Sygn. akt: KIO 1217/25, KIO 1220/25
POSTANOWIENIE
z dnia 14 kwietnia 2025 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Justyna Tomkowska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału Stron w dniu 11 kwietnia 2025 roku
w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu
31 marca 2025 roku przez wykonawców:
1)Light On Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie (Odwołujący KIO 1217/25);
2)Linter Energia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Rzeszowie (Odwołujący KIO 1220/25)
w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Gminę Błędów z siedzibą
w Błędowie
przy udziale Przystępującego zgłaszającego przystąpienie po stronie Zamawiającego
w sprawie KIO 1220/25: Light On Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie
postanawia:
1.Umorzyć oba postępowania odwoławcze;
2.nakazać zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych kwot po 15 000 zł 00 gr (słownie: po piętnaście tysięcy złotych zero groszy) na rzecz Odwołujących: KIO 1217/25 - Light On Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Warszawie oraz KIO 1220/25 - Linter Energia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rzeszowie uiszczonych tytułem wpisów od odwołań;
3.znieść w pozostałym zakresie koszty między Stronami.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:
……………………………….
Sygn. akt KIO 1217/25, KIO 1220/25
UZASADNIENIE
Zamawiający: Gmina Błędów z siedzibą w Błędowie prowadzi postępowanie
o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą „Przebudowa oświetlenia ulicznego na terenie gminy Błędów na energooszczędne”, do którego zastosowanie ma ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm., dalej: „ustawa Pzp”). Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowanie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 4 września 2024 r. pod numerem 530868-2024.
W dniu 20 marca 2025 r. Zamawiający poinformował o wyborze oferty wykonawcy M.M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą MT – Systemy Zabezpieczeń M.M. [dalej: „MT”] jako najkorzystniejszej.
KIO 1217/25
Dnia 31 marca 2025 roku do Prezes Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, na podstawie art. 505 ust. 1 w zw. z art. 513 pkt 1 i 2, ustawy Pzp odwołanie w prowadzonym postępowaniu złożył wykonawca Light On Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Warszawie, dalej jako „Odwołujący KIO 1217/25”.
Termin na złożenie odwołania został zatem zachowany. Odwołujący uiścił wpis od odwołania w kwocie stosownej na rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych.
Odwołanie złożono na następujące czynności i zaniechania Zamawiającego
w postępowaniu polegające na:
1) wybór jako oferty najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę MT;
2) zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy MT.
Odwołujący KIO 1217/25 zarzucał Zamawiającemu naruszenie:
1) art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy MT, podczas gdy oferta tego wykonawcy jest niezgodna z warunkami zamówienia, tj. wykonawca zaoferował dostawę opraw niespełniających wymagań Zamawiającego;
2) art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy Pzp oraz art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy MT, podczas gdy wykonawca ten przedstawił część wymaganych przedmiotowych środków dowodowych w języku obcym bez przedstawienia tłumaczenia na język polski.
Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania oraz:
1) nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
2) nakazanie Zamawiającemu powtórzenia czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenia oferty wykonawcy MT.
Odwołujący oświadczył, że posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz poniósł szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp. Odwołujący jest zainteresowany uzyskaniem zamówienia i w tym celu złożył ofertę. Gdyby Zamawiający nie zaniechał czynności odrzucenia oferty wykonawcy MT, to oferta Odwołującego, uwzględniając kryteria oceny ofert, byłaby ofertą najwyżej ocenioną i tym samym miałby duże szanse na ostateczne uzyskanie zamówienia. Tym samym w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Odwołujący poniósł szkodę.
KIO 1220/25
W prowadzonym postępowaniu w dniu 31 marca 2025 roku do Prezes Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, odwołanie złożył także wykonawca Linter Energia Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Rzeszowie, dalej jako „Odwołujący KIO 1220/25”.
Odwołujący KIO 1220/25 wskazywał na naruszenie przez Zamawiającego:
1) art. 226 ust.1 pkt 5) Pzp w zw. z art. 16 pkt 1) i 3) Pzp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji odrzucenie oferty złożonej przez Odwołującego jako oferty, której treść jest niezgodna z warunkami zamówienia, nie stosując się przy jej badaniu
i ocenie do zasad proporcjonalności, legalizmu, równego traktowania wykonawców oraz zachowania uczciwej konkurencji w sytuacji, gdy w/w przepis nie miał zastosowania, gdyż Odwołujący przedłożył kompletne przedmiotowe środki dowodowe, które jednoznacznie wskazywały na spełnienie wszystkich postawionych przez Zamawiającego warunków
w treści SWZ, co dodatkowo potwierdzone zostało złożonymi na wezwanie wyjaśnieniami.
2) art. 239 ust. 1 Pzp w związku z art. 16 pkt 1) i 3) Pzp oraz art. 17 Pzp poprzez wybór oferty Wykonawcy MT jako najkorzystniejszej, w związku z prowadzeniem postępowania
w sposób naruszający zasady równego traktowania wykonawców i zachowanie uczciwej konkurencji, zasadę proporcjonalności i efektywności oraz legalizmu co w następstwie nieuprawnionego odrzucenia oferty Odwołującego, doprowadziło do błędnego uznania, iż najbardziej korzystną ofertę w przedmiotowym postępowaniu złożył właśnie Wykonawca MT.
Odwołujący KIO 1220/25 wnosił o:
1) nakazanie Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty złożonej przez Wykonawcę: MT jako oferty najkorzystniejszej,
2) nakazanie Zamawiającemu unieważnienie czynności odrzucenia oferty złożonej przez Odwołującego KIO 1220/25;
3) nakazanie Zamawiającemu powtórzenie czynności badania i oceny ofert kierując się przy tym zasadą równego traktowania wykonawców oraz zasadą proporcjonalności, legalizmu
i efektywności, co zachowując zasady doprowadzi do wyboru jako oferty najkorzystniejszej oferty złożonej przez Odwołującego.
Odwołujący KIO 1220/25 podał, że posiada interes do wniesienia odwołania. Odwołujący może ponieść szkodę polegającą na pozbawieniu go korzyści finansowych wynikających z możliwości uzyskania zamówienia i w konsekwencji braku możliwości zawarcia umowy na realizację tego zamówienia, gdyż oferta Odwołującego w przypadku braku jej odrzucenia, zostałaby oceniona przez Zmawiającego jako najkorzystniejsza ze złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu. Gdyby Zamawiający działał w zgodzie
z przepisami ustawy Pzp i nie odrzucił oferty złożonej przez Odwołującego, ten uzyskałby możliwość zawarcia kontraktu. Jednocześnie w wyniku naruszenia przez Zamawiającego powołanych przepisów ustawy Pzp, Odwołujący poniósł szkodę w postaci braku otrzymania zamówienia do realizacji.
Skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej, wyznaczony do rozpoznania niniejszych spraw odwoławczych ustalił i zważył, co następuje:
Odwołania nie zawierały braków formalnych i mogły podlegać merytorycznemu rozpoznaniu.
W sprawie KIO 1220/25 zgłoszenie przystąpienia po stronie Zamawiającego złożył wykonawca Light On Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie. Izba potwierdziła skuteczność zgłoszenia i dopuściła wykonawcę jako Przystępującego
w sprawie KIO 1220/25.
Odwołujący w obu sprawach wykazali interes w korzystaniu ze środków ochrony prawnej.
Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołania, w której wskazał, że w dniu
7 kwietnia 2025 roku, po wpłynięciu odwołań Zamawiający dokonał czynności unieważnienia wyboru oferty najkorzystniejszej oraz czynności odrzucenia ofert i oświadczył, że przeprowadzi ponownie czynność badania i oceny ofert, które wpłynęły w postępowaniu.
W związku z dokonaniem czynności unieważnienia wyboru oferty najkorzystniejszej
i unieważnieniem czynności odrzucenia ofert oraz zawiadomieniem wszystkich wykonawców biorących udział a w postępowaniu o powtórzeniu czynności badania i oceny ofert, Zamawiający wnosił o umorzenie postępowań w sprawach KIO 1217/25 oraz KIO 1220/25 ze względu na ich bezprzedmiotowość.
Mając na uwadze powyższe, Izba zważyła co następuje:
W ocenie Izby nie budzi wątpliwości, iż w przedmiotowych sprawach,
w związku z dokonanymi czynnościami Zamawiającego może znaleźć zastosowanie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp, zgodnie z którym Izba umarza postępowanie odwoławcze w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny Podstawą do umorzenia postępowania jest również stwierdzenie przez Izbę, że postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne. Ustawodawca nie doprecyzował, o jakie sytuacje chodzi. Z pewnością dyspozycją przepisu objęte będą sytuacje utraty bytu prawnego przez stronę odwołania,
na skutek likwidacji lub śmierci odwołującego. Wydaje się również, że podstawa umorzenia zaistnieje, jeśli zamawiający przed zakończeniem rozprawy unieważni postępowanie, wówczas spór stanie się bezprzedmiotowy, a ewentualnemu zaskarżeniu w drodze odwołania będzie podlegała nowa czynność zamawiającego.” (Komentarz Prawo Zamówień Publicznych, pod red. Marzeny Jaworskiej, Wydawnictwo C. H. Beck, W-wa 2021, str. 1236).
W ocenie Izby do takich sytuacji zalicza się również sytuacja, która zaistniała
w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz postępowaniu odwoławczym.
Zamawiający wyjaśnił, że czynności kwestionowane w odwołaniach zostały anulowane.
Tym samym przed rozpoczęciem posiedzenia przed Izbą nie istniały już czynności, do których odnosiły się zarzuty odwołań i których prawidłowość kwestionowali poszczególni Odwołujący. Dla składu orzekającego Izby oznacza to weryfikację (autokontrolę) wszystkich czynności, które dotychczas podjął w postępowaniu Zamawiający.
Dalej dostrzeżenia wymaga, że w momencie orzekania przez Izbę nie istniał substrat odwołania, będący podstawą korzystania ze środków ochrony prawnej przez Odwołujących.
A jednocześnie z dniem anulowania określonych czynności, otwierał się wykonawcom ponownie termin na wniesienie odwołania odnoszącego się do nowych czynności Zamawiającego.
Aby Izba mogła rozpoznać wniesione odwołanie – musi ono dotyczyć czynności Zamawiającego (art. 513 pkt 1 ustawy Pzp). Zatem na moment wniesienia odwołania musi istnieć substrat zaskarżenia, będący podstawą dla wykonawcy do wniesienia środka ochrony prawnej.
Następnie dostrzeżenia wymaga, iż zgodnie z treścią art. 552 ust. 1 ustawy Pzp Izba wydając orzeczenie bierze pod uwagę stan rzeczy ustalony na moment zamknięcia postępowania odwoławczego. Ustawodawca przewidział zatem sytuację, w której może dojść do zmian w toku postępowania o udzielenie zamówienia – co Izba zobowiązana jest uwzględnić wydając orzeczenie w sprawie w toku postępowania przed Izbą. Zauważenia również wymaga, że przepisy ustawy nie zobowiązują Zamawiającego do zawieszenia postępowania o udzielenie zamówienia, wobec wniesionego odwołania.
Izba wskazuje, że treść art. 552 ust. 1 ustawy Pzp, podobnie jak w przypadku art. 316 § 1 kpc, w myśl którego podstawą wydania przez sąd wyroku jest stan rzeczy istniejący
w chwili zamknięcia rozprawy – nakazuje uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego
w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ponadto stan rzeczy - o którym mowa jest
w przepisie art. 552 ust. 1 ustawy Pzp - należy analogicznie - jak w art. 316 § 1 kpc - interpretować jako okoliczności faktyczne ustalone przed zamknięciem rozprawy oraz stan prawny, tj. obowiązujące przepisy, które mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia
(wyrok SN z 25.06.2015 r., sygn. akt: V CSK 535/14, wyrok Sądu Apelacyjnego ze Szczecina z 13.09.2018 r., sygn. akt: I Aga 159/18).
Rolą ustalenia stanu rzeczy na moment zamknięcia postępowania odwoławczego jest uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Izba jest więc w takim przypadku zobowiązania uwzględnić czynności Zamawiającego, które miały miejsce po wniesieniu odwołania, do czasu wydania orzeczenia w sprawie.
Skoro Zamawiający dokonał nowych czynności, tym samym czynność stanowiąca podstawę wniesienia środka ochrony prawnej przestała istnieć. Zaskarżenie czynności, która
w kształcie wskazanym w odwołaniu już nie istnieje, nie daje podstaw Izbie do stwierdzenia naruszenia przepisów przez Zamawiającego i nie może być podstawą do wydania orzeczenia merytorycznego. Uznać w takiej sytuacji w ocenie składu orzekającego Izby należy, iż prowadzenie dalszego postępowania odwoławczego jest bezcelowe, czyli jak stanowi przepisu ustawy Pzp – zbędne. Jest to przesłanka umożliwiająca umorzenie postępowania odwoławczego i zdaniem Izby może być ona wykorzystywana właśnie
w podobnych sytuacjach. W innym wypadku bowiem odwołanie podtrzymywane przez Odwołującego podlegałoby oddaleniu jako bezzasadne wobec nieistniejącej czynności Zamawiającego. Orzekanie przez Izbę wobec nowych czynności Zamawiającego nie może mieć miejsca, gdyż wykraczałoby poza ramy postępowania odwoławczego, które wyznacza treść wniesionego odwołania. Jednocześnie wynik czynności ponowionych przez Zamawiającego będzie stanowił podstawę do korzystania ze środków prawnych przez Wykonawców po jego ogłoszeniu w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
W konsekwencji mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, orzeczono jak
w sentencji, na podstawie przepisu art. 568 pkt 2 ustawy Pzp, umarzając postępowania odwoławcze.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 Pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 2437) z którego wynika, że w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego przez Izbę w całości na skutek stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne, koszty o których mowa w § 5 pkt 2, znosi się wzajemnie.
Na podstawie art. 574 Pzp Izba orzekała o dokonaniu zwrotu Odwołującym uiszczonego wpisu, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji orzeczenia.
W tym stanie rzeczy Izba na podstawie art. 568 pkt 2) ustawy Pzp umorzyła postępowanie odwoławcze, orzekając w formie postanowienia na podstawie art. 553 zd. 2 ustawy Pzp.
Przewodnicząca:.
.........................................