KIO 1064/25

Sygn. akt:KIO 1064/25

WYROK

Warszawa, dnia 8 kwietnia 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:

Przewodniczący: Mateusz Paczkowski

       

Protokolant: Adam Skowroński

po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 21 marca 2025 r. przez wykonawcę Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego z siedzibą we Wrocławiu w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu

przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy Izabela Kadłucka prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Antropolis Izabela Kadłucka

orzeka:

1.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty, unieważnienie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego z siedzibą we Wrocławiu oraz dokonanie ponownego badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego z siedzibą we Wrocławiu,

2.kosztami postępowania obciąża zamawiającego Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu i:

2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego poniesione przez wykonawcę Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego z siedzibą we Wrocławiu kwoty: 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) tytułem wpisu od odwołania, 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i 300 zł 02 gr (trzysta złotych dwa grosze) tytułem kosztów dojazdu na rozprawę, a także poniesioną przez zamawiającego Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,

2.2zasądza od zamawiającego Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu na rzecz wykonawcy Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego z siedzibą we Wrocławiu kwotę 18 900 zł 02 gr (osiemnaście tysięcy dziewięćset złotych dwa grosze) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania, wynagrodzenia pełnomocnika oraz kosztów dojazdu na rozprawę.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodniczący:…………………………..

Sygn. akt:KIO 1064/25

UZASADNIENIE

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu (dalej: „Zamawiający”), prowadzi z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm. dalej: „ustawa Pzp”) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pn.: „Wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych wraz z opracowaniem wyników badań w pasie drogi ekspresowej S8 Wrocław (Magnice) – Kłodzko, odcinek III: Wrocław (Magnice) – Łagiewniki z podziałem na 3 zadania: Zadanie 3 węzła Jordanów Śląski do (bez węzła) do węzła Łagiewniki Zachód (z węzłem)” (znak postępowania: O/WR.D-3.2411.17.2024). Wartość szacunkowa zamówienia jest powyżej progów unijnych. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 21 sierpnia 2024 r. pod numerem 500470-2024.

W dniu 21 marca 2025 r. odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, w przedmiotowym postępowaniu w zakresie zadania 3 złożył wykonawca Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego z siedzibą we Wrocławiu (dalej: „Odwołujący”).

Odwołanie złożono wobec czynności Zamawiającego podjętych w postępowaniu, w związku z czym Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

(1) art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, poprzez odrzucenie przez Zamawiającego oferty Odwołującego, z uwagi na to, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia, a udzielone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, w sytuacji gdy oferta Wykonawcy nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu w stosunku do przedmiotu zamówienia oraz Odwołujący (Wykonawca) w udzielonych wyjaśnieniach wraz z przedstawionymi dowodami uzasadnił podaną w ofercie cenę; Odwołujący odpowiedział (ustosunkował) się szczegółowo do wszystkich wątpliwości Zamawiającego wskazanych w wezwaniu Zamawiającego, przedstawił dowody, wskazał na posiadanie nowatorskich i jedynych w skali kraju rozwiązań technologicznych, które generują wyjątkowo korzystne warunki realizacji przedmiotu umowy,

(2) art. 16 pkt 1-3 w zw. z art. 224 ust. 1-3, 4 i 6 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nieproporcjonalny i nieprzejrzysty, niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, przejawiające się w dokonaniu przez Zamawiającego nieprawidłowej oceny udzielonych przez Odwołującego wyjaśnień wraz z dowodami w zakresie rażąco niskiej ceny, jako nieuzasadniających podanej w ofercie ceny, z uwagi na to, że Zamawiający nierzetelnie ocenił wyjaśnienia Odwołującego przez co podjął błędną decyzję tj. odrzucenie oferty mimo rzetelnych i skrupulatnych wyjaśnień,

(3) art. 239 ust. 1 i 2 w zw. z 17 ust. 2 ustawy Pzp, poprzez wybranie oferty wykonawcy Izabela Kadłucka prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Antropolis Izabela Kadłucka (dalej: „Antropolis”) jako najkorzystniejszej, w sytuacji gdy wybór tej oferty został dokonany niezgodnie z przepisami ustawy Pzp, albowiem oferta złożona przez Odwołującego, która nie powinna była zostać odrzucona, jest ofertą korzystniejszą, tj. zawiera niższą cenę i powinna uzyskać najwyższą ilość punktów.

Odwołujący wniósł o:

1) unieważnienie dokonanej czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;

2) unieważnienie dokonanej czynności badania i oceny ofert;

3) unieważnienie dokonanej czynności odrzucenia oferty;

4) dokonanie ponownego badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego;

5) uwzględnienie odwołania;

6) zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania, tj. kosztów wpisu, kosztów pełnomocnika oraz koszty związane z dojazdem na rozprawę;

7) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji postępowania w tym opisanych szczegółowo w treści niniejszego odwołania.

Odwołujący wskazał, że ma interes w uzyskaniu zamówienia. gdyż w wyniku naruszenia przywołanych przepisów Pzp przez Zamawiającego jego interes w uzyskaniu zamówienia doznał uszczerbku, ponieważ oferta wykonawcy Antropolis została wybrana jako najkorzystniejsza, pomimo, że Odwołujący złożył ofertę ważną, najkorzystniejszą i zgodną z wymaganiami zawartymi w SWZ. Tym samym, gdyby Zamawiający postąpił prawidłowo oferta Odwołującego zostałaby uznana za najkorzystniejszą, a on mógłby uzyskać zamówienie. W konsekwencji w wyniku błędnych czynności i ocen Zamawiającego (w tym jego zaniechań) Odwołujący został pozbawiony możliwości wykonywania zamówienia, co oznacza oczywistą konstatację o naruszeniu jego interesu w uzyskaniu zamówienia, jak i o możliwości powstania po jego stronie szkody (niemożliwości osiągnięcia zysku z tytułu realizacji Zamówienia).

Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 515 ust. 1 pkt 1) lit. a) ustawy Pzp. Informację stanowiącą podstawę dla wniesienia odwołania Odwołujący uzyskał w dniu 13 marca 2025 r. (zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty w zakresie zadania 3). W związku z powyższym odwołanie wniesione w dniu 21 marca 2025 r. należy uznać za wniesione w wymaganym zgodnie z ustawą Pzp terminie.

Wpis od odwołania w kwocie 15 000,00 złotych (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) został uiszczony przelewem na rachunek bankowy Urzędu Zamówień Publicznych. Odwołujący prawidłowo przekazał kopię odwołania Zamawiającemu oraz załączył potwierdzenie przekazania odwołania Zamawiającemu.

Zamawiający pismem z dnia 2 kwietnia 2025 r. złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o oddalenie odwołania w całości.

Pismem z dnia 2 kwietnia 2025 r. wykonawca Antropolis wniósł o oddalenie odwołania w całości.

Na posiedzeniu z udziałem stron i uczestnika postępowania odwoławczego Odwołujący złożył pisemną replikę na odpowiedź na odwołanie, do której załączył cztery wyjaśnienia ceny oferty z przetargów dla GDDKiA w Opolu, Lublinie i Warszawie wraz z informacjami o wyborze oferty najkorzystniejszej.

Po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń, a także stanowisk, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba stwierdziła, że w zakresie zarzutów podniesionych w odwołaniu nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.

Izba ustaliła ponadto, że Odwołujący wykazał przesłanki skorzystania ze środków ochrony prawnej zgodnie z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego w ustawowym terminie po stronie Zamawiającego zgłosił Antropolis. Zamawiający nie zgłosił zastrzeżeń co do skuteczności przystąpienia ani opozycji przeciw przystąpieniu do postępowania odwoławczego, natomiast Odwołujący podniósł, iż nie otrzymał kopii zgłoszenia przystąpienia na adres, który widniał w formularzu ofertowym Odwołującego. Izba ustaliła, że zgłaszający przystąpienie przekazał kopię przystąpienia Odwołującemu na inny adres poczty elektronicznej, ale również należący do Odwołującego (co potwierdził Odwołujący). Jak bowiem wyjaśnił zgłaszający przystąpienie – w treści odwołania brak było podanego adresu poczty elektronicznej (okoliczność bezsporna), stąd korespondencję w ramach postępowania odwoławczego kierował na adres poczty elektronicznej, który widniał na stronie internetowej Odwołującego. Z tego też tytułu nie można czynić zastrzeżeń względem skuteczności przystąpienia w zakresie nieprzekazania na oczekiwany przez Odwołującego adres poczty elektronicznej, skoro sam Odwołujący nie zamieścił go w treści odwołania (co niezależnie od powyższego Izba uznała za oczywistą niedokładność odwołania, która nie stanowiła przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania przez Izbę, por. art. 518 ust. 2 ustawy Pzp). W związku z czym Izba stwierdziła skuteczność przystąpienia do postępowania odwoławczego zgłoszonego przez Antropolis po stronie Zamawiającego.

Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, załączone do odwołania, przedłożone przez Odwołującego na posiedzeniu, a także przez Zamawiającego i uczestnika postępowania odwoławczego na rozprawie.

Na podstawie dokumentacji postępowania przekazanej przez Zamawiającego, Izba ustaliła następujący stan faktyczny:

Pismem z dnia 13 listopada 2025 r. Zamawiający na podstawie art. 224 ust. 1 w związku z art. 224 ust. 2 pkt 1) oraz art. 223 ust. 1 ustawy Pzp wezwał Odwołującego do udzielenia wyjaśnień, „czy oferta uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w SWZ (w szczególności w opisie przedmiotu zamówienia, pkt IV oraz wymagań odnośnie do prowadzenia badań wykopaliskowych i sporządzenia opracowania wyników badań, które określone są w załączniku 7 i 8 do OPZ), a cena ofertowa zawiera wszystkie związane z tym niezbędne do poniesienia koszty, a w szczególności Zamawiający wzywa do złożenia wyjaśnień w zakresie określonym w art. 224 ust. 3 pkt 4 i 6, a także do odpowiedzi na poniższe pytania: 1. Wykonanie:

a) badań w granicach inwestycji oraz zabezpieczenia, utrzymania i dozoru stanowisk archeologicznych do czasu odbioru badań przez WKZ i przez Zamawiającego – koszt wytyczenia geodezyjnego wykopów, zatrudnienie kierownika badań na umowę o pracę, zatrudnienie pracowników fizycznych, techniczno-dokumentacyjnych, koszty sprzętu itp.,

b) koniecznych robót ziemnych (tj. odhumusowania, hałdowania, odwodnienia itp.) wraz z wyznaczeniem granic pola badań,

c) rekultywacji terenu, rozumianej jako przywrócenie nieruchomości co najmniej takich wartości użytkowych, jak przed rozpoczęciem badań (zasypanie, zagęszczenie i wyrównanie), po zakończeniu badań.

2. Magazynowanie, konserwację i dozór pozyskanych dóbr kultury oraz przekazanie ich, w uzgodnieniu z DWKZ, do odpowiednich zbiorów muzealnych – koszty, jakie może żądać placówka muzealna za przechowanie, koszty konserwacji zabytków.

3. Wykonanie dla każdego stanowiska archeologicznego sprawozdania z badań objętych zamówieniem w formie tekstowej papierowej na nośniku elektronicznym w formie edytowalnej – koszty wykonania i wydrukowania sprawozdania.

4. Wykonania dla każdego stanowiska archeologicznego opracowania wyników w formie tekstowej papierowej na nośniku elektronicznym w formie edytowalnej oraz w formacie PDF w postaci jednego pliku całe opracowanie – koszt wykonania opracowania, w tym zgodnie z Zarządzeniem nr 7 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 23 marca 2009 r. w brzmieniu określonym w Zarządzeniu nr 19 z dnia 16 lutego 2015 r. w sprawie badań archeologicznych w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad:

 wykonanie mapy lokalizacji stanowiska archeologicznego w skali 1: 5000;

 wykonanie planu warstwicowego stanowiska archeologicznego (w skali 1: 1000 lub dokładniejszy) z naniesioną siatką arową nawiązaną do państwowej sieci osnowy geodezyjnej wraz z uproszczonym zobrazowaniem rozplanowania obiektów i warstw;

 opracowanie charakterystyki geomorfologicznej;

 wykonanie ekspertyzy przyrodniczej, fizykochemicznej itp.

 uzyskanie dla każdego opracowania wyników dwóch niezależnych recenzji wydanych przez samodzielnych pracowników naukowych, tj. posiadających przynajmniej stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie archeologii.

5. W trakcie prowadzenia badań archeologicznych Wykonawca jest zobowiązany do przestrzegania przepisów Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DZ. U. nr 92 poz. 880 ze zmianami). Dotyczy to w szczególności: zabezpieczania wykopów i negatywów po obiektach przed dostępem chronionych gatunków zwierząt. Proszę przedstawić kalkulację kosztów w tym zakresie.

6. Koszt zatrudnienia wymaganych konsultantów, np. antropologa, przyrodnika.

7. Koszty zatrudniania na umowę o pracę kierowników badań w wymaganej liczbie.

8. Zawracie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej.

9. Proszę przedstawić koszty prowadzenia prac wykopaliskowych w niekorzystnych warunkach pogodowych.

10. Koszty związane z zapewnieniem warunków socjalnych i higienicznych podczas prowadzenia prac wykopaliskowych.

11. W przedstawionej kalkulacji proszę przedstawić również koszty stałe, typu – paliwo, transport na stanowiska, koszt zakwaterowania.

Zamawiający oczekuje szczegółowej i wyczerpującej informacji na temat sposobu uwzględnienia elementów mających wpływ na wartość ww. pozycji mając na uwadze m.in. zaangażowanie osobowe i rzeczowe oraz związane z tym niezbędne do poniesienia koszty. Ponadto zwracam się z prośbą o wyjaśnienia (w tym wyliczenia) w zakresie zgodności zastosowanych stawek z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie oraz przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.

Prosimy o wyczerpującą i szczegółową informację na temat sposobu wyliczenia ceny Oferty, co najmniej w kwestiach wskazanych powyżej ale także innych, które uważacie Państwo za istotne, mając na uwadze m. in. zaangażowanie osobowe, rzeczowe, sprzętowe i finansowe i związane z tym niezbędne do poniesienia koszty a także zakładany poziom zysku.

Ocena wyjaśnień dokonywana przez Zamawiającego ma na celu ustalenie, czy cena skalkulowana była rzetelnie i czy w związku z tym Wykonawca będzie w stanie zrealizować zamówienie. Przedstawione przez Wykonawcę wyjaśnienia muszą być merytoryczne, a Wykonawca musi dostarczyć wystarczający materiał do sformułowania przez Zamawiającego oceny zaoferowanej w ofercie kwoty, za którą Wykonawca ma zamiar wykonać przedmiot zamówienia. Dlatego prosimy o przesłanie wszelakich informacji oraz dowodów, które uznacie Państwo za istotne, na temat sposobu obliczenia przez Państwa ceny zamówienia, a których Zamawiający nie wymienił powyżej”.

Do powyższego wezwania Zamawiającego Odwołujący odniósł się w piśmie z dnia 25 listopada 2024 r., do którego załączył dowody.

Pismem z dnia 19 grudnia 2024 r., w oparciu o art. 224 ust. 1 w związku z art. 224 ust. 2 pkt 1) oraz art. 223 ust. 1 ustawy Pzp, Zamawiający zwrócił się do Odwołującego „o doprecyzowanie przedłożonych wyjaśnień:

1. cyt. „w poz. 30 wyceniono wynagrodzenie kierowników badań, którzy będą pełnić funkcję autorów/redaktorów opracowania – skalkulowano okres pracy max. przez 10 miesięcy (12 archeologów), ponieważ Fundacja musi mieć margines czasu na uzyskanie recenzji i przeprowadzenie procedury odbiorowej (na realizację opracowań wykonawca ma w sumie 12 miesięcy)”.

Oznacza to, że planujecie Państwo zatrudnić osoby mające pełnić funkcję autora/redaktora opracowania na okres 10 miesięcy. Proszę o wyjaśnienie, kto w takim razie będzie wprowadzał poprawki/przygotowywał erraty do opracowań, w przypadku pojawienia się negatywnych opinii do opracowań.

2. Proszę o wskazanie, jakie czynności na stanowisku zostały uwzględnione przy szacowaniu standardowego tempa pracy (6 arów dziennie) przy zaangażowaniu statystycznego zespołu (1 kierownik badań, 2 archeologów technicznych, 2 pracowników technicznych).

3. Cyt. „Podkreślamy, że optymalizacja naszej pracy jest w dużej mierze zasługą wdrożenia innowacyjnej aplikacji ARCHEOLOGY. Dzięki aplikacji ARCHEOLOGY nie tylko nowatorsko usprawniliśmy proces badawczy podczas wykopalisk, ale także zarządzamy procesem świadczonych usług w sposób tańszy i sprawniejszy niż inne firmy – jesteśmy przez to bardziej konkurencyjni”.

Czy posiadają Państwo wiedzę, że Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków zatwierdzi i odbierze dokumentację badań wykopaliskowych prowadzoną przy użyciu aplikacji ARCHEOLOGY?”.

W dniu 31 grudnia 2024 r. Odwołujący udzielił wyjaśnień o następującej treści:

„Ad. 1. Autorzy opracowań zostaną zatrudnieni na umowę o dzieło. W ramach zawartej umowy mają obowiązek wykonania opracowania zgodnie ze sztuką, z przepisami o ochronie zabytków i zgodnie z wytycznymi Zamawiającego. Opracowanie – jako dzieło – powinno zostać wykonane poprawnie w ciągu 10 miesięcy. Jeśli opracowanie otrzyma negatywną opinię, wystąpi konieczność jego poprawy/sporządzenia erraty – to autor ma obowiązek wykonania tej pracy w ramach swojej umowy z Fundacją. Uzupełnienie i poprawienie błędów powinno zostać wykonana w ciągu 5 dni roboczych (§ 4, pkt. 2. Wzoru umowy dla autorów opracowania, jaką zawiera Fundacja z autorami opracowań – w załączeniu wzór umowy). Ponadto § 2, pkt. 2 cytowanej umowy mówi, że Fundacja zapłaci wynagrodzenia za wykonanie opracowania „(…) w terminie 30 dni od podpisaniu protokołu odbioru dzieła bez uwag”. Wszystkie zapisy wzoru umowy są skonstruowane w taki sposób, aby w pełni zabezpieczyć prawidłowe i terminowe wykonanie opracowania wyników badań. Upływ terminu realizacji dzieła/umowy, nie zwalnia autora opracowania/redaktora z odpowiedzialności za wykonanie dzieła w sposób prawidłowy. Jednocześnie zwracamy uwagę, że umowy zostają zawierane z autorami opracowań w praktyce Fundacji raz na całość wykonania pracy i zryczałtowaną kwotę wynagrodzenia. Wskazane w kosztorysie miesięczne wynagrodzenie jest zatem informacją dla Zamawiającego z jakiego rzędu kosztami Fundacja musi się liczyć, dla statystycznego jednego miesiąca pracy autora.

Ponadto zwracamy uwagę, że – jak wskazaliśmy w wyjaśnieniach ceny oferty (s. 11 pisma z wyjaśnieniami ceny oferty) – za „(…) ostateczne korekty i redakcje opracowań, uzyskanie recenzji oraz przeprowadzenie procedur odbiorowych” odpowiedzialne jest kierownictwo Fundacji. W przypadku powstania dodatkowych kosztów pracy – spowodowanych przez błędy autorów opracowań (konieczność wykonania poprawek/erraty), ich kosztem zostanie obciążony autor opracowania (§ 4, pkt. 2. Wzoru umowy).

Nadmienimy także, że w pozycji „ryzyka” kosztorysu zabezpieczono ewentualne dodatkowe koszty opracowań/autora opracowań (s. 10 pisma z wyjaśnieniami ceny oferty). Mamy świadomość, że nawet z przyczyn losowych może dojść do sytuacji, w której autor opracowania nie będzie mógł wykonać poprawek/erraty.

Reasumując – poprawki/erraty do opracowań powinni wykonać autorzy/redaktorzy opracowań. Ich koszt został skalkulowany. Zabezpieczono także okoliczność, w której konieczność wykonania poprawek będzie musiała zostać wykonana przez inną osobę np. kierownictwo Fundacji.

Ad. 2. Statystyczny zespół badawczy Fundacji (5 osób: kierownik badań, 2 archeologów technicznych, 2 pracowników fizycznych) jest zobowiązany do wykonania wszystkich czynności, aby obszar badań został uwolniony od materii zabytkowej. Zakres czynności kierownika badań wskazano w piśmie z wyjaśnieniami ceny oferty, dokonujemy tutaj podsumowania wszystkich czynności całego zespołu.

Zadaniem kierownika badań jest kierowanie pracami badawczymi, organizacja pracy na wykopaliskach, wytyczenie siatki arowej (przy użyciu sprzętu Fundacji typu GPS i w nawiązaniu do punktów wytyczonych przez geodetę), nadzór nad odhumusowaniem, organizacja pracy, kierowanie zespołem badawczym (archeolodzy techniczni i pracownicy fizyczni), dowóz pracowników na stanowisko, wykonanie dokumentacji archeologicznej zgodnie z wymogami Zamawiającego (dokumentacja fotograficzna, rysunkowa i opisowa), wstępna inwentaryzacja zabytków, przeprowadzenie odwodnienia stanowiska (jeśli wystapi taka konieczność, z wykorzystaniem sprzętu Fundacji), zabezpieczenie terenu stanowiska w tym w okolicznościach niekorzystnych warunków atmosferycznych, utrzymanie i dozór stanowiska do zakończenia procedury odbiorowej (w tym uczestnictwo w niej) i wykonanie sprawozdania z badań terenowych. Archeolodzy techniczni uczestniczą w prowadzonych przez kierownika badań czynnościach realizując jego polecenia, ale dodatkowo wykonują czynności z zakresu eksploracji i podczyszczania nawarstwień kulturowych, pomagają w nadzorze nad pracą pracowników fizycznych, pakują materiał zabytkowy. Pracownicy fizyczni wykonują podczyszczanie arów (powierzchni odhumusowanego wykopu) i obiektów archeologicznych a także eksplorację nawarstwień kulutorwych. Wszyscy pracownicy (kierownik badań, archeolodzy techniczni i pracownicy fizyczni) są zobowiązani także do wykonywania czynności niestandardowych, których nie można wyliczyć enumeratywnie. Mowa o takich obowiązkach, których wystąpienie uzależnione jest od specyfiki odkryć. Posługując się przykładem: podczas badań archeologicznych na stanowisku Bożepole Wielkie 10/11 Fundacja odkryła urnę domkową kultury pomorskiej. Wydobycie tak wyjątkowego i cennego zabytku wymagało podjęcia działań niestandardowych: budowy odpowiedniej konstrukcji (najpierw zakup jej elementów) i zastosowania specjalnych środków, aby urnę wydobyć w całości (waga ponad 50 kg) i przewieźć ją bezpośrednio do labolatorium placówki muzealnej (Muzeum Archeologiczne w Gdańsku). Wszyscy członkowie zespołu wykonywali czynności, których na co dzień nie wykonują. Nie przeszkodziło to jednak w terminowym zrealizowaniu badań na stanowisku. Takie sytuacje są typowe dla wykopalisk – w zależności od rodzaju odkrycia zespół jest doświadczony oraz przygotowany do wykonania badań archeologicznych zgodnie ze sztuką, szczególnie zgodnie z zapisami decyzji WUOZ, z wytycznymi zawartymi w Standardach prowadzenia badań archeologicznych, cz. 2. Badania inwazyjne lądowe, zgodnie z wyamagniami Zamawiającego zawartymi w dokumentacji przetargowej.

Kierownicy badań i archeolodzy techniczni posiadają odpowiednie – wymagane przez Zamawiajacego – doświadczenie zawodowe i są prztygotowani na konieczność realizacji wszystkich niezbędnych obowiązków badawczych, zarówno tych standarodwych wyżej wymienionych jak i podyktowanych potrzebą chwili, naturą odkrycia. Pracownicy fizyczni to w większości osoby współpracujące z Fundacją od wielu lat, podobnie zresztą jak kadra archeologiczna.

Ad. 3. Odpowiadając na Państwa pytanie stwierdzamy, że Dolnośląski WUOZ odbierze dokumentację prowadzoną z wykorzystaniem aplikacji ARCHEOLOGY. Informujemy, że badania archeologiczne powierzchniowe, wykonane na przedmiotowej inwestycji przez firmę Archeologiczny Serwis Konsultacyjno – Badawczy Mirosław Kuś w 2022 r. na której Fundacja była podwykonawcą ww. wykonawcy (badania na Państwa zlecenie, jurysdykcja WUOZ we Wrocławiu) – zostały zadokumentowane w terenie z użyciem aplikacji ARCHEOLOGY (prace wykonywał personel Fundacji). Wytworzona dokumentacja została przez WUOZ we Wrocławiu przyjęta. W sposób analogiczny były zadokumentowane stanowiska na pozostałych odcinkach wspomnianej Inwestycji, gdzie pomysłodawca aplikacji był współwykonawcą badań powierzchniowych realizowanych wraz z Tomaszem Gawędą (dokumentacja została przyjęta przez WUOZ we Wrocławiu delegatura w Wałbrzychu).

Aplikacja ARCHEOLOGY – jak wskazaliśmy w wyjaśnieniach ceny oferty – powstała w zgodzie z przepisami o ochronie zabytków i w zgodzie panującymi standardami w tym zakresie. Przedstawiliśmy Państwu opinię NID z 05 lipca 2024 r. w tym zakresie. Była ona odpowiedzią na wątpliwości WUOZ w Rzeszowie, Delegatura w Krośnie, czy dokumentacja wykonywana aplikacją jest wykonywana prawidłowo i czy można dopuścić ten rodzaj narzędzia dokumentacyjnego. W zaistniałych wówczas okolicznościach Fundacja została zmuszona w pierwszym okresie badań na stanowisku Równe 32 (badania dla GDDKiA w Rzeszowie), prowadzić dokumentację w sposób tradycyjny. Po uznaniu opinii NID, badania kontynuowano z użyciem aplikacji ARCHEOLOGY.

Podkreślić należy fakt, że aplikacja jest narzędziem – wytworzona przez nią dokumentacja odpowiada standardom konserwatorskim i nie można jej zakwestionować – tylko dlatego, że ołówek zastąpiono rysikiem, a papier milimetrowy – szklanym ekranem”.

W „Zawiadomieniu o wyborze najkorzystniejszej oferty” z dnia 12 marca 2025 r. (przekazanej wykonawcom w dniu 13 marca 2025 r.) Zamawiający poinformował o wyborze oferty najkorzystniejszej dla Zadania 3 (oferta Antropolis), a także poinformował o odrzuceniu oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 i 8 ustawy Pzp. Jako uzasadnienie faktyczne Zamawiający podał m. in., że: „Wykonawca w swoich wyjaśnieniach przy określeniu długości badań na stanowiskach, uwzględnił jedynie prace eksploracyjne i dokumentacyjne, cyt.

„W związku z zastosowaniem aplikacji ARCHEOLOGY zaangażowanie archeologów technicznych w czynności dokumentacyjne będzie znacznie mniej czasochłonne niż w trakcie stosowania tradycyjnych technik dokumentacji terenowej. Biorąc pod uwagę fakt, że zostaną oni mocniej zaangażowani w prace eksploracyjne (OPZ V.3.2), osiągniemy podniesienie wydajności badań wykopaliskowych ze standardowej wydajności Fundacji na poziomie 15-30 arów tygodniowo (przy zespole kierownik badań + 2 pracowników fizycznych), do poziomu 30-50 arów tygodniowo (6-10 arów dziennie), przy zespole statystycznym. W tab. 1. kol. 4 oszacowano czas badań dla każdego stanowiska indywidualnie – przyjęto tempo prac na poziomie 6 arów dziennie (powierzchnia każdego stanowiska została podzielona przez 6). Jest to standardowe tempo prac, z jakim Fundacja będzie prowadzić badania.”.

Przyjęta czasochłonność prac na stanowisku pozwoliła wykonawcy na wyliczenie ogólnej liczby godzin pracy standardowego zespołu badawczego (1 kierownik badań + 2 archeologów + 2 pracowników fizycznych), tj. 41 miesięcy. Okres ten stanowił podstawę do wyliczenia kosztów takich pozycji w kosztorysie jak: 5. Kierownik badań archeologicznych, 5. Archeolog techniczny, 6.Pracownik techniczny, 11. Zakwaterowanie, 12. Transport – zespoły badawcze; 13. Transport – obsługa wykopalisk, 14. Zapewnienie warunków socjalnych i higienicznych bhp.

Zamawiający zwraca uwagę, że w szacowanym czasie prac wykopaliskowych statystycznego zespołu badawczego Wykonawca nie ujął czasu potrzebnego na wykonanie działań wymaganych zapisami § 6 ust. 5 Umowy „Obowiązki Wykonawcy”, tj. niezbędnego odhumusowania, wytyczenia granic pola badań wykopaliskowych, rekultywacji i zahumusowania obszaru badań (pasa badań) zakończonych częściowym protokołem odbioru konserwatorskiego, czasu potrzebnego na odhumusowanie kolejnego obszaru badań na stanowisku (pasa), nie przewidziano potrzebnego czasu na ręczne doczyszczenie powierzchni badań po mechanicznym odhumusowaniu oraz czasu potrzebnego na przeprowadzenie odbiorów terenowych przebadanego obszaru stanowisk, tj. wizję w terenie Zamawiającego i przedstawiciela Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Zgodnie z zapisami § 8 ust. 2 Umowy – Odbiór przedmiotu Umowy i płatności - odbiór częściowy/końcowy badań rozpocznie się nie później niż 14 dni licząc od dnia pisemnego lub przekazanego drogą elektroniczną zgłoszenia Zamawiającemu przez Wykonawcę gotowości do odbioru […]. O ile Zamawiający zadeklarował w wyjaśnieniach treści swz (pismo nr O/WR.D3.2411.17.2024.1.ap z dnia 18.09.2024 r.) cyt. „Wskazane terminy na dokonanie odbiorów są terminami maksymalnymi. Nie oznacza to, że każdorazowo odbiór odbędzie się po 14 dniach od zgłoszenia gotowości odbioru” o tyle nie może zagwarantować, w jakim terminie odbioru dokona przedstawiciel DWKZ. Brak odbioru, a tym samym brak zamknięcia terenu badań przekazanego do odbioru, powoduje, iż niemożliwe jest wykonanie rekultywacji terenu i odhumusowania kolejnego pasa badań na stanowisku.

Co prawda Wykonawca wymienia w swoim kosztorysie takie pozycje jak: 3. Obsługa geodezyjna; 9. Prace ziemne – odhumusowanie; 10. Prace ziemne - rekultywacja, w których przedstawia koszty tych czynności, czyli wynajęcia geodety czy niezbędnych do wykonania prac zmiennych koparek. Żadna z tych czynności nie została jednak ujęta w czasochłonności prac na stanowiskach archeologicznych. A właśnie ta czasochłonność jest kluczowym współczynnikiem dla oszacowania wartości istotnych zadań w Umowie.

Na zapytanie Zamawiającego (pismo O/WR.D-3.2411.17.2024.18.ap z dnia 19.12.20204 r.) o wskazanie, jakie czynności na stanowisku zostały uwzględnione przy szacowaniu standardowego tempa pracy (6 arów dziennie) przy zaangażowaniu statystycznego zespołu (1 kierownik badań, 2 archeologów technicznych, 2 pracowników technicznych), Wykonawca w swoich wyjaśnieniach wyliczył jedynie zakres obowiązków dotyczących personelu wykonawcy, tj. kierownika badań, archeologów technicznych. Nie wskazał jakie działania zostały wzięte pod uwagę przy szacowaniu czasochłonności pracy statystycznego zespołu badawczego.

Należy także zwrócić uwagę, że Wykonawca w swojej kalkulacji przewidział pozycję „Ryzyka” i wskazał w niej m.in. cyt. „[…] koszty związane z wydłużeniem czasu trwania badań, gdy zaistnieje konieczność badań w obszarach poszerzeń stanowisk preliminowanych (chociaż tzw. poszerzenia pola badań finansowane będą z dodatkowej puli środków, jeśli zajdzie konieczność ich wykonania, to w okresie oczekiwania na decyzję w tym zakresie konieczne może być m.in. utrzymanie zatrudnienia czy zakwaterowania pracowników, koszty BHP itp.)”– pismo wykonawcy z dnia 25.11.2024 r. Wobec tych wyjaśnień można stwierdzić, że nie ma w tej pozycji przewidzianych kosztów na wydłużenie czasu pracy na stanowiskach wskazanych w par. 1 ust 1 – tiret 1 Umowy. W kalkulacji Wykonawcy widać pewną niekonsekwencję, dotyczącą kalkulacji czasochłonności prac wykopaliskowych dla poszerzeń i nowo odkrytych stanowisk, a tym samym kalkulacji kosztów wykonania zamówienia, ponieważ zgodnie z wyjaśnieniami wykonawcy (pismo z dnia 31.12.2024 r.) koszty dla poszerzeń i nowo odkrytych stanowisk zostały przez Wykonawcę skalkulowane w ramach limitu jednostek przewidzianych dla stanowisk nowo odkrytych i poszerzeń obszaru stanowisk wskazanych w par. 1, ust 1 Umowy.

Wykonawca nie doszacował oferty, ponieważ jak wynika ze złożonych wyjaśnień, w szacowanym czasie prac wykopaliskowych statystycznego zespołu badawczego Wykonawca nie ujął: czasu potrzebnego na wykonanie działań wymaganych zapisami § 6 ust. 5 Umowy „Obowiązki Wykonawcy”, tj.:

 czasu potrzebnego na odhumusowanie kolejnego obszaru badań na stanowisku (pasa);

 nie przewidziano potrzebnego czasu na ręczne doczyszczenie powierzchni badań po mechanicznym odhumusowaniu oraz

 czasu potrzebnego na przeprowadzenie odbiorów terenowych przebadanego obszaru stanowisk, tj. wizję w terenie Zamawiającego i przedstawiciela Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Ponadto z analizy złożonych przez wykonawcę wyjaśnień wynika, że niedoszacowany został również czas wykonania prac wykopaliskowych statystycznego zespołu badawczego, który zgodnie ze złożonymi wyjaśnieniami wykonawcy, jest podstawą do wyliczenia kosztów pozycji wymienionych w kosztorysie wykonawcy takich jak: Kierownik badań archeologicznych, Archeolog techniczny, Pracownik techniczny, Zakwaterowanie, Transport – zespoły badawcze; Transport – obsługa wykopalisk, Zapewnienie warunków socjalnych i higienicznych bhp. Oznacza to, że skoro czas wykonania prac wykopaliskowych statystycznego zespołu badawczego został przez wykonawcę zaniżony to również koszt ww. pozycji został niewłaściwie skalkulowany (niedoszacowany) przez wykonawcę.

W oparciu o treść pisemnych wyjaśnień Wykonawcy Zamawiający dokonał analizy kosztów wykazanych w tabeli Kosztorys (kosztorys wykonawcy zawarty w piśmie z dnia 25.11.2024r. w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego nr O/WR.D-3.2411.17.2024 z 13.11.2024r.) i poczynił w tym zakresie odpowiednie ustalenia kalkulacyjne i wyliczenia (przyjmując dokładnie tę samą metodę, którą zastosował w wyjaśnieniach Wykonawca). Przyjmując czas wykonywania prac wykopaliskowych skalkulowany przez Wykonawcę, zamawiający uwzględnił brakujący (pominięty w kalkulacji wykonawcy) czas konieczny na wykonanie odhumusowania. W tym miejscu należy podkreślić, że jest to tylko jeden z pominiętych elementów, najbardziej policzalny. Po uwzględnieniu brakującego okresu niezbędnego na odhumusowania, wykonując obliczenia zgodnie z przyjętymi założeniami Wykonawcy czasu pracy koparki przy kalkulacji kosztów wynajęcia koparek Zamawiający wyliczył, iż czas pracy statystycznego zespołu badawczego wynosi 49 miesięcy. W wyniku przemnożenia tego czasu przez stawki podane przez wykonawcę w kosztorysie, o którym mowa powyżej wykazano, że podana przez wykonawcę cena ofertowa jest zaniżona co najmniej o kwotę 542 017,83 zł. Przyjmując zaś do obliczeń maksymalny czas pracy zespołu badawczego określony przez zamawiającego, tj. 57 miesięcy, po wykonaniu obliczeń przy użyciu stawek podanych w kosztorysie wykonawcy, wartość niedoszacowania oferty przez wykonawcę zwiększyłaby się aż do kwoty 1 171 457,89 zł.

Wobec powyższego Zamawiający stwierdza, że Wykonawca nie dochował należytej staranności przy szacowaniu swojej oferty i nie doszacował czasochłonności prac wykopaliskowych, tym samym zaniżył wartość oferty.

Ze złożonych wyjaśnień wynika ponadto, że Wykonawca złożył ofertę niezgodną z warunkami zamówienia, ponieważ skrócił czas pracy na stanowiskach archeologicznych wskazanych w pkt. VII w OPZ i par. 3, pkt. 1.1) w Umowie. Zgodnie z zapisami w pkt. VII w OPZ i par. 3, pkt. 1.1): Wykonawca zobowiązuje się, iż przedmiot Umowy zrealizuje w następujących terminach:

1)Wykonanie archeologicznych badań wykopaliskowych

• stanowiska o powierzchni do 50 arów – 30 dni,

• stanowiska o powierzchni do 100 arów – 50 dni,

• stanowiska o powierzchni do 150 arów – 75 dni,

• stanowiska o powierzchni do 200 arów – 90 dni,

• stanowiska o powierzchni od 201 do 400 arów – 150 dni,

• stanowiska o powierzchni powyżej 400 arów – 200 dni”.

Dalej Zamawiający zamieścił tabelę, którą jak wskazał przygotował na podstawie tabeli nr 1 z wyjaśnień Wykonawcy), w której przedstawił „rozbieżności w terminach realizacji badań wykopaliskowych pomiędzy tymi wymaganymi przez Zamawiającego a założonymi przez Wykonawcę, które posłużyły do kalkulacji wartości oferty”.

W konsekwencji Zamawiający wskazał, że: „Wobec przedstawionych wyliczeń, opartych na metodzie przyjętej przez Wykonawcę, tj. określenie czasu pracy na stanowiskach archeologicznych statystycznego zespołu, Zamawiający uznał, że zaoferowana przez Wykonawcę cena za wykonanie przedmiotu zamówienia nie jest realna i że Wykonawca ten realizując przedmiot zamówienia nie będzie w stanie pokryć w ramach tak skalkulowanej przez siebie ceny ofertowej wszystkich niezbędnych i koniecznych kosztów prawidłowego wykonania przedmiotu zamówienia. W związku z powyższym Zamawiający uznaje, że oferta wykonawcy zostaje odrzucona na podstawie art. art. 226 ust. 1 pkt. 8) ustawy Pzp, ponieważ zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, gdyż treść przekazanych przez Wykonawcę wyjaśnień jednoznacznie wskazują, że treść złożonych wyjaśnień nie tylko nie uzasadniają podanej w ofercie ceny, ale wręcz przeciwnie, wskazują one, że cena ta jest znacząco niższa w stosunku do rzeczywistych minimalnych kosztów realizacji przedmiotu zamówienia”, a ponadto, że: „Nieuwzględnienie w kalkulacji czasochłonności prac wykopaliskowych czynności: niezbędnego odhumusowania, wytyczenia granic pola badań wykopaliskowych, rekultywacji i zahumusowania obszaru badań (pasa badań) zakończonych częściowym protokołem odbioru konserwatorskiego, czasu potrzebnego na odhumusowanie kolejnego obszaru badań na stanowisku (pasa), nieprzewidzenie potrzebnego czasu na ręczne doczyszczenie powierzchni badań po mechanicznym odhumusowaniu oraz w końcu nie ujęcie w kalkulacji czasochłonności prac wykopaliskowych czasu potrzebnego na odbiory terenowe przebadanego obszaru stanowiska powoduje, że na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp, oferta wykonawcy zostaje odrzucona z postępowania, ponieważ jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia”.

Izba ustaliła i zważyła, co następuje:

W tym miejscu zasadnym jest przytoczenie przepisów prawa mających znaczenie dla rozstrzygnięcia zarzutów podniesionych w odwołaniu:

Zgodnie z art. 239 ust. 1 ustawy Pzp Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia. Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem (art. 239 ust. 2 ustawy Pzp).

Według art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp, zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, przejrzysty oraz proporcjonalny.

Jak zaś stanowi 17 ust. 2 ustawy Pzp, zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia

Stosownie do art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Według art. 224 ust. 1-6 ustawy Pzp:

1. Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.

2. W przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:

1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;

2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.

3. Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć w szczególności:

1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;

2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych;

3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;

4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;

6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;

7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;

8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.

4. W przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi, zamawiający jest obowiązany żądać wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, co najmniej w zakresie określonym w ust. 3 pkt 4 i 6.

5. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.

6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.

Biorąc pod uwagę stanowiska Stron, uczestnika postępowania odwoławczego oraz zgromadzony materiał dowodowy, Izba uznała, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

Tytułem wstępu należy dodać, że z racji, że Odwołujący zawarł wspólną argumentację dla podniesionych zarzutów w odwołaniu, również dla Izby brak jest przeszkód dla zawarcia wspólnego uzasadnienia dla tychże zarzutów, tj.:

- zarzutu (1), tj. zarzutu naruszenia przez Zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez odrzucenie przez Zamawiającego oferty Odwołującego, w sytuacji gdy oferta Wykonawcy nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu w stosunku do przedmiotu zamówienia, a Odwołujący w udzielonych wyjaśnieniach wraz z przedstawionymi dowodami uzasadnił podaną w ofercie cenę;

- zarzutu (2), tj. zarzutu naruszenia przez Zamawiającego art. 16 pkt 1-3 w zw. z art. 224 ust. 1-3, 4 i 6 oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nieproporcjonalny i nieprzejrzysty, niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, przejawiające się w dokonaniu przez błędnej decyzji co do odrzucenia oferty Odwołującego,

- zarzutu (3), tj. zarzutu naruszenia przez Zamawiającego art. 239 ust. 1 i 2 w zw. z 17 ust. 2 ustawy Pzp, poprzez wybranie oferty Antropolis jako najkorzystniejszej, w sytuacji gdy to oferta złożona przez Odwołującego, która nie powinna była zostać odrzucona, jest ofertą najkorzystniejszą.

Jednocześnie zauważyć też trzeba, że choć Odwołujący expressis verbis wśród podniesionych przepisów prawa nie wskazał art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, to jednak w pkt 9 uzasadnienia odwołania odniósł się do kwestii odrzucenia oferty swojej oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia w sposób pozwalający Izbie na dokonanie subsumpcji stanu faktycznego pod właściwą normę prawną. Izba nie jest bowiem związana kwalifikacją prawną podnoszonych naruszeń, a o prawidłowym postawieniu zarzutu stanowi nie samo wskazanie podstawy prawnej, a wyczerpujące przywołanie okoliczności faktycznych, które uzasadniają zdaniem odwołującego naruszenie podniesionych przepisów. Stąd też Izba uznała, że odwołanie zmierzało do zakwestionowania przez Odwołującego obu postawionych przez Zamawiającego podstaw prawnych odrzucenia oferty.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem do tego, czy Zamawiający dokonał prawidłowej oceny oferty Odwołującego, w konsekwencji której dokonał odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 i art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, czego wyrazem była treść uzasadnienia prawnego i faktycznego informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego z dnia 12 marca 2025 r. (przekazanej wykonawcom w dniu 13 marca 2025 r.).

Zauważyć przy tym trzeba, że zamawiający jest zobowiązany do wykazania, że zaistniały stan faktyczny uzasadniał odrzucenie oferty, a wykazanie musi zostać zawarte w informacji o odrzuceniu oferty wykonawcy. Podkreślić trzeba bowiem, że to właśnie okoliczności faktyczne i podstawa prawna czynności odrzucenia oferty wykonawcy podane w informacji o odrzuceniu oferty, powinny stanowić punkt odniesienia dla wykonawcy chcącego skorzystać ze środka odwoławczego w postaci odwołania. Zarazem to z punktu widzenia prawnych i faktycznych podstaw ujawnionych w informacji o odrzuceniu oferty wykonawcy, Izba dokonuje oceny zasadności czynności zamawiającego. Uzasadnienie faktyczne powinno być zatem sporządzone w stopniu wystarczającym do zidentyfikowania okoliczności faktycznych stojących za decyzją zamawiającego oraz do podjęcia polemiki na etapie postępowania odwoławczego.

Stąd też, Izba dokonała oceny wniesionego odwołania przez pryzmat podniesionych w nim zarzutów względem informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego, a także mając na względzie treść przeprowadzonej procedury wyjaśniającej w zakresie badania rażąco niskiej ceny.

Przechodząc zatem do uzasadnienia faktycznego odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, należy wskazać, iż zasadniczo sprowadzało się ono do próby wykazania, że Odwołujący zaniżył czas prac wykopaliskowych statystycznego zespołu badawczego, nie ujmując w kalkulacji wymienionych przez Zamawiającego czynności.

W pierwszej kolejności (pomijając elementy bezspornego stanu faktycznego, jak terminy prowadzonej procedury wyjaśniającej, czy też treść SWZ) Zamawiający zarzucił Odwołującemu, że „w swoich wyjaśnieniach przy określeniu długości badań na stanowiskach, uwzględnił jedynie prace eksploracyjne i dokumentacyjne”, natomiast „w szacowanym czasie prac wykopaliskowych statystycznego zespołu badawczego Wykonawca nie ujął czasu potrzebnego na wykonanie działań wymaganych zapisami § 6 ust. 5 Umowy „Obowiązki Wykonawcy”, tj. niezbędnego odhumusowania, wytyczenia granic pola badań wykopaliskowych, rekultywacji i zahumusowania obszaru badań (pasa badań) zakończonych częściowym protokołem odbioru konserwatorskiego, czasu potrzebnego na odhumusowanie kolejnego obszaru badań na stanowisku (pasa), nie przewidziano potrzebnego czasu na ręczne doczyszczenie powierzchni badań po mechanicznym odhumusowaniu oraz czasu potrzebnego na przeprowadzenie odbiorów terenowych przebadanego obszaru stanowisk, tj. wizję w terenie Zamawiającego i przedstawiciela Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków”.

Zarazem Zamawiający przyznał w treści uzasadnienia odrzucenia oferty Odwołującego, że „Co prawda Wykonawca wymienia w swoim kosztorysie takie pozycje jak: 3. Obsługa geodezyjna; 9. Prace ziemne – odhumusowanie; 10. Prace ziemne - rekultywacja, w których przedstawia koszty tych czynności, czyli wynajęcia geodety czy niezbędnych do wykonania prac zmiennych koparek. Żadna z tych czynności nie została jednak ujęta w czasochłonności prac na stanowiskach archeologicznych. A właśnie ta czasochłonność jest kluczowym współczynnikiem dla oszacowania wartości istotnych zadań w Umowie”. Jak bowiem argumentował Zamawiający, powołując się na pytanie nr 2 z wezwania do wyjaśnień z dnia 19 grudnia 2024 r. dotyczącego wskazania, „jakie czynności na stanowisku zostały uwzględnione przy szacowaniu standardowego tempa pracy (6 arów dziennie) przy zaangażowaniu statystycznego zespołu (1 kierownik badań, 2 archeologów technicznych, 2 pracowników technicznych)”, Odwołujący w odpowiedzi na to pytanie „wyliczył jedynie zakres obowiązków dotyczących personelu wykonawcy, tj. kierownika badań, archeologów technicznych. Nie wskazał jakie działania zostały wzięte pod uwagę przy szacowaniu czasochłonności pracy statystycznego zespołu badawczego”.

Zamawiający, powołując się na treść § 8 ust. 2 Umowy i wyjaśnień treści SWZ, wskazał, że: „Nie oznacza to, że każdorazowo odbiór odbędzie się po 14 dniach od zgłoszenia gotowości odbioru” o tyle nie może zagwarantować, w jakim terminie odbioru dokona przedstawiciel DWKZ. Brak odbioru, a tym samym brak zamknięcia terenu badań przekazanego do odbioru, powoduje, iż niemożliwe jest wykonanie rekultywacji terenu i odhumusowania kolejnego pasa badań na stanowisku”.

Dalej, Zamawiający na podstawie fragmentu wyjaśnień z dnia 25 listopada 2024 r. stwierdził, że w przewidzianej przez Odwołującego pozycji „Ryzyka” „nie ma w tej pozycji przewidzianych kosztów na wydłużenie czasu pracy na stanowiskach wskazanych w par. 1 ust 1 – tiret 1 Umowy. W kalkulacji Wykonawcy widać pewną niekonsekwencję, dotyczącą kalkulacji czasochłonności prac wykopaliskowych dla poszerzeń i nowo odkrytych stanowisk, a tym samym kalkulacji kosztów wykonania zamówienia, ponieważ zgodnie z wyjaśnieniami wykonawcy (pismo z dnia 31.12.2024 r.) koszty dla poszerzeń i nowo odkrytych stanowisk zostały przez Wykonawcę skalkulowane w ramach limitu jednostek przewidzianych dla stanowisk nowo odkrytych i poszerzeń obszaru stanowisk wskazanych w par. 1, ust 1 Umowy”.

Zamawiający wskazał też, że „po uwzględnieniu brakującego okresu niezbędnego na odhumusowania, wykonując obliczenia zgodnie z przyjętymi założeniami Wykonawcy czasu pracy koparki przy kalkulacji kosztów wynajęcia koparek Zamawiający wyliczył, iż czas pracy statystycznego zespołu badawczego wynosi 49 miesięcy. W wyniku przemnożenia tego czasu przez stawki podane przez wykonawcę w kosztorysie, o którym mowa powyżej wykazano, że podana przez wykonawcę cena ofertowa jest zaniżona co najmniej o kwotę 542 017,83 zł. Przyjmując zaś do obliczeń maksymalny czas pracy zespołu badawczego określony przez zamawiającego, tj. 57 miesięcy, po wykonaniu obliczeń przy użyciu stawek podanych w kosztorysie wykonawcy, wartość niedoszacowania oferty przez wykonawcę zwiększyłaby się aż do kwoty 1 171 457,89 zł”.

Końcowo Zamawiający zamieścił tabelę, w której przedstawił, swoim zdaniem „rozbieżności w terminach realizacji badań wykopaliskowych pomiędzy tymi wymaganymi przez Zamawiającego a założonymi przez Wykonawcę, które posłużyły do kalkulacji wartości oferty”.

W pozostałych, wcześniej niewspomnianych fragmentach (w szczególności mowa tu o pierwszych dwóch akapitach na s. 5 uzasadnienia faktycznego odrzucenia oferty Odwołującego z uwagi na rażąco niską cenę, Zamawiający jedynie powtarza wcześniejszą argumentację co do niedoszacowania czasu pracy zespołu badawczego, stąd ewidentnie zbędnym jest ponowne odnoszenie się do tych okoliczności przez Izbę.

Zamawiający w informacji o odrzuceniu oferty wskazał jako podstawę odrzucenia również art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, a więc niezgodność z warunkami zamówienia, wskazując, że na taką ocenę wpływa „Nieuwzględnienie w kalkulacji czasochłonności prac wykopaliskowych czynności: niezbędnego odhumusowania, wytyczenia granic pola badań wykopaliskowych, rekultywacji i zahumusowania obszaru badań (pasa badań) zakończonych częściowym protokołem odbioru konserwatorskiego, czasu potrzebnego na odhumusowanie kolejnego obszaru badań na stanowisku (pasa), nieprzewidzenie potrzebnego czasu na ręczne doczyszczenie powierzchni badań po mechanicznym odhumusowaniu oraz w końcu nie ujęcie w kalkulacji czasochłonności prac wykopaliskowych czasu potrzebnego na odbiory terenowe przebadanego obszaru stanowiska”. We wcześniejszych fragmentach, przeplatanych argumentacją za odrzuceniem oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, Zamawiający wskazał też, że „Ze złożonych wyjaśnień wynika ponadto, że Wykonawca złożył ofertę niezgodną z warunkami zamówienia, ponieważ skrócił czas pracy na stanowiskach archeologicznych wskazanych w pkt. VII w OPZ i par. 3, pkt. 1.1) w Umowie”.

Przechodząc zatem do wskazanych przez Zamawiającego podstaw odrzucenia oferty Odwołującego, należy wskazać, co następuje. W zakresie zarzucanego przez Zamawiającego braku uwzględnienia poszczególnych działań w szacowanym czasie prac wykopaliskowych zespołu badawczego, twierdzenie to nie zostało zdaniem Izby potwierdzone w informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego.

W pierwszej kolejności odnosząc się do przywołanej przez Zamawiającego własnej kalkulacji, prowadzącej do wniosku Zamawiającego, że „Po uwzględnieniu brakującego okresu niezbędnego na odhumusowania, wykonując obliczenia zgodnie z przyjętymi założeniami Wykonawcy czasu pracy koparki przy kalkulacji kosztów wynajęcia koparek Zamawiający wyliczył, iż czas pracy statystycznego zespołu badawczego wynosi 49 miesięcy”, należy zgodzić się z Odwołującym, że kalkulacja „pozbawiona jest szczegółów arytmetycznych i trudno w takim aspekcie z nią polemizować (w jaki sposób wyliczył kwoty Zamawiający)”. Istotnie, brak w treści informacji o odrzuceniu oferty jakiegokolwiek śladu, skąd wynikało przyjęcie przez Zamawiającego rzeczonych 49 miesięcy jako czasu pracy zespołu badawczego.

Nie tłumaczy tego bynajmniej tabela zamieszczona w uzasadnieniu odrzucenia oferty. W tym miejscu Izba sygnalizuje też, że tabela ta pokazuje różnicę w czasie pracy zespołu badawczego pomiędzy założeniem maksymalnej liczby dni na wykonanie badań archeologicznych według dokumentacji postępowania (1252,39 dni robocze) a szacunkową liczbą dni na badania przez Odwołującego (510,50 dni roboczych). Tabela Zamawiającego zupełnie pomija jednak, że szacunek Odwołującego został istotnie zwiększony o wskaźnik obiektywizacji, który doprowadził do przyjęcia czasu pracy zespołu na poziomie 41 miesięcy (902 dni roboczych). Założenie 41 miesięcy jako czasu pracy zespołu badawczego wynika wprost z treści pierwszych wyjaśnień Odwołującego (s. 5-7 wyjaśnień z dnia 25 listopada 2024 r.), czego nie neguje sam Zamawiający w treści uzasadnienia odrzucenia oferty Odwołującego („przyjęta czasochłonność prac na stanowisku pozwoliła wykonawcy na wyliczenie ogólnej liczby godzin pracy standardowego zespołu badawczego (…), tj. 41 miesięcy”). Na ww. nieścisłość w tabeli zwrócił uwagę Odwołujący w treści odwołania.

Zarazem, niezależnie już od samej wartości różnicy, nie można czynić wykonawcy zarzutu, że zakłada wykonanie zamówienia przed maksymalnym terminem realizacji ustalonym przez Zamawiającego. Nie może to automatycznie świadczyć o błędnych założeniach wykonawcy. Przedstawione przez Zamawiającego dane w tabeli nie stanowią dla Izby w żaden sposób przekonującego argumentu za odrzuceniem oferty Odwołującego, zarówno z punktu widzenia rażąco niskiej ceny, jak i z punktu widzenia niezgodności z warunkami zamówienia.

Jednakże, co warto podkreślić, Zamawiający na rozprawie, złożył jako dowody na okoliczność, ile Odwołujący powinien przeznaczyć czasu na prace wykopaliskowe i ziemne na całym stanowisku, przedłożył dwa własne wyliczenia. Opracowania te referują właśnie do terminu 49 miesięcy. Jedno z opracowań wskazuje na różnice w kosztach, które proporcjonalnie rosną przy założeniu 49 miesięcy (a także przy założeniu maksymalnego terminu realizacji zamówienia – 57 miesięcy), względem przyjętych przez Odwołującego 41 miesięcy. Niemniej to opracowanie w żaden sposób nie tłumaczy, skąd wynikało założenie 49 miesięcy, a stanowi jedynie matematyczną prezentację, że przy założeniu większej liczby miesięcy, proporcjonalnie wzrosną poszczególne koszty. Z kolei drugie z opracowań miało pokazać, jak się wydaje, zaniżenie szacunku czasu pracy zespołu badawczego przez Odwołującego. Zamawiający zestawił w kolumnie 4. szacunkową liczbę dni badań na każde ze stanowisk przyjętą przez Odwołującego (co po zsumowaniu wszystkich stanowisk dało liczbę 510,50 dnia, więc Zamawiający ponownie wykorzystał szacunek Odwołującego bez wskaźnika obiektywizacji zwiększającego liczbę dni do 902) z przyjętą przez Zamawiającego w kolumnie 5. liczbą dni odhumusowania (8h/dzień) dla każdego ze stanowisk (bez zsumowania całości) i w konsekwencji w kolumnie 6. podał ich sumę dla poszczególnych stanowisk (bez zsumowania całości). Izba jednakże dokonała zsumowania zarówno kolumny 5. (382,93 dni), jak i kolumny 6. (893,85 dni). Powyższe w ocenie Izby, potwierdza wręcz, że szacunek Odwołującego na poziomie 41 miesięcy, a więc 902 dni roboczych, był realny, skoro sam Zamawiający jako dowody przedstawiał własne wyliczenia, które wskazywały na mniejszą liczbę dni aniżeli założył do obliczeń Odwołujący.

Po drugie, analizując treść uzasadnienia odrzucenia oferty Odwołującego, Izba doszła do przekonania, że Zamawiający z zawartej w drugich wyjaśnieniach Odwołującego odpowiedzi na pytanie nr 2 wyprowadził zbyt daleko idące wnioski i nieuwzględniające całości wyjaśnień Odwołującego. Dla stwierdzenia uchybień po stronie Odwołującego wystarczyło, że w ww. odpowiedzi Odwołujący „nie wskazał jakie działania zostały wzięte pod uwagę przy szacowaniu czasochłonności pracy statystycznego zespołu badawczego”. Ustalenia Zamawiającego sprowadzały się zasadniczo do samego stwierdzenia, że Odwołujący nie uwzględnił pewnego zakresu w czasie pracy, bowiem nie ujął go w odpowiedzi na to pytanie. Przy czym, Izba podziela pogląd Odwołującego co do rozumienia treści pytania nr 2 i oczekiwanego zakresu odpowiedzi. Wywodzenie negatywnych skutków w postaci odrzucenia oferty, z tego tytułu, że Odwołujący inaczej zinterpretował treść pytania Zamawiającego, jest w ocenie Izby niezasadnym. W pozostałym zakresie, szczątkowa argumentacja mająca wykazać zasadność założenia Zamawiającego co do nieuwzględnienia czasu potrzebnego na przeprowadzenie odbiorów terenowych, czy „kosztów na wydłużenie czasu pracy na stanowiskach wskazanych w par. 1 ust 1 – tiret 1 Umowy”, jest wysoce subiektywna i nie może zostać uznaną za wystarczającą dla wykazania nieprawidłowości po stronie Odwołującego.

Zamawiający zdaje się nie zauważył, na co słusznie zwrócił uwagę w treści odwołania Odwołujący, że zarówno w pierwszych wyjaśnieniach Odwołujący odniósł się do kwestii odhumusowania (s. 2 wyjaśnień z dnia 25 listopada 2024 r.: „Prace wykopaliskowe rozpoczną się odhumusowaniem z użyciem koparki z łyżką skarpową (waga 16 ton). Informujemy, że wskazana w kosztorysie stawka 220,00 zł brutto (poz. 9) obejmuje prace związane z odhumusowaniem oraz transportem sprzętu na stanowisko. Z naszych doświadczeń wynika, że w ciągu 1 godziny pracy koparki można odhumusować powierzchnię od 1,30 do 1,80 ara o grubości humusu 30-45 cm. Z ostrożności przyjęto przelicznik 1ar/1 rbg koparki, natomiast stawkę 170,00 zł netto (209,10 zł brutto, w załączeniu faktura) podniesiono do 220,00 zł brutto. Standardowo badania prowadzimy w sposób polegający na odhumusowywaniu pasów o szer. 10 m, rozdzielonych hałdami – odhumusowanie na odkład. Następnie hałdy przemieszczane są do zbadanych wykopów (po uprzednim zasypaniu, zagęszczeniu negatywów po obiektach) i bada się pasy pod nimi. Na koniec teren zostanie wyrównany. Dzięki takiej organizacji pracy, koszt prac ziemnych można znacząco optymalizować”), jak i we wspomnianej przez Zamawiającego w treści uzasadnienia odpowiedzi w ramach drugich wyjaśnień na pytanie nr 2 (s. 2 wyjaśnień z dnia 31 grudnia 2024 r.: „Zadaniem kierownika badań jest (…) nadzór nad odhumusowaniem”).

Podobnie rzecz ma się z kwestią dotyczącą rekultywacji, na co zwracał uwagę w treści odwołania i do której odnosił się Odwołujący już w pierwszych wyjaśnieniach (s. 2 wyjaśnień z dnia 25 listopada 2024 r.: „Prace związane z przemieszczaniem hałd, zagęszczaniem negatywów po obiektach i zahumusowaniem, a więc wszystko to, co rozumiemy pod pojęciem rekultywacji terenu, w celu przywróceniu nieruchomości co najmniej takich wartości użytkowych, jak przed rozpoczęciem badań zostały wycenione na kwotę 80,00 zł brutto za 1 ar powierzchni badań (poz. 10 kosztorysu). Do rekultywacji terenu po badaniach wykopaliskowych używamy spycharki – jej koszt wynosi 325,95 zł brutto za 1 rgb maszyny (w załączeniu faktura). W ciągu godziny wykonuje ona pracę na 5 arach powierzchni – co daje 65,19 zł brutto do jednego ara powierzchni badań. W ofercie skalkulowano prace w stawce 80,00 zł brutto do 1 ara badań. Podwyższenie stawek sprzętu ciężkiego ma swoje uzasadnienie w związku z dynamiką zmian cen paliwa, które przekładają się bezpośrednio na ceny prac ziemnych”). Należy też zauważyć, że Zamawiający jedynie stwierdził, że nie ujęto czasu potrzebnego na rekultywację, lecz nie przywołał w uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego jakiekolwiek argumentu. Jakakolwiek polemika w odpowiedzi na odwołanie jest spóźniona.

Tożsame uwagi należy podnieść względem zarzucenia Odwołującemu przez Zamawiającego braku kalkulacji czasu na ręczne doczyszczenie powierzchni badań po odhumusowaniu mechanicznym, gdyż w ww. odpowiedzi na pytanie nr 2, Odwołujący wskazał, że: „Pracownicy fizyczni wykonują podczyszczanie arów (powierzchni odhumusowanego wykopu)”, a Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie gołosłownie powołał się na brak możliwości wykonania tej czynności w przyjętym przez Odwołującego czasie. Tak samo należy wskazać względem lakonicznego twierdzenia Zamawiającego z informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego, że w przewidzianej przez Odwołującego jednej z pozycji dotyczącej ryzyka „nie ma w tej pozycji przewidzianych kosztów na wydłużenie czasu pracy na stanowiskach wskazanych w par. 1 ust 1 – tiret 1 Umowy. W kalkulacji Wykonawcy widać pewną niekonsekwencję, dotyczącą kalkulacji czasochłonności prac wykopaliskowych dla poszerzeń i nowo odkrytych stanowisk, a tym samym kalkulacji kosztów wykonania zamówienia, ponieważ zgodnie z wyjaśnieniami wykonawcy (pismo z dnia 31.12.2024 r.) koszty dla poszerzeń i nowo odkrytych stanowisk zostały przez Wykonawcę skalkulowane w ramach limitu jednostek przewidzianych dla stanowisk nowo odkrytych i poszerzeń obszaru stanowisk wskazanych w par. 1, ust 1 Umowy”. Nie sposób ponownie za wystarczające uznać samych twierdzeń Zamawiającego, podczas, gdy trudnym jest w tym przypadku sama identyfikacja zarzutu Zamawiającego. W odpowiedzi na odwołanie do tej kwestii Zamawiający także się nie odniósł. Wobec tego należy zgodzić się z Odwołującym, że ewentualne ryzyko wobec zarzucanego zakresu prac ujął on w innej pozycji ryzyka, tj. „dodatkowe koszty związane z wydłużeniem czasu pracy zespołów badawczych w stosunku do założenia przyjętego w modelu, będącego podstawą kosztorysu”. Odnośnie zaś zarzucanego przez Zamawiającego w informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego braku kalkulacji w czasochłonności pracy zespołu czasu na wytyczenie granic pola badań, ponownie należy zwrócić uwagę, że Zamawiający wyłącznie wskazuje, że nie ujęto tego czasu, nie podając dalszego uzasadnienia. W odpowiedzi na odwołanie poza wyrażeniem sprzeciwu wobec stanowiska z odwołania, pojawia się spóźniony zarzut względem niezgodności z warunkami zamówienia. Zamawiający w informacji o odrzuceniu oferty nie zarzucał Odwołującemu niezgodności z warunkami zamówienia w tej kwestii. Uwagi Zamawiającego w tym aspekcie nie mogą zostać zatem uznane za wystarczające.

Zamawiający zarzucił też Odwołującemu, że ten w czasochłonności pracy zespołu nie uwzględnił czasu na przeprowadzenie odbiorów terenowych z Zamawiającym i Konserwatorem Zabytków, gdyż nie jest wiadomym, w jakim terminie odbioru dokona przedstawiciel DWKZ, a „brak odbioru, a tym samym brak zamknięcia terenu badań przekazanego do odbioru, powoduje, iż niemożliwe jest wykonanie rekultywacji terenu i odhumusowania kolejnego pasa badań na stanowisku”. Z jednej strony zwrócić trzeba uwagę, że Zamawiający zarzuca brak skalkulowania okresu, którego i jego zdaniem nie można skonkretyzować, skoro jest on zależny od oddzielnego podmiotu (DWKZ). Trudno zatem mówić o niedoszacowaniu w tym przypadku. Dla Izby przekonujące są argumenty Odwołującego, że jako profesjonalista znający specyfikę branży, będzie zgłaszał gotowość do odbioru, gdy prace będą dobiegać do końca, w celu optymalizacji czasu pracy (zakładając właśnie, że pomiędzy zgłoszeniem gotowości, a faktycznym terminem odbioru przez przedstawiciela DWKZ jest nieznany). A po drugie, że nawet gdyby oczekiwanie na odbiór wydłużało się, Odwołujący przewiduje możliwość przeniesienia zespołu na inne stanowisko w ramach zamówienia lub na inną inwestycję. Jednocześnie niezasadnym jest oczekiwanie Zamawiającego, że w czasie oczekiwania na odbiór pracownicy Odwołującego nie mogą wykonywać de facto żadnej pracy aniżeli oczekiwanie na przybycie przedstawiciela DWKZ. To Odwołujący, jako pracodawca członków zespołu badawczego, decyduje o wewnętrznej organizacji pracy, również w celu optymalizacji kosztów, o ile oczywiście jest to zgodne z warunkami realizacji zamówienia, ustalonymi z Zamawiającym i logiczne z punktu widzenia kalkulacji ceny oferty. Ewentualnych zaniechań po stronie Odwołującego w przedmiocie braku kalkulacji czasu na przeprowadzenie odbiorów terenowych z Zamawiającym i Konserwatorem Zabytków nie mogą w ocenie Izby uzasadniać również dowody przystępującego Antropolis w postaci przykładowych zgłoszeń gotowości do odbioru prac wraz z protokołami odbioru na okoliczność. Podsumowując, uzasadnienie odrzucenia oferty Odwołującego w tej części również nie jest dla Izby wystarczającym do wypełnienia przesłanki odrzucenia oferty Odwołującego.

Nie sposób więc w ocenie Izby dojść do przekonania, mając na względzie argumentację Zamawiającego podniesioną w ramach informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego, w kontekście całokształtu złożonych przez Odwołującego wyjaśnień, że Zamawiający wykazał, że Odwołujący nie uwzględnił w kalkulacji czasochłonności prac wykopaliskowych: niezbędnego odhumusowania, wytyczenia granic pola badań wykopaliskowych, rekultywacji i zahumusowania obszaru badań (pasa badań) zakończonych częściowym protokołem odbioru konserwatorskiego, czasu potrzebnego na odhumusowanie kolejnego obszaru badań na stanowisku (pasa), nie przewidziano potrzebnego czasu na ręczne doczyszczenie powierzchni badań po mechanicznym odhumusowaniu oraz czasu potrzebnego na przeprowadzenie odbiorów terenowych przebadanego obszaru stanowisk, tj. wizję w terenie Zamawiającego i przedstawiciela Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W konsekwencji nie zostało zdaniem Izby wykazanym, że w przyjętym przez Odwołującego terminie 41 miesięcy nie uwzględniono ww. czynności.

W rezultacie powyższych ustaleń, w ocenie Izby nie zostało wykazane w informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego, że wyjaśnienia Odwołującego nie obaliły domniemania rażąco niskiej ceny. Tym samym, za niewykazaną przez Zamawiającego w informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego należy uznać niezgodność z warunkami zamówienia, bowiem nie wykazano, że Odwołujący nie uwzględnił w kalkulacji czasochłonności prac wykopaliskowych ww. czynności.

W pozostałym zakresie stanowiska procesowe stron i uczestnika postępowania odwoławczego wykraczały poza argumentację zawartą w treści uzasadnienia odrzucenia oferty Odwołującego i zostały pominięte przez Izbę. Stąd też zarówno treść odwołania odnosząca się do tempa prac Odwołującego w trakcie realizacji prac na rzecz GDDKiA Oddział w Gdańsku, a w konsekwencji reakcja Zamawiającego w postaci argumentacji w tym przedmiocie w odpowiedzi na odwołanie, zostały przez Izbę pominięte. Są to okoliczności nieznane uzasadnieniu odrzucenia oferty Odwołującego, a zostały podniesione de facto na etapie postępowania odwoławczego, co czyni je spóźnionymi. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają przy tym znaczenia złożone zarówno przez Odwołującego (Wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ V Wydział Gospodarczy w Gdańsku z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt V GC 111/24 wraz z uzasadnieniem, OPZ do zamówienia na badania archeologiczne na budowie Obwodnicy Metropolii Trójmiasta), jak i Zamawiającego (pismo GDDKiA Oddział w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2025 r.). Należy więc tylko podkreślić, że w informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego, Zamawiający nie kwestionował przyjętego przez Odwołującego samego tempa prac na poziomie 6 arów na dzień. Z tego względu również zgłoszone jako dowody przez Przystępującego Antropolis protokoły odbioru i rysunek poglądowy nie wpływały na ocenę Izby.

Za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy Izba uznała zarazem przedłożone wraz z repliką na odpowiedź na odwołanie przez Odwołującego cztery wyjaśnienia ceny oferty z przetargów dla GDDKiA w Opolu, Lublinie i Warszawie wraz z informacjami o wyborze oferty najkorzystniejszej, gdyż istotnym przy rozstrzygnięciu była wyłącznie konkretna czynność Zamawiającego w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, a na ocenę jej zasadności nie mają wpływu czynności i decyzje innych zamawiających w innych okolicznościach faktycznych.

Zarazem za niezasadne, choć niemające znaczenia dla ogólnej oceny zarzutów odwołania, Izba uznała zarzucanie Zamawiającemu naruszenia art. 224 ust. 1-4 ustawy Pzp, które odnoszą się do samych podstaw wszczęcia procedury wyjaśniającej w zakresie badania rażąco niskiej ceny, a także katalogu czynników wpływających na wysokość ceny lub kosztu, których dotyczyć może wezwanie do złożenia wyjaśnień oraz obligatoryjnego zakresu żądanych wyjaśnień. Odwołujący w uzasadnieniu faktycznym odwołania kwestionuje czynność odrzucenia swojej oferty, a nie poprawność wezwań do wyjaśnień. Podobnie niezrozumiałym, choć również nie mającym skutku dla finalnej oceny zarzutów odwołania, jest stawianie zarzutu z art. 16 pkt 2 i 3 ustawy Pzp, bowiem nie jest Izbie wiadomym, gdzie w opisanych okolicznościach faktycznych upatrywał naruszenia przez Zamawiającego zasad przejrzystości i proporcjonalności.

Reasumując powyższe, Izba uznała, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie i nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego i ponowną ocenę złożonych ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).

Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.

Przewodniczący:…………………………..