Sygn. akt: KIO 2189/21
WYROK
z dnia 13 sierpnia 2021 r.
Krajowa Izba Odwoławcza
− w składzie:
Przewodniczący: Bartosz Stankiewicz
Protokolant:
Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2021 r. w Warszawie
odwołania
wniesionego
do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 21 lipca 2021 r. przez
wykonawc
ę Anmaro Sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie przy ul. Na Skały 1B (35-321
Rzeszów) w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Zakład Ubezpieczeń
Społecznych Oddział w Opolu z siedzibą w Opolu przy ul. Wrocławskiej 24 (45-701 Opole)
przy udziale wykonawcy P.I.W. CAMCO Sp. z o.o.
z siedzibą w Warszawie przy ul.
Światowida 47b lok. 22 (03-144 Warszawa), zgłaszającego przystąpienie do udziału w
postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego
orzeka:
Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia
postępowania oraz dokonanie czynności badania i oceny ofert w postepowaniu.
. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Oddział w Opolu i:
zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie:
siedem
tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Anmaro Sp. z o.o.
z siedzibą w Rzeszowie tytułem wpisu od odwołania;
2.2. zasądza od zamawiającego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu na
rzecz
wykonawcy Anmaro Sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie kwotę w wysokości 11 373 zł
00 gr
(słownie: jedenaście tysięcy trzysta siedemdziesiąt trzy złote zero groszy) tytułem
zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ust
awy z dnia 11 września 2019 r. Prawo
zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1129) na niniejszy wyrok – w terminie 14
dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący:
…………………………
Sygn. akt: KIO 2189/21
U z a s a d n i e n i e
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu zwany dalej: „zamawiającym”,
prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie przepisów
ustawy z dnia
11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz.
, zwanej dalej: „Pzp”, w trybie przewidzianym w art. 275 pkt 1 Pzp pn.: Dostawa i
montaż zasilaczy bezprzerwowych UPS dla jednostek organizacyjnych Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych CZĘŚCI 1-20, znak: 240000/271/3/2021-ZAP, zwane dalej „postępowaniem”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych
w dniu 15 czerwca 2021 r., pod numerem 2021/BZP 00083041/01.
Szacunkowa wartość zamówienia, którego przedmiotem są dostawy, jest niższa od
kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 Pzp.
W dniu 21 lipca 2021 r. wykonawca Anmaro Sp. z o.o.
z siedzibą w Rzeszowie
(zwany
dalej: „odwołującym”) wniósł odwołanie dotyczące wszystkich dwudziestu części (1-
20) postępowania od:
niezgodnej z przepisami Pzp czynności zamawiającego, polegającej na unieważnieniu
postępowania prowadzonego w trybie podstawowym w całości tj. we wszystkich 20
częściach, powołując się na rzekomą wadę w postaci zastosowania nieprawidłowego opisu
terminu wykonania przedmiotu zamówienia, co w ocenie zamawiającego mogło prowadzić
do zachwiania zasad uc
zciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców zgodnie z art.
16 pkt 1) Pzp, podczas gdy w postępowaniu nie wystąpiła żadna wada, w szczególności
wada niemożliwa do usunięcia, która uniemożliwiałaby zawarcie niepodlegającej
unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, a kwestia określenia terminu
realizacji zamówienia była przedmiotem pytań wykonawców i została przez zamawiającego
wyjaśniona i doprecyzowana w trybie art. 284 Pzp oraz dokonano zmiany SWZ w trybie art.
286 Pzp w tym zakresie, a
każdy wykonawca miał zatem możliwość zapoznać się z
wytycznymi, jak również żaden podmiot również nie zakwestionował wyjaśnień i zmian, nie
wniesiono żadnego odwołania od treści SWZ w zakresie rzekomej nieprawidłowości w
określeniu terminu realizacji;
- ni
ezgodnej z przepisami Pzp czynności zamawiającego, polegającej na przedwczesnym
zakończeniu postępowania bez dokonania wyboru najkorzystniejszej oferty, a w rezultacie
zaniechanie zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego, a zakończeniu
postępowania wbrew przepisom Pzp poprzez unieważnienie postępowania nieobciążonego
żadną wadą, w sytuacji kiedy można podpisać umowę na realizację zamówienia
niepodlegającą unieważnieniu;
niezgodnej z przepisami Pzp czynności zamawiającego, polegającej na złamaniu zasady
zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców poprzez
dopuszczenie do sytuacji, kiedy przeprowadzono postępowanie, wykonawcy złożyli oferty,
ujawnili ceny oraz potencjał do realizacji ww. zamówienia na rzecz zamawiającego i z
pr
zyczyn całkowicie niezgodnych z Pzp zostali postawieni w sytuacji zakończenia
postępowania bez rozstrzygnięcia, za to z ujawnionymi cenami oraz pozycjami rynkowymi.
oraz
niezgodnej z przepisami Pzp czynności polegającej na zaniechaniu podania prawidłowego
uzasadnienia faktycznego decyzji o unieważnieniu postępowania tak, aby umożliwić
wykonawcom ubiegającym się o zamówienie szczegółowe zapoznanie się ze stanowiskiem
zamawiającego i dokonanie jego analizy, podczas gdy z treści uzasadnienia nie sposób
wywni
oskować rzeczywistych powodów takiej decyzji zamawiającego, zwłaszcza biorąc pod
uwagę, że zamawiający zarówno w ogłoszeniu jak i w SWZ zawarł prawidłowy zgodny z
ustawą Pzp okres realizacji zamówienia wskazując zarówno datę wykonania, do której ma
zostać zrealizowane zamówienie w związku z koniecznością wydatkowania funduszy, jak i
określając w umowie planowaną ilość tygodni niezbędną wykonawcom na realizację
zamówienia liczoną od momentu zawarcia umowy do terminu końcowego jakim jest data 30
grudnia 2021
r., którą to ilość tygodni wykonawcy wskazywali w swoich ofertach; ponadto w
sytuacji, kiedy kwestia określenia terminu realizacji zamówienia była przedmiotem pytań
wykonawców i została przez zamawiającego wyjaśniona w trybie art. 284 Pzp oraz
dokonano zmi
any SWZ w trybie art. 286 Pzp w tym zakresie; zamawiający przekazując
informację o unieważnieniu postępowania przekazał jedynie lakonicznie, że „przedmiotowe
postępowanie zostało unieważnione ze względu na zastosowanie nieprawidłowego opisu
terminu wykonan
ia przedmiotu zamówienia” nie wskazując do której z części SWZ i
dokumentacji przetargowej się odnosi i jaką nieprawidłowość ma na względzie.
Odwołujący wskazał, że przez wskazane powyżej czynności i zaniechania
zamawiający naruszył następujące przepisy Pzp:
1) art. 254 ust. 1 oraz ust. 2 Pzp
przez zaniechanie zawarcia umowy w sprawie zamówienia
publicznego oraz zakończenie postępowania decyzją o unieważnieniu postępowania, którą
należy traktować jako wyjątek od zasady udzielenia zamówienia (czyli zawarcia umowy) w
wyniku przeprowadzonego postępowania i stosować ją wyłącznie w sytuacjach bezspornego
zaistnienia przesłanek unieważnienia postępowania, zamiast dokonaniem oceny ofert,
wyboru najkorzystniejszej oferty i w efekcie zawarcia umowy w sprawie zamówienia
publicznego, w sytuacji kiedy nie zaszła żadna z przewidzianych prawem przesłanek do
unieważnienia postępowania, w szczególności przesłanka, na którą powołał się zamawiający
dotycząca wystąpienia nieusuwalnej wady postępowania skutkującej niemożliwością
podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego która mogłaby zostać unieważniona,
gdyż zamawiający określił termin realizacji datą w ogłoszeniu o zamówieniu z dnia 15
czerwca 2021 r. oraz SWZ do czego jest uprawniony w świetle zapisów art. 281 Pzp oraz
uściślił kwestię podania terminu w tygodniach do umowy zgodnie z art. 436 pkt 1 Pzp (mimo,
iż jest wg tego przepisu również uprawniony do określenia konkretnej daty jako terminu
realizacji usługi/dostawy), którą wykonawcy deklarowali w swoich ofertach zgodne z
formularzem ofertowym (załącznik nr 1 do SWZ) ;
2) art. 255 pkt. 6 Pzp
przez unieważnienie postępowania w związku z zastosowaniem
przesłanki, która nie zachodzi w niniejszym postępowaniu z uwagi na określenie terminu
realizacji datą w ogłoszeniu o zamówieniu z dnia 15 czerwca 2021 r. oraz SWZ – do czego
jest uprawniony w świetle zapisów art. 281 Pzp oraz uściśleniem kwestii podania terminu w
tygodniach do umowy zgodnie z art. 436 pkt 1 Pzp, którą wykonawcy deklarowali w swoich
ofertach zgodne z formu
larzem ofertowym (załącznik nr 1 do SWZ), w sytuacji, kiedy tę
przesłankę można zastosować wyłącznie w kiedy zachodzą łącznie 2 okoliczności : po
pierwsze musi wystąpić naruszenie przepisów ustawy regulujących udzielanie zamówienia
(wada postępowania) - w odróżnieniu od wady, którą można przypisać umowie, a po drugie
wada ta ma skutkować niemożliwością zawarcia ważnej umowy w sprawie zamówienia.
Wada zaistniała w postępowaniu musi być na tyle istotna, iż niemożliwe staje się zawarcie
ważnej umowy. Nie może być to jakakolwiek wada, którą obarczone jest postępowanie, musi
zaistnieć wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałą wadą, a niemożnością
zawarcia umowy, natomiast wada ta musi być niemożliwa do usunięcia – z taką sytuacją nie
mamy do czynienia
w postępowaniu, gdyż nawet gdyby przyjąć pewne nieścisłości w
zakresie terminu realizacji zamówienia, zostały one wyjaśnione i doprecyzowane przez
zamawiającego na etapie przed składaniem ofert, co można określić jako usuniecie wady
postępowania, co więcej nic nie stoi na przeszkodzie, żeby dokonać wyboru
najkorzystniejszej oferty i podpisać ważną, wiążącą umowę w sprawie zamówienia
publicznego;
3) art. 260 ust. 1 i 2 Pzp przez brak jasnego i precyzyjnego podania podstawy faktycznej,
uzasadniającej decyzję o unieważnieniu postępowania, z którego to uzasadnienia
wynikałoby konkretnie co zamawiający uznaje za nieusuwalną wadę powodującą
niemożność zawarcia ważnej niepodlegającej unieważnieniu umowy w spawie zamówienia
publicznego;
4) art. 16 ust. 1 Pzp w zw. z art. 254 ust. 1 oraz 2 Pzp oraz w zw. z art. 255 ust. 6 Pzp przez
dopuszczenie do sytuacji, kiedy przeprowadzono postępowanie, wykonawcy złożyli oferty,
ujawnili ceny oraz potencjał do realizacji ww. zamówienia na rzecz zamawiającego i z
przyczyn całkowicie nieuzasadnionych i niezgodnych z ustawą Pzp zostali postawieni w
sytuacji zakończenia postępowania bez rozstrzygnięcia, za to z ujawnionymi cenami oraz
pozycjami rynkowymi, co podważa zasadę zachowania uczciwej konkurencji i równego
traktowania wykona
wców, a nie jak stwierdził zamawiający odwrotnie, zamawiający w żaden
sposób nie uprawdopodobnił, że poprzez sposób określenia terminu realizacji zamówienia
jaki zastosował w postępowaniu wykonawcy mieliby być nierówno potraktowani lub
zaburzałoby to uczciwą konkurencję, każdy potencjalny oferent mógł bowiem zapoznać się z
dokumentacją, zadać pytania, a w razie sprzeciwu wobec jakichkolwiek zapisów wnieść
odwołanie do KIO żądają usunięcia nieprawidłowości; wykonawcy, którzy przystąpili do
postępowania i złożyli oferty mieli takie same informacje, takie same warunki udziału,
dopiero niezgodne z ustawą postępowanie zamawiającego spowodowało złamanie zasad
określonych art. 16 ust. 1 Pzp.
W związku z postawionymi zarzutami odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w
całości i nakazanie zamawiającemu:
unieważnienia czynności unieważnienia postępowania;
dokonania czynności badania i oceny ofert oraz zawarcia umowy w sprawie zamówienia
publicznego;
wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej;
- zwro
tu na rzecz odwołującego kosztów spowodowanych wniesieniem niniejszego
odwołania, w szczególności kosztów wpisu od odwołania i kosztów zastępstwa i udziału w
rozprawie wg przedstawionych na rozprawie rachunków.
Odwołujący wyjaśnił, że posiada interes we wniesieniu odwołania polegający na tym,
że gdyby postępowanie zamawiającego było zgodne z zapisami Pzp i przeprowadzono by
postępowanie, zakończone wyborem najkorzystniejszej oferty, oferta odwołującego, która dla
wszystkich części posiada najkorzystniejszą cenę, a jednocześnie przy przeliczeniu punktacji
z uwzględnieniem kryterium czasu podtrzymania, w każdej części zdobywa najwięcej
punktów, miałaby możliwość zostać wybrana jako najkorzystniejsza, i to z odwołującym
podpisana zostałaby umowa na realizację zamówienia, a tym samym mógłby zrealizować
zamówienie. W ocenie odwołującego w wyniku niezgodnych z ustawą działań
zamawiającego oraz zaniechania przez zamawiającego czynności, do których był
zobowiązany przepisami Pzp, tj. zaniechania przeprowadzanie postępowania zakończonego
wyborem najkorzystniejszej oferty, odwołujący został pozbawiony możliwości wyboru jego
oferty jako najkorzystniejszej oraz uzyskania i realizacji ww. zamówienia, przez co, w razie
utrzymania decyzji zamawiającego, może ponieść szkodę.
W uzasadnieniu dla zarzut
ów dotyczących bezpodstawnego unieważnienia
postępowania i nieprzeprowadzenia postępowania zakończonego zawarciem umowy w
sprawie zamówienia publicznego odwołujący w pierwszej kolejności podkreślił, że
zastosowanie procedury uniewa
żnienia postępowania jest ostatecznością i powinno być
poprzedzone głęboką analizą stanu prawnego postępowania.
W dalszej kolejności odwołujący szeroko zacytował wybrane orzeczenia Izby w zakresie
stosowania instytucji unieważnienia postępowania, w tym przesłanki zawartej w art. 93 ust. 1
pkt 7 ustawy poprzednio regulującej materię dotyczącą zamówień publicznych wskazując, że
treść ww. przepisu zachowała swoje brzmienie w Pzp w postaci art. 255 pkt 6. Odwołujący
podkreślił, że przytoczył w uzasadnieniu dość obszernie stanowiska Krajowej Izby
Odwoławczej, aby uwypuklić sedno instytucji unieważnienia postępowania, która jest
obwarowana szeregiem restrykcji i nie może być uznaniowa lub pełnić roli zabezpieczenia na
wypadek ewentualnych przyszłych wątpliwości przykładowo oferentów. Zamawiający musi
mieć całkowitą pewność, że „po pierwsze wystąpiło naruszenie przepisów ustawy
regulujących udzielanie zamówienia (wada postępowania) - w odróżnieniu od wady, którą
można przypisać umowie. Po drugie, dopiero ta wada postępowania, ma skutkować
niemożliwością zawarcia ważnej umowy w sprawie zamówienia. Wada zaistniała w
postępowaniu musi być na tyle istotna, iż niemożliwe staje się zawarcie ważnej umowy. Nie
może być to jakakolwiek wada, którą obarczone jest postępowanie. Konieczne jest więc
wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałą wadą, a niemożnością zawarcia
umowy. W dodatku wada ta musi być niemożliwa do usunięcia.” Co istotne i wielokrotnie
podkreślane jest w doktrynie oraz orzecznictwie, że zamawiający ma instrumenty a wręcz
jest zobligowany do korygowania wadliwych czynności w postępowaniu, niezależnie od
przyczyn leżących u podstaw takiego działania. Może je podjąć sam lub mogą mu zwrócić
uwagę na błędy wykonawcy wykorzystując do tego przewidziane instrumenty jak poprzez
zadawanie pytań i wnoszenie o wyjaśnienia i zmiany SWZ, czy w ostateczności przez
skorzystanie ze środków ochrony prawnej. Odwołujący wyjaśnił, że powyższy opis jest
bardzo istotny dla wykazania, że w niniejszym postępowaniu nie zaistniały przesłanki
wymagane przez Pzp w art. 255 pkt 6 uprawniające zamawiającego do unieważnienia
postępowania.
Odwołujący zwrócił uwagę, że dnia 16 lipca 2021 r. zamawiający opublikował ogłoszenie o
unieważnieniu postępowania na podstawie art. 255 ust. 6 Pzp uzasadniając to
nieprawidłowym opisem terminu wykonania przedmiotu zamówienia, co w ocenie
zamawiającego mogło prowadzić do zachwiania zasad uczciwej konkurencji i równego
traktowania wykonawców zgodnie z art. 16 pkt 1) Pzp. Decyzja ta zdaniem odwołującego nie
znajduje żadnego uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym niniejszego postępowania, w
świetle poniżej prezentowanych faktów, postanowień SWZ oraz działań podjętych przez
zamawiającego w trakcie prowadzenia postępowania.
Po pierwsze odwołujący wskazał, że w ogłoszeniu zamówieniu z dnia 15 czerwca 2021 r.
zamawiający określił, że okres realizacji zamówienia albo umowy ramowej: do 2021-12-30.
W SWZ pierwotnie określono termin następująco:
Wykonawca zobowiązany jest do wykonania przedmiotu umowy w terminie ……tygodni od
dnia zawarcia umowy.
Zgodnie z terminem realizacji wskazanym w Projektowanych postanowieniach umowy
stanowiącej Załącznik nr 2 do SWZ.
Następnie odwołujący wyjaśnił, że dnia 17 czerwca 2021 r. skierowano pytania do
zamawiającego, dwa z nich dotyczyły wyjaśnienia kwestii terminu realizacji zamówienia:
Proszę o wyjaśnienie jaki jest oczekiwany termin realizacji? Gdyż w SWZ w pkt. 2.2 jest
Zgodnie z terminem realizacji wskazanym w Projektowanych postanowieniach umowy
stanowiącej Załącznik nr 2 do SWZ, natomiast w załączniku tym jest puste pole tj.
Wykonawca zobowiązany jest do wykonania przedmiotu umowy w terminie ……tygodni od
dnia zawarcia umowy.
Pytanie nr 3:
Zgodnie z zapisami ustawy Prawo zamówień publicznych"
"Art. 134. 1. SWZ zawiera co najmniej:
6) termin wykonania zamówienia; "
Zamawiający w Specyfikacji Warunków Zamówienia nie określił wymaganego terminu
wykonania zamówienia, zostawiając wolne miejsce:
"Wykonawca zobowiązany jest do wykonania przedmiotu umowy w terminie ……tygodni od
dnia zawarcia umowy."
Prosimy o określenie wymaganego terminu zamówienia. Brak tego zapisu może
doprowadzić do unieważnienia całego postępowania.”
Odwołujący podał, że zamawiający udzielił następującej odpowiedzi w dniu 18 czerwca 2021
r. i dokonał zmiany SWZ:
Zamawiający podaje, że zamówienie należy wykonać do dnia 30.12.2021 r. (w celu
ułatwienia wyliczenia tygodni pozostałych do dnia 30.12.2021 r. zapis w SWZ ustala się na:
termin wykonania zamówienia: od…..do… tygodni od dnia zawarcia umowy do dnia
30.12.2021 r.)
W kontekście cytowanych powyżej fragmentów odwołujący wskazał, że udzielając wyjaśnień
w trybie art. 284 Pzp oraz dokonując zmiany SWZ w trybie art. 286 Pzp w tym zakresie
zamawiający doprowadził do zlikwidowania stanu niepewności co do terminu realizacji
zamówienia, jednocześnie ujednolicił i uspójnił dotychczasowe zapisy. Zamawiający bowiem
w ogłoszeniu o zamówieniu z dnia 15 czerwca 2021 r. wskazał, że termin realizacji
zamówienia to maksymalnie dzień 30 grudnia 2021 r. Takie określenie terminu jest jak
najbardziej dopuszczalne w świetle zapisów art. 381 Pzp, które nie precyzują jak ma zostać
określony termin realizacji zamówienia. Biorąc zatem pod uwagę, że termin dostawy sprzętu
w tym konkretnym zamówieniu z uwagi na specyfikę przedmiotu zamówienia może być różny
i najczęściej obliczany jest w tygodniach, nowy zapis SWZ zadośćuczynił potrzebie
określenia terminu konkretną datą oraz wskazania ilości tygodni potrzebnych do dostawy, ale
nieprzekraczających terminu 30 grudnia 2021 r. Natomiast określenie planowanego terminu
zakończenia usługi/dostawy w umowie zgodnie z art. 436 Pzp również jest możliwe poprzez
wskazanie daty, jeśli zachodzi obiektywna przyczyna – czyli przykładowo finansowanie jest
zabezpieczone do końca roku budżetowego. Dodatkowo można wskazać planowany termin
zakończenia usługi/dostawy określając ilość dni, tygodni czy miesięcy. Zamawiający w
Formularzu Oferty stanowiącym załącznik nr 1 do SWZ pozostawił wykonawcom możliwość
wskazania w jakim przedziale czasowym wykonawca
zamierza dostarczyć przedmiot
zamówienia, jednocześnie zastrzegając, że ostateczny termin realizacji to 30 grudnia 2021 r.
W momencie zatem podpisania umowy będzie możliwe wpisanie maksymalnego terminu
realizacji przedmiotu umowy, który pozostanie pomiędzy dniem zawarcia umowy na
realizację zamówienia a datą 30 grudnia 2021 r. – podpisując umowę strony obliczą, zgodnie
z wymaganiami SWZ ile pozostało tygodni od dnia zawarcia umowy do dnia 30 grudnia 2021
r. Należy wskazać przy tym, że termin wykonania dostawy i montażu nie był kryterium oceny
ofert, a zatem określenie terminu granicznego 30 grudnia 2021 r. – jednakowego dla
wszystkich oferentów, nie powodowało jakiegokolwiek naruszenia zasad równej konkurencji.
Po pierwsze zatem, w ocenie odwołującego, nawet jeśli przyjąć, że pierwotnie miałaby
występować jakaś wada postępowania (brak wskazania konkretnej liczby tygodni, dni lub
miesięcy lub też brak określenia konkretnej daty) to zostało to skorygowane poprzez
wyjaśnienia z dnia 18 czerwca 2021 r. oraz dokonaną wtedy również zmianę SWZ. Zdaniem
odwołującego w postępowaniu zamawiający doprecyzował zapisy znajdujące się w różnych
częściach SWZ i uspójnił je. W tym przypadku nie tylko wyjaśnił wątpliwości wykonawców,
ale także dla jasności dokonał zmiany zapisu SWZ. Nie było przy tym wymagane
dokonywanie zmiany za pomocą osobnego dokumentu czy zmiana ogłoszenia, gdyż zmiana
ta nie była istotna. Nie wpływała na wynik postępowania, nie wpływała na ważność umowy,
która miała zakończyć to postępowanie.
Co więcej warto mieć na względzie, jak podchodzi się do samego terminu wykonania
zamówienia i ewentualnych problemów z nim związanych. O ile termin wykonania nie
stanowi kryterium oceny ofert
– a w tym wypadku nie stanowi żadnego kryterium –
występujące wady z nim związane są traktowane jako nieistotne.
Według odwołującego żadne przesłanki usprawiedliwiające unieważnienie postępowania nie
zostały wykazane i spełnione, stąd odwołanie stało się koniecznością i zasługuje na
uwzględnienie.
W odniesieniu do zarzutu złamania zasady zachowania uczciwej konkurencji oraz
równego traktowania wykonawców odwołujący stwierdził, że paradoksalnie w postępowaniu
złamania zasady zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców
dokonał sam zamawiający dopiero w momencie unieważnienia postępowania. Wcześniej, jak
wskazano powyżej, wszyscy potencjalni wykonawcy byli traktowani na równi, wszyscy mieli
tak
ą samą możliwość zapoznać się z dokumentacją, zadać pytania, wyjaśnić wątpliwości,
nawet złożyć odwołania w sytuacji gdyby przedstawione przez zamawiającego wyjaśnienia i
zmiany SWZ byłyby uznane za niezgodne z przepisami Pzp lub naruszały interesy
wykonawców. Nic takiego jednak nie miało miejsca w postępowaniu, wykonawcy przyjęli
wyjaśnienia i doprecyzowania SWZ w zakresie terminu realizacji, wypełnili stosownie do nich
oświadczenia w ofertach i złożyli oferty, licząc na jak najlepszą ocenę swoich ofert i wybór
ich oferty jako najkorzystniejszej, zawarcie umowy i realizację kontraktu. Nie może być mowy
zatem o naruszeniu za
sad konkurencyjności i równego traktowania, na co powołał się
zamawiający uzasadniając lakonicznie decyzję o unieważnieniu postępowania. Inaczej ma
się rzecz z sytuacją wykonawców po decyzji zamawiającego. Wykonawcy złożyli bowiem
oferty, ujawnili ceny ora
z potencjał do realizacji ww. zamówienia na rzecz zamawiającego po
czym z przyczyn całkowicie niezgodnych z Pzp zostali postawieni w sytuacji zakończenia
postępowania bez rozstrzygnięcia, za to z ujawnionymi cenami oraz pozycjami rynkowymi,
co w przypadku
nowego przetargu będzie miało negatywny wpływ na ich pozycję startową.
Tylko unieważnienie decyzji o unieważnieniu postępowania jest w stanie przywrócić uczciwą
konkurencję i równe traktowanie wykonawców.
Jeśli chodzi o zarzut braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego unieważnienia
postępowania odwołujący wskazał, że obowiązkiem zamawiającego jest podanie
prawidłowego uzasadnienia faktycznego decyzji o unieważnieniu postępowania tak, aby
umożliwić wykonawcom ubiegającym się o udzielenie zamówienia szczegółowe zapoznanie
się ze stanowiskiem zamawiającego i dokonanie jego analizy i oceny. Takiej możliwości
trudno jest dopatrzeć się w niniejszym postepowaniu. Z treści uzasadnienia nie sposób
wywnioskować powodów takiej decyzji zamawiającego, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że
zamawiający zarówno w ogłoszeniu jak i w SWZ zawarł prawidłowy zgodny z Pzp okres
realizacji zamówienia wskazując zarówno datę wykonania, do której ma zostać zrealizowane
zamówienie w związku z koniecznością wydatkowania funduszy, jak i określając w umowie
planowaną ilość tygodni niezbędną wykonawcom na realizację zamówienia liczoną od
momentu zawarcia umowy do terminu końcowego jakim jest data 30 grudnia 2021 r., którą to
ilość tygodni wykonawcy wskazywali w swoich ofertach. Biorąc pod uwagę wyżej wskazane
argumenty dotyczące samej kwestii terminu realizacji zamówienia czyli w sytuacji, kiedy
kwestia określenia terminu realizacji zamówienia była przedmiotem pytań wykonawców i
została przez zamawiającego wyjaśniona w trybie art. 284 Pzp oraz dokonano zmiany SWZ
w trybie art. 286 Pzp w tym zakresie, przekazane przez zamawiającego lakonicznie
stwierdzenie, że „przedmiotowe postępowanie zostało unieważnione ze względu na
zastosowanie nieprawidłowego opisu terminu wykonania przedmiotu zamówienia” nie
wskazujące, do której z części SWZ i dokumentacji przetargowej się odnosi i jaką
nieprawidłowość ma na względzie, należy ocenić jako niewypełnienie obowiązku
informacyjnego z art. 260 Pzp.
Wobec powyższego odwołujący stoi na stanowisku, że decyzja o unieważnieniu
postępowania powinna zostać unieważniona, a postępowanie powinno być przeprowadzone
zgodnie z zapisami SWZ
Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił
wykonawca
P.I.W. CAMCO Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.
Zama
wiający w dniu 5 sierpnia 2021 r. złożył do akt sprawy odpowiedź na odwołanie,
w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w pkt 1 i 2 odwołania zamawiający przedstawia
swoje stanowisko łącznie z uwagi na ich charakter (zamawiający uznał, że oba zarzuty w
istocie sprowadzają się do tej samej kwestii).
W związku z tym wyjaśnił, że w art. 254 Pzp przyjęto zasadę, że postępowanie kończy się
zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego albo unieważnieniem postępowania.
Uregulowanie to nakazuje uznać za równorzędne dwa sposoby zakończenia postępowania.
Natomiast art. 255 Pzp wprowadza obowiązek unieważnienia postępowania o udzielenie
zamówienia w razie zaistnienia jednej z określonych w nim przesłanek m.in. w przypadku,
gdy postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie
niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego (pkt 6).
Zamawiający wskazał, że czynność unieważnienia postępowania została poprzedzona
analizą stanu faktycznego i prawnego postępowania. W oparciu o tak przeprowadzoną
analizę zamawiający doszedł do przekonania, że ziściła się przesłanka, o której mowa w art.
255 pkt 6 Pzp.
Zamawiający wyjaśnił, że jest mu znane orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej cytowane
w odwołaniu ugruntowane na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy. Jego
daniem zaprezentowana linia orzecznicza w żaden sposób nie kłóci się ze stanowiskiem
zamawiającego, albowiem nie budzi wątpliwości, że wada postępowania istniała przed
otwarciem ofert (rzeczywiście wystąpiła) i nie została usunięta przez zamawiającego w toku
wyjaśnień do treści SWZ (ma charakter trwały), a wręcz przeciwnie wyjaśnienia
zamawiającego (zmiany dokonane w SWZ) wprowadziły w błąd wszystkich wykonawców
b
iorących udział w postępowaniu, którzy w złożonych ofertach dowolnie określili terminy
wykonania przedmiotu umowy (powoduje niemożliwość zawarcia ważnej umowy
niepodlegającej unieważnieniu). Takie działanie po pierwsze, uniemożliwia porównanie
złożonych ofert, a po wtóre rodzi poważne wątpliwości co do tego czy złożone oferty nie
powinny podlegać odrzuceniu, a końcowo – w przypadku wyboru oferty jaki termin miałby
zostać ostatecznie wpisany do umowy o zamówienie publiczne (najkrótszy 6 tygodniowy,
najdłuższy – 26 tygodniowy czy być może jakiś pośredni).
Zamawiający podniósł, że zgodnie z treścią art. 436 pkt 1 Pzp, planowany termin
zakończenia usługi, dostawy lub robót budowlanych, oraz, w razie potrzeby, planowane
terminy wykonania poszczególnych części usługi, dostawy lub roboty budowlanej, określone
w dniach, tygodniach, miesiącach lub latach, chyba że wskazanie daty wykonania umowy
jest uzasadnione obiektywną przyczyną. Charakter przedmiotu zamówienia obliguje
zamawiającego do określenia terminu wykonania poszczególnych części w tygodniach lub
miesiącach zgodnie z reżimem określonym w powołanym przepisie albowiem nie występują
żadne obiektywne przyczyny do wskazania daty dziennej planowanego terminu wykonania.
Zamawiający zwrócił uwagę, że w SWZ w pkt 2.2 (str. 9) TERMIN WYKONANIA
ZAMÓWIENIA określono, że „Wykonawca zobowiązany jest do wykonania przedmiotu
umowy w terminie ..… tygodni od dnia zawarcia umowy. Zgodnie z terminem realizacji
wskazanym w Projektowanych
postanowieniach umowy stanowiącej Załącznik nr 2 do
SWZ
”. W projektowanych postanowieniach umowy w § 2 TERMIN WYKONANIA
PRZEDMIOTU UMOWY natomiast z
amawiający zapisał, że „Wykonawca zobowiązany jest
do wykonania przedmiotu umowy
w terminie …… tygodni od dnia zawarcia umowy”. Co
więcej termin wykonania zamówienia nie został również określony w Formularzu Oferty,
gdzie w pkt 2 DEKLAROWANE WARUNKI
REALIZACJI ZAMÓWIENIA (str. 34 SWZ)
z
amawiający pozostawił wykonawcom dowolność w jego określeniu poprzez pozostawienie
miejsca na wpisanie deklarowanego terminu
wykonania przedmiotu zamówienia (cyt. „….
tygodni od dnia zawarcia umowy”).
Powyższe zdaniem zamawiającego świadczyło bezspornie, że zamawiający nie wywiązał się
obowiązku nałożonego na niego przepisem art. 134 ust. 1 pkt 6 Pzp i art. 436 pkt 1 Pzp.
Zamawiający stwierdził, że powyższe działanie budziło wątpliwości wykonawców
bezpośrednio po ogłoszeniu postępowania o udzielenie zamówienia. W wyniku wyjaśnień
treści SWZ, zamawiający dokonał zmiany wyłącznie postanowień SWZ poprzez podanie w
piśmie datowanym na 17 czerwca 2021 r., że „zamówienie należy wykonać do 30.12.2021 r.
(w celu
ułatwienia wyliczenia tygodni pozostałych do dnia 30.12.2021 r. zapis SWZ ustala się
na:
„termin wykonania zamówienia: od … do … tygodni od dnia zawarcia umowy do dnia
30.12.2021 r.)
”. W ocenie zamawiającego taka konstrukcja nie jest znana ustawodawcy i
pozostała niezrozumiała również dla wykonawców, którzy zadeklarowali w złożonych
ofertach różne terminy wykonania zamówienia.
W opinii zamawiającego zaistniałej wady zamawiający nie mógł usunąć na etapie badania i
oceny ofert z własnej inicjatywy przez dokonanie czynności określonych Pzp. Była to zatem
wada powodująca zdarzenie nieodwracalne. Błędna treść postanowień SWZ uniemożliwiła
złożenie poprawnych i porównywalnych ofert co obligowało zamawiającego do
unieważnienia postępowania. Co więcej wadliwy opis terminu wykonania zamówienia
przyczynił się do wyeliminowania z postępowania innych wykonawców mogących się
ubiegać o udzielenie zamówienia, o czym świadczy liczba złożonych ofert (3). Zdaniem
zamawiającego decyzja o unieważnieniu postępowania była prawidłowa.
W zakresie zarzutu zawartego w pkt 3 odwołania, zamawiający podniósł, że w
przypadku nieuwzględnienia zarzutu zawartego w pkt 1 i 2 odpada przesłanka do badania
zasadn
ości zarzutu sformułowanego w pkt 3. Odnosząc się jednak krótko do tak
przedstawionego zarzutu zamawiający podniósł, że nie budzi wątpliwości zasada, iż
postępowanie powinno być przygotowane i przeprowadzone w sposób zapewniający
zachowanie uczciwej konkur
encji oraz równe traktowanie wykonawców oraz proporcjonalnie
(art. 16 Pzp), a wszystkie czynności zamawiającego winny być dokonywane w postępowaniu
o zamówienie publiczne z jej poszanowaniem. Wspomniana zasada zachowania uczciwej
konkurencji
przejawia się w jednakowej ocenie i jednakowym traktowaniu wykonawców na
każdym etapie postępowania, a więc według jednakowych, takich samych warunków. W
ocenie odwołującego z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu.
Zamawiający wyjaśnił, że nie zastosował środków dyskryminujących czy faworyzujących
któregokolwiek z wykonawców, którzy złożyli oferty w postępowaniu albowiem zastosował
jedną miarę do wszystkich wykonawców znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej. Nie
może umknąć uwadze, że zachowanie uczciwej konkurencji związane jest z obowiązkami
jakie nakłada ustawodawca na zamawiającego w czasie przeprowadzenia postępowania, w
tym dokonania rzetelnej oceny ofert, co było niemożliwie do zachowania w niniejszym
postępowaniu, o czym była mowa powyżej. Końcowo zamawiający wskazał, że odwołujący
był zobligowany do uściślenia naruszenia zasady uczciwej konkurencji w postępowaniu o
udzielenie zamówienia publicznego poprzez
powiązanie jej z konkretnym przepisem ustawy, czego nie uczynił.
Jeśli chodzi o zarzut braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego unieważnienia
postępowania zamawiający podniósł, że mając na uwadze stanowisko wyrażone w
odpowiedzi na zarzuty zawarte w pkt 1 i 2 odwołania, nie było podstaw do szczegółowego
uzasadnienia faktycznego cz
ynności unieważnienia postępowania. Zamawiający wskazał, że
nawet tak syntetyczne uzasadnienie motywów rozstrzygnięcia nie pozwala na wywiedzenie
twierdzenia o zupełnym braku prawidłowego uzasadnienia, ponieważ jak wynika wprost z
treści złożonego odwołania, odwołujący znał w całości motywy jakimi kierował się
zamawiający dokonując czynności unieważnienia. Powyższe zdaniem zamawiającego
oznaczało, że uzasadnienie było prawidłowe.
Na podstawie dokument
acji przedmiotowego postępowania, złożonych dowodów oraz
bi
orąc pod uwagę stanowiska stron i uczestnika postępowania odwoławczego, Izba
ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba uznała, że odwołujący, którego oferta mogłaby zostać wybrana jako
najkorzystniejsza w przypadku potwierdzenia się zarzutów odwołania wykazał, że posiada
interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez
zamawiającego przepisów ustawy, czym wypełnił materialnoprawne przesłanki
dopuszczalności odwołania, o których mowa w art. 505 ust. 1 Pzp. Ponadto Izba stwierdziła,
że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na
podstawie art. 528
Pzp i skierowała odwołanie na rozprawę w zakresie wszystkich
podniesionych
zarzutów.
Wobec spełnienia przesłanek określonych w art. 525 ust. 1-3 Pzp, Izba stwierdziła
skuteczność zgłoszonego przystąpienia przez wykonawcę P.I.W. CAMCO Sp. z o.o. z
siedzibą w Warszawie (zwanego dalej: „przystępującym”), do udziału w postępowaniu
odwoławczym po stronie zamawiającego. W związku z tym ww. wykonawca stał się
uczestnikiem
postępowania odwoławczego
Izba
zaliczyła na poczet materiału dowodowego:
1) dokumentacj
ę przekazaną w postaci elektronicznej, zapisaną na płycie DVD, przesłaną
do akt sprawy
przez zamawiającego w dniu 27 lipca 2021 r., w tym w szczególności:
specyfikację warunków zamówienia (zwaną dalej nadal: „SWZ”) wraz z załącznikami;
wyjaśnienia do treści SWZ z dnia 18 czerwca 2021 r.;
formularze ofertowe wykonawców, którzy złożyli oferty w postępowaniu;
zawiadomienie o unieważnieniu postępowania z dnia 14 lipca 2021 r. wysłane do
wykonawców;
ogłoszenie o wyniku postępowania z dnia 16 lipca 2021 r. o numerze 2021/BZP
złożone przez odwołującego na rozprawie:
informację z otwarcia ofert z dnia 14 października 2020 r. w postępowaniu prowadzonym
przez dyrektora Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, ogłoszenie o unieważnieniu
postępowania z 15 października 2020 r. oraz informację z otwarcia ofert z dnia 4 listopada
2020 r. z postępowania będącego kontynuacją unieważnionego postępowania;
- informacj
ę z otwarcia ofert z dnia 26 kwietnia 2019 r. w postępowaniu prowadzonym przez
Szpital Wojewódzki w Suwałkach, ogłoszenie o unieważnieniu postępowania z dnia 3 lipca
2019 r. oraz informację z otwarcia ofert z dnia 16 września 2019 r. z postępowania będącego
kontynuacją unieważnionego postępowania;
- informacj
ę z otwarcia ofert z dnia 17 września 2018 r. w postępowaniu prowadzonym przez
Państwowy Instytut Geologiczny, ogłoszenie o unieważnieniu postępowania z dnia 3
października 2018 r. oraz informację z otwarcia ofert z dnia 13 grudnia 2018 r. z
p
ostępowania będącego kontynuacją unieważnionego postępowania;
informację z otwarcia ofert z dnia 22 maja 2019 r. w postępowaniu zamawiającego
obejmującym tożsamy przedmiot zamówienia;
informację z otwarcia ofert z dnia 3 lipca 2020 r. w postępowaniu zamawiającego
obejmującym tożsamy przedmiot zamówienia;
odwołanie wniesione przez odwołującego w dniu 17 sierpnia 2020 r. w ramach
ubiegłorocznego postępowania prowadzonego przez zamawiającego;
- pismo z dnia 26 s
ierpnia 2020 r. o uwzględnieniu zarzutów odwołania przez
zamawiającego.
Izba ustaliła co następuje
W
pkt 2.2 SWZ dotyczącym terminu wykonania zamówienia zamawiający wskazał:
Termin wykonania zamówienia:
Wykonawca zobowiązany jest do wykonania przedmiotu umowy w terminie ……tygodni od
dnia zawarcia umowy.
Zgodnie z terminem realizacji wskazanym w Projektowanych postanowieniach umowy
stanowiącej Załącznik nr 2 do SWZ. Podobnie kwestia terminu została wskazana w § 2
wzorów umów.
W pkt 7.2 SWZ zamawiający określił kryteria wyboru najkorzystniejszej oferty. Zamawiający
ustalił trzy kryteria:
- cena oferty brutto 60%;
- okres gwarancji 20%;
- czas podtrzymania 20%.
Wzór formularza ofertowego stanowił załącznik nr 1 do SWZ. W pkt 2 formularza
zamawiający określił deklarowane warunki zamówienia. W przedmiotowym punkcie odnośnie
terminu wykonania zamówienia został podany następujący fragment:
Deklarujemy następujące warunki realizacji zamówienia:
termin wykonania zamówienia: ………… tygodni od dnia zawarcia umowy.
W dni
u 18 czerwca 2021 r. zamawiający udzielił następującej odpowiedzi na pytania
nr 1 i 3:
Pytanie nr 1:
Proszę o wyjaśnienie jaki jest oczekiwany termin realizacji? Gdyż w SWZ w pkt. 2.2 jest
Zgodnie z terminem realizacji wskazanym w Projektowanych postanowieniach umowy
stanowiącej Załącznik nr 2 do SWZ, natomiast w załączniku tym jest puste pole tj.
Wykonawca zobowiązany jest do wykonania przedmiotu umowy w terminie ……tygodni od
dnia zawarcia umowy.
Pytanie nr 3:
Zgodnie z zapisami ustawy Prawo zamówień publicznych"
"Art. 134. 1. SWZ zawiera co najmniej:
6) termin wykonania zamówienia; "
Zamawiający w Specyfikacji Warunków Zamówienia nie określił wymaganego terminu
wykonania
zamówienia, zostawiając wolne miejsce:
"Wykonawca zobowiązany jest do wykonania przedmiotu umowy w terminie ……tygodni od
dnia zawarcia umowy."
Prosimy o określenie wymaganego terminu zamówienia. Brak tego zapisu może
doprowadzić do unieważnienia całego postępowania.
Odpowiedź na pytanie nr 1 i 3:
Zamawiający podaje, że zamówienie należy wykonać do dnia 30.12.2021 r. (w celu
ułatwienia wyliczenia tygodni pozostałych do dnia 30.12.2021 r. zapis w SWZ ustala się na:
termin wykonania
zamówienia: od…..do… tygodni od dnia zawarcia umowy do dnia
30.12.2021 r.).
W postępowaniu oferty złożyło trzech wykonawców: odwołujący, przystępujący i
wykonawca Riello Delta Power Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.
Odwołujący w pkt 2 formularza ofertowego w zakresie terminu wykonania zamówienia
wskazał: 6 do 26 tygodni od dnia zawarcia umowy.
Przystępujący w pkt 2 formularza ofertowego w zakresie terminu wykonania zamówienia
wskazał: od 6 do 24 tygodni od dnia zawarcia umowy do dnia 30.12.2021 r.
Wykonawca Riello Delta Power Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w pkt 2 formularza
ofertowego w zakresie terminu wyko
nania zamówienia wskazał: od dnia zawarcia umowy do
30.12.2021r.
W
dniu 16 lipca 2021 r. zamawiający unieważnił postępowanie. W informacji o
unieważnieniu postępowania przekazanej wykonawcom zamawiający podał następujące
uzasadnienie prawne i faktyczne:
I
. UZASADNIENIE PRAWNE UNIEWAŻNIENIA:
Postępowanie prowadzone w trybie podstawowym zostało unieważnione na podstawie art.
255 pkt 6) ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity
Dz. U. z 2019 r., poz. 2019 ze zm.).
II. UZASA
DNIENIE FAKTYCZNE UNIEWAŻNIENIA:
Przedmiotowe postępowanie zostało unieważnione ze względu na zastosowanie
nieprawidłowego opisu terminu wykonania przedmiotu zamówienia.
Powyższe mogło prowadzić do zachwiania zasad uczciwej konkurencji i równego
traktowania
Wykonawców zgodnie z art. 16 pkt 1) ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo
zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2019 ze zm.).
W
ogłoszeniu o wyniku postępowania z dnia 16 lipca 2021 r. w pkt 5.2 zamawiający wskazał
jako podstawę unieważnienia postępowania art. 255 pkt 6 Pzp. Ponadto w pkt 5.2.1 ww.
ogłoszenia jako przyczynę unieważnienia postępowania zamawiający podał zastosowanie
nieprawidłowego opisu terminu wykonania przedmiotu zamówienia.
Treść przepisów dotyczących zarzutów:
- art. 254 pkt 1 i 2 Pzp
– Postępowanie o udzielenie zamówienia kończy się:
1) zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego albo
2) unieważnieniem postępowania;
- art. 255 pkt 6 Pzp
– Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli
postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie
niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego;
- art. 260 ust. 1 i 2 Pzp
– 1. O unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia
zamawiający zawiadamia równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty lub wnioski o
dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub zostali zaproszeni do negocjacji – podając
uzasadnienie faktyczne i prawne. 2. Zamawiający udostępnia niezwłocznie informacje, o
których mowa w ust. 1, na stronie internetowej prowadzonego postępowania;
- art. 16 pkt 1 Pzp
– Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie
zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe
traktowanie wykonawców.
Izba zważyła co następuje.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz stanowiska stron
i uczestnika postępowania odwoławczego Izba uznała, że odwołanie zasługiwało na
uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Izba odniosła się dwóch pierwszych zarzutów
przedstawionych w petitum
odwołania.
W ramach uwag ogólnych skład orzekający przyjął, że treść art. 254 Pzp określa dwie
możliwości zakończenia postępowania o udzielenie zamówienia: zawarcie umowy w sprawie
zamówienia publicznego albo unieważnienie postępowania. Jakkolwiek obie powyżej
określone możliwości należy uznać za wywołujące ten sam skutek tj. zakończenie
postępowania, to zamawiający jako gospodarz postępowania nie może dowolnie wybierać
sposobu jego zakończenia. Wprowadzając art. 254 Pzp, ustawodawca potwierdził
cywilnoprawny obowiązek zamawiającego doprowadzenia postępowania do końca w drodze
zawarcia ważnej umowy w sprawie zamówienia publicznego. Unieważnienie postępowania
natomiast, dopuszczalne jest wyłącznie wtedy, gdy zawarcie ważnej umowy jest niemożliwe
lub niecelowe z powodu okoliczności wyraźnie wskazanych w ustawie (art. 255–258 Pzp). W
związku z tym przepisy dotyczące unieważnienia postępowania powinny być interpretowane
z zastosowaniem wykładni zawężającej.
Przechodząc do drugiego zarzutu należało wskazać, że w art. 255 pkt 6 Pzp została
określona przesłanka unieważnienia postępowania z powodu obarczenia go niemożliwą do
usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie
zamówienia publicznego. Tym samym wada, o której mowa w powyżej wskazanym przepisie
musi mieć nieusuwalny charakter. Chodzi więc o takie uchybienia proceduralne, które nie
mogą być skorygowane przez zamawiającego w toku postępowania. Dopuszczalność
usunięcia wady postępowania powoduje wyłączenie możliwości unieważnienia
postępowania.
Przekładając powyższe rozważania na stan przedmiotowej sprawy skład orzekający doszedł
do przekonania, że zamawiający niesłusznie unieważnił postępowanie na podstawie art. 255
pkt 6 Pzp.
Na wstępie Izba przyznała, że zamawiający w sposób mało przejrzysty opisał w SWZ termin
wykonania przedmiotu zamówienia. Efektem tego było wskazanie przedmiotowego terminu
przez wykonawców składających oferty w postępowaniu w różny sposób (tj. odwołujący
wskazał go przez podanie przedziału czasowego oznaczonego w tygodniach, przystępujący
podał przedział czasowy oznaczony w tygodniach przy czym zaznaczył jako maksymalny
termin
30 grudnia 2021 r, a trzeci wykonawca zadeklarował wyraźnie wykonanie zamówienia
do 30 grudnia 2021 r.).
W dalszej kolejności skład orzekający stwierdził, że nie każde uchybienie zamawiającego
dotyczące postanowień SWZ może być powodem unieważnienia postępowania na
podstawie
ww.
przepisu.
Tylko
nieusuwalna
wada
uniemożliwiająca zawarcie
niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego jest podstawą
unieważnienia postępowania, a co za tym idzie powinna to być wada istotna. W ocenie Izby
uchybienie popełnione przez zamawiającego nie miało charakteru nieusuwalnego oraz
istotnego przez co
nie można je było uznać za wadę uniemożliwiającą zawarcie
niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Decydujące
znaczenie dla powyższego stanowiska miała modyfikacja SWZ dokonana przez
zamawiającego w dniu 18 czerwca 2021 r. W wyniku tej modyfikacji (przede wszystkim
odpowiedzi na pytania nr 1 i 3) zamawiający wyraźnie ustalił, że zamówienie należy wykonać
do dnia 30 grudnia 2021 r., czym określił maksymalny termin na wykonanie przedmiotu
zamówienia. Ponadto jak słusznie zauważył odwołujący termin wykonania przedmiotu
zamówienia nie stanowił kryterium oceny ofert w postępowaniu, co tym bardziej przemawiało
za nieistotnością uchybienia dokonanego przez zamawiającego, ponieważ przedmiotowe
uchybienie nie będzie powodowało wątpliwości w procesie oceny ofert.
Izba przy tym nie przyznała racji argumentacji zamawiającego i przystępującego, która
sprowadzała się do gołosłownego stwierdzenia, że nieprecyzyjność w SWZ w zakresie
terminu wykonania przedmiotu zamówienia doprowadziła do nieporównywalności złożonych
ofert. Po pierwsze powyższe stanowisko zamawiającego i przystępującego było niesłuszne
właśnie z powodu niewskazania w SWZ terminu wykonania przedmiotu zamówienia jako
jednego z kryteriów oceny ofert. Po drugie modyfikacje SWZ należy traktować jako
obowiązującą treść SWZ, a jak wskazano powyżej zamawiający w dniu 18 czerwca 2021 r.
przesądził jednoznacznie do kiedy maksymalnie należy wykonać przedmiot zamówienia. Po
trzecie na moment unieważnienia postępowania (tj. 16 lipca 2021 r.) do określonego w
wyniku modyfikacji SWZ z 18 czerwca 2021 r. maksymalnego terminu wykonania przedmiotu
zamówienia pozostawało mniej niż 24 tygodni tj. mniej niż najkrócej określony w tygodniach
maksymalny termin wykonania zamówienia wynikający ze złożonych w postępowaniu ofert
co oznacza
ło, że maksymalne terminy wykonania zamówienia wskazane w ofertach (24
tygodnie i 26 tygodni)
nie miały znaczenia, ponieważ decydująca była data 30 grudnia 2021
r.
Zamawiający i przystępujący odwoływali się w swoich stanowiskach do treści art. 436
pkt 1 Pzp, który nakłada na zamawiającego obowiązek zawarcia w umowie w sprawie
zamówienia publicznego postanowień dotyczących planowanego terminu zakończenia
usługi, dostawy lub robót budowlanych oraz, w razie potrzeby, planowane terminy wykonania
poszczególnych części usługi, dostawy lub roboty budowlanej, określone w dniach,
tygodniach, miesiącach lub latach, chyba że wskazanie daty wykonania umowy jest
uzasadnione obiektywną przyczyną. Jak wynika z powyższego określenie terminu realizacji
zakończenia świadczenia za pomocą konkretnej daty jest możliwe w sytuacji kiedy jest to
uzasadnione obiektywną przyczyną.
Odnosząc się do powyższej argumentacji Izba stwierdziła, że treść przedmiotowego przepisu
nie została wskazana przez zamawiającego w uzasadnieniu unieważnienia postępowania.
Po drugie okoliczności przedmiotowej sprawy tak się ukształtowały, że zamawiający
wprowadził możliwość wskazania wykonania przedmiotu zamówienia przez wykonawców
przy zastosowaniu przedziału czasu oznaczonego w tygodniach, przy czym maksymalny
czas na wykonanie przedmiotu zamówienia został oznaczony konkretną datą tj. 30 grudnia
2021 r. Izba doszła do przekonania, że wykonawcy składający oferty w postępowaniu mieli
świadomość nieprzekraczalnego terminu realizacji zamówienia oznaczonego konkretną datą,
jednakże żaden z nich, ani też żaden z potencjalnych wykonawców na etapie przez upływam
terminu na składanie ofert, nie kwestionował ustalonego przez zamawiającego terminu.
Przedmiotowe stwierdzenie potwierdz
a brak wniesienia odwołania odnośnie ostatecznego
terminu wykonania przedmiotu zamówienia lub chociażby zadania kolejnych pytań do treści
SWZ dotyczących tego terminu. Na tym etapie postepowania tj. po upływie terminu składania
ofert, Izba nie znalazła powodów do uznania, że treść art. 436 pkt 1 Pzp mogła stanowić
podstawę unieważnienia postępowania na postawie art. 255 pkt 6 Pzp.
Tym
samym Izba uwzględniła zarzuty dotyczące naruszenia art. 254 i 255 pkt 6 Pzp.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 260 Pzp skład orzekający wyszedł z założenia,
że do podstawowych obowiązków zamawiającego należy zawiadomienie o decyzji o
unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia, w tym także o powodach podjęcia
takiej decyzji. Samo natomiast zawiadomienie o unieważnieniu postępowania powinno
zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne tej czynności zawierające co najmniej
ustalenie faktów i wskazanie dowodów, na których zamawiający się oparł, oraz wyjaśnienie
podstawy prawnej unieważnienia.
Zamawiający w uzasadnieniu prawnym unieważnienia postępowania podał jako podstawę tej
czynności art. 255 pkt 6 Pzp, natomiast w uzasadnieniu faktycznym wskazał jedynie, że
przedmiotowe postępowanie zostało unieważnione ze względu na zastosowanie
nieprawidłowego opisu terminu wykonania przedmiotu zamówienia co mogło prowadzić do
zachwiania zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców zgodnie z art.
16 pkt 1 Pzp.
Izba stwierdziła, że uzasadnienie unieważnienia postępowania zostało sporządzone przez
zamawiającego z naruszeniem art. 260 Pzp, a szczególnie uzasadnienie faktyczne tej
czynności było lakoniczne przez co uniemożliwiało wykonawcom ustalenie powodów jej
podjęcia. Zamawiający dopiero na etapie postępowania odwoławczego, a dokładniej w
złożonej odpowiedzi na odwołanie starał się uszczegółowić i wyjaśnić swoje stanowisko w
zakresie unieważnienia postępowania, co należało uznać za niedopuszczalne, ponieważ
istotne fakty i dowody na ich potwierdzenie powinny zostać wskazane w uzasadnieniu
unieważnienia postępowania. Ponadto zamawiający w uzasadnieniu faktycznym
enigmatycznie i gołosłownie wskazał, że nieprawidłowy opis terminu wykonania przedmiotu
zamówienia mógł prowadzić do naruszenia zasad wskazanych w art. 16 pkt 1 Pzp.
Tymczasem nie przedstawił na tę okoliczność żadnego wyjaśnienia ani dowodu, natomiast
odwołujący złożył na rozprawie dowody, które uprawdopodobniły, że z jednej strony
uchybienie w zakresie terminu wykonania zamówienia nie wpływało na naruszenie tych
zasad, a z drugiej strony do ich naruszenia do
prowadził zamawiający przez unieważnienie
postępowania z zastosowaniem uzasadnienia podanego w zawiadomieniu w dniu 16 lipca
2021 r.
Mając powyższe na uwadze Izba uwzględniła także zarzut naruszenia art. 260 Pzp.
W konsekwencji potwierdzenia naruszenia ws
zystkich powyżej wskazanych zarzutów
Izba stwierdziła, że zamawiający doprowadził do naruszenia art. 16 pkt 1 Pzp, ponieważ
wykonawcy złożyli porównywalne oferty w postępowaniu, a przez to zamawiający mógł
dokonać ich badania i oceny czego niesłusznie zaniechał.
W związku z powyższym Izba uznała, że odwołanie podlegało uwzględnieniu i na
podstawie art. 553 zdanie pierwsze
Pzp orzekła jak w sentencji. Zgodnie bowiem z treścią
art. 554 ust. 1
pkt 1 Pzp, Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów
ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie
zamówienia. Potwierdzenie zarzutów wskazanych w odwołaniu spowodowało, iż w
przedmiotowym stanie faktycznym została wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej w
ww. przepisie, ponieważ zamawiający w sposób nieprawidłowy dokonał unieważnienia
postępowania.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku, na
podstawie art. 557 i 575 Pzp oraz
§ 5 pkt 1 i 2 lit. a), b) i d) w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych
rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437),
zaliczając na poczet niniejszego postępowania odwoławczego koszt wpisu od odwołania
uiszczony przez odwołującego oraz zasądzając od zamawiającego na rzecz odwołującego
koszty poniesione z tytułu wpisu od odwołania (7 500 zł), wynagrodzenia pełnomocnika
600 zł), dojazdu pełnomocników na posiedzenie i rozprawę (239 zł) oraz kosztów
związanych z uiszczeniem opłat skarbowych od pełnomocnictw (34 zł), na podstawie
złożonego na rozprawie spisu kosztów oraz rachunków.
Przewodniczący:
…………………………