KIO 1297/25

Sygn. akt: KIO 1297/25

POSTANOWIENIE

Warszawa, 15 kwietnia 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

     Przewodniczący: Bartosz Stankiewicz

po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron 15 kwietnia 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 6 kwietnia 2025 r. przez wykonawcę D.G. i J.G. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej działającej pod nazwą EXWIND S.C. D.J. GROBELNI z siedzibą w Lesznie przy ul. Usługowej 14 (64-100 Leszno) w postępowaniu prowadzonym przez Wielkopolskie Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie z siedzibą w Poznaniu przy ul. Garbary 15 (61-866 Poznań)

postanawia:

1.Umorzyć postępowanie odwoławcze.

2.Nakazać zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych kwoty 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) na rzecz wykonawcy D.G. i J.G. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej działającej pod nazwą EXWIND S.C. D.J. GROBELNI z siedzibą w Lesznie, uiszczonej tytułem wpisu od odwołania.

3.Znieść w pozostałym zakresie koszty między Stronami.

Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodniczący:………….………………….

Sygn. akt: KIO 1297/25

Uzasadnienie

Wielkopolskie Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie z siedzibą w Poznaniu zwane dalej „zamawiającym”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, na podstawie przepisów ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm.) zwanej dalej: „Pzp”, w trybie podstawowym, pn. Stała konserwacja dźwigów i platform do przewozu łóżek znajdujących się na terenie Wielkopolskiego Centrum Onkologii w Poznaniu, Kaliszu i Pile, wraz z obowiązkiem utrzymania dźwigów i platform w stałej sprawności technicznej oraz z zapewnieniem serwisu całodobowego o numerze referencyjnym: 11/2025, zwane dalej „postępowaniem”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych 3 lutego 2025 r., pod numerem 2025/BZP 00086022.

Szacunkowa wartość zamówienia, którego przedmiotem są usługi jest niższa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 Pzp.

6 kwietnia 2025 r. wykonawca D.G. i J.G. prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej działającej pod nazwą EXWIND S.C. D.J. GROBELNI z siedzibą w Lesznie (zwany dalej: „odwołującym”) wniósł odwołanie, w zakresie pakietu 1, na następującej czynności zamawiającego:

- dokonania wyboru oferty wykonawcy Elektromechanika dźwigowa J.R. Sp.
‎z o.o. z siedzibą w Poznaniu (zwanego dalej jako: „Elektromechanika dźwigowa J.R. Sp. z o.o.”) jako najkorzystniejszej w ramach prowadzonego postępowania;

- zaniechania odrzucenia oferty Elektromechanika dźwigowa J.R. Sp. z o.o. złożonej w ramach zamówienia pomimo tego, że oferta ta zawiera rażąco niską cenę
‎w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca w żaden sposób nie sprostał ciężarowi udowodnienia, że oferta nie zawiera takiej rażąco niskiej ceny.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:

1) art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp i art. 224 ust. 5 i ust. 6 Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy Elektromechanika dźwigowa J.R. Sp. z o.o., co powinno nastąpić
‎z uwagi na brak złożenia przez tego oferenta właściwych wyjaśnień i uzasadnienia zaoferowanej ceny, w szczególności brak przedłożenia wraz z niezwykle lakonicznymi wyjaśnieniami jakichkolwiek dowodów uzasadniających wyliczenie zaoferowanej ceny
‎i kosztów oraz pominięcie wszelkich informacji na temat sposobu ustalenia niezbędnych czynników kosztotwórczych, co obliguje zamawiającego do uznania, że zaoferowana cena jest rażąco niska, a czego zamawiający nie uczynił nie odrzucając oferty Elektromechanika dźwigowa J.R. Sp. z o.o.;

2) art. 16 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 2 Pzp przez naruszenie przez zamawiającego zasady prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji, równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości.

Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty w ramach postępowania oraz przeprowadzenie ponownego badania i oceny ofert, w ramach której oferta Elektromechanika dźwigowa J.R. Sp. z o.o. zostanie odrzucona jako zawierająca rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.

W ramach postępowania odwoławczego nie zostały zgłoszone przystąpienia.

10 kwietnia 2025 r. zamawiający złożył pismo, w którym poinformował, że 7 kwietnia 2025 r. unieważnił czynność wyboru najkorzystniejszej oferty w ramach pakietu nr 1.

14 kwietnia 2025 r. odwołujący, za pośrednictwem poczty elektronicznej potwierdził, że czynność wyboru najkorzystniejszej oferty w zakresie pakietu nr 1 postepowania została unieważniona 7 kwietnia 2025 r. Dodatkowo odwołujący przesłał pismo zamawiającego
‎z 7 kwietnia 2025 r. opatrzone nagłówkiem ANULOWANIE WYBORU OFERTY w pakiecie 1, z którego wynikało, że czynność wyboru najkorzystniejszej oferty w zakresie pakietu nr 1 postepowania została unieważniona.

W ocenie Izby w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie budziło wątpliwości, że
‎w związku z dokonanymi czynnościami zamawiającego znalazł zastosowanie art. 568 pkt 2 Pzp, zgodnie z którym Izba umarza postępowanie odwoławcze w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne. Warto w tym miejscu dodać, że odwołanie koncentrowało się wyłącznie na zaniechaniu odrzucenia oferty złożonej przez wybranego wykonawcę oraz na czynności wyboru oferty tego wykonawcy jako najkorzystniejszej w ramach pakietu nr 1 postępowania. Czynność wyboru najkorzystniejszej oferty w zakresie pakietu nr 1 została dokonana 1 kwietnia 2025 r. Jak ustaliła Izba z informacji przekazanej od zamawiającego i potwierdzonej przez odwołującego, 7 kwietnia 2025 r. została unieważniona czynność wyboru najkorzystniejszej oferty w ramach pakietu nr 1. Ponadto
‎z informacji przekazanej od zamawiającego 10 kwietnia 2025 r. wynikało, że zamawiający dokona ponownej oceny i badania ofert w pakiecie nr 1 w zakresie wskazanym w odwołaniu.

Zgodnie ze stanowiskiem doktryny Podstawą do umorzenia postępowania jest również stwierdzenie przez Izbę, że postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne. Ustawodawca nie doprecyzował, o jakie sytuacje chodzi. Z pewnością dyspozycją przepisu objęte będą sytuacje utraty bytu prawnego przez stronę odwołania,
‎na skutek likwidacji lub śmierci odwołującego. Wydaje się również, że podstawa umorzenia zaistnieje, jeśli zamawiający przed zakończeniem rozprawy unieważni postępowanie, wówczas spór stanie się bezprzedmiotowy, a ewentualnemu zaskarżeniu w drodze odwołania będzie podlegała nowa czynność zamawiającego. (Komentarz Prawo Zamówień Publicznych, pod red. Marzeny Jaworskiej, Wydawnictwo C. H. Beck, W-wa 2021, str. 1236).

W ocenie Izby do takich sytuacji zalicza się również sytuacja, która zaistniała
‎w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz postępowaniu odwoławczym. Zamawiający po wniesieniu odwołania unieważnił czynność wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu, a do tej czynności odnosiło się odwołanie.

Dodatkowo, jak wynika z uchwały Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 18 stycznia 2019 r. III CZP 55/18, w którym SN analizował rozbieżność orzeczniczą skutku procesowego następczej utraty interesu prawnego: przyczyna umorzenia postępowania określona w art. 355 § 1 kpc jako zbędność postępowania stanowi ogólny przejaw uznania przez ustawodawcę, że nie jest dopuszczalne kontynuowanie postępowania w sytuacji, w której jego cel został osiągnięty w inny sposób. W rezultacie wydanie wyroku stało się zbędne. Pojęcie zbędności wydania wyroku jako przyczyny umorzenia postępowania wiązane jest najczęściej z szeroko pojętą następczą bezprzedmiotowością postępowania. Stanowi ona jej swoisty korelat (zbędność wydania wyroku jako następstwo odpadnięcia przedmiotu postępowania ewentualnie inne przypadki niecelowości wydawania wyroku). Dalej Sąd wywiódł, że skoro wskutek zgaśnięcia interesu prawnego powoda – zazwyczaj w rezultacie uzyskania ochrony prawnej poszukiwanej w toczącym się postępowaniu poza jego ramami – proces cywilny nie może doprowadzić do oczekiwanego przez powoda rezultatu (choćby powództwo to w chwili wniesienia było całkowicie zasadne), to dalsze procedowanie w kierunku wydania wyroku oddalającego to powództwo staje się zbyteczne i bezcelowe. W konsekwencji trzeba przyjąć, że w sytuacji, w której potrzeba udzielenia żądanej przez strony ochrony prawnej uległa dezaktualizacji, wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie o charakterze procesowym w postaci umorzenia procesu jest w pełni wystarczające dla uczynienia zadość prawu stron do sądu i rzetelnego procesu.

Wobec nowych czynności podjętych przez zamawiającego w postępowaniu spór stał się bezprzedmiotowy. Aby Izba mogła rozpoznać wniesione odwołanie – musi ono dotyczyć czynności zamawiającego (art. 513 pkt 1 Pzp). Tym samym na moment wniesienia odwołania musi istnieć substrat zaskarżenia, będący podstawą dla wykonawcy do wniesienia środka ochrony prawnej. Następnie dostrzeżenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 Pzp Izba wydając orzeczenie bierze pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia postępowania odwoławczego. Ustawodawca przewidział zatem sytuację, w której może dojść do zmian w toku postępowania o udzielenie zamówienia – co Izba zobowiązana jest uwzględnić wydając orzeczenie w sprawie w toku postępowania odwoławczego. Zauważenia również wymaga, że przepisy ustawy nie zobowiązują zamawiającego do zawieszenia postępowania o udzielenie zamówienia, wobec wniesionego odwołania.

Skład orzekający wskazał, że treść art. 552 ust. 1 Pzp – podobnie jak w przypadku art. 316 § 1 kpc, w myśl którego podstawą wydania przez sąd wyroku jest stan rzeczy istniejący
‎w chwili zamknięcia rozprawy – nakazuje uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego
‎w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ponadto stan rzeczy o którym mowa w przepisie art. 552 ust. 1 Pzp należy analogicznie – jak w art. 316 § 1 kpc – interpretować jako okoliczności faktyczne ustalone przed zamknięciem rozprawy oraz stan prawny, tj. obowiązujące przepisy, które mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia (wyrok SN
‎z 25 czerwca 2015 r., sygn. akt: V CSK 535/14, wyrok Sądu Apelacyjnego ze Szczecina
‎z 13 września 2018 r., sygn. akt: I Aga 159/18). Rolą ustalenia stanu rzeczy na moment zamknięcia postępowania odwoławczego jest uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego
‎w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Izba jest więc w takim przypadku zobowiązania uwzględnić czynności zamawiającego, które miały miejsce po wniesieniu odwołania, do czasu wydania orzeczenia w sprawie. Skoro zamawiający dokonał unieważnienia zaskarżonych czynności, tym samym czynność stanowiąca podstawę wniesienia środka ochrony prawnej przestała istnieć. Zaskarżenie czynności, która już nie istnieje, nie daje podstaw Izbie do stwierdzenia naruszenia przepisów przez zamawiającego i nie może być podstawą do wydania orzeczenia merytorycznego. Uznać w takiej sytuacji należało, że prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego było bezcelowe, czyli jak stanowi przepis Pzp – zbędne. Jest to przesłanka umożliwiająca umorzenie postępowania odwoławczego i zdaniem Izby może być ona wykorzystywana właśnie w podobnych sytuacjach. W innym wypadku bowiem odwołanie podtrzymywane przez odwołującego podlegałoby oddaleniu jako bezzasadne wobec nieistniejącej czynności zamawiającego. Orzekanie przez Izbę wobec nowych czynności zamawiającego nie może mieć miejsca, gdyż wykraczałoby poza ramy postępowania odwoławczego, które wyznacza treść wniesionego odwołania.

W konsekwencji mając na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy, orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 Pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 2437) z którego wynika, że w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę w całości na skutek stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne, koszty o których mowa w , znosi się wzajemnie.

Na podstawie art. 574 Pzp Izba orzekała o dokonaniu zwrotu odwołującemu uiszczonego wpisu, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji orzeczenia.

Przewodniczący: ………………………………….