KIO 1477/20 WYROK dnia 5 sierpnia 2020 r.

Sygn. akt KIO 1477/20 

WYROK 

 z dnia  5 sierpnia  2020 r.  

Krajowa Izba Odwoławcza  -   w składzie:  

Przewodniczący: 

Agata Mikołajczyk 

Protokolant:    

Konrad Wyrzykowski 

po rozpoznaniu w  Warszawie na rozprawie w dniu 3 sierpnia  2020 r. 

odwołania  wniesionego 

do  Prezesa  Krajowej  Izby  Odwoławczej  w  dniu  1  lipca  2020  r.  przez  odwołującego: 

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: "WOD-GAZ” 

Zakład Robót Inżynieryjno-Transportowych C. S. z Solca Zdroju oraz Uzdrowisko Solec 

Zdrój M. C. S. Sp. Jawna z Solca Zdroju  (ul. 1 Maja 1G, 28-131 Solec-Zdrój) w postępowaniu 

prowadzonym przez zamawiającego: Gmina Pawłów (ul. Pawłów 56a, 27-225 Pawłów),  

przy  udziale  wykonawcy:  Sanitex  Sp.  z  o.  o. 

z  Tryńczy  (Tryńcza  120,  37-204  Tryńcza)  - 

zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego, 

orzeka: 

Oddala odwołanie;  

Kosztami postępowania obciąża odwołującego: wykonawców wspólnie ubiegających się o 

udzielenie  zamówienia  -  Konsorcjum:  "WOD-GAZ”  Zakład  Robót  Inżynieryjno-

Transportowych C. S. z Solca Zdroju oraz 

Uzdrowisko Solec Zdrój M. C. S. Sp. Jawna 

z Solca Zdroju  (ul. 1 Maja 1G, 28-131 Solec-

Zdrój) i: 

zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10.000 zł 00 gr (słownie: 

dziesięć tysięcy złotych, zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od 

odwołania;  

2.2.  z

asądza od odwołującego na rzecz zamawiającego: Gmina Pawłów (ul. Pawłów 56a, 

225 Pawłów) kwotę 3.600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) 

tytułem  wynagrodzenia pełnomocnika. 

Stosownie  do  art.  198a  ust.  1  i  2  ustawy  z  dnia  29  stycznia  2004  r.  - 

Prawo  zamówień 

publicznych (Dz. U. z 2019  r., poz. 1843 ze zm.) na niniejszy wyrok 

– w terminie 7 dni od 

dnia  jego  doręczenia  -  przysługuje  skarga  za  pośrednictwem  Prezesa  Krajowej  Izby 

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Kielcach. 

………………………………   

Sygn. akt KIO 1477/20 

Uzasadnienie 

Odwołanie  zostało  wniesione  w  postępowaniu  o  udzielenie  zamówienia  publicznego 

prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 

2004r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 ze zm.), [ustawa Pzp lub Pzp] 

przez zamawiającego: Gmina Pawłów w przedmiocie zamówienia publicznego na: „Budowę 

sieci  kanalizacji  sanitarnej  w  miejscowościach  Krajków  i  Grabków,  Gm.  Pawłów”.  Numer 

referencyjny: IGKiP.271.4.2020. 

Ogłoszenie o zamówieniu opublikowano w dniu 29 kwietnia  

2020 r. w BZP pod nr 535766-N-

2020. Wartość zamówienia jest niższa niż dotycząca robót 

budowlanych kwota określona w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp. 

Odwołujący  -  wykonawcy  wspólnie  ubiegający  się  o  udzielenie  zamówienia  -  Konsorcjum: 

"WOD-

GAZ” Zakład Robót Inżynieryjno-Transportowych C. S. oraz Uzdrowisko Solec Zdrój M. 

C. S. Sp. Jawna z Solca Zdroju  (wykonawca Wod-Gaz) 

wskazał na naruszenie - w związku z 

odrzuceniem jego oferty - 

przepisów ustawy Pzp: 

1)  art.  89  ust.  1  pkt  4  w  zw.  z  art.  90  ust.  2  i  3  ustawy  Pzp 

–  bezzasadne  uznanie,  że 

wykonawca 

nie  wyjaśnił  wątpliwości  w  zakresie  „rażąco  niskiej  ceny",  tj.  nie  sprostał 

ciężarowi  dowodowemu  wykazania,  że  cena  nie  jest  rażąco  niska,  w  sytuacji  kiedy 

wezwanie n

ie zawierało jakichkolwiek precyzyjnych żądań w swej treści, a pomimo tego 

Wykonawca w sposób szeroki i kompletny wyjaśnił, że oferowana przez niego cena nie 

jest rażąco niska, 

2)  art. 7 ust.1 i 3 ustawy Pzp - 

przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę 

zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co przejawia się w 

szczególności odrzuceniem oferty Odwołującego, pomimo że przedstawił wyczerpujące 

wyjaśnienia - i to dodatkowo w sytuacji kiedy nie wiedział jakich dokładanie dokumentów, 

danych i wyliczeń żąda Odwołujący, 

Wskazując  na  powyższe  Odwołujący  wniósł  o:  1)  uchylenie  skarżonej  czynności 

(odrzucenie  oferty  Odwołującego),  2a)  nakazanie  Zamawiającemu  dokonania  ponownej 

czynności  oceny  ofert  z  uwzględnieniem  oferty  Odwołującego  wraz  z  uznaniem,  że 

Odwołujący  należycie  wyjaśnił  „rażąco  niską  cenę”  lub  2b)  nakazanie  Zamawiającemu 

wezwania  Odwołującego  do  uzupełnienia  złożonego  wyjaśnienia  „rażąco  niskiej  ceny”  o 

dodatkowe elementy które pozwolą Zamawiającemu dokonać pełnej analizy. 

Podał, że Odwołujący (…) posiada interes prawny we wniesieniu odwołania w rozumieniu 

art. 179 ust. 1 

ustawy pzp albowiem w przypadku uwzględnienia odwołania jego oferta winna 

zostać  uznana  za  najkorzystniejszą  co  będzie  skutkować  udzieleniu  Odwołującemu 

zamówienia  publicznego.  Powyższa  okoliczność  ewidentnie  świadczy  o  posiadaniu  tzw. 

interesu prawnego we wniesieniu odwołania. 

W uzasadnieniu 

zarzutów odwołania wskazał: 

(a) art. 89 ust. 1 pkt.4 w zw. z art 90 ust.2 i 3 ustawy Pzp 

Zamawiający lakonicznym pismem z dnia 22 maja 2020 r. wezwał Odwołującego do złożenia 

wyjaśnień  w  zakresie  tzw.  „rażąco  niskiej  ceny”.  Treść  wezwania  brzmiała  następująco: 

„Działając na podstawie art. 90 ust. 1a w zw. z art. 90 ust. 1 ustawy (…) Zamawiający zwraca 

się  o  udzielenie  wyjaśnień  dotyczących  zaoferowanej  przez  Państwa  ceny,  w  tym  złożenia 

dowodów  dotyczących  wyliczenia  ceny”.  W  wezwaniu  Zamawiający  nie  wskazał  jakich 

dowodów,  dokumentów  i  wyliczeń  od  Odwołującego  żąda,  a  po  złożeniu  szczegółowych 

wyjaśnień  i  dowodów  Odwołującego  (które  w  zupełności  wystarczą  do  uznania,  iż 

zaoferowana  cena  nie  jest  rażąco  niska  a  które  zostały  przez  Odwołującego  złożone  na 

zasadzie  „domyślania  się”  czego  żąda  Zamawiający)  Zamawiający  uznał,  że  złożone 

wyjaśnienia są bardzo ogólne, nie są konkretne, wyczerpujące i nie udowadniają, iż cena nie 

jest  rażąco  niska.  Tymczasem  ugruntowana  już  doktryna  w  tym  zakresie  jasno  przecież 

stanowi

,  że  wezwanie  zawsze  powinno  być  konkretne,  precyzyjne,  szczegółowe,  zawierać 

podstaw

ę  prawną  wezwania  ...  przygotowując  wezwanie,  zamawiający  zawsze  powinien 

pamiętać,  że  ocena  udzielonych  wyjaśnień  zawsze  następuje  w  granicach  zakreślonych 

treścią wezwania i wykonawca może odnieść się tylko do wskazanych przez zamawiającego 

w wezwaniu el

ementów.  Również J. Nowicki podkreśla iż Jeżeli zamawiający w  wezwaniu 

nie wskaże, o jakie konkretnie elementy ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych 

chodzi, wykonawca ma prawo dokonać wyjaśnienia w zakresie elementów wybranych przez 

siebie 

i  które  sam  uważa  za  istotne.  W  takim  przypadku  zarzut,  ii  wykonawca  nie  udzielił 

wyjaśnień, będzie nieuzasadniony”. Odwołujący wskazał, że skoro Zamawiający nie wskazał 

o  jakie  elementy  ceny  mu  chodzi  i  nie  zażądał  konkretnych  informacji,  to  złożył  on  takie 

wyjaśnienia jakie uważał za stosowne - niemniej jednak są one pełne, kompletne i udowadniają 

iż zaoferowana cena nie jest rażąco niska. Wskazał na wyroki KIO: 1498/13, 1399/14, 1135/15  

oraz 82/20

, stwierdzając, że w pierwszym wyroku KIO stwierdziła: „wezwanie do wyjaśnienia 

ceny należy formułować w formie pytań wskazujących elementy oferty, które podczas badania 

wzbudziły  wątpliwości  i  które  mają  być  wyjaśnione.  Zbyt  ogólnikowe  formułowanie  żądania 

wyjaśniania ceny powoduje, iż wykonawca może się jedynie domyślać w jakim kierunku mają 

być  przygotowane  wyjaśnienia,  ale  nie  wie  czy  domysły  jakimi  się  kieruje  są  zgodne  z 

niewyartykułowanymi intencjami zamawiającego”. W podobnym tonie wypowiedziała się KIO 

w drugim wy

roku, w którym wskazano m.in., że (…) w sytuacji gdy pytanie zamawiającego nie 

odnosi  się  do  konkretnych  elementów  oferty,  a  więc  ma  ogólny  charakter  i  nie  precyzuje 

przyczyn wątpliwości zamawiającego co do ceny, to zamawiający nie może czynić wykonawcy 

zarzutu  przedstawienia  ogólnikowych  wyjaśnień”.    Również  w  ostatnim  z  przywołanych 

wyroków z br. Izba stwierdziła, że w sytuacji, gdy tylko to jest możliwe, to wezwanie do złożenia 

wyjaśnień winno być sformułowane w formie konkretnych zagadnień, które budzą wątpliwości 

zamawiającego, a które następnie będą podlegały wyjaśnieniu przez wykonawcę. Pytania lub 

też  zagadnienia  zakreślone  przez  zamawiającego,  które  zostały  przedstawione  wykonawcy 

powinny wskazywać elementy oferty, które podczas badania oferty wzbudziły wątpliwości i co 

do  których  zamawiający  oczekuje  wyjaśnień.  Tego  rodzaju  konstrukcja  treści  wyjaśnień 

wystosowanych  przez  zamawiającego  do  wykonawcy  ma  służyć  temu,  aby  wykonawca 

posiadał  wiedzę,  które  elementy  wyceny  oferty  wzbudziły  zastrzeżenia  zamawiającego  i  w 

jakim kierunku mają iść jego wyjaśnienia. 

(b) art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp 

Zamawiający  naruszył  również  zasadę  uczciwej  konkurencji  albowiem  złożone  przez 

Odwołującego  wyjaśnienia  w  sposób  rzetelny  i  nie  budzący  wątpliwości  udowadniają,  że 

zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska. Odwołujący w sposób precyzyjny określił 

składowe mające wpływ na zaoferowaną cenę, które Zamawiający kwestionuje bez wyraźnych 

powodów, nie wskazując przy tym podstawy do takiego kwestionowania. Nie bez znaczenia 

jest fakt, że Zamawiający prowadził równolegle drugie postępowanie o udzielenie zamówienia 

na  budowę  kanalizacji  o  tożsamych  parametrach  które  to  postępowanie  rozstrzygnął 

dokonując wyboru oferty za cenę - 3.115.294,80 zł brutto za wykonanie 7 305 mb kanalizacji, 

co w przeliczeniu na jeden mb wykonania kanalizacji 

cena wynosi 426,46 zł brutto. 

Natomiast  przenosząc  sposób  oceny  oferty  pod  względem  badania  rażąco  niskiej  ceny 

Odwołującego  który  zaoferował  wykonanie  9091  mb  kanalizacji  za  kwotę  3  689  000,00  zł 

brutto, co w przeliczeniu na je

den mb wykonania kanalizacji cena wynosi 405,83 zł brutto za 

mb. W tym przypadku Zamawiający uznał wykonanie kanalizacji za cenę zaoferowaną przez 

Odwołującego za niemożliwą do wykonania, a przecież zawsze wykonanie dłuższego odcinka 

kanalizacji przekłada się na zmniejszenie ceny 1 mb kanalizacji z uwagi na zmniejszone koszty 

wykonawstwa. 

W  zaistniałej  sytuacji  gdzie  Zamawiający  wzywając  do  wyjaśnienia  rażąco 

niskiej ceny ograniczył się do jednozdaniowego wezwania, to w ramach procedury wyjaśniania 

rażąco niskiej ceny Zamawiający nie musi poprzestać na jednokrotnym wezwaniu. Dyrektywa 

unijna  2014/24/UE  w  art.  69  ust.  3  mówi,  że  Zamawiający  w  „drodze  konsultacji”  ocenia 

dostarczone przez wykonawcę informacje o zaoferowanej cenie. Odwołujący ma świadomość, 

że  skorzystać  z  możliwości  ponownego  wezwania  do  wyjaśnienia  elementów  ceny, 

Zamawiający musi mieć na uwadze, że: może prowadzić konsultacje wyłącznie w przypadku, 

gdy wykonawca udziela rzetelnych wyjaśnień popartych dowodami, a niektóre z elementów 

tych  wyja

śnień  wymagają  doprecyzowania.  Opinia  UZP  (dostępna  na  stronie  urzędu) 

dotycząca  badania  rażąco  niskiej  ceny  wskazuje,  że:  „(...)  żądanie  ponownych  wyjaśnień 

dotyczących podejrzenia rażąco niskiej ceny od tego samego wykonawcy nie może prowadzić 

do  narusze

nia  zasady  równego  traktowania  i  uczciwej  konkurencji.  Takie  żądanie  jest 

dopuszczalne,  jeśli  wyjaśnienia  wykonawcy  złożone  na  wcześniejsze  wezwanie 

zamawiającego budzą określone wątpliwości i wymagają doprecyzowania. Biorąc pod uwagę 

że  Zamawiający  w  wezwaniu  nie  wskazywał  na  żadne  elementy  zaoferowanej  ceny  które 

należy wyjaśnić to ta zasada ponownego wezwania uszczegółowienia wyjaśnień nie będzie 

naruszona.

” 

Z pewnością ponowne żądanie wyjaśnień nie może prowadzić do złożenia zupełnie nowych 

wyjaśnień,  czy  też  prowadzenia  procedury  wyjaśnień  do  czasu  pełnego  usprawiedliwienia 

przez  wykonawcę  swojej  wyceny  ofertowej  ale  dopuszczalne  jest  przedłożenia  dalszych 

wyjaśnień  których  Zamawiający  nie  żądał.  Ponowne  żądanie  wyjaśnień  musi  być  zatem 

uzasadnione  w  świetle  wyjaśnień  czy  dowodów  przedłożonych    przez  wykonawcę  »na 

pierwsze  wezwanie«.  Zamawiający  nie  ma  obowiązku  ponownie  wzywać  wykonawcy  do 

złożenia wyjaśnień, jeżeli wezwanie były precyzyjne a wykonawca nie rozwiał jego wątpliwości 

co  do  podejrzenia  rażąco  niskiej  ceny  i  nie  przedstawił  na  potwierdzenie  powyższego 

stosownych  dowodów.  W  sytuacji  wyjaśnienia  rażąco  niskie  ceny  będącej  przedmiotem 

wniesionego odwołania trudno mówić o wystarczającym lub nie wystarczającym wyjaśnieniu 

zaoferowanej ceny skoro s

wych potrzeb w wezwaniu do wyjaśnienia nie określił Zamawiający. 

Ponownie  wskazał  na  orzecznictwo  KIO,  w  tym  przypadku:  sygn.  akt.  KIO  77/16,    (…)  

stwierdzając,  że  (...)  art.  90  ust  1  ustawy  (…)  pozwala  zamawiającemu  na  skierowanie  do 

wykonawcy  wezwania  d

o  złożenia  dodatkowych  wyjaśnień  dotyczących  kalkulacji  ceny, 

jednak  w  sytuacji,  gdy  wykonawca  złożył  rzetelne,  szczegółowe  wyjaśnienia  poparte 

dowodami,  ale  jakieś  elementy  tych  wyjaśnień  budzą  jego  wątpliwości,  czy  wymagają 

doprecyzowania.  Jest  to  prawo 

zamawiającego,  a  nie  jego  obowiązek.  Uprawnienie  to  nie 

może  jednak  prowadzić  do  naruszenia  zasady  równego  traktowania  wykonawców  w 

postępowaniu,  do  czego  mogłoby  dojść,  gdyby  zamawiający  zwracając  się  powtórnie  o 

wyjaśnienia, sugerował wykonawcy, jakie wyjaśnienia powinien ostatecznie złożyć. 

Zamawiający  w  odpowiedzi  na  odwołanie wniósł  o  jego  oddalenie  i  podtrzymał 

decyzję dotyczącą odrzucenia oferty Odwołującego. 

Stwierdził w szczególności, że (…) u podstaw negatywnej oceny oferty Odwołującego 

legła  treść  wezwania  skierowanego  przez  Zamawiającego,  co  zdaje  się  sugerować 

Odwołujący.  Żaden  przepis  nie  określa  elementów,  które  zobowiązany  był  zawrzeć 

zamawiający w treści wezwania. Stąd, działając w granicach prawa Zamawiający ma swobodę 

co  do  sposobu  wezw

ania.  Podstawą  wezwania  do  wyjaśnień  było  zaistnienie  przesłanki,  o 

której  mowa  w  art.  90  ust.  1a,  a  więc  30  %  różnica  pomiędzy  ceną  oferty  a  wartością 

szacunkową  zamówienia  i  średnią  arytmetyczną.  W  takiej  sytuacji  na  zamawiającym  ciąży 

obowiązek  wezwania  wykonawcy  do  wyjaśnień,  nawet  jeśli  nie  stwierdził  określonych 

obszarów swojego zainteresowania. Oczywiście, gdyby zamawiający uznał, że któryś element 

oferty, w szczególności jakaś konkretna część składowa ceny budzi jego wątpliwości wówczas 

miałby obowiązek wezwania w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp nie zaś ust. 1a. Wiązałoby się 

to  z  tym,  że  musiałby  wskazać,  które  konkretnie  elementy  wzbudziły  jego  wątpliwości. 

Natomiast, jeśli podstawą wezwania był art. 90 ust. 1a, który  wymusza niejako automatyczne 

wezwanie  spowodowane  czynnikami  arytmetycznymi  narzuconymi  przez  ustawodawcę  to 

trudno  nakładać  na  zamawiającego  obowiązek  precyzowania  konkretnych  obszarów  do 

wyjaśnień. Wskazał  na wyrok  KIO  1056/19,  w którym  zaznaczono,  że zamawiający  nie ma 

obo

wiązku zawierać w wezwaniu do wykonawcy takich szczegółowych pytań odnoszących się 

do  ceny  jego  oferty,  gdyż  z  żadnego  przepisu  ustawy  -  Prawo  zamówień  publicznych 

obowiązek  taki  nie  wynika.  Zamawiający  może  zatem  ograniczyć  się  w  wezwaniu  do 

przytoczenia 

treści art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. Ocena postawy wykonawcy może być częściowo 

zależna od działań zamawiającego jednak przy wezwaniu w trybie art. 90 ust. 1 nie zaś ust. 

a. W Świetle odwróconego ciężaru dowodu w zakresie rażąco niskiej ceny nie jest możliwe 

obarczanie  zamawiającego  odpowiedzialnością  za  nienależyte  złożenie  wyjaśnień  i  nie 

złożenie  dowodów.  Odwołujący  powołał  w  swojej  argumentacji  wyroki  KIO  1498/13,  KIO 

1399/14  które  wydane  zostały  w  poprzednim  stanie  prawnym.  Z  kolei  w  wyroku  KIO  82/20 

roz

strzygnięcie  Izby  opierało  się  głównie  na  przyjęciu,  że  wykonawca  złożył  wyjaśnienia  i 

dowody  na  wystarczającym  do  oceny  poziomie.  Wykonawca  złożył  przede  wszystkim 

kosztorys  obrazujący  ceny  jednostkowe,  czego  nie  uczynił  Odwołujący  w  mniejszym 

postępowaniu. Zamawiający ponadto zwrócił uwagę, że zarzut związany z treścią wezwania 

należ  uznać  za  spóźniony,  gdyż  wykonawca  mógł  kwestionować  tę  czynność  w  zawitym 

terminie biegnącym od dnia jej dokonania tj. od 22.05.20 r. Odnosząc się do kwestii weryfikacji 

ceny  oferty  wykonawca, 

zdaniem  Zamawiającego  nie  dość,  że  nie  zaprezentował  w  jaki 

sposób  skalkulował  cenę,  to  nie  załączył  również  stosownych  dowodów,  a  dokumenty 

przedłożone  w  formie  ofert  od  podwykonawców  nie  zostały  przez  wykonawcę  należycie 

skomentowane. Trudno bowi

em uznać, że wskazanie cen zakupów określonych elementów 

dla  zadania  polegającego  na  wykonaniu  robót  budowlanych  byłoby  wystarczające.  Zakup 

określonych  urządzeń  czy  materiałów  to  jedynie  mała  część  całego  zamówienia.  Stąd, 

należało przyjąć, że złożone wyjaśnienia są nie wystarczające. Odwołujący, jak wynika ze str. 

3 wyjaśnień nie miał wątpliwości, jakie aspekty powinien wyjaśnić, gdyż powołał się wprost na 

te wymienione w art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, tj. oszczędność metody wykonania zamówienia, 

rozwiązania  techniczne,  sprzyjające  warunki  wykonania  zamówienia,  koszty  pracy  itd. 

Określenie samodzielnie przez Odwołującego obszarów do wyjaśnień stoi w sprzeczności z 

tezą, iż zamawiający nie określił szczegółowego wezwania. Wykonawca był w stanie bowiem 

udzielić i nie musiał się domyślać intencji zamawiającego, który powołał się na ww. przepis. 

Jednak problem udzielonych wyjaśnień polega na tym, że mają one charakter deklaratoryjny i 

opierają się na ogólnych oświadczeniach bez potwierdzenia w dowodach, na co powołał się 

zamawiający  w  podstawie  faktycznej  odrzucenia  oferty.  I  tak  wykonawca  w  złożonych 

wyjaśnieniach wskazał kilka okoliczności: 

Posiadanie bogatej bazy pojazdów i bazy sprzętowej, przy czym wykonawca nie wykazał 

np. poprzez faktury zakupu a

lbo dowody rejestracyjne, iż faktycznie je posiada oraz nie 

wyjaśnił jak wpływa to na poziom zaoferowanej ceny 

Dysponowanie wykwalifikowanym personelem jednak wykonawca nie przedłożył umów o 

pracę i nie wykazał, a jedynie oświadczył, że wynagrodzenie jest zgodne z przepisami o 

płacy minimalnej. 

Uwzględnienie uwarunkowań gruntowych i geograficznych, lecz wykonawca nie wskazał 

dowodów na uwzględnienie w cenie np. wykonania odwiertów czy badań. 

Uwzględnienie przyznanych rabatów na urządzenia i materiały — jednak wykonawca nie  

w

ykazał poziomów tych upustów 

Wycena  oferty  obejmowała  narzuty  w  postaci  kosztów  pośrednich  i  zysku  jednak  z 

powodu braku załączenia do wyjaśnień szczegółowej kalkulacji np. w formie kosztorysu 

wykonawca nie poinformował jakie zastosował ceny jednostkowe poszczególnych robót 

budowlanych  a  jedynie  zadeklarował,  że  są  one  zgodne  z  cennikiem  Sekocenbud,  co 

również nie zostało wykazane. Kosztorys ofertowy umożliwia weryfikację założeń, jakie 

przyjął wykonawca przy opracowywaniu oferty — wskazuje, czy oferowany przedmiot jest 

poprawny,  zgodny  z  opisem  przedmiotu  zamówienia  i  prawidłowo  wyceniony  a  więc 

stanowiłby ewentualny dowód. 

Wykonawca  powołał  się  na  otrzymaną  pomoc  publiczną,  z  której  rzekomo sfinansował 

zakup maszyn jednak nie wskazał w jakiej wysokości i w jaki sposób przekłada się to na   

obniżenie ceny.  Na cenę oferty  wpływ  mają raczej koszty  eksploatacji  sprzętu,  nie  zaś 

koszty jego zakupu. 

Wszystkie powołane  pozostają gołosłowne,  gdyż  nie mają poparcia w  dowodach.  Jedynym 

elementem  wy

kazanym  są  ceny  za  zakup  materiałów,  które  jednak  w  całkowitej  cenie  za 

zamówienie stanowią tylko część. Dla zamówienia na roboty budowlane ceny materiałów mają 

drugorzędne  znaczenie,  a  skoro  wykonawca  nie  poinformował  o  cenach  jednostkowych 

poszczególnych robót i nie wykazał jakie poniesie koszty zatrudnienia pracowników należało 

uznać,  że  złożone  w  tym  częściowym  zakresie  dowody  są  niewystarczające.  Gdyby 

zamawiający  przyjął  złożone  wyjaśnienia  niepoparte  dowodami  nałaziłby  się  na  zarzut 

naruszenia zasady 

równego traktowania i uczciwej konkurencji. 

Zgodnie z dyspozycją art. 90 ust. 3 ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który 

nie  udzielił  wyjaśnień  lub  jeżeli  dokonana  ocena  wyjaśnień  wraz  ze  złożonymi  dowodami 

potwierdza,  że  oferta  zawiera  rażąco  niską  cenę  lub  koszt  w  stosunku  do  przedmiotu 

zamówienia. W art. 90 ust. 2 ustawa określa, że obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera 

rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. W tym miejscu należy zauważyć, że 

art. 90 ust. 3 ustawy Pzp 

zawiera przesłankę odrzucenia oferty skonstruowaną odmiennie niż 

w art. 89 ust. I pkt 4 tej ustawy, który stanowi o odrzuceniu oferty zawierająco rażąco niską 

cenę.  Przesłanka  odrzucenia  oferty  określona  w  art.  90  ust.  3  ustawy  Pzp  nie  wymaga 

stwierdzenia, 

że cena oferty jest rażąco niska. Przepis ten natomiast zawiera sankcję, którą 

objęty zostaje wykonawca, który albo nie uniesie ciężaru dowodu wyjaśnień o których mowa 

w art. 90 ustawy Pzp, albo który nie dołoży należytych starań w składaniu tych wyjaśnień - 

bądź też całkowicie zaniecha podjęcia działań w tym kierunku. Przyjęta przez ustawodawcę 

konstrukcja jest logiczną konsekwencją ustalonego rozkładu ciężaru dowodu, który w zakresie 

braku rażąco niskiej ceny spoczywa na wykonawcy, zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy Pzp. W 

sytuacji  bowiem,  gdy  zamawiający  wezwałby  do  wyjaśnień,  a  wykonawca  nie  udzieliłby 

jednoznacznej i konkretnej odpowiedzi zamawiający nie mógłby jednoznacznie stwierdzić, że 

oferta zawiera rażąco niską cenę (art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp). Zamawiający pozostałby 

bez  narzędzia  pozwalającego  na  dyscyplinowanie  nierzetelnego  wykonawcy,  co 

paraliżowałoby  postępowanie.  Ponownie  wskazał  na  orzecznictwo  w  tym  przypadku  KIO: 

23/18 i 503/18

, podkreślając, że (…) jako brak udzielenia wyjaśnień należy rozumieć nie tylko 

całkowitą bierność po stronie wykonawcy (tj. brak odpowiedzi na wezwanie zamawiającego), 

ale również złożenie wyjaśnień o charakterze ogólnym, nierzeczowym, niepopartym faktami. 

Odmienne podejście do wykonawcy, który wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 90 ust. 2 

ustawy  Pzp 

nie  dokłada  należytej  staranności  w  złożeniu  wyjaśnień,  stanowiłoby  jego 

uprzywilejowanie, co z kolei naruszałoby zasadę równego traktowania wykonawców i uczciwej 

konkurencji. Zgodnie z art. 90 ust. 1a ustawy Pzp, w 

przypadku gdy cena całkowita oferty jest 

niższa  o  co  najmniej  30%  od  wartości  zamówienia  powiększonej  o  należny  podatek  od 

towarów  i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania zgodnie z art. 35 ust. 1 i 2 lub 

średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, zamawiający zwraca się o udzielenie 

wyj

aśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, 

które nie wymagają wyjaśnienia lub wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od 

towarów i usług, zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu 

postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić 

się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 90 ust. 1. Jak wynika ze stanu faktycznego 

sprawy, ok

reślona w art. 90 ust. 1a ustawy Pzp przesłanka wezwania do wyjaśnień zaistniała, 

co  było  jest  okolicznością  bezsporną.  Nie  budzi  zatem  wątpliwości,  że  po  stronie 

Przystępującego zrodził się określony w art. 90 ust. 2 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że 

ofe

rta  nie  zawiera  rażąco  niskiej  ceny,  wobec  wezwania  zamawiającego.  W  ocenie 

zamawiającego analiza   złożonych przez Odwołującego musi prowadzić do wniosku, iż w tej 

sprawie zachodzi powyżej opisana sytuacja braku należytej staranności. Odwołujący przesłał 

wyjaśniania  niepoparte  stosownymi  dowodami.  Obowiązek  złożenia  dowodów  wynika 

zarówno  wprost  z  ustawy  (art.  90  ust.  1  ustawy  Pzp),  jak  i  nałożony  został  przez 

Zamawiającego  w  treści  wezwania  do  wyjaśnień. W  tym  stanie rzeczy  ponowne  wezwanie 

Odwołującego do wyjaśnień byłoby nieuprawnione a ofertę  należało odrzucić. 

Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przystąpienie zgłosił 

wykonawca: Sanitex Sp. z o.o. z 

Tryńcza wnosząc (jak zamawiający) o oddalenie odwołania.  

Izba ustaliła i zważyła, co następuje: 

Odwołujący w odwołaniu wskazał na naruszenie: 

3)  art.  89  ust.  1  pkt  4  w  zw.  z  art.  90  ust.  2  i  3  ustawy  Pzp  z  uwagi  na  bezzasadne  jego 

zdaniem  uznanie 

przez  Zamawiającego,  że  Odwołujący  nie  wyjaśnił  wątpliwości  w 

zakresie „rażąco niskiej ceny", tj. nie sprostał ciężarowi dowodowemu wykazania, że cena 

nie jest rażąco niska, w sytuacji kiedy wezwanie nie zawierało jakichkolwiek precyzyjnych 

żądań w swej treści, a pomimo tego Wykonawca w sposób szeroki i kompletny wyjaśnił, 

że oferowana przez niego cena nie jest rażąco niska, 

4)  art. 7 ust.1 i 3 ustawy Pzp

, ponieważ postępowanie zostało przeprowadzone w sposób 

naruszający  zasadę  zachowania  uczciwej  konkurencji  i  równego  traktowania 

wykonawców,  co  przejawia  się  w  szczególności  odrzuceniem  oferty  Odwołującego 

pomimo iż przedstawił on wyczerpujące wyjaśnienia - i to dodatkowo w sytuacji kiedy nie 

wiedział jakich dokładanie dokumentów, danych i wyliczeń żąda Odwołujący.  

Wskazując  na  powyższe  zarzuty  Odwołujący  wniósł  o  uchylenie  czynności  odrzucenia 

ofert

y Odwołującego i nakazanie Zamawiającemu dokonania ponownej czynności oceny ofert 

z uwzględnieniem oferty Odwołującego wraz z uznaniem, że Odwołujący należycie wyjaśnił 

„rażąco niską cenę” lub  nakazanie Zamawiającemu wezwania Odwołującego do uzupełnienia 

złożonego  wyjaśnienia  „rażąco  niskiej  ceny”  o  dodatkowe  elementy  które  pozwolą 

Zamawiającemu dokonać pełnej analizy. 

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. 

Zamawiający  na  realizację  inwestycji  przewidział  kwotę  brutto  5  261  659,82  zł.  W 

postępowaniu  oferty  złożyło  sześciu  wykonawców:  „INSTALBUD”  sp  z  o.o.  z  ceną  9  704 

760,35 zł; 2) WOD-GAZ” - 3 689 000 00 zł; 3) Przedsiębiorstwo Budowlane „Moduł” Sp. z o.o. 

5 462 495,19 zł; 4) Przedsiębiorstwo Budowlane „Budomont” Sp. z o.o. – Lider Konsorcjum  

5 392 935,00 zł; 5) Sanitex” Sp z o.o. 4 769 940,00 zł; 6) „EKOKANWOD” C. i P. sp. j. -

5 891 700,00 zł 

O  wyjaśnienie  ceny  ofertowej  w  piśmie  z  dnia  22.05.2020  r.  został  wezwany 

Odwołujący WOD-GAZ” z uwagi na cenę oferty w kwocie 3.689.000  zł.  W tym wezwaniu – 

co do meritum - wskazano:  

(….) Działając na podstawie art. 90 ust. 1a w zw. z art. 90 ust. 1 

ustawy 

(….)  Prawo  Zamówień  Publicznych  (…..)  Zamawiający  zwraca  się  o  udzielenie 

wyjaśnień  dotyczących  zaoferowanej  przez  Państwa  ceny,  w  tym  złożenie  dowodów 

dotyczących wyliczenia ceny. Wyjaśnienia i stosowne dowody należy złożyć w terminie do dn. 

27.05.2020 r

”.  Niewątpliwie to wezwanie jest wezwaniem ogólnym, jednakże w tym przypadku 

należy mieć na uwadze postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ), 

w których Zamawiający w punkcie 13.9 do 13.12 opisał mechanizm dla procedury badania, 

czy oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej. Na okoliczność tej procedury badania wskazano:  

„13.9.  Jeżeli  zaoferowana cena lub  jej  istotne  części  składowe, wydają się rażąco  niskie w 

stosunku  do  przedmiotu  zamówienia i  budzą wątpliwości  Zamawiającego co do możliwości 

wykonania  przedmiotu  zamówienia  zgodnie  z  wymaganiami  określonymi  przez 

Zamawiającego  lub  wynikającymi  z  odrębnych  przepisów,  Zamawiający  zwraca  się  o 

udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny w szczególności 

w zakresie: 

a) 

oszczędności  metody  wykonania  zamówienia,  wybranych  rozwiązań  technicznych, 

wyjątkowo  sprzyjających  warunków  wykonywania  zamówienia  dostępnych  dla 

Wykonawcy, oryginalności projektu Wykonawcy, kosztów pracy, których wartość przyjęta 

do  ustalenia  ceny  nie  może  być  niższa  od  minimalnego  wynagrodzenia  za  pracę  na 

podstawie art. 2 ust. 3

—5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. 

a. 

minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177); 

b) 

pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów; 

c) 

wynikającym  z  przepisów  prawa  pracy  i  przepisów  o  zabezpieczeniu  społecznym, 

obowiązujących w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie; 

d) 

wynikającym z przepisów prawa ochrony środowiska; 

e) 

powierzenia wykonania części zamówienia podwykonawcy. 

13.10. W przypadku gdy cena całkowita oferty jest niższa o co najmniej 30% od: 

a) 

wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed 

wszczęciem  postępowania  zgodnie  z  art.  35  ust.  1  i  2  ustawy  Pzp  lub  średniej 

arytmetycznej  cen  wszystkich  złożonych  ofert,  Zamawiający  zwraca  się  o  udzielenie 

wyjaśnień,  o  których  mowa  w  pkt  13.10.,  chyba  że  rozbieżność  wynika  z  okoliczności 

oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia; 

b) 

wartości  zamówienia  powiększonej  o  należny  podatek  od  towarów  i  usług, 

zaktualizowanej  z  uwzględnieniem  okoliczności,  które  nastąpiły  po  wszczęciu 

postępowania,  w  szczególności  istotnej  zmiany  cen  rynkowych,  Zamawiający  może 

zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w pkt 13.10. 

13.11.  Obowiązek  wykazania,  że  oferta  nie  zawiera  rażąco  niskiej  ceny  spoczywa  na 

Wykonawcy. 

13.12.  Zamawiający  odrzuca  ofertę  Wykonawcy,  który  nie  udzielił  wyjaśnień  lub  jeżeli 

dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco 

niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia”. 

W  wezwaniu  z  dnia  22.05.

2020  r.  Zamawiający  zwrócił  uwagę  (dwukrotnie)  na 

obowiązek  przedłożenia  dowodów.  Wykonawca  w  odpowiedzi  na  wezwanie  przedstawił 

wyjaśnienia w piśmie z dnia 26 maja 2020 r. w których:  

  na str 1 podał informacje o działalności firmy i bogatej (jak zaznacza  wykonawca) bazie 

sprzętowo-transportowej  deklarując,  że:  „Sprzęt,  którym  dysponujemy  pozwala  wykonać 

powyższe  zamówienie  w  stosunku  krótkim  czasie  w  prawidłowy  sposób.  Sprzęt,  który 

używamy  jest  nowy,  a  co  za  tym  idzie  również  nowoczesny  pod  względem  rozwiązań 

technicznych

”. 

  na  str  2  i  str  3,  które    stanowią  powtórzenie  tych  samych  treści  podał,  że:  „Poniżej 

przedstawiamy 

elementy 

kalkulacji 

ceny 

ofertowej, 

gdzie 

cena 

zakupu 

poszczególnych/najważniejszych  materiałów  kształtuje  się  następująco:  (…).  Dalej 

wy

mienia w 15 pozycjach materiały i podaje ceny za mb (lub komplet lub wartość zakupu), 

(jak wskazał) materiały, co do których „Wykonawca przed sporządzeniem oferty zwrócił się 

z zapytaniem do Firm o przedstawienie ofert cenowych na materiały i urządzenia niezbędne 

do wybudowania sieci kanalizacyjnej.

” 

  na str 4 wymienił pozycję 16 i deklarował, że: „materiały posiadają odpowiednie atesty i 

certyfikaty  oraz  aprobaty  techniczne.  Materiały  odpowiadają  zapisom  projektu 

budowlanego i specyfikacji istotnych warunków zamówienia”.  

Dalej (także na str 4 i str 5) wskazał: 

„Wykonawca  kalkulując  cenę  oferty  założył  narzut  kosztów  pośrednich w  wysokości  25,5% 

oraz  zysk  w  wysokości  15%.  Na  generowanie  niskich  kosztów  ma  wpływ  bycie  małym 

przedsiębiorcą,  dysponowanie  kadrą  o  wieloletnim  doświadczeniu  zawodowym  oraz 

stosowanie oszczędnej metody wykonania zamówienia za pomocą właściwej organizacji pracy 

i wydajności oraz przy wybraniu najnowszych rozwiązań technicznych. 

Wykonawca  posiada  własną  piaskownię  piasku,  na  którą  posiada  koncesję  wydaną  przez 

Starostę Buskiego. 

Również koszty pracy, których wartość została przyjęta do ustalenia ceny nie jest niższa od 

minimalnego wynagrodzenia za pracę (czyli 2.600,00 złotych obowiązującego w 2020 roku) 

ustalonego na podstawie art. 2 ust. 3

—5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym 

wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z późn. zm., Dz. U. 2015r. poz. 2008 oraz 

z 2016r. poz. 1265). 

Wykonawca dokonując oceny, zastosował podstawy wyceny wg katalogów norm rzeczowych, 

stosując  własne  współczynniki  do  norm  adekwatne  do  możliwości  wykonawstwa, 

uwzględniając  posiadanie  nowoczesnego  sprzętu,  a  ceny  robocizny,  materiałów  i  pracy 

sprzętu zostały skalkulowane zgodnie z obowiązującymi cenami wg 

SEKOCENBUDU,  ustawy  o  minimalnym     

za  pracę  obowiązujących  obecnie  na  rynku. 

Wszystkie  elementy  wyceny  robót  spełniają  techniczne  wymagania  wykonania  i  odbioru 

zgodnie ze sztuką budowlaną. 

Wykonawca współpracuje od lat ze stałymi dostawcami materiałów i urządzeń (hurtowniami, 

producentam

i materiałów i urządzeń), dlatego też korzysta z rabatów na materiały i zakupuje 

je po korzystnych, konkurencyjnych cenach. 

Zaoferowana  cena  jest  ceną  pokrywającą  wydatki  wykonawcy  związane  z  realizacją  

zamówienia, jest ceną realną w relacji do cen rynkowych podobnych zamówień, jak również 

jest ceną wiarygodną i nie oderwaną od realiów. Za tą cenę jest możliwe należyte zamówienia. 

Sposób ukształtowania ceny wynika z powodów o obiektywnym charakterze. Warto również 

wskazać,  że  dla  oceny,  czy  rozpatrywana  oferta  zawiera  rażąco  niską  cenę,  należy  badać 

ogólną cenę oferty, a nie oceniać poprawność wyliczeń dokonanych przez wykonawcę, ani też 

poszczególnych  składników,  jakie  składają  się  na  cenę  oferty,  ponieważ  zamawiający  nie 

powinien oceniać poszczególnych cen jednostkowych lecz cenę całej oferty. 

Rozwarstwienie  cen  ofert  w  postępowaniu  każdorazowo  jest  pochodną  ogólnej  sytuacji 

rynkowej, jak też istniejącej konkurencji między wykonawcami w danej branży, rzutującej, na 

ile wykonawcy są skłonni obniżyć marżę zysku, aby uzyskać zamówienie. Zaoferowana cena 

pokrywa  koszty  realizacji  zamówienia  oraz  zapewnia  osiągnięcie  minimalnego  założonego 

zysku. 

Wykonawca kalkulując cenę oferty brał pod uwagę wyłącznie koszt realizacji zamówienia oraz 

założony zysk. Kalkulację opierał na rzeczywistym doświadczeniu na rynku robót. 

Wykonawca wziął pod uwagę wszystkie czynniki   w art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, a zatem m.in. 

oszczędność  metody  wykonania  zamówienia,  wybrane rozwiązania  techniczne,  sprzyjające 

warunki wykonania zam

ówienia dostępne dla wykonawcy, oryginalność projektu wykonawcy, 

koszty  pracy,  dla  których  wartość  przyjęta  do  ustalenia  ceny  nie  może  być  niższa  od 

minimalnego  wynagrodzenia  za  pracę  albo  minimalnej  stawki  godzinowej,  przepisów 

wynikających z prawa pracy i przepisów społecznych, obowiązujących w miejscu, w którym 

realizowane  jest  zamówienie,  wykonanie  zamówienia  zgodnie  z  przepisami  prawa  ochrony 

środowiska, wpływ  pomocy publicznej  udzielonej  na  podstawie odrębnych przepisów,  które 

bez  zakłócenia  uczciwej  konkurencji  wpłynęły  na  wysokość  ceny  w  złożonej  ofercie. 

Wykonawca dochował należytej staranności podczas dokonywania szacowania zamówienia. 

Wykonawca informuje również, że uzyskał pomoc publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 30 

kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007r., 

Nr 59, poz. 404 ze zm.) na podstawie umowy o dofinansowaniu projektu w ramach Działania 

1.1 „Bezpośrednie wsparcie sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw” Oś I „Rozwój 

Przedsiębiorczości” na „Zakup nowoczesnych maszyn w celu podniesienia konkurencyjności 

i  innowacyjności  firmy  „  WOD-GAZ”.  W  ramach  przyznanej  pomocy  zostały  zakupione 

nowoczesne  maszyny  (koparko  ładowarki,  spycharka,  samochody  ciężarowe),  które  będą 

również  uczestniczyć  w  realizacji  zadania  związanego  z  budową  sieci  kanalizacyjnej. 

Zakupiony  sprzęt  jest  sprzętem  nowym,  ekonomicznym  co  przedkłada  się  na  niskie  koszty 

jego utrzymania, mniejsze zużycie paliwa oraz większą szybkość wykonania prac. 

Firma „WOD-GAZ” nie przewiduje powierzenia wykonania zamówienia podwykonawcom. 

Podane powyżej czynniki miały również wpływ na skalkulowanie ceny oferty. 

Reasumując  wskazujemy,  że  oferowana  przez  nasze  konsorcjum  Firm,  cena  dla 

przedmiotowego  zadania  nie  jest  ceną,  którą  należy  kwalifikować  jako  rażąco  niską  w 

szczególności w świetle sytuacji na rynku usług robót budowlanych. 

Wykonawca oświadcza, że zadanie związane z budową kanalizacji sanitarnej w miejscowości 

Krajków i Grabków, gmina Pawłów, wykona za zaoferowaną cenę ofertową zgodnie ze sztuką 

budowlaną i obowiązującymi przepisami prawa budowlanego oraz w wyznaczonym terminie, 

nie pomniejszając jakości wykonania robót i udzielając gwarancji zgodnie z zapisami SIWZ”.   

Do  tych  wyjaśnień  jako  dowody  żądane  w  wezwaniu  dołączono  4  handlowe  oferty 

cenowe: trzy - 

od firmy handlowej Neptun i jedną - od firmy Hydro-Marko. W pierwszej ofercie 

(od  firmy  neptun)  dotyczącej  m.in.  rur  zastrzeżono  jej  ważność,  co  do  cen  w  przypadku 

realizacji całości zamówienia. W toku rozprawy  wykonawca Przystępujący podnosił, że ilości 

są zawyżone (czemu Odwołujący się nie sprzeciwił) i dotyczyć muszą dostaw także na rzecz 

innych  zamówień.  Także  Przystępujący  zwracał  uwagę  na  pozycję  4  z  wyjaśnień  (str  2  i 

powtórzenie  ze  str  3),  że  wymienione  rury  nie  dotyczą  (bez  protestu  Odwołującego)  tego 

przedmiotu zamówienia.  

Zamawiający w decyzji z dnia 26.06.2020 r. wskazał, że oferta Wykonawcy podlega 

odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 ustawy P

zp (…) ponieważ zawiera 

rażąco  niską  cenę  w  stosunku  do  przedmiotu  zamówienia  co  potwierdza  dokonana  ocena 

wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami”.  

Izba zgodziła się ze stanowiskiem Zamawiającego przedstawionym w uzasadnieniu tej 

decyzji, że: wyjaśnienia złożone (…) są jednak bardzo ogólne i zawierają jedynie informacje o 

bazie sprzętowej i jednostkowych cenach materiałów, które są dostępne na wolnym rynku dla 

wszystkich  Wykonawców  biorących  udział  postępowaniu  oraz  w  żaden  sposób  nie 

przedstawiają  żadnych  konkretnych  wyliczeń  czy  szczegółowych  kalkulacji”.    Niewątpliwie 

załączone  do  wyjaśnień  oferty  cenowe  na  materiały  i  urządzenia  od  dwóch  dostawców 

niewiele  wnoszą  do  wyjaśnienia  rażąco  niskiej  ceny,  które  ogólnie  ograniczyło  się  do 

stwierdzenia, że wzięło pod uwagę te składowe, co nie dawało Zamawiającemu możliwości 

ich  weryfikacji 

w  jakikolwiek  sposób.  Z  uwagi  na  znaczną  dysproporcję  w  stosunku  do 

pozostałych cen ofertowych w postępowaniu wyjaśnienia Wykonawcy nie potwierdzają w jaki 

sposób  cena  ofertowa  Konsorcjum  mieści  się  w  zakresie  cen  oferowanych  na  rynku  usług 

związanych  z  budownictwem  sieci  kanalizacyjnych.  Brak  jest  również  w  wyjaśnieniach 

Konsorcjum  dowodów  na  ustalenie,  że  cena  przyjęta  została  biorąc  pod  uwagę  minimalne 

wynagrodzenie za pracę na podstawie art. 2 ust. 3-5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o 

minimalnym  wynagrodzeniu,  a  tym  samym  minimalnej  stawki  godzinowej  wymaganej 

przepisami  prawa  pracy.  Informacja  Konsorcjum  o  uzyskaniu  pomocy  publicznej  na  zakup 

maszyn  nie  ma  wpływu  na  obniżenie  wartości  oferty  w  stosunku  co  do  cen  pozostałych 

w

ykonawców,  a  jedynie  potwierdza  dysponowanie  wymaganym  przez  Zamawiającego 

sprzętem  technicznym.  Ponadto  założenie  przez  Konsorcjum  zysku  w  wysokości  15%  jest 

zaprzeczeniem  wskazanego  sposobu  na  obniżenie  ceny  oferty  a  tym  samym  uzyskania 

konkurencyjności  zaoferowanej  wartości  realizacji  przedmiotowego  zadania.  Z  uwagi  na 

warunki geologiczne występujące w gminie Pawłów (w tym miejscowościach sąsiednich, gdzie 

wybudowano już sieć kanalizacji sanitarnej w b. trudnych gruntach skalistych oraz rumoszach 

skalnych) Zamawiający w pkt 12.5.2 i 15.5.4 SIWZ wyraźnie zastrzegł konieczność wykonania 

dodatkowych  przewiertów  w  ilości  ok.  1000  mb  oraz  wykonania  wykopów  w  ściankach 

szczelnych  ok.  200  mb,  co  dodatkowo  podno

si  wartość  kosztów  zrealizowania  inwestycji. 

Świadczy to fakcie, iż Wykonawca w swej ofercie nie uwzględnił wszystkich kosztów realizacji 

inwestycji  i  w  sposób  nierzetelny  dokonał  obliczenia  ceny.  Mając  powyższe  na  uwadze 

należało  zgodzić  się  z  Zamawiającym,  że  wyjaśnienia  Konsorcjum  nie  są  konkretne,  i  nie 

pozwalają Zamawiającemu przyjąć bez  żadnych wątpliwości,  że zaoferowana cena pozwoli 

na terminowe i zgodne ze sztuką budowlaną wykonanie Zamówienia. Wyjaśnienia Wykonawcy 

nie  udowadniają  zatem  w  sposób  maksymalnie  rzeczowy,  precyzyjny,  jednoznaczny  i  nie 

budzący  najmniejszej  wątpliwości  Zamawiającego,  że  składowe  ceny  są  racjonalne  i 

umożliwiają prawidłowe wykonanie przedmiotu zamówienia”. 

W odwołaniu wykonawca nie odnosi się do tych okoliczności. Zarzuty jakie podnosi w 

odwołaniu są skierowane do treści wezwania z dnia 22 maja 2020 r., jednakże w odpowiedzi 

na to wezwanie oświadczył, że: „Wykonawca wziął pod uwagę wszystkie czynniki w art.  90 

ust.  1  ustawy  Pzp,  a  zatem  m.in.  oszczędność  metody  wykonania  zamówienia,  wybrane 

rozwiązania  techniczne,  sprzyjające  warunki  wykonania  zamówienia  dostępne  dla 

wykonawcy, oryginalność projektu wykonawcy, koszty pracy, dla których wartość przyjęta do 

ust

alenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej 

stawki  godzinowej,  przepisów  wynikających  z  prawa  pracy  i  przepisów  społecznych, 

obowiązujących  w  miejscu,  w  którym  realizowane  jest  zamówienie,  wykonanie  zamówienia 

zgod

nie  z  przepisami  prawa  ochrony  środowiska,  wpływ  pomocy  publicznej  udzielonej  na 

podstawie  odrębnych  przepisów,  które  bez  zakłócenia  uczciwej  konkurencji  wpłynęły  na 

wysokość  ceny  w  złożonej  ofercie.  Wykonawca  dochował  należytej  staranności  podczas 

dokonyw

ania szacowania zamówienia.” 

Izba  zwraca  uwagę,  że  w  punkcie  12.6.  SIWZ  zawarto  wytyczne,  co  do  podstaw 

ustalania  ceny  ofertowej: 

„Cena  ofertowa  powinna  wynikać  z  kosztorysu  ofertowego 

sporządzonego metodą kalkulacji uproszczonej. Wykonawca, którego oferta została najwyżej 

oceniona    złoży  na  wezwanie  Zamawiającego  kosztorys  ofertowy  według  wzoru  druku 

kalkulacji wartości kosztorysowej określonego w załączniku nr 9 do SIWZ, według kolejności 

pozycji  wymienionych  w  przedmiarach  robót.  Wykonawca  celem  sporządzenia  kosztorysu 

ofertowego wykorzystuje pomocniczo przedmiar robót. 

Kosztorysy  ofertowe  należy  opracować  zgodnie  z  załączonymi  przedmiarami  z 

podsumowaniem wartości poszczególnych rozdziałów i elementów robót, wraz z dołączeniem 

tabeli  elementów  scalonych.  Wykonawcy  zobowiązani  są  do  wyceny  wszystkich  pozycji 

przedmiaru zgodnie z ich opisem. 

Jeżeli  jakieś  roboty  zdaniem  wykonawcy  powinny  być  zgodnie  z  dokumentacją  techniczną 

ujęte  w  wynagrodzeniu  ryczałtowym  a  nie  są  podane  w  przedmiarze  robót,  to  wykonawca 

powinien  je  przyjąć  do  wykonania w  kosztorysie  ofertowym.  W  przypadku  różnic  pomiędzy 

dokumentacją techniczną a przedmiarem robót wykonawca zobowiązany będzie uwzględnić 

w pierwszej kolejności dokumentację techniczną”. 

Zatem  wezwany  wykonawca  mógł  jako  dowód  przedstawić  właśnie  taki  dokument,  który 

musiał  dysponować,  chociażby  dlatego,  że  stanowił  on  wymaganą  podstawę  do  obliczenia 

ceny ryczałtowej i także ten wykonawca, (gdy oferta zostałaby najwyżej oceniona) mógł być 

wezwany do jego złożenia.     

Reas

umując,  Izba  podzieliła  argumentację  Zamawiającego  i  Przystępującego 

wykonawcy,  że  argumentacja  przedstawiona  w  odwołaniu  (także  na  rozprawie),  w  części 

dotyczącej  uzasadnienia  zarzutów  odwołania,  sprowadza  się  do  żądania  wezwania 

Odwołującego  do  złożenia  dodatkowych wyjaśnień  w  sprawie rażąco  niskiej ceny,  podczas 

gdy 

zarzuty  odwołania  dotyczące  bezpodstawnego  uznania  złożonych  wyjaśnień  za 

niewystarczające  nie  zawierają  uzasadnienia  faktycznego  i  prawnego.  Także  na  rozprawie  

poza ogólnymi stwierdzeniami) nie odniesiono się do ustaleń Zamawiającego i nie podano,  

które elementy wyjaśnień świadczą o tym, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny w stosunku 

do przedmiotu zamówienia.  

C

iężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny - zgodnie z art. 190 ust. 1a 

pkt 1 ustawy Pzp - 

spoczywa na wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem 

postępowania  odwoławczego.  W  uzasadnieniu  odwołania  –  w  tym  stanie  faktycznym  -  nie 

odniesiono się do okoliczności, które miałby przemawiać za uznaniem, że zaoferowana cena 

nie  jest  rażąco  niska  i  na  jakiej  podstawie  Zamawiający  dysponując  złożonymi  przez 

Odwołującego  wyjaśnieniami  miałby  uznać  cenę  za  realną.  Niewątpliwie  odwołanie,  które 

inicjuje postępowanie odwoławcze, powinno zawierać okoliczności uzasadniające zarzucenie 

zamawiającemu  naruszenia  przepisów  ustawy  Pzp,  szczególnie  gdy  kwestionowana  jest 

czynność odrzucenia oferty na podstawie art. 89 ust 1 pkt 4 lub art 90 ust 3 Pzp. Przy czym 

nie może się to sprowadzać do samego twierdzenia, że cena oferty (nie) jest rażąco niska, czy 

też  twierdzenia,  że  ocena  wyjaśnień  (nie)  powinna  prowadzić  do  takiej  oceny,  gdyż  należy 

skonkretyzować okoliczności faktyczne, które w danej sprawie pozwalają na wyprowadzenie 

takiego wniosku.  

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. 

O  kosztach  postępowania  orzeczono  na  podstawie  art.  192  ust.  9  i  10  ustawy  Pzp 

stosownie  do  wyniku  sprawy  uwzględniając  także  przepisy  rozporządzenia  Prezesa  Rady 

Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości wpisu od odwołania oraz rodzajów 

kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2018 r, poz. 972).  

……………………………………..