KIO 3288/20 WYROK dnia 4 stycznia 2021 r.

Data: 19 lutego 2021

Sygn. akt KIO 3288/20 
 

WYROK 

z dnia 4 stycznia 2021 r. 

Krajowa Izba Odwoławcza  -   w składzie: 

Przewodniczący: 

Katarzyna Odrzywolska 

Protokolant:   

Aldona Karpińska   

po  rozpoznaniu  na  rozprawie  w  dniu  30  grudnia  2020 

r.  odwołania  wniesionego  

do  Prezesa  Krajowej  Izby  Odwoławczej  w  dniu  11  grudnia  2020  r.  przez  wykonawcę: 

NETPRINT S.C. J. W., B. S. 

z siedzibą w Oświęcimiu;  

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: 12 Wojskowy Oddział Gospodarczy 

z siedzibą w Toruniu

orzeka: 

uwzględnia  odwołanie  i  nakazuje  zamawiającemu  unieważnienie  czynności  wyboru 

oferty  najkorzystniejszej 

oraz  czynności  odrzucenia  oferty  odwołującego  w  części 

pierwszej i drugiej 

zamówienia oraz dokonanie powtórnej oceny ofert, z uwzględnieniem 

oferty odwołującego; 

kosztami postępowania odwoławczego obciąża zamawiającego, i: 

zalicza  w  poczet  kosztów  postępowania  odwoławczego  kwotę  7  500  zł  00  gr 

(słownie:  siedem  tysięcy  pięćset  złotych  zero  groszy)  uiszczoną  przez 

odwołującego tytułem wpisu od odwołania; 

zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 9 345 zł 00 gr (słownie: 

dziewięć  tysięcy  trzysta  czterdzieści  pięć  złotych  zero  groszy)  stanowiącą 

uzasadnione  koszty  strony  poniesione 

tytułem  zwrotu  kosztów  wpisu  od 

odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika. 


Stosownie  do  art.  198a  i  198b  ustawy  z  dnia  29  stycznia  2004  r.  - 

Prawo  zamówień 

publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1843 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia 

jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej  

do Sądu Okręgowego w Toruniu. 

Przewodniczący: 

……………………………… 


Sygn. akt KIO 3288/20 

UZASADNIENIE 

12  Wojskowy  Oddział  Gospodarczy  z  siedzibą w  Toruniu  -  dalej  „zamawiający”, 

prowadzi  w  tr

ybie  przetargu  nieograniczonego  postępowanie  o  udzielenie  zamówienia 

publicznego  na  „Dostawę  tuszy,  tonerów  do  faksów,  drukarek  atramentowych  i  laserowych 

oraz  tonerów  do  urządzeń  wielofunkcyjnych”,  numer  referencyjny:  P/34/IW/20  (dalej 

„postępowanie” lub „zamówienie”).  

Wartość  zamówienia  nie  przekracza  równowartości  kwoty  określonej  w  przepisach 

wykonawczych wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp. 

Ogłoszenie o zamówieniu 

opublikowano w 

Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 30 września 2020 r. pod numerem 

591051-N-2020. 

W dniu 11 grudnia 2020 r. przez 

wykonawcę: NETPRINT S.C. J. W., B. S. z siedzibą 

w  Oświęcimiu  (dalej  „odwołujący”  lub  „NETPRINT”)  zostało  wniesione  odwołanie  od 

czynności zamawiającego polegającej na wyborze najkorzystniejszej oferty Firmy Handlowej 

KOMAX  9  Sp.  z  o.o.  z  siedzibą  w  Olsztynie  w  części  pierwszej  i  MAK  Sp.  

z o.o. z siedzibą w Toruniu w części drugiej postępowania, co było konsekwencją odrzucenia 

oferty odwołującego się.  

Odwołujący,  zarzucił  zamawiającemu  naruszenie  następujących  przepisów:  art.  7  

ust.  1  ustawy  Pzp,  art.  14  ust.  1  ustawy  Pzp  w  zw.  z  art.  65  §1  i  art.  65

  ustawy  Kodeks 

cywilny (dalej „KC”) w zw. z art. 82 ust. 1 ustawy Pzp w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy Pzp w zw. 

z  art.  2  pkt  7  ustawy  Pzp 

polegające  na:  naruszeniu  zasady  uczciwej  konkurencji,  zasady 

proporcjonalności  i  równego  traktowania  wykonawców  oraz  naruszenie  zasad  wykładni 

oświadczeń  woli  oraz  wiedzy,  składanych  przez  uczestników  postępowania  o  udzielenie 

zamówienia  publicznego,  poprzez  nieusprawiedliwione,  niezgodne  z  rzeczywistą  treścią 

SIWZ  i  wyjaśnień  zamawiającego  potraktowanie  zapisów  oferty  odwołującego  w  punktach: 

78,  jako  niezgodnej  ze  specyfikacją 

istotnych warunków zamówienia (dalej „SIWZ”), gdyż niewskazującej na oferowany produkt,  

a  zwłaszcza  w  pkt.:  42-45  Części  I  formularza  ofertowego  jako  oferty  wariantowej,  choć 

oferta odwołujących się nie spełniała ustawowej definicji „oferty wariantowej” i była w całości 

zgodna  z  oc

zekiwaniami  zamawiającego  wyrażonymi  w  SIWZ  i  wyjaśnieniach 

przedstawianych wykonawcom, rozumianych i wykładanych zgodnie z zasadami określonymi 

w przytoczonych wyżej normach prawnych. 


W  związku  z  powyższymi  naruszeniami  odwołujący  wniósł  o  uwzględnienie 

niniejszego  odwołania  w  całości  oraz  nakazanie  zamawiającemu:  uchylenia  czynności 

podjętej  w  postępowaniu  w  postaci  wyboru  najkorzystniejszej  oferty  w  części  pierwszej  i 

drugiej  zamówienia  oraz  uchylenia  czynności  odrzucenia  oferty  odwołującego  się,  a  także 

nakazanie zamawiającemu dokonania oceny oferty, zgodnie z kryteriami przedstawionymi w 

SIWZ  jako  niepodlegającej  odrzuceniu  i  dokonanie  ponownego  wyboru  oferty 

najkorzystniejszej dla części pierwszej i drugiej zamówienia. 

Odwołujący sprecyzował zarzuty za pomocą następujących okoliczności faktycznych 

prawnych, uzasadniających wniesienie odwołania.  

Odwołujący  wskazał,  że  zamawiający  zażądał  w  postępowaniu  dostawy  produktów 

(tuszy  czy  tonerów)  oryginalnych  lub  równoważnych.  W  przygotowanym  przez  siebie 

formularzu  ofertowym  w  kolumnie  I  wprowadził  nazwę  kodową  (model  tonera  lub  tuszu 

oznaczony  kodem  fabrycznym,  referencyjnym  używanym  przez  producenta  w  obrocie  dla 

danego materiału), w kolumnie II podał nazwę drukarki, do której ma on być przeznaczony. 

Uzu

pełnił także kolumnę VI i VII (j.m. i ilość). Pozostałe kolumny miał uzupełnić wykonawca 

poprzez  podanie  nazwy  (modelu,  typu)  oferowanego  produktu  (kolumna  III),  jego  cenę 

(jednostkową i  brutto dla zamawianej  ilości  -  kol.  VIII  i IX),  a dla produktów  równoważnych 

także kolumny IV i V.  

Co  w  niniejszej  sprawie  też  istotne  w  zakresie  poz.  42-45  formularza  ofertowego 

j

eden  z  oferentów  zadał  pytanie  wskazując,  że  podane  w  formularzu  ofertowym  kody 

fabryczne tonerów oryginalnych wskazują na ich przeznaczenie na rynek Zachodniej Europy, 

nie Środkowo-Wschodniej, w związku z czym może być kłopot z ich dostępnością na rynku 

polskim,  jak  też  mogą  występować  problemy  z  ich  działaniem.  W  odpowiedzi  z  7 

października 2020 r. zamawiający wyjaśnił, że „dopuszcza możliwość oferowania produktów 

zarówno z rejonizacją polską, jak i zagraniczną” i równocześnie zmodyfikował zapisy SIWZ i 

pozycje 42-45 formularza.  

W  ocenie  od

wołującego  takie  działanie  zamawiającego,  tj.  złożenie  wyjaśnień  oraz 

odpowiednie do tej treści zmodyfikowanie formularza ofertowego i SIWZ należy traktować jak 

złożenie  oświadczenia,  że  dla  zamawiającego  nie  ma  znaczenia,  który  z  oryginalnych 

produktów  otrzyma  (ten  z  rejonizacją  polską  czy  zagraniczną)  i  że  oba  na  równi  spełniają 

wymagania  zawarte  w  SIWZ.  Zna

czące  jest  też  to,  że  oba  produkty  są  oryginalne  

i  przeznaczone dokładnie do  tych  samych  urządzeń,  natomiast różnią się jedynie zapisaną  

w chipie informacją o rejonie przeznaczenia, stąd też różne oznaczenia numerów kodowych 

producenta. 

NETPRINT  w  każdej  pozycji  formularza  w  kolumnie  „nazwa,  model,  typ 

oferowanych materiałów” tam, gdzie oferował produkt oryginalny (tj. oznaczony w I kolumnie 

formularza  przez  z

amawiającego)  dokonywał  zapisu  słownego  „oryginał”.  Tak  było  

w odniesieniu zarówno  do pierwszej jak i drugiej części zamówienia. Na etapie oceny ofert 


dokonanej 3 grudnia 2

020 r., podobnie jak przy ocenie ofert w postępowaniu prowadzonym  

w  roku  ubiegłym  (P/41/IW/19/A)  nie  budziło  to  zastrzeżeń  zamawiającego,  było  zrozumiałe 

dla niego, o czym świadczy choćby dokonanie 3 grudnia 2020 r. oceny oferty NETPRINT w 

części drugiej zamówienia i nieodrzucenie jej. Odwołujący uczynił tak samo w pozycjach 42-

45 dla zamówienia części pierwszej formularza ofertowego i posłużył się słowem „Oryginał” 

bez  odniesienia 

się  do  tego,  który  z  dwóch  oryginałów  -  z  dystrybucji  polskiej  czy 

zagranicznej  -  oferuje

,  wychodząc  z  założenia,  że  skoro  oba  produkty  są  oryginalne  i 

z

amawiający  akceptuje  na  równi  oba  (nie  traktując  ich  przy  tym  jak  produktów 

„równoważnych”  w  rozumieniu  ustawy,  ale  -  raczej,  co  należy  wnioskować  po  treści 

odpowiedzi  udzielonej  na  pytania  - 

jak  produkty  takie  same),  to  nie ma dla  niego  żadnego 

znaczenia,  który  z  dwóch  oryginałów  otrzyma  i  będzie  akceptować każdy  z  nich. W  dniu  3 

grudnia  2020  r.  zamawiaj

ący  odrzucił  ofertę  odwołującego  i  potraktował  zapisy  poz.  42-45 

jako próbę złożenia oferty wariantowej, na gruncie SIWZ niedopuszczalnej, i odrzucił ofertę, 

przez co najkorzystniej przy ocenie ofert wypadła oferta FH KOMAX 9 Sp. z o.o. z siedzibą w 

Olszt

ynie.  Dokonał  jednak  oceny  oferty  NETPRINT  w  części  drugiej  zamówienia,  nie 

odrzucając  jej,  choć  oferta  dla  obu  części  była  przygotowana  tak  samo.  Wykonawca 

NETPRINT  5  grudnia 

2020  r.  wysłał  do  zamawiającego  zgłoszenie  zastrzeżeń  co  do 

sposobu przeprowadzenia oceny ofert w trybie art. 181 ustawy 

Pzp i podniósł, że jego oferta 

nie była ofertą wariantową, a dokonany przez niego zapis w kolumnie III formularza powinien 

być zrozumiały i klarowny. 

Na  to  z

amawiający  7  grudnia  2020  r.  poinformował  o  uchyleniu  swojej  czynności 

wyboru  najkorzystniejszej  oferty,  dokonaniu  ponownego  wyboru  i  ponownym  (tym  razem  

w  obu  częściach)  odrzuceniu  oferty  NETPRINT.  W  informacji  o  wyborze  najkorzystniejszej 

oferty  nie  podał  przyczyn  odrzucenia  oferty  NETPRINT,  ale  zrobił  to  w  odpowiedzi  

na  wezwanie  NETPRINT  do  usunięcia  naruszeń  w  trybie  art.  181  ustawy  Pzp,  złożone 

ponownie  po  uzyskaniu  takiej  informacji. 

Zamawiający  wyjaśnił,  że  odrzuca  ofertę,  gdyż  

w  każdej  pozycji,  gdzie  NETPRINT  nie  zaoferował  zamiennika,  wpisał  „Oryginał”,  

a z

amawiający wymagał w formularzu podania nazwy, typu, modelu oferowanego produktu, 

więc  zdaniem  zamawiającego  NETPRINT  nie  spełnił  wymogów  określonych  przez 

z

amawiającego. 

Odwołujący stwierdził, że z takim działaniem zamawiającego nie sposób się zgodzić. 

W  orzecznictwie  KIO  podkreśla  się,  że  oferta  składana  w  postępowaniu  o  udzielenie 

zamówienia  publicznego  musi  być  w  pełni  zgodna  z  oczekiwaniami  zamawiającego,  musi 

być jednoznaczna i precyzyjna, a ponadto powinna być opisana i skalkulowana dokładnie tak 

jak zażyczył sobie tego zamawiający. Nie ma jednak obowiązku, aby wykonawca posługiwał 

się  dokładnie  tym  formularzem  ofertowym  jaki  przygotował  zamawiający,  a  ponadto  przy 

badaniu  zgodności  oferty  z  SIWZ  stosuje  się  art.  87  ustawy  Pzp.  W  niniejszej  sprawie 


NETPRINT  sporządził  ofertę  na  formularzu  przygotowanym  i  załączonym  przez 

z

amawiającego do SIWZ, uzupełnił wszystkie rubryki, nie popełnił błędów rachunkowych ani 

pisarskich.  Jedyny  zarzut,  jaki  z

amawiający  postawił  mu  przy  ponownym  badaniu  ofert  (po 

uchyleniu  poprzedniej  czynności  z  3  grudnia  2020  r.)  to  to,  że  nie  wskazał  w  rubryce  III 

formularza  - 

wszędzie  tam,  gdzie  nie  oferował  zamiennika  -  słowo  „Oryginał”,  choć 

z

amawiający  wymagał  podania  nazwy,  typu  czy  modelu  produktu,  przez  co  oferta  ma  być 

niezgodna  z  SIWZ. 

Trzeba  jednak  zwrócić  uwagę,  że  oferta  -  tak  jak  SIWZ  -  będące 

oświadczeniami  stron  składanymi  w  toku  zapraszania  do  oferty  i  jej  składania  -  podlegają 

wykładni nie tylko przez pryzmat art. 87 ustawy Pzp, ale także art. 65 i 65

 Kc. W formularzu 

ofertowym  z

amawiający  w  kolumnie I  podawał  za każdym  razem  producenckie oznaczenie 

modelu,  nazwy  i  typu  tonera  czy  tuszu.  Oznaczenie  to  nie  miało  charakteru  opisowego, 

obrazowego;  po  prostu  z

amawiający  posługiwał  się  handlową  nazwą  i  oznaczeniem 

pro

duktu 

oryginalnego 

stosowanego 

przez 

producenta 

urządzenia.  

W  kolumnie  III  należało  podać  nazwę,  model  typ  oferowanych  materiałów,  zatem  jeśli 

w

ykonawca chciał zaoferować produkt oryginalny mógł zaproponować tylko ten model, który 

był  opisany  w  kolumnie  I.  Skoro  zatem  NETPRINT  wskazywał  za  każdym  razem  dla 

produktów  oryginalnych  w  kolumnie  III  słowo  „Oryginał”,  oznacza  to,  że  oferował  tylko  to  i 

dokładnie  to,  co  zamawiający  opisał  w  kolumnie  I.  Wynika  to  z  obiektywnej  i  jedynej 

racjonalnej  interpretacji  tr

eści  formularza  ofertowego  złożonego  przez  NETPRINT.  Oferta 

NETPRINT jest zatem klarowana, jednoznaczna i zgodna z SIWZ. 

Odwołujący  zwrócił  ponadto  uwagę,  że  art.  65  kc  nakazuje  dokonywać  wykładni 

oświadczeń  woli  poprzez  pryzmat  przesłanek  obiektywnych  (należy  brać  pod  uwagę 

okoliczności,  w  jakich  zostało  złożone  i  zasady  współżycia  społecznego  oraz  utrwalone 

zwyczaje).  Przepis  ten  ma  zastosowanie  w  na  gruncie  zamówień  publicznych.  Zatem 

wszelkie  oświadczenia  wykonawcy  zawarte  w  ofercie  podlegają  wykładni  przez  pryzmat 

opisanej  wyżej  normy  prawnej.  Obiektywna  ocena  stanu  faktycznego  niniejszej  sprawy  nie 

może  być  inna,  aniżeli  przestawiono  to  w  powyższych  wywodach.  Zresztą  na  podobne 

wnioski  naprowadza  cho

ćby  dotychczasowe  postępowanie  zamawiającego,  który  przy 

ocenie  ofert  w  dniu  3  grudnia  2020  r.  o

raz  w  toku  postępowania  prowadzonego  w  roku 

ubiegłym  (P/41/IW/19/A)  nie  miał  żadnych  wątpliwości,  jakie  znaczenie  nadać  słowu 

„Oryginał”  wpisanemu  w  kolumnie  III  dla  w  zasadzie  wszystkich  produktów  oryginalnych. 

Jeśli więc zamawiający nie wzywał wtedy nawet NETPRINT do wyjaśnienia treści oferty, nie 

po

prawiał  sam  drobnych  różnic  pisarskich,  to  znaczy,  że  dokonał  samodzielnie  wykładni 

treści oferty, która była dla niego jasna i precyzyjna. Zdanie zamawiający zmienił dopiero po 

wytknięciu mu błędów popełnionych przy ocenie ofert dokonanej 3 grudnia 2020 r., kiedy to 

NETPRINT zarzucił, iż w sposób całkowicie nieuprawniony zamawiający potraktował zapisy 

w pozycjach 42-

45 części pierwszej zamówienia jako ofertę wariantową. Uchylając swoją, jak 


można  domniemywać  po  samej  czynności  uchylenia  wyboru  oferty  -  wadliwą  czynność, 

z

amawiający  niejako  „zmienił  zdanie”  co  do  sposobu  poprzednio  dokonanej  oceny,  choć 

akurat w tym zakresie nie czyniono mu żadnych zarzutów.  

Cho

ciaż, jak stwierdził odwołujący, odwołanie jest usprawiedliwione i uzasadnione już 

tylko  na  podstawie  argumentów  powyższych,  to  dla  pełnego  wyjaśnienia  problemu  tego 

postępowania, konieczne jest szczegółowe odniesienie się także do problematyki związanej 

ze  sposobem  opisu  przedm

iotu  zamówienia  w  poz.  42-45  części  pierwszej  formularza 

ofertowego. 

W  tym  kontekście  zwrócił  uwagę,  że  oferta  odwołującego  złożona  w  tym 

postępowaniu  na  pewno  nie  jest  ofertą  wariantową.  Definicja  oferty  wariantowej  zapisana  

w  art.  2  us

t.  7  ustawy  Pzp  wskazuje,  że  przez  taką  ofertę  należy  rozumieć  ofertę 

przewidującą,  zgodnie  z  warunkami  określonymi  w  SIWZ,  odmienny  niż  określony  przez 

zamawiającego  sposób  wykonania  zamówienia  publicznego.  Oznacza  to,  że  przy  ofercie 

wariantowej  zamawiaj

ący  dokonuje  opisu  sposobu  wykonania  przedmiotu  zamówienia,  a 

wykonawca  oferuje  -  obok  tego  oczekiwanego  w  SIWZ  - 

także  inny  sposób  (wariant)  jego 

wykonania.  Tymczasem  w  niniejszej  sprawie  z

amawiający  wskazał,  że  oczekuje 

dostarczenia mu odpowiednich toner

ów z oznaczeniem właściwym dla rejonizacji polskiej lub 

zagranicznej. Posłużył się przy tym spójnikiem charakterystycznym dla alternatywy zwykłej, 

co  należy  rozumieć  w  ten  sposób,  że  możliwe  było  zaoferowanie  albo  tylko  produktów  z 

rejonizacją polską, albo tylko z rejonizacją zachodnią, albo części takich i części takich. Co 

więcej,  zamawiający  dokonał  takiej  modyfikacji  SIWZ  i  udzielił  odpowiedzi,  że  będzie 

akceptować  oba  produkty,  znając  uwagi  i  obawy  oferentów  co  do  tego,  iż  istnieje  ryzyko 

niewłaściwego  działania  tonerów  z  rejonizacją  zagraniczną  na  urządzeniach  nabytych  z 

dystrybucji  polskiej,  co  tylko  utwierdza  w  przekonaniu

,  że  zupełnie  bez  znaczenia  dla 

z

amawiającego jest to, który z produktów otrzyma i że oba traktuje tak samo. Każdy oferent 

działając w zgodzie z zasadami logiki i rozumienia języka prawniczego mógł więc przyjąć, że 

dla  oferty  i  samego  z

amawiającego  nie  ma  znaczenia,  które  i  ile  oryginalnych  produktów 

zaoferuje, tym bardziej, że zarówno jeden jak i drugi produkt są oryginalne, co oznacza per 

se, 

że spełniają standardy jakościowe i wydajnościowe. Jeden i drugi produkt miały według 

treści  formularza  ofertowego  przygotowanego  przez  zamawiającego  współpracować  z 

określonym  (tym  samym)  urządzeniem,  zatem  z  perspektywy  zasad  wykładni,  oświadczeń 

woli i wiedzy (mających zastosowanie w zamówieniach publicznych poprzez odesłanie z art. 

14 ust. 1 ustawy Pzp) 

jedyny logiczny wniosek jest taki, że tak naprawdę mamy do czynienia 

z  jednakowymi  produktami,  a  różnica sprowadzająca  się  do  innego  oznaczenia producenta 

(względnie  inne  różnice,  na  które  zwracano  uwagę  w  pytaniach)  jest  dla  zamawiającego 

zupełnie irrelewantna. 

O

dwołujący  stwierdził,  że  znane  jest  mu  stanowisko  KIO,  regularnie  akcentowane  

w  orzecznictwie,  że  na  wykonawcach  spoczywa  obowiązek  skrupulatnego  i  dokładnego 


przygotowywania  oferty,  a  wszelkie  błędy  czy  braki  mogą  skutkować  odrzuceniem  oferty  

(z  zastrzeżeniem  wszak  art.  87  ustawy  Pzp),  gdyż  zamawiający  ma  prawo  wymagać,  że 

oferta  będzie  zawierała  dokładnie  to,  czego  oczekuje  od  zamówienia,  jak  też  ma  prawo 

dowolnie dookreślać  przedmiot  zamówienia tak, aby  odpowiadał  jego potrzebom  (będącym 

poza  kontrolą  KIO),  jednak  orzecznictwo  to  nie  powinno  mieć  zastosowania  w  niniejszej 

sprawie dlatego, że zamawiający opisał przedmiot zamówienia w taki sposób, że już tylko z 

niego wynika, iż nie ma dla niego żadnego znaczenia, który z dwóch oryginalnych produktów 

otrzyma. Oczywiście,  przy  zaoferowaniu tzw.  „zamiennika”  sprawa wyglądałaby  inaczej  i  tu 

można  byłoby  oczekiwać  dokładnego  wskazania  modelu  produktu  równoważnego,  ale  w 

takim  wypadku  dochodzą  dodatkowe  elementy,  jak  choćby  potrzeba  zbadania  czy  mamy 

rzeczywiście do czynienia z produktem równoważnym i czy spełnia on inne kryteria zapisane 

w  SIWZ  (np.  posiada  certyfikaty  zgodności  z  normami  ISO).  Skoro  nie  ma  dla 

z

amawiającego  znaczenia,  czy  dostanie  produkt  z  kodem  z  dystrybucji  polskiej  czy 

zachodniej, to nie można też racjonalnie wymagać od wykonawców, że będą ograniczać się 

w  ofercie  do  zaoferowania  wyłącznie  jednego  rodzaju  produktu  lub  inaczej  dookreślać 

przedmiot dostawy. 

Nie będzie to przy tym (jak wspomniano) oferta wariantowa. Jeśli z kolei 

odwołując dookreślili w formularzu ofertowym oferowany produkt przez wskazanie, że będzie 

to oryginał, to przy uwzględnieniu zasad art. 87 ustawy Pzp i art. 65 i 65

kc trzeba przyjąć, 

że jego oferta nie zawierała tego typu błędów czy niedokładności, które powinny skutkować 

jej  odrzuceniem.  N

ależy  bowiem  przyjąć,  że  skoro  zamawiający  oczekuje,  że  otrzyma 

produkty  z  dystrybucji  polskiej  lub  zagranicznej,  to  NETPRINT  zaoferował  mu  produkty  z 

dystrybucji  polskiej  lub  zagranicznej  (czyli  dokładnie  i  literalnie  tak,  jak  chciał),  bo  tak 

nakazuje  językowa,  gramatyczna  i  logiczna  wykładnia  złożonych  w  SIWZ  i  ofercie 

oświadczeń woli. 

Zamawiający, 14 grudnia 2020 r. poinformował wykonawców, zgodnie z art. 185 ust. 

1 ustawy Pzp, o wniesieniu odwołania, przesyłając wykonawcom kopię złożonego odwołania  

wzywając  uczestników  postępowania  do  złożenia  przystąpienia.  Do  postępowania 

odwoławczego nie przystąpił żaden wykonawca.  

Zamawiający,  działając  w  oparciu  o  przepis  art.  186  ust.  1  ustawy  Pzp,  

złożył  do  akt  sprawy  odpowiedź  na  odwołanie,  wnosząc  o  oddalenie  odwołania  w  całości 

jako bezzasadnego.  


Krajowa  Izba  Odwoławcza,  po  przeprowadzeniu  rozprawy  w  przedmiotowej 

sprawie,  na  podstawie  zebranego  materiału  dowodowego,  po  zapoznaniu  

się  z  dokumentacją  postępowania  o  udzielenie  zamówienia  publicznego,  w  tym  

w szczególności z postanowieniami ogłoszenia o zamówieniu, postanowieniami SIWZ, 

ofertą złożoną przez odwołującego, po zapoznaniu się z odwołaniem i odpowiedzią na 

nie

, a także po wysłuchaniu oświadczeń, jak też stanowisk stron, złożonych ustnie do 

protokołu w toku rozprawy ustaliła i zważyła, co następuje 

Izba 

ustaliła,  że  nie  zaszła  żadna  z  przesłanek,  o  których  stanowi  art.  189  ust.  2 

ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem odwołania.  

Ponadto  Izba  stwierdziła,  że  odwołującemu  przysługiwało  prawo  do  skorzystania  

ze  środka  ochrony  prawnej,  gdyż  wypełniono  materialnoprawną  przesłankę  interesu  

w uzyskaniu zamówienia, określoną w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp, kwalifikowaną możliwością 

poniesienia szkody, będącej konsekwencją zaskarżonej w odwołaniu czynności. Odwołujący 

złożył ofertę w niniejszym postępowaniu i ubiega się o zamówienie, w tym w zakresie części 

pierwszej i drugiej, jednak jego oferta została odrzucona. Odwołujący domagał się nakazania 

zamawiającemu  unieważnienia  czynności  wyboru  oferty  najkorzystniejszej  w  obydwu 

częściach  oraz  unieważnienia  czynności  odrzucenia  oferty  złożonej  przez  odwołującego. 

Ustalenie,  że  zamawiający  z  naruszeniem  przepisów  ustawy  Pzp  odrzucił  ofertę 

odwołującego,  skutkowało będzie koniecznością przywrócenia  jego  oferty  do  postępowania  

i  nakazaniem 

zamawiającemu  wykonania  takich  czynności,  których  efektem  może  być 

uzyskanie  przez  odwołującego  zamówienia  publicznego.  Powyższe  wyczerpuje  dyspozycję 

opisaną w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp.  

Niezasadna,  w  ocenie  Izby,  jest  argumentacja  zamawiającego  sformułowana  

w  odpowiedzi  na  odwołanie,  w  którym  zauważył,  że  uwzględniając  kryteria  oceny  ofert 

ustalone w postępowaniu, oferta odwołującego w części drugiej znalazła się na piątej pozycji 

w rankingu ofert. Z tych powodów, zdaniem zamawiającego, odwołujący nie posiada interesu 

w  złożeniu  odwołania  na  czynność  zamawiającego  podjętą  w  zakresie  tej  części 

zamówienia.  Zauważyć  należy,  że  w  orzecznictwie  Izby  jednolicie  przyjmuje  się,  że 

wykonawcy  z  miejsca  dalszego,  który  domaga  się  przywrócenia  jego  oferty  do 

post

ępowania, nie można odmówić interesu nawet w sytuacji, gdy nie zaskarża oferty która 

została  sklasyfikowana  na  miejscu  pierwszym  i  kolejnych,  jeżeli  w  stosunku  do  nich  nie 

można było sformułować zarzutów dotyczących niespełnienia warunków przez wykonawców, 

którzy je złożyli, wskutek zastosowania przez zamawiającego tzw. „procedury odwróconej”. 

Izba  dopuściła  w  niniejszej  sprawie  dowody  z  dokumentacji  postępowania  

o  zamówienie  publiczne,  nadesłanej  przez  zamawiającego  do  akt  sprawy  w  formie 

elektronicznej n

a płycie CD.  


Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje 

Izba,  uwzględniając  zgromadzony  w  sprawie  materiał  dowodowy,  w  szczególności 

powyższe  ustalenia  oraz  zakres  zarzutów  podniesionych  w  odwołaniu,  doszła  do 

przekonania,  iż  w  niniejszym  postępowaniu  doszło  do  naruszenia  przez  zamawiającego 

przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o 

udzielenie  zamówienia,  a  tym  samym,  na  podstawie  art.  192  ust.  2  ustawy  Pzp, 

rozpoznawane odwołanie zasługuje na uwzględnienie. 

Jak  ustalił  skład  orzekający,  na  podstawie  dokumentacji  z  prowadzonego 

postępowania,  zamawiający  8  grudnia  2020  r.  poinformował  odwołującego  o  odrzuceniu 

złożonej  przez  niego  oferty.  Uzasadniając  swoją  decyzję  wskazał,  że  w  Formularzu 

ofertowy

m  wymagał,  aby  wykonawca  samodzielnie  uzupełnił  informacje  na  temat  nazwy, 

modelu  oraz  typu  oferowanego  produktu.  Ponadto,  za  pomocą  oznaczenia  gwiazdką 

zaznaczył,  że  jedynie  kolumny  „kod  oferowanego  produktu”  oraz  „parametry  oferowane” 

mają  być  wypełnione  tylko  w  przypadku  składania  produktu  równoważnego.  Analogicznie 

wszystkie  pozostałe kolumny  wykonawcy  mieli  uzupełnić  bez  względu na to  czy  oferowany 

produkt  jest  oryginalny  czy  nie,  albowiem  zarówno  produktu  oryginalne  jak  i  równoważne 

posiadają  swoją  nazwę  czy  model  nadane  przez  ich  producenta.  Wskazane  w  kolumnie 

„nazwa, model, typ oferowanych materiałów” wyłącznie informacji, iż oferowany produkt jest 

oryginalny, nie spełnia, w ocenie zamawiającego, wymogów opisanych w SIWZ. 

Na  wstępie  skład  orzekający  pragnie  wskazać,  który  to  pogląd  można  uznać  

za ugruntowany w doktrynie 

i orzecznictwie, że zastosowanie dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 2 

ustawy  Pzp,  jako  podstawy 

odrzucenia  oferty  wykonawcy  w  postępowaniu  o  udzielenie 

zamówienia publicznego, możliwe jest jedynie w przypadkach, gdy niezgodność treści oferty 

z  SIWZ  ma  charakter  zasadniczy  i  nieusuwalny,  przy  czym  dotyczyć  musi  ona  sfery 

niezgodności  zobowiązania  zamawianego  w  SIWZ  oraz  zobowiązania  deklarowanego  

w  ofercie.  Polegać  ona  może  także  na  sporządzeniu  i  przedstawieniu  oferty  w  sposób 

niezgodny  z  wymaganiami  SIWZ  (z  zaznaczeniem,  iż  chodzi  tu  o  wymagania  dotyczące 

sposobu wyrażenia, opisania i potwierdzenia zobowiązania/ świadczenia ofertowego, a więc 

wymagania, co do treści oferty, a nie wymagania co do jej formy, które są również w SIWZ 

zamieszczane). Zawsze także, w takim wypadku, winno być możliwe wskazanie i wykazanie 

na  czym  konkretnie  niezgodność  ta  polega  -  co  i  w  jaki  sposób  w  ofercie  nie  jest  zgodne  

z  konkretnie  wskazanymi,  skwantyfikowanymi  i  ustalonymi fragmentami  czy  normami  SIWZ 

(tak  np.  w  Wyroku  Krajowej  Izby  Odwoławczej  z  dnia  16  maja  2019  r.,  sygn.  akt:  KIO 

775/19).  Badanie  przez  zamawiającego  treści  oferty  i  ocena  składanych  przez  wykonawcę 

oświadczeń,  pod  kątem  zgodności  przedmiotu  oferowanego  z  zamawianymi  dostawami, 

usługami czy robotami budowlanymi, polegać winna zatem zawsze na porównaniu wymagań 

stawianych 

w  SIWZ  z  treścią  złożonej  przez  wykonawcę  oferty.  Jedynie  w  przypadku 


jednoznacznego stwierdzenia, że zawarte tam oświadczenie, na przykład co do parametrów 

oferowanego rozwiązania, nie odpowiada opisanemu przez zamawiającego w dokumentacji 

przetargowej, istnieje podstawa do odrzucenia oferty.  

W  tym  kontekście,  przypomnieć  należy  również,  że  zanim  zamawiający  podejmie 

decy

zję  o  odrzuceniu  oferty  jako  niezgodnej  z  treścią  SIWZ,  zobowiązany  jest 

wszechstronnie ją zbadać, a jeśli treść oferty budzi wątpliwości, aby w trybie opisanym w art. 

87 ust. 1 ustawy Pzp wyjaśnić stwierdzone niezgodności czy niejasności i dokonać poprawy 

omyłek  zgodnie  z  art.  87  ust.  2  pkt  1-3  ustawy  Pzp.  Dopiero  wyczerpanie  tej  procedury 

uprawnia  zamawiającego  do  ustalenia,  że  treść  oferty  nie  odpowiada  treści  SIWZ,  a  w 

konsekwencji  do  odrzucenia  oferty  na  podstawie  art.  89  ust.  1  pkt  2  Pzp.  Wprawdzie 

zastosowanie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp i wezwanie wykonawcy do złożenia wyjaśnień treści 

oferty  jest  uprawnieniem  zamawiającego,  to  jednak  obowiązkiem  zamawiającego 

działającego  z  należytą  starannością,  jest  wykorzystanie  środków  przewidzianych  przez 

usta

wodawcę celem  wyjaśnienia treści  oświadczenia woli  wykonawcy  zawartego w  ofercie, 

przed  jej  odrzuceniem.  Wymaga  również  przypomnienia,  że  wyjaśnienia  składane  przez 

wykonawcę w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp stanowią wykładnię oświadczenia woli i wiążą 

wykonawcę na równi z treścią oferty. 

Przenosząc  powyższe  rozważania  na  grunt  niniejszej  sprawy,  skład  orzekający 

doszedł  do  przekonania,  że  zamawiający  w  sposób  nieuprawniony  podjął  decyzję  

o  odrzuceniu  złożonej  przez  odwołującego  oferty,  w  części  pierwszej  i  drugiej  zamówienia. 

Zamawiający w niniejszym postępowaniu przygotował formularz ofertowy, który skonstruował 

w  taki  sposób,  że  w  kolumnie I  wpisał,  za pomocą  określonego symbolu używanego przez 

producenta,  oznaczenie  modelu,  nazwy  i  typu  tonera  czy  tu

szu.  Oznaczenie  to  nie  miało 

charakteru  opisowego,  ale  sprowadzało  się  do  podania  konkretnej  nazwy  handlowej  

i oznaczenia produktu oryginalnego 

w taki sposób, w jaki określał je producenta urządzenia. 

W kolumnie II sprecyzowano 

natomiast do jakiego urządzenia dany materiał eksploatacyjny 

jest  przeznaczony.  Z kolei  kolumnę  III,  zgodnie z  instrukcją  zawartą w  SIWZ miał  wypełnić 

wykonawca.  W  niej 

należało  podać  nazwę,  model  oraz  typ  oferowanych  materiałów.  

W  przypadku  więc,  gdy  zamiarem  wykonawcy  było  zaoferowanie  produktu  oryginalnego, 

mógł  zaproponować  tylko  ten  model,  który  był  opisany  w  kolumnie  I.  Oświadczenie 

wykonawcy,  które  składał  wówczas  w  toku  postępowania,  sprowadzało  się  de  facto  do 

przepisania  tych  informacji,  które  podane  zostały  w  kolumnie  I  formularza.  NETPRINT  nie 

zastosował się wprawdzie literalnie do wymagań SIWZ, jednakże wszędzie tam, gdzie jego 

zamiarem  było  zaoferowanie  produktów  oryginalnych  -  złożył  w  kolumnie  III  oświadczenie 

dotyczące  oferowanych  produktów,  wpisując słowo „Oryginał”.  Jest  to jednoznaczne  z  tym, 

że  zaoferował  zamawiającemu  dokładnie  te  materiały,  które  określonym  symbolem  opisał  

zamawiający w kolumnie I. Należy zgodzić się z odwołującym, że taka interpretacja wynika z 


obiektywnej  i jedynej racjonalnej interpretacji 

treści formularza ofertowego, złożonego przez 

NETPRINT.  

Skoro zatem NETPRINT 

potwierdził, w każdej pozycji formularza w kolumnie „nazwa, 

model, typ oferowanych materiałów” tam, gdzie oferował produkt oryginalny (tj.  opisany w I 

kolumnie  formularza  przez  z

amawiającego),  że  oferuje  „oryginał”  (tak  w  odniesieniu  

do  pierwszej,  jak  i  drugiej 

części  zamówienia),  nie  sposób  uznać,  że  jego  oferta  jest 

niezgodna  z  wymaganiami  zamawiającego  co  do  oferowanego  przez  odwołującego 

świadczenia. Fakt, że wykonawca nie wpisał w rubryce III formularza - wszędzie tam, gdzie 

nie oferował zamiennika - słowo „Oryginał”, choć zamawiający wymagał podania nazwy, typu 

czy  modelu  produktu, 

nie  świadczy,  że  złożona  oferta  jest  niezgodna  z  SIWZ.  Ewentualne 

zastrzeżenie dotyczy  bowiem  nie tyle wymagań,  odnoszących się  do  treści  złożonej  oferty, 

ale  braku 

zastosowania  się  do  instrukcji  odnoszących  się  do  sposobu  potwierdzenia,  że 

oferowane produkty to właśnie te, których wymagał zamawiający. 

Za  nietrafioną  należy  uznać  argumentację  zamawiającego,  podnoszoną  w 

odpowiedzi na odwołanie, w której zwrócił uwagę, że dla niektórych pozycji są dostępne na 

rynku oryginalne produkty o różnych parametrach. Jako przykładową, zamawiający wskazał 

pozycję 7 formularza ofertowego w części pierwszej. W treści tabeli zamawiający opisał, że 

wymaga  dostawy  tonera  HP  czarny  CE  250X  (wydajność  min.  10 000  stron  przy  5% 

pokryciu), do urządzenia HP CP3525Las. Z kolei producent oferuje następujące, oryginalne 

tonery dedykowane do tego sprzętu: (1) toner HP 504X (nr katalogowy CE250X) - wydajność 

10 500 stron; (2) toner HP 504A (nr katalogowy CE250A) - 

wydajność 5 000 stron. Z tego też 

powodu,  bez  wskazania  przez  wykonawcę  w  polu  „nazwa,  model,  typ  oferowanych 

materiałów”  zamawiający  nie  był  w  stanie  ocenić  czy  na  pewno  oferowany  produkt  spełnia 

jego  wymagania.  Skład  orzekający  nie  podziela  powyższych  zastrzeżeń  z  następujących 

powodów.  Z  opisu  zawartego  w  kolumnie  II  tabeli  wynika,  że  zamawiający  oczekuje,  aby 

wykonawca  zaoferował  mu  konkretny  toner,  o  określonym  przez  zamawiającego  numerze 

katalogowym  tj. 

CE  250X.  Wykonawca  deklarując,  że  zaoferuje  „oryginał”  potwierdza,  że 

dostarczy  ten  właśnie  produkt,  ściśle  opisany  i  sprecyzowany  przez  zamawiającego. 

Zauważyć  też  należy,  że  drugi  z  produktów,  które  oferuje  producent  a  który  wymienił 

zamawiający, oprócz tego, że jego wydajność jest mniejsza, ma też inny numer katalogowy 

CE250A. Nie jest to zatem produkt opisany przez zamawiającego w SIWZ i gdyby taki został 

zaoferowany  przez  wykonawcę,  wówczas  treść  złożonej  oferty  byłaby  niezgodna  z  SIWZ. 

Wykonawca  jednak  nie  złożył  oświadczenia,  że  oferuje  produkt  oryginalny,  o  innym  niż 

opisany  przez  zamawiającego  numerze  katalogowym.  Uznać  zatem  należało,  że  oferta 

dotyczy produktu oryginalnego, określonego, opisanego i nazwanego przez zamawiającego. 


Z  kolei  w  zakresie,  w  jakim  zamawiający  podnosił  niezgodność  treści  oferty 

odwołującego  z  treścią  SIWZ  odnosząc  się  do  pozycji  42  -  45  formularza  ofertowego  dla 

części pierwszej, zwrócić należy uwagę na następujące okoliczności.  

Zgodnie  z  brzmieniem  SIWZ  zamawiający,  w  poz.  42-45  formularza  ofertowego  dla 

części  pierwszej  zamówienia  zażądał  pierwotnie  dostawy  następujących  tonerów  XEROX: 

CZARNY 006R01642 (wydajność min.22000 str. przy 5% pokryciu) lub równoważny; ŻÓŁTY 

006R01645  (

wydajność  min.22000  str.  przy  5%  pokryciu)  lub  równoważny;  MAGENTA 

006R01644  (wydajność  min.22000  str.  przy  5%  pokryciu)  lub  równoważny;  CYAN 

006R01643  (wydajność  min.22000  str.  przy  5%  pokryciu)  lub  równoważny.  W  wyniku 

pytania, zadanego przez jednego z w

ykonawców, odnoszących się do opisu w tych czterech  

pozycjach

, w którym ten zwrócił uwagę, że podane w formularzu ofertowym kody fabryczne 

tonerów oryginalnych wskazują na przeznaczenie tych tonerów na rynek Zachodniej Europy, 

nie Środkowo-Wschodniej, w związku z czym może być kłopot z ich dostępnością na rynku 

polskim,  jak  też  mogą  występować  problemy  z  ich  działaniem,  zamawiający  udzielił 

wyjaśnień w tym zakresie, zmieniając jednocześnie treść formularza oferty. W odpowiedzi z 

7  października  2020  r.  zamawiający  doprecyzował,  że  „dopuszcza  możliwość  oferowania 

produktów  zarówno  z  rejonizacją  polską,  jak  i  zagraniczną”,  modyfikując  zapisy  SIWZ  w 

zakresie  pozycji  42  -  45  formularza  ofertowego 

w  następujący  sposób:  TONER  XEROX 

CZARNY 006R01642 lub TONER XERO

X CZARNY 006R01646 (wydajność min.22000 str. 

Przy  5%  pokryciu)  lub  równoważny;  TONER  XEROX  ŻÓŁTY  006R01645  lub  TONER 

XEROX ŻÓŁTY 006R01649 (wydajność min.22000 str.  przy 5% pokryciu) lub równoważny; 

TONER  XEROX  MAGENTA  006R01644  lub  TONER  XEROX  MAGENTA  006R016448 

(wydajność  min.  22  000  str.  przy  5%  pokryciu)  lub  równoważny;  TONER  XEROX  CYAN 

006R01643  lub  TONER  XEROX  CYAN  00601647  (wydajność  min.  22  000  str.  przy  5% 

pokryciu)  lub  równoważny.  Użycie  spójnika  „lub”  oznaczało,  co  potwierdził  zamawiający  na 

rozp

rawie,  że  bez  znaczenia  dla  niego  pozostaje,  który  z  oryginalnych  produktów 

wykonawca dostarczy, a zatem czy będzie to produkt z rejonizacją polską czy zagraniczną, 

jak  też  czy  w  ramach  tego  zamówienia  dostarczy  dowolną  kombinację  jednego  i  drugiego 

produktu. Obydwa bowiem, 

na równi, spełniają wymagania zawarte w SIWZ a znaczenie ma 

w  tym  przypadku  jedynie  to,  aby  oferowany  produkt 

był  oryginalny  i  przeznaczony  do 

wskazanego  przez  zamawiającego  typu  urządzeń.  W  tym  przypadku  różne  oznaczenia 

numerów  kodowych  producenta  (obydwa  numery  wymienione  i  dopuszczone  przez 

zamawiającego)  świadczą  wyłącznie  o  różnym  rejonie  ich  przeznaczenia.  Również  w  tym 

przypadku  NETPRINT

,  wpisując  w  każdej  z  powyższych  pozycji  formularza  w  kolumnie 

„nazwa,  model,  typ  oferowanych  materiałów”  słowo  „Oryginał”  -  oferował  zatem  produkt 

oryginalny, czyli jeden lub drugi, spośród opisanych i dopuszczonych przez zamawiającego 

w SIWZ. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem zamawiającego, prezentowanym na 


rozprawie,  że  złożona  przez  wykonawcę  deklaracja  nie  pozwala  mu stwierdzić  jaki  produkt 

został  zaoferowany.  Przesądza  o  tym  konstrukcja  formularza  oferty.  Zamawiający  i  w  tym 

przypadku  dopuścił  określone  rodzaje  tonerów,  opisane  za  pomocą  oznaczenia  numerów 

kodowych  producenta.  Ofer

ując  oryginały,  NETPRINT  może  zatem  dostarczyć  wyłącznie 

określone  w  formularzu  produkty.  Jedyna  różnica  w  tym  wypadku  polega  na  tym,  że 

zamawiający  dopuścił  dwa  różne  rozwiązania,  przy  czym  każde  dotyczy  produktu 

oryginalnego  z  tą  różnicą,  że  jeden  będzie  produktem  z  rejonizacją  polską,  drugi  z 

zagraniczną. 

Biorąc  pod  uwagę  powyższe  uznać  należy,  że  w  niniejszej  sprawie  zamawiający,  

jak  wskazał  to  odwołujący  w  treści  odwołania  w  sposób  nieoparty  na  rzeczywistej  treści 

SIWZ 

i  treści  wyjaśnień  zamawiającego,  udzielonych  w  postępowaniu,  potraktował  zapisy 

oferty  odwołującego  w  punktach:  6,7,9,12,19-23,30-33,35-39,42-47,50-52,61-64,70-78  oraz  

w pozycjach 42-45 c

zęści pierwszej formularza ofertowego. W konsekwencji uznał, że oferta 

NETPRINT  podlega  odrzuceni

u  z  tego  powodu,  że  nie  wskazywała  na  oferowany  produkt. 

Tymczasem treść złożonego oświadczenia, które polegało na potwierdzeniu, że odwołujący 

oferuje  produkt  oryginalny,  opisany  w  sposób  jednoznaczny  i  precyzyjny  w  treści  tabeli  

i określony w tym przypadku jako jedyny oryginalny, pozwalała na uznanie, że oferta ta jest  

w całości zgodna z oczekiwaniami zamawiającego wyrażonymi w SIWZ. 

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 192 ust. 1 ustawy Pzp, orzeczono jak  

w  sentencji.  

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 

ustawy  Pzp,  tj.  stosownie  do  wyniku  postępowania,  z  uwzględnieniem  postanowień 

rozporządzenia  Prezesa  Rady  Ministrów  z  dnia  15  marca  2010  r.  w  sprawie  wysokości  

i  sposobu  pobierania  wpisu  od  odwołania  oraz  rodzajów  kosztów  w  postępowaniu 

odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2018 r., poz. 972), w tym w szczególności   

§  5 ust. 2 pkt 1. 

Przewodniczący:    ………………………..…… 


wiper-pixel