KIO 1063/25

Stan prawny na dzień: 08.04.2026

Sygn. akt: KIO 1063/25

WYROK

      Warszawa, dnia 10 kwietnia 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca: Katarzyna Odrzywolska

Protokolant: Patryk Pazura

po rozpoznaniu na rozprawie z udziałem stron i uczestników postępowania w dniu 7 kwietnia 2025 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 21 marca 2025 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie: Holding Hunters Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Hunters24 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Green Hunters Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Hunters Ochrona Plus Sp. z o.o., Human Hunters Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Agencja Ochrony Osób i Mienia "Zubrzycki" Sp. z o.o., Zubrzycki Ochrona Sp. z o.o.
z siedzibą lidera w Grodzisku Wielkopolskim

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego, którym jest: Miejskie Zakłady Autobusowe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie

przy udziale uczestnika wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie: BASMA SECURITY Sp. z o.o., CERBER OCHRONA Sp. z o.o. z siedzibą lidera w Warszawie, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:

1.oddala odwołanie;

2.kosztami postępowania odwoławczego obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie: Holding Hunters Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Hunters24 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Green Hunters Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Hunters Ochrona Plus Sp. z o.o., Human Hunters Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Agencja Ochrony Osób i Mienia "Zubrzycki" Sp. z o.o., Zubrzycki Ochrona Sp. z o.o. z siedzibą lidera w Grodzisku Wielkopolskim, i:

2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie: Holding Hunters Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Hunters24 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Green Hunters Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Hunters Ochrona Plus Sp. z o.o., Human Hunters Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Agencja Ochrony Osób i Mienia "Zubrzycki" Sp. z o.o., Zubrzycki Ochrona Sp. z o.o.
z siedzibą lidera w Grodzisku Wielkopolskim, tytułem wpisu od odwołania.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga
za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie
- Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca: ……...…….....................


Sygn. akt: KIO 1063/25

Uzasadnienie

Miejskie Zakłady Autobusowe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1320), dalej jako: „ustawa Pzp”, którego przedmiotem jest: Całodobowa ochrona osób i mienia w oddziałach zamawiającego; znak sprawy: 136/NC/LB/24 (dalej „postępowanie” lub „zamówienie”).

Wartość zamówienia przekracza kwoty progów unijnych, o których mowa
w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 24 stycznia 2025 r.; nr publikacji ogłoszenia: 51379-2025;
nr wydania: 17/2025.

W dniu 13 marca 2025 r. zamawiający dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty
w postępowaniu oraz poinformował wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie: Holding Hunters Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Hunters24 Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Green Hunters Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Hunters Ochrona Plus Sp. z o.o., Human Hunters Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., Agencja Ochrony Osób i Mienia "Zubrzycki"
Sp. z o.o., Zubrzycki Ochrona Sp. z o.o. z siedzibą lidera w Grodzisku Wielkopolskim (dalej „odwołujący” lub „Holding Hunters”) o odrzuceniu oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2
lit. a) ustawy Pzp.

W dniu 21 marca 2025 r. odwołujący złożył odwołanie na czynność odrzucenia złożonej przez niego oferty, zarzucając zamawiającemu, że ten prowadząc postępowanie naruszył przepisy:

1.art 109 ust. 1 pkt 5 i 7 w zw. z art. 110 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp poprzez przyjęcie,
że załączone do oferty dokumenty pod nazwą „dokumentacja dowodowa procedura samooczyszczenia” (dowód nr 10) nie są dla zamawiającego wystarczające,
by stwierdzić, że odwołujący udowodnił, że podjęte przez niego czynności wykazały jego rzetelność, podczas gdy z przedstawionych dokumentów jednoznacznie w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że odwołujący natychmiast po wypowiedzeniu umowy 74/2022 r. z 22 listopada 2022 r. przez Sąd Okręgowy w Toruniu, podjął działania w celu dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego, powołując w tym celu Zarządzeniem
nr 1/2023 (dowód nr 1) z dnia 12 stycznia 2023 r. komisję ds. wyjaśnienia przyczyn
i okoliczności dotyczących wypowiedzenia umowy (dowód nr 5) przez Sąd Okręgowy
w Toruniu, a następnie po zakończeniu działań tej komisji Zarządzeniem nr 2/2023 (dowód nr 2) Prezesa Zarządu spółek w Organizacji Hunters z dnia 7 lutego 2023 r. tenże nakazał wdrożenie działań naprawczych, określonych w § 3 tego Zarządzenia, stanowiących skutek potwierdzonych przez tą Komisję w § 2 powstałych nieprawidłowości wskazanych przez Dyrektora Sądu Okręgowego w Toruniu, a które to zarządzenie, wbrew twierdzeniu zamawiającego zawartym w piśmie z dnia 13 marca 2025 r., dotyczącym odrzucenia oferty złożonej przez odwołującego, zostało wydane w sprawie wprowadzenia działań naprawczych w związku z zakończeniem prac komisji ds. wyjaśnienia przyczyn
i okoliczności dotyczących wypowiedzenia umowy przez Sąd Okręgowy w Toruniu,
a następnie, że nastąpiło zerwanie wszelkich powiązań z pracownikami odpowiedzialnymi za powstanie tych nieprawidłowości, a wyrażona przez Prezesa Zarządu Spółek
w Organizacji Hunters otwartość i determinacja w dogłębnym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności powstałych uchybień, tak w ujęciu organizacyjnym, technicznym czy w końcu osobowym, o czym świadczy spotkanie z Dyrektorem Sądu Okręgowego w Toruniu potwierdzone korespondencją mailową (dowód nr 3), a wszystko to po to by nie tylko rzetelnie wyjaśnić zaistniały stan rzeczy związany z powstałymi nieprawidłowościami
w realizacji umowy z Sądem Okręgowy w Toruniu, ale z przeświadczeniem, że tylko dokonując rzetelnego samooczyszczenia może jako wykonawca uczestniczyć
w przyszłości w postępowaniach o zamówienie publiczne, a wszystkie dokumenty przedstawione zamawiającemu, jak też zawarte w nich oświadczenia korzystają
z domniemania prawdziwości, a ich obalenie wymagało ze strony zamawiającego wykazania, że jest inaczej, czego z całą pewnością nie spełnia przekonanie zawarte
w piśmie zamawiającego z dnia 13 marca 2025 r., uzasadniającym powody wykluczenia odwołującego;

2.art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 w zw. z art. 110 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp poprzez przyjęcie,
że żadnego z przedstawionych środków zaradczych nie można określić jako „konkretnego”, podczas gdy odwołujący w złożonym oświadczeniu zgodnie z art. 125 ustawy Pzp w sposób wyraźny wyjaśnił przyczyny wypowiedzenia umowy nr 74/2022
ze skutkiem natychmiastowym przez Sąd Okręgowy w Toruniu, wskazując w tym względzie na konkretne działania naprawcze, potwierdzone załączonymi do tego oświadczenia dowodami;

3.art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 w zw. z art. 110 ust. 3 w zw. z art. 110 ust. 2 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp poprzez przyjęcie, że odwołujący nie udowodnił i nie wykazał,
że pomimo zaistnienia przesłanki wykluczenia nie będzie podlegał wykluczeniu,
a jednocześnie że przesłanki te spełnił jednocześnie, podczas gdy odwołujący mając
na uwadze wykazanie braku podstaw do wykluczenia podjął działania naprawcze, doprowadzając do naprawienia szkody wyrządzonej poprzez zapłatę kary umownej, wyczerpujące wyjaśnienie faktów i okoliczności związanych z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania, lub zamawiającym, oraz podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom, wykroczeniom lub nieprawidłowemu postępowaniu, w szczególności poprzez zerwanie wszelkich powiązań z osobami lub podmiotami odpowiedzialnymi za nieprawidłowe postępowanie wykonawcy, zreorganizował personel, wdrożył system sprawozdawczości
i kontroli, utworzył struktury audytu wewnętrznego do monitorowania przestrzegania przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów, wprowadził wewnętrzne regulacje dotyczące odpowiedzialności i odszkodowań za nieprzestrzeganie przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów, co znalazło potwierdzenie w dokumentach załączonych do oferty pod nazwą: „dokumentacja dowodowa procedura samooczyszczenia”.

W związku z powyższymi naruszeniami odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie zamawiającemu:

1.unieważnienia czynności odrzucenia oferty odwołującego;

2.dokonania ponownej oceny ofert z uwzględnieniem oferty odwołującego, względnie wezwania odwołującego do złożenia wyjaśnień w zakresie złożonych dowodów
na samooczyszczenie w zakresie, w jakim budzą one wątpliwości zamawiającego;

3.zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zamawiający poinformował wykonawców, zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy Pzp, o wniesieniu odwołania, wzywając uczestników postępowania do złożenia przystąpienia.

W terminie określonym w art. 525 ust. 1 ustawy Pzp, swoje zgłoszenie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego złożyli wykonawcy wspólnie ubiegający się
o zamówienie: BASMA SECURITY Sp. z o.o., CERBER OCHRONA Sp. z o.o. z siedzibą lidera w Warszawie.

Zamawiający w piśmie z 2 kwietnia 2025 r. - Odpowiedzi na odwołanie, złożonym
do akt sprawy na podstawie art. 521 ust. 1 ustawy Pzp, wniósł o oddalenie odwołania w całości jako niezasadnego.

Wobec tego, że odwołujący podtrzymał w całości zarzuty i żądania odwołania, Izba skierowała sprawę do rozpoznania na rozprawie.

Krajowa Izba Odwoławcza, po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego, po zapoznaniu
się z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, przekazaną przez zamawiającego do akt sprawy w formie elektronicznej, po zapoznaniu się
z treścią odwołania, odpowiedzią na nie, a także po wysłuchaniu oświadczeń, jak też stanowisk stron, złożonych ustnie do protokołu w toku rozprawy ustaliła i zważyła,
co następuje

Izba ustaliła, że nie zaszła żadna z przesłanek, o których stanowi art. 528 ustawy
Pzp, skutkujących odrzuceniem odwołania. 

Izba dokonała również badania spełnienia przez odwołującego przesłanek określonych w art. 505 ustawy Pzp, to jest kwestii posiadania przez niego legitymacji do wniesienia odwołania uznając, że jego interes we wniesieniu odwołania przejawia się w następujący sposób. Odwołujący złożył ofertę w postępowaniu i ubiega się o zamówienie. Zamawiający odrzucił ofertę odwołującego pomimo, że w jego ocenie jego oferta nie podlega odrzuceniu
i powinna zostać wybrana jako najkorzystniejsza wobec tego, że powinna być najwyżej oceniona w świetle ustalonych w specyfikacji warunków zamówienia (dalej „SWZ”) kryteriów oceny ofert. Powyższe spowodowało, że odwołujący został pozbawiony możliwości uzyskania zamówienia. Gdyby zamawiający dokonał wszystkich żądanych w odwołaniu czynności,
to oferta odwołującego zostałaby uznana za najkorzystniejszą. W konsekwencji działań zamawiającego odwołujący utracił szansę na uzyskanie zamówienia oraz na osiągnięcie zysku, który planował osiągnąć w wyniku jego realizacji.

Izba dokonała ustaleń faktycznych w oparciu o dokumentację postępowania
o udzielenie zamówienia, przekazaną przez zamawiającego w formie elektronicznej.

Izba dopuściła i przeprowadziła dowody z dokumentacji postępowania, przesłanej przez zamawiającego do akt sprawy w wersji elektronicznej.

Izba oddaliła dowody o przeprowadzenie których wnioskował odwołujący, a które przedłożył na rozprawie, na okoliczności przez niego wskazane. Izba wskazuje, że te powinny zostać przedłożone zamawiającemu wraz z wyjaśnieniami dotyczącymi przeprowadzonej przez tego wykonawcę procedury samooczyszczenia. Ich powołanie na obecnym etapie postępowania należy uznać za spóźnione. Izba wskazuje, że w ramach postępowania odwoławczego dokonuje oceny, czy zamawiający prawidłowo uznał, że złożone w toku postępowania o zamówienie publiczne wyjaśnienia i dowody dotyczące samooczyszczenia wykonawcy są wystarczające, lub też nie, dla uznania, że przyjęte przez wykonawcę czynności wykazały jego rzetelność w stopniu wystarczającym.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje

Na wstępie Izba ustaliła, że przedmiotem postępowania, zgodnie z opisem zawartym w Rozdziale 4 SWZ są usługi całodobowej ochrony osób i mienia w Oddziałach Przewozów
i Terenach Miejskich Zakładów Autobusowych Sp. z o.o.

Zamawiający w SWZ, w Rozdziale 7a przewidział fakultatywne przesłanki wykluczenia wykonawcy z postępowania, opisane w art. 109 ust. 1 ustawy Pzp.

Zgodnie z Informacją z otwarcia ofert z 5 marca 2025 r. swoje oferty w postępowaniu złożyło siedmiu wykonawców, w tym odwołujący.

Odwołujący w treści JEDZ - Część III Podstawy wykluczenia, C: Podstawy związane
z niewypłacalnością, konfliktem interesów lub wykroczeniami zawodowymi na pytanie: „Czy wykonawca jest winien poważnego wykroczenia zawodowego? W stosownych przypadkach zob. definicje w prawie krajowym, stosownym ogłoszeniu lub dokumentach zamówienia”
- zaznaczył odpowiedź „TAK”. Tak samo odpowiedział na pytanie: „Czy przedsięwzięto środki w celu wykazania Państwa rzetelności („samooczyszczenie”)?”

Dalej w treści JEDZ zaznaczył także odpowiedzi „TAK” na kolejne pytania: „Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa
w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową?” oraz „Czy przedsięwzięto środki w celu wykazania Państwa rzetelności („samooczyszczenie”)?”, dotyczące drugiej przesłanki.

W miejscu, gdzie JEDZ wskazywał na konieczność opisania zaistniałej sytuacji odwołujący powielił czterokrotnie ten sam opis wskazując: „Informacja o okolicznościach zaistnienia podstaw wykluczenia w zakresie art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 (dotyczące wypowiedzenia umowy nr 74/2022 zawartej w dniu 22 listopada 2022 r. z Sądem Okręgowym w Toruniu) oraz przeprowadzonym samooczyszczeniu zgodnie z wymogami ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej: PZP) zawartymi w art. 110 ust. 2. I. Opis stanu faktycznego: Pismem z dnia 10 stycznia 2023 r. (dowód nr 1) Dyrektor Sądu Okręgowego w Toruniu wypowiedział umowę nr 74/2022 (dotycząca lokalizacji: Sąd Okręgowy w Toruniu) zawartą w dniu 22 listopada
2022 r. z Holding Hunters sp. z o.o. sp. k. - Liderem Konsorcjum wybranym w ramach postępowania przetargowego nr G-351-12/22 na “Świadczenie usługi stałej ochrony fizycznej osób i mienia wraz ze wsparciem grupy interwencyjnej na terenie obiektów Sądu Okręgowego w Toruniu, Sądu Rejonowego w Chełmnie, Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu oraz Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie” (cztery odrębne umowy, z których trzy zostały prawidłowo przez nas zrealizowane). Wypowiedzenie dotyczyło wyłącznie obiektu Sądu Okręgowego w Toruniu. W pozostałych lokalizacjach wskazanego wyżej postępowania tj. w Sądach Rejonowych
w Chełmnie, Golubiu–Dobrzyniu oraz Wąbrzeźnie usługi (umowy) zrealizowane zostały prawidłowo (przedkładamy jako dowód nr 2: trzy ogłoszenia o wykonaniu umów zamieszczone w BZP oraz odrębne pismo Dyrektora Sądu Okręgowego w Toruniu). Jako przyczynę wypowiedzenia umowy nr 74/2022 Zamawiający wskazał uchybienia Wykonawcy jakich dopuścił się na etapie realizacji zamówienia (zgodnie z dowodem nr 1). Niezwłocznie
po zapoznaniu się z wypowiedzeniem, to jest 12 stycznia 2023 r. Prezes Zarządu Spółek
w Organizacji HUNTERS zarządzeniem nr 1/2023 (dowód nr 3) powołał Komisję
ds. wyjaśnienia przyczyn i okoliczności dotyczących wypowiedzenia Umowy przez Zamawiającego w części dotyczącej Sądu Okręgowego w Toruniu. Wyjaśnienia przyczyn
i okoliczności wypowiedzenia umowy w części dotyczącej Sądu Okręgowego w Toruniu Komisja zakończyła dnia 6 lutego 2023 r. przekazując sprawozdanie i protokół ze swoich prac Zarządowi. W ocenie komisji powodem nieprawidłowości przy realizacji umowy były
w szczególności: oddelegowanie przez Dyrektora Regionu niewłaściwej osoby
do koordynowania zadań pracowników ochrony (osoba z długą przerwą w zawodzie kierownika ochrony oraz nie posiadająca doświadczenia w obsłudze obiektów administracji publicznej), niedostateczna znajomość przez kierownika ochrony wymagań Zamawiającego, a co za tym idzie niewłaściwe delegowanie obowiązków podległym sobie pracownikom ochrony, co w konsekwencji musiało skutkować błędami, brak wsparcia i pomocy ze strony Dyrektora Regionu. Nie bez znaczenia pozostawał także fakt, że Region odpowiadający
za realizację nie informował na bieżąco Działu Compliance oraz Zarządu o problemach
z realizacją przedmiotowej usługi, próbując nieudolnie rozwiązać problem na własną rękę. Dodać w tym miejscu należy, że Dyrektor Sądu Okręgowego w Toruniu, w dniu 16 marca
2023 r. złożył zawiadomienie do Prokuratury m.in. o niedopełnieniu obowiązków przy wykonywaniu zadań przez pracowników ochrony. Postępowanie zostało w dniu 24 czerwca 2024 r. umorzone z uwagi na brak znamion czynu zabronionego (dowód nr 4). II. Wypełnienie przesłanek prawnych w zakresie procedury samooczyszczenia: Zarząd po zapoznaniu się
z wnioskami Komisji wydał Zarządzenie nr 2/2023 (dowód nr 5) na mocy którego podjęte zostały działania, wyczerpujące przesłanki zawarte w art.110 ust. 2 ustawy PZP: po analizie wniosków Komisji ds. wyjaśnienia przyczyn i okoliczności wypowiedzenia umowy przez Sąd Okręgowy w Toruniu Zarząd natychmiastowo podjął decyzję o podjęciu procedury samooczyszczenia (art.110 ust. 2 ustawy PZP), w ramach której: 1. Wywiązał się z wszelkich roszczeń finansowych wobec Zamawiającego (dowód nr 6 - nota obciążeniowa oraz potwierdzenie jej terminowego uiszczenia). 2. Aktywnie współpracował na etapie postepowania wyjaśniającego z Zamawiającym oraz na późniejszym etapie - z Policją,
po złożeniu przez Dyrektora Sądu Okręgowego w Toruniu doniesienia do Prokuratury. (dowód nr 7 - korespondencja mailowa z Zamawiającym) 3. Podjął konkretne działania organizacyjne i kadrowe dla zapobiegania w przyszłości podobnym sytuacjom. W ramach tychże działań: zakończył współpracę z osobami odpowiedzialnymi za nieprawidłowości przy realizacji usługi w obiekcie Sądu Okręgowego w Toruniu. Powołano na ich miejsce nowe osoby, które przy wdrażaniu umów zawieranych w reżimie ustawy PZP zobligowane są do bieżącego informowania oraz współpracy na ich początkowym etapie z Działem Compliance, jak również, w sytuacji wystąpienia jakichkolwiek problemów podczas trwania umów, do bezzwłocznego informowania Zarządu i Działu Compliance o charakterze i natężeniu problemów (dowód nr 8 - rozwiązania umów o współpracę z Dyrektorem Regionu oraz Kierownikiem Ochrony), zaktualizowano wewnętrzne procedury i procesy związane z rekrutacją, powołano grupy niezależnych audytorów kontrolujących i nadzorujących procesy wdrażania nowych kontraktów, w tym składających sprawozdania z ich realizacji bezpośrednio do osób zarządzających przedsiębiorstwem wykonawcy, powołano mobilne grupy wsparcia do reakcji w sytuacjach wystąpienia kryzysów kadrowych. Całość podjętych działań opisane w paragrafie nr 3 Zarządzenia nr 2/2023 (dowód nr 5). Jesteśmy objęci certyfikacją zgodnie z normami: ISO 9001, 14001, 22301, 45001 oraz AQAP 2110:2016 (potwierdzenia certyfikacji znajdują się
w dowodzie nr 10). Objęcie ww. certyfikacją jest równoznaczne z prowadzeniem przez niezależne jednostki certyfikujące cyklicznych audytów dotyczących m.in.: wprowadzonych procedur wewnętrznych w tym sposobu ich wdrożenia, kontroli wewnętrznych oraz zgodności realizowanych przez nas usług z obowiązującym prawem, w tym ze standardami danej certyfikacji. Audyty obejmują weryfikację wszelkich elementów związanych z bezpośrednią realizacją świadczonych przez nas kontraktów (w tym m.in.: obowiązujące procedury,
tj. sposób ich wdrożenia/ realizacji, dokumentacją, uprawnienia pracowników, sam sposób realizacji usług), pod rygorem utraty wyżej wskazanych certyfikacji w przypadku realizacji umów/ zamówień niezgodnie z przewidzianymi w danej certyfikacji standardami/ normami. Audyty te obejmują również wprowadzone działania o których mowa w Zarządzeniu nr 2/2023. Ponosimy koszty powyższych certyfikacji, aby mieć pewność, że nasz sposób działania/ realizacji usług jest zgodny z najwyższymi standardami branżowymi, co potwierdzają wskazane certyfikacje. III. Podsumowanie: Mając na względzie powyższe Organizacja HUNTERS podjęła skuteczne działania, wyczerpując tym samym zapisy art. 110 ust 2 ustawy PZP. Dodatkowo o ich skuteczności niewątpliwie również świadczy fakt, że pomimo upływu ponad dwóch lat od wypowiedzenia umowy przez Sąd Okręgowy w Toruniu, Hunters należycie realizował wiele zamówień publicznych (dowód nr 9 - Ogłoszenia o wykonaniu umów
po wprowadzeniu działań naprawczych - 41 egz.) i podobna sytuacja nigdy już się nie powtórzyła - co można bezpłatnie zweryfikować w Biuletynie Zamówień Publicznych. Dowodzi to skuteczności podjętych działań naprawczych. Poniżej podsumowanie z wymaganych w art. 110 ust. 2 PZP przesłanek, których łącznie spełnienie skutkuje brakiem wykluczenia z art.109 ust.1 pkt 5,7 PZP: 1) naprawił lub zobowiązał się do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem, w tym poprzez zadośćuczynienie pieniężne (WYPEŁNIONO); 2) wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania, lub zamawiającym (WYPEŁNIONO); 3) podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom, wykroczeniom lub nieprawidłowemu postępowaniu, w szczególności:
a) zerwał wszelkie powiązania z osobami lub podmiotami odpowiedzialnymi za nieprawidłowe postępowanie wykonawcy (WYPEŁNIONO), b) zreorganizował personel (WYPEŁNIONO),
c) wdrożył system sprawozdawczości i kontroli (WYPEŁNIONO), d) utworzył struktury audytu wewnętrznego do monitorowania przestrzegania przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów (WYPEŁNIONO), e) wprowadził wewnętrzne regulacje dotyczące odpowiedzialności i odszkodowań za nieprzestrzeganie przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów (WYPEŁNIONO). Każdego roku Organizacja HUNTERS na terenie całego kraju pozyskuje i realizuje około 100 kontraktów przetargowych. Przypadek obiektu Sądu Okręgowego w Toruniu jest pierwszym takim przypadkiem w 30-letniej działalności Organizacji HUNTERS- należy zatem uznać go jako incydentalny, a samego wykonawcę jako rzetelnego oraz godnego zaufania. Dokumentacja dowodowa: nr 1: Wypowiedzenie umowy z SO
w Toruniu (wskazano przyczyny); nr 2: Trzy ogłoszenia o wykonaniu umów zamieszczone
w BZP oraz odrębne pismo Dyrektora Sądu Okręgowego w Toruniu; nr 3: Zarządzenie
nr 1/2023 Prezesa Zarządu Pana Piotra Żyłkowskiego; nr 4: Umorzenie śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w Toruniu; nr 5: Zarządzenie nr 2/2023 na mocy którego podjęte zostały działania, wyczerpujące przesłanki zawarte w art.110 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych; nr 6: Nota obciążeniowa oraz potwierdzenie jej terminowego uiszczenia; nr 7: Korespondencja pomiędzy SO w Toruniu a Konsorcjum Hunters;
nr 8: Rozwiązania umów o współpracę z Dyrektorem Regionu oraz Kierownikiem Ochrony;
nr 9: Ogłoszenia o wykonaniu umów po wprowadzeniu działań naprawczych - 41 egz.;
nr 10: Certyfikacja ISO 9001, 14001, 22301, 45001 oraz AQAP 2110:2016”.

Do przedmiotowych wyjaśnień zostały załączone dokumenty pn. „dokumentacja dowodowa procedura samooczyszczenia”, w której zawarto dowody jak w treści wyjaśnień.

Izba ustaliła także, że zamawiający pismem z 13 marca 2025 r. poinformował
o odrzuceniu oferty Holding Hunters z postępowania na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp, ze względu na fakt złożenia oferty przez wykonawcę wykluczonego
z postępowania.

W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że wykonawca wraz z ofertą złożył oświadczenie zgodne z art. 125 ustawy Pzp, z którego wynika, iż zgodnie z art. 109 ust. 1
pkt 5 i pkt 7 ustawy Pzp poważnie naruszył obowiązki zawodowe oraz w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady.

Załączone do oferty „dokumenty” pod nazwą „dokumentacja dowodowa procedura samooczyszczenia” nie są dla zamawiającego wystarczające, aby stwierdzić, że wykonawca udowodnił, że podjęte przez niego czynności wykazały jego rzetelność.

Zamawiający argumentował: „Z pisma stanowiącego samooczyszczenie wynika,
że wg. ustaleń dokonanych przez komisję powołaną przez samego Wykonawcę naruszenia były „wynikiem błędów i niedostatecznej staranności osób nadzorujących realizację kontraktu, niedostateczna ocena uwarunkowań lokalnych na etapie składania ofert, oddelegowanie niewłaściwych osób wdrażających umowę, trudności kadrowe w realizacji usługi”.
W dokumentach nie określono kim są „osoby nadzorujące realizację kontraktu”, ani jakie konkretnie „konsekwencje służbowe” osoby te poniosły. Jest to o tyle istotne,
że odpowiedzialność za zaistniałą sytuację Wykonawca przypisuje bliżej nieokreślonym „osobom”. W świetle treści pisma osoby te równie dobrze mogą nadal pozostawać
na dotychczasowych stanowiskach i nadzorować kolejne kontrakty. Nie wiadomo bowiem, czym konkretnie jest „reorganizacja personelu”, o której jest mowa w samooczyszczeniu,
w szczególności nie wiadomo, czy dotyczy ona osób odpowiedzialnych za powstanie naruszeń. Pozostałe środki zaradcze zostały opisane na tyle ogólnikowo, że trudno im jest przypisać jakiekolwiek znaczenie na gruncie przedstawionego naruszenia, czy nawet wprost je z nim powiązać.

W przypadku gdy wykonawca chce skorzystać z procedury self-cleaning, zgodnie z art. 110 ust. 2 konieczne jest udowodnienie, że przedsięwziął niezbędne środki zmierzające
do usunięcia skutków zdarzenia stanowiącego podstawę wykluczenia oraz wdrożył środki zapobiegające wystąpieniu takich zdarzeń w przyszłości. Powyższe, określone w katalogu zamkniętym, przesłanki badane są łącznie. Zatem w celu wykazania, że wykonawca pomimo zaistnienia przesłanki wykluczenia nie będzie podlegał wykluczeniu, konieczne jest jednoczesne wykazanie wszystkich ww. okoliczności.

Ustawa nakazuje także w art. 110 ust. 2 pkt 2 aby wykonawca wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania, lub zamawiającym. Załączony do procedury samooczyszczenia opis zdarzenia nie przekazuje żadnej informacji pozwalającej na ustalenie przyczyn prowadzenia procedury samooczyszczenia.

Ciężar dowodu, w przypadku zastosowania procedury self-cleaningu, zgodnie z art. 110 ust. 2 Ustawy przechodzi na Wykonawcę i musi być poparty dowodami. Załączone przez wykonawcę do procedury samooczyszczenia dokumenty sprawiają wrażenie losowo wybranych dokumentów z innych procedur przetargowych oraz zbiór certyfikatów nie mających związku ze sprawą.

W ocenie Zamawiającego samooczyszczenie nie jest skuteczne, w szczególności w świetle art. 110 ust. 2 pkt. 3 Ustawy. Żadnego z przedstawionych środków zaradczych nie można ponadto okreslłc Jako „konkretnego", zgodnie z dyspozycją art. 110 ust. 2 pkt. 3 Ustawy.

Ze względu na powyższe Zamawiający wykluczył Wykonawcę z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5 oraz 7 w zw. z art. 110 ust. 3 Ustawy, a w konsekwencji zgodnie z zapisami art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) Ustawy, Zamawiający odrzuca Państwa ofertę”.

Z powyższą decyzją nie zgodził się odwołujący, wnosząc swoje odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 21 marca 2025 r.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stanowiska stron oraz zakres zarzutów podnoszonych w odwołaniu Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Izba przytoczy przepisy ustawy Pzp, których naruszenie zarzucał odwołujący, a które były podstawą orzekania w niniejszej sprawie.

I tak, zgodnie z art. 16 ustawy Pzp, zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców oraz przejrzysty i proporcjonalny.

Art. 109 ust. 1 ustawy Pzp stanowi, że z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę: (5) który w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość, w szczególności gdy wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie, co zamawiający jest w stanie wykazać za pomocą stosownych dowodów;
(7) który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu jeżeli zamawiający przewiduje wykluczenie wykonawcy na podstawie ust. 1, wskazuje podstawy wykluczenia w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia.

Z kolei art. 110 ust. 2 ustawy Pzp stanowi, że wykonawca nie podlega wykluczeniu
w okolicznościach określonych w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub art. 109 ust. 1 pkt 2-5 i 7-10, jeżeli udowodni zamawiającemu, że spełnił łącznie następujące przesłanki: (1) naprawił lub zobowiązał się do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem, w tym poprzez zadośćuczynienie pieniężne;
(2) wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania, lub zamawiającym; (3) podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom, wykroczeniom lub nieprawidłowemu postępowaniu, w szczególności: (a) zerwał wszelkie powiązania z osobami lub podmiotami odpowiedzialnymi za nieprawidłowe postępowanie wykonawcy, (b) zreorganizował personel, (c) wdrożył system sprawozdawczości i kontroli, (d) utworzył struktury audytu wewnętrznego do monitorowania przestrzegania przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów,
(e) wprowadził wewnętrzne regulacje dotyczące odpowiedzialności i odszkodowań
za nieprzestrzeganie przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów.

Ponadto, zgodnie z ust. 3 tego przepisu zamawiający ocenia, czy podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w ust. 2, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu wykonawcy. Jeżeli podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w ust. 2, nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności, zamawiający wyklucza wykonawcę.

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit a) zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania.

Z kolei przepis art. 253 ustawy Pzp nakazuje, aby zamawiający, niezwłocznie
po wyborze najkorzystniejszej oferty poinformował równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty, o: (1) wyborze najkorzystniejszej oferty, podając nazwę albo imię i nazwisko, siedzibę albo miejsce zamieszkania, jeżeli jest miejscem wykonywania działalności wykonawcy, którego ofertę wybrano, oraz nazwy albo imiona i nazwiska, siedziby albo miejsca zamieszkania, jeżeli są miejscami wykonywania działalności wykonawców, którzy złożyli oferty, a także punktację przyznaną ofertom w każdym kryterium oceny ofert i łączną punktację, (2) wykonawcach, których oferty zostały odrzucone - podając uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu zamawiający udostępnia niezwłocznie informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 1, na stronie internetowej prowadzonego postępowania.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zamawiający w treści SWZ w Rozdziale 7a pkt 5 i pkt 7 SWZ przewidział tzw. fakultatywne przesłanki wykluczenia wykonawcy
z postępowania, opisane w art. 109 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy Pzp.

Zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę: (pkt 5) który w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość, w szczególności gdy wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie, co zamawiający jest w stanie wykazać za pomocą stosownych dowodów; (pkt 7) który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady.

Odwołujący przyznał, że zaistniały wobec niego wyżej opisane podstawy wykluczenia z postępowania, gdyż w treści JEDZ - Część III Podstawy wykluczenia zaznaczył odpowiedź „TAK” odpowiadając na pytania: Czy wykonawca jest winien poważnego wykroczenia zawodowego? W stosownych przypadkach zob. definicje w prawie krajowym, stosownym ogłoszeniu lub dokumentach zamówienia” a także „Czy wykonawca znajdował się w sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie zamówienia publicznego, wcześniejsza umowa
z podmiotem zamawiającym lub wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową?”.

Nie budzi też wątpliwości, że odwołujący zdecydował się skorzystać z procedury „samooczyszczenia”, w treści JEDZ na pytanie „Czy przedsięwzięto środki w celu wykazania Państwa rzetelności („samooczyszczenie”) ?” udzielił odpowiedzi „TAK” oraz wskazał „Zarząd natychmiastowo podjął decyzję o podjęciu procedury samooczyszczenia”.

Odwołujący zdecydował się zatem na skorzystanie z możliwości, jaką daje art. 110 ustawy Pzp. Instytucja przewidziana w tym przepisie polega z kolei na tym, że wykonawca, wiedząc, że zaistniały wobec niego podstawy wykluczenia określone w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub art. 109 ust. 1 pkt 2-5 i 7-10 korzysta z przysługującego mu uprawnienia
do udowodnienia zamawiającemu, że podjął on starania w celu wykazania swojej rzetelności. Inicjatywa w zakresie wszczęcia procedury samooczyszczenia należy do wykonawcy.

Procedura samooczyszczenia daje możliwość wykazania przez wykonawcę
w toczącym się postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego swojej rzetelności, mimo zaistnienia wobec niego podstaw wykluczenia określonych w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub art. 109 ust. 1 pkt 2-5 i 7-10 ustawy Pzp, jeżeli udowodni zamawiającemu, że spełnił łącznie przesłanki określone w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp (tak. J. E. Nowicki [w:] P. Wiśniewski, J. E. Nowicki, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2023, art. 110).

Wykonawca, w ramach procedury samooczyszczenia powinien wykazać, że podjął środki odpowiednie do zapobieżenia występowaniu zdarzeń niepożądanych w przyszłości. Środki te mają być konkretne, a więc takie, które mają przełożenie na rzeczywistą sytuację wykonawcy. Powinny one dotyczyć działania w zakresie technicznym, organizacyjnym oraz kadrowym. Pomimo, że w przepisie zastosowano koniunkcję, wykładnia funkcjonalna nakazywałaby, aby za wystarczające uznać działania w takim zakresie, w jakim są one niezbędne do wyeliminowania przyszłych naruszeń. Jak również wskazuje się w literaturze, środki podejmowane w ramach samooczyszczenia powinny być następcze w stosunku
do negatywnego zdarzenia oraz uprzednie w stosunku do kolejnego uczestnictwa
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Ponadto powinny charakteryzować się wiarygodnością oraz tym, że są odpowiednie do rodzaju naruszenia. W każdym przypadku ocena, czy środki są wystarczające i odpowiednie, wymaga dogłębnej analizy stanu faktycznego oraz wzięcia pod uwagę wszelkich okoliczności (tak. M. Stachowiak [w:]
W. Dzierżanowski, Ł. Jaźwiński, J. Jerzykowski, M. Kittel, M. Stachowiak, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021, art. 110).

Ciężar dowodu w zakresie udowodnienia skuteczności procedury samooczyszczenia spoczywa na wykonawcy, który decyduje się na jej przeprowadzenie. Przy tym procedura taka, oceniana przez zamawiającego, nie powinna budzić żadnych wątpliwości co do jej rzetelności. Musi wyczerpująco i jednoznacznie dawać zamawiającemu podstawy do oceny, że została skutecznie przeprowadzona i wdrożona w przedsiębiorstwie wykonawcy.

Co także istotne, instytucja samooczyszczenia, jako wyjątek od reguły, powinna być interpretowana wąsko. Regułą jest bowiem wykluczenie wykonawcy, zaś wyjątkiem odstąpienie od tego wykluczenia. Powyższe stanowisko zostało wypracowane w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, tak np. w wyroku KIO z dnia 12 listopada 2020 r. w sprawie sygn. akt KIO 2302/20 Izba trafnie wskazała: „wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienia powinien bowiem dawać gwarancję prawidłowego wykonania umowy. Wykonawcy, którzy
w przeszłości nie wykazali się odpowiednią rzetelnością, mogą nie zostać dopuszczeni
do udziału w postępowaniu, ponieważ ustawodawca uznał, że stanowią oni realne zagrożenia dla prawidłowości wydatkowania środków publicznych i zasadnym jest ich wykluczenie”.
Tym samym to na wykonawcy spoczywa ciężar wykazania wszystkich przesłanek opisanych w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp, rolą zamawiającego jest zaś ocena czy podjęte przez wykonawcę czynności, o których w tym przepisie mowa, są wystarczające do wykazania jego rzetelności. Jeśli z kolei podjęte czynności nie są wystarczające - zamawiający wyklucza takiego wykonawcę z postępowania o udzielenie zamówienia.

Jak w przypadku każdej takiej decyzji tj. wykluczając wykonawcę z postępowania,
czy też dokonując odrzucenia jego oferty - zamawiający ma obowiązek zakomunikować wykonawcy z jakich powodów uznał, że przeprowadzona procedura jest nieskuteczna, podając uzasadnienie faktyczne i prawne. Obowiązki informacyjne zamawiającego stanowią bowiem odzwierciedlenie zasady jawności postępowania. Sama zatem argumentacja zawarta w informacji o wykluczeniu, że wyjaśnienia wykonawcy są niespójne, niewystarczające, nieprzekonujące i nie budzą zaufania zamawiającego czy, że przedłożone dowody nie potwierdzają wskazywanych okoliczności, nie mogą stanowić podstawy do uznania,
że wykonawca nie dokonał samooczyszczenia. Obowiązkiem zamawiającego jest zatem sporządzenie i przesłanie wykonawcy stosownego uzasadnienia faktycznego i prawnego czynności wykluczenia wykonawcy z postępowania i odrzucenia jego oferty. Obowiązek podania uzasadniania faktycznego stanowi przejaw zasady przejrzystości postępowania,
o której mowa w art. 16 ustawy Pzp.

W niniejszej sprawie, w ocenie Izby, zamawiający w piśmie kierowanym
do odwołującego z 13 marca 2025 r. w sposób wystarczający opisał co legło u podstaw jego decyzji, w informacji o odrzuceniu zakwestionował i wskazał powody dla których, jego zdaniem, nie sposób uznać, że przeprowadzona procedura samooczyszczenia została skutecznie dokonana. Co istotne, odwołujący na podstawie przekazanej mu informacji miał możliwość sformułowania zarzutów odwołania i sprecyzowania z jaką oceną, w jakim zakresie i z jakich powodów się nie zgadza.

Każda z wymienionych w niniejszym piśmie przyczyn wskazuje przyczyny dla których zamawiający uznał za niewystarczające złożone w treści JEDZ wyjaśnienia, jak też dokumenty załączone do niego pn. „dokumentacja dowodowa procedura samooczyszczenia”, pod kątem spełnienia przesłanek opisanych w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp.

Izba stanowisko zamawiającego w tym zakresie podziela i wskazuje, że każda
z wymienionych tam okoliczności daje podstawę do twierdzenia, że przeprowadzona przez odwołującego procedura nie może zostać uznana za skutecznie przeprowadzoną. Przypomnieć bowiem należy ponownie, że aby za taką mogła zostać uznana - muszą zostać spełnione łącznie wszystkie przesłanki opisane w art., 110 ust. 2 ustawy Pzp.

I tak, przepis art. 110 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp wymaga, aby wykonawca wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania, lub zamawiającym. Z kolei zamawiający w treści pisma z 13 marca 2025 r. wskazał między innymi, że: „Załączony do procedury samooczyszczenia opis zdarzenia nie przekazuje żadnej informacji pozwalającej na ustalenie przyczyn prowadzenia procedury samooczyszczenia”.

Odwołujący w istocie w treści JEDZ podał, że pismem z dnia 10 stycznia 2023 r. Dyrektor Sądu Okręgowego w Toruniu (dalej „SO w Toruniu”) wypowiedział umowę nr 74/2022 (dotycząca lokalizacji: SO w Toruniu), zawartą w dniu 22 listopada 2022 r. z Holding Hunters sp. z o.o. sp. k. - Liderem Konsorcjum wybranym w ramach postępowania przetargowego
nr G-351-12/22 na “Świadczenie usługi stałej ochrony fizycznej osób i mienia wraz ze wsparciem grupy interwencyjnej na terenie obiektów Sądu Okręgowego w Toruniu, Sądu Rejonowego w Chełmnie, Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu oraz Sądu Rejonowego
w Wąbrzeźnie”. Wyjaśnił także, że w ramach postępowania zawarto cztery odrębne umowy,
z których trzy zostały prawidłowo zrealizowane, z kolei wypowiedzenie dotyczyło wyłącznie obiektu SO w Toruniu. Odwołujący załączył do JEDZ treść wypowiedzenia umowy nr 74/2022, w którym to dokumencie Sąd Okręgowy wskazał na przyczyny jej wypowiedzenia.

Odwołujący zatem w sposób niezwykle lakoniczny opisuje samo zdarzenie, odsyłając do zewnętrznych dokumentów, z których to zamawiający miałby wywieść jakie okoliczności spowodować miały odstąpienie od umowy z odwołującym. W treści JEDZ nie zawarto jednak ani szczegółowej analizy wskazanych okoliczności, których było aż 20. Przy tym, co wynika
z treści wypowiedzenia umowy nr 74/2022, dokonanego przez SO w Toruniu wypowiedzenie nastąpiło ze skutkiem natychmiastowym, co musiało być konsekwencją wagi i ilości zdarzeń, składających się na cytowaną listę nieprawidłowości. Wymienione tam podstawy (każda z nich) są przy tym na tyle poważne, że nie sposób ich skwitować w taki sposób, jaki próbuje to na etapie postępowania odwoławczego czynić odwołujący twierdząc, że były one nadmiernie kazuistyczne. Jeśli z kolei możliwe jest, jak argumentował odwołujący, sprowadzenie powyższych przyczyn do trzech kategorii zagadnień, a następnie do każdego z nich przypisanie czy to określonych przyczyn ich powstania, czy też nawet możliwe jest ich wyjaśnienie - należało powyższe w sposób wyczerpujący wskazać i opisać w treści JEDZ, lub w odrębnym piśmie. Bez takiego szczegółowego wyjaśnienia nie sposób uznać, że odwołujący w sposób jak to stanowi przepis wyczerpujący wyjaśnił fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem.

Rację ma zamawiający, że to rolą wykonawcy jest przekonanie zamawiającego,
że przeprowadzona procedura samooczyszczenia przyniesie określone rezultaty na przyszłość,
a kluczem do tego jest wskazanie i opisanie przez wykonawcę w sposób szczegółowy jakie to zdarzenia miały miejsce w przeszłości, które spowodowały następnie konieczność przeprowadzenia takiej procedury. W tym przypadku, w ocenie Izby, treść JEDZ nie niesie za sobą wystarczających danych i informacji, obrazujących zamawiającemu jakie w istocie zdarzenia miały miejsce przy realizacji kontraktu dla SO w Toruniu (czego dokładnie dotyczyły, ile ich było, kto uczestniczył w tych zdarzeniach i jakich naruszeń się dopuścił).

Ustawodawca wskazał także w art. 110 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, że aby samooczyszczenie mogło być uznane za skuteczne wykonawca musi wykazać, że podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom, wykroczeniom lub nieprawidłowemu postępowaniu. W tym zakresie wymienione zostały przykładowe środki, jakie może podjąć wykonawca. Zależą one wprawdzie od rodzaju i wagi stwierdzonych naruszeń, ale co nie ulega wątpliwości muszą być realne na tyle, aby możliwe było uznanie, że wykonawca w stopniu wystarczającym zminimalizował ryzyko wystąpienia nieprawidłowości na przyszłość, a więc że daje gwarancję rzetelnego wykonania zamówienia publicznego.

Zamawiający w informacji o odrzuceniu z 13 marca 2025 r. wskazał z kolei, że: „Z pisma stanowiącego „samooczyszczenie” wynika, że wg ustaleń dokonanych przez komisję powołaną przez samego Wykonawcę naruszenia były „wynikiem błędów i niedostatecznej staranności osób nadzorujących realizację kontraktu, niedostateczna ocena uwarunkowań lokalnych na etapie składania ofert, oddelegowanie niewłaściwych osób wdrażających umowę, trudności kadrowe w realizacji usługi”. W dokumentach nie określono kim są „osoby nadzorujące realizację kontraktu”, ani jakie konkretnie „konsekwencje służbowe” osoby te poniosły. Jest to o tyle istotne, że odpowiedzialność za zaistniałą sytuację Wykonawca przypisuje bliżej nieokreślonym „osobom”. W świetle treści pisma osoby te równie dobrze mogą nadal pozostawać na dotychczasowych stanowiskach i nadzorować kolejne kontrakty. Nie wiadomo bowiem, czym konkretnie jest „reorganizacja personelu”, o której jest mowa
w samooczyszczeniu, w szczególności nie wiadomo, czy dotyczy ona osób odpowiedzialnych za powstanie naruszeń. Pozostałe środki zaradcze zostały opisane na tyle ogólnikowo,
że trudno im jest przypisać jakiekolwiek znaczenie na gruncie przedstawionego naruszenia, czy nawet wprost je z nim powiązać”.

Izba w pełni podziela powyższe stanowisko. Zaznaczyć należy, że odwołujący w treści JEDZ ponownie, w zakresie wyjaśnienia okoliczności stanowiących podstawę wypowiedzenia umowy w sposób niezwykle lakoniczny wskazuje, że 12 stycznia 2023 r. Prezes Zarządu Spółek w Organizacji HUNTERS zarządzeniem nr 1/2023 (załączone przez odwołującego jako dowód) powołał Komisję ds. wyjaśnienia przyczyn i okoliczności dotyczących wypowiedzenia Umowy przez zamawiającego w części dotyczącej SO w Toruniu. Wyjaśnienia przyczyn
i okoliczności wypowiedzenia umowy w części dotyczącej SO w Toruniu Komisja zakończyła dnia 6 lutego 2023 r. przekazując sprawozdanie i protokół ze swoich prac Zarządowi. Jak wynika z wyjaśnień złożonych w JEDZ w ocenie komisji powodem nieprawidłowości przy realizacji umowy były w szczególności: oddelegowanie przez Dyrektora Regionu niewłaściwej osoby do koordynowania zadań pracowników ochrony (osoba z długą przerwą w zawodzie kierownika ochrony oraz nie posiadająca doświadczenia w obsłudze obiektów administracji publicznej), niedostateczna znajomość przez kierownika ochrony wymagań zamawiającego,
a co za tym idzie niewłaściwe delegowanie obowiązków podległym sobie pracownikom ochrony, co w konsekwencji musiało skutkować błędami, brak wsparcia i pomocy ze strony Dyrektora Regionu. Wskazano także na fakt, że Region odpowiadający za realizację nie informował na bieżąco Działu Compliance oraz Zarządu o problemach z realizacją przedmiotowej usługi, próbując nieudolnie rozwiązać problem na własną rękę.

Tym samym ponownie odwołujący odsyła do zewnętrznych dokumentów w postaci wewnętrznych zarządzeń, korespondencji mailowej z Dyrektorem SO w Toruniu oraz dwóch porozumień o rozwiązaniu umowy o pracę i zarządzanie, które to nie wskazują jakie faktycznie zagrożenia zostały zidentyfikowane, które to były przyczyną stwierdzonych naruszeń, a które należy wyeliminować celem uniknięcia podobnych zdarzeń w przyszłości, ani też nie są przekonywujące w zakresie, w jakim obowiązkiem wykonawcy jest wdrożenie określonych procedur w przyszłości.

Tak np. odwołujący w treści JEDZ wskazuje, że zakończył współpracę z osobami odpowiedzialnymi za nieprawidłowości, przy czym nie sposób stwierdzić ani na podstawie wyjaśnień, ani też załączonych do JEDZ dowodów czy osoby, z którymi rozwiązano umowy
to te osoby, które były odpowiedzialne za realizację kontraktu dla SO w Toruniu i czy poniosły one jakiekolwiek konsekwencje z tytułu stwierdzonych na kontrakcie nieprawidłowości.

Odwołujący w treści odwołania i na rozprawie usiłuje wywodzić, że w tym zakresie procedura samooczyszczenia precyzyjnie wskazywała, że chodziło o rozwiązanie umów
z Dyrektorem Regionu i Kierownikiem Ochrony, a że były to osoby odpowiedzialne
za realizację należało wywieść z treści JEDZ i wniosków komisji powołanej ds. wyjaśnienia przyczyn i okoliczności dotyczących wypowiedzenia umowy przez SO w Toruniu. W tym miejscu jednak ponownie wskazać należy, że to nie rolą zamawiającego jest wyciąganie wniosków i przypisywanie określonych dokumentów do okoliczności, które w swoich wyjaśnieniach powołuje wykonawca, ale to rolą podmiotu dokonującego samooczyszczenia jest złożenie takich wyjaśnień, które nie będą budziły żadnych wątpliwości. W istocie treść złożonych wyjaśnień nie wskazuje jednoznacznie, że rozwiązanie umów dotyczy właśnie osób odpowiedzialnych ze realizację kontraktu i o ile rację ma odwołujący, że ustawodawca
nie precyzuje w jaki sposób ma dojść do zerwania powiązań z osobami odpowiedzialnymi,
to jednak wykonawca składając określone dokumenty i powołując się na nie - powinien w treści samooczyszczenia wyjaśnić z kim, na jakiej podstawie i jakie ewentualne konsekwencje poniosły osoby odpowiedzialne za naruszenia, a tego w ocenie Izby w procedurze zabrakło.

Izba oddaliła też dowody w postaci rozwiązania umów o pracę i świadectw pracy dla osób będących kwalifikowanymi pracownikami ochrony fizycznej, którzy świadczyli usługę na rzecz SO w Toruniu uznając je za spóźnione. Jeśli wykonawca zdecydował się podjąć takie działania, celem wykazania przesłanek samooczyszczenia - to powinien je opisać na etapie składanych w JEDZ wyjaśnień, a jako dowody przedłożyć rzeczone świadectwa pracy
i potwierdzenia, że umowy zostały z tymi osobami rozwiązane. Oceny czy procedura ta została skutecznie przeprowadzona dokonuje zamawiający w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zaś Izba w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego, ocenia wyłącznie prawidłowość działań i decyzji podejmowanych przez zamawiającego. Tym samym przedkładanie przedmiotowych dowodów na obecnym etapie należy uznać za spóźnione. Odwołujący wcześniej ani nie powoływał się na okoliczność wypowiedzenia umów wszystkim pracownikom świadczącym usługę na rzecz SO w Toruniu, z kolei zamawiający nie wskazywał w treści pisma informującego o odrzuceniu oferty odwołującego, że powodem negatywnej oceny wyjaśnień jest brak rozwiązania umów o pracę ze wszystkimi osobami.

Izba doszła także do przekonania, że nie sposób też stwierdzić, na podstawie przedłożonych w JEDZ wyjaśnień i złożonych dowodów w jaki sposób wykonawca zamierza zapobiec występowaniu podobnych zdarzeń w przyszłości.

Odwołujący w ramach samooczyszczenia powołuje się w szczególności na przyjęcie wewnętrznych regulacji, których celem było wdrożenie określonych rozwiązań/ środków zapobiegawczych, a mianowicie na Zarządzenie nr 2/2023. W ocenie Izby powyższa regulacja ma jednak czysto blankietowy charakter, stwarzając jedynie pozory wprowadzenia „działań naprawczych” jedynie po to, aby formalnie stworzyć uwarunkowania prawne do dalszego skutecznego ubiegania się o zamówienia.

Jej treść nie niesie bowiem za sobą żadnych konkretnych działań, które mogłyby przekonać zamawiającego, a następnie skład orzekający, że w istocie podjęto w organizacji HUNTERS takie działania, które pozwolą na uznanie, że wykonawca zabezpieczył się
na okoliczność zapobieżenia podobnym zdarzeniom w przyszłości.

Wszystkie działania opisane w § 3, które to jak wynika z treści JEDZ mają być tymi, które opisują podjęte środki zaradcze nie niosą za sobą konkretnej treści. Nie sposób
np. uznać za takie stwierdzenie o „aktualizacji istniejących procedur i procesów związanych
z wdrażaniem nowych umów”, bez doprecyzowania w jaki sposób działanie to ma przełożyć się na konkretne, stwierdzone w przeszłości naruszenia, które z tych naruszeń i jakie procedury oraz w jaki sposób zostały zmienione. Dalej mowa jest też o powołaniu „grupy niezależnych audytorów”, przy czym ponownie nie wiadomo nawet czy taka została powołana, jakie są jej zadania, na jakie naruszenia stwierdzone na kontrakcie realizowanym dla SO
w Toruniu środki te odpowiadają. Podobnie można odnieść się do każdego z wymienionych
w tej regulacji środków zaradczych, które bez konkretyzacji pozostają wyłącznie gołosłownymi zapewnieniami.

Podsumowując – opisane środki zaradcze nie wskazują na żadną kluczową reorganizację u odwołującego, na żadne istotne zmiany techniczne czy kadrowe, które miałyby zwiększać stopień staranności i podnosić standard w obowiązujących procedurach, mających na celu wyeliminowanie na przyszłość nieprawidłowości związanych z konkretnymi, stwierdzonymi uchybieniami na kontrakcie realizowanym dla SO w Toruniu.

Zamawiający trafnie też wskazuje w informacji o odrzuceniu oferty z 13 marca 2025 r., że „załączone do procedury samooczyszczenia dokumenty sprawiają wrażenie losowo wybranych dokumentów z innych procedur przetargowych oraz zbiór certyfikatów nie mających związku ze sprawą’.

Odwołujący do JEDZ załączył miedzy innymi 24 certyfikaty za zgodność z normami ISO dotyczące na przykład wdrożenia Systemu Zarządzania Środowiskowego czy systemu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy. Zgodnie z kolei z opisem zawartym w JEDZ certyfikaty potwierdzają, że sposób realizacji usług jest zgodny z najwyższymi standardami branżowymi, jak też mają potwierdzać wdrożenie działań o których mowa w Zarządzeniu
nr 2/2023. Podobnie odwołujący wskazuje w treści odwołania, argumentując że dokumenty
te mają potwierdzać poprawność realizowanych działań.

Zgodzić się należy w tym zakresie ze stanowiskiem zamawiającego, że brak jest jednak w odniesieniu do tych dowodów wyraźnego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy mającym nastąpić skutkiem w postaci podjętych i wdrożonych w organizacji działań naprawczych a dowodem i brak sformułowania tezy dowodowej o zasadności tego dowodu na tą konkretnie okoliczność, czyli na fakt, że odwołujący „utworzył struktury audytu wewnętrznego do monitorowania przestrzegania przepisów, wewnętrznych regulacji oraz standardów”. Trafnie także dostrzegł zamawiający, że część certyfikatów (14 z nich) została wystawiona przed zdarzeniem objętym procedurą samooczyszczenia, z kolei zdarzenia przeszłe nie mogą stanowić dowodu na skuteczność stosowania środków naprawczych do zdarzeń mających miejsce przed ich wdrożeniem.

Z kolei środek dowodowy przedłożony na rozprawie w postaci planu audytu i ustaleń tego audytu w roku 2023 i 2024 należy, podobnie jak poprzednie dowody - Izba uznała za spóźniony, gdyż nie został przedłożony wraz ze złożonym samooczyszczeniem. Jedynie na marginesie należy zauważyć, że odwołujący na rozprawie wskazywał, że certyfikacja taka odbywa się corocznie, o czym zamawiający powinien mieć wiedzę i brać powyższe pod uwagę przy dokonywaniu oceny przedłożonych w postępowaniu dowodów. W tym miejscu ponownie należy przypomnieć odwołującemu, że to rolą wykonawcy jest wyczerpujące przedstawienie okoliczności, opisanie podjętych, realnych działań na dowód, że wykonawca daje gwarancję należytego wykonania zamówienia publicznego. Nie jest rolą zamawiającego ani domyślanie się, ani też łączenie określonych wyjaśnień z przedkładanymi dowodami.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że biorąc pod uwagę złożone w JEDZ wyjaśnienia i przedłożone przez odwołującego dowody, zamawiający słusznie uznał, że
w przypadku odwołującego procedura samooczyszczenia nie została przeprowadzona
na odpowiednim poziomie, co powinno skutkować odrzuceniem złożonej przez niego oferty.

Tym samym Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i na podstawie art. 553 zdanie pierwsze ustawy Pzp orzekła jak w sentencji. Zgodnie bowiem
z treścią art. 554 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp, Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Brak potwierdzenia się zarzutów wskazanych w odwołaniu powoduje, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie została wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej w ww. przepisie.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r.
w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437).

Przewodnicząca: ……………………………………….