” przedstawiona przez

ESBUD „kalkulację ceny oferty", która przedstawiała się następująco:

Kalkulacja ceny oferty

Rysunek 3 - printscreen z wyjaśnień Wykonawcy z 19.03.2025 r.

Dowód: Wyjaśnienia Wykonawcy z 19.03.2025 r. w zakresie rażąco niskiej ceny (w aktach Postępowania)

Analogiczna uwaga odnosi się do zestawienia maszyn i sprzętu czy certyfikatu. Żaden z ww. dokumentów nie stanowi jakiegokolwiek dowodu faktycznie zakładanych kosztów na potrzeby kalkulacji oferty, ani tym bardziej ich rynkowości i realności. Dodatkowo warto zauważyć, że zarówno sądy powszechne , jak i K107 wskazują, że kalkulacja ceny nie może być wyłącznym dowodem w ramach wyjaśnień rażąco niskiej ceny. ESBUD powinien zaoferować dowody wyliczenia ceny i konkretne informacje, a takich brak. Brak załączenia jakichkolwiek innych dowodów uniemożliwia stwierdzenie, czy cena ESBUD nie jest rażąco niska.

Podsumowując,

przedstawione przez ESBUD wyjaśnienia rażąco niskiej ceny nie sposób uznać za odpowiadające wywiązaniu się przez wykonawcę z ciężaru dowodzenia, o którym mowa w art. 224 ust. 6 pzp. Przy omawianym sposobie wyjaśnienia rażąco niskiej ceny nie sposób stwierdzić, na jakiej podstawie Zamawiający miałby dokonać weryfikacji ceny zaoferowanej przez ESBUD, w sytuacji gdy otrzymuje zagregowane wartości nie powiązane w żaden sposób z pozycjami kosztorysowymi, nie wskazując w jakiej proporcji zostały uwzględnione w poszczególnych pozycjach, jak też nie poparte jakimikolwiek dowodami w postaci ofert podwykonawców. ESBUD nie wyjaśnił i nie wykazał jak wskazywane przez niego okoliczności wpłynęły na obniżenie ceny oferty. Tymczasem zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej, Wykonawca powołując się na tego rodzaju okoliczności, zobowiązany jest wykazać jakiego rzędu oszczędności, owe okoliczności wygenerowały.

Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, że ESBUD nie wyjaśnił i nie udowodnił, że zaoferowana przez niego cena oferty nie jest rażąco niska. ESBUD nie wywiązał się z ciężaru dowodzenia, o którym mowa w art. 224 ust. 5 i 6 pzp i z tej przyczyny oferta ESBUD powinna zostać odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8) pzp.

III. Cena zaoferowana przez ESBUD jest rażąco niska

48.Należy zauważyć, że średnia arytmetyczna wszystkich ofert w Postępowaniu to kwota 9.825.093,62 zł, od której cena ESBUD jest mniejsza aż 0 32%. Dodatkowo następne w kolejności trzy oferty są na bardzo zbliżonym poziomie, mianowicie:

•STRABAG -9.788.851,45 zł,

•Kiernia Sp. z o.o. — 9.988.490,54 zł,

•ZIBUD sp. z o.o. sp. k. -9.915.143,85 zł.

49.Jakkolwiek pomiędzy poszczególnymi ofertami występują różnice w danych cenach jednostkowych, to jednak Zamawiający całkowicie zignorował fakt, że na 307 pozycji wycenionych w Tabeli elementów rozliczeniowych, aż 117 pozycji zawiera ceny jednostkowe, które są aż o ponad 30% niższe od średniej ceny danej pozycji zaoferowanej przez wszystkich oferentów w Postępowaniu.

Dowód: Zestawienie cen jednostkowych w ofercie ESBUD niższych 0 30% od średnich cen jednostkowych

50.Ponadto dla kluczowych elementów zamówienia, których wartość łączna we wszystkich ofertach, stanowi między 60% a 70 % wartości całej oferty (patrz. Tabela nr 1 poniżej),

ESBUD zaoferował cenę jednostkową za roboty wskazane w pozycjach: 4.1 . 1.2; 4.2.1.2;

4.2.3.2; 4.3.1 .2; 4.3.3.2; 4.4.1 .2 ; 4.4.3.2; 4.5.1 .2; 9.1 .2; 9.2.5,• 9.3.2; 9.4.5; 9.5.2; 9.6.1 .2; 9.6.2.5; 9.6.3.2 (tj. związane z deskowaniem, stanowiącym kluczowy element zamówienia), która nie zapewnia możliwości prawidłowego wykonania tych pozycji kosztorysowych i nie jest cena rynkową. Przedmiotowe pozycje, wchodzące w skład elementów wymienionych w Tabeli nr 1, obrazuje Tabela nr 2:

51.Wykonawca we wszystkich pozycjach, wymienionych w Tabeli nr 2, przyjął nierynkową i niemożliwą do uzyskania cenę jednostkową na poziomie 30,00zł netto/m2, która po przemnożeniu przez ilości wskazane w przedmiarach dla tych pozycji, spowodowała obniżenie wartości całej jego oferty o ponad 750.000 zł, tylko w odniesieniu do tych pozycji. Łączna kwota z tytułu realizacji ww. pozycji w ofercie ESBUD została wskazana na kwotę 181 956,30 zł netto, podczas gdy średnia wartość dla tych pozycji wynikająca z wszystkich ofert wynosi 954 021 zł netto. W odniesieniu do drugiej w kolejności oferty, różnica w cenach jednostkowych na tylko tych 16, powtarzających się, pozycjach kosztorysowych wynosi aż 1 142 595,30 zł netto.

52.Dodatkowo wskazać należy, że w przypadku robót wskazanych w pozycjach, zawartych w Tabeli nr 2, same szalunki stanowią kluczowy, niepomijalny i istotny technicznie element zamówienia, którego wartość jest znacząca. Tymczasem w ofercie ESBUD kwota z tytułu realizacji tych robót, stanowi tylko 3% wartości całej oferty ESBUD, a tym samym jest 4-krotnie niższa niż średnia wynikająca ze wszystkich ofert — średnia łączna wartość tych pozycji kosztorysowych jaka wynika z wszystkich ofert stanowi bowiem ok. 12% ich wartości.

53.W tym miejscu podkreślić należy, że roboty związane z deskowaniem, do których wykonania niezbędne są materiały w postaci szalunków, są niezbędnym elementem do wykonania kluczowych elementów zamówienia, wskazanych Tabeli nr 1, takich, jak przepusty i mury oporowe, tj. masowych elementów konstrukcji żelbetowych.

54.Bez deskowania i wykorzystania niezbędnych w tym celu szalunków, nie jest możliwym wykonanie ww. elementów zamówienia tj. przepustów i murów oporowych.

55.Mając na uwadze powyższe, a także odnosząc się do przyjętej dla tych pozycji przez ESBUD cen jednostkowych za lm2 wykonania deskowania na poziomie 30,00 zł netto, Odwołujący wskazuje, że cena ta jest rażąco niska i nie jest realne wykonanie za tą cenę deskowania, nawet jeśli przyjąć, że Wykonawca skalkulował ją przyjmując minimalne stawki wynagrodzenia, bez zysku, bez kosztów pośrednich, przy założeniu w pełni zamortyzowanego sprzętu i materiału (szalunki systemowe) do jego wykonania, co wykazują poniższe wyliczenia.

56.Zgodnie z pozycją 9.1.2 IKNR.2-33 0203-2/ „Deskowanie tradycyjne”, stanowiącą element składowy pozycji kosztorysowej p.n. 9.1 Mur oporowy w km 10+244,2-10+259,5dł. 15,0m, ESBUD wskazał cenę jednostkową netto wynoszącą 30,00zł/m2. Nr specyfikacji technicznej dotyczącej tej pozycji to: D-10.01.01 b.

57.Tymczasem zgodnie z kalkulacją przedstawioną poniżej, opracowaną na podstawie aktualnej bazy cenowej Sekocenbud I kwartał 2025r. (ceny minimalne), nakłady robocizny dla lm2 deskowania, wynoszą 2,2229 roboczogodzin, co przyjmując minimalną stawkę godzinową zgodnie z Sekocenbud, z pominięciem pozostałych składowych elementów cenotwórczych i przy założeniu, że wykonawca ESBUD jest w posiadaniu materiałów niezbędnych do wykonania deskowania, daje cenę jednostkową bez kosztów zakupu, zysku oraz kosztów pośrednich, na poziomie 64,69zł/m2.

(...)

Dowód:KNR Minimalne stawki i nakłady robocizny

58.Dodatkowo należy zwrócić uwagę na stopień skomplikowania konstrukcji oporowej, z uwzględnieniem przerw technologicznych oraz zmiennej wysokości- zgodnie z rysunkiem nr 9.1 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+244,2-10+259,5”. Na rysunku poniżej, kolorem czerwonym zaznaczono obrys szalunku. Powyższe tym bardziej podważa możliwość wykonania ww. pozycji po cenie zaoferowanej przez ESBUD.

(...)

59.Dodatkowo Odwołujący wskazuje, że łączna kwota wskazana przez ESBUD w ofercie dla wykonania całego elementu, o którym mowa w Tabeli nr 1 pkt. 9.1 wynosi 36 536,60 zł netto, podczas gdy średnia łączna kwota wynikające ze wszystkich ofert dla wykonania tego samego elementu wynosi 57 179,85 zł netto, co potwierdza rażące zaniżenie ceny zaoferowanej przez ESBUD.

60.Zgodnie z pozycją 9.2.5 IKNR.2-33 0203-2/ „Deskowanie tradycyjne”, stanowiącą element składowy kluczowej pozycji kosztorysowej p.n. 9.2 Mur oporowy w km 10+259,510+690,5 - dł. 429m, ESBUD wskazał cenę jednostkową netto wynoszącą 30,00zł/m2. Nr specyfikacji technicznej dotyczącej tej pozycji to: D-10.01 .01b

Tymczasem zgodnie z kalkulacją przedstawioną poniżej, opracowaną na podstawie aktualnej bazy cenowej Sekocenbud I kwartał 2025r. (ceny minimalne), nakłady robocizny dla 1m2 deskowania, wynoszą 2,2229 roboczogodzin, co przyjmując minimalną stawkę godzinową zgodnie z Sekocenbud, z pominięciem pozostałych składowych elementów cenotwórczych i przy założeniu, że wykonawca ESBUD byłby w posiadaniu materiałów niezbędnych do wykonania dekowania, daje cenę jednostkową bez kosztów zakupu, zysku oraz kosztów pośrednich na poziomie 64,69zł/m2.

(...)

Dowód:KNR Minimalne stawki i nakłady robocizny

62.Dodatkowo należy zwrócić uwagę na stopień skomplikowania konstrukcji oporowej, z uwzględnieniem przerw technologicznych, zmiennej wysokości, konieczności kotwienia do istniejącej konstrukcji muru oporowego oraz wspornik o zmiennym wysięgu 17-124cm - zgodnie z rysunkiem nr 9.2 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+259,5 - 10+690,5”. Na rysunku poniżej, kolorem czerwonym zaznaczono obrys szalunku. Powyższe tym bardziej podważa możliwość wykonania ww. pozycji po cenie zaoferowanej przez ESBUD.

63.Odwołujący wskazuje, że łączna kwota wskazana przez ESBUD w ofercie dla wykonania całego elementu, o którym mowa w Tabeli nr 1 pkt. 9.2 wynosi 1 492 726,90zł netto, podczas łączna kwota wynikająca ze wszystkich ofert dla wykonania tego samego elementu wynosi 2 374 296,30 zł netto, co potwierdza rażące zaniżenie ceny zaoferowanej przez ESBUD.

64.Zgodnie z pozycją 9.3.2 /KNR.2-33 0203-2/ „Deskowanie tradycyjne” stanowiącą element składowy kluczowej pozycji kosztorysowej p.n. 9.3 Mur oporowy w km 10+690,5 — 10+867,9 - dł. 176,5m ESBUD wskazał cenę jednostkową netto wynoszącą 30,00zł/m2. Nr specyfikacji technicznej dotyczącej tej pozycji to: D-10.01.01 b.

65.Tymczasem zgodnie z kalkulacją przedstawioną poniżej, opracowaną na podstawie aktualnej bazy cenowej Sekocenbud I kwartał 2025r. (ceny minimalne), nakłady robocizny dla 1 m2 deskowania, wynoszą 2,2229 roboczogodzin co przyjmując minimalną stawkę godzinową zgodnie z Sekocenbud, z pominięciem pozostałych składowych elementów cenotwórczych i przy założeniu że wykonawca ESBUD jest w posiadaniu materiałów niezbędnych do wykonania dekowania, daje cenę jednostkową bez kosztów zakupu, zysku oraz kosztów pośrednich na poziomie 64,69zł/m2.

(...)

Dowód:KNR Minimalne stawki i nakłady robocizny

66.Należy przy tym zwrócić uwagę na stopień skomplikowania konstrukcji oporowej, z uwzględnieniem przerw technologicznych oraz zmiennej wysokości- zgodnie z rysunkiem nr 9.3 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+690,5 — 10+780,5” oraz zgodnie z rysunkiem nr 9.4. Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+780,5 — 10-867,6”. Na rysunkach poniżej, kolorem czerwonym zaznaczono obrys szalunku. Powyższe tym bardziej podważa możliwość wykonania ww. pozycji po cenie zaoferowanej przez ESBUD

(...)

68.Dodatkowo Odwołujący wskazuje, że łączna kwota wskazana przez ESBUD w ofercie dla wykonania całego elementu, o którym mowa w Tabeli nr 1 pkt. 9.3 wynosi 580 416,00zł netto, podczas gdy średnia łączna kwota wynikająca ze wszystkich ofert dla wykonania tego samego elementu wynosi 908 300,05 zł netto, co potwierdza rażące zaniżenie ceny zaoferowanej przez ESBUD.

69.Zgodnie z pozycją 9.4.5 IKNR.2-33 0203-2/ „Deskowanie tradycyjne” stanowiącą element składowy kluczowej pozycji kosztorysowej p.n. 9.4 Mur oporowy w km 10+867,9 — 10+958,4 - dł. 90,5m ESBUD wskazał cenę jednostkową netto wynoszącą 30,00zł/m2. Nr specyfikacji technicznej dla tej pozycji to D-10.01.01 b.

70.Tymczasem zgodnie z poniższą kalkulacją, opracowaną na podstawie aktualnej bazy O cenowej Sekocenbud I kwartał 2025r. (ceny minimalne), nakłady robocizny dla lm2 deskowania, wynoszą 2,2229 roboczogodzin co przyjmując minimalną stawkę godzinową zgodnie z Sekocenbud, z pominięciem pozostałych składowych elementów cenotwórczych i przy założeniu że wykonawca ESBUD jest w posiadaniu materiałów niezbędnych do wykonania dekowania, daje cenę jednostkową bez kosztów zakupu, zysku oraz kosztów pośrednich na poziomie 64,69zł/m2.

(...)

Dowód: KNR Minimalne stawki i nakłady robocizny

71.Dodatkowo należy przy tym zwrócić uwagę na stopień skomplikowania konstrukcji oporowej, z uwzględnieniem przerw technologicznych, zmiennej wysokości, konieczności kotwienia do istniejącej konstrukcji muru oporowego oraz wspornik o zmiennym wysięgu 17-124cm - zgodnie z rysunkiem nr 9.5 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+867,9 — 10+958,4”. Na rysunku poniżej, kolorem czerwonym zaznaczono obrys szalunku. Powyższe tym bardziej podważa możliwość wykonania ww. pozycji po cenie zaoferowanej przez ESBUD.

72.Dodatkowo Odwołujący wskazuje, že łączna kwota wskazana przez ESBUD w ofercie dla wykonania całego elementu, o którym mowa w Tabeli nr 1 pkt. 9.4 wynosi 302 542,57zł netto, podczas gdy średnia łączna kwota wynikająca ze wszystkich ofert dla wykonania tego samego elementu wynosi 513 054,33 zł netto, co potwierdza rażące zaniżenie ceny zaoferowanej przez ESBUD.

73.Zgodnie z pozycją 9.5.2 IKNR.2-33 0203-2/ „Deskowanie tradycyjne” stanowiącą element składowy kluczowej pozycji kosztorysowej p.n. 9.5 Mur oporowy w km 10+958,4 10+985,0 - dł. 26,6m ESBUD wskazał cenę jednostkową netto wynoszącą 30,00zł/m2. Nr specyfikacji technicznej dla tej pozycji to D-10.01.01b.

74.Tymczasem zgodnie z poniższą kalkulacją, opracowaną na podstawie aktualnej bazy cenowej Sekocenbud I kwartał 2025r. (ceny minimalne), nakłady robocizny dla lm2 deskowania, wynoszą 2,2229 roboczogodzin co przyjmując minimalną stawkę godzinową zgodnie z Sekocenbud, z pominięciem pozostałych składowych elementów cenotwórczych i przy założeniu że wykonawca ESBUD jest w posiadaniu materiałów niezbędnych do wykonania dekowania, daje cenę jednostkową bez kosztów zakupu, zysku oraz kosztów pośrednich na poziomie 64,69zł/m2.

(...)

Dowód:KNR Minimalne stawki i nakłady robocizny

75.Należy przy tym zwrócić uwagę na stopień skomplikowania konstrukcji oporowej, z uwzględnieniem przerw technologicznych oraz zmiennej wysokości- zgodnie z rysunkiem nr 9.6 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+958,4 — 10+985,0”. Na rysunku poniżej, kolorem czerwonym zaznaczono obrys szalunku.

76.Dodatkowo Odwołujący wskazuje, że łączna kwota wskazana przez ESBUD w ofercie dla wykonania całego elementu, o którym mowa w Tabeli nr 1 pkt. 9.5 wynosi 88 626,72 zł netto, podczas gdy średnia łączna kwota wynikająca ze wszystkich ofert dla wykonania tego samego elementu wynosi 137 460,04 zł netto, co potwierdza rażące zaniżenie ceny zaoferowanej przez ESBUD.

77.Zgodnie z pozycją 9.6.1.2 /KNR.2-33 0203-2/ „Deskowanie tradycyjne” stanowiącą element składowy kluczowej pozycji kosztorysowej p.n. 9.6.1 Mur oporowy w km 10+985,0 — 11+044, 1 dł. 59,8m ESBUD wskazał cenę jednostkową netto wynoszącą 30,00zł/m2. Nr specyfikacji technicznej dla tej pozycji to D-10.01.01 b.

78.Tymczasem zgodnie z poniższa kalkulacją, opracowaną na podstawie aktualnej bazy cenowej Sekocenbud I kwartał 2025r. (ceny minimalne), nakłady robocizny dla lm2 deskowania, wynoszą 2,2229 roboczogodzin co przyjmując minimalną stawkę godzinową zgodnie z Sekocenbud, z pominięciem pozostałych składowych elementów cenotwórczych i przy założeniu że wykonawca ESBUD jest w posiadaniu materiałów niezbędnych do wykonania dekowania, daje cenę jednostkową bez kosztów zakupu, zysku oraz kosztów pośrednich na poziomie 64,69zł/m2.

(...)

Dowód: KNR Minimalne stawki i nakłady robocizny

79.Należy przy tym zwrócić uwagę na stopień skomplikowania konstrukcji oporowej, z uwzględnieniem przerw technologicznych oraz zmiennej wysokości- zgodnie z rysunkiem nr 9.7 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+985,0 — 11 +044, 1 Na rysunku poniżej, kolorem czerwonym zaznaczono obrys szalunku. Powyższe tym bardziej podważa możliwość wykonania ww. pozycji po cenie zaoferowanej przez ESBUD.

80.Dodatkowo Odwołujący wskazuje, że łączna kwota wskazana przez ESBUD w ofercie dla wykonania całego elementu, o którym mowa w Tabeli nr 1 pkt. 9.6.1 wynosi 197 213,54 zł netto, podczas gdy średnia łączna kwota wynikająca ze wszystkich ofert dla wykonania tego samego elementu wynosi 310 169,35 zł netto, co potwierdza rażące zaniżenie ceny zaoferowanej przez ESBUD.

81.Zgodnie z pozycją 9.6.2.5 IKNR.2-33 0203-2/ „Deskowanie tradycyjne” stanowiącą element składowy kluczowej pozycji kosztorysowej p.n. 9.6.2 Mur oporowy w km 11+044 , 1 - 11+075,0 - dł. 30,9m ESBUD wskazał cenę jednostkową netto wynoszącą 30,00zł/m2. Nr specyfikacji technicznej dla tej pozycji D-10.01.01 b.

83.Tymczasem zgodnie z poniższą kalkulacją, opracowaną na podstawie aktualnej bazy cenowej Sekocenbud I kwartał 2025r. (ceny minimalne), nakłady robocizny dla lm2 deskowania, wynoszą 2,2229 roboczogodzin co przyjmując minimalną stawkę godzinową zgodnie z Sekocenbud, z pominięciem pozostałych składowych elementów cenotwórczych i przy założeniu że wykonawca ESBUD jest w posiadaniu materiałów niezbędnych do wykonania dekowania, daje cenę jednostkową bez kosztów zakupu, zysku oraz kosztów pośrednich na poziomie 64,69zł/m2.

(...)

Dowód:KNR Minimalne stawki i nakłady robocizny

84.Należy przy tym zwrócić uwagę na stopień skomplikowania konstrukcji oporowej, z uwzględnieniem przerw technologicznych, zmiennej wysokości, konieczności kotwienia do istniejącej konstrukcji muru oporowego oraz wspornik o zmiennym wysięgu 17-124cm - zgodnie z rysunkiem nr 9.8 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 11 — 11+075,0”. Na rysunku poniżej, kolorem czerwonym zaznaczono obrys szalunku. Powyższe tym bardziej podważa możliwość wykonania ww. pozycji po cenie zaoferowanej przez ESBUD.

85.Dodatkowo Odwołujący wskazuje, że łączna kwota wskazana przez ESBUD w ofercie dla wykonania całego elementu, o którym mowa w Tabeli nr 1 pkt. 9.6.2 wynosi 118 214,67 zł netto, podczas gdy średnia łączna kwota wynikająca ze wszystkich ofert dla wykonania tego samego elementu wynosi 192 076,26 zł netto, co potwierdza rażące zaniżenie ceny zaoferowanej przez ESBUD.

86.Zgodnie z pozycją 9.6.3.2 IKNR.2-33 0203-2/ „Deskowanie tradycyjne” stanowiącą element składowy kluczowej pozycji kosztorysowej p.n. 9.6.3 Mur oporowy w km 11+075,0 — 11+178,8 dł. 106,0m ESBUD wskazał cenę jednostkową netto wynoszącą 30,00zł/m2. Nr specyfikacji technicznej dla tej pozycji to D-10.01.01 b.

87.Tymczasem zgodnie z poniższą kalkulacją, opracowaną na podstawie aktualnej bazy cenowej Sekocenbud I kwartał 2025r. (ceny minimalne), nakłady robocizny dla lm2 deskowania, wynoszą 2,2229 roboczogodzin co przyjmując minimalną stawkę godzinową zgodnie z Sekocenbud, z pominięciem pozostałych składowych elementów cenotwórczych i przy założeniu że wykonawca ESBUD jest w posiadaniu materiałów niezbędnych do wykonania dekowania, daje cenę jednostkową bez kosztów zakupu, zysku oraz kosztów pośrednich na poziomie 64,69zł/m2.

(...)

Dowód: KNR Minimalne stawki i nakłady robocizny

88.Należy przy tym zwrócić uwagę na stopień skomplikowania konstrukcji oporowej, z uwzględnieniem przerw technologicznych oraz zmiennej wysokości- zgodnie z rysunkiem nr 9.9 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 11 +075,0 — 11 +178,8”. Na rysunku poniżej, kolorem czerwonym zaznaczono obrys szalunku.

(...)

88.Dodatkowo Odwołujący wskazuje, że łączna kwota wskazana przez ESBUD w ofercie dla wykonania całego elementu, o którym mowa w Tabeli nr 1 pkt. 9.6.3 wynosi 332 445,05 zł netto, podczas gdy średnia łączna kwota wynikająca ze wszystkich ofert dla wykonania tego samego elementu wynosi 496 175,66 zł zł netto, co potwierdza rażące zaniżenie ceny zaoferowanej przez ESBUD..

89.Podsumowując, przyjęta przez ESBUD w w/w pozycjach Tabeli elementów rozliczeniowych cena jednostkowa za deskowanie nie pokrywa nawet minimalnych kosztów robocizny dla najniższej stawki minimalnego godzinowego wynagrodzenia obowiązującego w dacie złożenia oferty. Zgodnie z KNR.2-33 0203-2/ „Deskowanie tradycyjne” (pozycje 4.1.1.2; 4.2.1.2; 4.3.1.2; 4.4.1.2 ; 4.5.1.2; 9.1.2; 9.2.5; 9.3.2; 9.4.5; 9.5.2; 9.6.1.2; 9.6.2.5; 9.6.3.2) minimalny nakład robocizny na każdy m2 deskowania wynosi 2,2229 r-g co przekłada się na cenę 64,69zł netto za m2. Już sama ta wartość jest ponad dwukrotnie wyższa niż stawka zaoferowana przez ESBUD dla tych pozycji.

Dowód: KNR Minimalne stawki i nakłady robocizny (strona 1, str. 5 pierwsze zaznaczenie czerwoną obwolutą)

90.Ponadto średnia stawka jaką zaoferowali wszyscy oferenci (5 ofert) dla pozycji opartych na KNR.2-33 0203-2/ wynosi 157,61zł netto co stanowi ponad 5 razy wyższą stawkę niž zaproponowana przez ESBUD.

91.Dla KNR.2-33 0203-1/ „Deskowanie płyty zespalającej” (pozycje 4.2.3.2; 4.3.3.2; 4.4.3.2) minimalny nakład robocizny na każdy m2 deskowania wynosi 2,0244 r-g co przekłada się na cenę 58,91zł netto za m2. Już sama ta wartość jest prawie dwukrotnie wyższa niż stawka zaoferowana przez ESBUD dla tych pozycji.

Dowód: KNR Minimalne stawki i nakłady robocizny (strona 1, str. 5 drugie zaznaczenie czerwoną obwolutą)

92.średnia stawka jaką zaoferowali wszyscy oferenci (5 ofert) dla pozycji opartych na KNR.2-33 0203-1/ wynosi 124,61zł netto co stanowi ponad 4 razy wyższą stawkę niż zaoferowana przez EBUD.

93.Dodatkowo powyższe poddaje w wątpliwość prawdziwość twierdzeń Wykonawcy zawartych w Wyjaśnieniach, który oświadczył, że kalkulował koszty pracy w oparciu o jednostkowe nakłady rzeczowe zawarte w katalogach norm w kosztorysowaniu (m.in. KNR,KNNR) i łączne wynagrodzenie brutto osób zaangażowanych w realizację zamówienia wyniesie go 1 234 800 zł (wartość netto: 901 213,20 zł), co stanowi 22,71 % ceny ofertowej brutto dla całości robót.

94.Jeśli przyjąć tylko dla niżej wymienionych pozycji związanych z deskowaniem, O prawidłową cenę jednostkową minimalną akceptowalną, tj. 64,69 zł netto dla deskowania tradycyjnego, to dla ilości m2 wskazanych w przedmiarze w pozycjach 4.1.1.2; 4.2.1.2; 4.3.1.2; 4.4.1.2 ; 4.5.1.2; 9.1.2; 9.2.5; 9.3.2; 9.4.5; 9.5.2; 9.6.1.2; 9.6.2.5; 9.6.3.2) ,których ilość m2 sumarycznie wynosi 6030,21m2, po przemnożeniu otrzymalibyśmy kwotę 390 094,28zł netto, tylko dla tych 13 z 307 pozycji. Tymczasem Wykonawca całość kosztów deskowania wyliczył na kwotę ponad 2x mniejszą (181 956,30zł netto). Powyższe jednoznacznie stoi w sprzeczności z nakładami wskazanymi w KNR, KNNR.

95.Przy kosztorysowym charakterze wynagrodzenia istotnym jest, aby koszty prac, w tym koszty zakupu materiałów, sprzętu, robocizny były ujęte w odpowiednich adekwatnych dla nich pozycjach kosztorysu ofertowego lub w pozycjach ściśle z nimi związanych. Związanie to może mieć charakter technologiczny, funkcjonalny etc. Przy wynagrodzeniu kosztorysowym, którego istotą jest rozliczanie prac wg faktycznie zrealizowanych robót w oparciu o stawki ujęte w kosztorysie ofertowym wykonawcy, rzetelna wycena poszczególnych pozycji kosztorysowych ma doniosłe znaczenie

96.Tymczasem przedstawione powyżej wyliczenia i uzasadnienie wprost dowodzą, że O ESBUD wycenił ww. pozycje, stanowiące istotną część zamówienia w sposób rażąco niski, znacząco odbiegający od ceny zaoferowanej przez pozostałych Wykonawców i nie znajdujący żadnego uzasadnienia w przedstawionych przez niego wyjaśnieniach, ani w realiach rynkowych czy KNR. Zaoferowana przez ESBUD cena jednostkowa dla wlw pozycji nie pokrywa nawet ceny robocizny koniecznej do ich wykonania, nie wspominając o cenie materiału, kosztów pośrednich, sprzętu czy zysku.

Uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 239 ust. 1 pzp

97.STRABAG uważa, że dokonując wyboru oferty ESBUD jako najkorzystniejszej w tym Postępowaniu doszło do naruszenia art. 239 ust. 1 pzp. Oferta ESBUD nie jest bowiem, wbrew stanowisku Zamawiającego najkorzystniejsza. Taką ofertą jest bowiem oferta STRABAG.

98.Naruszenie art. 239 ust. 1 pzp stanowi więc dalszą konsekwencję naruszenia przepisów wskazanych w poprzednio omówionych zarzutach odwołania. Gdyby Zamawiający

postąpił stosownie do przepisów pzp i odrzucił ofertę ESBUD wówczas oferta STRABAG zostałaby wybrana jako najkorzystniejsza, gdyż w toku oceny ofert nie zostały w stosunku do niej ujawnione jakiekolwiek wątpliwości, błędy czy braki.

  Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego przystąpienie zgłosił wykonawca. S.C. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: S.C. Przedsiębiorstwo Budowlane „ESBUD” z/s w Ochotnicy Dolnej (Uczestnik lub Przystępujący) w piśmie z dnia 10/04/2025 podał: (...) wnoszę o:

I.oddalenie odwołania w całości,

II.dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszego pisma procesowego na okoliczności tam wskazane oraz dowodów z dokumentów, które zostaną złożone na rozprawie w celu wykazania faktów wskazanych w sformułowanych wówczas tezach dowodowych,

III.dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach Postępowania, na które powołałem się w uzasadnieniu niniejszego pisma na okoliczności tam wskazane,

IV.przeprowadzenie dowodu z zeznań K.F., zam. Zabrzeż 345, 33-390 Łącko, adres poczty elektronicznej: f. – na okoliczność, że: 1) deskowanie szalunkowe, w przypadku posiadania przez wykonawcę zamortyzowanych systemów szalunkowych, jest kilkukrotnie tańsze, niż deskowanie tradycyjne i pozwala na istotną optymalizację kosztów wykonania przedmiotu zamówienia, 2) korzystanie przez wykonawcę przy realizacji przedmiotu zamówienia z własnego zakładu – wytwórni mieszanki mineralno – asfaltowej znacznie obniża koszt wykonania przedmiotu zamówienia, 3) korzystanie przez wykonawcę przy realizacji przedmiotu zamówienia z własnego sprzętu budowlanego, urządzeń i maszyn znacznie obniża koszt wykonania przedmiotu zamówienia, 4) budowa przez wykonawcę konstrukcji oporowej, z uwzględnieniem przerw technologicznych oraz zmiennej wysokości – zgodnie z rysunkami nr 9.1, 9.2, 9.3, 9.4, 9.5, 9.6, 9.7, 9.8 i 9.9 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w odpowiednim km” może być wykonana po zaoferowanej przeze mnie cenie, która wynika z faktu zastosowania deskowania szalunkowego, a nie deskowanie tradycyjnego, 5) przy wykonywaniu konstrukcji oporowej deskowanie zostanie sprefabrykowane (poskładane) z systemów szalunkowych zgodnie z przerwami dylatacyjnymi i montowane w segmentach w trzech etapach: fundament, ściany i gzyms, gotowe elementy segmentu będą scalane i przekładane z elementu na element, 6) cena mojej oferty nie jest ceną rażąco niską,

Interes przystępującego:

W toku Postępowania zostało złożonych pięć ofert, przy czym to moja oferta uzyskała najwyższą liczbę punktów w ramach przyjętych w postępowaniu kryteriów oceny ofert i została wybrana przez Zamawiającego jako oferta najkorzystniejsza. Wniesione przez Odwołującego odwołanie kwestionuje prawidłowość czynności wyboru mojej oferty, jako najkorzystniejszej oraz formułuje szereg zarzutów dotyczących czynności Zamawiającego, których uwzględnienie mogłoby skutkować unieważnieniem czynności wyboru mojej oferty, jako najkorzystniejszej, a nawet jej odrzuceniem. Tym samym, stosownie do treści art. 525 ust. 1 pzp wskazuję, że mam interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść Zamawiającego albowiem uwzględnienie odwołania doprowadziłoby do sytuacji, w której moja oferta podlegałaby odrzuceniu, pomimo że Zamawiający prawidłowo uznał, iż to ja jestem wykonawcą, który złożył najkorzystniejszą ofertę w prowadzonym Postępowaniu. Tym samym w moim interesie leży oddalenie zarzutów odwołania, co pozwoli mi finalnie uzyskać zamówienie udzielane w Postępowaniu. Z kolei uwzględnienie odwołania Odwołującego pozbawi mnie możliwości uzyskania zamówienia skutkując wyrządzeniem mi szkody polegającej na nieudzieleniu zamówienia, pomimo złożenia niepodlegającej odrzuceniu oferty, która okazała się ofertą najkorzystniejszą w Postępowaniu.

W uzasadnieniu stanowiska podał: (...)

Odnosząc się do zarzutów Odwołującego wskazuję, iż są one całkowicie bezzasadne, bowiem moja oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, zaś Zamawiający dokonał szczegółowej oceny oferty i moich wyjaśnień i zasadnie stwierdził, że wyjaśnienia te potwierdzają, iż oferta została skalkulowana prawidłowo, na poziomie rynkowym, o czym szczegółowo poniżej. Cena mojej oferty została wyliczona w tabeli elementów rozliczeniowych (zawartej w formularzu oferty, stanowiącym załącznik do SWZ) jako suma iloczynów oferowanej dla danej pozycji ceny jednostkowej netto oraz odpowiadającej tej pozycji przewidywanej ilości jednostek przedmiarowych, a następnie do tak obliczonej wartości został doliczony podatek VAT w stawce 23%. Cena oferty obejmowała wszystkie koszty i składniki związane z realizacją zamówienia (w tym podatek VAT w stawce 23%), wynikające bezpośrednio z dokumentacji, o której mowa w SWZ oraz koszty wszelkich prac niezbędnych do zrealizowania przedmiotu zamówienia, a niewymienionych wprost w dokumentach, których wykonanie jest konieczne dla prawidłowego i kompleksowego wykonania przedmiotu zamówienia oraz zgodnie z warunkami stawianymi przez Zamawiającego. Obliczając cenę oferty musiałem uwzględnić wszystkie pozycje opisane w tabeli elementów rozliczeniowych oraz nie mogłem samodzielnie wprowadzić żadnych zmian do tabeli elementów rozliczeniowych (w tym nie mogłem zamieścić informacji, że deskowanie będzie systemowe, a nie tradycyjne). Cena za wykonanie przedmiotu zamówienia została wyliczona na podstawie przedmiaru, dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych i kalkulacji własnej. Pismem z dnia 9 marca 2025 r. w sposób zgodny z treścią wezwania Zamawiającego oraz przepisami prawa złożyłem wyjaśnienia dotyczące niskiej ceny oferty, w których m.in. w sposób szczegółowy wskazałem na zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie, wskazałem wynagrodzenie brutto osób zaangażowanych w realizację zamówienia ze wskazaniem ilości etatów niezbędnych do realizacji całego zamówienia, wysokości wynagrodzenia miesięcznego, wartości netto ogółem, wyjaśniłem kwestie dotyczące kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników obciążających mnie, jako pracodawcę (m.in. składki emerytalne, rentowe i wypadkowe obliczone zgodnie z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego) ze wskazaniem ilości etatów niezbędnych do realizacji całego zamówienia, wysokości wynagrodzenia miesięcznego i wartości netto ogółem, wskazałem zespół pracowników zatrudnionych na umowę o pracę, który będzie wykonywał zadania przy realizowaniu przedmiotu zamówienia (wykaz obejmował również pracowników na co dzień nie skierowanych do pracujący przy realizacji przedmiotu zamówienia, ale wytypowanych do zastępowania pracowników realizujących przedmiot zamówienia, a nieobecnych w pracy z powodu np. urlopu czy choroby). Ponadto szczegółowo wyjaśniłem, jakie czynniki wpłynęły na wyliczoną przeze mnie cenę, przedłożyłem kalkulację ceny (wykorzystałem w tym celu doręczoną mi przez Zamawiającego wraz z wezwaniem tabelę), która obejmowała pozycję pozostałe koszty (materiały, praca sprzętu, koszty pośrednie, etc., zysk) składające się na wartość netto z kosztorysu, a także m.in. przedłożyłem ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych według stanu na dzień 19 marca 2025 r. celem wykazania, że posiadam zamortyzowany sprzęt i urządzenia, które pozwalają mi w sposób istotny zoptymalizować koszt wykonania przedmiotu zamówienia, a także dołączyłem certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji nr 1023-CPR-0448F celem wykazania, że posiadam własny zakład produkujący mieszanki mineralno – asfaltowe, co również pozwala mi zoptymalizować koszty wykonania przedmiotu zamówienia (nie płacę marży producentowi takiej mieszanki, która zazwyczaj wynosi 20% ceny netto). Wskazania wymaga, że Zamawiający oceniając złożone wyjaśnienia uwzględnia wszystkie okoliczności występujące na danym rynku, ale też musi mieć na uwadze treść wezwania skierowanego do wykonawcy i oczekiwania w tym piśmie sformułowane. Jeśli zatem wezwanie skierowane do wykonawcy zostało sformułowane w sposób ogólny, nie precyzuje szczególnych oczekiwań w zakresie czy to przedstawienia kalkulacji o określonym stopniu szczegółowości, czy też nie precyzuje konkretnie jakich informacji odnośnie określonych elementów zamówienia zamawiający oczekuje, nie ma podstaw, aby ocenić negatywnie złożone wyjaśnienia, jeśli te zostały sformułowane w sposób ogólny, byle te zawierały niezbędne elementy, tj. pozwalały na stwierdzenie w jaki sposób wykonawca swoją cenę skalkulował i, że ta jest ceną rynkową, pozwalającą na realizację zamówienia publicznego .

I. Zarzut braku złożenia przez przystępującego wyjaśnień kosztów pracy oraz zgodności oferty z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, w szczególności nie przedstawienie żadnych dowodów w tym zakresie.

Zarzut jest całkowicie bezpodstawny, bowiem w złożonych wyjaśnieniach wskazałem, że przyjęte przeze mnie w cenie oferty koszty pracy są zgodne z przepisami dotyczącymi kosztów pracy (których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie), jak również, że złożona przeze mnie oferta jest zgodna z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Wskazałem, że wartość kosztów pracy przyjęta do ustalania zaoferowanej ceny jest wyższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie. Podniosłem, że celem obliczenia ceny zawartej w ofercie uwzględniłem osoby pracujące na podstawie umów o pracę, które będą brały bezpośrednio udział w realizacji zamówienia na rzecz Zamawiającego (12 pracowników), przyjmując poziom uzyskiwanego przez nich wynagrodzenia, który jest wyższy, niż wynikający z przepisów ww. ustawy, tj. 5 006,74 zł netto (6 860,00 zł brutto) miesięcznie – w 2025 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4 666 zł brutto, a w 2026 r. będzie ono wynosiło 5 070 zł brutto. Dodałem, że w cenie oferty została przyjęta cena robocizny o wyższej wartości, niż minimalna kalkulacyjna stawka wynagrodzenia w budownictwie dla robót budowlano – montażowych w Polsce w 2025 r. rekomendowana przez Krajowy Związek Zawodowy „BUDOWLANI”. Wskazałem również, że kalkulowałem koszty pracy w oparciu o jednostkowe nakłady rzeczowe zawarte w katalogach norm w kosztorysowaniu (m.in. KNR,

KNNR) oraz o analizy własne rzeczywistych nakładów robocizny dla robót budowlanych. Wyjaśniłem również, że korzystam z kadry własnych pracowników przy realizacji robót, co pozwala uniknąć marż i kosztów organizacyjnych zewnętrznych firm budowlanych. Wyjaśniłem Zamawiającemu, że: a) łączne wynagrodzenie brutto osób zaangażowanych w realizację zamówienia wynosi 1 234 800 zł, b) zadanie będzie realizowane przez 12 zatrudnionych przeze mnie pracowników (niezbędne jest zatem do realizacji całego zamówienia 180 etatów według wyliczenia: 12 pracowników x 15 miesięcy, tj. 450 dni = 180 etatów – wyliczenie obejmuje nie tylko czas niezbędny na realizację przedmiotu zamówienia, ale również czas przebywania przez pracowników na urlopie wypoczynkowym i związaną z tym wypłatą wynagrodzenia urlopowego, jak również czas przebywania m.in. na ewentualnym zwolnieniu lekarskim i związaną z tym wypłatą świadczenia chorobowego), c) miesięczna wysokość wynagrodzenia każdego spośród 12 pracowników zaangażowanych w realizację zamówienia wynosi 6 860 zł brutto (5 006,74 zł netto), d) łączna wartość netto wynagrodzeń 12 zatrudnionych przeze mnie pracowników zaangażowanych do realizacji zamówienia wynosi 901 213,20 zł. Do wyjaśnień załączyłem wykaz pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, którzy będą wykonywali zadania przy realizowaniu przedmiotu zamówienia (wykaz obejmował również pracowników na co dzień nie skierowanych do pracujący przy realizacji przedmiotu zamówienia, ale wytypowanych do zastępowania pracowników realizujących przedmiot zamówienia, a nieobecnych w pracy z powodu np. urlopu czy choroby). Jako pracodawca jestem administratorem danych osobowych pracownika i powinienem je przetwarzać (jak również i udostępniać) zgodnie ze wszystkimi zasadami RODO, a zatem wyłącznie w związku z przebiegiem zatrudnienia. Tym samym oczywistym jest, że nie mogłem przedłożyć Zamawiającemu kopii umów o pracę zawartych z pracownikami, bowiem wówczas naruszyłbym zasady RODO. Za absurdalny należy uznać zarzut Odwołującego, że kwoty zawarte w umowach o pracę moich pracowników mogą być niższe, niż wymagane przepisami dotyczącymi minimalnego wynagrodzenia za pracę. Pomijając już tak oczywistą kwestię, że byłoby to działanie niezgodne z przepisami prawa, narażało mnie na kontrolę ze strony Państwowej Inspekcji Pracy i konsekwencje prawne w wyniku tej kontroli, to przede wszystkim za sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego należy uznać, aby pracownik budowlany zgodził się pracować za kwotę poniżej minimalnego wynagrodzenia, skoro w branży budowlanej wynagrodzenia za pracę kształtują się zazwyczaj powyżej minimalnego wynagrodzenia za pracę (nie wykluczam, że w środowisku może pod tym kątem dochodzić do pewnych patologii, w szczególności w stosunku do obcokrajowców, jednakże ja nie zatrudniam żadnych obcokrajowców). Niemniej, skoro Odwołujący poddaje w wątpliwość prawdziwość załączonego przeze mnie do wyjaśnień wykazu pracowników, w załączeniu przedkładam wydruk z systemu Nowy Portal Informacyjny Platforma Usług Elektronicznych dla Klientów ZUS (PUE ZUS) z dnia 10 kwietnia 2025 r. przedstawiający listę osób zgłoszonych przeze mnie do ubezpieczeń (łącznie 39 osób), który w sposób obiektywny, niebudzący jakichkolwiek wątpliwości dowodzi, że posiadam własną kadrę pracowniczą, przy realizacji zamówienia nie będę korzystał z podwykonawców (co optymalizuje koszty wykonania przedmiotu zamówienia), jak również na zgodność oferty z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, jak również zgodność z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Na marginesie zważenia wymaga, że niezależnie od moich wyjaśnień zarówno ja, jak i Zamawiający, czy pozostali Wykonawcy nie jesteśmy w stanie stwierdzić ile wynosi różnica w cenie pracy pomiędzy ofertami złożonymi przez poszczególnych Wykonawców, w tym przeze mnie i przez Odwołującego, gdyż cena każdej oferty, w tym mojej, została wyliczona w tabeli elementów rozliczeniowych jako suma iloczynów oferowanej dla danej pozycji ceny jednostkowej netto oraz odpowiadającej tej pozycji przewidywanej ilości jednostek przedmiarowych, a następnie do tak obliczonej wartości został doliczony podatek VAT w stawce 23%. Godzi się również zauważyć, że o ile pomiędzy moją, a pozostałymi ofertami cenowymi istnieje różnica (wynikająca z kwestii wskazanych poniżej), to nieuprawnione jest twierdzenie Odwołującego, że ta istotna różnica wynika właśnie z przyjętej ceny za pracę. Oczywiście, że z uwagi na to, że mam kadrę swoich pracowników, nie korzystam z podwykonawców, zaś pracownicy mieszkają w niedalekiej odległości od miejsca realizacji przedmiotu zamówienia, co wyłącza konieczność ponoszenia kosztów ich delegacji, to koszty pracy są niższe, aniżeli wykonawcy, który np. posługuje się podwykonawcami, ponosi koszty delegacji, ale to nie jest główny powód, który spowodował, że moja oferta cenowa, jest niższa, niż pozostałych wykonawców.

Dowody:

− wykaz pracowników wytypowanych do realizowania zadania i ich zastępców w przypadku nieobecności pracownika w pracy (w aktach Postępowania),

− wyliczenie minimalnej kalkulacyjnej stawki wynagrodzenia w budownictwie dla robót budowlanych – montażowych w Polsce w 2025 roku przygotowane przez Krajowy

Związek Zawodowy „BUDOWLANI” (w aktach Postępowania),

− wydruk z systemu Nowy Portal Informacyjny Platforma Usług Elektronicznych dla Klientów ZUS z dnia 10 kwietnia 2025 r. przedstawiający listę osób zgłoszonych przez przystępującego do ubezpieczeń.

II. Zarzut rażąco niskiej ceny w zakresie jej istotnej części składowej, tj. pozycji nr 4.1.1.2; pozycji nr 4.2.1.2; pozycji nr 4.2.3.2; pozycji nr 4.3.1.2; pozycji nr 4.3.3.2; pozycji nr. 4.4.1.2; pozycji nr. 4.4.3.2; pozycji nr 4.5.1.2; pozycji nr 9.1.2; pozycji nr. 9.2.5; pozycji nr 9.3.2 9.4.5; pozycji nr 9.5.2; pozycji nr 9.6.1.2; pozycji nr 9.6.2.5; pozycji nr 9.6.3.2 Tabeli elementów rozliczeniowych.

Zarzut jest całkowicie bezzasadny, bowiem roboty wskazane w pozycji nr 4.1.1.2; pozycji

nr 4.2.1.2; pozycji nr 4.2.3.2; pozycji nr 4.3.1.2; pozycji nr 4.3.3.2; pozycji nr. 4.4.1.2; pozycji nr. 4.4.3.2; pozycji nr 4.5.1.2; pozycji nr 9.1.2; pozycji nr. 9.2.5; pozycji nr 9.3.2 9.4.5; pozycji nr 9.5.2; pozycji nr 9.6.1.2; pozycji nr 9.6.2.5; pozycji nr 9.6.3.2 Tabeli elementów rozliczeniowych, tj. związane z deskowaniem będą wykonywane przy zastosowaniu deskowania systemowego (przy użyciu sprefabrykowanych szalunków systemowych o których posiadaniu wyjaśniałem Zamawiającemu w piśmie z dnia 19 marca 2025 r. i jako dowód ich posiadania przedłożyłem wykaz środków trwałych – poz. 255 – elementy szalunkowe (dźwigar) o wartości 41 580 zł netto, poz. 160 blaty szalunkowe PERI zestaw o wartości 83 700 zł, poz. 261 – blaty szalunkowe PERI zestaw o wartości 208 940,68 zł), a nie metodą przyjętą w wyliczeniu przez Odwołującego, tj. przy zastosowaniu deskowania tradycyjnego. Jak już wskazałem w wyjaśnieniach, cena oferty wynika m.in. z zastosowanych przeze mnie rozwiązań technologicznych, które pozwalają zoptymalizować koszt wykonania przedmiotu zamówienia. Jednym z takich rozwiązań jest zastosowanie zamiast deskowania tradycyjnego deskowania systemowego, które pozwala poczynić duże oszczędności – w realiach niniejszej sprawy rzędu ok. 772 000 zł netto w stosunku do średniej ceny wszystkich wykonawców i o ok. 1 140 000 zł netto w stosunku do oferty Odwołującego. Oczywiście stopień tych oszczędności jest uzależniony od tego, czy wykonawca posiada, tak jak ja, własne zamortyzowane systemy szalunkowe, czy też musi je wynająć, a co za tym idzie ponieść z tego tytułu koszt najmu czy dzierżawy (mając na uwadze okres realizacji zamówienia, tj. ok. 15 miesięcy, to koszt wynajęcia takich systemów szalunkowych wynosiłby ok. 300 000 zł). Wskazania wymaga, że przyjęte przez Odwołującego deskowanie tradycyjne wymaga dużego nakładu czasu pracy (1 m2 deskowania to 2,2229 r-g), zakupienia desek, krawędziaków, gwoździ, ściągów stalowych, środka antyadhezyjnego, a także wykorzystania piły tarczowej, środka transportowego i żurawia. Z kolei deskowanie szalunkowe ogranicza czas pracy (1 m2 deskowania to 0,4122 r-g), wymaga wyłącznie posiadania szalunków systemowych (które posiadam i które są zamortyzowane, a co za tym idzie nie ponoszę z tego tytułu żadnego kosztu), zakupu sklejki wodoodpornej i środka antyadhezyjnego (nie powstaje zatem koszt zakupu desek, krawędziaków i gwoździ), a także wykorzystania środka transportowego i żurawia (nie zachodzi potrzeba korzystania z piły tarczowej) i ściągów systemowych wielokrotnego użytku. Tym samym z tytułu wykonania 1 m2 deskowania szalunkowego będę ponosił koszt robocizny w kwocie 12,57 zł, a nie jak podaje Odwołujący 64,69 zł, która to kwota dotyczy kosztu robocizny przy wykonywaniu deskowania tradycyjnego, a nie szalunkowego. Co więcej, utworzone z szalunków segmenty o długości 15 m nie są rozbierane, a wyłącznie w razie potrzeby dzielone na pół, co również optymalizuje czas deskowania systemowego. Łączny koszt wykonania 1 m2 deskowania szalunkowego kosztuje 30,00 zł netto (przy założeniu zysku na poziomie 5%), a co za tym idzie dokładnie tyle, ile przyjąłem w złożonej ofercie cenowej. Tym samym zarzut Odwołującego, że podane przeze mnie koszty związane z deskowaniem są rażąco zaniżone jest całkowicie bezpodstawny, bowiem koszty te są realne (rynkowe) i prawidłowo skalkulowane. W zaoferowanej cenie jestem w stanie prawidłowo wykonać deskowanie systemowe, które mając na uwadze przedmiot zamówienia jest rozwiązaniem bardziej korzystnym, niż deskowanie tradycyjne. W wyniku zastosowanego rozwiązania koszt deskowania stanowi dla mnie wyłącznie 3% wartości oferty (181 956,30 zł netto), a nie jak np. u Odwołującego 17% wartości oferty (1 324 551,60 zł), czy u pozostałych oferentów, u których koszt ten stanowił 8% (Kiernia), 12% (PPD-M) czy 17% (ZIBUD). Godzi się również zauważyć, że szalunki systemowe są wielokrotnego użytku, a co za tym idzie zarzut Odwołującego, że jego wartość jest znaczna nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy, bowiem posiadam przedmiotowe szalunki i nie muszę ich kupować, czy najmować lub dzierżawić i z tego tytułu ponosić koszty. Oczywiście zgadzam się z Odwołującym, że roboty związane z deskowaniem, do których wykonania niezbędne są materiały w postaci szalunków, są niezbędnym elementem do wykonania elementów zamówienia wskazanych w Tabeli Odwołującego nr 1, takich jak przepusty i mury oporowe, tj. masowych elementów konstrukcji żelbetowych, jednakże Odwołujący zdaje się zapominać, że przedmiotowe szalunki posiadam i ich kosztu nie musiałem uwzględniać przy ustalaniu ceny oferty.

Rysunek 1 – szczegółowy kosztorys ofertowy KNNR w zakresie deskowania systemowego

Reasumując, Odwołujący w przyjętych przez siebie wyliczeniach (kosztorys załączony do odwołania i twierdzenia wywiedzione w treści odwołania) przyjął koszt deskowania tradycyjnego, a nie koszt deskowania szalunkowego (który zastosuję i który był podstawą ustalenia ceny oferty), który w sytuacji, gdy posiadam zamortyzowane systemy szalunkowe sprawia, że koszt deskowania jest kilkukrotnie niższy (ok. 5 razy), aniżeli przy wykonaniu deskowania tradycyjnego. Oszczędność ta wynosi ok. 772 000 zł netto w stosunku do średniej ceny wszystkich wykonawców i o ok. 1 140 000 zł netto w stosunku do oferty Odwołującego.

Dowody:

− szczegółowy kosztorys ofertowy KNNR,

− wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych – stan na dzień 19 marca 2025 r. (w aktach Postępowania),

− faktura VAT z dnia 12 grudnia 2013 r. na kwotę 83 700 zł netto,

− faktura VAT z dnia 11 lipca 2023 r. na kwotę 41 580 zł netto,

− faktura VAT z dnia 8 grudnia 2023 r. na kwotę 208 940,68 zł netto,

− wyjaśnienia z dnia 19 marca 2025 r.,

− zeznania K.F..

Co się tyczy budowy konstrukcji oporowej, z uwzględnieniem przerw technologicznych oraz zmiennej wysokości – zgodnie z rysunkiem nr 9.1 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+244,2-10+259,5”, to oczywiście może być ona wykonana po zaoferowanej przeze mnie cenie tak, jak i pozostałe konstrukcje oporowe, bowiem i w tym przypadku będzie zastosowane deskowanie szalunkowe, a nie deskowanie tradycyjne (przyjęte przez Odwołującego). Deskowanie zostanie sprefabrykowane (poskładane) z systemów szalunkowych zgodnie z przerwami dylatacyjnymi i montowane w segmentach w trzech etapach: fundament, ściany i gzyms. Gotowe elementy segmentu będą scalane i przekładane z elementu na element. Co istotne, nie każdy element jest dzielony, co pozwala na optymalizację prac związanych z deskowaniem.

W sposób tożsamy wygląda sytuacja z budową konstrukcji oporowej, z uwzględnieniem przerw technologicznych, zmiennej wysokości, konieczności kotwienia do istniejącej konstrukcji muru oporowego oraz wspornik o zmiennym wysięgu 17-124 cm – zgodnie z rysunkiem nr 9.2 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+259,5-10+690,5”, bowiem i tutaj deskowanie zostanie sprefabrykowane (poskładane) z systemów szalunkowych zgodnie z przerwami dylatacyjnymi i montowane w segmentach w trzech etapach, zaś kotwienie, wbrew twierdzeniom Odwołującego, nie jest czynnością skomplikowaną. Gotowe elementy segmentu będą scalane i przekładane z elementu na element. Wskazania również wymaga, że zmiana szerokości wspornika nie ma wpływu dla układu prefabrykowanego elementu deskowania - wprawdzie wspornik jest zmienny, ale szalunek jest przygotowywany na maksymalną szerokość i przesuwany na konieczną szerokość (górne zamknięcie gzymsu jest dostosowane do projektowanej szerokości). Różnica w cenie oferty dla wykonania całego elementu, o którym mowa w Tabeli nr 1 pkt 9.2 (moja oferta – 1 492 726,90 zł netto, średnia cena pozostałych ofert – 2 374 296,30 zł) spowodowana jest w głównej mierze tym, że będę wykonywał deskowanie systemowe, a nie deskowanie tradycyjne, które legło u postaw wyliczeń Odwołującego.

Identycznie, jak powyżej, wygląda kwestia wykonania konstrukcji oporowej zgodnie z rysunkiem nr 9.3 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+690,510+780,5”, zgodnie z rysunkiem nr 9.4 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+780,5-10+867,6”, zgodnie z rysunkiem nr 9.5 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+958,4-10+985,0”, zgodnie z rysunkiem nr 9.6 Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+958,4-10+985,0”, zgodnie z rysunkiem nr 9.7. Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 10+985,0-11+044,1”, zgodnie z rysunkiem nr 9.8. Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 11+044,1-11+075,0”, zgodnie z rysunkiem nr 9.9. Projektu Technicznego „Konstrukcja muru oporowego w km 11+075,0-11+178,8” bowiem i tutaj deskowanie zostanie sprefabrykowane (poskładane) z systemów szalunkowych zgodnie z przerwami dylatacyjnymi i montowane w segmentach etapowo. Tak jak i uprzednio, różnica w cenie ofert wynika z faktu zastosowania przeze mnie deskowania szalunkowego, a nie deskowania tradycyjnego, którego koszt wykonania jest znacznie wyższy.

Mając na uwadze fakt, że kalkulowałem koszty pracy przy uwzględnieniu, że deskowanie będzie szalunkowe, a nie tradycyjne, to moje wyliczenia są zgodne z m.in. KNNR, a co za tym idzie prawidłowe. Nie ponoszę odpowiedzialności za to, że inny oferent w wycenie przyjmuje mniej optymalny system deskowania (deskowanie tradycyjne) i w związku z tym ponosi pięciokrotnie wyższy koszt (oczywiście różnica wynika nie tylko z zastosowanego rodzaju deskowania, ale również faktu, że posiadam szalunki systemowe i nie będę ponosił kosztów ich najmu, czy dzierżawy).

III. Zarzut, że złożone przeze mnie wyjaśnienia z dnia 19 marca 2025 r. były ogólnikowe i lapidarne oraz wewnętrznie sprzeczne, nie uzasadniają one i nie udowadniają całej podanej w ofercie ceny, w szczególności nie wyjaśniłem w żaden sposób skalkulowania (wyceny) oferty w zakresie pozostałych kosztów (materiałów, pracy sprzętu, kosztów pośrednie etc. zysk) składających się na wartość netto z kosztorysu, jak również nie dokonałem rozbicia ww. kosztów na koszty związane z zakupem materiałów, pracą sprzętu, kosztami pośrednimi, nie wyjaśniłem według Odwołującego również, jaka wartość (koszt) sprzętu, materiałów i pozostałych kosztów została uwzględniona w poszczególnych pozycjach kosztorysowych, ani tym bardziej nie poparłem tych wyjaśnień żadnymi dowodami.

Również i ten zarzut jest bezzasadny, bowiem w pełni uczyniłem zadość wezwaniu Zamawiającego, a moje wyjaśnienia nie były lapidarne ani wewnętrznie sprzeczne. Tytułem wstępu wskazania wymaga (co zostało pominięte przez Odwołującego, a co w mojej ocenie jest bardzo istotne), że w pkt. 3 pisma Zamawiającego z dnia 17 marca 2025 r. stanowiącego wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących niskiej ceny oferty Zamawiający wskazał, że: „W związku z powyższym należy przedstawić kalkulację ceny oferty (można wykorzystać dołączoną tabelę), z uwzględnieniem powyższych zapisów”. Do wskazanego pisma została załączona kalkulacja ceny oferty.

Rysunek 2 – kopia załącznika (tabeli kalkulacji ceny) do wezwania Zamawiającego z dnia 17 marca 2025 r.

Dowód:

− wezwanie Zamawiającego z dnia 17 marca 2025 r. do złożenia wyjaśnień dotyczących niskiej ceny oferty wraz z załącznikiem – kalkulacją ceny oferty (w aktach Postępowania).

Mając na uwadze treść wezwania Zamawiającego z dnia 17 marca 2025 r., jak również pozycje wskazane w załączonej do wezwania tabeli (kalkulacji ceny oferty), którą zgodnie z wezwaniem Zamawiającego mogłem wykorzystać udzielając wyjaśnień, nie ulega wątpliwości, że Zamawiający sformułował wezwanie w sposób ogólny, nie wymagał szczegółowego kosztorysu, a wyłącznie wskazania, jak kwota 5 438 069,78 zł netto rozkłada się pomiędzy trzy pozycje: 1 - wynagrodzenie brutto osób zaangażowanych w realizację zamówienia, 2 – koszty związane z zatrudnieniem pracowników obciążające Wykonawcę jako pracodawcę (m. in. składki emerytalne, rentowe i wypadkowe obliczone zgodnie z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego), 3 – pozostałe koszty (materiały, praca sprzętu, koszty pośrednie, etc., zysk). Zamawiający nie poinformował mnie, jakie elementy oferty budzą wątpliwości, co do ewentualnego rażącego zaniżenia oferty. Ogólne wezwanie, w którym Zamawiający nie precyzuje konkretnych składników ceny, czy też pozycji cenowych, które w jego ocenie wydają się rażąco niskie uprawnia wykonawcę zobowiązanego do udzielenia wyjaśnień w takim stopniu szczegółowości, który w jego ocenie jest wystarczający dla wykazania realności ceny. Wyjaśnienia zawierają odpowiedź na poszczególne zagadnienia podniesione przez Zamawiającego. Wskazuję, że nie można ode mnie wymagać, aby w odpowiedzi na ogólnie sformułowane wezwanie Zamawiającego do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny odnosił się do poszczególnych elementów ceny, w sposób jaki wskazywał Odwołujący w uzasadnieniu swoich zarzutów. Wezwanie Zamawiającego do złożenia wyjaśnień ceny oferty nie zawierało zobowiązania do złożenia szczegółowej kalkulacji ceny, a wyłącznie jej rozbicia na 3 ww. pozycje, który to obowiązek wykonałem, zaś w wyjaśnieniach w sposób szczegółowy wskazałem jakie okoliczności przemawiają za przyjęciem w danej pozycji konkretnej kwoty. Pzp nie określa, jaka powinna być minimalna treść wezwania do wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu. A zatem, co również zostało wyrażone w orzecznictwie, treść wezwania zamawiającego implikuje treść odpowiedzi wykonawcy. Wobec powyższego w takim wypadku wykonawca nie ma obowiązku złożenia wyjaśnień w odniesieniu do wszystkich składowych ceny mających na nią wpływ. Wykonawca ma obowiązek usunąć wątpliwości zamawiającego w takim zakresie, jaki wynika z wezwania do wyjaśnień. Moje wyjaśnienia w pełni odpowiadały wezwaniu Zamawiającego i uczyniły mu zadość. Udzieliłem rzetelnych wyjaśnień znajdujących oparcie w załączonych dowodach. Wskazałem, że istotnym czynnikiem obniżającym cenę mojej oferty jest m.in.:

− bliska lokalizacja od terenu planowanej inwestycji stanowiąca przedmiot Postępowania, dzięki czemu przy kalkulacji nie musiałem uwzględniać kosztów delegacji,

− brak podwykonawców, którzy muszą wygenerować również swój zysk i wskutek czego koszt wykonania przedmiotu zamówienia wzrasta – wskazuję, że pozostali wykonawcy, w tym Odwołujący, na terenie, gdzie wykonywany będzie przedmiot zamówienia w głównej mierze korzystają z podwykonawców,

− zastosowanie rozwiązań technologicznych, które pozwalają zoptymalizować koszt wykonania przedmiotu zamówienia, w tym m.in. poprzez wykonanie deskowania systemowego (przy użyciu posiadanych zamortyzowanych szalunków systemowych wielokrotnego użytku), a nie deskowania tradycyjnego – dzięki temu cena ofertowa wykonania 1 m2 deskowania wynosi 30 zł netto, a nie ok. 150 zł netto, co powoduje istotną oszczędność, rzędu ok. 772 000 zł netto w stosunku do średniej ceny wszystkich wykonawców i o ok. 1 140 000 zł w stosunku do Odwołującego,

− posiadanie własnego, zamortyzowanego zakładu wytwarzającego mieszanki mineralno – asfaltowe położonego w Klęczanach, wskutek czego będę pozyskiwał tzw. beton asfaltowy bez marży producenta, która zazwyczaj wynosi ok. 20% - 25% - przyniesie to oszczędność ok. 57 000 zł netto (do zrealizowania przedmiotu zamówienia potrzeba 1268 ton mieszanki, mój koszt mieszanki, to średnio 210 zł netto/tonę (ok. 266 280 zł netto za całość), koszt mieszanki od producenta to ok. 255 zł netto (ok. 317 000 zł netto),

− posiadanie zamortyzowanych maszyn i urządzeń niezbędnych do wykonania przedmiotu zamówienia, w tym m.in. szalunków systemowych, rusztowań, koparki gąsienicowej, samochodów ciężarowych, walca stalowego, walca gumowego (do masy asfaltowej), walca wibracyjnego, naczep ciężarowych – wywrotek, ciągnika, agregatów spawalniczych, pomp szlamowych, myjki wysokociśnieniowej, zagęszczarek, młota hydraulicznego – zgodnie z przedłożonym wykazem środków trwałych – posiadanie ww. zamortyzowanych maszyn i urządzeń pozwoliło mi ograniczyć koszty związane z wykorzystaniem sprzętu na potrzeby realizacji zadania objętego Postępowaniem. Oszczędności szacuję na kwotę ok. 1 000 000 zł netto (mając na uwadze fakt, że czas realizacji przedmiotu zamówienia wynosi ok. 15 miesięcy, jak również rynkowe ceny najmu ww. maszyn i urządzeń – sam koszt najmu systemów szalunkowych wynosiłby ok. 300 000 zł netto, co jest faktem notoryjnym i znanym zarówno Zamawiającemu, jak i pozostałym oferentom, w tym Odwołującemu),

− otrzymanie konkurencyjnych warunków handlowych na materiały budowlane w stosunku do kalkulowanych na podstawie cen katalogowych materiałów oraz baz cenowych takich jak Sekocenbud, czy zakupu bez rabatu, w tym m.in. na beton C12/15 i beton C30/37 W8 F 150, rury Vipro o średnicy 800 i średnicy 600, przepusty 1000x1000 i 1200x1200, czy stal. Jest faktem powszechnie znanym, że wykonawcy to podmioty o różnym potencjale zawodowym, finansowym i technicznym, posiadające różne doświadczenie i relacje handlowe, które to okoliczności przekładają się na oferowane przez nich ceny ofert,

− fakt, że prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą, a co za tym idzie, że zysk na poziomie 5% jest dla mnie atrakcyjny – w przypadku pozostałych wykonawców, w tym Odwołującego, którzy są spółkami, założony zysk musi być kilkukrotnie wyższy albowiem musi pokryć m.in. funkcjonowanie spółki, wynagrodzenia dla członków zarządu, kadry zarządzającej, pracowników biurowych, koszty utrzymania biur, środków transportu.

Na fakt posiadania konkurencyjnych cen materiałów budowlanych przedkładam oferty dostawców tych materiałów. Oczywiście zakres korzystnych cen materiałów budowlanych jest szerszy, niż wynikający z przedłożonych ofert, co wynika z faktu, że z podmiotami, z którymi stale współpracuję częstokroć otrzymuję ustne oferty cenowe. Wskazuję, że zgodnie z ofertą producenta betonu C12/15 kupuję go za kwotę 260 zł netto/m3 , zaś w cenie oferty ująłem jego koszt na 600 zł netto/m3, co przy 210,61 m3 betonu daje różnicę w kwocie 71 607,40 zł netto (260 zł x 210,61 = 54 758,60 zł; 600 zł x 210,61 zł = 126 366 zł). Co istotne, w przypadku tego betonu średnia cena jednostkowa wszystkich wykonawców wynosiła odpowiednio 338,50 zł netto/m2 (pozycja kosztorysowa 4.3.1.1. p.n. Podkłady betonowe na podłożu z kruszywa, beton podawany pompą, zwykły C12/15, gr. 10 cm) i 348,50 zł netto/m2 (pozycja kosztorysowa 4.4.1.1. p.n. Podkłady betonowe na podłożu z kruszywa, beton podawany pompą, zwykły C12/15, gr. 10 cm), a co za tym idzie, że średnia cena wszystkich wykonawców za beton C12/15 wynosiła odpowiednio 3 385 zł netto/m3 i 3 485 zł netto/m3 w sytuacji, gdy ja nabywam ten beton za 260 zł netto za m3 i podałem w ofercie ceny jako jego cenę jednostkową 600 zł netto za m3 (60 zł za m2).Przyjęcie przez pozostałych wykonawców tak rażąco wysokiej ceny betonu C12/15 prawdopodobnie wynikało z faktu, że wykonawcy nie zauważyli, że w tabeli elementów rozliczeniowych (zawartej w formularzu oferty, stanowiącym załącznik do SWZ) wskazane były m2 betonu, a nie m3 betonu. Z tego względu cena mojej oferty w zakresie betonu C12/15 w ilości wymaganej do realizacji przedmiotu zamówienia, tj. 210,61 m3 została wskazana na kwotę 126 366 zł, zaś średnia cena wszystkich wykonawców za zakup przedmiotowej ilości betonu została wskazana na kwotę ok. 720 000 zł. Przedmiotowy błąd pozostałych wykonawców skutkował tym, że ich cena oferty została zawyżona o niespełna 600 000 zł netto. Kolejno wskazuję, że zgodnie z ofertą producenta betonu C30/37 W8 F 150 kupuję go za kwotę 460 zł netto/m3 , zaś w cenie oferty ująłem jego koszt na kwotę 800 zł netto/m3, co przy koniecznych do wykonania przedmiotu zamówienia 2 128 m3 betonu daje różnicę w kwocie 723 520 zł netto (460 zł x 2 128 = 978 880 zł netto; 800 zł x 2 128 = 1 702 400 zł netto). Co się tyczy stali, to zgodnie z ofertą dostawcy nabywam ją za kwotę 2 690 zł netto/tonę, zaś w cenie oferty ten koszt został przeze mnie wskazany na kwotę 4 500 zł netto/tonę. Mając na uwadze powyższe, nie sposób uznać mojej ceny oferty za rażąco wysoką.

Dowody:

− certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji nr 1023-CPR-0448F (w aktach postępowania),

− oferta handlowa z dnia 10 marca 2025 r. na zakup betonu C12/15 i beton C30/37 W8 F 150,

− oferta handlowa z dnia 3 marca 2025 r. na stal,

− oferta handlowa z dnia 10 marca 2025 r. na rury Vipro o średnicy 800 i średnicy 600, przepusty 1000x1000 i 1200x1200,

Z ww. względów zarzuty Odwołującego nie mają żadnego przekonującego oparcia w stanie faktycznym sprawy. Odwołujący nie wskazał żadnych przekonujących argumentów mających przesądzić o tym, że wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny faktycznie są sporządzone w sposób nakazujący uznanie, iż nie udowodniłem, że moja oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Godzi się również zauważyć, że Zamawiający ma możliwość powtórzenia wezwania w celu uszczegółowienia już złożonych wyjaśnień, jeżeli uzna, że złożone przez wykonawcę wyjaśnienia są niewystarczające.

Ponadto wskazania wymaga, że nie jest dopuszczalne automatyczne uznanie ceny oferty za rażąco niską, np. tylko na podstawie arytmetycznych wyliczeń, z których wynika, że cena ta jest niższa, niż ceny oferowane przez innych wykonawców. W orzecznictwie aktualny pozostaje pogląd, że dysproporcja cen zaoferowanych przez kilku wykonawców nie daje jeszcze podstaw do założenia, że cena najniższa podana przez jednego z wykonawców, jest ceną rażąco niską, gdyż zależne jest to od efektywności oraz kosztów prowadzenia działalności określonego podmiotu. Po drugie, podstawą odrzucenia oferty jest zaoferowanie ceny "rażąco niskiej", a nie ceny "niskiej." Te dwa pojęcia nie są tożsame . W realiach niniejszej sprawy dysproporcja w cenach ofert wynikała głownie z faktu, że moja cena oferty obejmowała koszt deskowania systemowego, a nie deskowania tradycyjnego, a także fakt, że z uwagi na prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej mogę pozwolić sobie na zysk w wysokości 5%, a jak pozostali oferenci, którzy z uwagi na bycie spółką ponoszą znaczne koszty utrzymania, a co za tym idzie ich zysk zazwyczaj jest ustalany w cenie oferty na poziomie ok. 15%.

Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że pozostali wykonawcy nie tylko dopuścili się błędu w wyliczeniach dotyczących zakupu betonu C12/15, co średnio podniosło cenę ich ofert o ok. 600 000 zł, ale również wiele ich pozycji w tabeli elementów rozliczeniowych (zawartej w formularzu oferty, stanowiącym załącznik do SWZ jest znacznie zawyżonych, np. pozycja kosztorysowa 8.1.5. p.n. Przymocowanie tablic znaków drogowych, znak z wyświetlaczem dynamicznej prędkości wraz z panelem solarnym – znak z demontażu 1 szt. (średnia cena jednostkowa wszystkich wykonawców – 1 886,77 zł netto, zaś moja cena jednostkowa, to 250 zł netto, gdyż przedmiotowa pozycja dotyczyła wyłącznie zamontowania znaku pochodzącego z demontażu, a nie zakupu nowego znaku i jego montażu). W sposób tożsamy wygląda sytuacja np. z pozycją kosztorysową nr 12.2.1. p.n. Mechaniczne karczowanie, krzaki i podszycia gęste, gdzie średnia cena jednostkowa wszystkich wykonawców za wykonanie przedmiotowych robót na obszarze 0,10 ha wynosiła 21 722/09 zł, a także pozycjami kosztorysowymi 12.2.1; 12.2.1., 12.2.2., 12.2.2., 12.2.3, 12.24 w których średnia cena jednostkowa wszystkich wykonawców za ścięcie drzewa plasowała się między 662,05 zł netto, a 880,88 zł netto za sztukę drzewa i była o kilkadziesiąt procent wyższa, od mojej ceny jednostkowej.

IV. Zarzut wyboru przez Zamawiającego jako najkorzystniejszej w Postępowaniu oferty złożonej przeze mnie w sytuacji, gdy w ocenie Odwołującego dokonany wybór stanowi konsekwencję nieuzasadnionego braku odrzucenia mojej oferty. W stanie faktycznym sprawy przedmiotowy zarzut jest całkowicie bezzasadny, bowiem Zamawiający nie naruszył przepisów prawa zamówień publicznych w zakresie wskazanym w odwołaniu. Przedstawione Zamawiającemu wyjaśnienia wraz z dowodami umożliwiły ocenę zaoferowanej ceny (5 438 069,78 zł netto) jako realną, rzeczywistą, opartą na realiach rynkowych,

dowodząc możliwości zaoferowania ceny obniżonej w stosunku do kwoty, jaką Zamawiający zamierzał przeznaczyć na zrealizowanie przedmiotu zamówienia (6 688 825,83 zł netto) – moja cena ofertowa stanowiła 81,30% ceny netto jaką Zamawiający zamierzał przeznaczyć na zrealizowanie przedmiotu zamówienia. Informacje podane w wyjaśnieniach są konkretne, jednoznaczne, dokładne, oraz umożliwiają weryfikację zaoferowanej ceny. Wyjaśnienia te, nie dają możliwości uznania zaoferowanej ceny za cenę nierealną, nierynkową, niepozwalającą na wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami zawartymi w dokumentacji przetargowej, a tylko takie okoliczności mogłaby stanowić podstawę odrzucenia mojej oferty. Wykonawca może przedstawić cenę oferty nawet znacząco odbiegającą od pozostałych cen zaoferowanych przez innych wykonawców oraz od kwoty, którą Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, podanej przed otwarciem ofert - jeżeli potrafi ją uzasadnić. Obowiązkowi temu sprostałem, a tym samym, Zamawiający prawidłowo ustalił, że zaoferowana przeze mnie cena, nie może być uznana za cenę rażąco niską i tym samym dokonał wyboru mojej oferty, jako najkorzystniejszej.

V.Podsumowanie.

Zgodnie z art. 537 pkt 1 ustawy Pzp, ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego, jednakże nie powyższe nie zwalnia odwołującego, który podnosi okoliczności dotyczące rażąco niskiej ceny, od obowiązku wykazania i udowodnienia okoliczności, które stanowiły podstawę zarzutu rażąco niskiej ceny, w świetle art. 534 ust. 1 pzp, szczególnie, że

Zamawiający po złożeniu przeze mnie wyjaśnień nie miał wątpliwości, co do realności ceny oferty. Zatem Odwołujący nie mógł poprzestać na samych twierdzeniach dotyczących procedury wyjaśnienia przez Zamawiającego rażąco niskiej ceny, a także na powoływaniu się na ciężar dowodowy obciążający mnie, ale jego obowiązkiem było merytoryczne wykazanie zasadności swoich twierdzeń w powyższym zakresie. Tymczasem w złożonym odwołaniu brak jest jakichkolwiek merytorycznych argumentów, gdyż Odwołujący w zasadzie prawie całe odwołanie opiera na błędnym założeniu, że będę wykonywał deskowanie tradycyjne, a nie deskowanie systemowe, które z uwagi na fakt, że posiadam systemy szalunkowe jest dla mnie w realizacji w zasadzie 5 razy tańsze, niż deskowanie tradycyjne.

Mając na uwadze powyższe, w przedmiotowym stanie faktycznym brak jest podstaw do odrzucenia mojej oferty. Udowodniłem, iż cena mojej oferty nie jest rażąco niska, a prowadzony przez Zamawiającego proces wyjaśnień był zgodny z ustawą, w związku z czym wnoszę jak we wstępie pisma.

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie (pismo z dnia 23.04.2025 r.) podał: (...)

Podnosząc okoliczności wskazane w uzasadnieniu wnoszę o:

1. oddalenie odwołania w całości,

2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu niniejszej odpowiedzi na odwołanie na okoliczności tam wskazane,

3. (...)

W uzasadnieniu stanowiska wskazał:

Zamawiający w Postępowaniu dokonał wyboru jako najkorzystniejszej, oferty złożonej przez S.C., Przedsiębiorstwo Budowlane ESBUD w Ochotnicy Dolnej (dalej – ESBUD lub Wykonawca). Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 4-6 Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty ESBUD pomimo, że jego oferta zawierała rażąco niską cenę – uznanie przez Zamawiającego, że złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia uzasadniają podaną w jego ofercie cenę podczas gdy nie wykazał on, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.

Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu, Zamawiający zaprzecza twierdzeniom Odwołującego i podaje co następuje.

Ad pkt II.1 uzasadnienia odwołania (akapity 14-31) – zarzut niewyjaśnienia przez ESBUD zgodności ceny z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Wbrew twierdzeniom Odwołującego, Wykonawca w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego z 17 marca 2025 r., pismem z dnia 19 marca 2025 r. złożył wyjaśnienia i dowody w zakresie zgodności ceny jego oferty z przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 w zw. art. 224 ust. 2 pkt 1 i ust. 1 Pzp. Wykonawca w wyjaśnieniach z 19 marca 2025 r. (powtórzonych i uzupełnionych w piśmie z 10 kwietnia 2025 r. – zgłoszeniu przystąpienia do Postępowania) przedstawił szczegółową kalkulację kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników uczestniczących w realizacji zamówienia. Nie powtarzając treści tych pism, należy jedynie wskazać, że Wykonawca określił, że w realizacji zamówienia będzie uczestniczyło 12 pracowników budowlanych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, których wynagrodzenie nie będzie niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie właściwych przepisów i że Wykonawca jako pracodawca będzie wywiązywał się ze swoich zobowiązań wynikających z przepisów prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Zamawiający zweryfikował powyższą kalkulację przy użyciu kalkulatorów wynagrodzeń i obciążeń składkowych pracodawcy/zleceniodawcy dostępnych na stronie www.Kalkulatory.Gofin.pl, w wyniku czego stwierdził, że wyliczenia Wykonawcy przedstawiają faktyczne koszty zatrudnienia pracowników, w następstwie czego przyjął wyjaśnienia Wykonawcy w tym zakresie.

Dowód:

1)Wykaz pracowników ESBUD do realizacji zamówienia (załącznik do wyjaśnień Wykonawcy z 19 marca 2025 r. – w dokumentacji Postępowania),

2)Wyliczenie minimalnej kalkulacyjnej stawki wynagrodzenia w budownictwie w Polsce w 2025 r. (załącznik do wyjaśnień Wykonawcy z 19 marca 2025 r. – w dokumentacji Postępowania),

3)Kalkulator wynagrodzeń i Kalkulator obciążeń składkowych pracodawcy/zleceniodawcy – wydruki ze strony www.Kalkulatory.Gofin.pl (załączniki).

Ponadto Wykonawca do pisma z 10 kwietnia 2025 r. – zgłoszenia przystąpienia do Postępowania, dołączył dokument z systemu PUE ZUS – listę osób zgłoszonych do ubezpieczeń, który potwierdza zatrudnienie na podstawie umowy o pracę pracowników realizujących zamówienie.

Dowód:

4)wydruk dokumentu z systemu PUE ZUS – lista osób zgłoszonych do ubezpieczeń (załącznik do pisma Wykonawcy – zgłoszenia przystąpienia do Postępowania z 10 kwietnia 2025 r. – w dokumentacji Postępowania).

Powyższe wyjaśnienia i dowody przeczą twierdzeniom Odwołującego, że Wykonawca nie wykazał faktu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę odpowiedniej dla realizacji zamówienia ilości pracowników oraz wypłaty im wynagrodzenia, opłacania składek na ubezpieczenia i regulacji innych obciążeń zgodnie z przepisami prawa pracy.

Odnosząc się do zarzutu (zob. akapit 28 odwołania), że złożone przez Wykonawcę oświadczenia i dowody w zakresie kosztów pracy nie wyjaśniają w jaki sposób i w jakiej wysokości Wykonawca poczynił oszczędności powodujące odstępstwo zaoferowanej przez niego ceny oferty od cen innych wykonawców biorących udział w Postępowaniu, należy zwrócić uwagę, że nie jest to bezpośrednim celem wyjaśnień składanych przez wykonawców w odpowiedzi na pytania w zakresie art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 Pzp. Wykonawca w odpowiedzi na wezwanie w tym zakresie miał wykazać, że przy realizacji zamówienia zachowa zgodność z regulacjami prawa pracy, co Wykonawca, jak wskazano powyżej, zrobił.

Ad pkt II.2 uzasadnienia odwołania (akapity 32-47) – zarzut niewyjaśnienia przez ESBUD wyliczenia ceny w zakresie pozostałych kosztów takich jak m.in.: materiały, praca sprzętu, koszty pośrednie, zysk, o których mowa w ust. 2 pkt 3 wezwania do złożenia wyjaśnień. Zamawiający zaprzecza powyższemu i podtrzymuje swoje stanowisko, że Wykonawca udzielił wyjaśnień wraz z dowodami, które uzasadniają podaną w ofercie cenę. Zamawiający przyjął wyjaśnienia Wykonawcy, że na cenę jego oferty zasadniczy wpływ miało wykorzystanie na potrzeby realizacji zamówienia maszyn i urządzeń oraz wytwórni mas bitumicznych stanowiących własność Wykonawcy, w związku z czym nie zawiera w tym zakresie umów z podmiotami trzecimi. Zamawiający uwzględnił również, że Wykonawca w ofercie wskazał, że będzie realizował zamówienie samodzielnie – bez udziału podwykonawców, podczas gdy Odwołujący w ofercie podał, że zamierza powierzyć podwykonawcom wykonanie przeważającej części zamówienia to jest: kanalizacji deszczowej, muru oporowego i obiektów inżynieryjnych, co niewątpliwie może powodować wzrost oferowanej ceny, która musi być uwzględniać nie tylko wynagrodzenie należne podwykonawcy, ale również zysk generalnego wykonawcy (Odwołującego). Wyczerpujące wyjaśnienia w powyższym zakresie Wykonawca przedstawił w piśmie z 19 marca 2025 r. oraz uzupełnił je i doprecyzował w piśmie z 10 kwietnia 2025 r., które Zamawiający przyjmuje.

Dowód:

5)Wyjaśnienia Wykonawcy z 19 marca 2025 r. oraz jego pismo z 10 kwietnia 2025 r. – zgłoszenia przystąpienia do Postępowania (w dokumentacji Postępowania),

6)Oferty: Odwołującego i Wykonawcy złożone w Postępowaniu (w dokumentacji Postępowania).

Ad pkt III uzasadnienia odwołania (akapity 48-96) – zarzut rażąco niskiej ceny istotnej części składowej oferty Wykonawcy (deskowanie) ujętej w następujących pozycjach Tabeli elementów rozliczeniowych: 4.1.1.2; 4.2.1.2; 4.2.3.2; 4.3.1.2; 4.3.3.2; 4.4.1.2; 4.4.3.2; 4.5.1.2; 9.1.2; 9.2.5; 9.3.2; 9.4.5; 9.5.2; 9.6.1.2; 9.6.2.5; 9.6.3.2.

Zarzut powyższy jest całkowicie bezzasadny, z tego względu, że Odwołujący do wyliczenia ceny ww. pozycji przyjął wykonywanie deskowania metodą tradycyjną, podczas gdy Wykonawca dokonywał wyliczeń dla deskowania wykonywanego metodą systemową. Szczegółowe wyjaśnienia w tym zakresie przedstawił Wykonawca w piśmie z 20 kwietnia
‎2025 r. – przystąpieniu do postępowania, które to wyjaśnienia Zamawiający przyjmuje. W świetle wskazanych okoliczności należy stwierdzić, że Zamawiający uznając, że oferta ESBUD nie zawiera rażąco niskiej ceny, a następnie dokonując wyboru tej oferty jako najkorzystniejszej nie uchybił przepisom wskazanym w zarzutach Odwołującego (art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 4-6 oraz art. 239 ust. 1 Pzp). W konsekwencji żądanie oddalenia wniesionego odwołania zasługuje na uwzględnienie. (...)

Skład Orzekający Krajowej Izby Odwoławczej (Izba kub KIO) ustalił i zważył, co następuje:

Wykonawca Strabag Infrastruktura Południe Sp. z o.o. z/s we Wrocławiu (Odwołujący lub wykonawca Strabag) w odwołaniu podnosząc wobec oferty wykonawcy S.C. Przedsiębiorstwo Budowlane ESBUD (wykonawca Esbud lub uczestnik Esbud) zarzuty naruszenia: art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp w zw. z art. 224 ust. 1 Pzp, art. 224 ust. 2 pkt 1) Pzp i art. 224 ust. 4 - 6 Pzp wskazał, że ten wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie przedstawił jakichkolwiek dowodów w zakresie:

•zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

•zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie,

•jak również nie wyjaśnił oraz nie przedstawił jakichkolwiek dowodów w zakresie:

•pozostałych kosztów (materiałów, pracy sprzętu, kosztów pośrednie etc. zysku) składających się na wartość netto z kosztorysu,

i w konsekwencji ESBUD nie udowodnił, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska i nie wywiązał się z ciężaru obalenia domniemania rażąco niskiej ceny.

Podnosząc z kolei wobec tej oferty zarzut naruszenia: art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 oraz art. 224 ust. 1 i 2 Pzp wnoszący odwołanie wykonawca Strabag wskazał na poz. 4.1. 1.2; poz. 4.2.1.2; poz. 4.2.3.2; poz. 4.3.1.2; poz. 4.3.3.2; poz. 4.4.1.2 ; poz. 4.4.3.2; poz. 4.5.1.2; poz. 9.1.2; poz. 9.2.5; poz. 9.3.2; 9.4.5; poz. 9.5.2; poz. 9.6.1.2; poz. 9.6.2.5; poz. 9.6.3.2 Tabeli elementów rozliczeniowych – jako na istotne części składowe ceny będące rażąco niskie.

Odwołujący wskazał ponadto na naruszenie art. 239 ustawy Pzp podnosząc, że dokonany wybór oferty wykonawcy Esbud stanowi konsekwencję nieuzasadnionego braku odrzucenia oferty tego wykonawcy.

Rozpoznając te zarzuty KIO miała na uwadze normy wynikające z przepisów ustawy Pzp, w tym jej art. 555 Pzp w myśl którego Izba może orzekać co do zarzutów, które były zawarte w odwołaniu.

Pierwszy ze wskazanych powyżej zarzutów nie podlega uwzględnieniu.

Zamawiający w wezwaniu z dnia 17 marca 2025 r. wskazując na art. 224 ust.1 ustawy Pz wezwał wykonawcę Esbud do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny w zakresie: (...)

1)zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

2)zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.

2.Wyjaśnienia, o których mowa w pkt 1 muszą zawierać:

1)Wynagrodzenie brutto osób zaangażowanych w realizację zamówienia ze wskazaniem:

a)ilości etatów niezbędnych do realizacji całego zamówienia,

b)wysokości wynagrodzenia miesięcznego,

c)wartości netto ogółem.

2)Koszty związane z zatrudnieniem pracowników obciążające Wykonawcę jako pracodawcę (m.in. składki emerytalne, rentowe i wypadkowe obliczone zgodnie z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego) ze wskazaniem:

a)ilości etatów niezbędnych do realizacji całego zamówienia,

b)wysokości wynagrodzenia miesięcznego,

c)wartości netto ogółem.

3)Pozostałe koszty (materiały, praca sprzętu, koszty pośrednie, etc. zysk) składające się na wartość netto z kosztorysu. (...)

Do tego wezwania Zamawiający załączył tabelę „Kalkulacja ceny oferty” w której wykonawca miał przedstawić żądane informacje.

Kalkulacja ceny oferty

*Ustalając cenę oferty uwzględniono minimalne wynagrodzenie za pracę w roku 2025 oraz 2026 zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Wykonawca Esbud w odpowiedzi na to wezwanie w piśmie z dnia 19 marca 2025 r. udzielając wyjaśnień odniósł się do podnoszonych w nim zagadnień. Przedstawił według tabeli żądane dane.

W wyjaśnieniach w części opisowej (pkt II) odniósł się do pkt 1 i 2 wezwania i co obrazuje tabela w wierszu 1 i 2 dotyczących zgodności ceny ofertowej z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie. Wskazał – jak podnosili Zamawiający i Uczestnik Esbud - na wynagrodzenie brutto osób zaangażowanych w realizację zamówienia ze wskazaniem ilości etatów niezbędnych do realizacji całego zamówienia, wysokości wynagrodzenia miesięcznego oraz wartości netto ogółem. Wyjaśnił kwestie dotyczące kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników obciążających pracodawcę (m.in. składki emerytalne, rentowe i wypadkowe obliczone zgodnie z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego). Do tych wyjaśnień załączył wykaz pracowników, tych którzy będą wykonywali zadania przy realizowaniu przedmiotu zamówienia oraz również pracowników nie skierowanych do realizacji przedmiotu zamówienia, ale wytypowanych do zastępowania pracowników realizujących przedmiot zamówienia, a nieobecnych w pracy z powodu np. urlopu czy choroby). Wykonawca Esbud do pisma procesowego załączył także wydruk z systemu Nowy Portal Informacyjny Platforma Usług Elektronicznych dla Klientów ZUS z dnia 10 kwietnia 2025 r. przedstawiający listę osób zgłoszonych przez przystępującego do ubezpieczeń. W tych wyjaśnieniach, co podkreślone zostało w piśmie procesowym z 10.04. 2025 r. i na rozprawie – wykonawca Esbud wskazał na realizację robót przez własnych pracowników (bez udziału podwykonawców) oraz na bliską lokalizację siedziby firmy od terenu planowanej inwestycji, które to czynniki obniżają koszt realizacji m.in. o koszty delegacji pracowników.

Mając na uwadze powyższe nie można zgodzić się z Odwołującym, że wykonawca Esbud nie wykazał zgodności ze wskazanymi w wezwaniu przepisami dotyczącymi kosztów pracy oraz, że ich wartość przyjęta do ustalenia ceny nie jest wyższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, czy co do ich zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.

Odnośnie pozostałych kosztów (materiały, praca sprzętu, koszty pośrednie, etc. zysk) (pkt 2. 3) wezwania i pkt 3 tabeli) w punkcie II wyjaśnień wykonawca Esbud wskazał na czynniki, które wpłynęły na wyliczoną cenę, a mianowicie: realizację zamówienia bez podwykonawstwa, korzystanie z własnych zamortyzowanych zasobów sprzętowych, maszyn i urządzeń budowlanych (koparek, samochodów ciężarowych, ładowarek kołowych, blatów szalunkowych i lekkiego sprzętu budowlanego), korzystanie z własnej, zamortyzowanej wytwórni mas bitumicznych zlokalizowanej w Klęczanach i wytwórni betonu. Na potwierdzenie przedłożył wykaz środków trwałych, a także certyfikaty zgodności zakładowej kontroli produkcji nr 1023-CPR-0448F dotyczące wytwórni wystawione na firmę wykonawcy Esbud jako producenta. Wykonawca Esbud wskazał także na zysk na poziomie 5 %.

Także w odniesieniu do podpunktu 2. 3) wezwania z dnia 17.03.2025 r. nie można zgodzić się z Odwołującym, że wykonawca Esbud nie wyjaśnił oraz nie przedstawił jakichkolwiek dowodów w zakresie pozostałych kosztów (materiałów, pracy sprzętu, kosztów pośrednie etc. zysku) składających się na wartość netto z kosztorysu. Niewątpliwie – jak wyjaśniał wykonawca Esbud) - możliwość korzystania z własnych, zamortyzowanych sprzętów, urządzeń, maszyn i wytwórni pozwalała w sposób istotny ograniczyć koszty robót budowlanych w stosunku do kosztów robót skalkulowanych przez Zamawiającego, czy też przez innych oferentów, nieposiadających takich środków. KIO zwraca także uwagę, że wykonawca Esbud wycenę robót budowlanych oparł - jak podał - na ofertach firm, z którymi wcześniejsza współpraca - jak oświadczył - gwarantowała wykonawcy uzyskanie warunków handlowych na materiały budowlane korzystniejsze aniżeli ceny kalkulowane na podstawie cen katalogowych materiałów oraz baz cenowych takich jak Sekocenbud, co pozwoliło – jak podano w tych wyjaśnieniach - na uzyskanie niższych kosztów robót budowlanych, niż w przypadku kalkulowania ich przez Zamawiającego. Ten fakt potwierdził ofertami załączonymi do pisma procesowego z dnia 10 kwietnia 2025 r. Nie załączenie takich dokumentów do wyjaśnień nie stanowi samo w sobie wady udzielonych wyjaśnień powodujących zastosowanie art. 224 ust.6 ustawy Pzp. Przede wszystkim Zamawiający w wezwaniu z 17.03.2025 r. nie precyzuje katalogu żądanych dowodów. Ponadto ich przedłożenie przez wykonawcę Esbud w zgłoszonym przystąpieniu stanowi odpowiedź na zarzuty podnoszone w odwołaniu, co nie czyni takich dowodów bezprzedmiotowymi. Takie dokumenty bowiem mogą stanowić dowód w sprawie. Izba zwraca uwagę, na art. 531 oraz art. 534 ustawy Pzp w myśl których przedmiotem dowodu są fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a strony i uczestnik są nawet zobowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Takie dowody – w myśl z kolei art. 535 – na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie strony przeciwnej, strony i uczestnicy postępowania odwoławczego mogą przedstawiać aż do zamknięcia rozprawy. Izba także zwraca uwagę, że dowody przeciwne przez wykonawcę Strabag, wobec okoliczności wskazywanych przez wykonawcę Esbud, nie zostały złożone.

Reasumując Izba stwierdza, że okoliczności, o których mowa w piśmie procesowym wykonawcy Esbud z 10.04. 2025 r., a mianowicie:

zastosowanie rozwiązań technologicznych, pozwalających zoptymalizować koszt wykonania przedmiotu zamówienia, w tym m.in. poprzez wykonanie deskowania systemowego (przy użyciu posiadanych zamortyzowanych szalunków systemowych wielokrotnego użytku), a nie deskowania tradycyjnego;

posiadanie własnego, zamortyzowanego zakładu wytwarzającego mieszanki mineralno – asfaltowe położonego w Klęczanach;

posiadanie zamortyzowanych maszyn i urządzeń niezbędnych do wykonania przedmiotu zamówienia, w tym m.in. szalunków systemowych, rusztowań, koparki gąsienicowej, samochodów ciężarowych, walca stalowego, walca gumowego (do masy asfaltowej), walca wibracyjnego, naczep ciężarowych – wywrotek, ciągnika, agregatów spawalniczych, pomp szlamowych, myjki wysokociśnieniowej, zagęszczarek, młota hydraulicznego;

konkurencyjne warunki handlowe na materiały budowlane w stosunku do kalkulowanych na podstawie cen katalogowych materiałów oraz baz cenowych takich jak Sekocenbud, czy zakupu bez rabatu, w tym m.in. na beton C12/15 i beton C30/37 W8 F 150, rury Vipro o średnicy 800 i średnicy 600, przepusty 1000x1000 i 1200x1200, czy stal;

możliwość osiągnięcia zysku na poziomie 5%

- wynikają z wyjaśnień z 19.03.2025 r., co zostało poparte wskazanymi powyżej dokumentami załączonymi do tych wyjaśnień oraz dokumentami złożonymi wraz z pismem procesowym z 10.04.2025 r.

Także nie podlega uwzględnieniu zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp w zw. z art. 224 ust. 6 oraz art. 224 ust. 1 i 2 Pzp związany z cenami jednostkowymi dla poz. 4.1. 1.2; poz. 4.2.1.2; poz. 4.2.3.2; poz. 4.3.1.2; poz. 4.3.3.2; poz. 4.4.1.2 ; poz. 4.4.3.2; poz. 4.5.1.2; poz. 9.1.2; poz. 9.2.5; poz. 9.3.2; 9.4.5; poz. 9.5.2; poz. 9.6.1.2; poz. 9.6.2.5; poz. 9.6.3.2 Tabeli elementów rozliczeniowych stanowiące części składowe ceny ofertowej.

W pierwszej kolejności KIO powołując się na normę z art. 555 Pzp stwierdza, że ten zarzut nie został oparty na kwestionowaniu technologii deskowania przyjętej przez wykonawcę Esbud, o której to zastosowaniu do realizacji zamówienia wykonawca Strabag mógł powziąć wiadomość już z wyjaśnień Uczestnika Esbud z dnia 19.03.2025 r. W tych wyjaśnieniach bowiem oraz w załączonym do tych wyjaśnień wykazie wykonawca Esbud wskazywał na narzędzia, będące w jego posiadaniu, a które mogły być użyte tylko przy deskowaniu systemowym. Na taką technologię wykonania (przy użyciu sprefabrykowanych szalunków systemowych) mogły wskazywać ujęte w tym wykazie w pozycji: 255– elementy szalunkowe (dźwigar), 160 i 261 - blaty szalunkowe PERI, które nie mają zastosowania do deskowania tradycyjnego. Jednakże w odwołaniu zarzut zastosowania technologii niezgodnej z wymaganiami SWZ nie został podniesiony.

Tym samym Izba z uwagi na wskazany powyżej art. 555 ustawy Pzp w zw. z art. 515 ust.1 ustawy Pzp rozpoznając ten zarzut nie rozstrzygała kwestii związanej z zastosowaną przez wykonawcę Esbud technologią systemową. Izba zwraca ponadto uwagę, że ta kwestia nie była przedmiotem wezwania z 17.03.1025 r. Ponadto Zamawiający, podobnie jak wykonawca Esbud wobec podnoszonego na rozprawie zarzutu zastosowania niewłaściwej technologii, stwierdzając jej dopuszczalność i brak ograniczeń, co do wyboru spornej technologii deskowania wskazywali na postanowienia SWZ, jej rozdział V min. pkt 6 zgodnie z którym: „6. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia oraz zakres robót określają:

1)Dokumentacja projektowa, na którą składa się:

a) zatwierdzony Decyzją Nr Z-2/23 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z dnia 12 stycznia 2023 r. projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno- budowlany,

b) dokumentacja formalno-prawna,

c) projekt techniczny – branża drogowa (zamienny),

d) przedmiar robót,

2) Specyfikacje techniczne – branża drogowa.(...)

Izba zwraca też uwagę, że mając na uwadze wskazaną dokumentację projektową wykonawca Strabag nie wskazywał dowodu przeciwnego, co do braku możliwości zastosowanie wymienionej przez wykonawcę w wyjaśnieniach technologii.

Wykonawca Strabag w odwołaniu opisany powyżej zarzut dotyczący wskazanych pozycji oparł na argumentacji i kalkulacjach przy zastosowaniu deskowania tradycyjnego. Wykonawca Esbud z kolei w wyjaśnieniach z 19.03.2025 r., co potwierdził w piśmie procesowym z dnia 10.04.2025 r., wskazał na deskowanie systemowe wskazując na rozwiązania technologiczne pozwalające zoptymalizować koszt wykonania przedmiotu zamówienia. W tym przypadku wskazał, że zastosowanie tej technologii pozwala na znaczące – w realiach tej sprawy - oszczędności rzędu ok. 772 000 zł netto w stosunku do średniej ceny wszystkich wykonawców i ok. 1.140.000 zł netto w stosunku do oferty Odwołującego. Powyższe jak wyjaśniał jest związane ze wskazanymi powyżej czynnikami m.in. z uwagi na posiadane przez wykonawcę własne zamortyzowane systemy szalunkowe, co nie wymaga ponoszenia kosztów (ok. 300 000 zł) ich wynajmu. Wskazał także na oszczędność nakładu pracy oraz na brak konieczności zakupu dodatkowych wskazywanych przez wykonawcę materiałów: desek, krawędziaków, gwoździ, ściągów stalowych, środka antyadhezyjnego, a także wykorzystanie piły tarczowej, środka transportowego i żurawia. Stosowne porównanie przedstawił szczegółowo w piśmie procesowym z 10.04. 2025 r. Izba zwraca również uwagę, że szacunek Odwołującego przedstawiony na rozprawie w odniesieniu do tej technologii, co do możliwego osiągnięcia minimalnej średniej stawki w okresie realizacji (dowód 5) jest zbieżny z wyliczeniami wykonawcy Esbud przedstawionymi w piśmie procesowym z 10.04.2025 r. W tabeli na stronie 12 (Rysunek 1 - szczegółowy kosztorys ofertowy KNNR w zakresie deskowania systemowego) wykonawca Esbud także wskazuje na stawki możliwe do osiągnięcia porównywalne z prezentowanymi w ramach dowodu nr 5.

Reasumując KIO nie znalazła podstaw, do uznania, że podane przez wykonawcę Esbud koszty wymienionych pozycji związane z deskowaniem systemowym, a dotyczące także budowy konstrukcji oporowej w tym przypadku są rażąco zaniżone. Możliwość uzyskania przy zastosowaniu tej metody oszczędności ca’ 772.000 zł netto w stosunku do średniej ceny wszystkich wykonawców i ca’ 1.140.000 zł netto w stosunku do oferty Odwołującego nie została przez Odwołującego podważona. Wykonawca wskazał ponadto na cenę betonu C12/15 przyjętą w konkurencyjnych ofertach podnosząc, że przyjęcie tak rażąco wysokiej ceny betonu C12/15 prawdopodobnie wynikało z faktu, że wykonawcy nie zauważyli, że w tabeli elementów rozliczeniowych (zawartej w formularzu oferty, stanowiącym załącznik do SWZ) wskazane były m2 betonu, a nie m3 betonu. Z tego względu cena w zakresie betonu C12/15 w ilości wymaganej do realizacji przedmiotu zamówienia w jego ofercie – jak wskazał Esbud - została wskazana na kwotę 126 366 zł, zaś średnia cena wszystkich wykonawców za zakup przedmiotowej ilości betonu została wskazana na kwotę ok. 720 000 zł. Powodowało to zawyżenie cen w tych ofertach o ok. 600 000 zł netto. Ta okoliczność także nie została podważona.

Tym samym wskazany zarzut podnoszony w zakresie powyżej opisanym podlega oddaleniu.

Wobec powyższych ustaleń, także nie podlega uwzględnieniu zarzut naruszenie art. 239 ustawy Pzp, albowiem uwzględniając podnoszone w odwołaniu zarzuty i argumenty, dokonany wybór oferty wykonawcy Esbud nie stanowi konsekwencji nieuzasadnionego braku odrzucenia oferty tego wykonawcy.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 575 Ustawy Prawa zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy poz. 2437).

Mając powyższe na uwadze, Krajowa Izba Odwoławcza orzekła jak sentencji wyroku.

....................................................