KIO 1100/25

KIO 1100/25

WYROK

Warszawa, dnia 22 kwietnia 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca: Monika Kawa-Ogorzałek

Protokolant: Oskar Oksiński

po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 24 marca 2025r. przez Odwołującego - wykonawcę WIMAR Sp. z o.o. z siedzibą
‎w Koronowie w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego - Gminę Janowiec Wielkopolski

orzeka:

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz odrzucenie oferty wykonawcy P.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługowy Zakład Instalacji Sanitarnych c.o. i Gaz P.W. w Rąbczynie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz nakazuje ponowną ocenę i badanie ofert,

2. Kosztami postępowania obciąża Zamawiającego i:

2.1.zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;

2.2.zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 13 600 zł 00 gr (słownie: trzynaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.

Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych. 

Przewodnicząca: ……………………………..

KIO 1100/25

UZASADNIENIE

Zamawiający - Gmina Janowiec Wielkopolski prowadzi na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024r., poz. 1320 ze zm.; dalej: „Pzp”) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Budowa sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami w miejscowości Gącz gmina Janowiec Wielkopolski”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem 2025/BZP 00112838/01 w dniu 20 lutego 2025r.

W dniu 24 marca 2025r. – wykonawca WIMAR Sp. z o.o. z siedzibą w Koronowie (dalej: „Odwołujący”) wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie, w którym zarzucił Zamawiającemu naruszenie: art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 Pzp w zw. z art. 224 ust. 1, 2 i 6 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 2 i art. 239 Pzp poprzez dokonanie wyboru oferty wykonawcy P.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługowy Zakład Instalacji Sanitarnych c.o. i Gaz P.W. w Rąbczynie (dalej: „Wykonawca” lub „UZIS”) z naruszeniem reguł uczciwej konkurencji, pomimo iż podlegała ona odrzuceniu z uwagi na okoliczność, iż zawierała rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, którego to domniemania ww. wykonawca nie obalił i nie uzasadnił zaoferowanej ceny a nadto została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Odwołujący wniósł o:

1. merytoryczne rozpatrzenie oraz uwzględnienie niniejszego odwołania,

2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji Postępowania w całości - na okoliczności wskazane niniejszym odwołaniem,

3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów, które zostaną przedłożone w toku postępowania, na okoliczności podane w niniejszym odwołaniu lub w momencie ich przedłożenia;

4. nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, oraz nakazanie powtórzenia czynności badania ofert, w tym odrzucenia oferty UZIS jako zawierającej rażąco niską cenę i złożonej w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji.

Uzasadniając zarzuty odwołania Odwołujący wskazał, że: „Wykonawca U.W. składając wyjaśnienia powołał się w sposób ogólnikowy na ponoszenie określonych kosztów i ich poziom ustalony przez siebie na potrzeby oferty, jednak nie poparł tego jakimikolwiek dowodami a sposób prezentacji kosztów nie pozwala na weryfikację, czy uwzględniono wszystkie wymagane dla realizacji zamówienia elementy. Co więcej, z wyjaśnień wynika wprost okoliczność przeciwna, a mianowicie uwzględnienie kosztów pośrednich (bez wyszczególnienia, co w nie wchodzi) na rażąco zaniżonym poziomie (15% vs standardowo przyjmowane przy tego rodzaju pracach 60-70%).

Wykonawca U.W. powołał także na okoliczności mające stanowić jego przewagę konkurencyjną, jednak w rzeczywistości są to ogólnikowe sformułowania, odnoszące się w równym stopniu do wszystkich uczestników postepowania a jeżeli nawet mogłyby mieć one częściowo jakiś walor indywidualizujący (odległość siedziby wykonawcy od miejsca prac jest mniejsza niż w przypadku części, choć nie wszystkich spośród wykonawców składających oferty), nie wykazano ani nawet nie zaprezentowano (nie zaoferowano żadnych wyliczeń), w jaki sposób pozwalają one na zaoferowanie realizacji robót budowlanych ponad 50% taniej niż średnia cen złożonych ofert. Argumentując w swoich wyjaśnieniach, że
‎doszło do zawyżenia kosztorysu szacunkowego sporządzonego przez Zamawiającego (z czym Odwołujący nie polemizuje), U.W. pomija bowiem , że cena jego oferty w sposób drastyczny odbiega nie tylko od tej, szacunkowej wartości, ale również od cen pozostałych ofert i to nie jedynie od ich średniej (którą teoretycznie mogłyby zawyżać ceny niektórych ofert), ale nawet – od drugiej z kolei najtańszej oferty (oferty Odwołującego). W tym stanie rzeczy przedstawienie samego tylko kosztorysu, bez wykazania podstaw jego kalkulacji, nie może być żadną miarą uznane za wystarczające da przyjęcia iż wykonawca
‎sprostał ciężarowi dowodu z art. 224 ust. 5 PZP. Jest to tym jaskrawiej widoczne, gdy zwróci się uwagę, iż Zamawiający już w samej SWZ wyspecyfikował główne założenia realizacji, w tym główne materiały, ceny których należało wziąć pod uwagę. Przedłożony przez U.W. kosztorys przygotowany został, natomiast co prawda wg jego deklaracji w oparciu o orientacyjny przedmiar załączony do SWZ, jednak zawiera on wyłącznie - wycenę wg elementów scalonych, bez rozbicia poszczególnych zbiorczych pozycji kosztorysowych na czynniki cenotwórcze (robocizna, materiały i ich rodzaj, sprzęt itp.) oraz bez wskazania
‎na ilości i koszty jednostkowe czynników cenotwórczych skalkulowane w ramach poszczególnych pozycji. Powyższe sprawia, że jego weryfikacja choćby na poziomie deklaratywnym (abstrahując od niewykazania zasadności przyjętych założeń cenowych) jest niemożliwa, nie da się bowiem na jego podstawie ustalić, czy wyliczenie kosztu poszczególnych pozycji scalonych faktycznie nastąpiło w oparciu o uzasadnione
‎(technicznie i projektowo) ilości (tak materiałów, jak i robocizny czy pracy sprzętu) oraz stawki.
‎Żadne z założeń cenotwórczych zawartych w wyjaśnieniach i załącznikach do nich, takie jak koszty materiałów, pracy sprzętu, czy nawet- koszty wynagrodzeń pracowników U.W. nie zostały wykazane, mimo ze przedstawienie dowodów na ich rynkową wartość nie powinno nastręczać szczególnych trudności. Co więcej - oprócz jednostkowego kosztu wynagrodzeń nie zostały one nawet wyszczególnione w wyjaśnieniach.

Mimo powoływania się na swoje doświadczenie, posiadanie zgranego zespołu pracowników, posiadanie zmagazynowanych materiałów czy wieloletnią współpracę z lokalnymi dostawcami materiałów- nie udokumentował żadnej z tych okoliczności, w szczególności nie zaoferował dowodów w postaci umów z pracownikami lub innego dokumentu potwierdzającego poziom zatrudnienia i wynagrodzeń w jego przedsiębiorstwie, dowodów potwierdzających współpracę z dostawcami i warunki tej współpracy, nabycie „na magazyn” materiałów do
‎realizacji prac i cen, za które je nabył, odpowiadających przyjętym w kalkulacji itp. Powyższe samo w sobie nakazuje uznanie, że nie wykazał on, że cena jego oferty nie jest rażąco niska a tym samym - nie obalił domniemania z art. 224 ust. 2 pkt 1 PZP.

Co jednak najistotniejsze, wbrew deklaracjom o przestrzeganiu przepisów prawa pracy i minimalnym wynagrodzeniu zawartych w treści jego wyjaśnień, z załączonego do nich kosztorysu wynika ponad jakąkolwiek wątpliwość, że wykonawca U.W. koszty pracy skalkulował poniżej wynagrodzenia minimalnego a zatem albo- zamierza przy realizacji zamówienia naruszyć te przepisy, albo skalkulowana w ten sposób cena nie pozwala na wykonanie zamówienia zgodnie z jego warunkami. Jak wynika z pkt. 18.1 SWZ Zamawiający wymagał zatrudniania znakomitej większości osób skierowanych do realizacji zamówienia w oparciu o umowę o pracę. W 2025r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4.666,00 zł brutto, a przy uwzględnieniu pozostałych kosztów pracy w postaci choćby składek na ubezpieczenia społeczne w części obciążającej pracodawcę (odnośnie których U.W. nie powołał się na uwzględnienie ich w innej pozycji kosztorysowej) będzie to kwota ~5.621,60 zł. Przy przeciętnie 168- godzinnym miesiącu pracy daje to kwotę ~ 33,47 zł/rbh. Przyjęte w kalkulacji U.W. koszty roboczogodziny wynoszą- 31,50 zł/rbh, a więc założone są poniżej przewidzianego prawem minimum. Co istotne, taki sposób kalkulacji oferty nie tylko świadczy o rażącym zaniżeniu jej ceny, ale dodatkowo w orzecznictwie KIO wskazuje się, iż stanowi on czyn nieuczciwej konkurencji, uzasadniający odrzucenie oferty U.W. z drugiej podstawy prawnej (tak np. wyrok z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt KIO 679/17, KIO 680/17).

W tym stanie rzeczy oferta U.W., jako zawierająca jednoznacznie rażąco niską cenę wyjaśnieniu której U.W. nie sprostał, a nadto złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, podlegała odrzuceniu.”.

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie z dnia 14 kwietnia 2025r. wniósł o oddalenie go w całości.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając złożone odwołanie na rozprawie
‎i uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz stanowiska stron zaprezentowane ustnie do protokołu rozprawy, zważyła, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

Izba nie dopatrzyła się przesłanek, które mogłyby skutkować odrzuceniem odwołania. Izba ustaliła, że odwołanie zostało wniesione w terminie, nie zawiera braków formalnych oraz terminowo został uiszczony wpis w wymaganej wysokości. Nie została również wypełniona żadna z pozostałych przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na podstawie art. 528 Pzp.

Izba stwierdziła także, że Odwołujący wykazał przesłankę materialnoprawną dopuszczalności odwołania, o której mowa w art. 505 ust. 1 Pzp.

Izba ustaliła:

Zamawiający pismem z dnia 7 marca 2025r. Zamawiający działając na podstawi art. 224 ust. 1 Pzp wezwał wykonawcę UZIS do udzielenia wyjaśnień, „w tym złożenie dowodów, w zakresie wyliczenia ceny, w szczególności w zakresie określonym w art. 224 ust. 3 pkt 1-4; 6 ww. ustawy Pzp, tj.

pkt 1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;

pkt 2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych;

pkt 3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez Wykonawcę;

pkt 4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę ( Dz. U 2024 r. poz. 1773) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

pkt 6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.”

Odpowiadając na powyższe wezwanie wykonawca UZIS wskazał:

„1. Zarządzanie procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy (wyjaśnienia wskazane w art. 224 ust. 3 pkt 1 p.z.p.). Wykonawca jest podmiotem doświadczonym (działa na rynku od 2012 roku), posiadającym doskonałe rozeznanie w realiach rynku budowlanego, opierającym się na zgranym i kompetentnym zespole pracowników i współpracowników (dowód: ogólnodostępne dane z CEIDG https://aplikacja.ceidg.gov.pl/ceidg/ceidg.public.ui/search.aspx, informacje o doświadczeniu Wykonawcy zawarte w treści oferty). Tym samym jego zarządzanie procesem produkcji jest wysoce wydajne, umożliwiające maksymalizację rezultatów przy zaangażowaniu optymalnie dobranych środków. Ponadto, bardzo istotne znaczenie dla obniżenia kosztów wykonywanych prac - oszczędności, mają również obowiązki samego właściciela firmy Wykonawcy. Nie tylko organizuje on prace i kieruje biurem, zarządza podległymi pracownikami, ale aktywnie uczestniczy w procesie wykonawczym. Takie rozwiązanie wskazuje na oszczędne i racjonalne metody wykonania zamówienia. Wykonawca minimalizuje w ten sposób koszty związane z zatrudnieniem dodatkowych pracowników, tj. wykwalifikowanego operatora sprzętu ciężkiego, operatorów maszyn itp.

2. Wybrane rozwiązania techniczne, wyjątkowo korzystne warunki dostaw, usług albo związane z realizacją robót budowlanych oraz oryginalność dostaw, usług lub robót budowlanych, oferowanych przez Wykonawcę (wyjaśnienia wskazane w art. 224 ust. 3 pkt 2 i 3 p.z.p.).

Wykonawca posiada na placu (tj. na stanie magazynowym) szereg materiałów, niezbędnych do realizacji przedmiotowego zadania, co pozwoliło mu na korzystniejsze skalkulowanie ceny ofertowej. Niezależnie od powyższego, wykonawca opiera się przy realizacji swych prac na długoletniej, pozytywnej współpracy z lokalnymi dostawcami materiałów, hurtowniami co pozwala na uzyskanie rabatów i korzystnych cen. Ważnym argumentem jest ponadto lokalizacja geograficzna Wykonawcy w odniesieniu do miejsca wykonania zadania objętego zamówieniem. Miejscowość Gącz, w której ma być realizowane przedsięwzięcie, znajduje się w b. niewielkiej odległości od miejscowości Rąbczyn w której ma siedzibę Wykonawca – odległość od bazy to zaledwie około 20 km. To pozwoli przy realizacji zamówienia, osiągnąć znaczne oszczędności na kosztach przejazdu każdego dnia - zmniejszyć koszty realizacji zamówienia dotyczące zarówno przerzutu sprzętu, dowozu materiałów, jak również dojazdu pracowników do miejsca budowy. Dlatego też Wykonawca jest w stanie zaoferować korzystniejsze ceny niż firmy mające siedzibę w innej części kraju. Ponadto, Wykonawca posiada bardzo rozbudowana flotę własnego sprzętu budowlanego oraz dysponuje własnymi środkami transportu. Umożliwia to wykonanie zadania siłami własnymi bez angażowania podwykonawców, obniżając koszty dostaw materiałów oraz minimalizując koszty związane z wynajmem sprzętu niezbędnego do realizacji zamówienia (w załączeniu wykaz posiadanego sprzętu). Zaproponowana przez Wykonawcę cena ofertowa zawiera odpowiedni, wystarczający dla Wykonawcy i zapewniający mu rozwój poziom zysku i opiera się na racjonalnych, uśrednionych wartościach kosztów. Nawet jednak w razie zajścia okoliczności nieprzewidzianych (hipotetycznie), Wykonawca może wywiązać się ze swych powinności obniżając nieco poziom rentowności (zysk wciąż istniejący, lecz nieco niższy) co nadal pozwoli bez zbędnych przeszkód wykonać zadanie. Jednoznacznym potwierdzeniem rzetelności przedstawionych w ofercie wyliczeń cenowych jest załączony do niniejszego pisma kosztorys ofertowy.

3. Zgodność z przepisami dotyczącymi kosztów pracy a także z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym jest realizowane zamówienie (wyjaśnienia wskazane w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6 p.z.p.).

Wykonawca oświadcza, że zatrudnia swoich pracowników na umowę o pracę. W cenie ofertowej uwzględniono wymogi wskazane w treści Państwa pisma, wynikające z przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (tj. Dz.U. z 2024 poz. 1773 ze zm.). Wykonawca respektuje bieżącą, aktualną na 2025 r. wartość minimalnej wysokości stawki godzinowej i wszelkie inne wymagania dot. kosztów pracy. Ponadto, Wykonawca oświadcza, że wypełnia sumiennie wszelkie obowiązki z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązujące w miejscu, w którym jest realizowane zamówienie. Mając na uwadze brak wyraźnie wskazanych uchybień, lub precyzyjnie ukierunkowanych podejrzeń co do ich występowania, wykonawca formułuje w tym zakresie ogólne oświadczenie.

(…)

Niezależnie od powyższego, odnosząc się do przekroczenia 30% różnicy między ceną ofertową Wykonawcy a wartością zamówienia, należy zauważyć, że wartości zamówienia nie podano w treści wezwania, ani nie odniesiono do innego dokumentu, uniemożliwiając m.in. ustalenie stopnia ewentualnego „przekroczenia” i przyjęcie stosownej do tego metody wyjaśnień. Ponadto uniemożliwiono w ten sposób odniesienie wartości zamówienia do cen innych ofert, m.in. w kontekście uznania, że niektóre z nich mogą mieć rażąco zawyżony charakter (w sposób nieuzasadniony okolicznościami). Należy tu zwrócić uwagę, że kwota, którą Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia (zamieszczona na platformie zakupowej) nie jest tożsama z jego wartością. (…)

Podsumowanie. Wykonawca podkreśla, że w odpowiedzi na żądanie Zamawiającego sformułował w niniejszym piśmie adekwatną odpowiedź, opartą na logicznym wywodzie, który w sposób jednoznaczny wyjaśnił brak przesłanek uznania ceny ofertowej Wykonawcy za rażąco niską – w szczególności z powodu braku szczegółowo sformułowanych zastrzeżeń Zamawiającego.”.

Izba zważyła:

Na wstępie przytoczyć należy treść przepisów powoływanych przez Odwołującego jako podstawa prawna podnoszonych zarzutów.

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Stosownie do art. 224 ust. 1 Pzp jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.

Zgodnie z ust. 2 ww. przepisu w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:

1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;

(...)
‎6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
‎Z kolei przepis art. 239 ust. 1 i 2 Pzp stanowi, że Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia. Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem.

Zgodnie z art. 16 Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:

1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;

2) przejrzysty;

3) proporcjonalny.

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 2 Pzp zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.

‎Przenosząc poczynione wyżej ustalenia na kanwę niniejszej sprawy Izba stwierdziła, że zarzuty odwołania potwierdziły się zarzuty, a tym samym uznać należało, że Zamawiający w sposób nieprawidłowy ocenił wyjaśnienia ceny oferty złożonych przez UZIS.

Izba nie zgodziła się ze stanowiskiem Zamawiającego zaprezentowanym w odpowiedzi na odwołanie, zgodnie z którym: „Przedstawione dokumenty zawierają kompleksowe i niebudzące wątpliwości wyjaśnienia dotyczące podstaw skalkulowania ceny zawartej w ofercie. Wobec tego trudno, aby zamawiający wywodził jakiekolwiek obiektywne wątpliwości co do wysokości zaoferowanej ceny.”.

Wbrew twierdzeniom Zamawiającego, wyjaśnienia złożone przez UZIS nie są przekonujące i wystarczające do uznania, że cena jego oferty nie stanowi ceny rażąco niskiej. Izba analizując treść złożonych wyjaśnień zgodziła się z Odwołującym, że są one ogólnikowe, i że z twierdzeń tam zawartych w żaden sposób nie da się stwierdzić w jaki sposób i przy jakich założeniach cena oferty została skalkulowana. Złożone wyjaśnienia w żaden sposób nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, a zatem należało uznać, że UZIS nie sprostał obowiązkowi wykazania że cena oferty nie jest rażąco niska. Wyjaśnienia te są ogólnikowe, lakoniczne i nie wyjaśniają założeń, które legły u podstaw oszacowania ceny oferty. W ocenie Izby również złożony kosztorys zawierający zestawienie poszczególnych rodzajów kosztów niczego nie wnosi. Na tej podstawie Zamawiający nie mógł ocenić czy kalkulacja ceny oferty jest prawidłowa. Przedłożony przez UZIS zawiera wycenę wg elementów scalonych, bez rozbicia poszczególnych zbiorczych pozycji kosztorysowych na czynniki cenotwórcze (robocizna, materiały i ich rodzaj, sprzęt itp.) oraz bez wskazania na ilości i koszty jednostkowe czynników cenotwórczych skalkulowane w ramach poszczególnych pozycji. Trudno więc na jego podstawie stwierdzić, czy dokonania kalkulacja jest prawidłowa. Nie wiadomo bowiem jakie założenia zostały przyjęte przez UZIS, który określił wartość kosztów czy to transportu, czy montażu czy materiałów na oznaczonym poziomie. Nie sposób stwierdzić co było podstawą do przyjęcia określonych pozycji kosztowych, nie da się bowiem na jego podstawie ustalić, czy wyliczenie kosztu poszczególnych pozycji scalonych faktycznie nastąpiło w oparciu o uzasadnione (technicznie i projektowo) ilości (tak materiałów, jak i robocizny czy pracy sprzętu) oraz stawki. Izba podziela również zastrzeżenia przedstawione przez Odwołującego w odwołaniu odnośnie braku wykazania powołanych w wyjaśnieniach pozycji cenotwórczych dotyczących materiałów, pracy sprzętu, czy koszty wynagrodzeń pracowników. Zauważyć należy, że pomimo, że UZIS wskazuje na zatrudnienie pracowników zgodnie z obowiązującymi przepisami, to na ta okoliczność nie złożył żadnego dowodu, nie wyjaśnił ilu pracowników będzie realizowało zamówienia, jaki wpływ na oszczędności ma kwestia związana z realizacją prac również przez samego właściciela firmy. Samo gołosłowne wskazanie na przestrzeganie wymogów prawa dotyczących zatrudnienia nie może być uznane za wiarygodne i spełniające wymagania wykazania realności ceny, tym bardziej że jak wskazał Odwołujący z załączonego przez Wykonawcę do wyjaśnień kosztorysu wynika, że UZIS koszty pracy skalkulował poniżej wynagrodzenia minimalnego.

Zasadnie też wskazywał Odwołujący, że szereg oświadczeń zawartych w dalszej części wyjaśnień nic nie wnosi do oceny możliwości realizacji przedmiotu zamówienia w zaoferowanej cenie. Powyższe wynika bowiem wprost z braku złożenia jakichkolwiek dowodów potwierdzających współpracę z dostawcami i warunki tej współpracy, nabycie „na magazyn” materiałów do realizacji prac i cen, za które je nabył, odpowiadających przyjętym w kalkulacji, czy też możliwości uzyskania rabatów, których to wykonawca nie opisał w ogóle, tj. nie wyjaśnił jaki jest ich poziom. Również wskazywana okoliczność dotycząca bliskości siedziby do miejsca realizacji zamówienia nie została w żaden sposób opisana pod względem wpływu na możliwość poczynienia oszczędności. Jak natomiast wskazano w wyroku SO z dnia 5 lipca 2024r., XXIII Zs 57/24: „niewystarczające będzie powoływanie się na bliskość siedziby Wykonawcy w stosunku do miejsca realizacji przedmiotu umowy bez wskazania jakiego rzędu oszczędności powstają z tego tytułu i jakie ostatecznie koszty w związku z tym przyjął Wykonawca oraz bez poparcia tych twierdzeń stosownymi dowodami, Wykonawca nie może przy tym zakładać, że stosowne wyliczenia i analizy zostaną dokonane przez samego Zamawiającego, gdyż nie dysponuje on wszystkimi niezbędnymi do takich czynności informacjami.”.

Nie jest również rolą Zamawiającego dokonywanie analiz i obliczeń co do możliwości poniesienia przez UZIS oszczędności ze wskazanych ogólnikowo okoliczności jak np. bliskość siedziby czy też zaangażowanie w wykonywanie robót właściciela firmy. Wszystkie te okoliczności winny być bowiem w sposób jasny i rzetelny wyjaśnione przez tego wykonawcę i to on winien wykazać, poprzez złożenie stosownych wyliczeń, w jaki sposób wskazane czynniki pozwoliły mu na obniżenie ceny oferty.

W konsekwencji Izba uznała, że ocena złożonych wyjaśnień powinna być negatywna, a oferta wykonawca UZIS odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 Pzp.

Izba za nieuzasadniony uznała zarzut dotyczący naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 Pzp, zgodnie z którym Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Podkreślić należy, że Odwołujący poza sformułowaniem, że oferta UZIS „złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, podlegała odrzuceniu” okoliczności tej w żaden sposób nie wykazał. Natomiast zarzut ten powinien być udowodniony oraz uzasadniony przez przytoczenie konkretnego przepisu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Uznanie konkretnego czynu za czyn nieuczciwej konkurencji wymaga bowiem ustalenia na czym określone działanie polegało oraz zakwalifikowania go jako konkretnego deliktu ujętego w rozdziale 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji albo deliktu nieujętego w tym rozdziale, lecz odpowiadającego hipotezie art. 3 ust. 1 tejże ustawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22.10.2002 r., II CKN 271/01, OSNC 2004, nr 2, poz. 26).

Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557 i 575 ustawy Pzp w zw. z § 5 pkt 1 oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).

Przewodnicząca: …………………………………………………