KIO 394/19 WYROK dnia 29 kwietnia 2019 r.

Data: 11 czerwca 2019

Sygn. akt: KIO 394/19 

WYROK 

z dnia 29 kwietnia 2019 r.  

Krajowa  Izba Odwoławcza  -   w składzie: 

Przewodniczący: 

Małgorzata Matecka 

Lubomira Matczuk - 

Mazuś 

Agata Mikołajczyk 

Protokolant:             Klaudia Ceyrowska 

Piotr Cegłowski 

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r., 9 kwietnia 2019 r., 18 kwietnia 2019 r. 

oraz  24  kwietnia  2019  r.  w  Warszawie 

odwołania  wniesionego  do  Prezesa  Krajowej  Izby 

Odwoławczej  w  dniu  4  marca  2019  r.  przez  wykonawcę  Comarch  Polska  Spółka  Akcyjna 

siedzibą  w  Krakowie  w  postępowaniu  prowadzonym  przez  zamawiającego:  Zakład 

Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w Warszawie 

przy  udziale  wykonawcy  Asseco  Poland  Spółka  Akcyjna  z  siedzibą  w  Rzeszowie 

zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego 

orzeka: 

Oddala odwołanie. 

K

osztami  postępowania  obciąża  wykonawcę  Comarch  Polska  Spółka  Akcyjna 

siedzibą w Krakowie, i: 

zalicza  w  poczet  kosztów  postępowania  odwoławczego  kwotę  15  000  zł  00  gr 

(słownie:  piętnaście  tysięcy  złotych  zero  groszy)  uiszczoną  przez  wykonawcę 

Comarch Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Krakowie tytułem wpisu od odwołania; 

zasądza od wykonawcy Comarch Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Krakowie na 

rzecz 

Zakładu  Ubezpieczeń  Społecznych  z  siedzibą  w  Warszawie  kwotę  3  600  zł 

00 gr 

(słownie:  trzy  tysiące  sześćset  złotych  zero  groszy)  stanowiącą  koszty 

postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.  


Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo 

zamówień publicznych 

(Dz.  U.  z  2018  r.  poz.  1986,  ze  zm.)  na  niniejszy  wyrok  -  w  terminie  7  dni  od  dnia  jego 

doręczenia  -  przysługuje  skarga  za pośrednictwem  Prezesa  Krajowej Izby  Odwoławczej  do 

Sądu Okręgowego w Warszawie.  

Przewodniczący:      …………………………… 

…………………………… 

…………………………… 


Sygn. akt: KIO 394/19 

U z a s a d n i e n i e  

Zamawiający  –  Zakład  Ubezpieczeń  Społecznych  z  siedzibą  w  Warszawie  (dalej  jako 

„Zamawiający”  lub  „ZUS”)  przeprowadził  w postępowanie  o  udzielenie  zamówienia  trybie 

wolnej  ręki  pn.  „Świadczenie  usług  wsparcia  eksploatacji  i  utrzymania  Kompleksowego 

Systemu  Informatycznego  ZUS  w  okresie  niezbędnym  do  udzielenia  zamówienia  w  trybie 

konkurencyjnym",  znak:  TZ/271/12/19  (dalej  także  jako  „Postępowanie).  Wartość 

ww. 

zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 

8  ustawy  z  dnia  29  stycznia  2004  r. 

–  Prawo zamówień  publicznych (Dz.  U.  z 2018  r.  poz. 

1986, ze zm.), d

alej jako „ustawa Pzp”.  

I. W dniu 4 marca 2019 r. wykonawca Comarch Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Krakowie 

(dalej jako 

„Odwołujący") wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie od: 

zastosowania  trybu  zamówienia  z  wolnej  ręki  z  naruszeniem  przepisów  ustawy  Pzp  - 

poprzez przygotowanie i przeprowadzenie postępowania w trybie z wolnej ręki z Asseco 

Poland  S.A. 

(dalej  jako  „Wykonawca  Asseco”,  „Asseco”  lub  „Przystępujący”) 

przedmiocie  „Świadczenia  usług  wsparcia  eksploatacji  i  utrzymania  Kompleksowego 

Systemu Informatycznego ZUS w okresie niezbędnym do udzielenia zamówienia w trybie 

konkurencyjnym"  i  zawarcie  w  wyniku  tego  P

ostępowania  w  dniu  20  lutego  2019  roku 

umowy z Asseco Poland S.A. (dalej także jako „Umowa z Asseco" lub „Umowa ZUS – 

Asseco

”)  w  sposób  niejawny  i  nietransparentny  na  etapie  przygotowawczym  oraz 

stanowiący  de  facto  o pozorności  przeprowadzonych  negocjacji  w  ramach  wszczętego 

P

ostępowania,  a także  w  sposób  naruszający  przepisy  o prowadzeniu  dokumentacji 

p

ostępowania, czym naruszono zasady uczciwej konkurencji 

-  co stanowi naruszenie art. 67 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp, art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp, art. 

96 ust. 1 ustawy Pzp i art. 10 ust. 1 i 2 ustawy Pzp w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy Pzp, w 

zw. z art. 58 ust. 1 kc i 83 ust. 1 kc w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy Pzp. 

zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki i zawarcia w jego wyniku Umowy z Asseco 

z  naruszeniem  przepisów  ustawy  Pzp  -  pomimo  braku  spełnienia przesłanki  udzielenia 

zamówienia z wolnej ręki, na jakiej oparł się Zamawiający 

-  co stanowi naruszenie art. 67 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp, art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp, art. 

10 ust. 1 i 2 ustawy Pzp w zw. z art. 29 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy Pzp. 

zastosowania  trybu  zamówienia  z  wolnej  ręki  z  naruszeniem  przepisów  ustawy  Pzp  - 

poprzez  określenie  przedmiotu  tego  zamówienia  w  warunkach  czynu  nieuczciwej 


konkurencji, który to czyn przesądził m.in. o przedmiocie tego zamówienia i jednocześnie 

spowodował wypowiedzenie umowy zawartej w trybie konkurencyjnym przez Konsorcjum 

Comarch  Polska  S.A. 

i  Comarch  S.A.  (dalej  także  jako  „Konsorcjum  Comarch”  lub 

„Comarch”)  z  Zamawiającym  w  dniu  02  marca  2018  r.  (dalej  także  jako  „Umowa  z 

Comarch”,  „Umowa  ZUS  –  Comarch”  lub  „Umowa”)  oraz  od  przygotowania  tego 

P

ostępowania, w tym prowadzenie ustaleń z Asseco w celu zawarcia Umowy z Asseco 

sposób  akceptujący  czyn  nieuczciwej  konkurencji,  a wręcz  polegający  na 

współuczestniczeniu  w  realizacji  jego  celu,  a  tym  samym  od  przygotowania 

przeprowadzenia  tego  postępowania  w  sposób  nieprzejrzysty,  naruszający  uczciwą 

konkurencję oraz w sposób nieuzasadniony rzeczowo i merytorycznie preferujący Asseco 

-  co stanowi naruszenie art. 67 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp, art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp, art. 

10 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, art. 29 ust. 1 ustawy Pzp, art. 89 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp (na 

zasadzie analogii), art. 3 ust. 1 Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej jako: 

„Uznk”), art. 12 ust. 2 i 15 ust. 3 Uznk w zw. z art. 58 ust. 1 kc. w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy 

Pzp. 

W  związku  z  podniesionymi  zarzutami  Odwołujący  wniósł  o  uwzględnienie  odwołania 

i

 o unieważnienie Umowy z Asseco w całości, na podstawie art. 192 ust. 3 pkt 2) lit a) ustawy 

Pzp. 

Uzasadniając podniesione zarzuty Odwołujący wskazał w szczególności, co następuje: 

1.  Uzasadnienie  pierwszego  zarzutu,  który  został  przez  Odwołującego  nazwany  zarzutem 

pozorności negocjacji i naruszenia zasad prowadzenia protokołu postępowania. 

Odwołujący  wskazał,  iż  kwestionuje  w  okolicznościach  faktycznych  sprawy  samo 

przygotowanie  i 

przeprowadzenie  procedury  udzielenia  zamówienia  z  wolnej  ręki.  Jego 

zdaniem  jedynie  formalnie  zostało  ono  przeprowadzono  w  dniach  19-20  lutego  2019  roku. 

Tymczasem z okoliczności sprawy opisanych w dalszej części uzasadnienia wynika, że strony 

Umowy ZUS 

– Asseco w sposób długotrwały dochodziły do ustalenia przedmiotu zamówienia, 

który  został  finalnie  powierzony  Asseco.  Na  tym  tle  odbywały  się  spotkania  i ustalenia  w 

okresie poprzedzającym dzień 19 i 20 lutego 2019 roku. Okoliczność ta powoduje, że samo 

przeprowadzenie procedury w kilka godzin było pozorem. W dniu 20 lutego 2019 roku strony 

jedynie  formalnie  dokonały  udzielenia  zamówienia,  przeprowadzając  negocjacje  dla  samej 

procedury  - 

by  istniała  jako  formalnie  przeprowadzona,  stanowiąc  prawne  ugruntowanie 

decyzji  i  negocjacji  prowadzonych  w 

innych  okolicznościach  i terminach.  W  ocenie 

Odwołującego  świadczą  o  tym  działania  ZUS  z  jednej  strony  zamieniające  negocjacje 


z Asseco w 

kilkugodzinny „blitzkrieg" - o czym mowa w artykule Pulsu Biznesu (załącznik do 

odwołania), a z drugiej strony okoliczności wskazane w uzasadnieniu wyboru trybu z wolnej 

ręki  -  które  same  w  sobie  negują  wybór  tego  trybu  i dowodzą,  że  to  nie  nieprzewidywalna, 

wyjątkowa sytuacja niezależna od ZUS uzasadniała udzielenie tego zamówienia.  

Zdaniem  Odwołującego z  samego  choćby  uzasadnienia  trybu  wynika,  że  tylko  Asseco  jest 

jedynym  podmiotem,  który  mógł  zrezygnować  z  Okresu  Przejściowego.  Skoro  tak  - 

zamówienie  winno  zostać  udzielone  z  wolnej  ręki  jak  dotychczas  (jedyny  wykonawca 

z przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze - 

art. 67 ust. 1 pkt 1) lit. a) Pzp). Kłopot 

tylko  polegał  na  tym,  że  byłoby  to  nieprawdziwe,  bowiem  w  zakresie  całości  zamówienia, 

a w 

szczególności  już  w  zakresie  tzw.  Metryk  Powiązanych  (zaliczonych)  istniało  dwóch 

wykonawców mających kompetencje do realizacji przedmiotu zamówienia. Tym drugim było 

Konsorcjum  Comarch  - 

dysponujące  potwierdzeniem  kompetencji  i  gotowości  do  ich 

świadczenia przez ZUS. Inną okolicznością potwierdzającą, w ocenie Odwołującego, istnienie 

wcześniejszych negocjacji i ustaleń jest zależność pomiędzy wypowiedzeniem części umowy 

Konsorcjum  Comarch  a  udzieleniem  Asseco  zamówienia  -  to  z  przyczyny  Asseco  ZUS  nie 

przeprowadził  innego  scenariusza,  związanego  tylko  z czasowym  powierzeniem  Asseco 

świadczenia usług, decydując się finalnie na wypowiedzenie. 

Odwołujący  wskazał,  że  nie  jest  istotą  jego  zarzutu  to,  że  negocjacje  z  Asseco  odbyły  się 

szybko.  W  sytuacji,  gdzie  rzeczywiście  istnieje  konieczność  natychmiastowego  (nawet  nie 

pilnego) udziele

nia zamówienia - takie negocjacje mogą, a często i muszą tak się odbywać. 

Odwołujący  wyjaśnił,  iż  kwestionuje  to,  że  nie  można  przyjętej  przez  ZUS  przesłanki 

natychmiastowej  konieczności  udzielenia  zamówienia  poprzedzać  wielotygodniowymi 

uzgodnieniami  co  d

o  zakresu  zamówienia  koniecznego  do  powierzenia  Asseco.  Zdaniem 

Odwołującego potwierdzeniem tego, że negocjacje zmierzające do powierzenia usług Asseco 

były prowadzone poza kilkoma godzinami w dniu 20 lutego 2019r. i były długotrwałe dowodzi 

również fakt, że zakres zamówienia powierzonego finalnie Asseco został ujawniony Comarch 

przez  ZUS  już  w  połowie  grudnia  2018  roku.  Ponadto  nie  budzi  wątpliwości,  że  złożoność 

materii  składającej  się  na  przedmiot  umowy  jest  tej  skali,  że  nie  jest  fizycznie  możliwe 

przen

egocjowanie umowy w takim zakresie w kilka godzin, do tego uzyskując upusty, o czym 

poinformował  w  komunikacie  ZUS. W  tej  sytuacji  przeprowadzenie  wolnej  ręki  w  oparciu  o 

wyjątkową,  nieprzewidywalną  obiektywnie  sytuację,  na  którą  Zamawiający  nie  ma  wpływu 

dowodzi pozorności przeprowadzenia postępowania o udzielenie tego zamówienia. Miało ono 

w tych okolicznościach jedynie domknąć formalnie proces ustalania powierzenia obsługi KSI 

ZUS firmie Asseco. 


Odwołujący powołał się na doniesień prasowe (Pulsu Biznesu z dnia 22.02.2019r, artykuł pn. 

Blitzkrieg  ZUS),  których  lektura  w  jego  ocenie  rysuje  nieprawdopodobny  wręcz  stan 

przygotowań i działań ZUS zmierzających do wypowiedzenia Umowy z Comarch - włącznie 

obliczonym  na  minuty  doręczeniem  pism  przez  będących  w  tajnej  delegacji  pracowników 

ZUS,  rejestrowaniem  aktu  złożenia  wypowiedzenia  na  recepcji  Comarch  w  Krakowie 

kamerami, poświadczaniem u notariusza daty złożenia wypowiedzenia o określonej godzinie, 

by po jej upływie Asseco i ZUS mogły legalnie zasiąść do negocjacji z wolnej ręki. Odbyło się 

to (jakoby)  w  celu  uniemożliwienia  Comarch  złożenia  odwołania  „blokującego"  zawarcie  tej 

umowy. Odwołujący zaznaczył, że posiada w SSE w Krakowie 7 budynków, z których każdy 

posiada  recepcję  przyjmującą  oficjalną  korespondencję,  nie  tylko  od  ZUS,  lecz  w  setkach 

innych  spraw  związanych  z  prowadzoną  na  szeroką  skalę  działalnością.  Podejrzenie,  że 

tych warunkach nie da się złożyć pisma z wypowiedzeniem, przez co KSI ZUS zostanie bez 

obsługi  wskazuje  zdaniem  Odwołującego  na  nieadekwatność  podejmowanych  działań  oraz 

dowodzi istotniejszej kwestii: intencjonalnego zaplanowania całej operacji przez obie Strony z 

wyprzedzeniem, co jest kolejnym argumentem dowodzącym pozorności negocjacji i samego 

trybu. Trudno bowiem przyjąć, że negocjacyjny zespół Asseco przypadkiem znajdował się na 

tyle  blisko  siedziby  ZUS  i  w  gotowości  gwarantującej  zawarcie  umowy  (wliczając  w  to 

wniesienie zabezpieczenia), by niemal natychmiast po doręczeniu wypowiedzenia w Krakowie 

zasiąść do negocjacji na Szamockiej. 

Ponadto,  Odwołujący  zwrócił  uwagę,  że  w/w  działaniem  Zamawiający  naruszył  przepisy 

dotyczące  dokumentowania  Postępowania.  Stwierdził,  iż  skoro  nie  ma  możliwości,  by 

negocjacje o tej skali i w tych warunkach odbyły się w kilka godzin - Zamawiający powinien 

prowadzić  protokół  z Postępowania  i  dokumentować  te  rozmowy,  włącznie  ze  stosownymi 

pełnomocnictwami  na  bieżąco,  stosownie  do  ich  prowadzenia  z  Asseco.  Sporządzenie 

dokumentacji obejmującej przygotowanie i przeprowadzenie tego Postępowania w okresie 19-

20 lutego 2019 roku zdaniem Odwołującego jest wadliwe, bowiem pomija aspekt ustaleń Stron 

co do zakresu przedmiotu zamówienia, podejmowanych przed tą datą. W jego ocenie dowodzi 

tego choćby wspomniany już fakt, iż to pod wpływem Asseco ZUS porzucił scenariusz jedynie 

czasowego powierzenia Asseco usług, bowiem Asseco nie wyrażało zgody na taki wariant. 

2.  Uzasadnienie  drugiego  zarzutu,  który  został  przez  Odwołującego  nazwany  zarzutem 

dotyczącym niespełnienia przesłanki trybu zamówienia z wolnej ręki, o której mowa w art. 67 

ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp. 


Na wstępie Odwołujący zaznaczył, że analiza spełnienia przesłanki z art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy 

Pzp wymaga rozważenia osobno dla 7 tzw. Metryk Niezaliczonych oraz osobno dla 23 Metryk 

Powiązanych (zaliczonych) i dla Integratora - z uwagi na odrębne uwarunkowania faktyczne 

dotyczące udzielenia zamówienia z wolnej ręki Asseco w tych obszarach. Należy do nich w 

szczególności  fakt,  że  przedmiot  zamówienia  z  wolnej  ręki  udzielonej  Asseco  w zakresie 

Integratora  i  23  Metryk  P

owiązanych  był  obszarem,  który  był  wykonany  przez  Konsorcjum 

Comarch należycie (fakt bezsporny). Przyczyna zerwania Umowy z Comarch w tym zakresie 

nie  leżała  po  strome  Konsorcjum  Comarch,  w  tym  nie  była  przez  wykonawcę  bynajmniej 

zawiniona. Również okoliczności faktyczne w jakich udzielono wolnej ręki w zakresie tzw. 7. 

Metryk Niezaliczonych - 

nie uzasadniają ich powierzenia w trybie art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy 

Pzp. Są to jednak inne przyczyny, w tym absolutnie zależne od ZUS, choćby dlatego, że to 

ZUS odpowiadał za bezpieczeństwo swych środowisk produkcyjnych i przedprodukcyjnych i 

to  ZUS  nie  powinien  był  dopuścić  do  nieuprawnionej  ingerencji  „hakerskiej”  ze  strony 

pracownika Asseco, co przyczyniło się pośrednio do niezaliczania przez Konsorcjum Comarch 

testów Metryki wspierającej waloryzację (to zaś pociągnęło za sobą owo „powiązanie”).  

W zakresie 7 tzw. Metryk Niezaliczonych 

– w odniesieniu do przesłanek: 

wyjątkowość sytuacji 

brak przyczyn wystąpienia tej sytuacji po stronie Zamawiającego  

  brak m

ożliwości przewidzenia sytuacji 

Odwołujący  wskazał,  że  uzasadnienie  zastosowania  trybu  z  wolnej  ręki  zawiera  szereg 

nieprawdziwych  informacji,  które  mają  wywołać  wrażenie,  że  wystąpiły  okoliczności 

uprawniające do skorzystania z niekonkurencyjnego trybu udzielenia zamówienia. 

Odwołujący wyjaśnił, że nie kwestionuje faktu, że KSI jest jednym z największych i najbardziej 

złożonych  systemów  w  kraju.  Aczkolwiek  są  to  okoliczności  świadczące  o wyjątkowości 

systemu informatycznego, a nie świadczące o wyjątkowości sytuacji w rozumieniu art. 67 ust. 

1 pkt 3 ustawy 

Pzp. Można poczynić teoretyczne założenie, że w przypadku, gdy przedmiotem 

zamówienia  jest  przejęcie  utrzymania  wyjątkowo  dużego  i złożonego  systemu,  rzeczą 

normalną  i przewidywalną  jest  możliwość  wystąpienia  pewnych  problemów  z  przejęciem  w 

utrzymanie określonego zakresu systemu. W obliczu bezprecedensowego procesu przejęcia 

tak  dużego  systemu,  wyjątkową  sytuacją  byłaby  sytuacja  odwrotna,  polegająca  na  braku 

jakichkolwiek  przeszkód  projektowych.  Nawet  jeżeli  założyć,  że  w  procesie  przejęcia  w 

utrzymanie  systemu  KSI  wystąpiły  czasowe  problemy  z osiągnięciem  stanu  gotowości  do 

świadczenia  pewnych  usług,  to  przy  tak  dużym  wyzwaniu,  jak  przejęcie  jednego  z 

największych systemów w kraju z pewnością nie była to sytuacja wyjątkowa. O wyjątkowej i 


nieprzewidywalnej  sytuacji  można  by  mówić,  w przypadku  problemów  z  przejęciem 

niewielkiego i prostego systemu, wykonanego w jednolitej technologii - a nie tak gigantycznego 

systemu  jak  KSI.  Zamawiający  powinien  przewidzieć,  że  przy  tak  dużym  projekcie  mogą 

pojawić się pewne utrudnienia i opóźnienia w przejęciu części usług i zapisy Umowy świadczą 

o tym, że antycypował ten fakt. Odwołujący wskazał, iż art. 16 ust. 2 pkt 3 Umowy stanowi o 

tym, że Koncepcja przejęcia i świadczenia usług utrzymania - czyli swego rodzaju wspólnie 

uzgodniony  plan  realizacji  projektu  - 

powinna  obejmować  „Plany  awaryjne"  opisujące 

przedsięwzięcia  pozwalające  na  zachowanie  ciągłości  działania  KSI  ZUS  oraz  kryteria 

opisujące moment ich uruchomienia na wypadek gdy: (i) Wykonawca nie spełni końcowych 

kryteriów weryfikacji i odbioru, (ii) w procesie przejmowania nastąpią opóźnienia w stosunku 

do  harmonogramu  i  kluczowych  etapów.  Odwołujący  stwierdził,  iż  Zamawiający  pomimo 

uruchomienia  Planów  awaryjnych  przez  Odwołującego  –  pomimo  wielokrotnych  wezwań 

w tym zakresie 

– bezpodstawnie odmawiał zweryfikowania efektów zrealizowanych planów  w 

toku procesu weryfikacji narastania kompetencji. 

Odwołujący nie zgodził się ze stwierdzeniem zawartym w Zawiadomieniu, że „Zamawiający 

nie przewidywał  i  dokładając należytej  staranności  nie mógł  przewidzieć,  że 12  miesięczny 

okres okaże się niewystarczający do nabycia przez Konsorcjum Comarch pełni wiedzy oraz 

praktycznych umiejętności niezbędnych do świadczenia usług”. Jego zdaniem to Zamawiający 

w  sposób  świadomy  –  pomimo  licznych  wezwań  kierowanych  przez  Odwołującego  –  z 

naruszeniem  p

ostanowień  Umowy  odmawiał  kontynuacji  Procesu  weryfikacji  narastania 

kompetencji, przez co dokonał skrócenia Okresu Przejściowego, przeznaczonego na nabycie 

kompetencji i wiedzy z zakresu KSI, do niespełna 11 miesięcy. Odwołujący wskazał, iż ostatnia 

weryfikacja kompetencji miała miejsce w dniu 24 stycznia 2019 r. Po tej dacie Zamawiający 

konsekwentnie  odmawiał  udziału  w  dalszym  procesie  weryfikacji  narastania  kompetencji, 

kreując  nieuzasadnione  i niemające  podstaw  w Dokumentach  kontraktowych  i  Koncepcji 

ograniczenie liczby podejść weryfikacyjnych do dwóch. Odwołujący stwierdził, iż Zamawiający 

oczekując, że Wykonawca osiągnie pełną gotowość do realizacji wszystkich usług utrzymania, 

w tym tzw. Metryk Niezaliczonych, na ponad miesiąc przed upływem okresu przejściowego 

pozbawił  efektywności  postanowienie  art.  16  ust.  1  ustalające  12  miesięczny  okres 

przejściowy. Zamawiający takim działaniem naruszył również postanowienia art. 16 ust. 2 pkt 

3  Umowy 

oraz  Rozdziału  7  Koncepcji,  dotyczące  Planów  Awaryjnych.  Podkreślił,  że 

przesłanką  uruchomienia  Planu  Awaryjnego  jest  brak  spełnienia  końcowych  kryteriów 

weryfikacji i odbioru lub opóźnienie w procesie przejmowania w stosunku do harmonogramu. 

Powyższe  (art.  16  ust.  2  pkt  3  Umowy  z Comarch)  oraz  zasada  narastającego  procesu 

nabywania  kompetencji  przesądza,  że  wspomniane  uzasadnienie  dwóch  tur  testów 


(podstawowe  i  poprawkowe),  którym  podpiera  się  Zamawiający,  nie  ma  charakteru 

definitywnego.  Odwołujący  zauważył,  iż  Zamawiający,  skracając  w  praktyce  Okres 

Przejściowy poprzez odmowę kontynuacji Procesu weryfikacji narastania kompetencji również 

całkowicie zignorował niewygodny dla niego argument, że w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. i Umowy z 

Comarch 

oraz  w  Rozdziale  5.9  Koncepcji  posłużono  się  terminem  „weryfikacji  narastania 

kompetencji”.  Ponadto,  Odwołujący  wskazał,  iż  zaistniała  konieczność  powtórzenia 

weryfikacji,  czy  wręcz  autokorekty  wyników  weryfikacji  na  pozytywny  z  uwagi  na  leżące  po 

stronie Zamawiającego istotne nieprawidłowości w procesie testowania. Nieprawidłowości te 

zdaniem Odwołującego polegały na: 

1)  dopuszczeniu  d

o  nieuprawnionej  ingerencji  „hakerskiej”  dotychczasowego  wykonawcy 

w Proces weryfikacji kompetencji; 

niezgodności  przygotowanych przez  Zamawiającego jednostek  zadaniowych z  realiami 

przedmiotu Umowy, w tym: 

a) 

niezgodności z zakresem przedmiotowym Usług określonym w Umowie, 

b) 

nieadekwatnej ilości czasu na realizację zadań, 

c)  braku odzwierciedlenia rea

liów Umowy w zakresie komunikacji z Zamawiającym;  

niewyczerpującym,  nieprecyzyjnym,  wieloznacznym  oraz  rozbieżnym  z  arkuszem 

odpowiedzi opisem jednostek zadaniowych; 

4)  braku  precyzyjnej  informacji  w  Formularzach  oceny  i  arkuszach  odpowiedzi  na  temat 

niepraw

idłowości w realizacji jednostek zadaniowych; 

braku możliwości zgłaszania uwag do scenariuszy testowych; 

ocenie  jednostek  zadaniowych  przez  pryzmat  elementów  niemających  wpływu  na 

poprawne działanie usługi; 

7)  p

odziale jednostek zadaniowych na części. 

Zdaniem 

Odwołującego powyższe nieprawidłowości, polegające na niezgodności weryfikacji 

z  Umową,  Koncepcją  lub  Planem  Przejęcia  Zadań  Umowy,  wypaczyły  sens  Procesu 

weryfikacji  kompetencji.  Doprowadziły  do  tego,  ze  proces  ten  przestał  być  obiektywny, 

transparentny  i  miarodajny  z  punktu  widzenia  oceny  czy  Wykonawca  dysponuje 

kompetencjami wystarczającymi do świadczenia usług na poziomie wymaganym w Umowie.  

W  ocenie  Odwołującego  kolejną  istotną  okolicznością  jest  dopuszczenie  przez  ZUS  do 

nieuprawnionej  ingerencji  hakerskiej  w  proces  weryfikacji  metryki  wsparcia  akcji  masowej 

waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych UU2017_USZ_WALE. Zdaniem Odwołującego 

z  okoliczności  sprawy  jednoznacznie  wynika,  że  opisane  działanie  zostało  dokonane 

zamiarem  uniemożliwienia  Odwołującemu  wykonania  zadań  weryfikacyjnych.  Ingerencja 

dotychczasowego  wykonawcy  i  jednocześnie  beneficjenta  zamówienia  z  wolnej  ręki, 


środowisko testowe doprowadziła do tego, że przetwarzanie listy wypłatowej zakończyło się 

błędem krytycznym. Prawidłowe przetworzenie listy wypłatowej jest jednym ze strategicznych 

zadań  ZUS.  W  kontekście  tego  można  przyjąć,  że  dokonana  ingerencja  miała  na  celu 

skompromitowanie  wykonawcy  - 

Konsorcjum,  w  którym  uczestniczy  Odwołujący 

wykreowanie  fałszywego  obrazu  o  braku  kompetencji  do  realizacji  usługi  wsparcia  akcji 

waloryzacji.  Wykonawca  poinformował  ZUS  o  ingerencji  Dotychczasowego  Wykonawcy 

Weryfikację  Kompetencji.  ZUS  sprawdził  i  potwierdził  te  informacje.  Procedura 

sprawdzająca wykazała także szereg innych, kolejnych ingerencji, które mogły w przyszłości 

spowodować problemy w realizacji zadań przez Odwołującego. 

Zdaniem  Odwołującego  nie  budzi  wątpliwości  negatywny  wpływ  nieuprawnionej  ingerencji 

pracownika  Asseco  na  przebieg  rzeczonych  testów.  Po  stronie  ZUS  leży  zaś 

odpowiedzialność za zaistnienie tej sytuacji jako głównego dysponenta i właściciela systemu, 

zobowiązanego do dbałości o bezpieczeństwo środowisk KSI ZUS, mającego pełen wpływ na 

przyznawanie  uprawnień  dostępowych  i  zobowiązanego  do  zapewnienia  bezpieczeństwa  i 

legalności  operacji  na  środowiskach  Systemu.  Oznacza  to,  że  nie  można  twierdzić,  iż 

przyczyna wystąpienia sytuacji w jakiej znalazł się ZUS (brak operatora części systemu od 1 

marca 2019 roku) nie leży po stronie Zamawiającego. Przyczyną pierwotną tej sytuacji jest 

niewywiązanie się przez ZUS z w/w obowiązków. 

Odwołujący dodał, iż idea ograniczenia testów kompetencji do tylko dwóch podejść nie broni 

się  również  w  aspekcie  celu,  jakiemu  służył  Okres  Przejściowy  –  polegającego  na 

zagwarantowaniu  dłużnikowi  czasu  do  nauki  i  doskonalenia  (narastającego)  swych 

kompetencji.  Zdaniem  Odwołującego  koncepcja  definitywnego  zakończenia  okresu 

nabywania  kompetencji  po  niezdanym  terminie  poprawkowym  nie  broni  się  również,  jeżeli 

uwzględni się fakt, iż ZUS dopuścił do etapowego zaliczania tych kompetencji. Równie dobrze 

wykonawca  mógłby  w  pierwszym  miesiącu  rocznego  okresu  przejściowego  nie  zaliczyć 

dwukrotnie jednej metryki.   

Odwołujący wskazał, że nie jest również prawdziwe zawarte w uzasadnieniu zawiadomienia 

do 

Prezesa UZP stwierdzenie, że „Zamawiający dokonał należytej staranności, aby zapewnić 

sprawny i profesjonalny przebieg procesu przejmowania usług przez Konsorcjum Comarch, w 

tym  zaangażował  w  niezbędnym  zakresie  dotychczasowego Wykonawcę  Asseco  w  proces 

tr

ansferu wiedzy". Wykonawca w trakcie okresu przejściowego, na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 

14 Umowy

, wniósł do ZUS kilkadziesiąt pism z informacją o szeregu przeszkód powstałych w 

toku wykonywania Dokumentów kontraktowych, w tym informował o nieprzekazywaniu przez 

Personel  Zamawiającego  informacji  niezbędnych  do  realizacji  Umowy  oraz  o  utrudnieniach 


dostępie do środowisk. Pomimo informacji przekazywanych przez Odwołującego na temat 

niskiej jakości konsultacji i licznych nieprawidłowości w zakresie prowadzonych warsztatów, 

opisanych m.in. w piśmie Odwołującego do ZUS z dnia 18.06.2018 r., Zamawiający nie wpłynął 

w żaden sposób na dotychczasowego wykonawcę, aby ten w sposób należyty wywiązywał się 

ze swoich obowiązków. 

Podsumowując  powyższe  Odwołujący  stwierdził,  że  sytuacja,  która  doprowadziła  do  stanu 

wystąpienia Metryk Niezaliczonych jest sytuacją, która w sposób ewidentny wynikła z przyczyn 

leżących po stronie Zamawiającego, co uniemożliwia zastosowanie trybu zamówienia z wolnej 

ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp. 

W odniesieniu do przesłanek: 

wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia 

nie można zachować terminów określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia 

Odwołujący przykładowo wskazał, iż niezaliczona weryfikacja z zakresu wsparcia waloryzacji 

świadczeń  emerytalno  –  rentowych  opisanej  metryką  UU2017_USZ_WALE  miała  miejsce 

jeszcze  7-13.11.2018  r.  Metryki  UU_WOZ#00  i  UU_

  GIZ#00  zostały  drugi  raz  niezaliczone 

niewiele później, bo odpowiednio 06.12.2018 r. i 13.12.2018 r. Odwołujący za zasadne uznał 

postawienie pytania czemu ZUS, stojąc na stanowisku, że nie może przekazać tych metryk 

Odwołującemu,  nie podejmował  jednak  przez  okres  wielu miesięcy  żadnych działań  w  celu 

zorganizowania  postępowań  przetargowych  na  przedmiot  objęty  powyższymi  usługami. 

Zestawienie  przeciętnego  czasu  trwania  postępowania  powyżej  progów  unijnych, 

prowadzonego  w  trybie  przetargu  nieograniczonego,  który  wynosi  93  dni  [przypis:  według 

Informacji  ze  Sprawozdania  Prezesa  Urzędu  Zamówień  Publicznych  o funkcjonowaniu 

systemu  zamówień  publicznych  w  2017  r.],  z  czasem  jaki  upłynął  od  nieudanej  weryfikacji 

kluczowej  - 

jak  podkreśla  ZUS  -  metryki  wsparcia  akcji  waloryzacji,  do  upływu  okresu 

przejściowego, wynoszącym 108 dni, prowadzi do wniosku, że możliwe było nawet udzielenie 

zamówienia  w  trybie  zapewniającym  największą  konkurencyjność  postępowania.  W  tej 

sytuacji  nie  można  przyjąć,  że  Zamawiający  -  jak  to  sam  określił  -  „podjął  działanie 

najszybszym możliwym czasie".

Zdaniem  Odwołującego  nie  sposób  również  zaakceptować  rozumowania  ZUS,  zgodnie 

którym  postępowanie  o zakresie  nieporównywalnie  mniejszym  niż  prowadzone  w  trybie 

przetargu ograniczonego postępowanie, którego konsekwencją było zawarcie w dniu 2 marca 

2018  Umowy  z 

Odwołującym,  miałoby  się  toczyć  na  zbliżonej  przestrzeni  czasu.  Należy 

również wskazać, że okres przejściowy na nabycie kompetencji niezbędnych do utrzymania 7 


Metryk Niezaliczonych,  a więc mniej niż 10% ogółu metryk przeznaczonych do przejęcia w 

ramach utrzymania KSI, również mógłby być zdecydowanie krótszy niż okres przejściowy na 

przejęcie 100% metryk. 

Za  chybiony  zdaniem  Odwołującego  należy  uznać  argument  że  „Zamawiający  potrzebuje 

dłuższego  czasu  niż  standardowy  do  przygotowania  dokumentacji  przetargowej, 

szczególności  opracowania  warunków  świadczenia  usług  z  uwagi  na  niestandardową 

sytuację  faktyczną  i prawną".  Stwierdzenie  to  zupełnie  nie  koresponduje  ze  stanem 

faktycznym sprawy. Dokumentacja opisująca warunki świadczenia metryk jest gotowa i była 

elementem Umowy z 

Comarch, tak więc okoliczność ta nie mogła decydować o rezygnacji ze 

stosowania  trybu  przetargowego.  Tym  bardziej,  że  do  zawarcia  Umowy  z  Asseco  w  tym 

zakresie wystarczył Zamawiającemu niespełna 1 dzień. 

Odwołujący  podkreślił,  że  ZUS  w  zawiadomieniu  o  wszczęciu  postępowania  w  trybie 

zamówienia  z  wolnej  ręki  nie  uzasadnił  we  właściwy  sposób  braku możliwości  zachowania 

terminów dla innych trybów udzielenia zamówienia. ZUS wskazuje jedynie w ogólny sposób, 

że nie mógł zastosować terminów standardowych. Pomija jednak okoliczność, że nawet tryby 

podstawowe  przewidują  możliwość  znacznego  skrócenia  terminu  składania  ofert,  jeżeli 

zachodzi  pilna  potrzeba  udzielenia  zamówienia  i  skrócenie  terminu  jest  uzasadnione.  ZUS 

ponadto  wspomina  o  tym,  że  inni  wykonawcy  niż  dotychczasowy  potrzebują  okresu 

przejściowego  na  poznanie  KSI,  ale  co  warto  podkreślić,  podaje  jako  wyłączną  podstawę 

prawną  zastosowania  wolnej  ręki  art.  67  ust.  1  pkt  3  ustawy  Pzp.  ZUS  nie  powołał  się  na 

podstawę z art. 67 ust. 1 pkt 1 lit a (jedyny wykonawca z przyczyn technicznych o obiektywnym 

charakterze) - 

zresztą słusznie, gdyż było i jest dwóch wykonawców zdolnych do wykonania 

zamówienia, co tylko dowodzi tego, że argumentacja ta jest zupełnie nietrafiona. W tej sytuacji 

ZUS  powinien  uzasadnić,  dlaczego  wybrał  tryb  który  całkowicie  eliminuje  jakąkolwiek 

konkurencję  i  nie  wybrał  innych  stosunkowo  „szybkich”  trybów  -  choćby  negocjacji  bez 

ogłoszenia, który znacząco ogranicza konkurencję, lecz jednak jej całkowicie nie eliminuje. 

Podsumowując  powyższe  Odwołujący  stwierdził,  iż  natychmiastowa  potrzeba  udzielenia 

zamówienia oraz brak możliwości zachowania terminów określonych dla innych trybów, nie 

miały  charakteru  obiektywnego,  lecz  były  okolicznościami  sprowokowanymi  brakiem 

właściwych  działań  ze  strony  ZUS.  ZUS  nie  podjął  wszystkich  możliwych  działań  w  celu 

zastosowania trybu konkurencyjnego, tylko wybrał najłatwiejszy środek i udzielił zamówienia 

w trybie z wolnej ręki. 

W zakresie Integratora i 23 tzw. Metryk Powiązanych – w odniesieniu do przesłanek: 

wyjątkowość sytuacji 


  brak 

przyczyn wystąpienia tej sytuacji po stronie Zamawiającego  

brak możliwości przewidzenia sytuacji 

W  pierwszej  kolejności  Odwołujący  podkreślił,  że  przyczyną  wypowiedzenia  Metryk 

Powiązanych  oraz  Integratora,  nie  było  niezaliczenie  przez  Odwołującego  weryfikacji 

kompetencji  z  zakresu  powyższych  metryk.  Odwołujący  zaliczył  przygotowane  przez 

Zamawiającego  jednostki  zadaniowe  z  zakresu  Metryk  Powiązanych  oraz  Integratora. 

Rzeczywista  przyczyna  wypowiedzenia,  zresztą  ujawniona  wprost  przez  ZUS 

w Wypowiedzeniu, 

to „wpływ"  Niezaliczonych  Metryk  (zwł.  wsparcia  waloryzacji)  na  Metryki 

tzw. Powiązane oraz na Integratora, który jest tego rodzaju - z uwagi na „ścisły związek" tych 

usług - że muszą być one wszystkie świadczone przez tego samego Wykonawcę. 

Odwołujący  podkreślił,  iż  nie  jest  jego  intencją  negowanie  istnienia  powiązań  wewnątrz 

Systemu KSI. Jako profesjonalista w branży IT oraz podmiot, który poznał KSI na tyle dobrze, 

że  otrzymał  od  ZUS  zielone  światło  do  świadczenia  niemal  całości  utrzymania  KSI 

(z 

dokładnością do kontrowersyjnego niezaliczenia 7 Metryk) może przyznać, że zawsze na 

jakimś  poziomie  poszczególne  elementy  systemu  informatycznego  wiążą  się  ze  sobą  i  na 

siebie  wpływają.  Co  więcej  -  Odwołujący  może  sam  podać  przykłady  powiązania  Metryk 

Niezalicz

onych na konkretne Metryki, których ZUS nie wypowiedział i powierzył je Comarch. 

ZUS  jak  widać  wybiórczo  stosował  ujawnioną  zasadę  „wpływu  i  powiązań".  Odwołujący 

wyjaśnił,  że  kwestionuje  co  innego.  A  mianowicie  tezę,  że  za  powiązania  te  ZUS  nie 

odpowiada, 

że nie leżą one po jego stronie. To nieprawda. Powiązania te - jeżeli istniały w tak 

dużym stopniu, by uzasadniać wypowiedzenie obszarów wykonanych należycie - to są one po 

pierwsze  cechą  systemu  KSI,  za  którego  ZUS  ponosi  odpowiedzialność,  Po  drugie  jeśli 

powiązania te były istotne na tyle, by pod ich pretekstem wypowiedzieć również Integratora i 

pozostałe  Metryki  zaliczone  -  to  winna  to  być  okoliczność  ujawniona  w  SIWZ  w przetargu 

konkurencyjnym i Umowie z Comarch, zgodnie z art. 29 ustawy Pzp. Tymczasem 

ZUS zataił 

fakt istnienia takich powiązań, ujawnił je Konsorcjum Comarch (hasłowo) dopiero w grudniu 

2018  roku.  Co  więcej  -  jeżeli  ZUS  ma  rację,  to  sama  umowa  winna  była  zostać  inaczej 

skonstruowana. W szczególności w takiej sytuacji umowa nie powinna była dopuszczać do 

dowolnego  (czyli  bez  uwzględnienia  tych  powiązań)  wypowiadania  usług,  odstępowania, 

weryfikowania  (testowania)  czy  przekazywania  do  utrzymywania.  Winno  to  było  zostać 

również  uwzględnione  w  regulacjach  dotyczących  Harmonogramu  (po  co  dopuszczać  do 

testowania usług pojedynczo, w tym testować wszystkie usługi Powiązane skoro nie zaliczono 

by  np.  jednej  z  grupy  nazwanej  „Niezaliczonymi"?  Po  co  dopuszczać  do  testowania  tych 

kluczowych - 

Niezaliczonych, na końcu okresu przejściowego itd.?) 


Odwołujący zauważył, iż w uzasadnieniu zastosowania trybu z wolnej ręki ZUS wskazał, że 

wypowiedzenie Um

owy w zakresie Metryk Powiązanych było spowodowane strukturą systemu 

KSI, która  ściśle wiąże pewne  grupy  usług.  Przyznał  więc okoliczność dowodzoną powyżej 

pr

zez  Odwołującego.  Jednak  w  ocenie  ZUS,  immanentna  cecha  systemu  i  brak 

poinformowania  o niej  w  trybie  art.  29  ustawy 

Pzp  nie  ma  żadnego  znaczenia  dla 

odpowiedzialności Zamawiającego - z czym nie sposób się zgodzić. Zdaniem Odwołującego 

ZUS  pogubił  się  w uzasadnianiu  okoliczności,  której  nie  sposób  racjonalnie  uzasadnić: 

wypowiedzenia  zakresu  umowy  należycie  wykonanego  przez  wykonawcę,  z przyczyn,  za 

które ZUS nie ponosi odpowiedzialności (czyli kto ją ponosi?) 

Odwołujący  podkreślił,  że  ani  sama  Umowa,  ani  załączniki  do  Umowy  nie  zawierają 

jakichkolwiek  informacji  na  temat  powiązań  pomiędzy  pewnymi  grupami  metryk. 

szczególności  brak  jest  informacji  na  temat  konieczności  przejmowania  metryk  grupami, 

czy  też  informacji  na  temat  braku  możliwości  przejęcia  metryki,  pomimo  potwierdzenia 

gotowości  do  jej  świadczenia  w drodze  weryfikacji  kompetencji,  w  przypadku  niezaliczenia 

innej  metryki.  Odwołujący  stwierdził,  iż  -  nie  wchodząc  w  polemikę  na  płaszczyźnie 

technicznej, co do ew. istnienia i rodzaju zależności pomiędzy poszczególnymi metrykami - 

skoro ZUS uważał owe powiązania za tak istotne, że determinują one zakres przekazywanych 

usług i tym samym zakres Umowy, to powinien ujawnić tą okoliczność w treści Wzoru Umowy, 

jeszcze na etapie postępowania przetargowego. Zdaniem Odwołującego, który powołał się na 

art.  29  ust.  1  ustawy 

Pzp,  tak  istotna  okoliczność  jaką  jest  powiązanie  usług,  mająca 

niezaprzeczalnie duży wpływ na sporządzenie oferty, powinna być wyraźnie opisana w SIWZ. 

Tymczasem systematyka Wzoru Umowy wraz 

z załącznikami wskazuje, że fakt wyodrębnienia 

poszczególnych metryk stanowi  o ich odrębnym  charakterze. Odwołujący  wskazał,  że ZUS 

również  na  etapie  uzgadniania  treści  Koncepcji  oraz  PPZU  nie  przekazywał  Informacji  o 

istniejących powiązaniach. 

W  ocenie  O

dwołującego,  z  tych  samych  powodów  nie  można  przyjąć,  że  ZUS  nie  mógł 

przewidzieć  tego,  że  w systemie  KSI,  którego  obsługę  powierza  wykonawcom,  istnieją 

powiązania  o  tak  istotnym  charakterze.  Odwołujący  zaprzeczył  tezie,  że  okolicznością  „do 

przewidzenia" - 

którą trzeba ocenić, jest w niniejszym stanie faktycznym fakt niezaliczenia 7 

Metryk. W zakresie Integratora i 23 Metryk zaliczonych okolicznością tą jest podana podstawa 

wypowiedzenia, czyli  właśnie owo powiązanie, uznane przez ZUS za „ważny powód". Jego 

zdaniem nie można w żadnym razie przyjąć, że wykonawca - pomimo faktu, że jest podmiotem 

profesjonalnym - 

powinien „wyczytać", czy też „zrekonstruować" owe powiązania w oparciu o 

dokumentację systemu. 


Podsumowując  powyższe  Odwołujący  stwierdził,  iż  brak  ujawnienia  powiązań  pomiędzy 

Metrykami  Niezaliczonymi,  a  Metrykami  Powiązanymi  i Rolą  Integratora,  który  spowodował 

wypowiedzenie  części  Umowy  jest  okolicznością  obciążającą  Zamawiającego.  W  związku 

tym przekazanie 23 Metryk Powiązanych i Roli Integratora w trybie zamówienia z wolnej ręki 

zostało dokonane z naruszeniem przesłanki zastosowania trybu, o której mowa w art. 67 ust. 

1 pkt 3 Pzp. Sytuacja, która doprowadziła do konieczności przekazania Metryk Powiązanych i 

Integratora - 

jak to zostało powyżej wywiedzione - leżała w całości po stronie Zamawiającego, 

a co więcej - była okolicznością, którą mógł przewidzieć, tym bardziej, że był przez Asseco 

jeszcze  co  najmniej  w  2017  roku  informowany  o  istnieniu  przedmiotowego  „wpływu  i 

powiązań". 

W odniesieniu do 

przesłanek: 

wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia 

nie można zachować terminów określonych dla Innych trybów udzielenia zamówienia 

Odwołujący  wskazał,  iż  również  dla  Integratora  i  23  Metryk  zaliczonych  nie  zachodzą 

przesłanki  dotyczące  zachowania  terminów  dla  trybów  konkurencyjnych  -  z  powodów 

podanych powyżej - jednak w oparciu o tę okoliczność, że wiedza ZUS o istnieniu powiązań 

datowana  jest  jeszcze  wcześniej,  niż  wiedza  o  niezaliczeniu  pierwszej  z  Metryk 

Niezaliczonych. W 

istocie należy przyjąć, że „powiązanie" - jako immanentna cecha systemu 

KSI - 

jest znane Zamawiającemu od zawsze. Tym bardziej fakt ich utajenia w SIWZ obciąża 

ZUS. Odwołujący uważa jednak, że problem powiązań i ich przemożnego wpływu na umowę 

został  wykreowany  sztucznie,  z  inspiracji  Asseco,  jako  potrzeba  chwili  po  to  by  uzasadnić 

powierzenie  temu  wykonawcy  z  wolnej  ręki  również  i  zaliczonego  zakresu  zamówienia. 

Działanie takie nie powinno korzystać z ochrony. 

Zdaniem Odwołującego dodatkowym argumentem za naruszeniem art. 67 ust. 2 pkt 3 ustawy 

Pzp, w zakresie związanym z przesłanką natychmiastowego udzielenia zamówienia jest fakt, 

iż  zamówienie  w  trybie  z wolnej  ręki  może  być  udzielone  tylko  w  takim  zakresie,  w jakim 

wymagana jest natychmiastowa jego realizacja, przy czym za

mawiający powołując się na tę 

przesłankę  nie  może  udzielić  zamówienia  w  zakresie  przekraczającym  konieczność 

natychmiastowego wykonania zamówienia. Nie jest to bowiem przesłanka - jak wskazuje się 

w orzecznictwie - 

pilnej konieczności zawarcia umowy, ale konieczności jej natychmiastowego 

wykonania.  W  ocenie  Odwołującego  w  tym  konkretnym  stanie  faktycznym  doszło  do 

naruszenia  opisanego  wyżej  rozumienia  zasady  natychmiastowości  w  ten  sposób,  iż 

powierzono  Asseco  do  świadczenia  usługi  zaliczone,  które  Konsorcjum  Comarch  miało 

świadczyć  przez  następne  3  lata.  Jest  to  zdecydowanie  przekroczenie  przesłanki 

„konieczności natychmiastowego wykonania zamówienia". Nawet jeśli uznać, że Waloryzacja 


2019  była  szczególnie  ważna  dla  ZUS,  to  nie  sposób  pominąć  faktu,  że  w  dniu,  w  którym 

wypowiedziano Umowę z Comarch i zawarto Umowę z Asseco waloryzacja ta miała się na 

ukończeniu  (kluczowe  procesy  miały  zostać  zrealizowane  do  1  marca  br.).  Przy  okazji 

jednorazowej akcji rocznej pod pretekstem odstąpienia od usługi wsparcia waloryzacji 2019 

doszło  do  wypowiedzenia  znaczącej  części  aż  czteroletniego  kontraktu.  Dysproporcja 

pomiędzy  jednorazowością  tej  usługi  a wypowiedzeniem  tak  dużego  obszaru, 

zagwarantowanego do realizacji przez Comarch w 

wyniku zaliczenia testów aż do 2022 roku 

jest  zdaniem  Odwołującego  absolutnie  nieuzasadniona  i  świadczy  o naruszeniu  przesłanki 

„natychmiastowego" wykonania zamówienia. 

3. Uzasadnienie trzeciego zarzutu, który został przez Odwołującego nazwany zarzutem czyn 

nieuczciwej konkurencji Asseco. 

Odw

ołujący zarzucił, że udzielenie zamówienia z wolnej ręki Asseco odbyło się w warunkach 

stanowiących  czyn  nieuczciwej  konkurencji.  Było  nim  w  szczególności  działanie  Asseco 

ukierunkowane  na  uniemożliwienie  za  wszelką  cenę  pozytywnego  zaliczenia  testów 

kompetencyjnyc

h w jednej z ważniejszych dla ZUS metryk (wsparcia waloryzacji). Odwołujący 

stwierdził,  że Asseco  podjęło w  tym  celu duże ryzyko  -  decydując się na działanie również 

przez sam ZUS uznane za nieuprawnione. Fakt, iż zamiar ten się nie powiódł bezpośrednio 

(akurat to zadanie Comarch wybronił), jest bez znaczenia dla oceny tego czynu na gruncie art. 

3 ust. 1 U

znk, który sankcjonuje nie tylko dokonany aspekt czynu nieuczciwej konkurencji, lecz 

również samo zagrożenie naruszenia interesu innego przedsiębiorcy lub klienta. Niewątpliwie 

jednak  czyn  ten  pośrednio  doprowadził  do  niezaliczania  przedmiotowego  testu  i zmniejszył 

szanse  Konsorcjum  Comarch  na  przejęcie  tej  metryki.  Odwołujący  stwierdził,  iż  dalsze 

działania  Asseco,  również  stanowiące  odrębny  czyn  nieuczciwej  konkurencji  (o  czym 

szczegółowo  poniżej)  przesądziły  już  bezpośrednio  o konieczności  udzielenia  tego 

zamówienia,  jako  że  wykreowały  potrzebę  wypowiedzenia  znaczącej  części  Umowy 

Comarch.  Czyny  te  bezpośrednio  wpłynęły  na  ukształtowanie  zakresu  (przedmiotu 

zamówienia) z wolnej ręki. 

Odwołujący  wyjaśnił,  iż  stawia  niniejszy  zarzut,  bowiem  stoi  na  stanowisku,  że  udzielenie 

zamówienia  w trybie  z  wolnej  ręki  w  okolicznościach  stanowiących  taki  czyn  oznacza 

zastosowania trybu z wolnej ręki niezgodnie z Ustawą, o czym mowa w art. 146 ust. 1 pkt 1 

ustawy Pzp - 

co prowadzi do konieczności unieważnienia umowy. Wynika to choćby z art. 7 

ust. 1 ustawy 

Pzp regulującego obowiązek przygotowania i przeprowadzenia postępowania o 

udzielenie  zamówienia  w  sposób  zapewniający  zachowanie  uczciwej  konkurencji  - 


stanowiącego  dyrektywę  generalną,  mającą  zastosowanie  do  wszelkich  trybów  udzielenia 

zamówienia. Odwołujący wyraził pogląd, iż za etap przygotowania postępowania należy uznać 

wszelkie czynności poprzedzające jego wszczęcie, co w trybie wolnej ręki oznacza czynności 

poprzedzające skierowanie zaproszenia do negocjacji do wykonawcy. 

W  ocenie  Odwołującego,  pomimo  tego,  że  na  gruncie  przepisów  o  wolnej  ręce  brak  jest 

odpowiednika art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp - nak

azującego odrzucić ofertę, jeżeli jej złożenie 

stanowi  czyn  nieuczciwej  konkurencji,  to  uzasadnione  jest  jego  analogiczne  zastosowanie. 

Trudno bowiem uznać, że ustawa Pzp dopuszcza czyny konkurencyjne w tych trybach, gdzie 

nie ma składanej oferty. 

Odwołujący  stwierdził,  iż  czyn  nieuczciwej  konkurencji  popełniony  przez  Asseco  nie  budzi 

wątpliwości. Są to działania Asseco, które oddziaływały pośrednio i bezpośrednio na sytuację 

faktyczną  i  prawną  Konsorcjum  Comarch  i  ZUS.  Celem  tych  działań  było  uniemożliwienie 

poprawnej realizacji przez Konsorcjum Comarch w trakcie testu usługi wsparcia waloryzacji. 

Odwołujący  podkreślił,  że  pracownicy  Konsorcjum  Comarch  odnaleźli  samodzielnie  jedynie 

część skryptów modyfikujących dane (3 skrypty), natomiast już sam audyt wykonany przez 

ZUS ujawnił takich skryptów więcej (aż 17), wraz z zapasowymi, dodatkowymi dwoma, których 

uruchomienie  było  wstrzymane.  Nie  jest  wiadome  w  ilu  jeszcze  innych  testach 

kompetencyjnych do takiej ingerencji Asseco doszło. Odwołujący stwierdził, iż skoro Asseco 

ważyło się na dokonanie takiego czynu w jednym z testów kompetencyjnych, to w zasadzie 

prowadzi  do  podważenia  całości  testów  niezaliczonych,  jako  obarczonych  ryzykiem 

manipulacji i wpływu konkurenta na ich negatywny przebieg. 

Zdaniem  Odwołującego  z  całą  zaś  pewnością  nie  jest  uzasadnione  stanowisko  ZUS,  który 

ograniczył  testowanie  usługi  wsparcia  waloryzacji  tylko  do  dwóch  podejść  –  całe  podejście 

testowe, w którym ingerencja nastąpiła, powinno zostać uznane za niebyłe i nie mające wpływu 

na  wy

niki  weryfikacji.  Tak  się  jednak  nie  stało.  ZUS  uznał,  że  skoro  Comarch  jakoś  sobie 

poradził i wybrnął w naruszonym zadaniu - to „nie ma sprawy” i przeszedł nad nim do porządku 

dziennego.  Wszelkie  wnioski  Konsorcjum  Comarch  o  ponowienie  testów  w  kolejnej  turze 

zostały odrzucone. 

Odwołujący  stwierdził,  iż  fakt  nieuprawnionego  wpływu  Asseco  na  testy  kompetencyjne 

Konsorcjum Comarch ma liczne konsekwencje. Wszystkie one przyczyniły się do odstąpienia 

wypowiedzenia  Umowy  z  Comarch,  i  jednocześnie  przesądziły  o  zakresie  przedmiotu 

zamówienia  z  wolnej  ręki.  Pierwszą  z  konsekwencji  jest  fakt  niezaliczenia  usługi  wsparcia 

waloryzacji.  Sytuacja,  w  jakiej  znaleźli  się  pracownicy  Konsorcjum  Comarch  była  bez 

precedensu,  konieczność  naprawy  tych  błędów  (udana),  stres  i  presja  czasu,  niewątpliwe 


zaskoczenie i poczucie działania w warunkach, w których własny wpływ na bieg wydarzeń jest 

ograniczony  lub  żaden  -  miała  wpływ  na  realizację  testu  w  pozostałych  zakresach. 

szczególności w sposób obiektywny incydent ten zabrał zespołowi Comarch dużo czasu, 

który  zostałby  przeznaczony  na  inne  zadania.  Cel  ingerencji  został  osiągnięty.  Inną 

konsekwencją jest przepadnięcie jednego z podejść testowych. Odwołujący podtrzymał w/w 

stanowisko,  iż  nie  zgadza  się  ż  zasadą  jedynie  „dwóch  kroków"  w  testach,  definitywnie 

kończących proces nabywania i weryfikacji kompetencji. Odwołujący stwierdził, iż nawet gdyby 

uznać  takie  stanowisko  ZUS  za  zasadne  (czemu  Odwołujący  zaprzecza)  -  to  ZUS,  mając 

wiedzę o powstałej sytuacji, nie dopuścił do ponownego przetestowania kompetencji Comarch 

w  tym  obszarze.  Zdaniem  Odwołującego  dowodzi  to  co  najmniej  bezrefleksyjnego 

akceptowania  skutków  bezprawnych  działań  Asseco,  co  nie  powinno  korzystać  z  ochrony 

prawnej. 

W  ocenie  Odwołującego  celem  omawianego  czynu  nieuczciwej  konkurencji  było 

niedopuszczenie  do  zaliczenia  przez  Konsorcjum  Comarch  testów  z  usługi  wsparcia 

waloryzacji.  Cel  ten  został  osiągnięty.  Istotą  było  jednak  uniemożliwienie  rzeczywistego 

rozbicia monopolu Asseco w utrzymaniu KSI ZUS. Odwołujący wskazał, że 7 usług wartych 

miesięcznie  wg  ceny  Konsorcjum  Comarch  643 338  zł  brutto (rocznie  7 720  024  zł  brutto) 

pociągnęło za sobą udzielenie zamówienia Asseco na kwotę  minimum  38 994 828 rocznie 

(roczna wartość ryczałtu za świadczenie wszystkich usług przez Comarch wraz z Metrykami 

Niezaliczonymi to 47 533 129 zł brutto). 

Odwołujący  stwierdził,  iż  poza  w/w  ingerencją  mamy  również  do  czynienia  z  czynem 

nieuczciwej konkurencji polegającym na wpływaniu Asseco na zakres, jaki został Konsorcjum 

Comarch wypowi

edziany. Zdaniem Odwołującego dowodzi tego po pierwsze fakt, iż to Asseco 

jest  autorem  koncepcji  „ścisłego  wpływu"  jednych  metryk  na  inne metryki  poprzez  istnienie 

pomiędzy  nimi  ścisłych  powiązań.  Wpływ  ten  został  wykorzystany  do  uzasadnienia 

wypowiedzenia 

Umowy z Comarch w zaliczonym obszarze z ważnych powodów, związany z 

tym, iż jakoby jego istnienie uzasadniało łączenie usług w nierozerwalne pakiety, mogące być 

świadczone  tylko  przez  jednego  wykonawcę,  który  realizuje  którąś  z  nich.  Odwołujący 

wskazał, iż jako członek Konsorcjum Comarch dowiedział się o istnieniu takiego wpływu po 

raz pierwszy dopiero w grudniu 2018 roku. ZUS ujawnił, że ów wpływ został zainspirowany 

(podany)  ZUS  właśnie  przez  Asseco.  To  wówczas  podano  Odwołującemu  listę  16  metryk 

(same  i

ch  nazwy,  bez  wyjaśnienia  powiązań),  na  które  wpływać  miała  niezaliczona  usługa 

wsparcia waloryzacji. Podano konkretnie te a nie inne Metryki z ponad 70-

u. Lista ta utrzymała 

się  do  końca  i  pokrywa  się  ona  z  Metrykami  tzw.  „Powiązanymi",  które  ZUS  wypowiedział, 

pomimo ich zaliczenia przez Comarch (została tylko wzbogacona o kilka dodatkowych usług, 


jej dominujący trzon nie zmienił się). Z punktu widzenia omawianego zarzutu istotne jest to, że 

to Asseco miało wpływ na określenie zakresu wypowiedzenia, dokonanego z wykorzystaniem 

koncepcji  ścisłego  wpływu  jednych  metryk  na  drugie.  Za  powyższym  wpływem  przemawia 

również okoliczność, iż ZUS rozważając inny wariant, to jest jedynie czasowego powierzenia 

Asseco  świadczenia  tych  usług  nie  wdrożył  tego  wariantu,  gdyż  nie  zgadzało  się  na  niego 

właśnie Asseco. Powyższe niezależnie dowodzi wpływu Asseco na wypowiedzenie Umowy z 

Comarch. 

Odwołujący stwierdził, iż opisany stan faktyczny podpada pod hipotezę przepisu art. 3 ust. 1 

uznk.  Działania  Asseco  niewątpliwie  były  zarówno  bezprawne  (por.  atak  „hakerski"  ich 

pracownika),  jak  i  sprzeczne  z 

dobrymi  obyczajami.  Wywołały  też  skutki  określone  w  tym 

przepisie. Nie tylko zagroziły, ale wręcz doprowadziły do utraty przez Odwołującego istotnej 

części  kontraktu.  Spowodowały  też  realną  szkodę  po  stronie  Klienta  (ZUS),  zmuszonego 

płacić za te same usługi znacznie większe kwoty. W wyniku tych działań naruszony też został 

daleko ważniejszy inny interes Zakładu (jako Klienta): uniezależnienie się od monopolisty i od 

jego dyktatów zostało zanegowane, a monopol Asseco w obsłudze KSI został zabetonowany 

na kolejne lata. Nie bez znaczenia jest też odzyskanie wpływu Asseco na innych konkurentów 

świadczących usługi w obrębie KSI. Jako Integrator Asseco odzyskało narzędzie pozwalające 

wpływać na realizację ich zobowiązań względem ZUS. 

W  ocenie Odwołującego  opisane  wyżej  działanie  Asseco  realizuje  też  normę  art.  12  ust.  2 

uznk,  zgodnie  z  którym  czynem  nieuczciwej  konkurencji  jest  także  nakłanianie  klientów 

przedsiębiorcy  lub  innych  osób  do  rozwiązania  z  nim  umowy  albo  niewykonania  lub 

nienależytego  wykonania  umowy,  w  celu  przysporzenia  korzyści  sobie  lub  osobom  trzecim 

albo  szkodzenia  przedsiębiorcy.  Poddanie  ZUS  koncepcji  wpływu  metryki  niezaliczonej  na 

blisko  20  zaliczonych,  brak  zgody  na  tyl

ko  czasowe  powierzenie  Asseco  świadczenia 

udzielonych  mu  usług,  usiłowanie  spowodowania  niezaliczenia  przez  Comarch  kluczowej 

metryki  (z  powodzeniem)  - 

należy  zdaniem  Odwołującego zakwalifikować  jako  różne formy 

nakłaniania do wypowiedzenia dużej części Umowy z Comarch, której beneficjentem mógł być 

tylko Asseco - 

jako „jedyny wykonawca”, co jest wszak inną przesłanką niż przyjęta przez ZUS 

(zresztą również nieuzasadnioną). 

Zdaniem  Odwołującego  najbardziej  dziwi  fakt,  że  ZUS  podjął  decyzję  o  wypowiedzeniu 

Umowy z Comarch na kanwie zapewnienia wsparcia Waloryzacji 2019 w momencie, w 

którym 

waloryzacja  ta  miała  się  ku  końcowi  i  zbliżał  się  termin  upływu  okresu  przejściowego  dla 

Comarch.  Wypowiedziano  przy  tej  okazji  (pod  tym  pretekstem  - 

związanym  z  „wpływem  i 

powiązaniem") kluczową rolę Integratora i 23 inne istotne Metryki, które miały być świadczone 


przez  Comarch  do  września  2022  roku.  Można  powiedzieć,  że  rzeczywista  causa 

wypowiedzenia  (zero  potknięć  przy  Waloryzacji  2019)  odpadła  niemal  w  tym  samym 

momenc

ie, jak dokonano tego wypowiedzenia. To, że ZUS wypowiedział zakres zobowiązań, 

które  sam  zaliczył  jako  należycie  świadczone  i  których  realizację  miał  zagwarantowaną 

jeszcze  przez  najbliższe  43  miesiące  jest  zupełnie  niezrozumiałe,  nielogiczne  i  po  prostu 

niekorzystne dla ZUS 

(choćby z uwagi na różnicę w cenie). Samo to dowodzi istnienia wpływu 

beneficjenta tej sytuacji na dokonane wypowiedzenie, którym oczywiście jest Asseco. 

Uzasadnienie posiadania legitymacji do wniesienia odwołania. 

Odwołujący wskazał, iż kryteria badania istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 179 ust. 

1 ustawy Pzp kształtują się w odmienny sposób w przypadku, gdy odwołujący wnosi odwołanie 

od czynności zamawiającego podejmowanych w związku z udzieleniem zamówienia z wolnej 

ręki (to jest w sytuacji, w której Odwołujący nie złożył w danym postępowaniu oferty). W takim 

przypadku legitymacja czynna w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy 

Pzp musi być wykładana z 

uwzględnieniem specyfiki zaskarżania zastosowania trybów niekonkurencyjnych, w tym faktu 

niezłożenia oferty przez odwołującego, co nie może rzutować na kwestie legitymacji czynnej. 

Podobnie  jak  nie  może  na  ocenę  legitymacji  czynnej  rzutować  fakt  zawarcia  przez 

Zamawiającego umowy w wyniku udzielenia zamówienia z wolnej ręki. Przepisy ustawy Pzp 

wprost  przewidują  -  co  jest  wynikiem  implementacji  Dyrektyw  unijnych  -  rozstrzygnięcia 

Krajowej  Izby  Odwoławczej,  podejmowane w  wyniku odwołań  (art.  192  ust.  3 pkt  2  ustawy 

Pzp), wnoszonych w sytuacji zawarcia umowy o udzielenie zamówienia, w tym związanych z 

nar

uszeniem  przepisów  ustawy  Pzp  o wyborze  trybu  niekonkurencyjnego.  Utrata  przez 

wykonawcę prawa do wniesienia środka ochrony prawnej w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy 

Pzp  nie  może  być  wynikiem  bezprawnych  działań  zamawiającego  podjętych  w  toku 

postępowania. 

Odwołujący  jest  innym  podmiotem  w  rozumieniu  art.  179  ustawy  Pzp,  który  jednocześnie 

poniósł  szkodę  w  związku  z  wypowiedzeniem  w  okolicznościach  sprawy  części  umowy 

(szkoda ta wynika z udziału w zysku pomiędzy konsorcjantami zgodnie z Umową konsorcjum). 

Z uwagi na brak solidarności czynnej pomiędzy konsorcjantami w umowach zawieranych na 

podstawie ustawy Pzp - jest on samodzielnie legitymowany do dochodzenia odszkodowania. 

Jest  też  podmiotem  który  mógłby  ubiegać  się  teoretycznie  o  zamówienie  w trybie 

konkurencyjnym, gdyby takie zostało udzielone - zarówno samodzielnie z podwykonawcami, 

jak  i  w  Konsorcjum  choćby  z  udziałem  Comarch S.A.,  w  tym również  przejawia się szkoda 

Odwołującego na gruncie stanu faktycznego sprawy. 


Nadto wskazujem

y, że gdy doszło już do udzielenia zamówienia innemu podmiotowi w trybie 

z wolnej ręki (w tym przypadku Asseco), nie zachodzi sytuacja „ubiegania się o zamówienie” 

(ponieważ już jest ono udzielone, co więcej, jedynie Asseco mogło się o nie ubiegać), Podmiot, 

który  kwestionuje  zastosowanie  trybu  zamówienia  z  wolnej  ręki  skierowanego  do  jego 

konkurenta nie mieści się w pojęciu wykonawcy  w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy Pzp, co 

więcej nie ubiega się o zamówienie w tym konkretnym postępowaniu, ale realizuje inne cele, 

poprawiające jego sytuację w związku z udzielonym zamówieniem. 

Uzasadnienie żądania odwołania. 

Odwołujący  stwierdził,  iż  żądanie  unieważnienia  Umowy  z  Asseco  w  całości  jest  w  tych 

wyjątkowych okolicznościach sprawy uzasadnione. Okoliczności sprawy dowodzą, że zlecenie 

przez ZUS przedmiotu zamówienia w trybie z wolniej ręki odbyło się ze szkodą dla interesu 

publicznego.  Wynika  to  po  pierwsze  z  faktu,  iż  za  usługi  co  do  których  ZUS  stwierdził,  iż 

Konsorcjum  Comarch  osiągnęło  gotowość  do  ich  świadczenia  (dotyczy  to  Integratora  i  23 

Metryk tzw. Powiązanych) ZUS zapłaci znaczenie więcej. Miesięczny koszt tych usług i roli 

Integratora realizowany przez Konsorcjum Comarch wynosił 1 704172 zł brutto, a rocznie 20 

450 050 zł brutto. Tymczasem ZUS musi zapłacić Asseco w tym zakresie kwotę minimum 3 

249 569 zł brutto miesięcznie, co daje rocznie kwotę minimum 38 994 828 zł brutto. Różnica 

w wysokości kosztów wynosi minimum 1 545 397 zł miesięcznie i 18 544 770 zł rocznie - to 

bezpośrednia szkoda dla budżetu Państwa, wynikła z udzielenia przedmiotowego zamówienia 

Asseco w zakresie Integratora i 23 Usług Powiązanych. Z kolei różnica w cenie i jednocześnie 

szkoda dla budżetu  Państwa w  zakresie Metryk tzw.  Niezaliczonych pomiędzy  Konsorcjum 

Comarch i Asseco wynosi 

minimum 171 087 zł brutto miesięcznie (2 053 044 zł brutto rocznie), 

Łączna  różnica  na  całości  przedmiotu  zamówienia  udzielonego  Asseco  z  wolnej  ręki  a 

udzielonego Konsorcjum Comarch w trybie konkurencyjnym wynosi miesięcznie minimum 1 

716 484 zł brutto (20 597 814 zł rocznie). Jednak szkoda dla interesu publicznego, jaka wynikła 

z  udzielenia  tego  zamówienia  Asseco  ma  nie  tylko  wymiar  ekonomiczny.  Znacznie 

ważniejszym jest ugruntowanie zaskarżoną decyzją monopolu Asseco w obsłudze KSI ZSU. 

W ocenie Odwołującego wydane orzeczenie unieważniające umowę nie narazi też interesu 

publicznego  - 

przejawiającego  się  w  konieczności  zapewnienia  ciągłego  i  bezawaryjnego 

działania  KSI  ZUS,  a  tym  samym  nie  spowoduje  żadnych  niewspółmiernych  konsekwencji. 

Cały  czas  istniał  bowiem  i  cały  czas  istnieje  podmiot  (Konsorcjum  Comarch)  mogący 

„z marszu"  świadczyć  przedmiot  zamówienia  udzielony  Asseco  w  całości,  dysponujący 

będącym w gotowości zespołem, który potwierdził zdolność do realizacji przedmiotu tej urnowy 


i utrzymującym go w tej gotowości. Odwołujący stwierdził, iż Wykonawca, którego Odwołujący 

jest  liderem,  nigdy  nie  przyjął  oświadczenia  o  wypowiedzeniu  i  odstąpieniu  od  Umowy,  nie 

uznając go za skuteczne (w sensie prawnym nie mogło ono zresztą skutków takich wywołać). 

ZUS 

ma możliwości prawne na gruncie k.c. (w zw. z art. 14 ust. 1  ustawy Pzp) kontynuacji 

realizacji Umowy z 

Comarch, pomimo złożonego odstąpienia i wypowiedzenia umowy, co nie 

stanowiłoby ponownego udzielania zamówienia, ani nie wymagałoby - groteskowo brzmiącej 

w  tych  realiach  -  zapowiedzi  prowadzenia  przez  kolejne  lata  nowego  przetargu 

konkurencyjnego.  Odwołujący  wskazał,  że  ważny  interes  publiczny  w tych  okolicznościach 

sprawy  uzasadnia  właśnie  -  w  imię  zasad  i  dla  przykładu  -  unieważnienie  umowy  i 

niedopuszczenie do sytuacji utrzymania jej w mocy. Interesem tym jest obrona zasad uczciwej 

konkurencji i 

przestrzegania procedur i przepisów prawa. 

Dodatkowe stanowisko w sprawie Odwołujący przedstawił na rozprawie oraz w następujących 

pismach: 

Piśmie  procesowym  –  wypowiedzenie  Umowy  z  Comarch  a  przedmiot  odwołania 

(z dnia 19 marca 2019 r.); 

Piśmie  procesowym  Odwołującego  –  zarzut  I  i  II  odwołania  –  umowa  z  wolnej  ręki 

Asseco jako aneks zawarty pod warunkiem rozwiązującym (z dnia 19 marca 2019 r.); 

Piśmie procesowym Odwołującego – zarzut II odwołania – istota odwołania w zakresie 

„powiązań” pomiędzy metrykami (usługami) (z dnia 19 marca 2019 r.); 

Piśmie procesowym Odwołującego – zarzut III odwołania – istota odwołania w zakresie 

czynu nieuczciwej konkurencji Asseco (z dnia 19 marca 2019 r.); 

Piśmie procesowym Odwołującego (z dnia 22 marca 2019 r).; 

Piśmie procesowym Odwołującego – replika wobec odpowiedzi na odwołanie i pism 

procesowych Asseco (z dnia 26 marca 2019 r.); 

Piśmie procesowym Odwołującego  –  utajnienie części  uzasadnienia odwołania oraz 

części dowodów (z dnia 26 marca 2019 r.); 

Piśmie procesowym Odwołującego (z dnia 5 kwietnia 2019 r.); 

Piśmie procesowym Odwołującego (z dnia 16 kwietnia 2019 r.). 

W szczególności należy wskazać, iż : 

Piśmie procesowym – wypowiedzenie Umowy z Comarch a przedmiot odwołania (z dnia 19 

marca  2019  r.) 

Odwołujący  wyjaśnił  w  szczególności,  iż  odwołanie  nie  jest  skierowane 

przeciwko  Wypowiedzeniu  i  Odwołujący  nie  będzie,  ani  nie  zamierza  kwestionować 


Wypowiedzenia  Umowy  z  Comar

ch  przed  Krajową  Izbą  Odwoławczą,  zastrzegając  sobie 

prawo  podważania  tej  czynności  w  innym  trybie  i  przed  innymi  organami.  Odwołujący 

zaznaczył  to  wprost  w  treści  odwołania.  Stwierdził,  iż  materia  ta  pozostaje  zresztą  poza 

kognicją Krajowej Izby Odwoławczej. 

Piśmie procesowym Odwołującego – zarzut I i II odwołania – umowa z wolnej ręki z Asseco 

jako aneks zawarty pod warunkiem rozwiązującym (z dnia 19 marca 2019 r.) Odwołujący w 

szczególności  podniósł  zarzuty  odnoszące  się  do  następujących  okoliczności:  zawarcia 

Aneksu do umow

y na Okres Przejściowy, zawarcia Aneksu pod warunkiem rozwiązującym, 

ustalenia 

ceny usługi przy jednoczesnym braku ustalenia przedmiotu Aneksu, późniejszego 

zawarcia porozumienia 

określającego przedmiot Aneksu, wystawienia gwarancji po zawarciu 

Aneksu, a przed upływem terminu ziszczenia się warunku, zabezpieczenia gwarancją innej 

umowy niż umowa z dnia 20 lutego 2019 r., tj. umowy z dnia 22 marca 2018 r. Odwołujący 

stwierdził,  iż  zawarty  pomiędzy  Zamawiającym  a  Wykonawcą  Asseco  Aneks  należy 

potraktować  jako  umowę  i także  w  ten  właśnie  sposób  Aneks  ten  rozumiał  Zamawiający. 

Odwołujący wskazał, iż o charakterze czynności prawnej nie przesądza jej tytuł, ale treść oraz 

okoliczność jej złożenia. Ponadto Odwołujący stwierdził, iż ww. okoliczności mają znaczenie 

dla  oceny  pierwszego  i  drugiego  zarzutu  odwołania.  Podpisanie  dokumentu  nazwanego 

aneksem, a 

będącego w istocie umową z wolnej ręki, brak ustalenia przedmiotu zamówienia, 

ustalenie  przedmiotu  zamówienia  odrębnym  porozumieniem    -  zostały  wskazane  jako 

okoliczności potwierdzające zasadność zarzutu pierwszego. Zawarcie umowy pod warunkiem 

rozwiązującym  zostało  wskazane  jako  okoliczność  potwierdzająca  zasadność  zarzutu  II,  tj. 

jako  okoliczność  obalająca  przesłankę  wyjątkowej  sytuacji  powodującej  konieczność 

natychmiastowego wykonania zamówienia. 

Piśmie  procesowym  Odwołującego  –  zarzut  II  odwołania  –  istota  odwołania  w  zakresie 

„powiązań”  pomiędzy  metrykami  (usługami)  (z  dnia  19  marca  2019  r.)  Odwołujący  między 

innymi 

wyjaśnił, iż nie zamierza w ramach niniejszego odwołania kwestionować faktu istnienia 

powiązań pomiędzy metrykami niezaliczonymi a metrykami powiązanymi i Integratorem, „ani 

też  nie  zamierza  potwierdzać  ich  istnienia,  zwłaszcza  w  rozumieniu  ujawnionym  w 

Wypowiedzeniu.  Jak  pod

ano  już  w  samym  odwołaniu  –  kwestia  ta  nie  ma  bowiem  dla 

rozstrzygnięcia  niniejszej  sprawy  żadnego  znaczenia.”  Odwołujący  stwierdził,  iż  kluczowe 

znaczenie  ma  co  innego,  tj.  czy  „fakt  istnienia  (zdaniem  ZUS)  „powiązań”  w znaczeniu 

ujawnionym  w  uzasadnieniu 

trybu  z  wolnej  ręki  –  uzasadniał  udzielenie  zamówienia  w  tym 

trybie  Asseco  Poland  S.A.?”  W  ocenie  Odwołującego  na  tak  postawione  pytanie  należy 


udzielić odpowiedzi kategorycznie negatywnej, a uzasadnienie w tym zakresie przedstawił w 

dalszej  części  pisma.  W  szczególności  wskazał,  iż  po  pierwsze,  po  ujawnieniu  pierwszego 

powiązania  pomiędzy  metrykami  w  dniu  13  grudnia  2018  r.  zakres  tych  powiązań  był 

„tygodniami przez ZUS analizowany, kształtowany, a także zmieniany”. Po drugie, „na etapie 

przetargu konkure

ncyjnego, w wyniku którego zawarto Umowę z Comarch – Specyfikacja ani 

żaden inny dokument nie opisywała „budowy KSI” w sposób przyjęty w uzasadnieniu wyboru 

trybu  zamówienia  z  wolnej  ręki  Asseco  (a  ujawniony  co  do  szczegółów  w  dokumencie 

Wypowiedzenia)”.  Po  trzecie,  Odwołujący  powołał  się  na  odpowiedź  udzieloną  przez 

Zamawiającego na jedno z pytań do SIWZ postawionych w Postępowaniu 2015, tj. że „wykaz 

powiązań  pomiędzy  Usługami  nie  jest  potrzebny  Wykonawcy  do  przygotowania  oferty”. 

(odpowiedź Zamawiającego na pytanie nr 29 do SIWZ udzielona w piśmie z dnia 18.07.2017 

r.).  W  ramach  dalszego  stanowiska  Odwołujący  wskazał  między  innymi  na  okoliczność 

prowadzenia  -  po  negatywnej  weryfikacji  metryki  wsparcia  waloryzacji  - 

testów  niektórych 

metryk,  które  następnie  zostały  uznane  za  powiązane  z  metryką  wsparcia  waloryzacji. 

Zaprezentowaną  argumentację  Odwołujący  podsumował  stwierdzeniem  braku  „istotności  i 

znaczenia „powiązań” dla ukształtowania przedmiotu zamówienia w obszarze utrzymania 23 

Metryk zaliczonych i Integratora (art. 29 ustawy 

Pzp), jako że zgodnie z tym przepisem każdy 

opis przedmiotu zamówienia musi być dokonany w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za 

pomocą  dostatecznie  dokładnych  i zrozumiałych  określeń,  uwzględniający  wszystkie 

wymagania i okolicz

ności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty”. Odwołujący podniósł, 

iż  określenie  przedmiotu  umowy  z wolnej  ręki,  oparte  wyłącznie  na  przedmiotowych 

„powiązaniach”,  nastąpiło  z  naruszeniem  przepisów  ustawy  Pzp,  a  ponadto  sama  sytuacja 

braku operatora dla 

usług „powiązanych” nie może być uznana za wyjątkową, skoro takiego 

charakteru nie mają same powiązania. Odwołujący zarzucił również Zamawiającemu, iż jego 

reakcja  nie  była  natychmiastowa,  skoro  pierwsza  negatywna  weryfikacja  miała  miejsce  w 

listopadzie 2

018 r., tj. blisko 3 miesiące przed udzieleniem zamówienia z wolnej ręki, natomiast 

Zamawiający czekał do końca weryfikacji pozostałych 6 metryk, w tym takich, które ważą 2 – 

3  tysiące  złotych.  Ponadto  Odwołujący  zarzucił  Zamawiającemu,  iż  na  1,5  miesiąca  przed 

upływem  Okresu  Przejściowego  zaprzestał  weryfikacji  kompetencji  Comarch  w  kilku 

niezaliczonych metrykach, stanowiących około 10% całości. W ocenie Odwołującego była to 

wyłącznie decyzja Zamawiającego, w całości leżąca po jego stronie. 

Piśmie  procesowym  Odwołującego  –  zarzut  III  odwołania  –  istota  odwołania  w  zakresie 

czynu nieuczciwej konkurencji Asseco (z dnia 19 marca 2019 r.) 

Odwołujący stwierdził, iż jako 

czynu nieuczciwej konkurencji objętego zarzutem III nie należy rozumieć wyłącznie zdarzenia 


nazywanego  przez  niego  „atakiem  hakerskim”,  lecz  całość  działań  podejmowanych  przez 

Wykonawcę  Asseco  w  dłuższej  perspektywie  i  składających  się  na  „ciąg  technologiczny”  – 

działania  te  doprowadziły  do  zerwania  większej  części  czteroletniego  kontraktu. W  ramach 

tych działań Odwołujący wskazał na okoliczność uwarunkowania przez Wykonawcę Asseco 

wykonania  Waloryzacji  2019  od  powierzenia  Asseco  ponad  połowy  istotnych  metryk  – 

„powiązanych”  zdaniem  ZUS  z  waloryzacją.  Odwołujący  podał,  iż  Wykonawca  Asseco  nie 

zg

adzał  się  na  czasowe  powierzenie  tych  metryk.  Odwołujący  wskazał,  iż  warunek  był 

jednoznaczny 

–  powierzenie  ich  na  stałe  (finalnie  do  rozstrzygnięcia  kolejnego  przetargu  – 

czyli na co najmniej 2 lata). 

Odwołujący wskazał, iż wobec braku realizacji przez Wykonawcę 

Asseco usługi wsparcia Waloryzacji 2019 Zamawiający „naciskał” na Comarch, by ten wykonał 

tą  usługę.  Na  tym  tle,  według  twierdzeń  Odwołującego,  Wykonawca  Asseco  zrealizował 

scenariusz  uniemożliwiający  Comarch  przejęcie  metryki  waloryzacji  w  terminie 

umożliwiającym  wykonanie  samej  Waloryzacji  2019  przez  Comarch.  Jak  stwierdził 

Odwołujący,  działania  Wykonawcy  Asseco,  które  „postawiły  ZUS  pod  ścianą  i  zmusiły  do 

powierzenia na stałe znacznej części usług względem KSI ponownie z wolnej ręki – domknęły 

c

iąg  technologiczny,  zapoczątkowany  atakiem  „hakerskim”,  a  zakończony  na  „powiązaniu 

wsz

ystkiego  ze  wszystkim”,  nawet  z Integratorem.”  W  efekcie  powyższego  zarówno 

członkowie Koncorcjum Comarch jak i Zamawiający ponieśli wymierne finansowo szkody, a w 

przyp

adku  Zamawiającego  szkoda  ta  polega  także  na  dalszym  uzależnieniu  od 

dotychczasowego monopolisty. Odwołujący stwierdził, iż sam Zamawiający przyczynił się do 

ww. ciągu technologicznego, a na końcu – pod wpływem przymusu i obawy przed pozostaniem 

bez  żadnego  wykonawcy  wobec  Waloryzacji  2019    -  zdecydował  o  spełnieniu  warunku 

Wykonawcy Asseco, powierzając mu metryki „powiązane” z metryką waloryzacji. W dalszej 

części pisma Odwołujący przedstawił uzupełniające wyjaśnienia na czym dokładnie polegały 

zmiany  w  ba

zie  danych  użytkownika  PJKAR,  a  ponadto  replikę  wobec  tez  Zamawiającego 

przedstawionych w tym zakresie w 

piśmie z dnia 14 marca 2019 r., stanowiącym odpowiedź 

na wezwanie Comarch z dnia 31 stycznia 2019 r. 

Piśmie  procesowym  Odwołującego  –  replika  wobec  odpowiedzi  na  odwołanie  i  pism 

procesowych Asseco (z dnia 26 marca 2019 r.) 

w odniesieniu do zarzutu pozorności negocjacji 

Odwołujący  wskazał  na  okoliczność  braku  uzgodnienia  w  Aneksie  „essentialia  negotii”. 

Odwołujący stwierdził, iż zawarcie Aneksu pod warunkiem rozwiązującym wyklucza ziszczenie 

się  przesłanki  występowania  wyjątkowej  sytuacji  oraz  przesłanki  konieczności 

natychmiastowego  wykonania zamówienia.  Następnie Odwołujący  jeszcze raz  podkreślił,  iż 

„nie  chce  i  nigdy  nie  chciał,  aby  Krajowa  Izba  Odwoławcza  rozstrzygała  kwestę 


odpowiedzialności  którejkolwiek  ze  stron  związanej  ze  sporem  dotyczącym  prawidłowości 

realizacji Umowy na wsparcie eksploatacji i utrzymania KSI, i co się z tym wiąże zasadności 

oświadczenia  o  częściowym  odstąpieniu  i  wypowiedzeniu.  Odwołujący,  nie  kwestionując 

odwołaniu  samej  zasadności  powyższego  oświadczenia  (Odwołujący  będzie  to  czynił 

odrębnym  postępowaniu  sądowym),  wnosi  wyłącznie  o  dokonanie  oceny  okoliczności 

towarzyszących złożeniu oświadczenia, z punktu widzenia przesłanek stanowiących podstawę 

do  udzielenia  zamówienia  z  wolnej  ręki,  na  podstawie  art.  67  ust.  1  pkt  3  ustawy  Pzp.” 

Odwołujący  przedstawił  stanowisko,  iż  szczegółowa  analiza  okoliczności  w  jakich  zostało 

złożone  oświadczenie  o  rozwiązaniu  umowy  jest  powszechną  praktyką  Krajowej  Izby 

Odwoławczej przy rozpoznawaniu sporów powstałych na tle zasadności zastosowania trybu z 

wolnej  ręki  na  podstawie art.  67  ust.  1  pkt  3 ustawy  Pzp. W dalszej kolejności Odwołujący 

wskazał, iż kwestia skrócenia 12 miesięcznego Okresu Przejściowego ma istotne znaczenie z 

punktu  widzenia  ustalenia  okoliczności,  czy  częściowe  rozwiązanie  umowy  było  przyczyną 

leżącą  po  stronie  Zamawiającego,  w  rozumieniu art.  67  ust.  1  pkt  3  ustawy  Pzp.  Zdaniem 
Odwołującego ustalenie tej okoliczności nie wymaga w żadnym razie oceny merytorycznych 

kwestii związanych z realizacją Umowy przez Strony – wymaga jedynie prostego zestawienia 

faktów.  Odwołujący  w  szczególności  wskazał  na  regulację  art.  16  ust.  1  Umowy  oraz  fakt 

odmawiania  przez  Zamawiającego  od  24  stycznia  2019  r.  współdziałania  w  procesie 

weryfikacji gotowości Konsorcjum Comarch do przejęcia pozostałych do zaliczenia 7 metryk. 

W  odniesieniu  do  zarzutu  trzeciego  Odwołujący  wskazał  między  innymi  na  niejednolite 

stanowisko  Zamawiającego  i  Przystępującego  co  do  zdarzenia  nazywanego  przez  niego 

atakiem  ha

kerskim  oraz  na  okoliczność  marginalizowania  tego  zdarzenia  przez 

Zamawiającego.  Zdaniem  Odwołującego  pierwotna  i  autentyczna  reakcja  przedstawicieli 

Zamawiającego przeczy tezie, iż ingerencja pracownika Wykonawcy Asseco miała miejsce na 

zlecenie Zamawiającego. Dodatkowo Odwołujący zaprzeczył twierdzeniom Zamawiającego o 

odebraniu  Wykonawcy  Asseco  uprawnień  dostępu  do  obydwu  środowisk  testowych  przed 

rzeczywistym rozpoczęciem próbnej waloryzacji. Zdaniem Odwołującego dowodzą tego SQL-

e  wykonywane  przez  PJKAR  w  terminach  od  15  października  2018  r.  Na  potwierdzenie 

powyższego  stwierdzenia  przedstawił  dowód  w  postaci  wyciągów  z  logów  z bazy  danych 

środowiska na którym Comarch realizował testy. Odwołujący stwierdził także, iż Przystępujący 

jako  wykonawca  konkurencyjny  kategorycz

nie  nie  powinien  brać  udziału  w przygotowaniu 

środowiska testowego w celu weryfikacji gotowości Konsorcjum Comarch do przejęcia metryki 

wsparcia waloryzacji. Odwołujący uznał także za niewiarygodne wyjaśnienia Przystępującego 

o  potrzebie  urealnienia  środowiska  testowego  –  skoro  na  środowisku  produkcyjnym  i  tak 

występują liczne błędy.  


Piśmie  procesowym  Odwołującego  (z  dnia  5  kwietnia  2019  r.)  Odwołujący  przedstawił 

dodatkowe  stanowis

ko  dotyczące  kwestii  „powiązań”  pomiędzy  7  metrykami  tzw. 

niezaliczonymi a 23 metrykami powiązanymi i Integratorem, aspektu finansowego udzielenia 

zamówienia z wolnej ręki Wykonawcy Asseco, a ponadto stanowisko w odniesieniu do braku 

spełnienia  przesłanki  z  art.  67  ust.  1  pkt  3  ustawy  Pzp  (w  tym  zakresie  w  dużej  mierze 

podtrzymując uprzednio przedstawioną argumentację).  

Piśmie  procesowym  Odwołującego  (z  16  kwietnia  2019  r.)  Odwołujący  przedstawił 

dodatkową  argumentację  dotyczącą:  braku  podstaw  do  przekazania  roli  Integratora 

Wykonawcy  Asseco,  okoliczności  wspólnego  uzgadniania  i  akceptowania  harmonogramu 

przez  strony  Umowy  ZUS  - 

Comarch,  faktu  braku  powiązań  wynikającego  ze  sposobu 

ukształtowania  i  realizacji  harmonogramu  oraz  kwestii  braku  znaczenia  powiązań  na 

przykładzie przekazania Odwołującemu metryki UU2017_USZ_INFU. 

W  ramach  stanowiska 

końcowego  przedstawionego  na  rozprawie  Odwołujący  stwierdził 

między  innymi,  iż  nie  zgadza  się  z  twierdzeniami,  że  doszło  do  rozszerzenia  podstawy 

faktycznej zarzutu 

dotyczącego „powiązań” pomiędzy Metrykami Niezaliczonymi a Metrykami 

Powiązanymi i pełnieniem roli Integratora. Powołał się na fragmenty zawarte na str. 13, 14 i 28 

odwołania,  gdzie  wskazywał  między  innymi,  że  koncepcja  powiązań  została  sztucznie 

wykreowa

na. Stwierdził, że nie neguje istnienia powiązań, ale ich charakter. Wyjaśnił także, 

że odwołanie nie jest ukierunkowane na to, że powiązania nie były ujawnione w umowie. Fakt 

nieujawnienia powiązań w umowie przeczy w jego ocenie istotności tych powiązań. 

Na  potwierdzenie  postawionych  zarzutów  Odwołujący  wniósł  o  przeprowadzenie  dowodów 

następujących dokumentów (oraz zapisu dźwiękowego): 

  Komunikatu ZUS z 20 lutego 2019 r.; 

Artykułu Blitzkrieg ZUS (Puls Biznesu z 22 lutego 2019 r.); 

  Umowy  ZUS  -  Comarch  za

wartej  w  dniu  02  marca  2018  r.  (część  główna  –  bez 

załączników; 

Wypowiedzenia Umowy z Comarch z dnia 19 lutego 2019 r. (doręczonego 20 lutego 

2019 r.); 

Umowy  z  dnia  20  lutego  2019  r.  (aneks)  zawartej  w  trybie  z  wolnej  ręki  pomiędzy 

Asseco i ZUS wraz z „Porozumieniem"; 


Gwarancji bankowej Asseco z dnia 27 lutego 2019 r. jako zabezpieczenia należytego 

wykonania umowy z wolnej ręki z dnia 20.02.2019 r.; 

  Komunikatu ZUS z dnia 20 lutego 2019 r. o zawarciu z Asseco umowy; 

Protokołu ZP z postępowania z wolnej ręki; 

Zawiadomienia  ZUS  z  dnia  22  lutego  2019  r.  do  Prezesa  Urzędu  Zamówień 

Publicznych o wszczęciu postępowania; 

  Odpowiedzi na pytanie 29 do SIWZ z dnia 18 lipca 2017 r. w przetargu konkurencyjnym 

(w wyniku którego zawarto Umowę z Comarch); 

  Email-a  Wicedyrektora  ZUS  T.K.  z  dnia  13  grudnia  2018  r.  do  Comarch  [dokument 

niejawny]; 

Listy  metryk  wręczonej  przez  ZUS  w  dniu  31  stycznia  2019  r.  przedstawicielom 

Comarch [dokument niejawny]; 

Listy metryk wręczonej Wiceprezesowi Comarch Polska S.A. P.P. przez Wiceprezesa 

K.D. w dniu 11 lutego 2019 r.

 [dokument niejawny]; 

Opracowania  własnego  -  porównania  3  list  metryk  przekazywanych  w  różnych 

terminach (porównanie dowodów nr 7, 8 i 9) [dokument niejawny]; 

Protokołu  z  Komitetu  Sterującego  z  dnia  11  stycznia  2019  r.  (wyciąg)  [dokument 

niejawny]; 

Harmonogramu z dnia 23 października 2018 r. do Umowy z Comarch (zaakceptowany 

przez ZUS)

 [dokument niejawny]; 

Protokołu ze spotkania z dnia 23 października 2018 r. [dokument niejawny]; 

Pierwszej  strony  informującej  o  zawarciu  umowy  nr  1064535  z  2  marca  2018  r. 

pomiędzy ZUS i Konsorcjum Comarch na usługę wsparcia eksploatacji i utrzymania 

KSI ZUS; 

Karty  testów  z  niezaliczeniem  (pierwszym  i  drugim)  usługi  wsparcia  Waloryzacji 

[dokument niejawny]; 

Protokołów  (zadań)  z  weryfikacji kompetencji  23  Metryk  zaliczonych („powiązanych" 

usługi Integratora [dokument niejawny]; 

Pisma  Comarch  z  dnia  31  stycznia  2019r.  wskazującego  na  nieprawidłowości 

przeprowadzaniu testów [dokument niejawny]; 

  Pisma Comarch z dnia 18 stycznia 2019 r. - wezwania do 

kontynuacji testów [dokument 

niejawny]; 

  Odpowiedzi ZUS z dnia 14 marca 2019 r. na pismo Comarch z dnia 31 stycznia 2019 

r. [dokument niejawny]; 


Protokołu  z  Komitetu  Sterującego  nr  6  z  dnia  06  grudnia  2018  r.  (protokół 

nieuzgodniony)  na  który  składa  się:  1)  Protokół  w  wersji  pierwotnej  przesłany  przez 

ZUS do Comarch do zatwierdzenia, 2) Protokół w wersji zmienionej przez ZUS (na 7 

marca 2019 r.), 3) Zapis dźwiękowy posiedzenia (oficjalne nagranie), 4) Transkrypcja 

wypowiedzi Wiceprezesa  K.  D.  dot.  sytuacji 

ZUS w  związku z Waloryzacją [dowody 

niejawne]; 

Protokołu z Komitetu Sterującego z dnia 11 stycznia 2019 r. [dokument niejawny]; 

  Log-

a obrazującego zmiany (update'y) pracownika Asseco PJKAR na testowej bazie 

danych (wraz z wyjaśnieniami); 

  Scenariusza  zadani

a  waloryzacji  obarczonego  ingerencją  „hakerską"  pracownika 

Asseco PJKAR [dokument niejawny]; 

Protokołów z niezaliczonych 2 testów z metryki waloryzacji [dokumenty niejawne]; 

  Email-

a  z  12  października  2018  r.  od  Wicedyrektora  ZUS  T.K.  do  Biura  Projektu 

Comarch 

przekazanie  scenariusza  testów  egzaminacyjnych  waloryzacji 

(obarczonych  ingerencją  „hackerską”  pracownika  Asseco  PJKAR)  [dokument 

niejawny]; 

  Email-

a  z  dnia  23  października  2018  r.  G.Z.  (Comarch)  do  ZUS  z informacją  o 

ingerencji hackerskiej Asseco [dokument niejawny]; 

Pisma ZUS z dnia 24 października 2018 r. wiceprezesa ZUS K.D. [dokument niejawny]; 

Protokołu z Komitetu Sterującego z 25 października 2018 r. [dokument niejawny]; 

Umowa przejściowej z wolnej ręki z dnia 22.03.2018 zawartej pomiędzy Asseco i ZUS 

wraz z zał. 8; 

Umowy z Comarch (umowa nr 1064535 z 2 marca 2018 r. pomiędzy ZUS i Konsorcjum 

Comarch na usługę wsparcia eksploatacji i utrzymania KSI ZUS) oraz załącznika 6 i 

pkt 6 z załącznika nr 8 do tej Umowy; 

  Pisma ZUS z dnia 14 marca 2019 r. - punkt I [dokument niejawny]; 

Załącznika nr 8 do porozumienia z dnia 1 marca 2019 r. pomiędzy ZUS i Asseco oraz 

załącznika nr 8 do umowy z 22 stycznia 2018 r. pomiędzy ZUS i Asseco; 

Zestawienia  umów  wykonawczych  z  lat  2016-2019  w  ramach  umów  ramowych  na 

roz

budowę i rozwój KSI ZUS (opracowanie własne); 

Wyciągu  z  logów  z  bazy  danych  środowiska  na  którym  Comarch  realizował  testy 

(załączonego do pisma z dnia 26 marca 2019 r.); 

  Korespondencji emailowej Prezesa J. F. i Wiceprezesa K. D.

(załączonej do pisma z 

dnia 5 kwietnia 2019 r.) [dokument niejawny]; 


  Jednostek  Zadaniowych  z  Metryk  Niezaliczonych  wraz  z  Formularzami  Oceny 

[dokument niejawny]; 

  Pisma ZUS z dnia 13 lipca 2018 r.

 [dokument niejawny]; 

Protokołu nr 106 ze spotkania z dnia 17 sierpnia 2018 r. [dokument niejawny]; 

Wyciągu  z  Uzgodnień  projektowych  „Wdrożenie  w  Zakładzie  Ubezpieczeń 

Społecznych  elektronicznej  wymiany  informacji  między  instytucjami  zabezpieczenia 

społecznego państw UE/EFTA”; 

Planu testów międzymodułowych z dnia 16 października 2018 r. [dokument niejawny]; 

Dodatku B do Załącznika 3 do Umowy; 

Listy Uwarunkowań Wdrożeniowych dla modyfikacji M0515 [dokument niejawny]; 

  Rekomendacji A1 dla M0526 Etap I [dokument niejawny]; 

„Załącznika 1 Lista Usług Utrzymania, na które projekt ma wpływ” [dokument niejawny]; 

Opracowania  własnego  –  wyciągu  z  harmonogramu  obrazującego  terminy 

przejmowania  USZ_WALE  przez  Comarch  w  trakcie  realizacji  Metryk  Powiązanych 

przez Asseco w okresie trwania waloryzacji [dokument niejawny]; 

Opracowania  własnego  przygotowanego  na  podstawie  uzgodnionego  przez  Strony 

Harmonogramu  (dowód  nr  11  załączony  do  pisma  z  dnia  16  kwietnia  2019  r.) 

[dokument niejawny]; 

Wyciągu z Załącznika nr 8 do Umowy ZUS - Comarch; 

Dokumentacji  postępowania  o  udzielenie  zamówienia  z  wolnej  ręki  Asseco  pn. 

Świadczenie  usług  wsparcia  eksploatacji  i  utrzymania  Kompleksowego  Systemu 

Informatycznego  ZUS  w  okresie  niezbędnym  do  udzielenia  zamówienia  w  trybie 

konkurencyjnym; 

Dokumentacji postępowania odwoławczego sygn. KIO 2474/17, KIO 2487/17; 

Dokumentacji  postępowania  o  udzielenie  zamówienia  publicznego  prowadzonego 

przez  ZUS  w  trybie  przetargu  ograniczonego  na  „Świadczenie  usług  wsparcia 

eksploatacji  i  utrzymania  Kompleksowego  Systemu  Informatycznego  ZUS”, 

ogłoszonego  w  Dzienniku  Urzędowym  UE  TED  nr  2015/S  189-343230  z  dnia  30 

września 2015 r. (dalej jako „Postępowanie 2015”) – wniosek ewentualny, na wypadek 

gdyby kopia tej dokumentacji nie znajdowała się w aktach sprawy odwoławczej KIO 

2474/17, KIO 2487/17 

– na okoliczność treści tej dokumentacji, w tym braku wskazania 

„powiązań”  pomiędzy  usługami,  w  tym  w  szczególności  „powiązań”  wskazanych  w 

uzasadnieniu  wyboru  trybu  z  wolnej  ręki  (podanych  co  do  szczegółów  w 

Wypowiedzeniu);  


Ponadto Odwołujący wniósł o przeprowadzenie dowodów z: 

zeznań świadków, w osobach: 

- A.G. 

– „na okoliczność: 

Wpływu  Asseco  na  ukształtowanie  sytuacji  braku  operatora  i  konieczność 

udzielania zamówienia z wolnej ręki, w tym okoliczności związanych z ingerencją 

pracownika Asseco PJKAR, 

Koncepcji  „powiązań”  metryk  i  Integratora  powierzonych  Comarch  w  ramach 

Umowy  z  Comarch  następnie  powierzonych  Asseco  z  wolnej  ręki  –  co  do 

okoliczności  jej  powstania,  braku  uwzględniania  przez  ZUS  i  sposobu 

kształtowania.” 

- G.Z. 

– „na okoliczność: 

Uwarunkowań projektowych dotyczących waloryzacji; 

Wpływu  Asseco  na  ukształtowanie  sytuacji  braku  operatora  i  konieczność 

udzielania zamówienia z wolnej ręki, w tym okoliczności związanych z ingerencją 

pracownika Asseco PJKAR i reakcji ZUS w tym zakresie; 

Koncepcji  „powiązań”  metryk  i  Integratora  powierzonych  Comarch  w  ramach 

Umowy  z  Comarch  następnie  powierzonych  Asseco  z  wolnej  ręki  –  co  do 

okoliczności  jej  powstania,  braku  uwzględniania  przez  ZUS  i  sposobu 

kształtowania.” 

przesłuchania strony odwołującej w osobie P.P. – Wiceprezesa Zarządu Comarch S.A. – 

„na okoliczność: 

Wiedzy i działań ZUS związanych z działaniami Asseco dotyczącymi dyskredytacji 

Comarch,  w  tym  ingerencji  pracownika  Asseco  PJKAR  w  testy  Comarch  oraz 

negatywnej oceny przez ZUS tych działań. 

Analiz  i  decyzji  ZUS  co do  istnienia  „powiązań”  mi[ę]dzy  metrykami  i  rolami,  ich 

wpływu na udzielenie zamówienia Asseco. 

Pozytywnej oceny działań i kompetencji Comarch na gruncie realizowanej umowy 

z Comarch.” 

II. Pismem z dnia 20 marca 2019 r. Zamawiający udzielił odpowiedzi na odwołanie, wnosząc 

o jego oddalenie. 

Zamawiający wskazał w szczególności, co następuje: 

Zamawiający  poinformował,  iż  w  wyniku  przeprowadzonego  Postępowania  2015,  w  dniu 

marca 2018 r. Zamawiający zawarł z Konsorcjum Comarch umowę na utrzymanie i wsparcie 

eksploatacji  KSI  ZUS.  Umowa  ta  przew

idywała  szereg  mechanizmów  pozwalających  na 


zapewnienie  przejęcia  usługi  utrzymania  systemu  KSI  ZUS.  Jednym  z najważniejszych 

mechanizmów  wskazanych  w  umowie  był  12  miesięczny  okres  przejęcia,  zwany  „Okresem 

Przejściowym", który miał za zadanie dać Wykonawcy czas na zapoznawanie się z działaniem 

systemu KSI ZUS, w tym jego złożoną architekturą, oraz nabycie kompetencji niezbędnych do 

realizacji  zamówienia.  Okres  Przejściowy,  poza  gwarantowaniem  uczciwej  konkurencji, 

stanowił również istotny mechanizm zabezpieczenia interesów Zamawiającego. Zakładał on 

bowiem  szczegółową  weryfikację  stopnia  przygotowania  wybranego  wykonawcy  do 

świadczenia usług  objętych zamówieniem  przed  przejęciem  ich  do  samodzielnej  realizacji  i 

zabezpieczał przez dopuszczeniem do realizacji zamówienia wykonawcy nieprzygotowanego 

do jego realizacji, zgodnie z wymaganiami Zamawiającego. W wyniku odwołania wniesionego 

przez Konsorcjum Comarch, na etapie badania i oceny ofert w 

kryterium jakości weryfikowane 

były wyłącznie kompetencje w zakresie posiadanych przez wykonawców kwalifikacji z zakresu 

IT,  bez  powiązania  ich  z aspektami  merytorycznymi  ubezpieczeń  społecznych  oraz 

działalności  ZUS.  Zakres  badanej  „próbki  umiejętności"  został  celowo  ograniczony  aby  nie 

preferować dotychczasowego wykonawcy, który już taką wiedzę posiadał. W Postępowaniu 

2015  ustalono  zatem,  że  Okres  Przejściowy  będzie  właściwym  do  weryfikacji  umiejętności 

wykonawcy  pod  kątem  nabytych  kompetencji,  które  są  wymagane  dla  prawidłowego 

utrzymania KSI ZUS przejawiających się m.in. w znajomości procesów biznesowych ZUS czy 

architektury KSI ZUS. 

Zamawiający  podkreślił,  że  system  KSI  ZUS  jest  jednym  z  największych  i  najbardziej 

kluczowych  systemów  informatycznych  w  Polsce.  KSI  ZUS  na  bieżąco  obsługuje  25  mln 

klientów ZUS i rozlicza 1/3 środków finansowych państwa. Jakiekolwiek awarie tego systemu 

bezpośrednio  oddziałują  na  miliony  obywateli,  a  przestoje  mogą  prowadzić  do  paraliżu 

działania  systemu  zabezpieczenia  społecznego.  Z  tego  też  powodu  Strony  wypracowały 

mechanizm,  zgodnie  z 

którym  wykonawca  przejmujący  system  miał  obowiązek  zaliczania 

trakcie  Okresu  Przejściowego  testów  weryfikujących  postępy  w  przejmowaniu  wiedzy 

umiejętności  niezbędnych  do  świadczenia  usług  na  poszczególnych  obszarach  złożonego 

systemu informatycznego j

akim jest KSI ZUS. Sposób przejęcia świadczenia usług utrzymania 

i eksploatacji KSI ZUS został szczegółowo uregulowany po podpisaniu Umowy z Comarch, w 

Koncepcji  przejęcia  opracowanej  przez  wykonawcę  Konsorcjum  Comarch  i zatwierdzonej 

przez  Zamawiającego.  Wykazanie  się  konkretnymi  umiejętnościami  i  wiedzą  w  danym 

obszarze warunkowało zgodę Zamawiającego na przejmowanie do obsługi poszczególnych 

fragmentów KSI ZUS (metryk usług). Zamawiający podkreślił, że sama wiedza techniczna, o 

sposobie administrowania s

ystemem informatycznym, jest niewystarczająca do zapewnienia 

ciągłości  działania  KSI  ZUS.  Wykonawca  musiał  również  nabyć  wiedzę  o  procesach 


związanych z systemem ubezpieczeń społecznych realizowanych przez ten system (m.in. w 

zakresie  rodzajów  świadczeń,  zasad  procedowania  pobierania  środków  i  ich  wypłaty, 

waloryzacji świadczeń, poboru składek, kontroli płatników składek). 

W ocenie Zamawiającego nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje 

fakt, że aby umożliwić Konsorcjum Comarch efektywne skorzystanie z Okresu Przejściowego 

Zamawiający  zawarł  z  Asseco  Poland  S.A.  w  trybie  zamówienia  z  wolnej  ręki  umowę  na 

świadczenie usług utrzymania przez cały Okres Przejściowy (Umowa na Okres Przejściowy). 

Umowa ta zabezpieczała świadczenie usług utrzymania i wsparcia eksploatacji KSI ZUS przez 

Okres  Przejściowy.  Dodatkowo  aneksem  do  umowy  z  2013  r.  przedłużył  obowiązek 

przekazania przez tego Wykonawcę, nie później jednak niż do 30 czerwca 2018 r., niezbędnej 

wiedzy  Konsorcjum  Comarch.  O  powyższym  obowiązku  Asseco  Zamawiający  informował 

wszystkich  wykonawców  w  SIWZ  w  Postępowaniu  2015  r.  Zamawiający  wskazał,  iż 

Konsorcjum Comarch, ani Odwołujący nie kwestionowali wówczas legalności skorzystania z 

trybu zamówienia z wolnej ręki, długości okresu na jaki została zawarta ta umowa ani sposobu 

jej  procedowania.  W  szczególności  nie  budziło  wątpliwości  żadnej  ze  stron,  że  usługa 

utrzymania  KSI  ZUS  jako  usługa  ciągła,  wymaga  bieżącego  wsparcia  ze  strony  podmiotu 

zewnętrznego, i nawet kilkudniowe zaniechanie świadczenia tej usługi rodzić będzie bardzo 

poważne,  negatywne  konsekwencje  dla  ciągłości  funkcjonowania  systemu  zabezpieczenia 

społecznego, a tym samym całego państwa polskiego. Umowa na Okres Przejściowy została 

zawarta  do  dnia  1  marca  2019  r.  do  godz.  23:59

:59,  tak  aby  sekundę  później  wsparcie  i 

odpowiedzialność za działanie całego sytemu KSI ZUS przejęło Konsorcjum Comarch. 

Zamawiający  wyjaśni,  iż  w  Okresie  Przejściowym  przewidział  przeprowadzenie  weryfikacji 

gotowości Konsorcjum Comarch do przejęcia zadań utrzymania. W ramach przeprowadzonej 

weryfikacji gotowości w okresie od 9 sierpnia 2018 r. do 24 stycznia 2019 r. przeprowadzono 

21 sesji weryfikacji kompetencji. Proces prowadzony był na podstawie Artykułu 16 ust. 2 pkt 

1) litery g. oraz i. Umowy z Comarc

h oraz Artykułu 16 ust. 2 pkt 2) lit. c. Umowy z Comarch. 

Regulacja  umowna  została  uszczegółowiona  w  treści  dokumentów  kontraktowych  oraz 

dwustronnych  uzgodnień  stron,  które  doprecyzowały  kryteria  gotowości  do  przejęcia 

poszczególnych  zadań  Umowy  i  sposób  ich  weryfikacji.  Konsorcjum  Comarch  miało  pełną 

swobodę  w  proponowaniu,  kształtowaniu  i  negocjowaniu  dokumentów:  (i)  Koncepcja 

Przejęcia, (ii) Plan Przejęcia Zadań Umowy oraz (iii) planów przejęcia poszczególnych zadań, 

mogło również zgłaszać uwagi do procedury testów. Zamawiający stwierdził, iż nie jest zatem 

prawdą, że Konsorcjum Comarch nie miało wpływu na sposób weryfikacji kompetencji. 


Zamawiający wskazał, iż ww. wykonawca po przeprowadzeniu opisanego w ww. dokumentach 

procesu weryfikacji nie wykazał się gotowością do przejęcia usług utrzymania określonych 7 

metrykami. Z uwagi na istotność Metryk Niezaliczonych dla działania systemu KSI ZUS oraz 

strukturę tego systemu, która ściśle wiąże pewne grupy usług  - dla bezpiecznego działania 

systemu KSI ZUS nie 

było wystarczające jedynie odstąpienie od Umowy z Comarch w zakresie 

Metryk Niezaliczonych. Brak pozyskania wiedzy i kompetencji przez Konsorcjum Comarch do 

świadczenia  usług  w  zakresie  Metryk  Niezaliczonych  implikował  konieczność  dodatkowego 

wypowiedzeni

a  Umowy  z  Comarch  w  zakresie  23 metryk  usług  ściśle  z  nimi  powiązanych. 

Szczegółowe informacje  o  istocie  powiązań  zostały  zawarte w  oświadczeniu o częściowym 

wypowiedzeniu  Umowy  z  Comarch.  [Dowód:  oświadczenie  o  częściowym  odstąpieniu  od 

Umowy z Comarch or

az częściowym wypowiedzeniu Umowy z Comarch]. Ponadto z uwagi 

na strukturę KSI ZUS, brak wykazania gotowości do przejęcia usług utrzymania określonych 

w Metrykach Niezali

czonych, bezpośrednio skutkował również koniecznością wypowiedzenia 

Umowy  z  Comarch  w 

zakresie  pełnienia  przez  wykonawcę  roli  Integratora.  Budowa  KSI 

implikuje  bowiem  konieczność  posiadania  przez  wykonawcę  pełniącego  rolę  Integratora, 

pełnej  i  kompletnej  wiedzy  dotyczącej  sposobu  działania  wszystkich  usług  wchodzących  w 

skład  KSI.  Przede  wszystkim  chodzi  tu  o  posiadanie  wiedzy  o  zasadach  i  zależnościach 

wzajemnych  usług  ze  sobą.  Bez  uwzględnienia  tych  uwarunkowań  oprogramowanie  nie 

będzie  działać  poprawnie  w  środowisku  produkcyjnym,  a  co  za  tym  idzie  nie  zostanie 

zrealizowany  podstawowy  cel 

świadczenia  usługi  objętej  rolą  Integratora.  Zamawiający 

wskazał, iż wypowiedzenie Umowy w powyżej wskazanym zakresie było zatem bezpośrednim 

skutkiem  braku  gotowości  świadczenia  usług  w  zakresie  Metryk  Niezaliczonych,  co  było 

przyczyną  odstąpienia.  Decyzja  Zamawiającego  wynikała  z konieczności  zapewnienia 

ciągłości  świadczenia  usług  utrzymania  obszaru  świadczeniowego  oraz  konieczności 

wsparcia  utrzymania  tych  metryk  i 

przejęcia  odpowiedzialności  przez  jeden  podmiot,  od 

którego  możliwym  byłoby  wyegzekwowanie  należytego  poziomu  tych  usług  przez  Zakład  z 

uwagi na ich ścisłą korelację. 

Zamawiający  stwierdził,  iż  podjął  ww.  działania  niezwłocznie  po  uzyskaniu  pewności,  że 

Konsorcjum Comarch nie jest zdolne do przejęcia usług utrzymania w zakresie określonym 

w Um

owie  z  Comarch.  W  dniu  19  lutego  2019  r.  Zamawiający  wystosował  do  Konsorcjum 

Comarch  oświadczenie  o  odstąpieniu  od  Umowy  z  Comarch  w  części  dotyczącej  Metryk 

Niezaliczonych oraz o wypowiedzeniu w zakresie usług ściśle powiązanych z tymi usługami, 

w  tym  w 

zakresie  pełnienia roli  Integratora. W efekcie  częściowego odstąpienia od  Umowy 

Comarch  oraz  częściowego  wypowiedzenia  tej  umowy  Konsorcjum  Comarch  realizuje 

świadczenie ponad 40 z 74 metryk usług. Zamawiający wskazał, iż w tym stanie faktycznym 


stanął przed pilną potrzebą natychmiastowego powierzenia innemu wykonawcy do realizacji 

usług objętych rozwiązaniem Umowy z Comarch. Z dniem 1 marca 2019 r. kończył się bowiem 

okres obowiązywania Umowy na Okres Przejściowy zawartej z Asseco. Po tym dniu 30 metryk 

usług  oraz  rola  Integratora  zostałyby  bez  operatora,  co  z  uwagi  na  ciągły  charakter 

wykonywanych  usług  niosłoby  za  sobą  negatywne  konsekwencje  dla  działania  ZUS. 

związku  z  tym  Zamawiający  wszczął  Postępowanie  oraz  udzielił  zamówienia  na 

świadczenie  usług  w  części  objętej  rozwiązaniem  Umowy  z  Comarch  dotychczasowemu 

wyk

onawcy usługi - firmie Asseco (Umowa z Asseco). 

W  ocenie  Zamawiającego  nie  powinno  budzić  wątpliwości,  że  przyczyną  wszczęcia 

Postępowania i  udzielenia zamówienia na  świadczenie pewnych usług utrzymania systemu 

KSI ZUS była czynność częściowego odstąpienia od Umowy z Comarch oraz częściowego jej 

wypowiedzenia.  Czynność  ta  nie  była  przewidywana,  ani  tym  bardziej  planowana  przez 

Zamawiającego,  na  co  Zamawiający  wskazywał  w  uzasadnieniu  wyboru  trybu  udzielenia 

zamówienia. W dacie udzielania zamówienia Zamawiający nie miał zabezpieczonego okresu 

utrzymania KSI ZUS w bardzo ważnym obszarze, bowiem trwająca wówczas umowa na Okres 

Przejściowy wygasała z dniem 1 marca 2019 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że w tym okresie 

(ok 10 dni) i przy przewyższającej progi unijne wartości Postępowania Zamawiający był w pełni 

uprawniony do skorzystania z trybu zamówienia z wolnej ręki w oparciu o przesłankę „pilności" 

uregulowaną w art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp. 

W  ocenie  Zamawiającego  złożone  odwołanie  przede  wszystkim  skupia  się  na  analizie 

przesłanek odstąpienia od Umowy z Comarch i rozwiązania tej umowy pomimo, że jak sam 

Odwołujący  podkreśla  na  wstępie  „odwołaniem  nie  jest  objęte  samo  odstąpienie  ani 

wypowiedz

enie  Umowy  z  Comarch,  które  oczywiście  Konsorcjum  Comarch,  w  tym  sam 

Odwołujący kwestionuje jednak czyniąc to w innym trybie i przed innymi organami. Na potrzeby 

rozpoznania zasadności udzielenia trybu z wolnej ręki kwestia ta jest bez znaczenia i w ogóle 

nie  powinna  być  rozpatrywana.  Kognicji  Izby  podlegać  będzie  jedynie  stwierdzenie  czy 

zaistniałe w okolicznościach sprawy odstąpienie oraz wypowiedzenie (bez rozstrzygania o ich 

zasadności) - może podlegać uzasadnionej subsumpcji pod normę art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp, w 

takim  zakresie  jak  uzasadnił  to  Zamawiający"  (vide  strona  7  odwołania).  Zamawiający 

stwierdził,  iż  treść  odwołania  przeczy  jednak  powyższym  założeniom.  Odwołujący  bowiem 

przede wszystkim skupia się na analizie zasadności czynności odstąpienia i wypowiedzenia 

(vide m.in. strony 7-

15 odwołania). Świadczą o tym przede wszystkie rozbudowane wywody 

dot.  sposobu  testowania  usług  przejęcia,  metodyki  weryfikacji  kompetencji  wykonawcy, 

specyfiki  istniejących  powiązań  pomiędzy  poszczególnymi  metrykami  usług,  a  tym  samym 

zakresu  wypowiedzenia umowy  itp.  Badając  legalność  trybu  zamówienia z  wolnej  ręki,  pod 


kątem potencjalnego naruszenia ustawy Pzp, Krajowa Izba Odwoławcza - tak jak uczynił to 

Zamawiający i jak postuluje sam Odwołujący- powinna przyjąć za punkt wyjścia obiektywny 

fakt częściowego wypowiedzenia i odstąpienia od Umowy z Comarch oraz konsekwencje tych 

oświadczeń.  Badanie  prawidłowości,  słuszności  oraz  ekonomicznych  konsekwencji  tych 

działań  wykracza  poza  kognicję  Krajowej  Izby  Odwoławczej,  ponieważ  czynności  te  nie  są 

regulowane ustawą Pzp. Podkreślając powyższe Zamawiający zaznaczył, że nie zgadza się z 

oceną  twierdzeń  i  wywodów  Odwołującego  kwestionujących  prawidłowość  i  skuteczność 

złożonych  oświadczeń  o  odstąpieniu  i  wypowiedzeniu  Umowy  z  Comarch.  Słuszności 

legalności podjętych działań Zamawiający będzie dowodził w odrębnym trybie właściwym do 

ich rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Zamawiający stwierdził, iż przedmiotem oceny 

Izby powinna być weryfikacja zaistnienia przesłanek zastosowania trybu zamówienia z wolnej 

ręki określonych w art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp.  

Zamawiający  zaznaczył,  że  kompleksowe  uzasadnienie  legalności  zastosowania  trybu 

zamówienia  z  wolnej  ręki  zawarł  w  uzasadnieniu  wyboru  trybu  zawartym  w  protokole 

Postępowania (ZP-WR) oraz w zawiadomieniu do Prezesa UZP z dnia 22 lutego 2019 r., do 

którego nawiązuje Odwołujący i które Zamawiający w pełnym zakresie podtrzymuje.  

Ad. „Zarzut pozorności negocjacji i naruszenia zasad prowadzenia protokołu Postępowania". 

Zdaniem  Z

amawiającego  przedmiotowy  zarzut  nie  ma  żadnego  oparcia  w  obowiązujących 

przepisach ustawy Pzp. Odwołujący nie precyzuje który przepis ustawy Pzp oraz w jaki sposób 

naruszył Zamawiający przeprowadzając procedurę udzielenia zamówienia. Cały zarzut oparty 

je

st na insynuacjach i pomówieniach, nieosadzonych w rzeczywistym stanie sprawy. 

W  ocenie  Zamawiającego  bardzo  poważne  zarzuty  stawiane  pracownikom  i  organom 

Zamawiającego  wynikają  z  niewiedzy  Odwołującego  o  przebiegu  negocjacji  z  Asseco. 

odwołania  wynika,  że  Odwołujący  czerpie  swoją  wiedzę  przede  wszystkim  z  doniesień 

prasowych, które pomijają formalną stronę prowadzonych negocjacji, a skupiają się jedynie na 

„chwytliwych  medialnie"  aspektach  sprawy.  Zamawiający  stwierdził,  iż  nie  jest  prawdą,  że 

całość  negocjacji  przeprowadził  przed  formalnym  zaproszeniem  wykonawcy  Asseco, 

negocjacje zostały przeprowadzone dla pozoru - o czym zdaniem Odwołującego świadczy 

przede wszystkim krótki termin prowadzenia negocjacji oraz gotowość Asseco do wniesienia 

zabezpiecze

nia należytego wykonania zamówienia w ciągu kilku godzin od ich rozpoczęcia. Z 

uwagi na szczególną sytuację Zamawiającego, który stanął przed ogromnym ryzykiem braku 

jakiegokolwiek wparcia szeregu istotnych dla jego działalności statutowej metryk usług od dnia 

2  marca  2019  r.,  podjął  działania  mające  na  celu  doprowadzenie  do  tego  aby  w trakcie 

negocjacji  zaproszony  wykonawca  A

sseco  złożył  wiążącą  deklarację,  co  do  kluczowych 


elementów  umowy  -  essentialia  negotii  -  do  których  zalicza  się  przede  wszystkim  zakres 

świadczonych  usług,  wynagrodzenie  z  tego  tytułu  oraz  czas  trwania.  W  zakresie  tych 

postanowień toczyły się negocjacje datowane na dzień 20 lutego 2019 r. Z uwagi na wagę 

oraz  konieczność  natychmiastowego  uzyskania  decyzji  w  zakresie  kluczowych  elementów, 

których mowa powyżej, w negocjacjach uczestniczyli członkowie zarządu Asseco, którzy na 

bieżąco mogli weryfikować i akceptować wypracowywane zapisy. Mając na względzie zasadę 

ekonomiki postępowania, Zamawiający zdecydował się udzielić zamówienia w formie aneksu 

do obowiązującej Umowy na Okres Przejściowy. Rozwiązanie to pozwoliło uniknąć potrzeby 

negocjowania od początku wszystkich postanowień umownych i w sposób istotny usprawniło 

procedurę  uzgodnień.  Aneks  został  zawarty  pod  warunkiem  rozwiązującym,  zakładającym 

konieczność  wniesienia  zabezpieczenia  należytego  wykonania  umowy  oraz  uzgodnienia 

kilkunastu  merytorycznych  załączników  do  umowy  do  dnia  01  marca  2019  r.  Zamawiający 

wyjaśnił, iż założył, że deklaracja Zarządu Wykonawcy Asseco i podpisanie aneksu w zakresie 

essentialia negotii zmobilizuje drugą stronę do większej elastyczności podczas negocjowania 

„technicznych"  aspektów  świadczenia  usług.  W  trakcie  negocjacji,  strony  bazowały  na 

wypracowanej  i  zawartej  rok  wcześniej  Umowie  na  Okres  Przejściowy,  co  znacznie 

przyspieszyło  proces  uzgodnień. W  trakcie  przywoływanego  w  odwołaniu jednego  dnia  (20 

lutego  2019  r.)  strony  ustaliły  wyłącznie  essentialia  negotii  Umowy  z Asseco.  Uzgodnienia 

zmian w merytorycznych załącznikach do umowy, warunkujących sprawne świadczenie usług 

w zmienionych okolicznościach i w zmienionym zakresie trwały od 20 lutego do 01 marca 2019 

r. W tym czasie Asseco miało możliwość przygotowania i złożenia zabezpieczenia należytego 

wykonania  umowy.  [Dowód:  Aneks  nr  1  z  dnia  20  lutego  2019  r  do  Umowy  na  Okres 

Przejściowy.] 

W  ocenie  Zamawiającego  powyższe  informacje  przeczą  tezie  Odwołującego,  jakoby 

negocjacje były prowadzone dla pozoru, jednego dnia. Przeciwnie, potwierdzają one pilność 

udzielenia  zamówienia.  Zamawiający  zdawał  sobie  sprawę,  że  od  dnia  02  marca  2019  r. 

pozostanie  bez  wsparcia  w  istotnym  obszarze  systemu  KSI  ZUS  i  podejmował  wszelkie 

legalne  środki  aby  w  możliwie  krótkim  czasie  udzielić  zamówienia.  Odpowiedzialnością 

Zamawiającego,  nałożoną  na  niego  przez  przepisy  prawa,  jest  bowiem  zabezpieczenie 

działania  systemu  ubezpieczeń  społecznych,  który  nie  może  działać  bez  sprawnie 

działającego  systemu  KSI  ZUS.  Dopełnienie  wszystkich  formalności  w  terminie  8  dni 

roboczych zdaniem Zamawiającego świadczy o dużej determinacji po jego stronie w obliczu 

zdiagnozowanych  ryzyk.  Nie  mogą  być  dowodem  niczym  niepoparte  twierdzenia 

Odwołującego  o  pozorności  prowadzonych  negocjacji.  Zamawiający  podkreślił,  że 

Postępowanie  zostało  przeprowadzone  zgodnie  z  przepisami  ustawy  Pzp.  Kontakty  jakie 


Z

amawiający miał z wykonawcą Asseco przed wszczęciem Postępowania dotyczyły przede 

wszystkim  obecnej  realizacji  Umowy  na  Okres  Przejściowy,  realizacji  umowy  ramowej  na 

modyfikację  i  rozbudowę  oprogramowania  KSI  ZUS  oraz  uzyskania  deklaracji  woli  co  do 

gotow

ości podjęcia negocjacji z Zamawiającym. 

Zamawiający stwierdził, iż Odwołujący przytacza wręcz nieprawdopodobną historię rzekomej 

współpracy  Zamawiającego  z  wykonawcą  Asseco  mającą  na  celu  doprowadzenie  do 

odstąpienia  przez  Zamawiającego  od  Umowy  z  Comarch  oraz  udzielenie  zamówienia 

ponownie w trybie zamówienia z wolnej ręki (co zostało wielokrotnie podkreślone) wykonawcy 

Asseco. Insynuacje te nie zostały poparte żadnym dowodem, a tym samym odbierać je należy 

jedynie  jako  spekulacje  Odwołującego,  starającego  się  przedstawić  Zamawiającego  w 

negatywnym świetle. 

Za  sprzeczną  z  realiami  niniejszego  stanu  faktycznego  oraz  nieuwzględniającą  zasad 

rządzących rynkiem IT Zamawiający uznał tezę Odwołującego, zgodnie z którą Zamawiający 

celowo  nie  skorzystał  z  najlepszego  w  tych  okolicznościach  rozwiązania  tj.  „ZUS  nie 

przeprowadził scenariusza, związanego tylko z czasowym powierzeniem Asseco świadczenia 

usług,  decydując  się  finalnie  na  wypowiedzenie"  (vide  str.  16  odwołania),  co  świadczy  o 

współpracy  obu  podmiotów  w  celu  wyeliminowania  konkurencyjnego  wykonawcy.  Teza  ta, 

podnoszona w kilku miejscach odwołania, pomija zupełnie fakt, że Zamawiający nie dysponuje 

żadnym  mechanizmem  prawnym  do  zmuszenia  Asseco  do  świadczenia  pomocy  na  rzecz 

Odwołującego. Rozwiązanie zaistniałej sytuacji promowane przez Odwołującego zakłada, że 

Asseco przejmie czasowo metryki usług niezaliczone przez Konsorcjum Comarch w trakcie 

Okresu Przejściowego oraz usługi z nimi związane. Zamawiający zleci je na niedookreślonej 

podstawie,  a  po  bliżej  niesprecyzowanym  przez  Odwołującego  czasie  (dodatkowym, 

pozwalającym mu uzyskać odpowiednią wiedzę do świadczenia usług utrzymania KSI ZUS), 

Asseco przekaże Konsorcjum Comarch całość usług do samodzielnego świadczenia, przez 

czas pozostały do zakończenia 48 miesięcznej Umowy z Comarch. Zamawiający stwierdził, iż 

zakładając,  chociażby  hipotetycznie,  możliwość  realizacji  takiego  scenariusza,  należałoby 

zadać pytanie dlaczego Konsorcjum Comarch nie wdrożyło proponowanego scenariusza i nie 

zwróciło się do Asseco o wsparcie przez kilka dodatkowych miesięcy jako jego podwykonawca 

(??!!).  Zamawiający  miał  takie  same  prawne  możliwości  wymuszenia na  Asseco  wdrożenia 

prezentowanego  przez  Odwołującego  rozwiązania  jak  Konsorcjum  Comarch.  Co  więcej 

zlecenie Asseco świadczenia usług utrzymania KSI ZUS, w trakcie trwania Umowy z Comarch, 

n

a podstawie której najpóźniej z dniem 02 marca 2019 r. Konsorcjum Comarch miało przejąć 

w  pełni  odpowiedzialność  za  utrzymanie  KSI  ZUS,  nie  miałoby  podstaw  prawnych, 

naruszałoby  postanowienia  zawartej  Umowy  z  Comarch  (kwestia  odpowiedzialności,  kar 


umownych, SLA, płatności), warunków Postępowania 2015 oraz zasady uczciwej konkurencji. 

W  ocenie  Zamawiającego  podjęte  decyzje,  kroki  i  działania  były  podejmowane  przede 

wszystkim w interesie Konso

rcjum Comarch. Decyzja o częściowym odstąpieniu od Umowy z 

Comarch oraz uzgodnienie z 

Asseco umowy zakładającej świadczenie usług w części i tylko 

przez  okres  niezbędny  do  wyłonienia  wykonawcy  w  postępowaniu  konkurencyjnym  (a  nie 

przez 48 miesięcy jak w przypadku Umowy z Comarch) nie jest działaniem w interesie Asseco 

ani  Zamawiającego,  ale  jest  wyrazem  troski  o  wyżej  wspomniany  proces  rozszerzenia 

konkurencji. Nie budzi wątpliwości, że w interesie Asseco byłoby aby Zamawiający rozwiązał 

Umowę z Comarch w całości z uwagi na nieuzyskanie wymaganych kompetencji w Okresie 

Przejściowym, a nie przejęcie części wrażliwych usług, które de facto umożliwią Konsorcjum 

Comarch świadczenie usług w okrojonym zakresie przez 48 miesięcy, tj. okres trwania Umowy 

z Comarch. 

To rozwiązanie nie było dla Asseco najkorzystniejsze, nie tylko ekonomicznie ale 

również strategicznie. Zakładać bowiem należy, że kolejne miesiące i lata świadczenia usług 

utrzymania  pozwolą  Konsorcjum  Comarch  na  tyle  wzmocnić  swoje  kompetencje 

doświadczenie  by  w  kolejnym,  konkurencyjnym  postępowaniu  złożyć  ofertę  w  tożsamych 

warunkach rynkowych - 

bez konieczności uwzględnienia kosztów okresu przejściowego. Nie 

podejmując  tego  działania  Zamawiający,  posiadając  określoną  wiedzę  w  danych 

okolicznościach, musiałby przyjąć i zaakceptować ryzyko niewykonania zobowiązania przez 

Konsorcjum Comarch. Akceptując ten stan Zamawiający musiałby wziąć odpowiedzialność za 

dopuszczenie do świadczenia usług, o szczególnej wrażliwości dla bezpieczeństwa państwa, 

przez podm

iot do tego nieprzygotowany i za związane z tym ryzyka. 

Zamawiający  wyjaśnił,  iż  dla  niego,  poza  dodatkowym  obciążeniem  finansowym 

wizerunkowym, podzielenie usług utrzymania KSI ZUS na dwóch wykonawców odbędzie się 

olbrzymim kosztem organizacyjnym. Umowa 

na Okres Przejściowy, jak i Umowa z Comarch, 

co do zasady nie zakładały bowiem powierzenia części usług innemu wykonawcy - nie ma w 

nich  zatem  mechanizmów  kooperacji  projektowej,  w  tym  koordynacji  pracy  dwóch 

wykonawców.  Te  zadania  będzie  musiał  przejąć  Zamawiający.  Dodatkowo  Zamawiający, 

podejmując  decyzję  o  częściowym  rozwiązaniu  Umowy  z  Comarch,  wziął  na  siebie  szereg 

ryzyk  prawnych  związanych  z  trudnością  ustalenia  zakresu  odpowiedzialności  każdego  z 

wykonawców:  Asseco  i  Konsorcjum  Comarch,  braku  ich  współpracy  czy  „przerzucania  się” 

odpowiedzialnością za poszczególne błędy lub awarie.  

Ad. „Zarzut niespełnienia przesłanki trybu zamówienia z wolnej ręki, o której mowa w art. 67 

ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp". 


W  ocenie  Zamawiającego  w  ramach  tego  zarzutu  Odwołujący  w  sposób  sprzeczny 

poczynioną  na  wstępie  deklaracją  braku  kwestionowania  zasadności  czynności 

częściowego odstąpienia i wypowiedzenia Umowy z Comarch skupia się przede wszystkim na 

analizie przyczyn, zakresu oraz skuteczności tych czynności. Co więcej Odwołujący rozdziela 

analizę  przesłanek  zamówienia  z  wolnej  ręki  w  zależności  od  tego  czy  dotyczą  one 

zamówienia  na  usługi  objęte  odstąpieniem  czy  też  wypowiedzeniem  Umowy  z  Comarch, 

podczas  gdy  udzielone  zamówienie  z  wolnej  ręki  obejmowało  komplet  metryk  usług 

wydzielony  z  uwagi  na  ich  merytoryczne  powiązania.  Tak  postawiony  przez  Odwołującego 

zarzut  jest  z  gruntu  nieprawidłowy.  Skoro  kognicji  Izby  nie  podlega  ocena  słuszności  lub 

skuteczności  rozwiązania  umowy  to  nie  będzie  podlegała  jej  ocenie  również  weryfikacja 

prawidłowości  zakresu  odstąpienia  lub  wypowiedzenia  umowy.  Zakres  tych  czynności  jest 

bowiem immamentną cechą ich skuteczności i legalności. Ocenie Krajowej Izby Odwoławczej 

podlega badanie legalności działań Zamawiającego w świetle zaistniałego faktu rozwiązania 

umowy, faktu jako całości w odniesieniu do całego zakresu rozwiązania, a nie jego wybranych 

elementów. W innym przypadku należałoby przeanalizować czynności w zakresie w jakim one 

nigdy  nie  zaistniały  -  co  miałoby  wymiar  abstrakcyjny,  czysto  teoretyczny  i  nie  mający 

znaczenia dla oceny prawidłowości udzielenia zamówienia w konkretnym stanie faktycznym. 

Co  więcej  niezaliczenie  testów  dot.  7  metryk  warunkowało  konieczność  wypowiedzenia 

Umowy z Comarch w części 23 powiązanych z nimi metryk. Nie można zatem oddzielić tych 

okoliczności.  Jeżeli  bowiem  nie  byłoby  odstąpienia  od  Umowy  z Comarch,  nie  zaistniałaby 

konieczność jej wypowiedzenia. 

Zamawiający  wskazał,  iż  jedynie  z  ostrożności  Zamawiający  chciałby  się  odnieść  do 

argumentacji Odwołującego kwestionującej kwestię powiązań pomiędzy metrykami objętymi 

odstąpieniem i wypowiedzeniem ich znaczenia dla zakresu rozwiązania Umowy z Comarch. 

Zamawiający podkreślił, że istnienie powiązań metryk jest faktem, wynikają one z architektury 

systemu  KSI 

ZUS.  Szczegółowe  informacje  dotyczące  występujących  powiązań  pomiędzy 

Metrykami  Niezaliczonymi,  wobec  których  Zamawiający  odstąpił  od  Umowy  z  Comarch  a 

usługami  objętymi  wypowiedzeniem  reguluje  oświadczenie  o częściowym  zakończeniu 

stosunku  zobowiązaniowego  z  dnia  19  lutego  2019  r.  Od  wielu  lat  fakt  istnienia  powiązań 

pomiędzy  metrykami  był  każdorazowo  badany  przed  zleceniem  świadczenia  usług 

dodatkowych wpływających na opisane metrykami istotne usługi związane z utrzymaniem KSI 

ZUS. Przykładowo, zakres powiązań dla metryk usług funkcjonujących w ramach KSI ZUS był 

określany  każdorazowo  przez  wykonawcę  w  trakcie  procedowania  zlecenia  usług 

dodatkowych  w  obszarze  waloryzacji.  Wykonawca  w  latach  2015  - 

2017,  każdorazowo 

przedkładając  ofertę  na  realizację  usługi  dodatkowej  związanej  z waloryzacją,  wskazywał 


bezpośredni  wpływ  tej  usługi  dodatkowej  na  inne  usługi  KSI  ZUS.  To  na  te  ustalenia 

Zamawiający powoływał się w grudniu 2018 r. Nie był to zakres podziału metryk dokonany „na 

cele"  odstąpienia  od  Umowy  z  Comarch  i  sporządzony  w  sposób  dowolny,  co  sugeruje 

Odwołujący, ale była to od lat ustalona praktyka weryfikacji powiązań pomiędzy kluczowymi 

metrykami, która znajduje oparcie w dokumentach związanych z realizacją umów w zakresie 

usług utrzymania systemu KSI ZUS. 

Zamawiający  stwierdził,  iż  nie  jest  również  prawdą,  że  informacja  dotycząca  powiązań 

pomiędzy metrykami (objętymi odstąpieniem i wypowiedzeniem) nie została zawarta w opisie 

przedmiotu zamówienia w Postępowaniu 2015. Zamawiający w SIWZ w Postępowaniu 2015 

w  rozdziale  II  „Opis  Przedmiotu  Zamówienia  i  terminy  wykonania",  w  pkt  3  jednoznacznie 

wskazał,  że  w  celu  przygotowania  oferty  w  Postępowaniu  2015,  udostępni  wykonawcom 

szereg  dokumentów/informacji  składających  się  na  Dokumentację  KSI  ZUS,  która 

obejmow

ała: 

charakterystykę kodów źródłowych KSI ZUS, 

egzemplarz kodów źródłowych narzędzi wspomagających Zarządzanie IT, 

Procedury eksploatacyjne dotyczące KSI ZUS, 

Procedury administratorskie dotyczące KSI ZUS, 

dokumentację dotyczącą Metryk usług utrzymania KSI ZUS, 

6)  Standardy IT ZUS, 

dokumentację projektową KSI ZUS: Analityczny Opis Modyfikacji (AOMl Ujednolicona 

Dokumentacja  Analityczna  (UAOMT  Projekt  Właściwości  Użytkowych  Modułu 

(PWUMl, 

opis Kompleksowego Systemu Informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, 

w tym opis architektury KSI ZUS. 

Zamawiający wyjaśnił, iż z uwagi na wrażliwość informacji wskazanych w Dokumentacji KSI 

ZUS,  wykonawca  mógł  je  otrzymać  dopiero  po  podpisaniu  stosownej  umowy  o  poufności, 

a ponadto  w  odniesieniu  do  m.in.  dokumentacji  projektowej  KSI  ZUS:  Analityczny  Opis 

Modyfikacji  (AOM),  Ujednolicona  Dokumentacja  Analityczna  (UAOM),  Projekt  Właściwości 

Użytkowych  Modułu  (PWUM),  informacje  te  były  udostępniane  wykonawcom  wyłącznie 

siedzibie Zamawiającego na sprzęcie informatycznym zapewnianym przez Zamawiającego. 

Konsorcjum Comarch 29 maja 2017 

r. podpisało stosowną umowę o poufności, i tym samym 

od 07 czerwca 2017 r. aż do terminu składania ofert tj. 12 września 2017 r. (przez ponad 3 

miesiące] miało możliwość zapoznania się m.in. z dokumentacją projektową KSI ZUS. [Dowód: 

Umowa o poufności zawarta 25 maja 2017 r. pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych 


na Konsorcjum Comarch]. Przedstawiciel Konsorcjum Comarch tylko jeden raz (06 września 

2017 r. w godz. od 8:36 do 11:32 tj. przez nie

spełna 3 godziny) zapoznawał się z obszerną 

liczącą  setki  tysięcy  stron  dokumentacją  projektową  KSI  ZUS.  Nawet  pobieżna  analiza 

dokumentacji  projektowej  KSI  ZUS,  w  szczególności  materiałów  o  nazwie  Ujednolicona 

Dokumentacja  Analityczna  (UAOM),  umożliwia  ustalenie  czy  określona  metryka  usług  jest 

ściśle powiązana z inną określoną metryką usług lub grupą metryk. Ustalenie tego ścisłego 

powiązania następuje poprzez analizę zależności pomiędzy daną metryką, która referuje do 

określonego modułu a innymi modułami. 

Zdaniem  Zamawiającego  nie  można  również  stawiać  tezy,  że  powiązania  te  nie  istnieją 

ponieważ  Zamawiający  w  sposób  szczegółowy  nie  rozpisał  powiązań  pomiędzy 

Niezaliczonymi Metrykami usług a innymi usługami w „specjalnym dokumencie na okoliczność 

sytuacji 

nieprzejęcia części usług" o jaki wydaje się postuluje Odwołujący. System KSI ZUS 

jest systemem naczyń ściśle ze sobą powiązanych. Z tego powodu Zamawiający od lat nie 

zdecydował  się  na  podział  postępowania  na  świadczenie  usług  wsparcia  eksploatacji  i 

utr

zymania  na  części.  Również  Postępowanie  2015  i  zawarta  w  jego  wyniku  Umowa  z 

Comarch  nie  zakładała  równoległego  świadczenia  usług  przez  kilku  wykonawców. 

Zamawiający nie zakładał również takiego podziału. Zamawiający nie zakładał w SIWZ, a tym 

bardziej nie 

projektował, że pewne usługi nie zostaną przejęte (nie będą pozytywnie zaliczone 

w trakcie Okresu Przejściowego). Podkreślenia wymaga, że nawet przy dochowaniu należytej 

staranności  i  dochowaniu  niezwykłej  zapobiegliwości,  Zamawiający  nie  mógł  takiego 

sce

nariusza opracować. Ani na etapie przygotowania SIWZ w Postępowaniu 2015, ani nawet 

na etapie uzgadniania Koncepcji przejęcia Zamawiający nie mógł ustalić czy, a jeśli tak to ilu i 

jakich metryk usług z kilkudziesięciu objętych zamówieniem Konsorcjum Comarch nie „zaliczy" 

(nie wykaże gotowości do ich przejęcia i świadczenia). Ustalenie skali powiązań każdorazowo 

zależy  od  liczby  i  rodzaju  niezaliczonych  usług.  Dopiero  po  ustaleniu  tego  katalogu można 

ostate

cznie  ustalić  zakres  powiązań  z uwzględnieniem  tych  najbezpieczniejszych  dla 

bezpieczeństwa realizacji usług. Zamawiający wskazał, iż opierając się na analizie architektury 

systemu KSI ZUS dokonał przypisania powiązań pomiędzy metrykami usług niezaliczonych, a 

innymi metrykami usług KSI ZUS ściśle z nimi powiązanymi. 

W ocenie Zamawiającego całkowicie błędna jest teza jakoby istnienie powiązań  wykluczało 

skorzystanie z trybu udzielenia zamówienia z wolnej ręki, ponieważ jest to okoliczność przez 

Zamawiającego  możliwa  do  przewidzenia.  O  odstąpieniu  i  wypowiedzeniu  umowy  nie 

zadecydował  bowiem  fakt  istnienia  powiązań  pomiędzy  usługami  (który  to  fakt  jest 

okolicznością  obiektywną  i  niesporną),  ale  brak  gotowości  Konsorcjum  Comarch  do 

świadczenia  części  usług,  co  potwierdzały  negatywne  wyniki  testów.  To  ta  okoliczność,  od 


Zamawiającego niezależna i niemożliwa do przewidzenia, implikowała konieczność ustalenia 

powiązań  tak,  aby  pod  względem  technicznym  możliwe  było  rozdzielenie  rzeczywistego 

zakresu  świadczenia  usługi  utrzymania  KSI  ZUS  dotyczącej  tych  niezaliczonych  usług  od 

pozostałych usług i przekazanie ich do realizacji innemu wykonawcy.  

Zamawiający  wskazał,  że  szczegółowe  uzasadnienie  legalności  skorzystania  z  trybu 

udzielenia  zamówienia  z  wolnej  ręki  znajduje  się  w  protokole  Postępowania  oraz 

zawiadomieniu  d

o  Prezesa  Urzędu  Zamówień  Publicznych.  [Dowód:  zawiadomienie  do 

Prezesa UZP]. 

Wyjątkowość sytuacji, której Zamawiający nie przewidywał i która nie leżała po jego stronie 

Zdaniem  Zamawiającego  częściowe  odstąpienie  i  wypowiedzenie  Umowy  z  Comarch  oraz 

konie

czność pilnego udzielenia zamówienia wykonawcy Asseco Poland S.A. na świadczenie 

usług  wsparcia,  objętych  odstąpieniem  i  wypowiedzeniem,  było  okolicznością  wyjątkową, 

której  Zamawiający  nie  przewidywał  i  która  nie  wyniknęła  z  przyczyn  leżących  po  stronie 

Z

amawiającego.  O  wyjątkowości  zaistniałej  sytuacji  świadczyła  również  szczególna  waga 

świadczonych  na  podstawie  częściowo  rozwiązanej  Umowy  z  Comarch  usług  dla 

funkcjonowania  systemu  ubezpieczeń  społecznych,  a  tym  samym  dla  bezpieczeństwa 

funkcjonowania państwa. Na potwierdzenie tego Zamawiający w uzasadnieniu skorzystania z 

trybu zamówienia z wolnej ręki przywołał okoliczności faktyczne oraz dokonał ich subsumpcji 

do  przepisów  prawa.  Analiza  dokonana  przez  Zamawiającego  była  w  pełni  zgodna  z 

poglądami doktryny oraz orzecznictwem Sądów okręgowych.  

Zamawiający  zauważył,  że  ze  stanowiskiem  tym  nie  zgodził  się  Odwołujący  podnosząc  na 

wstępie,  że  nie  może  być  uznana  za  wyjątkową  okoliczność  „problemów  z  przejęciem"  tak 

dużego  i  skomplikowanego  systemu.  Zamawiający  zauważył,  iż  przyjmując  stanowisko 

Odwołującego  powinien,  a  przynajmniej  mógł  przewidzieć,  że  nie  uda  się  Konsorcjum 

Comarch przejąć systemu, co wyklucza zastosowanie przesłanki zamówienia z wolnej ręki. W 

konsekwencji  powinien  był  wszcząć  kolejną  procedurę  konkurencyjną  na  „zapasowego 

wykonawcę" jeżeli Konsorcjum Comarch nie udałoby się przejąć systemu KSI ZUS. Zdaniem 

Zamawiającego rozumowanie takie prowadzi do absurdalnych wniosków, że wybranym w ten 

sposób  podmiotem  mógłby  zostać  ponownie  wykonawca  Konsorcjum  Comarch, 

a w 

przypadku wyboru innego wykonawcy zostałby on pozbawiony możliwości skorzystania z 

12 miesięcznego Okresu Przejściowego, który został uznany za niezbędny do skutecznego 

przejęcia świadczenia usług. 

Zamawiający wskazał, iż zgodnie z postanowieniami Umowy z Comarch, na które powołuje 

się  Odwołujący,  wykonawca  miał  za  zadanie  opracować  bardzo  szczegółową  Koncepcję 


przejęcia wraz z harmonogramem i Planem przejęcia. Następnie strony cyklicznie spotykały 

się  na  Komitetach  sterujących  i  w  grupach  roboczych  ustalając  szczegóły  weryfikacji 

kompetencji.  Efektem  tych  działań  było  określenie  sposobu  weryfikacji  kompetencji,  w  tym 

sposób  testowania  oraz  testy  poprawkowe.  Mechanizm  ten  służył  właśnie  temu,  aby 

Zamawiający był w stanie ocenić, czy wykonawca jest gotowy do przejęcia usług utrzymania. 

Jeśli  nie,  obowiązkiem Zamawiającego było niedopuszczenie tego  wykonawcy  do  realizacji 

tych usług. Strony uzgodniły, że na weryfikację składać się będą dwie sesje testowe (pierwsza 

i poprawkowa), a w przyp

adku ich niezaliczenia strony zastosują plan awaryjny, który stanowił 

wyjątkową  procedurę  „ostatniej  szansy".  Wykonawca  w  planie  awaryjnym  miał  za  zadanie 

przedstawić  możliwe  do  zaimplementowania  rozwiązanie,  w  którym  przedstawia  jakie kroki 

podejmie  w  cel

u  bezpiecznego  przejęcia  niezaliczonych  metryk  usług.  Taki  tryb  działania 

został ustalony w dokumentach kontraktowych i zaakceptowany przez obie strony. Zgodnie z 

tym trybem, dokonano weryfikacji niemalże 90% usług. Zamawiający nie przewidywał, ani nie 

zak

ładał, że pomimo przygotowania procedury weryfikacji zakładającej możliwości poprawek 

Konsorcjum Comarch nie uda się przejąć części metryk usług. 

Zamawiający  stwierdził,  iż  prezentowane  obecnie,  wyłącznie  na  potrzeby  odwołania  oraz 

przyszłego stanowiska procesowego, stanowisko Odwołującego jakoby doszło do skrócenia 

przysługującego mu Okresu Przejściowego z 12 do 11 miesięcy pozbawione jest jakichkolwiek 

podstaw  faktycznych  i  prawnych,  jeżeliby  przyjąć  je  za  prawdziwe  to  oznaczałoby,  że 

zaangażowanie  przez  12  miesięcy  w  proces  przejmowania  usług  dziesiątek  osób  oraz 

ogromnych  środków  było  bezprzedmiotowe.  W  jakim  celu  strony  ustalałyby  Koncepcję 

przejęcia, przygotowały i przeprowadzały testy, spotykały się w ramach komitetów sterujących 

skoro  to  i  tak  nie 

miałoby  wpływu  na  ocenę  możliwości  Konsorcjum  Comarch  do  przejęcia 

usług utrzymania? Ocena ta, zdaniem Konsorcjum Comarch, powinna być dokonana na dzień 

02 marca 2019 r. - 

czyli w dniu przejęcia świadczenia usług - wówczas, jak należy zakładać, 

Zamawiający nie uszczknąłby z tego cennego okresu ani dnia . 

Zamawiający  podniósł,  iż  formułowana  przez  Odwołującego  teza  o  skróceniu  Okresu 

Przejściowego całkowicie pomija fakt, że to Odwołujący zgłaszając swoją gotowość wybierał 

moment testowania oraz fakt, że Okres Przejściowy służył nie tylko pozyskiwaniu przez niego 

kompetencji, ale przede wszystkim weryfikacji jego możliwości. Intencja Zamawiającego dot. 

konieczności  weryfikacji  wykonawcy  została  wyrażona  już  w Postępowaniu  2015, 

potwierdzona w Koncepcji przejęcia i znana drugiej stronie od samego początku. W ocenie 

Zamawiającego nie ulega wątpliwości, że obecne stanowisko Odwołującego nie odpowiada 

ani intencjom stron Umowy z Comarch, ani celowi jej zawarcia i zostało przygotowane tylko 

na użytek uzasadnienia swojego niepowodzenia. 


Zamawiający  stwierdził,  iż  w  niniejszym  stanie  faktycznym  przed  odstąpieniem  od  Umowy 

Comarch strony wyczerpały pełen katalog wskazanych w niej instrumentów umożliwiających 

przekazanie świadczenia usług Konsorcjum Comarch. Konsorcjum Comarch nie wykazało się 

gotowością  do  przejęcia  i  świadczenia  określonych  metryk  usług  w  trakcie  obu  testów 

akceptacyjnych w stosunku do 7 metryk usług. Zamawiający wdrażając procedurę „ostatniej 

szansy"  wezwał  również  Konsorcjum  Comarch  do  przedłożenia  w grudniu  2018  r.  planu 

awaryjnego  na  wsparcie  waloryzacji.  Zamawiający  wskazał,  iż  przedstawiony  przez 

Konsorcjum Comarch w dniu 12 grudnia 2018 r. Plan awaryjny nie mógł zostać przez niego 

zaakceptowany [wyjaśnienia przedstawione w tym zakresie przez Zamawiającego stanowią 

niejawną część odpowiedzi na odwołanie].  

Zamawiający zauważył, iż odnosząc się do planów awaryjnych, Konsorcjum Comarch dość 

lakonicznie odnosi się do wyżej wymienionego planu awaryjnego z dnia 12 grudnia 2018 r. 

Szeroko natomiast przy

wołuje sytuację z końca stycznia i połowy lutego 2019 r. W tym okresie, 

w  obliczu szeregu niezaliczonych testów  weryfikacyjnych,  Konsorcjum  Comarch  postanowił 

odstąpić od procedury weryfikacyjnej żądając jej modyfikacji lub powtórzenia. Działania te nie 

mi

ały  cech  przedłożenia  planu  awaryjnego  określonego  w  przywoływanym  przez  niego 

postanowieniu  art.  16  ust.  2  pkt  3  Umowy  z  Comarch.  Za  taki  plan  nie  może  być  uznana 

również  inicjatywa  Konsorcjum  Comarch  zwrócenia  się  do  zewnętrznych  ekspertów,  którzy 

mielib

y  na  podstawie  bliżej  nieokreślonych  kryteriów,  potwierdzić  kompetencje  Konsorcjum 

Comarch w zakresie niezaliczonych metr

yk usług. Informację o pozytywnej ocenie kompetencji 

Konsorcjum  Comarch  Zamawiający  otrzymał  w  dniu  04  marca  2019  r.,  tj.  dwa  tygodnie  po 

skutecznym  odstąpieniu  od  Umowy  z  Comarch.  [Dowód:  Informacja  przekazana  w  dniu  4 

marca 2019 r. przez Comarch do ZUS o pozytywnym wyniku procesu weryfikacji narastania 

kompetencji 

– dokument niejawny]. 

W  odniesieniu  do  okoliczności  „nieuprawnionej  ingerencji  hackerskiej"  dotychczasowego 

wykonawcy  Asseco,  którą  podnosi  Odwołujący,  Zamawiający  zauważył,  iż  Odwołujący 

upatruje  w  niej  źródła  wszelkich  niepowodzeń  i  podstawową  przyczynę  niezaliczenia  przez 

Konsorcjum  Comarch  testów  weryfikacyjnych.  Niewątpliwie  sposób  prezentacji  tego 

„incydentu"  jest  nośny  medialnie,  natomiast  faktycznie  nie  miał  znaczenia  dla  zaistnienia 

podstaw  odstąpienia  od  Umowy  z  Comarch.  Modyfikacja  danych  na  środowisku  testowym 

Konsorcjum Comarch wystąpiła w dniu 15 października 2018 r., podczas pierwszych testów 

metryki usługi UU2017_USZ_WALE. Sam Odwołujący przyznaje, że jego pracownicy wykryli 

i usunęli błąd. Nie miał on zatem wpływu na wynik testów weryfikacyjnych, które w tym zakresie 

zostały  zaliczone.  Brak  pozytywnej  weryfikacji  kompetencji  dot.  utrzymania  metryki 

UU2017_USZ_WALE  wynikał  z  popełnionych  przez  Konsorcjum  Comarch  błędów  w  innym 


obszarze  (vide:  11  strona  odwołania).  Sprawa  ta  została  zgłoszona  Zamawiającemu,  który 

podjął odpowiednie analizy i kroki. Incydent ten nie powtórzył się już nigdy więcej. 

Zamawiający  przypomniał,  że  odstąpienie  dotyczyło  7  Metryk  Niezaliczonych,  w  zakresie 

każdej  z  nich  były  dwie  tury  testów  weryfikacyjnych  (łącznie  14  testów).  Błąd,  którego 

znaczenie eskaluje Odwołujący, pojawił się w trakcie jednego terminu testów dla jednej metryki 

usług i nie miał żadnego związku z pozostałymi. Co więcej, nawet w tym przypadku nie wpłynął 

on  na  wynik  testów.  Niezależnie  od  powyższego,  w  tym  abstrahując  od  prawdziwości 

twierdzeń Konsorcjum Comarch Zamawiający podkreślił, że sam fakt, iż źródłem analizowanej 

okoliczności jest podmiot trzeci, wyklucza jej kwalifikację jako okoliczność leżącą po stronie 

Zamawiającego, a tym bardziej przez niego zawinioną. 

Zamawiający  wskazał,  iż  pozostałe  okoliczności  podnoszone  przez  Odwołującego  dotyczą 

samego  procesu  weryfikacji  kompetencji,  w  szczególności  przygotowania  i  weryfikacji 

jednostek  zadaniowych  (np.  podział  jednostek  zadaniowych  na  części,  niezgodność 

przygotowanych  przez  ZUS  jednostek  zadaniowych  z  realiami  przedmiotu  Umowy, 

niewyczerpujący  opis  jednostek  zadaniowych  itp.).  Zamawiający  przypomniał,  że  sposób 

testowania został ustalony przez strony. Dla całkowitej przejrzystości każdorazowo dla każdej 

jednostki  zadaniowej  Konsorcjum  Comarch  otrzymywało,  na  co  najmniej  2  dni  przed 

weryfikacją  kompetencji,  scenariusz  testowy,  który  był  skróconym  opisem  całości  zadania. 

Ponadto przed rozpoczęciem testów Konsorcjum Comarch otrzymywało kilkadziesiąt minut na 

zapoznanie  się  z  treścią  jednostki  zadaniowej  i  zgłoszenie  uwag  i  zastrzeżeń  do  poziomu 

skomplikowania  zadań,  limitu  czasowego  na  ich  wykonanie  oraz  sposobu  ich  weryfikacji. 

Strony  wówczas  wspólnie  doprecyzowywały  procedurę  testowania  (niejednokrotnie  uwagi 

Konsorcjum Comarch były przyjmowane przez Zamawiającego). Konsorcjum Comarch mógł 

wówczas także podjąć decyzję o nieprzystępowaniu do testów. Także po testach, Konsorcjum 

Comarch  zgłaszało  uwagi  do  niezaliczonych  zadań  i  tam  gdzie  tylko  było  to  możliwe 

(uzasadnione) Zamawiający starał się uwzględniać uwagi wykonawcy zmieniając swoją ocenę 

z negatywnej na pozytywną. 

W ocenie Zamawiającego istotne jest, że przyjęty sposób weryfikacji był tożsamy w przypadku 

wszystkich metryk usług. Okazał się on właściwy i nie był kwestionowany w 90% przypadków 

usług zaliczonych przez Konsorcjum Comarch. Natomiast obecnie jest on kwestionowany jako 

całkowicie  wadliwy  i  nieadekwatny  w  odniesieniu  do  Metryk  Niezaliczonych.  Zdaniem 

Zamawiającego  dobitnie  świadczy  to  o  tym,  że  stanowisko  Konsorcjum  Comarch  jest 

„elastyczne"  i  zależy  od  wyniku  przeprowadzonego  testu.  Reasumując  Zamawiający 

stwierdził, iż przygotował wszystkie testy w sposób właściwy, obiektywny i zgodny z Koncepcją 


przejęcia, a sam fakt niezaliczenia 10% z nich przez Konsorcjum Comarch, nie świadczy o 

wadliwym procesie testowania. 

W  odniesieniu  do  przywoływanej  przez  Odwołującego  okoliczności  niskiej  jakości  transferu 

wiedzy  od  dotychczasowego  wykonawcy  Asseco,  Zamawiający  zauważył,  iż  Odwołujący 

pomija fakt, że Zamawiający dołożył staranności, aby zapewnić możliwość transferu wiedzy 

od Asseco na rzecz Konsorcjum Comarch. Świadczą o tym zapisy umowy, jak również aneksu 

do umowy z Asseco zawieranego już po otwarciu ofert w Postępowaniu 2015, gwarantującego 

Konsorcjum Comarch konsultacje ze strony Asseco opłacane w całości przez Zamawiającego 

(100 roboczodni w terminie do 30 czerwca 2018 r.). Zamawiający skorzystał z wszelkich mu 

dostępnych  instrumentów,  aby  transfer  wiedzy,  zważając  na  okoliczności  sprawy,  w  tym 

trwający spór sądowy z Asseco (skarga do Sądu Okręgowego na wybór oferty Konsorcjum 

Comarch  jako  oferty  najkorzystniejszej)  był  efektywny.  Przyczyny  braku  maksymalnego 

wykorzystania  transferu  wiedzy  leżały  przede  wszystkim  po  stronie  Konsorcjum  Comarch, 

który mimo wielu wezwań ze strony Zamawiającego zwlekał z przedstawieniem zakresu do 

realizacji transferu wiedzy/konsultacji. Co więcej, wówczas Konsorcjum Comarch twierdziło, 

że  konsultacje  od  Asseco  nie  są  dla  nich  kluczowe  i  nie  traktują  tego  jako  jeden  z 

podstawowych  czynników  sukcesu  przejęcia  usług  utrzymania.  Faktem  jest  również,  że 

Konsorcjum Comarch do kilku sesji transferu wiedzy nie przystąpiło. Nie można zatem czynić 

Zamawiającemu  zarzutu  z  faktu  niewykorzystania  przez  Konsorcjum  Comarch  możliwości 

pozyskania  wiedzy  od  dotychczasowego  wykonawcy,  ani  tym  bardziej  k

walifikować  tej 

okoliczności jako leżącej po stronie Zamawiającego. 

Konieczność  natychmiastowego  wykonania  zamówienia  i  brak  możliwości  zachowania 

terminów określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia. 

Zamawiający  wskazał,  iż  w  odniesieniu  do  ww.  przesłanek  Odwołujący  przedstawia 

argumenty,  dla  których  to  Zamawiający  powinien  był  już  w  połowie  grudnia  rozpocząć 

postępowanie  przetargowe  w  przedmiocie  jednej  z  niezaliczonych  wówczas  metryk  usług. 

Zamawiający podniósł, iż Odwołujący zdaje się zapominać, o tym, że w połowie grudnia strony 

były na etapie „ratowania projektu", tworzenia i weryfikacji planu awaryjnego i intensywnych 

rozmów  nad  możliwymi  rozwiązaniami.  Zamawiający  zauważył,  iż  na  początku  odwołania 

Odwołujący  podnosił,  że  odstąpienie  od  Umowy  z  Comarch  w  lutym  2019  r.  i  wszczęcie 

postępowania  konkurencyjnego  było  działaniem  przedwczesnym,  a kończąc  analizę 

przesłanek trybu działanie to uznaje za spóźnione. 

Zamawiający podkreślił, że w momencie podjęcia decyzji o rozwiązaniu Umowy z Comarch 

mia

ł kilka dni na wszczęcie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia, aby 


zapewnić  operatora  systemu  w  zakresie  metryk  usług  objętych  rozwiązaniem  Umowy 

Comarch. Nie mógł on zostać wydłużony nawet o kilka dni z uwagi na specyfikę przedmiotu 

za

mówienia. Usługi utrzymania i wsparcia eksploatacji są świadczone na bieżąco w systemie 

24/7/365.  Jakiekolwiek,  nawet  kilkudniowe  przerwy  w  świadczeniu  tych  usług  mogą  mieć 

krytyczny  wpływ  na  działanie  systemu  KSI  ZUS.  Awaria  systemu  KSI  w  ciągu kilku godzin 

prowadzi  do  paraliżu organizacyjnego Zakładu Ubezpieczeń  Społecznych,  niemalże równie 

szybko do całkowitej niewydolności systemu ubezpieczeń społecznych i działania państwa. O 

tym  jak  „wrażliwa"  jest  usługa  utrzymania  i  wsparcia  eksploatacji  KSI  ZUS  przekonał  się 

Odwołujący na początku lutego 2019 r. Konsorcjum Comarch w dniu 01 lutego 2019 r. przejął 

usługi  objęte  metryką  UU_EPWD_UT#00  (dot.  aplikacji  EPWD).  W dniu  04  lutego  2019  r. 

pracownicy  Zamawiającego  poinformowali  Konsorcjum  Comarch,  że  aplikacje  EPWD  nie 

działają  z  przyczyn  leżących  po  stronie  Konsorcjum  Comarch  wynikających  z  wadliwie 

świadczonej  usługi  utrzymania.  Mimo  pełnego,  bieżącego  (24/7)  wsparcia  zewnętrznego 

wykonawcy tj. Konsorcjum Comarch, środowisko EPWD nie funkcjonowało 54 godziny. Już 

ten  krótki  okres  wywołał  paraliż  działalności  ZUS  oraz  pociągnął  za  sobą  dalekosiężne, 

negatywne  skutki  zaistniałej  awarii.  [Dowód:  pismo  ZUS  z dnia  7  marca  2019  r.  dotyczące 

awarii EPWD]. 

Zamawiający  wskazał,  iż  z  uwagi  na  fakt,  że  dysponował  jedynie  kilkoma  dniami  na 

przeprowadzenie  Postępowania,  bezprzedmiotowym  było  przygotowanie  szczegółowej 

analizy prezentującej brak możliwości przeprowadzenia w tym czasie postępowania w innym 

trybie niż zamówienie z wolnej ręki. W okolicznościach niniejszej sprawy niezrozumiały jest 

zatem 

–  zdaniem  Zamawiającego  -  zarzut  Odwołującego,  że  z  tego  powodu  uzasadnienie 

skorzystania  z  trybu  jest  niekompletne,  ponieważ  nie  zawiera  wykazania,  że  w  tym  czasie 

niemożliwe było przeprowadzenie Postępowania w przyśpieszonych trybach otwartych lub co 

najmniej w trybie negocjacji bez ogłoszenia (vide str. 26 odwołania). Oczywistym jest bowiem, 

że z uwagi na szacunkową wartość Postępowania przetarg nieograniczony zająłby co najmniej 

kilka miesięcy, a negocjacje bez ogłoszenia pozwalałyby ten czas skrócić jedynie nieznacznie 

(sam termin na złożenie ofert, negocjacje z kilkoma wykonawcami, odwołania od treści SIWZ, 

pytania, terminy na złożenie dokumentów będą trwały około miesiąca). 

W  odniesieniu  do  kwestionowania  przez  Odwołującego  przyjętego  przez  Zamawiającego 

okres trwania Umowy z Asseco, Zamawiający zauważył, że przedmiotowe zamówienie zostało 

udzielone Asseco jedynie na okres udzielenia zamówienia w trybie konkurencyjnym oraz na 

okres przejściowy niezbędny do przejęcia utrzymania systemu KSI ZUS przez wyłonionego w 

tym trybie wykonawcę. Cel ten strony wyraźnie zastrzegły w preambule do aneksu nr 1, a jego 

postanowieniami uregulowały mechanizm wcześniejszego wypowiedzenia umowy w całości 


lub w części w sytuacji, gdy Zamawiający z sukcesem zakończy nową procedurę udzielenia 

zamówienia w trybie konkurencyjnym. Ustalony okres jest zatem jedynie okresem założonym 

w celu określenia chociażby szacunkowej wartości zamówienia, która z uwagi na przedmiot 

zamówienia (usługa ciągła) jest ściśle skorelowana z czasem jej trwania. Czas ten określono 

na podstawie dotychczasowych doświadczeń Zamawiającego, jednakże będzie on dokładał 

starań  i  prowadził  działania  w  celu  sprawniejszego  niż  dotychczas  przeprowadzenia  tego 

procesu.  [Dowód:  Polecenie  nr  1  Prezesa  Zakładu  Ubezpieczeń  Społecznych  w  sprawie 

przygotowania zamówienia publicznego na utrzymanie KSI ZUS]. 

Ad. „Zarzut popełnienia czynu nieuczciwej konkurencji”. 

Zamawiający  stwierdził,  iż  ww.  zarzut  nie  zasługuje  na  uwzględnienie,  ponieważ  nie 

znajduje 

on  oparcia  w  obowiązujących  przepisach  prawa.  Zamówienie  z  wolnej  ręki,  jak 

wynika z definicji zawartej w art. 66 ust. 1 ustawy Pzp, jest trybem udzielenia zamówienia po 

negocjacjach  przeprowadzonym  tylko  z  jednym  wykonawcą,  co  jednoznacznie  czyni  tę 

procedurę  trybem  niekonkurencyjnym.  Chybione  jest  więc  twierdzenie  Odwołującego 

odnośnie  konieczności  zachowania  konkurencji  w  postępowaniu,  którego  właściwością  jest 

udzielenie zamówienia wykonawcy przy braku uczestnictwa w procedurze innych podmiotów. 

Prawidłowość przeprowadzenia postępowania uwarunkowana jest jego wszczęciem w oparciu 

o przesłankę wymienioną w art. 67 ust. 1 ustawy Pzp oraz zastosowanie innych przepisów, 

które nie zostały wprost wyłączone jak w przypadku art. 68 ust. 1 ustawy Pzp (zgodnie z którym 

art. 36 ust. 1-

3 oraz art. 37 i 38 nie stosuje się) lub takich, jakie nie znajdują zastosowania ze 

względu na określoną specyfikę zamówienia z wolnej ręki. Przepisami, których Zamawiający 

nie stosuje ze względu na charakter trybu jest chociażby przepis art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy 

Pzp i inne przepisy dotyczące ofert (np. dotyczące wymogów jej sporządzenia oraz czynności 

badania i oceny). Tryb zamówienia z wolnej ręki jest bowiem jedynym trybem gdzie instytucja 

oferty nie występuje. 

Zamawiający  wskazał,  iż  stanowisko  odnośnie  niestosowania  zasady  zachowania  uczciwej 

konkurencji w postępowaniu prowadzonym w trybie zamówienia z wolnej ręki wynika wprost z 

dotychczasowego  orzecznictwa  Krajowej  Izby  Odwoławczej.  Zdaniem  Zamawiającego 

formułując  zarzut  w powołaniu się na  art.  89  ust.  1  pkt  3  ustawy  Pzp Odwołujący  zdaje się 

całkowicie  pomijać  i  jego  treść  i  specyfikę  trybu  zamówienia  z  wolnej  ręki.  Zgodnie 

brzmieniem  tego  przepisu  Zamawiający  odrzuca  ofertę  jeżeli  jej  złożenie  stanowi  czyn 

nieuczciwej 

konkurencji.  Abstrahując  już  od  ww.  faktu  braku  jakiejkolwiek  oferty 

postępowaniu  prowadzonym  w  trybie  z  wolnej  ręki  nie  ulega  wątpliwości,  że  zgodnie 

dyspozycją  tego  przepisu  czyn  nieuczciwej  konkurencji  popełnia  wykonawca.  Przepis  ten 


żaden  sposób  nie obejmuje sytuacji  podmiotowej  Zamawiającego.  Podczas gdy  jedynym 

podmiotem  odpowiedzialnym  za  wszczęcie  postępowania,  w  tym  za  wybór  trybu  oraz 

zaproszenie wykonawcy do negocjacji jest właśnie Zamawiający. Wykonawca w tym procesie 

nie  ma  żadnej  roli.  Aktywuje  się  on  dopiero  po  wszczęciu  postępowania  (otrzymaniu 

zaproszenia)  a  zatem  po  momencie,  w  którym  następuje  naruszenie  wskazywanego  przez 

Odwołującego przepisu ustawy - art. 67 ust. 1 pkt 3 dotyczącego wyboru trybu. 

Zamawiający zauważył, iż charakterystyczne dla trybu zamówienia z wolnej ręki jest więc to, 

iż  status  ten  przysługuje  podmiotowi  zaproszonemu  nawet  gdy  on  sam  nie  wyrażałby 

zainteresowania  dalszymi  czynnościami  prowadzącymi  do  udzielenia  zamówienia.  Bez 

znaczenia pozostaje późniejsza decyzja odnośnie prowadzenia z zamawiającym negocjacji, 

gdyż  wszczęcie  postępowania  w  omawianym  trybie  rozpoczyna  się  wraz  z  przesłaniem 

zaproszenia  do  udziału  w  negocjacjach,  a  stanie  się  uczestnikiem  postępowania  nie  jest 

wynikiem jego akceptacji lub odrzucen

ia. Przesłanka odrzucenia oferty, o której mowa w art. 

89 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp, dotyczy czynności podejmowanych przez podmiot ubiegający się 

o  zamówienie  (nie  zamawiającego)  polegających  na  złożeniu  oferty.  To  oznacza,  iż  nawet 

dokonując  daleko  idącej  analogii  nie  jest  możliwe  uznanie,  że  w  przypadku  zamówienia 

wolnej ręki ma zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp. Popełnienie czynu nieuczciwej 

konkurencji skutkującego odrzuceniem oferty możliwe jest wyłącznie w wyniku zainicjowania 

działania  ze  strony  wykonawcy.  Wobec  faktu,  iż  Asseco  Poland  S.A.  stał  się  wykonawcą 

wskutek działania nie własnego, lecz czynności podjętej przez zamawiającego, oznacza, że 

nie można przypisać mu analogicznego czynu naruszenia uczciwej konkurencji jakim byłoby 

złożenie oferty. Ustawodawca nie przewidział odpowiedzialności wykonawcy za zaniechanie 

podjęcia  czynności  mających  na  celu  zakończenie  uczestnictwa  w  procedurze  udzielenia 

zamówienia, zarówno w przypadku trybów konkurencyjnych, jak również procedury, o której 

mowa w art. 66 ustawy Pzp. 

Zamawiający  wskazał,  iż  Krajowa  Izba  Odwoławcza  ocenia  prawidłowość  czynności 

podejmowanych  przez  zamawiającego  w  postępowaniu,  nie  jest  natomiast  organem 

właściwym do oceny naruszenia konkurencji, jej kognicja nie obejmuje również rozstrzygania 

sporów  pomiędzy  przedsiębiorcami.  Powyższe  oznacza,  że  wskazane przez  Odwołującego 

okoliczności nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy. 

Uzupełniająco,  Zamawiający  zauważył,  iż  analogicznie  jak  w  przypadku  postępowań 

prowadzonych  w  trybach  konkurencyjnych  Zamawiający  nie  jest  uprawniony  do  określenia 

skutków  w  postaci  wykluczenia  wykonawcy  bądź  odrzucenia  oferty,  jeżeli  przesłanka 

dokonania  tej  czynności  nie  wynika  wprost  z  ustawy.  Powyższe  zostało  potwierdzone 


Postanowieniem  Trybunału  Sprawiedliwości  z  dnia  13  lipca  2017  r.  w  sprawie  C-35/17 

Saferoad Grawil et Saferoad Kabex. Pomimo, iż wnioski wyrażone w postanowieniu dotyczą 

postępowań  prowadzonych  w  trybie  konkurencyjnym,  a  uzasadnienie  odnosi  się  do  zasad 

przejrzystości  i  równego  traktowania  wykonawców,  teza  odnośnie  braku  możliwości 

wyeliminowania  wykonawcy  w  przypadku  nieistnienia  odpowiedniej  podstawy  prawnej 

znajduje zastosowanie również w odniesieniu do trybu zamówienia z wolnej ręki. Z uwagi na 

powyższe, „odrzucenie", o które wnosi Odwołujący, w ocenie Zamawiającego nie może zostać 

dokonane. 

Uzasadnienie żądania odwołania. 

Zamawiający stwierdził, iż w pkt V Odwołania odwołujący dokonuje kalkulacji „strat" jakie może 

ponie

ść  Skarb  Państwa  w  wyniku  udzielenia  przedmiotowego  zamówienia.  W  ocenie  

Zamawiającego kwoty te są jednak marginalne, jeżeli weźmie się pod uwagę straty, do których 

może  doprowadzić  wadliwe  świadczenie  usług  przez  wykonawcę  nie  posiadającego 

odpowiednich 

kompetencji. Już cytowany powyżej przykład jednodniowej awarii wskazuje, że 

straty te mogą iść w miliardy, a nie tysiące czy miliony złotych. Zamawiający wskazał, iż pomija 

przy  tym  straty,  których  wycenić  się  nie  da,  jak  bezpieczeństwo  i  stabilność  państwa  oraz 

zaufanie obywatela do jego instytucji, straty poszczególnych klientów Zamawiającego, którzy 

na  co  dzień  korzystają  z  usług  Zakładu  oraz  świadczeniobiorców,  dla  których  każdy  dzień 

opóźnienia płatności ma istotne znaczenie dla domowego budżetu. 

Zdani

em  Zamawiającego  nie  można  zgodzić  z  Odwołującym,  że  działanie  Zamawiającego 

stanowi  szkodę  dla  interesu  publicznego,  ponieważ  ugruntowuje  pozycję  monopolistyczną 

Asseco.  Przeciwnie,  działanie  Zamawiającego  miało  przede  wszystkim  na  celu  ochronę 

„wykształcenie"  konkurencji.  Gdyby  było  przeciwnie  Zamawiający  zdecydowałby  się  na 

odstąpienie od Umowy z Comarch w całości. Przez najbliższe 4 lata Konsorcjum Comarch, 

tym  Odwołujący,  będą  mogli  zapoznawać  się  z  działaniem  systemu  KSI  ZUS.  Okres ten 

umożliwi  im  złożenie  oferty  w  obecnie  planowanym  konkurencyjnym  postępowaniu,  jak 

i w 

przyszłych. 

Dodatkowe  stanowisko  w  sprawie  Zamawiający  przedstawił  na  rozprawie  oraz 

następujących pismach: 

Piśmie procesowym Zamawiającego w przedmiocie zasadności utajnienia dowodów (z 

25 marca 2019 r.); 

Piśmie procesowym Zamawiającego – odpowiedzi na pisma Odwołującego datowane 

na dzień 19 marca 2019 r. (z 26 marca 2019 r.). 


Piśmie procesowym Zamawiającego – odpowiedzi na pisma Odwołującego datowane na 

dzień  19  marca  2019  r.  (z  26  marca  2019  r.)  Zamawiający  wskazał  w  szczególności,  co 
następuje: 

W  odpowiedzi  na  Pismo  procesowe 

–  wypowiedzenie  Umowy  z  Comarch  a  przedmiot 

odwołania: 

Zamawiający zauważył, iż wbrew jasnemu stanowisku przedstawionemu przez Odwołującego 

„Odwołanie nie jest skierowane przeciwko Wypowiedzeniu i Odwołujący nie będzie, ani nie 

zamierza  kwestionować  Wypowiedzenia  Umowy  z  Comarch  przed  Krajową  Izbą 

Odwoławczą”),  znacząca  cześć  odwołania  oraz  złożone  w  dniu  20  marca  2018[9]  r.  pisma 

procesowe  przede  wszyst

kim  dotyczą  zasadności  lub  zakresu  czynności  odstąpienia  od 

Umowy  z  Comarch  i wypowiedzenia  tej  umowy

.  Temu  samemu  służą  dowody  przedłożone 

przez Odwołującego na posiedzeniu w dniu 21 marca 2019 r. Odwołujący pomimo złożonych 

deklaracji,  zmierza  do  wymusze

nia  ustalenia  przez  KIO  przyczyn  odstąpienia 

wypowiedzenia,  stopnia przyczynienia się Zamawiającego  lub  stron trzecich do  powstania 

okoliczności  skutkujących  odstąpieniem  lub  wypowiedzeniem,  a  nawet  do  ustalenia 

prawidłowości zakresu wypowiedzenia (powiązania metryk). Przyczyny te z pewnością będą 

ustalane  na  etapie  odrębnego  postępowania  sądowego.  Zamawiający  wskazał,  iż  właśnie 

dlatego  Zamawiający  nie  przedłożył  wraz  odpowiedzią  na  odwołanie  szeregu  dowodów 

stanowiących  przeciwwagę  dla  twierdzeń  i  dowodów  Odwołującego.  Zamawiający  bowiem 

odróżnieniu do Odwołującego konsekwentnie stoi na stanowisku, że rozstrzygnięcie w tym 

zakresie stoi poza kognicją Izby, a przedkładanie takich dowodów zmierzałoby wyłącznie do 

przewlekłości  postępowania.  Z  ostrożności  Zamawiający  zastrzegł,  że  gdyby  Izba  wyraziła 

inny  pogląd,  Zamawiający  przedłoży  dowody  przeczące  tezom  formułowanym  przez 

Odwołującego w odwołaniu oraz w pismach procesowych.   

W odpowiedzi na Pismo procesowe Odwołującego – zarzut I i II odwołania:  

Zama

wiający podniósł, iż wszystkie zarzuty formułowane w przedmiotowym piśmie przeciwko 

przyjętej przez Zamawiającego formule udzielenia niniejszego zamówienia wykraczają poza 

zakres odwołania, a związku tym nie powinny podlegać rozpoznaniu (art. 192 ust. 7 ustawy 

Pzp).  Z  ostrożności  jedynie  Zamawiający  podkreślił,  że  udzielając  zamówienia  nie  został 

naruszony żaden przepis ustawy Pzp dot. procedury udzielania zamówienia publicznego, co 

więcej sam Odwołujący formułując zarzuty nie był  w stanie go wskazać. Zwrócił uwagę, że 

podniesiona  przez  Odwołującego  argumentacja  sama  w  sobie  stanowi  dowód  na 

bezpodstawność  zarzutów  Odwołującego  dot.  pozorności  prowadzonych  negocjacji,  czy 

wcześniejszej  współpracy  Zamawiającego  z  Asseco.  Logika  podpowiada,  że  gdyby 


Zamawiający  procedował  w  sposób  sugerowany  przez  Odwołującego,  (tj.  od  miesięcy 

przygotowywał się do udzielenia zamówienia Asseco), miałby wystarczająco dużo czasu, aby 

procedować  w  ogólnie  przyjęty,  „tradycyjny”  sposób.  Przede  wszystkim  miałby  czas  na 

wynegocjowanie nowej umowy bez korzystania z formy aneksu. Nieuzasadniony 

– zdaniem 

Zamawiającego  -  jest  również  drugi  wniosek  wyciągany  przez  Odwołującego  ze  sposobu 

udzielenia przedmiotowego zamówienia. Odwołujący twierdzi, że „skoro Zamawiający zawarł 

umowę pod warunkiem – który jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym – oznacza to, że godził 

się  i  akceptował fakt, że może się ono nie ziścić. Co za tym idzie – Zamawiający akceptował 

fakt  niezawarcia  przedmiotowej  umowy,  a  także  ewentualność,  iż  zamówienie  nie  będzie 

n

atychmiast  wykonane.  Nie  da  się  pogodzić  takiego  zapatrywania  i  akceptacji  (nawet 

ewentualnej)  ze  wskazanymi  elementami  przesłanki  zastosowania  przedmiotowego  trybu” 

(str.5 pisma). Odpowiadając na powyższe Zamawiający zauważył, iż podążając tym tokiem 

myślenia  należałoby  stwierdzić,  że  w  takiej  samej  sytuacji  jest  każdy  zamawiający 

wszczynający postępowanie w trybie zamówienia z wolnej ręki w oparciu o art. 67 ust. 1 pkt 3 

ustawy  Pzp.  Zapraszając  do  negocjacji  Zamawiający  nie  ma  bowiem  żadnej  pewności 

(i cy

tując  za  Odwołującym:  godzi  się  i  akceptuje  ten  fakt),  czy  zaproszony  do  negocjacji 

wykonawca  zawrze  z  nim  umowę.  Zależy  to  od  wielu  czynników,  przede  wszystkim  od 

przebiegu  negocjacji.  Sam  fakt,  że  Zamawiający  każdorazowo  ma  świadomość  ryzyka 

niepowodzeni

a negocjacji per se nie wyklucza zastosowania przesłanki z art. 67 ust. 1 pkt 3 

ustawy  Pzp.  Wystąpienie  tych  przesłanek  ocenia  się  na  moment  wszczęcia  postępowania. 

Przyjąć  należy  bowiem,  że  są  to  przyczyny  obiektywne  niezależne  od  wykonawcy,  ani 

przebiegu negocjacji.    

W odpowiedzi na Pismo procesowe Odwołującego – zarzut II odwołania – istota odwołania 

zakresie „powiązań” pomiędzy metrykami (usługami): 

Zamawiający zauważył, iż w przedmiotowym piśmie Odwołujący szeroko odnosi się do kwestii 

powiązań  istniejących  pomiędzy  Metrykami  Niezaliczonymi  objętymi  częściowym 

odstąpieniem  od  Umowy  z  Comarch,  a  metrykami  usług  objętych  częściowym 

wypowiedzeniem.  Zagadnienie  to  w  zasadniczy  sposób  dotyczy  oceny  prawidłowości, 

zasadności  oraz  zakresu  wypowiedzenia  od  Umowy  z  Comarch.  Pomimo  kilku  deklaracji 

Odwołującego, że celem odwołania nie jest ocena tej czynności Odwołujący de facto zmierza 

do takiego ustalenia. Skoro należy przyjąć, zgodnie ze stanowiskiem samego Odwołującego, 

że czynność częściowego wypowiedzenia Umowy z Comarch jest faktem i została dokonana 

skutecznie  to  działania  podejmowane  przez  Zamawiającego  (wszczęcie  postępowania 

trybie zamówienia z wolnej ręki) należy ocenić w świetle tego faktu, bez badania zasadności 

czy słuszności podjętych decyzji.   


W  odniesieniu  do  szczegółowych  zarzutów  i  argumentów  podniesionych  w  przedmiotowym 

piśmie Zamawiający w pełni podtrzymał stanowisko wskazane w odpowiedzi na odwołanie, 

które  –  jak  stwierdził  -  w  znaczącej  mierze  odpowiada  na  zakreślone  w  piśmie  zarzuty. 

Uzupełniająco podniósł także, iż: 

Powoływany w pytaniu nr 29 rozdział 2.2.1 o nazwie „Model definiowania Usług IT” odnosi się 

do opisu usług Zakładu, a nie usług objętych przedmiotem zamówienia. Argumentem na brak 

powiązań nie jest również treść Harmonogramu przejmowania usług. Celem tego procesu było 

przejęcie  całości  usług  utrzymania  objętych  Umową  z  Comarch.  Zamawiający  uzgadniając 

harmonogram  testów  zgodził  się  zatem  na  terminy  testów  dogodne  dla  Odwołującego.  W 

ocenie Zamawiającego nie zmienia to jednak faktu, że mimo zdanych testów Zamawiający nie 

zgadzał  się  na  przekazanie  niektórych  zaliczonych  usług  przed  zaliczeniem  innych,  które 

uznawał za wpływające na te usługi niezaliczone. Całość argumentacji Odwołującego, w której 

powołuje się on na zwłokę Zamawiającego w przekazywaniu części usług i ich uzależnienie 

od zaliczenia innych, samo w sobie świadczy –zdaniem Zamawiającego - o istnieniu powiązań 

pomiędzy  usługami.  Zamawiający  stwierdził,  iż  nieoparta  o  zaistniały  stan  faktyczny  jest 

również teza braku natychmiastowej konieczności wykonania usługi. Odwołujący wskazuje na 

3 miesięczny okres, jaki upłynął od niezaliczenia testów dot. usługi waloryzacji twierdząc, że 

od tego momentu Zamawiający powziął już informacje o konieczności odstąpienia od Umowy 

Comarch. Zdaniem Zamawiającego Odwołujący zapomina natomiast o tym, że Zamawiający 

po  testach  podejmował  szereg  prób  mających  na  celu  umożliwienie  Konsorcjum  Comarch 

bezpieczne  przejęcie  usług,  w  tym  w  grudniu  zwrócił  się  do  Konsorcjum  Comarch  o 

przygotow

anie  planu  awaryjnego.  Do  końca  stycznia  trwały  również  procedury  testowe 

(odbiorowe) innych usług. W ocenie Zamawiającego wszystko to świadczy na wyrywkowym 

prezentowaniu  faktów  i interpretacji  ich  w  sposób  odmienny  w  zależności  od  tezy  jaką 

Odwołujący  stawia  (o  czym  szerzej  była  mowa  w  odpowiedzi  na  odwołanie).  Ponadto 

Zamawiający  zauważył,  iż  nie  znajduje  również  oparcia  w  przepisach  teza  jakoby  w 

postępowaniu o udzielenie zamówienia z wolnej ręki miał zastosowanie przepis art. 29 ustawy 

Pzp,  który  rzekomo  również  Zamawiający  naruszył.  Niezrozumiałym  jest  powiązanie  tego 

przepisu z procedurą udzielenia zamówienia z wolnej ręki. Nie wiadomo czemu miałby służyć 

rygor opisu przedmiotu z uwzględnieniem wszystkich wymagań konkurencyjności w trybie, w 

którym zapraszany jest jeden wybrany  wykonawca, a ostateczny kształt zamówienia strony 

ustalają w drodze negocjacji.    

W odpowiedzi na Pismo procesowe O

dwołującego – zarzut III odwołania – istota odwołania 

w zakresie czynu nieuczciwej konkurencji:  


Ustosunkowując się do ww. pisma Odwołującego Zamawiający podkreślił najważniejsze tezy 

z wyrażanego uprzednio stanowiska:  

niniejsze postępowanie odwoławcze nie jest trybem właściwym do rozstrzygnięcia czy 

mamy  do  czynienia  z  czynem  nieuczciwej  konkurencji,  w  tym  celu  po

wołane  są 

odrębne instytucje oraz właściwa ścieżka prawna dochodzenia roszczeń przez podmiot 

uznający się za poszkodowany (np. art. 18 i nast. uznk),  

Odwołujący  nie  wskazuje  w  przedmiotowym  piśmie  żadnego  przepisu  ustawy  Pzp, 

który Zamawiający naruszył poprzez wskazywane w piśmie działania lub zaniechania,   

teoria jakoby w tym stanie faktycznym, w okolicznościach trybu zamówienia z wolnej 

ręki możliwe, a nawet obligatoryjne, było zastosowanie przez Zamawiającego art. 89 

ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp, nie ma oparcia w przepisach prawa, 

wszystkie powoływane w piśmie „okoliczności” zmierzają do wykazania niezasadności 

dokonanych przez Zamawiającego czynności częściowego odstąpienia od Umowy z 

Comarch  i  częściowego  wypowiedzenia  Umowy  z  Comarch,  które  jako  fakt  nie 

podlegają  ocenie  w  niniejszym  postępowaniu  odwoławczym  (vide  pkt  1  pisma). 

Przedstawiona  w  piśmie  argumentacja  nie  odnosi  się  wprost  do  przesłanek 

zastosowania zamówienia z wolnej ręki określonych w art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp,  

z  ostrożności  Zamawiający  zaprzecza  jakoby  rzekomy  „atak  hakerski”  miał  związek 

podstawami odstąpienia od Umowy z Comarch,   

bezpodstawne  i  nieprawdziwe  są  również  tezy  jakoby  decyzje  podjęte  przez 

Zamawiającego były inspirowane przez Asseco.  

W  ramach  stanowiska  końcowego  przedstawionego  na  rozprawie  Zamawiający  stwierdził 

między innymi, iż w jego ocenie Odwołujący nie wykazał, że posiada interes we wniesieniu 

odwołania.  Zauważył,  iż  Odwołujący  przyznał,  że  jedynie  Wykonawca  Asseco  mógł  się 

ubiegać  o  to  zamówienie,  nie  mógłby  tego  zrobić  Odwołujący,  a  zatem  nie  można  mówić 

interesie  Odwołującego  we  wniesieniu  odwołania  dotyczącego  tego  postępowania. 

Zamawiający wyraził zdanie, iż należy zgodzić się co do tego, że Odwołujący może ubiegać 

się o zamówienie w postępowaniu konkurencyjnym, jednakże jest to inne postępowanie i nie 

może  mieć  znaczenia  dla  oceny  interesu  Odwołującego  we  wniesieniu  odwołania 

odniesieniu  do  tego  postępowania,  tj.  postępowania  w  trybie  z  wolnej  ręki.  Zauważył 

również, że Odwołujący, wykazując szkodę wskazał na szkodę związaną z odstąpieniem od 

Umowy  i wypowiedzeniem  Umowy,  co  dodatkowo  potwierdza  brak  wykazania  interesu  we 

wniesieniu odwołania. 


Zamawiający wniósł o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: 

Oświadczenia  o  częściowym  odstąpieniu  od  umowy  z  Comarch  oraz  częściowym 

wypowiedzeniu Umowy z Comarch; 

Aneksu nr 1 z dnia 20 lutego 2019 r. do Umowy na Okres Przejściowy, 

Komunikatu prasowego ZUS z dnia 14 listopada 2017 r. „ZUS rozstrzygnął największy 

przetarg sektora IT"; 

  Umowy  o  poufn

ości  zawartej  25  maja  2017  r.  pomiędzy  Zakładem  Ubezpieczeń 

Społecznych a Konsorcjum Comarch; 

Zawiadomienia do Prezesa UZP o wszczęciu postępowania; 

  Informacji z dnia 4 marca 2019 r. przekazana przez Comarch do ZUS o pozytywnym 

wyniku procesu weryfikacji narastania kompetencji [dokument niejawny]; 

Pisma ZUS z dnia 7 marca 2019 r. dotyczącego awarii EPWD; 

Polecenia nr 1 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie przygotowania 

zamówienia publicznego na utrzymanie KSI ZUS; 

Pisma Rządowego Centrum Bezpieczeństwa z dn. 16.05.2017r.; 

Przykładowej  oferty  na usługi  dodatkowe  -  oferty  Asseco  Poland z  dn.  11.09.2015r. 

[dokument niejawny w zakresie strony 4]; 

Wyciągu z umowy z Asseco z 2013 r. – dot. metryki usługi UU_VTM; 

Raportu z testów międzymodułowych [dokument niejawny]; 

  Zagadnienia projektowego

 [dokument niejawny]; 

Planu testów międzymodułowych [dokument niejawny]; 

Dokumentu  „Weryfikacja  zdolności  Comarch  do  przejęcia  zadań  wynikających 

pełnienia roli Integrator”. [dokument niejawny]; 

Dziennika testów [dokument niejawny]; 

  pisma Konsorcjum Comarch z dn. 12.12.2018 r.

 [dokument niejawny]. 

III. Pismem wniesionym do Prezesa Izby w dniu 11 marca 2019 r. Wykonawca Asseco zgłosił 

przystąpienie  do  postępowania  odwoławczego  po  stronie  Zamawiającego.  Wykonawca 

Asseco 

wniósł o oddalenie odwołania. 

Stanowisko w sprawie Wykonawca Asseco przedstawił na rozprawie oraz  w następujących 

pismach: 

Piśmie procesowym Przystępującego Asseco Poland S.A. (z 20 marca 2019 r.); 


Piśmie  procesowym  Przystępującego  Asseco  Poland  S.A.  –  stanowisko  wobec 

wniosków dowodowych złożonych przez Odwołującego na rozprawie w dniu 21 marca 

2019 r. (z 25 marca 2019 r.); 

Piśmie  procesowym  Przystępującego  Asseco  Poland  S.A.  –  odpowiedź  na  4  pisma 

Odwołującego datowane na dzień 19 marca 2019 r. (z 26 marca 2019 r.); 

Piśmie procesowym Przystępującego Asseco Poland S.A. (z 5 kwietnia 2019 r.). 

W szczególności należy wskazać, iż: 

Piśmie  procesowym  Przystępującego  Asseco  Poland  S.A.  (z  20  marca  2019  r.) 

Przystępujący powołując się na postanowienia art. 16 Umowy ZUS – Comarch, w powiązaniu 

z  oświadczeniem  złożonym  w  art.  3  ust.  1 pkt  1  ww.  Umowy  wskazał  na  charakter Okresu 

Przejściowego. Stwierdził, iż ze względu na skalę i skomplikowanie systemu nie da się przejąć 

całego  zakresu  usług  utrzymania  KSI  w  jednym  momencie.  Okres  Przejściowy  miał  służyć 

zaplanowanemu i zorganizowanemu w czasie, w tym uwzględniającemu szereg czasowych 

uwarunkowań biznesowych i projektowych ZUS (m.in. cykliczne akcje roczne jak waloryzacja 

czy  harmonogram  wdrożenia  modyfikacji  KSI)  przejęciu  usług  przez  Konsorcjum  Comarch. 

Dodatkowo  okres  ten  miał  służyć  Zamawiającemu  do  weryfikacji  gotowości  Konsorcjum 

Comarch do świadczenia usług w sposób niezagrażający ciągłości działania KSI. W żadnym 

jednak przypadku okres ten 

– wbrew twierdzeniom Odwołującego – nie miał służyć nabywaniu 

wiedzy  przez  Konsorcjum  Comarch,  gdyż  wiedzę  wystarczającą  do  realizacji  umowy 

Konsorcjum Comarch posiadało już w chwili zawierania umowy, na okoliczność czego złożyło 

stosowne  oświadczenie.  Jedyne  uprawnienie,  jakie  przysługiwało  Konsorcjum  Comarch,  to 

transfer  wiedzy  w  terminie  do  30  czerwca  2018  roku.  Zdaniem  Przystępującego  wywody 

Odwołującego o rzekomym przerwaniu transferu wiedzy i czasu przeznaczonego na naukę, 

który  miał  trwać  do  końca  lutego  2019,  są  wywodami  bezpodstawnymi  i  oczywiście 

sprzecznymi z brzmieniem SIWZ. Przystępujący zaprzeczył twierdzeniom Odwołującego co 

do tego, iż Zamawiający przeprowadził audyt jego działań w stosunku do baz testowych dla 

usługi  waloryzacji.  W odniesieniu  do  kwestii  występowania  powiązań  pomiędzy  metrykami 

Przystępujący  wskazał,  iż  wbrew  twierdzeniom  Odwołującego,  SIWZ  do  Umowy  ZUS  – 

Comarch opisywał powiązania pomiędzy metrykami. Przystępujący zaprzeczył twierdzeniom 

Odwołującego,  iż  „ustalenie  przedmiotu  zamówienia  powierzonego  Asseco  z  wolnej  ręki 

odbywało  się  stopniowo”.  Na  podstawie  dokumentacji  KSI  ZUS  udostępnionej  od  dnia  7 

czerwca  2017  r.  w 

siedzibie  Zamawiającego  w  ramach  SIWZ  przedstawione  zostało 

szczegółowe zestawienie tabelaryczne postanowień SIWZ w zakresie wzajemnych powiązań 

pomiędzy: a) poszczególnymi usługami Wykonawcy opisanymi metrykami; b) pełnieniem roli 

Integratora  a 

usługami  utrzymania  (szczegółowe  informacje  zostały  przedstawione  w 


Załączniku  do  pisma  zatytułowanym  Suplement  B).  Przystępujący  wskazał,  iż  o  zakresie 

zamówienia z wolnej ręki został poinformowany w dniu 19 lutego 2019 roku, w dokumencie 

„zaproszenie do negocjacji”.  

Przystępujący  stanowczo  zaprzeczył  wszelkim  twierdzeniom  o  jego  rzekomym  „hakerskim” 

ataku. Wyjaśnił, iż zgodnie z przedstawioną przez Zamawiającego na posiedzeniu Komitetu 

Sterującego  w  dniu  12  lipca  2018  roku  potrzebą  przeprowadzenia  pre-testów  masowej 

waloryzacji,  zobowiązał  się  do  ich  wsparcia,  w  tym  w  formie  Konsultacji  utrzymaniowych. 

Przygotowanie  dla  Zamawiającego  dwóch  identycznych  (w  zakresie  oprogramowania  oraz 

danych)  środowisk  testowych  tak,  aby  prawidłowo  reprezentowały  uwarunkowania 

występujące  w  trakcie  rzeczywistej  waloryzacji  świadczeń  emerytalno  –  rentowych  było 

elementem  tego  wsparcia.  W  dniu  15  października  2018  r.  dostosował  dane  testowe 

identyczne  w  obydwu  wskazanych  przez  Zamawiającego  środowiskach  testowych,  w  taki 

sposób,  aby  realizowane  w  tych  środowiskach  testowe  przetwarzania  waloryzacyjne 

świadczeń  emerytalno  –  rentowych  dla  wybranych  dwóch  jednostek  ZUS  uwzględniały 

uwarunkowania waloryzacji świadczeń dla wszystkich 43 O/ZUS oraz 13 JRUM. Zamawiający 

wykorzystał  ww.  środowiska  testowe  do  weryfikacji  gotowości  Konsorcjum  Comarch  do 

przejęcia usług. Pierwsze środowisko testowe zostało przekazane Konsorcjum Comarch do 

realizacji próbnej waloryzacji świadczeń emerytalno – rentowych. Drugie środowisko zostało 

wykorzystane  do  równoległej  realizacji  próbnej  waloryzacji  świadczeń  samodzielnie  przez 

Zamawiającego.  Istotą  oceny  przez  Zamawiającego  gotowości  Konsorcjum  Comarch  do 

świadczenia było porównanie wyników próbnej waloryzacji świadczeń emerytalno – rentowych 

zrealizowanej przez Konsorcjum Comarch z wynikami próbnej waloryzacji realizowanej przez 

Zamawiającego w identycznych z perspektywy procesu waloryzacji świadczeń emerytalno – 

rentowych  środowiskach  testowych.  Działania  Przystępującego  doprowadziły  wyłącznie  do 

sytuacji, w której próbna waloryzacja realizowana dla świadczeń obsługiwanych przez dwie 

jednostki ZUS, uwzględniała uwarunkowania rzeczywistej waloryzacji dotyczącej świadczeń 

obsługiwanych przez 56 jednostek ZUS. Przystępujący podkreślił, iż zasadność jego działań 

została w pełni potwierdzona przebiegiem produkcyjnej waloryzacji świadczeń emerytalno – 

rentowych  w 

2019  roku.  Zamawiający  poinformował  go  wyłącznie  o  ogólnych  zasadach 

wykorzystania środowisk testowych oraz odebrał uprawnienia dostępu do obydwu środowisk 

testowych przed rzeczywistym rozpoczęciem próbnych waloryzacji w obydwu środowiskach, 

nie było więc żadnych możliwości, aby jego działania ingerowały w wyniku testu i ostateczną 

ocenę Zamawiającego. Wskazując na postanowienia Załącznika 8 do Umowy (Metryka Usługi 

UU2017_USZ_WALE)  Przystępujący  wskazał,  iż  z  zapisów  dotyczących  zobowiązań 

wykonawcy wynika, iż weryfikacją ma być objęta między innymi gotowość do naprawy danych, 


niezależnie od przyczyn ich powstania, w takim zakresie w jakim wpływa to bezpośrednio na 

skuteczność  weryfikacji  świadczeń  emerytalno  –  rentowych.  Przystępujący  podał  przykłady 

wystąpienia błędów takich jak w środowisku testowym – w środowisku produkcyjnym w okresie 

luty 

– marzec 2019 roku. Wszystkie zrealizowane przez niego działania zapewniały, że dane 

środowisk  testowych  reprezentowały  rzeczywiste  problemy  waloryzacji  świadczeń 

emerytalnych  w  roku  2019.  Podkre

ślił,  iż  użytkownik  identyfikujący  się  loginem  PJKAR 

posiadał  aktywne  konto  i  odpowiednie  uprawnienia,  nie  podszywał  się  pod  innego 

użytkownika, nie usunął także z logów informacji o wprowadzonych zmianach. Zarzut ataku 

ha

kerskiego  może  wynikać  wyłącznie  z  braku  wiedzy  na  temat  procedur  eksploatacyjnych 

obowiązujących w ZUS. Szczegółowe informacje w ww. zakresie Przystępujący przedstawił w 

Załączniku do ww. pisma zatytułowanym Suplement A. 

Przystępujący zauważył, iż Odwołujący nie kwestionuje tego, iż to Przystępujący jest jedynym 

wykonawcą, który mógł rozpocząć świadczenie usług z dniem 2 marca 2019 roku. Wskazał, iż 

wbrew twierdzeniom Odwołującego żadne z usług objętych zamówieniem z wolnej ręki nie były 

wcześniej  świadczone  przez  Konsorcjum  Comarch  –  nieprawdziwe  są  twierdzenia 

Odwołującego,  iż  przedmiot  umowy  w  zakresie  23  metryk  powiązanych  i pełnienia  roli 

Integratora był obszarem, który był wykonywany przez Comarch należycie. W konsekwencji w 

ocenie  Asseco  nie  istnieją  żadne  odrębności  dla  badania  ziszczenia  się  przesłanki 

zastosowanego  trybu  udzielenia  zamówienia.  Przystępujący  zauważył,  iż  Odwołujący 

pozornie  zgadza  się  co  do  wyłącznej  kognicji  sądów  powszechnych  w  zakresie  badania 

skuteczności rozwiązania w części Umowy ZUS – Comarch, a jednocześnie opiera całą swoją 

argumentację na kwestionowaniu skuteczności tego rozwiązania. W ocenie Przystępującego 

należy  w  całości  pominąć  wszelką argumentację  przedstawianą przez  Odwołującego, która 

odwołuje się do kwestionowania skuteczności rozwiązania w części Umowy ZUS – Comarch. 

Zauważył, iż  w odniesieniu do sposobu przeprowadzenia warsztatów Konsorcjum Comarch 

nigdy nie zgłosiło żadnych uwag (po zakończeniu każdej tury warsztatów podpisywane były 

protokoły, w których Konsorcjum Comarch nie żądało nigdy umieszczenia uwag co do jakości 

warsztatów). Ponadto wskazał, iż Konsorcjum Comarch nie wzięło udziału w 6 warsztatach. 

Stwierdził,  iż  fakt  istnienia  powiązań  pomiędzy  metrykami  jest  obiektywny,  wynika  z 

dokumentacji  systemu  KSI  ZUS,  a  zatem  nie  może  być  „zawiniony”  przez  Zamawiającego. 

Przestępujący  zauważył,  że  sam  Odwołujący  nie  neguje  istnienia  powiązań.  Zarzuty  co  do 

sposobu  skonstruowania  Umowy  ZUS 

–  Comarch  uznał  za  spóźnione.  Stwierdził,  iż 

Odwołujący podnosi zarzuty jedynie w odniesieniu do niezaliczenia jednej z siedmiu metryk. 

Okoliczność  ta  w  połączeniu  z  podnoszoną  przez  Odwołującego  kwestią  rzekomego 

nieujawnienia powiązań pomiędzy metrykami prowadzi do wniosku, iż Zamawiający powinien 


był  rozwiązać  umowę  w  całości,  a  nie  w  części.  Zaprzeczył,  aby  kogokolwiek  nakłaniał  do 

rozwiązania Umowy ZUS – Comarch. Zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy Pzp uznał za 

spóźniony. 

Piśmie  procesowym  Przystępującego  Asseco  Poland  S.A.  –  odpowiedź  na  4  pisma 

Odwołującego  datowane  na  dzień  19  marca  2019  r.  (z  26  marca  2019  r.)  Przystępujący 

zaprzeczył  wszelkim twierdzeniom Odwołującego o jakimkolwiek grożeniu ZUS, wywieraniu 

przymusu  na  ZUS,  szantażowaniu  ZUS,  itp.  Wyjaśnił,  iż  wskazywał  jedynie,  lecz 

konsekwentnie, że w jego ocenie warunki postępowania oraz zawartej w wyniku postępowania 

Umowy  ZUS  - 

Comarch,  w  tym  zwłaszcza  12-miesięczny  Okres  Przejściowy  na  przejęcie 

całości zobowiązań umownych przez Konsorcjum Comarch, są jednoznaczne i obowiązujące. 

W związku z tym uznał za niedopuszczalną sytuację, w której jakiekolwiek świadczenie przez 

niego  usług  po  2  marca  2019  w  konsekwencji  braku  gotowości  do  świadczenia  tych  usług 

przez Konsorcjum Comarch oznaczałoby przedłużenie Okresu Przejściowego, który na mocy 

Umowy ZUS 

– Comarch przysługiwał Konsorcjum Comarch do 2 marca 2019 roku. Dlatego w 

toku  negocjacji  Asseco otwarcie  przedstawiło oczekiwanie,  aby  Zamawiający  potwierdził,  iż 

nie jest jego celem stworzenie możliwości, aby usługi powierzone Asseco od dnia 2 marca 

2019 roku mogły być następnie wypowiedziane Asseco i powierzone Konsorcjum Comarch. 

Podkreślił, że przedmiotem zamówienia było utrzymanie KSI – wszystkie usługi w pakiecie. 

Jest to jego zdaniem jedyne racjonalne rozwiązanie z punktu widzenia zarządzania ryzykiem 

utraty  ciągłości  działania  systemu  i  możliwości  określenia  odpowiedzialności  za 

niedotrzymanie SLA. Tylko brak gotowości do świadczenia całości usług przez Konsorcjum 

Comarch  zmusił  Zamawiającego  do  szukania  możliwości  podziału  usług.  Wskazał,  iż 

odpowiedź na pytanie nr 29 do SIWZ, na którą powoływał się Odwołujący, nie ma żadnego 

znaczenia  dla  niniejszej  sprawy,  albowiem  dotyczy  usług  realizowanych  przez  ZUS,  a  nie 

przez  Wykonawcę.  Zauważył,  iż  Odwołujący  nie  kwestionuje  faktu  istnienia  powiązań 

pomiędzy  Metrykami  Niezaliczonymi  innymi  niż  Waloryzacja  a Metrykami  Powiązanymi.  W 

odniesieniu  do  zarzutu  dotyczącego  gwarancji  zauważa,  iż  treść  tego  dokumentu  wprost 

odnosi  się  do  Aneksu  nr  1  z  dnia  20  lutego  2019  r.  Zauważył,  iż  przepisy  ustawy  Pzp  nie 

wskazują w ogóle na formę, w jakiej zamówienia może zostać udzielone z punktu widzenia 

prawa  cywilnego 

–  powszechnie  stosowną  praktyką  jest  zawierania  aneksów  w  przypadku 

udzielania  zamówień  dodatkowych  czy  zamówień  na  powtórzenie  podobnych  usług. 

Przystępujący wskazał, iż w dniu 20 lutego 2019 r. odbyły się negocjacje, a na ich zakończenie 

podpisano  aneks,  zawierający  wszystkie  essentialia  negotii  umowy  o świadczenie  usług: 

zakres usług, cenę zamówienia oraz termin. W odniesieniu do twierdzenia Odwołującego, iż 

ustawa nie zna pojęcia „porozumienia” wskazał, iż sam Odwołujący w dniu 17 maja 2018 roku 


zawarł do Umowy ZUS – Comarch „Porozumienie interpretacyjne”. Przystępujący stwierdził, 

iż okoliczność zawarcia Aneksu pod warunkiem rozwiązującym nie mam żadnego znaczenia, 

a Zamawiający w okresie pomiędzy zawarciem Aneksu a dniem 1 marca i tak nie zdążyłby 

przeprowadzić postępowania w żadnym innym trybie. Przystępujący podkreślił, że Odwołujący 

nie kwestionuje niezaliczenia drugiego podejścia testowego dla usługi Waloryzacji. W ocenie 

Przystępującego  zobowiązanie  Comarch  do  wykonania  usługi  wsparcia  waloryzacji  2019 

wprost wynika z terminu realizacji akcji waloryzacyjnej 

– do końca kwietnia, czyli już w okresie, 

w  którym  zgodnie  z  umową  Konsorcjum  Comarch  powinno  świadczyć  wszystkie  usługi  w 

zakresie  przedmiotu  umowy

. Przystępujący podkreślił, że Odwołujący nie wykazał, aby trzy 

zmiany  dokonane  w  bazie,  będące  przypadkami  testowymi,  miały  wpływ  na  wynik  testu 

kompetencyjnego. Przystępujący stwierdził, iż faktem niespornym, opisanym w odwołaniu, jest 

to,  że  przyczyną  niezaliczenia  przez  Comarch  testu  w  zakresie  waloryzacji  były  błędy  w 

zupełnie innej części jednostki zadaniowej niż ta, w której wprowadzone zostały przez PJKAR 

przedmiotowe przypadki testowe. Wyjaśnił, iż istotą usługi wsparcia waloryzacji jest wykonanie 

analiz  i 

stosownych  poprawek  czy  zmian  w  danych  przed  waloryzacją  oraz  diagnostyka 

błędów, korekta danych i zaleceń naprawczych po waloryzacji. Jak sam Odwołujący przyznaje 

odwołaniu  to  właśnie  te  zadania  –  stanowiące  o  wartości  usługi  –  zostały  niezaliczone. 

Przystępujący  zauważył,  iż  Odwołujący  milczy  odnośnie  faktu  niezaliczenia  testu 

kompetencyjnego  związanego  z  wypłatą  świadczeń,  tj.  Metryki  UU_WER#00,  a  przecież 

waloryzacja świadczeń jest nierozerwalnie powiązana z ich wypłatą – czemu Zamawiający dał 

w

yraz w uzasadnieniu powiązań między metrykami. 

Piśmie  procesowym  Przystępującego  Asseco  Poland  S.A.  (z  5  kwietnia  2019  r.) 

Przystępujący  przedstawił  informacje dotyczące  warsztatów  przeprowadzonych na  zlecenie 

Zamawiającego  w  dniach  09  maja  2018  r.  oraz  24-30  maja  2018  r.,  które  dotyczyły 

bezpośrednio transferu wiedzy od Przystępującego, jako dotychczasowego wykonawcy Usług 

Utrzymania  obejmujących  wsparcie  realizacji  akcji  waloryzacji  świadczeń  emerytalno  – 

rentowych,  do  Konsorcjum  Comarch,  jako  przys

złego  wykonawcy  ww.  zakresu  usług. 

szczególności  Przystępujący  wskazał,  iż  jego  działania,  które  Odwołujący  ocenia  jako 

działania  o  charakterze  „hakerskim”,  były  objęte  przedmiotem  warsztatów  –  wchodziły 

w zakres transferu wiedzy do Konsorcjum Comarch po

dczas warsztatów w dniach 24-30 maja 

2018 r. (na potwierdzenie tej tezy przedstawił argumentację w dalszej części pisma).  

Przystępujący wniósł o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: 


Protokołu z Komitetu Sterującego z dnia 12 lipca 2018 r.; 

Noty księgowej z dnia 1 października 2018 r.; 

Oświadczenia o potrąceniu z dnia 14 grudnia 2018 r.; 

Informacji ze strony internetowej ZUS z dnia 5 lutego 2019 r.; 

Pierwszych trzech stron pozwu o ochronę dóbr osobistych, zadośćuczynienie pieniężne 

zapłatę sumy pieniężnej na cel społeczny, złożonego do Sadu Okręgowego w Krakowie, 

wraz z potwierdzeniem nadania (z dnia 20 marca 2019 r.); 

Porozumienia interpretacyjnego z dnia 17 maja 2018 r. 

Po  przeprowadzeniu  rozprawy  z  udziałem  stron,  Krajowa  Izba  Odwoławcza  ustaliła 

zważyła, co następuje. 

Izba ustaliła, co następuje: 

Izba ustaliła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek, o których stanowi art. 189 ust. 2 

ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem odwołania. 

Izba stwierdziła, że Odwołujący jest legitymowany, zgodnie z przepisem art. 179 ust. 1 ustawy 

Pzp, do wniesienia odwołania. W tym zakresie Izba nie podzieliła poglądu wyrażonego przez 

Zamawiającego.  Uzasadniając  stanowisko  odnośnie  posiadania  oraz  wykazania  przez 

Odwołującego legitymacji do wniesienia odwołania należy wskazać, co następuje: 

W przypadku odwołania wnoszonego na czynność udzielenia zamówienia w trybie z wolnej 

ręki  interes  w  uzyskaniu danego  zamówienia wyraża się w  tym,  że gdyby  zamawiający  nie 

zdecydował się na ten tryb i wszczął postępowanie w trybie konkurencyjnym, to wykonawca 

mógłby (hipotetycznie) wziąć udział w tym postępowaniu. Z taką sytuacją mamy do czynienia 

w niniejszej sprawie. Czyniąc - jedynie na potrzeby badania przesłanki interesu w uzyskaniu 

danego  zamówienia  -  założenie,  że  Zamawiający  wszcząłby  postępowanie  na  ten  sam 

przedmiot, co objęty umową z Przystępującym w innym trybie, to hipotetycznie Odwołujący 

mógłby  wziąć  udział  w  takim  postępowaniu.  Tego  rodzaju  interes  winien  być  rozumiany  w 

sposób  abstrakcyjny,  w  szczególności,  że  konkretne  uwarunkowania  tego  hipotetycznego 

postępowania, mogą stanowić jedynie sferę przypuszczeń.  Bez  znaczenia pozostaje zatem 

okoliczność,  iż  Odwołujący  przyznał  w  treści  odwołania,  iż  tylko  Wykonawca  Asseco  mógł 

uzyskać  przedmiotowe  zamówienie  w  trybie  z  wolnej  ręki,  albowiem  dokonując  badania 

interesu  w  udzieleniu  zamówienia  należy  odnosić  się  do  możliwości  wzięcia  udziału 

hipotetycznym postępowaniu konkurencyjnym, a nie w postępowaniu w trybie z wolnej ręki. 


Natomiast szkoda, jaką może ponieść Odwołujący, wyraża się w utracie szansy na uzyskanie 

zamówienia  w  postępowaniu,  które  w  świetle  twierdzeń  odwołania  mogłoby  być 

przeprowadzone  w  trybie 

konkurencyjnym  w  miejsce  postępowania  w  trybie  z  wolnej  ręki. 

Odnosząc  się  do  argumentacji  Zamawiającego,  iż  planuje  wkrótce  przeprowadzić  kolejne 

postępowanie  w  trybie  konkurencyjnym,  należy  stwierdzić,  iż  na  dzień  badania  legitymacji 

czynnej  mamy  do  czynienia  z  sytuacją,  w  której  zostało  przeprowadzone  wyłącznie 

postępowanie  w  trybie  z  wolnej  ręki  w  miejsce

kie

rując  się  zarzutami  odwołania 

i uzasadnieniem  posiadania  legitymacji  do  jego  wniesienia  - 

ewentualnego  postępowania 

trybie bardziej na otwartym na konkurencję. Powyższa okoliczność nie ma jednak istotnego 

znaczenia,  albowiem  oceny  możliwości  poniesienia  szkody  należy  dokonywać  kierując  się 

treścią  zarzutów  i  żądań  odwołania,  tj.  w  niniejszej  sprawie  w  odniesieniu  do  okoliczności 

(wedle  twierdzeń  Odwołującego)  niezgodnego  z  przepisami  ustawy  Pzp  udzielenia 

zamówienia z wolnej ręki innemu wykonawcy, co pozbawiło Odwołującego szansy uzyskania 

tego zamówienia w innym trybie, który winien być zastosowany w miejsce trybu z wolnej ręki. 

W  ocenie  składu  orzekającego  Izby  należy  natomiast  przyznać  rację  Zamawiającemu,  iż 

istotnie  samemu  uzasadnieniu  przed

stawionemu  w  odwołaniu  w  odniesieniu  do  wykazania 

przesłanek legitymacji czynnej można wiele zarzucić. Uzasadnienie to w przeważającej mierze 

skupia  się  na  kwestiach  teoretycznych,  zamiast  odnosić  się  do  konkretnych  okoliczności 

wniesienia odwołania. Natomiast w tych fragmentach, w których Odwołujący odwołuje się do 

jego  indywidualnej  sytuacji,  przedstawia  głównie  informacje  nieistotne  z punktu  widzenia 

odwołania  wnoszonego  wobec  postępowania  o  udzielenie  zamówienia  z wolnej  ręki. 

Odwołujący  wskazuje  bowiem  na  szkodę  poniesioną  w  związku  z  częściowym 

wypowiedzeniem  Umowy  oraz  posiadaniem  samodzielnej  legitymacji  do  dochodzenia 

odszkodowania.  Trzeba  bowiem 

zauważyć,  jak  słusznie  podnosił  Zamawiający,  iż  wyrok 

wydany 

przez  Izbę  na  skutek  wniesionego  przez  Odwołującego  odwołania  nie  mógłby 

dotyczyć  czynności  częściowego  wypowiedzenia  Umowy.  Kwestia  ta  leży  poza  zakresem 

kognicji  Izby. 

Z  pewnością  nie  można  również  zgodzić  się  z  Odwołującym,  iż  wniesienie 

odwołania może służyć realizacji innych celów niż uzyskanie zamówienia, poprawiających jego 

sytuację  w  związku  z  udzielonym  zamówieniem  –  nie  temu  służy  wnoszenie  odwołań  na 

czynności zamawiającego. Jednakże, w ramach przedmiotowego uzasadnienia Odwołujący 

wskazał także, iż jest podmiotem, który mógłby teoretycznie ubiegać się o zamówienie w trybie 

konkurencyjnym,  gdyby  w  takim  trybie  zostało  udzielone.  Wprawdzie  twierdzenie  to  padło 

wyłącznie  w  kontekście  przesłanki  szkody,  jednakże  istotne  jest  wskazanie  przez 

Odwołującego  na  ww.  okoliczność,  a dokonanie  nie  do  końca  prawidłowej  kwalifikacji  tej 

okoliczności na gruncie regulacji art. 179 ust. 1 ustawy Pzp ma drugorzędne znaczenie i nie 


może zdaniem Izby  przesądzać o braku  po stronie Odwołującego legitymacji  do  wniesienia 

odwołania.  

Izba ustaliła następujący stan faktyczny sprawy: 

W  latach  2015 

–  2018  Zamawiający  przeprowadził  w  trybie  przetargu  ograniczonego 

postępowanie  o  udzielenie  zamówienia  publicznego  na  świadczenie  usług  wsparcia 

eksploatacji  i  utrzymania  KSI  ZUS,  znak:  TZ/271/66/15. 

(Postępowanie  2015)  W  wyniku 

przeprowadzonego  Postępowania  2015  Zamawiający  udzielił  zamówienia  Konsorcjum 

Comarch na podstawie umowy z dnia 2 marca 2018 r.  

Po

dstawa ustaleń faktycznych: okoliczności bezsporne, Umowa ZUS- Comarch. 

Postanowienia dotyczące terminu realizacji przedmiotu Umowy, przejęcia usług oraz transferu 

wiedzy 

zostały uregulowane w art. 16 Umowy ZUS - Comarch. Zgodnie z art. 16 ust. 1 Umowy 

ZUS  - 

Comarch  „Termin  realizacji  przedmiotu  Umowy  wynosi  48  miesięcy,  przy  czym 

rozpoczyna bieg od Dnia rozpoczęcia świadczenia Usług. Umowa wygasa również z chwilą 

wyczerpania limitu wynagrodzenia brutto należnego Wykonawcy, określonego w art. 7 ust. 3. 

Z  zastrzeżeniem  postanowień  niniejszego  artykułu,  Dzień  rozpoczęcia  świadczenia  usług 

nastąpi  nie  później  niż  w  terminie  12  miesięcy  od  Dnia  zawarcia  Umowy,  po  uprzednim 

zgłoszeniu  przez  Wykonawcę  w  formie  pisemnej  gotowości  do  przejęcia  Usług  utrzymania 

i podpisaniu  przez  obie  Strony 

Protokołu  przekazania  Usług  utrzymania,  chyba,  że  Strony 

formie pisemnej uzgodnią inaczej. Zgłoszenie gotowości przejęcia Usług utrzymania nastąpi 

z wyprzedzeniem, co najmniej 7 Dni roboczych przed Dniem rozpoczęcia świadczenia Usług. 

Podpisanie 

Protokołu przekazania Usług nastąpi w dniu poprzedzającym Dzień rozpoczęcia 

świadczenia Usług.”.  

Zgodnie z art. 16 ust. 2 Umowy ZUS 

– Comarch „W terminie 30 dni od Dnia zawarcia Umowy, 

Wykonawca  przedstawi  w  formie  pisemnej  szczegółową  Koncepcję  przejęcia  i świadczenia 

Usług  utrzymania  („Koncepcja”),  której  realizacja  powinna  zapewnić  przejęcie  Usług 

utr

zymania  przez  Wykonawcę  w  sposób  niezagrażający  nieprzerwanej  i  bezawaryjnej 

eksploatacji  KSI  ZUS,  oraz  jakość  tych  usług,  a  także  umożliwić  przejęcie  całości  Usług 

utrzymania nie później niż w terminie 12 miesięcy od Dnia zawarcia Umowy, z zastrzeżeniem 

u

st.  9  i  10.  Koncepcja  powinna  przedstawiać  sposób  przejmowania  Usług  utrzymania  i  ich 

realizacji,  uwzględniający  doświadczenie  Wykonawcy  oraz  najlepsze  praktyki  rynkowe,  jak 

również informacje i zastrzeżenia określone w ust. 6 – 8 poniżej, obejmując co najmniej: (…)”. 

W pkt 1) do 6) tego ustępu wskazano następujące zagadnienia:  

Metodykę – opis sposobu i zakresu przejmowania zadań umożliwiający Wykonawcy 

świadczenie Usług na wymaganym przez Zamawiającego poziomie; 


Plan 

przejmowania 

Usług 

utrzymania 

(zwany 

również 

„Planem” 

lub 

„Harmonogramem”),  określający  zakres  i  termin  przejęcia  Usług  utrzymania,  nie 

dłuższy niż 12 miesięcy od dnia zawarcia Umowy; 

Plany  awaryjne  opisujące  przedsięwzięcia  pozwalające  na  zachowanie  ciągłości 

działania  KSI  ZUS  oraz  kryteria  opisujące  moment  ich  uruchomienia  na  wypadek 

wystąpienia  wskazanych  sytuacji,  tj.  a)  niespełnienia  przez  Wykonawcę  końcowych 

kryteriów  weryfikacji  i  odbioru,  o  których  mowa  w  ust.  2  pkt  2  lit.  c;  b)  opóźnień 

w procesie  przejmowania  w  stosunku  do  harmonogram

u  i  kluczowych  etapów, 

których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. b i c;  

4)  Uwarunkowania 

– opis zasobów wymaganych do przejęcia oraz realizacji Umowy; 

5)  Ryzyka i rekomendowane sposoby ich mitygacji; 

6)  Zakres wsparcia w procesie przejmowania ze strony obecnego wykonawcy Umowy na 

wsparcie  eksploatacji  i  utrzymania  KSI  ZUS  i  strony  ZUS  w  obszarach  procesów 

biznesowych, architektury IT, procesów IT lub innych. 

Zgodnie  z  art.  16  ust.  4  Umowy  ZUS 

–  Comarch  „Dzień  rozpoczęcia  świadczenia  Usług 

następuje z dniem przejęcia przez Wykonawcę świadczenia Usług utrzymania w całości lub, 

w  przypadku  przekazywania  Usług  utrzymania  etapami,  w  ramach  pierwszego  etapu,  po 

uprzednim  zgłoszeniu  przez  Wykonawcę  w  formie  pisemnej  gotowości  do  przejęcia  Usług 

utrzymania. Potwierdzeniem przekaza

nia Usług w ramach każdego etapu jest podpisany przez 

Strony Protokół przekazania Usług utrzymania.”.  

Zgodnie  z  art.  16  ust.  5  Umowy  ZUS 

–  Comarch  „W  przypadku  niezgłoszenia  przez 

Wykonawcę  gotowości  do  przejęcia  Usług  utrzymania  w  terminie  12  miesięcy  od  Dnia 

zawarcia Umowy, a w przypadku postanowienia przez Strony o przekazywaniu usług etapami 

–  w  terminach  określonych  w  uzgodnionym  Harmonogramie,  Zamawiający  ma  prawo 

odstąpienia  od  Umowy  w  terminie  wskazanym  w  art.  13  ust.  6  Umowy,  bez  konieczności 

pono

wnego wzywania Wykonawcy, oraz do żądania od Wykonawcy zapłaty kary umownej w 

wysokości określonej w Umowie.  

Uprawnienie do odstąpienia od Umowy zostało uregulowane w art. 13 Umowy. Uprawnienie 

do wypowiedzenia Umowy zostało uregulowane w art. 14 Umowy.  

Podstawa ustaleń faktycznych: Umowa w sprawie zamówienia publicznego zawarta pomiędzy 

Zamawiającym i Konsorcjum Comarch w dniu 2 marca 2018 r. (Umowa ZUS – Comarch). 

Pismem  z  dnia  19  lutego  2019  r.  Zamawiający  złożył  Konsorcjum  Comarch  oświadczenie 

o defin

itywnym, częściowym zakończeniu stosunku zobowiązaniowego powstałego na gruncie 

umowy z dnia 2 marca 2018 r. W treści ww. pisma Zamawiający oświadczył, iż odstępuje od 


Umowy  w  części  dotyczącej  Usług,  które  opisane  są  następującymi  metrykami: 

UU2017_USZ_WALE, 

UU_WOZ#00, 

UU_GIZ#00, 

UU_PIN#00, 

UU_WSAD_PUW, 

UU_WER#00, UU2017_USZ_PITZ, nazwanymi „Metrykami Niezaliczonymi”.  

Ponadto,  Zamawiający  oświadczył,  iż  częściowo  wypowiada  Umowę  z  ważnych  powodów, 

leżących  po  stronie  Comarch.  „Częściowe  wypowiedzenie  Umowy  z  ważnych  powodów 

dotyczy: 

Usługi  pełnienia roli Integratora określonej  w  Artykule 2 pkt  4)  Umowy  oraz  w  załączniku 6 

(dalej: „Integrator”) oraz 

Usług  utrzymania,  które  oznaczone  są  następującymi  metrykami:  UU_GDU#00, 

UU_GDU#XX,  UU_OKU#00,

  UU_ONT#00,  UU_ONX#00,  UU_ORE#00,  UU_ORP#00, 

UU_ORP#XX,  UU_OZW#00,  UU_PRZ#00,  UU_PWO#01,

  UU_RNK#00,  UU_RPZ#00, 

UU_RSE#00,  UU_SER#00,  UU_WDN#00,

  UU_WKD#00,  UU_WZS#00,  UU_ZSG#00, 

UU_WSAD_D, 

UU_WSAD_S,

  UU_WSAD_P,  UU2017_USZ_PITE  (dalej:  „Metryki 

Powiązane”).” 

Uzasadniając odstąpienie od Umowy w zakresie Metryk Niezaliczonych Zamawiający wskazał 

między  innymi:  „Weryfikacja  gotowości  Comarch  w  zakresie  Metryk  Niezaliczonych 

zakończyła się niepowodzeniem, mimo przystąpienia do weryfikacji zgodnie z uzgodnionym z 

Comarch  harmono

gramem.  Pomimo  przeprowadzenia  dwóch  tur  weryfikacji  kompetencji 

(podstawowej i poprawkowej), Comarch nie wykonał prawidłowo zadań praktycznych, których 

celem była weryfikacja gotowości do przejęcia siedmiu metryk wskazanych w tabeli poniżej. 

(…) Niepowodzenie weryfikacji gotowości do przejęcia świadczenia Usług utrzymania KSI w 

zakresie Metryk Niezaliczonych wskazuje na brak pozyskania przez Wykonawcę kompetencji 

do realizacji Umowy w tym zakresie i brak gotowości do przejęcia Metryk Niezaliczonych. Co 

więcej,  brak  spełnienia  przez  Comarch  kryteriów  gotowości  w obszarze  Usług  opisanych 

metrykami: UU_WER#00, UU2017_USZ_WALE#00, UU2017_USZ_PITZ, UU_WOZ#00 oraz 

UU_WSAD_PUW dotyka kluczowego obszaru działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, 

który  jest  newralgiczny  dla  należytej  realizacji  społecznych  zadań,  które  spoczywają  na 

Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, tj. obszaru świadczeniowego. (…) Należy wskazać, że 

obowiązek  zgłoszenia  przez  Wykonawcę  gotowości  do  przejęcia  Usługi  utrzymania  może 

zostać  spełniony  tylko  wówczas,  gdy  znajduje  pokrycie  w  rzeczywistości.  Dlatego  też 

zgłoszenie gotowości przez Wykonawcę należy uznać za pozorne w sytuacji, gdy weryfikacja 

gotowości Wykonawcy ujawni, że nie spełnia on kryteriów gotowości do przejęcia Usługi. Stan 

ten  real

izuje  uprawnienie  Zakładu  Ubezpieczeń  Społecznych  do  odstąpienia  od  Umowy  w 

części na podstawie Artykułu 16 ust. 5 Umowy w zw. z Artykułem 13 ust. 2 pkt 3) Umowy.” 


Uzasadniając  wypowiedzenie  Umowy  w  części  dotyczącej  Metryk  Powiązanych  z  ważnych 

powodów,  leżących  po  stronie  Wykonawcy,  Zamawiający  wskazał  między  innymi:  „Brak 

pozyskania  wiedzy  i  kompetencji  Comarch  do  świadczenia  usług  w  zakresie  Metryk 

Niezaliczonych  implikuje  konieczność  wypowiedzenia  Umowy  również  w  zakresie  metryk 

ściśle  z  nimi  powiązanych.  Ma  to  istotne  znaczenie  z  perspektywy  zachowania  ciągłości 

utrzymania  KSI,  poprawności  przeprowadzenia  procesów  biznesowych  ZUS,  jak  również 

odpowiedzialności podmiotu świadczącego Usługi i możliwości wyegzekwowania należytego 

poziomu  tych  Usług  przez  Zakład.”  Zamawiający  przedstawił  merytoryczne  uzasadnienie 

występowania ścisłych powiązań Metryk Powiązanych z Metrykami Niezaliczonymi – odrębnie 

dla każdej z 23 Metryk Powiązanych (w formie tabeli). 

Uzasadniając  wypowiedzenie  Umowy  w  części  dotyczącej  Usługi  Integratora  z  ważnych 

powodów,  leżących  po  stronie  Wykonawcy,  Zamawiający  stwierdził  między  innymi,  iż 

świadczenie Usług utrzymania w zakresie Metryk Niezaliczonych pozostaje w ścisłym związku 

z  pełnieniem  roli  Integratora.  Na  potwierdzenie  tego,  że  pełnienie  roli  Integratora  jest 

niemożliwe bez gotowości (i kompetencji) do świadczenia Usług utrzymania w zakresie Metryk 

Niezaliczonych, Zamawiający przedstawił informacje (ujęte w formie tabeli) dotyczące wpływy 

braku  kompetencji  Wykonawcy  w  zakresie  Met

ryk  Niezaliczonych  na  wykonywanie  zadań 

Integratora  (trzecia  kolumna  tabeli) 

–  w  odniesieniu  do  poszczególnych  zadań  Integratora 

wynikających  z  Załącznika  nr  6  do  Umowy  (druga  kolumna  tabeli).  Zamawiający  wyjaśnił 

między  innymi,  że  „Budowa  KSI  implikuje  konieczność  posiadania  przez  Wykonawcę 

pełniącego  rolę  Integratora  pełnej  i  kompletnej  wiedzy  dotyczącej  sposobu  działania 

wszystkich Usług wchodzących w skład KSI. Przede wszystkim chodzi tu o posiadanie wiedzy 

o  zasadach  i  zależnościach  wzajemnych  Usług  ze  sobą.  Bez  uwzględnienia  tych 

uwarunkowań oprogramowanie nie będzie działać poprawnie w środowisku produkcyjnym, a 

co  za  tym  idzie  nie  zostanie  zrealizowany  podstawowy  cel  świadczenia  Usługi  objętej  rolą 

Integratora.”  

Podstawa  ustaleń  faktycznych:  Oświadczenie  o  częściowym  odstąpieniu  od  Umowy 

Comarch oraz częściowym wypowiedzeniu Umowy z Comarch. 

Oświadczenie  o  częściowym  odstąpieniu  od  Umowy  z  Comarch  oraz  częściowym 

wypowiedzeniu Umowy z Comarch zostało doręczone Odwołującemu w dniu 20 lutego 2019 

r. 

Podstawa  ustaleń  faktycznych:  okoliczność  bezsporna,  potwierdzenie  doręczenia  na 

dokumencie Oświadczenia o częściowym odstąpieniu od Umowy z Comarch oraz częściowym 

wypowiedzeniu Umowy z Comarch. 


Zaproszenie do negocjacji zostało przekazane Wykonawcy Asseco w dniu 19 lutego 2019 r. 

Podstawa  ustaleń  faktycznych:  protokół  Postępowania,  wiadomość  email  z  dnia  19  lutego 

2019 r. 

– załącznik do protokołu (w dokumentacji Postępowania). 

Zgodnie z treścią zaproszenia rozpoczęcie negocjacji zostało wyznaczone na dzień 20 lutego 

2019 r. na godz. 10:30 w siedzibie Zamawiającego. 

W Zaproszeniu wskazano między innymi, że:  

„1. Celem prowadzonych negocjacji będzie uzgodnienie istotnych postanowień umowy, które 

winny  uwzględniać  m.in.  czas  trwania,  zakres  i  wartość  wynagrodzenia  wykonawcy  oraz 

rozwiązania dotyczące szczegółowych zasad współpracy Zamawiającego z Wykonawcą, jak 

również  wymogi  wynikające  z  Pzp  i  innych  odpowiednich  przepisów  prawnych  mających 

związek z przedmiotem umowy.  

2. Zamawiający przewiduje wstępnie następującą agendę spraw wymagających negocjacji:  

a) 

Wynagrodzenie z tytułu realizacji świadczonych usług  

b) 

Sposób określenia szczegółowych warunków współpracy Stron w ramach umowy 

3. Wskazane jest, aby na pierwszym spotkaniu negocjacyjnym Wykonawca przedstawił swoją 

propozycję związaną z  realizacją przedmiotu  zamówienia,  w  zakresie wskazanym  w pkt  2.” 

[VII. WARUNKI DOTYCZĄCE PIERWSZEGO SPOTKANIA NEGOCJACYJNEGO] 

W Załączniku  nr  3  do  Zaproszenia zatytułowanym „ISTOTNE  POSTANOWIENIA  UMOWY” 

zawarto  informacje  dotycz

ące  okresu  oraz  zakresu  świadczenia  usług.  W  odniesieniu  do 

pierwszego  zagadnienia  wskazano,  że  „Przedmiotem  umowy  jest  świadczenie  usług 

utrzymania  i  wsparcia  eksploatacji  KSI  ZUS  przez  okres  niezbędny  do  przeprowadzenia 

postępowania oraz udzielenia zamówienia na przedmiotowe usługi w trybie konkurencyjnym, 

tj. od dnia 2 marca 2019 r. do dnia 28 lutego 2021 r., z zastrzeżeniem prawa do wcześniejszego 

wypowiedzenia. Zamawiający ma prawo do wypowiedzenia Umowy w całości za miesięcznym 

wypowiedzeniem  skutkującym  na  koniec  miesiąca  kalendarzowego  następującego  po 

miesiącu,  w  którym  nastąpiło  wypowiedzenie,  w przypadku  planowanego  przejęcia 

świadczenia  usług  utrzymania  objętych  Umową  przez  wykonawcę  wybranego  w  trybie 

konkurencyjnym.” W  odniesieniu  do  drugiego  zagadnienia  wskazano,  że  przedmiot  umowy 

obejmuje świadczenie usług utrzymania i wsparcia eksploatacji KSI ZUS w zakresie metryk 

usług/ról oraz świadczenia Usług Dodatkowych, które zostały wymienione w zamieszczonej 

poniżej tabeli. 


Podstawa  ustaleń  faktycznych:  zaproszenie  do  udziału  w  postępowaniu  o  udzielenie 

zamówienia  publicznego  w  trybie  z wolnej  ręki  z  dnia  19  lutego  2019  r.  skierowane  do 

Przystępującego – załącznik do protokołu Postępowania (w dokumentacji Postępowania). 

Negocjacje  z  zaproszonym  wyko

nawcą  przeprowadzono  w  dniach:  20  lutego  2019  r.  –  01 

marca 2019 r. 

Podstawa ustaleń faktycznych: protokół Postępowania (w dokumentacji Postępowania). 

Udzielenie  zamówienia  nastąpiło  poprzez  zawarcie  przez  Zamawiającego  i  Wykonawcę 

Asseco Aneksu nr 1 do u

mowy z dnia 22 marca 2018 r. o udzielenie zamówienia publicznego 

nr  1064981  na  usługę  wsparcia  eksploatacji  i  utrzymania  Kompleksowego  Systemu 

Informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (KSI ZUS) ZUS w Okresie Przejściowym

Aneks nr 1 został zawarty pod warunkiem rozwiązującym, że w terminie do 01 marca 2019 r. 

Strony nie ustalą szczegółowych zasad współpracy  w ramach umowy,  w szczególności nie 

uzgodnią  załączników  określonych  w  punkcie  3.3  Aneksu  nr  1  w  drodze  pisemnego 

porozumienia  do  Aneksu  nr  1,  or

az Wykonawca  nie  wniesienie  zabezpieczenia  należytego 

wykonania umowy.  

Zgodnie z pkt 11 i 12 zawartej w Aneksie nr 1 Preambuły: 

„11.  W  celu  zachowania  zasad  uczciwej  konkurencji  oraz  proporcjonalności,  czas  trwania 

Umowy,  zmienionej  niniejszym  Aneksem,  zo

stał  ściśle  powiązany  z  zakładanym  terminem 

przeprowadzenia  postępowania  o  udzielenie  zamówienia  w  trybie  konkurencyjnym  oraz 

rozpoczęcia świadczenia usług utrzymania przez wybranego w tym trybie wykonawcę. 

12.  Dla  celów  ustalenia  maksymalnego  wynagrodzenia  z  tytułu  realizacji  usług  objętych 

niniejszym Aneksem, Strony przedłużają okres trwania  Umowy na okres nie dłuższy niż 26 

miesięcy,  z  możliwością  wcześniejszego  rozwiązania  w  całości  lub  części  za  miesięcznym 

wypowiedzeniem.” 

Zgodnie  z  pkt  1.1  Aneksu  „Przedmiotem  Aneksu  jest  udzielenie  Wykonawcy  zamówienia 

publicznego w przedmiocie świadczenia części usług wsparcia eksploatacji i utrzymania KSI 

ZUS  przez  okres  niezbędny  do  przeprowadzenia  postępowania  na  przedmiotowe  usługi 

w trybie konkurencyjnym oraz ro

zpoczęcia świadczenia usług przez wykonawcę wyłonionego 

w tym postępowaniu. W tym celu Strony postanawiają dokonać zmiany okresu obowiązywania 

Umowy, przedmiotu Umowy oraz warunków finansowych.”.  


Zgodnie  z  pkt  1.2  Aneksu  „Zamawiający  udziela  Wykonawcy  zamówienia  na  świadczenie 

usług  wsparcia  eksploatacji  i  utrzymania  KSI  ZUS  w  zakresie  Metryk  i  Ról  określonych 

załączniku A do Aneksu [Zakres Metryk i Ról Wykonawcy] na okres od dnia 02 marca 2019 

r. do dnia 30 kwietnia 2021 r., z zastrzeżeniem prawa do wcześniejszego wypowiedzenia w 

całości lub części.”. 

Zgodnie  z  pkt  2.3  Aneksu  „Strony  dokonują  zmiany  art.  5  Umowy  „Zasady  współdziałania 

Stron” nadając ust. 9 następujące brzmienie: 

„9. Zmiana zakresu Usług utrzymania musi pozostawać w związku z zakresem Metryk usług 

wskazanych  w  Załączniku  A  do  Aneksu  nr  1.  Zasady  zmiany  Metryk  usługi  Wykonawcy, 

wprowadzenia nowej Metryki usługi Wykonawcy oraz zmiany zakresu innych Usług utrzymania 

określa Załącznik 7. 

W  celu  rozwi

ania  wątpliwości  Strony  zgodnie  ustalają,  że  uprawnienia  Zamawiającego 

wynikające z Załącznika 7, pkt II ppkt B Procedury ogólne, P08 mają zastosowanie tylko do 

sytuacji, w których to wyłącznie Zamawiający przejmie świadczenie usług utrzymania KSI ZUS 

i  świadczyć  je  będzie  samodzielnie  od  dnia  przejęcia  do  dnia  30  kwietnia  2021  r.  lub 

rozpoczęcia  świadczenia  usług  utrzymania  usługi  KSI  z  wykonawcą  wybranym  w  trybie 

konkurencyjnym, w zależności od tego, która z tych dat będzie wcześniejsza. 

Zamawiający zobowiązuje się, ze w przypadku zastosowania procedury P08 świadczyć będzie 

przejęte usługi samodzielnie, bez zlecania i/lub powierzenia ich świadczenia jakiemukolwiek 

podmiotowi trzeciemu, aż do końca okresu wskazanego w zdaniu powyższym, a usługi których 

świadczenia  zaprzestano  nie  zostaną  wznowione  przez  zlecenie  lub  powierzenie  ich 

świadczenia podmiotowi trzeciemu. 

Powyższe nie uchybia uprawnieniom Zamawiającego do wypowiedzenia umowy w całości lub 

części.” ” 

Zgodnie z pkt 2.6 Aneksu drugi akapit: 

„W art. 11 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: 

„1a.  Wykonawca  wniesie  do  dnia  01  marca  2019  r.  zabezpieczenie  należytego  wykonania 

Umowy  w  formie  gwarancji  bankowej,  w  wysokości  odpowiadającej  5%  łącznego 

wynagrodzenia brutto wskazanego w art. 7 ust. 3a (tj. 7 150 000,00 PLN 

– słownie: siedem 

milionów sto pięćdziesiąt tysięcy złotych 00/100) ważne w okresie od dnia 02 marca 2019 r. 

do dnia podpisania Protokołu Wykonania Umowy, o którym mowa w ust. 6, przedłużonym o 30 

dni, tj. za okres obowiązywania Umowy zmieniony niniejszym Aneksem.” ” 


Zgodnie z pkt 2.

9 Aneksu: „Strony dokonują zmiany art. 15 Umowy dodając po ust. 1 ust. 1a) 

w następującym brzmieniu: 

„1a)  Umowa  zostaje  przedłużona  na  czas  oznaczony  rozpoczynający  się  w  dniu  02  marca 

2019 r., a kończący się w dniu 30 kwietnia 2021 r., z zastrzeżeniem ust. 2, 3, 4, 5 lub w dniu 

wyczerpania  kwoty  łącznego  wynagrodzenia  brutto  dla  okresu  od  02  marca  2019  r.  do  30 

kwietnia 2021 r., o którym mowa w art. 7 ust. 3a Umowy.” ” 

Zgodnie  z  pkt  2.10  Aneksu:  „Strony  dokonują  zmiany  art.  15  ust.  2  Umowy  nadając  mu 

następujące brzmienie: 

„2.  Zamawiający  ma  prawo  wypowiedzenia  Umowy  w  całości  za  miesięcznym 

wypowiedzeniem  skutkującym  na  koniec  miesiąca  kalendarzowego  następującego  po 

miesiącu, w którym nastąpiło wypowiedzenie, w przypadku ustalonego przez Zamawiającego 

roz

poczęcia  świadczenia  usług  utrzymania  KSI  ZUS  objętych  Umową  przez  wykonawcę 

wybranego w trybie konkurencyjnym.” ” 

Zgodnie  z  pkt  2.11  Aneksu:

  „Strony  dokonują  zmiany  art.  15  ust.  3  Umowy  nadając  mu 

następujące brzmienie: 

„3.  Zamawiający  ma  prawo  do  wypowiedzenia  Umowy  w  części  za  miesięcznym 

wypowiedzeniem  skutkującym  na  koniec  miesiąca  kalendarzowego  następującego  po 

miesiącu, w którym nastąpiło wypowiedzenie, w przypadku ustalonego przez Zamawiającego 

rozpoczęcia  świadczenia  części  usług  utrzymania  KSI  ZUS  przez  wykonawcę  wybranego 

trybie  konkurencyjnym.  W  takim  przypadku  wypowiedzenie  obejmuje  zakres  tożsamy 

zakresem  ustalonego  przez  Zamawiającego  rozpoczęcia  świadczenia  części  usług 

utrzymania KSI ZUS przez wykonawcę wybranego w trybie konkurencyjnym.” ” 

Zgodnie z pkt 3.1 Aneksu: „Niniejszy Aneks wchodzi w życie z początkiem dnia 02 marca 2019 

r.

,  pod  warunkiem  rozwiązującym,  że  w  terminie  do  01  marca  2019  r.  Strony  nie  ustalą 

szczegółowych  zasad  współpracy  w  ramach  Umowy,  w  szczególności  nie  uzgodnią 

załączników  określonych  w  punkcie  3.3  niniejszego  Aneksu  w  drodze  pisemnego 

porozumienia  do  niniejszego  Aneksu,  oraz  Wykonawca  nie  wniesie  zabezpieczenia 

należytego  wykonania  umowy,  o  którym  mowa  w  art.  11  ust.  1a  Umowy.  Porozumienie, 

którym mowa w zdaniu powyższym, stanowi wykonanie niniejszego Aneksu i stanowi jego 

integralną część.”. 

Zgodnie  z  pkt  3.3  Aneksu:  „Strony  zobowiązują  się  uzgodnić  następujące  załączniki  do 

Umowy,  uwzględniające  postanowienia  niniejszego  Aneksu:  (…)”  –  wymieniono  19 

Załączników oraz jeden Dodatek do Załącznika. 


Podstawa  ustaleń  faktycznych:  protokół  Postępowania  (w  dokumentacji  Postępowania), 

Aneks  nr  1  do  Umowy  z  dnia  22  marca  2018  r.  o  udzielenie  zamówienia  publicznego 

nr 

1064981  na  usługę  wsparcia  eksploatacji  i  utrzymania  Kompleksowego  Systemu 

Informatycznego  Zakładu  Ubezpieczeń  Społecznych    (KSI  ZUS)  w  Okresie  Przejściowym 

zawarty pomiędzy Zamawiającym a Przystępującym w dniu 20 lutego 2019 r. 

Zawiadomienie  o  wszczęciu  postępowania  w  trybie  zamówienia  z  wolnej  ręki  zostało 

doręczone Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych w dniu 22 lutego 2019 r. 

W ww. zawiadom

ieniu Zamawiający przedstawił między innymi następujące uzasadnienie. 

„(…)  W  dniu  2  marca  2018  r.  Zamawiający  zawarł  umowę  na  utrzymanie  i  wsparcie 

eksploatacji KSI Z

US z Konsorcjum Comarch (dalej jako „Umowa"). Na podstawie § 16 ust 1 

Umowy Konsorcjum Comarch ostateczny termin rozpoczęcia świadczenia usług utrzymania 

wsparcia eksploatacji  KSI  ZUS  został  określony  na  12 miesięcy od  dnia  zawarcia  Umowy 

upływa  2  marca  2019  r.  Przez  okres  12  miesięcy  od  dnia  zawarcia  Umowy  do  dnia 

rozpoczęcia  świadczenia  usług  nią  objętych  Konsorcjum  Comarch  miał  możliwość 

zapoznawania  się  z  działaniem  systemu  KSI  ZUS  oraz  częściowego  przejmowania  usług 

zgodnie  z  ustaloną  Koncepcją  Przejęcia  i  Harmonogramem.  Wskazany  okres  12  miesięcy 

zwany  „Okresem  Przejściowym"  stanowił  jeden  z  kluczowych  mechanizmów  otwarcia 

Postępowania na realną konkurencję, gdyż umożliwiał zapoznanie się ze złożoną architekturą 

systemu. Z uwagi bowiem na długą, bo ponad 20 letnią realizację usług utrzymania i rozwoju 

Sytemu  KSI  ZUS  przez  jednego  wykonawcę  Asseco  Poland  S.A.  -  niezbędnym  było 

zagwarantowanie  wykonawcom  czasu  wdrożenia  na  tyle  długiego,  aby  umożliwiał  on 

zapoznanie się z ogromem zadań i stopniem skomplikowania KSI ZUS. Warto w tym miejscu 

nadmienić,  że  Zamawiający  początkowo  projektował  9  miesięczny  okres  przejęcia  usług. 

Został  on  wydłużony  w  efekcie  uwzględnienia  przez  Krajową  Izbę  Odwoławcza  zarzutu 

jednego  z  odwołań  wykonawców  na  treść  SIWZ,  w  którym  postulowano  wydłużenie  tego 

okresu do 12 miesięcy. 

Okres  Przejściowy  poza  gwarantowaniem  uczciwej  konkurencji  stanowił  również  istotny 

mechanizm zabezpieczenia interesów Zamawiającego, a co za tym idzie interesów państwa 

polskiego.  Zakładał  on  bowiem  szczegółową weryfikację  stopnia  przygotowania wybranego 

wykonawcy  do  świadczenia  usług  objętych  zamówieniem  przed  przejęciem  ich  do 

samodzielnej  realizacji  i  zabezpieczał  przed  dopuszczeniem  do  realizacji  zamówienia 

wykonawcy nieprzygotowanego do jego reali

zacji. Przede wszystkim w Okresie Przejściowym 

weryfikowano Konsorcjum Comarch pod kątem posiadania kompetencji, które są wymagane 


dla zapewnienia ciągłości i dostępności KSI, przejawiających się m.in. w znajomości procesów 

biznesowych  ZUS  czy  architektury 

KSI.  Na  etapie  postępowania  o udzielenie  zamówienia, 

Zamawiający nie mógł bowiem wymagać od wykonawców znajomości tych zagadnień, co było 

również  przedmiotem  rozstrzygnięcia  KIO,  dlatego  też  w toku  postępowania  weryfikowano 

jedynie kompetencje wykonawców z zakresie usług IT. 

Należy podkreślić, że system KSI ZUS jest jednym z największych i najbardziej kluczowych 

systemów  informatycznych  w  Polsce.  KSI  ZUS  na  bieżąco  obsługuje  25  min  klientów  ZUS 

rozlicza 1/3 środków finansowych państwa. Jakiekolwiek awarie tego systemu bezpośrednio 

wpływają  na  miliony  obywateli,  a  przestoje  mogą  prowadzić  do  paraliżu  działania  systemu 

zabezpieczenia  społecznego.  Z  tego  też  powodu  Zamawiający  wypracował  mechanizm, 

zgodnie z którym wykonawca przejmujący system miał obowiązek zaliczania w trakcie Okresu 

Przejściowego  testów  weryfikujących  postępy  w  przejmowaniu  wiedzy  i  umiejętności 

niezbędnych do świadczenia usług na poszczególnych obszarach złożonego systemu jakim 

jest KSI ZUS. Sposób przejęcia świadczenia usług utrzymania i eksploatacji KSI ZUS został w 

sposób szczegółowy uregulowany w Koncepcji Przejęcia opracowanej - po zawarciu umowy - 

przez wykonawcę Konsorcjum Comarch i zatwierdzonej przez Zamawiającego. (…) 

W  Okresie  Przejściowym  Zamawiający  przewidział  przeprowadzenie  weryfikacji  gotowości 

Konsorcjum  Comarch  do  przejęcia  zadań  utrzymania  polegających  w  szczególności  na 

testach

  praktycznych  dotyczących  utrzymania  szeregu  elementów  KSI.  W  ramach 

przeprowadzonej weryfikacji gotowości w okresie od 9 sierpnia 2018 r. do 24 stycznia 2019 r. 

przeprowadzono  21  sesji  weryfikacji  kompetencji.  W  procesie  weryfikacji  do  oceny 

wytypowano  59  metryk  usług  z  74,  Wykonawca  w  pierwszym  terminie  zaliczył  32  metryki, 

drugim terminie (poprawkowym) zaliczył 19 metryk, natomiast w trzecim (poprawkowym) - 

1 metrykę. Nie zaliczonych pozostało 7 metryk. Proces prowadzony był na podstawie Artykułu 

16 ust. 2 pkt 1) litery g. oraz i. Umowy oraz Artykułu 16 ust. 2 pkt 2) lit. c. Umowy. Regulacja 

Umowna została uszczegółowiona w Rozdziale 5.8 oraz 5.9 Koncepcji Przejęcia, a następnie 

w  Rozdziale  10  Planu  Przejęcia  Zadań  Umowy,  który  dalej  został  uszczegółowiony  w 

kryteriach gotowości do przejęcia poszczególnych zadań Umowy i sposobu ich weryfikacji - 

znajdujących  się  w  planach  przejęcia  poszczególnych  zadań  umowy,  w  przypadku  Metryk 

Niezaliczonych, w następujących Planach: (…) 

Brak  zaliczenia  testów  przez  Wykonawcę  w  ramach  weryfikacji  gotowości  do  przejęcia 

świadczenia  Usług  utrzymania  KSI  wskazał  na  nieposiadanie  przez  Konsorcjum  Comarch 

kompetencji 

do  realizacji  Umowy  w  tym  zakresie..  Co  więcej,  brak  spełnienia  przez 

Konsorcjum  Comarch  kryteriów  gotowości  w  obszarze  usług  opisanych  metrykami: 


UU_WER#00, 

UU2017_USZ_WALE#00, 

UU2017_USZ_PITZ, 

UU_WOZ#00 

oraz 

UU_WSAD_PUW dotyka kluczowego obszaru działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, 

który  jest  newralgiczny  dla  należytej  realizacji  społecznych  zadań,  które  spoczywają  na 

Zakładzie  Ubezpieczeń  Społecznych,  tj.  obszaru  świadczeniowego.  Stan  ten  realizował 

uprawnienie Zamawiającego do odstąpienia od Umowy w części na podstawie Artykułu 16 ust. 

5 Umowy w zw. z Artykułem 13 ust 2 pkt 3) Umowy. 

Z uwagi na doniosłość Metryk Niezaliczonych dla działania KS1 oraz strukturę systemu KSI, 

która  ściśle  wiąże  pewne  grupy  usług  -  dla  bezpiecznego  działania  systemu  KSI  ZUS 

zakresie obszaru świadczeń (w tym emerytalno-rentowych) - nie było wystarczające jedynie 

odstąpienie  od  Umowy  w  zakresie  Metryk  Niezaliczonych.  Brak  pozyskania  wiedzy 

kompetencji  przez  Konsorcjum  Comarch  do  świadczenia  usług  w  zakresie  Metryk 

Nie

zaliczonych  implikował  konieczność  dodatkowo  wypowiedzenia  Umowy  z  ważnych 

przyczyn  w  zakresie  metryk  23  usług  ściśle  z  nimi  powiązanych  tj.:  UU_GDU#00, 

UU_GDU#XX,  UU_OKU#00,  UU_ONT#00,  UU_ONX#00,  UU_ORE#00,  UU_ORP#00, 

UU_OZW#00,  UU_ORP#XX,  UU_PRZ#00,  UU_PWO#01,  UU_RNK#00,  UU_RPZ#00, 

UU_RSE#00,  UU_SER#00,  UU_WDN#00,  UU_WKD#00,  UU_WZS#00,  UU_ZSG#00, 

UU_WSAD_D, UU_WSAD_S, UU_WSAD_P, UU2017_USZ_PITE . 

Ponadto  z  uwagi  na  strukturę  KSI  ZUS  odstąpienie  od  Umowy  w  zakresie  niezaliczonych 

metryk  usług  bezpośrednio  skutkowało  również  koniecznością  wypowiedzenia  Umowy 

zakresie pełnienia roli Integratora. Budowa KSI implikuje bowiem konieczność posiadania 

przez wykonawcę pełniącego rolę Integratora pełnej i kompletnej wiedzy dotyczącej sposobu 

działania  wszystkich  usług  wchodzących  w  skład  KSI.  Przede  wszystkim  chodzi  tu 

posiadanie  wiedzy  o  zasadach  i  zależnościach  wzajemnych  usług  ze  sobą.  Bez 

uwzględnienia  tych  uwarunkowań  oprogramowanie  nie  będzie  działać  poprawnie 

środowisku  produkcyjnym,  a  co  za  tym  idzie  nie  zostanie  zrealizowany  podstawowy  cel 

świadczenia usługi objętej rolą Integratora. (…) 

Z przyczyn technicznych nie jest możliwym pozostawienie chociażby części systemu KSI ZUS 

bez wsparcia eksperckiego dostarczonego przez podmiot zewnętrzny, gdyż sam zamawiający 

nie  posiada  wystarczających  zasobów  do  samodzielnej  obsługi  całego  systemu.  (…) 

Wykonawca jest również zobowiązany w ramach usługi utrzymaniowej koordynować rozwój 

systemu w tym wdrożenia niezbędnych aktualizacji i modyfikacji wynikających m.in. z częstych 

zmian  legislacyjnych  w  obszarze  ubezpieczeń  społecznych  oraz  kluczowej  w  tym  okresie 

modyfikacji systemu związanej z waloryzacją rent i emerytur. Od jego działalności uzależnione 

jest implementowanie i wdrożenie w życie każdej zmiany legislacyjnej czy orzeczenia sądu, 


jak  również  bieżąca  obsługa  klientów  w  każdym  z  43  Oddziałów  Zakładu.  Chociażby 

kilkudniowe  zaniechanie  świadczenia  usługi  utrzymania  i wsparcia  eksploatacji  będzie 

prowadzić do paraliżu organizacyjnego ZUS, trudności z obliczeniem, wypłacaniem emerytur, 

rent,  zaświadczeń,  weryfikacją  zwolnień,  obiegiem  dokumentów,  implementacją  przepisów, 

itp.  Nie  będzie  możliwa  obsługa  interesantów  ani  uzyskiwanie  informacji  z  systemu.  W 

praktyce  Zamawiający  nie  będzie  w  stanie  realizować  swoich  ustawowych  obowiązków 

wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Stan taki prowadzić będzie w 

krótkim czasie do dezorganizacji działalności państwa oraz będzie negatywnie wpływał na jego 

bezpieczeństwo. 

Zamawiający  stanął  przed  koniecznością  wszczęcia  postępowania  w  trybie  zamówienia 

wolnej  ręki  w  oparciu  o  art.  67  ust  1  pkt  3  ustawy  Pzp  i  natychmiastowego  udzielenia 

zamówienia, w zakresie usług utrzymania i wsparcia eksploatacji KSI ZUS w części objętej 

rozwiązaniem  Umowy  z  Comarch  (częściowe  odstąpienie  i  wypowiedzenie),  firmie  Asseco 

Poland  SA  na  warunkach  ustalonych  w  niniejszym  postępowaniu  (Umowa  z  Asseco). 

przyczyn obiektywnych, Asseco Poland SA jest jedynym wykonawcą, który byłby w stanie 

bez stosownego wielomiesięcznego przygotowania i wdrożenia rozpocząć świadczenie usług 

utrzymania  i  wsparcia  KSI  ZUS  na  wymaganym  przez  Zamawiającego  i  bezpiecznym  dla 

funkcjonowania państwa polskiego poziomie. (…) 

Formalno- 

prawna podstawa skorzystania z trybu zamówienia z wolnej ręki. 

(…)  W  niniejszym  stanie  faktycznym  mamy  do  czynienia  z  wyjątkową  sytuacją,  która  nie 

powstałą z przyczyn leżących po stronie Zamawiającego i której powstania Zamawiający nie 

mógł przewidzieć. 

Wyjątkowość  analizowanej  sytuacji  jest  ściśle  połączona  ze  szczególnymi  charakterem 

przedmiotu  zamówienia  i  jego  znaczeniem  dla  prawidłowego  funkcjonowania  systemu 

ubezpieczeń społecznych. (…) 

Przejęcie usług w tak dużym i złożonym systemie jak KSI było procesem bezprecedensowym 

tak w dotychczasowej historii działalności Zamawiającego jak i w skali kraju. Nie można w tym 

zakresie odwołać się było do żadnych utartych lub sprawdzonych metodyk lub doświadczeń. 

Przejęcie następowało w sposób ustalony przez Konsorcjum Comarch i zaakceptowany przez 

Zamawiającego w Koncepcji Przejęcia. Zamawiający nie przewidywał i dokładając należytej 

staranności  nie  mógł  przewidzieć,  że  12  miesięczny  okres  okaże  się  niewystarczający  do 

nabycia przez Konsorcjum Comarch pełni wiedzy oraz praktycznych umiejętności niezbędnych 

do świadczenia usługi. Żaden z Wykonawców w trakcie prowadzonej procedury nie zgłaszał 

potrzeby  wydłużenia  tego  okresu  ponad  wskazane  12  miesięcy.  Co  więcej  wszyscy 


wykonawcy uczestniczący w Postępowaniu składali deklarację, że przejmą świadczenie usług 

w tym okresie lub krótszym. (…) 

Podkr

eślenia  wymaga,  że  Zamawiający  podjął  działanie  w  najszybszym  możliwym  czasie. 

Korzystając  z  mechanizmów  przyjętych  w  Umowie  i  Koncepcji  Przejęcia  Zamawiający  nie 

czekał  na  zaistnienie  nienależytego  wykonania  Umowy  skutkującego  awarią  KSI  ZUS 

paraliżem  działalności  ZUS.  Podejmując  decyzje  o  częściowym  odstąpieniu  od  Umowy 

częściowym wypowiedzeniu Umowy jeszcze na etapie Okresu Przejściowego Zamawiający 

kierował się koniecznością zabezpieczenia interesu publicznego oraz wytycznymi płynącymi z 

orzecznictw

a  KIO.  Zamawiający  brał  pod  uwagę  ryzyko,  że  przesłanka  do  udzielenia 

zamówienia  z  wolnej  ręki  na  podstawie  art.  67  ust.  1  pkt  3  ustawy  Pzp.  nie  znajdzie 

zastosowania, jeżeli czynności odstąpienia lub wypowiedzenia od umowy nie zostaną podjęte 

niezwłocznie (tak: uchwała z dnia 20.05.2013 r., sygn. akt KIO/KD 43/13]. (…) Dodatkowego 

podkreślenia wymaga, że przesłanka udzielenia zamówienia w trybie z wolnej ręki w sytuacji 

rozwiązania uprzednio zawartej umowy ma zastosowanie nie tylko wówczas gdy zamawiający 

osiągnie pewność nienależytego wykonania umowy lecz również wtedy gdy, jak  wskazano 

w przytoczonej uchwale, należyte wykonanie zamówienia jest mało prawdopodobne. (…)  

Z uwagi  na  specyfikę  przedmiotu  zamówienia,  który  polega ma świadczeniu usług  ciągłych 

b

ezsporne jest również wystąpienie dwóch ostatnich przesłanek zastosowania przepisu art 67 

ust  1  pkt  3  ustawy  Pzp,  tj.  konieczności  natychmiastowego wykonania zamówienia  i  braku 

możliwości udzielenia zamówienia w innym, bardziej konkurencyjnym trybie. (…) 

U

sługi utrzymania i wsparcia eksploatacji jak to zostało wspomniane powyżej są świadczone 

na bieżąco w systemie 24/7/365. Jakiekolwiek, nawet kilkudniowe przerwy w świadczeniu tych 

usług mogą mieć krytyczny wpływ na działanie systemu KSI ZUS. Awaria systemu KSI w ciągu 

kilku godzin prowadzi  do  paraliżu organizacyjnego  Zakładu  Ubezpieczeń Społecznych,  a w 

przeciągu  kilku  dni  niewydolności  systemu  ubezpieczeń  społecznych  i działania  państwa. 

Częściowe  odstąpienie  oraz  częściowe  wypowiedzenie  Umowy  implikowało  konieczność 

natychmiastowego  udzielenia  zamówienia.  Pozostawienie  usług  utrzymania  i  wsparcia 

eksploatacji  bez  wykonawcy  od  dnia  2  marca  2019  r.  naraża  bowiem  bezpieczeństwo 

funkcjonowania  państwa  i  godzi  w  interes  publiczny,  w  tym  w  szczególności  zagraża 

terminowej  wypłacie  świadczeń  z  ubezpieczenia  społecznego.  Tym  samym,  w niniejszym 

stanie faktycznym nie istnieje możliwość przeprowadzenia postępowania w innym trybie niż w 

trybie zamówienie z wolnej ręki. 


W  orzecznictwie  Krajowej  Izby  Odwoławczej  dopuszcza  się  zawarcie  umowy  w  trybie 

zamówienia  z  wolnej  ręki  na  okres  zakończenia  prowadzenia  postępowania  w  trybie 

konkurencyjnym. (…) 

Z tożsamą sytuacją mamy do czynienia obecnie. Umowa w sprawie niniejszego zamówienia 

została zawarta jedynie na okres niezbędny do przeprowadzenia postępowania o udzielenie 

zamówienia  publicznego  oraz  przejęcia  usług  utrzymania  przez  wykonawcę  wyłonionego 

tym  Postępowaniu.  Z  uwagi  na  stopień  skomplikowania  procedury  przetargowej  oraz 

niezbędny okres przejęcia usług, Zamawiający przewiduje czas trwania Umowy z Asseco na 

okres  od  1,5  do  około  2  lat.  Przy  czym  w  Umowie  z  Asseco  zastrzeżono  możliwość 

wcześniejszego  rozwiązania  umowy  w  sytuacji  wcześniejszego  wyłonienia  w  trybie 

konkurencyjnym wykonawcy i przejęcia przez niego usług utrzymania. (…) 

Wskazany  powyżej  czas  przewidywany  na  przeprowadzenie  postępowania  o  udzielenie 

zamówienia  uzasadniony  jest  doświadczeniem  Zamawiającego  i  wiedzą  o  realiach 

prowadzonego poprzednio Postępowania oraz szczególną, wyjątkową na rynku, złożonością 

przedmiotu zamówienia. Poprzednie Postępowanie zostało wszczęte w dniu 25 września 2015 

r., natomiast wyrok KIO w sprawie wyboru najkorzystniejszej oferty został ogłoszony w dniu 

23  stycznia  2018  r.,  a  sądu  okręgowego  w  dniu  5  listopada  2018  r.  Ponad  dwuletni  okres 

prowadzenia  Postępowania  wynikał  ze  skali  i  intratności  projektu  oraz  wysokiego 

skomplikowania materii objętej zamówieniem. Przedmiot zamówienia szacowany był na ponad 

374  miliony  złotych  brutto.  Całość  dokumentacji  składającej  się  na  opis  przedmiotu 

zamówienia to tysiące stron dokumentów, z którymi muszą zapoznać się wykonawcy w celu 

przygotowania  i  wyceny  zamówienia.  W  poprzednio  prowadzonym  Postępowaniu  wpłynęło 

kilkaset  pytań.  W  trakcie  prowadzenia  Postępowania  zostało  złożonych  18  odwołań  do 

Krajowej Izby Odwoławczej (sygn. akt: KIO 2176/15, KIO 2183/15, KIO 2198/15, KIO 2192/15, 

KIO 2201/15, KIO 454/16,  KIO 453/16, KIO 1033/16, KIO 231/17, KIO 873/17, KIO 881/17, 

KIO 880/17, KIO 874/17, KIO 1105/17, KIO 1437/17, KIO 1438/17, KIO 2474/17, KIO 2487/17). 

Odwołania były składane na każdym etapie procedury przetargowej. Powyższe dowodzi, że 

przyjęcie  czasu  trwania  postępowania  przez  pryzmat  okoliczności  typowych  i  minimalnych 

terminów jest całkowicie nie do zaakceptowania w niniejszym stanie faktycznym. Co więcej, 

zastosowanie  takich  standardowych  terminów  np.  składania  ofert,  de  facto  oznaczałoby 

prowadzenie  postępowania  z  naruszeniem  uczciwej  konkurencji  ponieważ  żaden  inny 

wykonawca poza obecnie świadczącym  usługi  nie byłby w  stanie przygotować i sporządzić 

rzetelnie  oferty.  Zamawiający  potrzebuje  też  dłuższego  niż  standardowy  czasu  do 

przygotowania  dokumentacji  przetargowej,  w  szczególności  opracowania  warunków 

świadczenia usług z uwagi na niestandardową sytuację faktyczną i prawną. 


Na  czas  t

rwania  Umowy  z  Asseco  istotny  wpływ  ma  również  konieczność  zapewnienia 

potencjalnym wykonawcom okresu niezbędnego do przejęcia usług. (…)” 

Podstawa  ustaleń  faktycznych:  Zawiadomienie  o  wszczęciu  postępowania  w  trybie 

zamówienia z wolnej. 

Wykonawca Asseco 

wniósł zabezpieczenie należytego wykonania umowy w formie gwarancji 

bankowej w dniu 28 lutego 2019 r. 

Podstawa ustaleń faktycznych: protokół Postępowania (w dokumentacji Postępowania). 

W dniu 01 marca 2019 r. Zamawiający i Wykonawca Asseco zawarli Porozumienie do Aneksu 

nr 1 z dnia 20 lutego 2019 r. do Umowy  z dnia 22 marca 2018 r. o udzielenie zamówienia 

publicznego  nr  1064981  na  usługę  wsparcia  eksploatacji  i  utrzymania  Kompleksowego 

Systemu  Informatycznego  Zakładu  Ubezpieczeń  Społecznych  (KSI  ZUS)  w Okresie 

Przejściowym. 

Zgodnie  z  pkt  1.1  Porozumienia  „Niniejsze  Porozumienie  zostało  zawarte  w  wykonaniu 

postanowienia zawartego w pkt 3.1 Aneksu nr 1 i stanowi jego integralną część.”. 

Zgodnie  z  pkt  1.2  Porozumienia  „Strony  uzgodniły  następujące  Załączniki  do  Umowy, 

uwzględniające postanowienia Aneksu nr 1: (…)”  – wymieniono 21 Załączników oraz jeden 

Dodatek do Załącznika. 

Zgodnie z pkt 1.3 Porozumienia „Wykonawca wniósł zabezpieczenie należytego wykonania 

Umowy w formie gwarancji bankowej z dnia 27 lutego 2019 roku  o numerze: 77 1020 1026 

0000 1796 0130 1282.”. 

Zgodnie z pkt 1.4 Porozumienia „Strony potwierdzają, że nie ziścił się warunek rozwiązujący, 

o którym  mowa  w  pkt.  3.1  Aneksu  nr  1. W  związku  z  tym  Strony  zgodnie  potwierdzają,  że 

Umowa wchodzi w życie z początkiem dnia 02 marca 2019 roku.”. 

Podstawa  ustaleń  faktycznych:  Porozumienie  do  Aneksu  nr  1  z  dnia  20  lutego  2019  r.  do 

Umowy z dnia 22 marca 2018 r. o udzielenie zamówienia publicznego nr 1064981 na usługę 

wsparcia  eksploatacji  i  utrzymania  Komplek

sowego  Systemu  Informatycznego  Zakładu 

Ubezpieczeń Społecznych (KSI ZUS) w Okresie Przejściowym zawarte w dniu 01 marca 2019 

r.  pomiędzy  Zamawiającym  i  Wykonawcą  Asseco,  protokół  Postępowania  (w dokumentacji 

Postępowania). 


Comarch 

nie  zakwestionował  skuteczności  ani  zasadności  czynności  częściowego 

odstąpienia od Umowy oraz częściowego wypowiedzenia Umowy na drodze powództwa do 

sądu powszechnego. 

Podstawa ustaleń faktycznych: okoliczność uznana za bezsporną. 

W  odniesieniu  do  pozostałych  dowodów  wnioskowanych  przez  uczestników  postępowania, 

Izba dokonała następującej oceny: 

Dowody powołane przez Odwołującego: 

Komunikat  ZUS  z  20  lutego  2019  r.  został  powołany  na  okoliczności  bezsporne.  Artykuł 

Blitzkrieg  ZUS  (Puls  Biznesu  z  22  lutego  2019  r.)  Izba  oceniła  jako  dowód  nie  mający 

znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Podstawą ustaleń faktycznych dotyczących przebiegu 

P

ostępowania była bowiem dokumentacja Postępowania. 

Następujące dokumenty: Umowa z dnia 20 lutego 2019 r. (aneks) zawartej w trybie z wolnej 

ręki pomiędzy Asseco i ZUS wraz z „Porozumieniem"; Gwarancja bankowa Asseco z dnia 27 

lutego  2019  r.  jako  zabezpieczenie  należytego  wykonania  umowy  z  wolnej  ręki  z  dnia 

20.02.2019 r.; Komunikat ZUS z dnia 20 lutego 2019 r. o zawarciu z Asseco umowy; 

Protokołu 

ZP z P

ostępowania z wolnej ręki; Zawiadomienie ZUS z dnia 22 lutego 2019 r. do Prezesa 

Urzędu Zamówień Publicznych o wszczęciu postępowania – zostały przez Izbę pominięte w 

zakresie, w jakim 

zostały powołane na potwierdzenie zarzutów, które nie zostały zawarte w 

odwołaniu, lecz dopiero w piśmie z dnia 19 marca 2019 r. (zarzuty dotyczące zawarcia Aneksu 

do umowy na Okres Przejściowy, zawarcia Aneksu pod warunkiem rozwiązującym, ustalenia 

ceny usługi przy jednoczesnym braku ustalenia przedmiotu Aneksu, późniejszego zawarcia 

porozumienia określającego  przedmiot  Aneksu, zabezpieczenia gwarancją  innej  umowy  niż 

umowa z dnia 20 lutego 2019 r., tj. umowy z dnia 22 marca 2018 r. oraz daty jej wystawienia

Odpowiedź  na  pytanie  29  do  SIWZ  z  dnia  18  lipca  2017  r.  w  przetargu  konkurencyjnym 

(w 

wyniku  którego  zawarto  Umowę  z  Comarch);  Email  Wicedyrektora  ZUS  T.K.  z  dnia  13 

grudnia 2018 r. do Comarch [dokument niejawny]; Lista metryk wręczona przez ZUS w dniu 

31 stycznia 2019 r. przedstawicielom Comarch [dokument niejawny]; 

Lista metryk wręczona 

Wiceprezesowi Comarch Polska S.A. P.P. przez Wiceprezesa K.D. w dniu 11 lutego 2019 r. 

[dokument  niejawny];  Protokół  z Komitetu  Sterującego  z  dnia  11  stycznia  2019  r.  (wyciąg) 

[dokument  niejawny];  Harmonogram  z  dnia  23  października  2018  r.  do  Umowy  z Comarch 

(zaakceptowany  przez  ZUS)  [dokument  niejawny];  Protokół  ze  spotkania  z  dnia  23 

października 2018 r. [dokument niejawny]; Karta testów z niezaliczeniem (pierwszym i drugim) 


usługi  wsparcia  Waloryzacji  [dokument  niejawny];  Protokoły  (zadania)  z  weryfikacji 

kompetencji 23 Metryk zaliczonych („powiązanych") i usługi Integratora [dokument niejawny]; 

Pismo  Comarch  z  dnia  31  stycznia  2019r.  wskazujące  na  nieprawidłowości 

przeprowadzaniu testów [dokument niejawny]; Pismo Comarch z dnia 18 stycznia 2019 r. - 

wezwanie do kontynuacji testów [dokument niejawny]; Odpowiedź ZUS z dnia 14 marca 2019 

r.  na  pismo  Comarch  z  dnia  31  stycznia  2019  r.  [dokument  niejawny];  Protokół  z  Komitetu 

Sterującego  nr  6  z  dnia  06  grudnia  2018  r.  (protokół  nieuzgodniony)  [dowody  niejawne]; 

Protokół z Komitetu Sterującego z dnia 11 stycznia 2019 r. [dokument niejawny]; Jednostki 

Zadaniowe z Metryk Niezaliczonych wraz z Formularzami Oceny [dokument niejawny]; Pismo 

ZUS  z  dnia  13  lipca  2018  r.  [dokument  niejawny];  Pro

tokół  nr  106  ze  spotkania  z  dnia  17 

sierpnia  2018  r.  [dokument  niejawny];  Wyciąg  z  Uzgodnień  projektowych  „Wdrożenie  w 

Zakładzie  Ubezpieczeń  Społecznych  elektronicznej  wymiany  informacji  między  instytucjami 

zabezpieczenia  społecznego  państw  UE/EFTA”;  Plan  testów  międzymodułowych  z  dnia  16 

października  2018  r.  [dokument  niejawny];  Dodatek  B  do  Załącznika  3  do  Umowy;  Lista 

Uwarunkowań Wdrożeniowych dla modyfikacji  M0515  [dokument  niejawny];  Rekomendacja 

A1  dla  M0526  Etap  I  [dokument  niejawny];  „Załącznik  1  Lista  Usług  Utrzymania,  na  które 

projekt ma wpływ” [dokument niejawny]; Wyciąg z Załącznika nr 8 do Umowy ZUS - Comarch; 

dokumentacja 

postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego przez ZUS 

w trybie przetargu ograniczonego na „Świadczenie usług wsparcia eksploatacji i utrzymania 

Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS”, ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym UE 

TED  nr  2015/S  189-

343230  z  dnia  30  września  2015  r.  –  ww.  zostały  powołane  na 

potwierdzenie  zarzutów  dotyczących  okoliczności,  których  badanie  nie  wchodzi  w  zakres 

kognicji Krajowej Izby Odwoławczej (tj. zarzutów skierowanych wobec czynności częściowego 

odstąpienia  od  Umowy  ZUS  –  Comarch  i częściowego  wypowiedzenia  Umowy  ZUS  – 

Comarch). 

Log obrazujący zmiany (update'y) pracownika Asseco PJKAR na testowej bazie danych (wraz 

z  wyjaśnieniami);  Scenariusz  zadania  waloryzacji  obarczonego  ingerencją  „hakerską" 

pracownika  Asseco  PJKAR  [dokument  niejawny];  Protokoły  z  niezaliczonych  2  testów 

metryki waloryzacji [dokumenty niejawne]; Email z 12 października 2018 r. od Wicedyrektora 

ZUS  T.K.  do  Biura  Projektu  Comarch  - 

przekazanie  scenariusza  testów  egzaminacyjnych 

waloryza

cji  (obarczonych  ingerencją  „hakerską”  pracownika  Asseco  PJKAR)  [dokument 

niejawny];  Email  z  dnia  23  października  2018  r.  G.Z.  (Comarch)  do  ZUS  z informacją  o 

ingerencji hackerskiej Asseco [dokument niejawny]; Pismo ZUS z dnia 24 października 2018 

r.  Wiceprezesa  ZUS  K.D. 

[dokument  niejawny];  Protokół  z  Komitetu  Sterującego  z  25 

października 2018 r. [dokument niejawny]; Umowa przejściowa z wolnej ręki z dnia 22.03.2018 


zawar

ta pomiędzy Asseco i ZUS wraz z zał. 8; Załącznik 6 i pkt 6 z załącznika nr 8 do Umowy 

ZUS 

– Comarch (jak i sama Umowa w tym zakresie), Pismo ZUS z dnia 14 marca 2019 r. - 

punkt I [dokument niejawny]; Załącznik nr 8 do porozumienia z dnia 1 marca 2019 r. pomiędzy 

ZUS i Asseco oraz załącznik nr 8 do umowy z 22 stycznia 2018 r. pomiędzy ZUS i Asseco; 

Wyciąg z logów z bazy danych środowiska na którym Comarch realizował testy (załączony do 

pisma z dnia 26 marca 2019 r.) 

– ww. dowody zostały przez Izbę pominięte z uwagi na to, iż 

zostały  powołane  na  potwierdzenie  zarzutu  trzeciego,  który  dotyczył  czynności 

(kwalifikowanych przez Odwołującego jako czyn nieuczciwej konkurencji) nie podlegających 

ocenie na gruncie przepisów ustawy Pzp. 

Korespondencja emailowa Prezesa J. F. i Wiceprezesa K. D. 

(załączona do pisma z dnia 5 

kwietnia 2019 r.) [dokument niejawny] została przez Izbę pominięta z uwagi na to, że została 

powołana na okoliczność nie mającą znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. 

Izba  pominęła  wniosek  o  przeprowadzenie  dowodu  z  dokumentacji  postępowania 

odwoławczego sygn. akt KIO 2474/17, KIO 2487/17, albowiem zgłoszenie tego wniosku przez 

Odwołującego było nieskutecznie – nie wskazano konkretnych okoliczności, na które dowód 

został  powołany,  a  ponadto  w  celu  przeprowadzenia  dowodu  konieczne  było  wskazanie 

konkretnych dokumentów znajdujących się w aktach ww. sprawy. 

Ponadto, Izba nie uwzględniła wniosków Odwołującego o przeprowadzenie dowodu z zeznań 

świadków:  A.G.  oraz G.Z.  oraz  wniosku  o przeprowadzenie dowodu z  przesłuchania strony 

odwołującej  w  osobie  P.P.  –  Wiceprezesa  Zarządu  Comarch  S.A.  Uzasadniając  odmowę 

przeprowadzenia ww. dowodów należy wskazać, co następuje: 

Wprawdzie  regulacje  dotyczące  przeprowadzania  dowodów  w  postępowaniu  odwoławczym 

przed  Izbą  są  nieliczne,  to  jednak  nie  budzi  wątpliwości,  iż  przedmiotem  dowodu  w  tym 

postępowaniu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.  

W  treści  wniosku  dowodowego  Odwołujący  wskazał,  iż  ww.  dowody  powołuje  celem 

wykazania następujących okoliczności: 

w  przypadku  dowodu  z  zeznań  świadka  A.G.:  1.  Wpływu  Asseco  na  ukształtowanie 
sytuacji  braku  operatora  i  konieczność  udzielania  zamówienia  z  wolnej  ręki,  w  tym 

okoliczności  związanych  z  ingerencją  pracownika  Asseco  PJKAR,  2. Koncepcji 

„powiązań”  metryk  i  Integratora  powierzonych  Comarch  w  ramach  Umowy  z Comarch 

następnie powierzonych Asseco z wolnej ręki – co do okoliczności jej powstania, braku 

uwzględniania przez ZUS i sposobu kształtowania; 

w przypadku dowod

u z zeznań świadka: G.Z.: 1. Uwarunkowań projektowych dotyczących 

waloryzacji; 2. Wpływu Asseco na ukształtowanie sytuacji braku operatora i konieczność 


udzielania  zamówienia  z  wolnej  ręki,  w  tym  okoliczności  związanych  z  ingerencją 

pracownika Asseco PJKAR i reakcji ZUS w tym zakresie; 3. 

Koncepcji „powiązań” metryk 

i  Integratora  powierzonych  Comarch  w  ramach  Umowy  z 

Comarch  następnie 

powierzonych  Asseco  z  wolnej  ręki  –  co  do  okoliczności  jej  powstania,  braku 

uwzględniania przez ZUS i sposobu kształtowania; 

w  przypadku  dowodu  z  przesłuchania  strony:  1.  Wiedzy  i  działań  ZUS  związanych 

działaniami Asseco dotyczącymi dyskredytacji Comarch, w tym ingerencji pracownika 

Asseco PJKAR w testy Comarch oraz negatywnej oceny przez ZUS tych działań. 2. Analiz 

i  decyzj

i  ZUS  co  do  istnienia  „powiązań”  mi[ę]dzy  metrykami  i  rolami,  ich  wpływu  na 

udzielenie zamówienia Asseco. 3. Pozytywnej oceny działań i kompetencji Comarch na 

gruncie realizowanej umowy z Comarch. 

Tezy  dowodowe  nr  1  (w  części)  i  2  wskazane  w  ramach  wniosku  dowodowego  z  zeznań 

świadka A.G., tezy dowodowe nr 2 (w części) i 3 wskazane w ramach wniosku dowodowego 

z zeznań świadka G.Z. oraz tezy dowodowe nr 1 (w części), 2 i 3 wskazane w ramach wniosku 

dowodowego z przesłuchania strony odnosiły się do zarzutów (okoliczności), które w ocenie 

Izby  nie podlegały  ocenie w  niniejszym  postępowaniu w  związku z  tym,  iż  ich podniesienie 

stanowiło  kwestionowanie  czynności  częściowego  odstąpienia  od  Umowy  i  częściowego 

wypowiedzenia Umowy. Jedynie dodatkowo należy zauważyć, że w samych tezach nie zostały 

wskazane konkretne okoliczności faktyczne, lecz oceny, jakie miały zostać przedstawione w 

ramach  przeprowadzania  dowodu  („Wpływ  Asseco”,  „Koncepcja  powiązań”,  „Pozytywna 

ocena działań”) albo okoliczności faktyczne, lecz określone w tak ogólny sposób, iż nie było 

wiadome 

jakie  konkretne  fakty  miałyby  być  przedmiotem  dowodu  –  ogólny  sposób 

sformułowania  tez  sugerował  powtarzanie  twierdzeń  przedstawianych  przez  Odwołującego 

toku  postępowania,  na  potwierdzenie  których  Odwołujący  przedstawiał  już  dowody 

dokumentów.  Powyższe  uwagi  dotyczące  ogólne  sposobu  sformułowania  tez  należy 

całości odnieść do tezy nr 1 wskazanej w ramach wniosku dowodowego z zeznań świadka 

G.Z.

,  w  szczególności,  iż  część  dowodów  z  dokumentów  dotyczyła  już  „uwarunkowań 

projektowych  dotyczących  waloryzacji”.  Z  kolei  teza  dowodowa  nr  1  (w pozostałej  części) 

wskazana w ramach wniosku dowodowego z zeznań świadka A.G., teza dowodowa nr 2 (w 

pozostałej  części)  wskazana  w  ramach  wniosku  dowodowego  z  zeznań  świadka  G.Z.  oraz 

teza  dowodowa  nr  1  (w 

pozostałej  części)  wskazana  w  ramach  wniosku  dowodowego  z 

przesłuchania  strony  odnosiły  się  do  zarzutu  trzeciego,  który  dotyczył  czynności 

(kwalifikowanych przez Odwołującego jako czyn nieuczciwej konkurencji) nie podlegających 

ocenie na gruncie przepisów ustawy Pzp. 


Zgodnie z przepisem art. 191 ust. 1 ustawy Pzp Przewodniczący składu orzekającego zamyka 

rozprawę po przeprowadzeniu dowodów i udzieleniu głosu stronom, a także jeżeli Izba uzna, 

że sprawa została dostatecznie wyjaśniona. Z regulacji tej wynika zatem, iż wnioski dowodowe 

strony  nie  stoją  na  przeszkodzie  zamknięciu  rozprawy,  jeżeli  Izba  uzna,  że  sprawa  została 

dostatecznie  wyjaśniona.  W  niniejszej  sprawie,  po  wysłuchaniu  stanowisk  stron  oraz 

przeprowadzeniu  dowodów  z  dokumentów,  Izba  uznała  iż  sprawa  została  dostatecznie 

wyjaśniona i w związku z tym stwierdziła podstawę do zamknięcia rozprawy – co nastąpiło po 

uprzednim umożliwieniu stronom przedstawienia stanowisk końcowych, zgodnie z poczynioną 

wcześniej zapowiedzią. 

Dowody powołane przez Zamawiającego: 

Komunikat prasowy ZUS z dnia 14 listopada 2017 r. „ZUS rozstrzygnął największy przetarg 

sektora IT"

, Umowa o poufności zawarta 25 maja 2017 r. pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń 

Społecznych a Konsorcjum Comarch, w ocenie Izby nie dotyczyły okoliczności spornych. 

Pismo ZUS z dnia 7 marca 2019 r. dotyczące awarii EPWD

potwierdza dodatkowo okoliczność 

potrzeby zapewnienia stałego świadczenia usług wsparcia eksploatacji i utrzymania KSI ZUS. 

Polecenie  nr  1  Prezesa  Zakładu  Ubezpieczeń  Społecznych  w  sprawie  przygotowania 

zamówienia publicznego na utrzymanie KSI ZUS potwierdza zamiar rozpoczęcia przygotowań 

do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na utrzymanie KSI 

ZUS. 

Przykładowa oferta na usługi dodatkowe - oferta Asseco Poland z dn. 11.09.2015r. [dokument 
niejawny  w  zakresie  strony  4];  Wyciąg  z  umowy  z  Asseco  z  2013  r.  –  dot.  metryki  usługi 

UU_VTM;  Informacja  z  dnia  4  marca  2019  r.  przekazana  przez  Comarch  do  ZUS 

o pozytywnym wyniku procesu weryfikacji narastania kompetencji [dokument niejawny]; Pismo 

Rządowego Centrum Bezpieczeństwa z dn. 16.05.2017r.; Raport z testów międzymodułowych 

[dokument  niejawny];  Zagadnienie  projektowe

  [dokument  niejawny];  Plan  testów 

międzymodułowych  [dokument  niejawny];  Dokument  „Weryfikacja  zdolności  Comarch  do 

przejęcia  zadań  wynikających  z pełnienia  roli  Integrator”.  [dokument  niejawny];  Dziennik 
testów  [dokument  niejawny];  pismo  Konsorcjum  Comarch  z  dn.  12.12.2018  r.  [dokument 
niejawny]  zostały  złożone  –  jak  wynika  z  całokształtu  stanowiska  prezentowanego  przez 

Zamawiającego  w toku  postępowania  –  z  ostrożności,  w  odpowiedzi  na  stanowisko 

Odwołującego  przedstawiane  w  ramach  zarzutów  skierowanych  wobec  czynności 

częściowego odstąpienia od Umowy i częściowego wypowiedzenia Umowy. W konsekwencji 


stanowiska  Izby  przyjętego  w  odniesieniu  do  ww.  zarzutów  Odwołującego  i  dowodów 

składanych na ich poparcie, również ww. dowody złożone przez Zamawiającego zostały przez 

Izbę pominięte. 

Dowody powołane przez Przystępującego:  

Protok

ół  z  Komitetu  Sterującego  z  dnia  12  lipca 2018 r. został pominięty –  w konsekwencji 

stanowiska Izby przyjętego w odniesieniu do zarzutów Odwołującego (i dowodów składanych 

na  ich  poparcie) 

skierowanych  wobec  czynności  częściowego  odstąpienia  od  Umowy 

częściowego wypowiedzenia Umowy. 

Nota księgowa z dnia 1 października 2018 r., oświadczenie o potrąceniu z dnia 14 grudnia 

2018 r. dotyczą okoliczności nie mających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej 

sprawy. 

Informacja  ze  strony  internetowej  ZU

S  z  dnia  5  lutego  2019  r.  dotycząca  problemów 

z funkcjonowaniem  systemu  EPWD 

–  potwierdza  dodatkowo  okoliczność  potrzeby 

zapewnienia stałego świadczenia usług wsparcia eksploatacji i utrzymania KSI ZUS.  

Pierwsze trzy strony pozwu o ochronę dóbr osobistych, zadośćuczynienie pieniężne i zapłatę 

sumy  pieniężnej  na  cel  społeczny,  złożonego  do  Sadu  Okręgowego  w  Krakowie,  wraz 

z potwierdzeniem  nadania  (z  dnia  20  marca  2019  r.) 

–  dowód  pominięty  w  kontekście 

stanowiska Izby przyjętego w odniesieniu do zarzutu trzeciego („Czyn nieuczciwej konkurencji 

Asseco”). 

Porozumienie interpretacyjne z dnia 17 maja 2018 r. zostało złożone przez Przystępującego 

w ramach odniesienia się do zarzutów, które nie podlegały rozpoznaniu przez Izbę z uwagi na 

to, że nie zostały zawarte w odwołaniu (dopiero w piśmie z dnia 19 marca 2019 r.). W związku 

z tym 

ww. dowód złożony przez Przystępującego podlegał pominięciu przez Izbę. 

Składane przez strony dokumenty będące opracowaniami nie zostały uznane za dowody, lecz 

zostały zakwalifikowane jako stanowiska własne stron. 

Izba zważyła, co następuje: 

1. Zarzut zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki z naruszeniem przepisów ustawy Pzp 

poprzez  przygotowanie  i  przeprowadzenie  postępowania  w  trybie  z  wolnej  ręki  z  Asseco 

Poland  S.A.  w  przed

miocie  „Świadczenia  usług  wsparcia  eksploatacji  i  utrzymania 

Kompleksowego  Systemu  Informatycznego  ZUS  w  okresie  niezbędnym  do  udzielenia 

zamówienia  w  trybie  konkurencyjnym"  i  zawarcie  w  wyniku  tego  Postępowania  w  dniu  20 


lutego 2019 roku umowy z Asseco Po

land S.A. w sposób niejawny i nietransparentny na etapie 

przygotowawczym  oraz  stanowiący  de  facto  o  pozorności  przeprowadzonych  negocjacji  w 

ramach  wszczętego  postępowania,  a  także  w  sposób  naruszający  przepisy  o prowadzeniu 

dokumentacji  postępowania,  czym  naruszono  zasady  uczciwej  konkurencji  -  co  stanowi 

naruszenie art. 67 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp, art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp, art. 96 ust. 1 ustawy 

Pzp i art. 10 ust. 1 i 2 ustawy Pzp w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy Pzp, w zw. z art. 58 ust. 1 kc i 

83 ust. 1 kc w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy Pzp - 

określony w uzasadnieniu odwołania „zarzutem 

pozorności negocjacji i naruszenia zasad prowadzenia protokołu postępowania”. 

W  ramach  pierwszego  z

arzutu  Odwołujący  podnosił,  iż  Postępowanie  jedynie  formalnie 

zostało przeprowadzono w dniach 19-20 lutego 2019 roku, a w rzeczywistości strony umowy 

zawartej  w  trybie  z  wolnej  ręki  w  sposób  długotrwały  dochodziły  do  ustalenia  przedmiotu 

zamówienia.  Zdaniem  Odwołującego  spotkania  i  ustalenia  w  ww.  zakresie  miały  miejsce 

w okr

esie  poprzedzającym  dzień  19  i  20  lutego  2019  roku.  W  związku  z  tym  Odwołujący 

stwierdził,  że  samo  przeprowadzenie  procedury  w  kilka  godzin  było  pozorem.  W  ocenie 

Odwołującego  dniu  20  lutego  2019  roku  strony  jedynie  formalnie  dokonały  udzielenia 

zamówienia,  przeprowadzając  negocjacje  dla  samej  procedury  -  by  istniała  jako  formalnie 

przeprowadzona, stanowiąc prawne ugruntowanie decyzji i negocjacji prowadzonych w innych 

okolicznościach i terminach. 

W ocenie składu orzekającego Izby twierdzenia przedstawione przez Odwołującego w ramach 

przedmiotowego  zarzutu  opierały  się  głównie  na  przypuszczeniach  Odwołującego,  a  nie 

konkretnych  okolicznościach  faktycznych.  Odwołujący  wskazując  na  wielotygodniowe 

negocjacje,  jakie miałyby  być  prowadzone  pomiędzy  Zamawiającym  a Przystępującym,  nie 

podał  jednak  żadnych konkretnych okoliczności  dotyczących przebiegu  tych negocjacji  – tj. 

kiedy miały miejsce spotkania, kto w nich uczestniczył, czego dotyczyły. 

Koncepcji 

prezentowanej  przez  Odwołującego  przeczy  okoliczność  szerokiego  zakresu 

umowy  pozostawionego  do  uzgodnienia  już  po  zawarciu  Aneksu  z  dnia  20  lutego  2019  r. 

objętego  Porozumieniem  z  dnia  1  marca  2019  r.  (tj.  ok.  20  załączników).  W okresie  kilku 

tygodni prowadzenia negocjacji Zamawiający i Przystępujący z pewnością ustaliliby wszystkie 

szczegółowe kwestie dotyczące zasad współpracy w ramach umowy i nie byłoby konieczne 

zawarcie  dodatkowego  porozumienia  w  sprawie  uzgodnienia  załączników  określonych  w 

punkcie 3.3 Aneksu (Porozumienie z dnia 01 marca 2019 r.). Podobną uwagę należy poczynić 

w odniesieniu do postanowienia Aneksu dotyczącego wniesienia zabezpieczenia należytego 

wykonania  umowy.  Jeżeli  rację  miałby  Odwołujący,  to  Wykonawca  Asseco  przygotowałby 

dokument gwarancji bankowej już na dzień 20 lutego 2019 r.  


W  oce

nie  składu  orzekającego  Izby  Zamawiający  w  sposób  przekonywujący  wyjaśnił 

okoliczności  związane z  przebiegiem  postępowania w  trybie z  wolnej  ręki,  a  wyjaśnienia te 

znajdują potwierdzenie w dokumentacji Postępowania. Zarówno przyjęta formuła aneksu do 

zawar

tej uprzednio umowy na Okres Przejściowy, jak i zakres uzgodnień objęty w pierwszej 

kolejności  Aneksem,  a  następnie  Porozumieniem  do  Aneksu  z  dnia  1  marca  2019  r.  oraz  

zawarcie  Aneksu  z  dnia  20  lutego  2019  r.  pod  warunkiem  rozwiązującym  potwierdzają 

twier

dzenia  Zamawiającego  co  do  konieczności  pilnego  przeprowadzenia  Postępowania, 

a z 

drugiej  strony  przeczą  twierdzeniom  Odwołującego  co  do  prowadzenia  pomiędzy 

Zamawiającym  a Przystępującym  wielotygodniowych negocjacji. Ww.  okoliczności  wynikają 

z dokumentac

ji Postępowania i nie były pomiędzy stronami sporne. W odniesieniu do samego 

okresu prowadzenia negocjacji należy zauważyć, iż został on w sposób wyraźny wskazany w 

treści  protokołu  Postępowania.  Na  stronie  10  protokołu  Postępowania  stwierdzono,  iż 

negocja

cje  z  zaproszonym  wykonawcą  przeprowadzono  w  dniach  20  lutego  2019  r.  –  01 

marca  2019  r.  Negocjacje  zakończyły  się  zawarciem  Porozumienia  do  Aneksu,  co  miało 

miejsce w dniu 01 marca 2019 r. Z postanowienia pkt 1.1 Porozumienia wynika, iż zostało ono 

zawart

e w wykonaniu postanowienia zawartego w pkt 3.1 Aneksu nr 1 i stanowi jego integralną 

część. Niewątpliwie okoliczność zdecydowania się przez Zamawiającego na zawarcie umowy 

w  trybie  z  wolnej  ręki  poprzez  zawarcie  Aneksu  do  wcześniejszej  umowy  na  Okres 

Prze

jściowy,  a  także  okoliczność  zawarcia  dodatkowego  porozumienia  do  Aneksu,  stoją  w 

sprzeczności  z  twierdzeniami  Odwołującego  o  trwających  wiele  tygodni  negocjacjach 

pomiędzy Zamawiającym i Wykonawcą Asseco.   

W ramach tego zarzutu Odwołujący podnosił również, iż Zamawiający jednocześnie naruszył 

przepisy  dotyczące  dokumentowania  postępowania  o  udzielenie  zamówienia  poprzez 

nieuwzględnienie  w  protokole  Postępowania  ustaleń  stron  co  do  zakresu  przedmiotu 

zamówienia  dokonanych  przed  dniem  19  lutego  2019  r.  W  odniesieniu  do  powyższego 

Odwołujący  nie  przedstawił  jednak  żadnych  innych  okoliczności  mających  potwierdzać 

naruszenie  przepisów  dotyczących  dokumentowania  postępowania,  a  zatem  także  w  tym 

zakresie zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. 

Zarzuty dotycz

ące: zawarcia Aneksu do umowy na Okres Przejściowy, ustalenia ceny usługi 

przy jednoczesnym braku ustalenia przedmiotu Aneksu, późniejszego zawarcia porozumienia 

określającego przedmiot Aneksu, zabezpieczenia gwarancją innej umowy niż umowa z dnia 

20 lutego 2019 r., tj. umowy z dnia 22 marca 2018 r. oraz terminu wystawienia gwarancji - nie 

zostały  podniesione  w  odwołaniu  i  w  związku  z  tym  nie  podlegały  rozpoznaniu  przez  Izbę. 

Zgodnie bowiem z art. 192 ust. 7 ustawy Pzp Izba nie może orzekać co do zarzutów, które nie 

były zawarte w odwołaniu. Zarzut odwołania podniesiony jako pierwszy dotyczył pozorności 


negocjacji przeprowadzonych w dniach 19-

20 lutego 2019 r. z uwagi na to, iż według twierdzeń 

Odwołującego negocjacje te trwały wiele tygodni poprzedzających dzień 19 lutego 2019 r., a w 

konsekwencji  powyższego  dotyczył  on  także  nieobjęcia  ww.  okoliczności  (uprzednich 

wielotygodniowych  negocjacji)  treścią  protokołu  Postępowania.  Zarzuty  dotyczące  nadania 

umowie  formy  aneksu,  prowadzenia  negocjacji  po  dniu  zawarcia  Aneksu,  braku  ustalenia 

przedmiotu Aneksu,  zawarcia dodatkowego Porozumienia do Aneksu oraz  ww. zarzuty dot. 

gwarancji 

z pewnością nie wchodzą w zakres zarzutu pozorności negocjacji określonego przez 

Odwołującego w treści odwołania, tj. jako pozorność negocjacji w dniach 19 – 20 lutego 2019 

r.  z  uwagi  na  ich  prowadzenie  przez  wiele  tygodni  poprzedzających  te  dni  i  nieujawnienia 

rzeczywistego  okresu  prowadzenia  negocjacji  w  protokole  Postępowania.  Wymaga  w  tym 

miejscu podkreślenia, iż w świetle orzecznictwa Izby pod pojęciem zarzutu należy rozumieć 

określoną  okoliczność,  na  którą  powołuje  się  wykonawca  w  związku  z  zachowaniem  się 

zamawiającego,  która  zdaniem  wnoszącego  odwołanie  stanowi  naruszenie  konkretnych, 

wskazanych przez niego przepisów ustawy Pzp (tak np. Izba w wyroku z 10 maja 2011 r. KIO 

Mając na uwadze powyższe, ww. zarzut dotyczący pozorności negocjacji należało uznać za 

niezasadny. 

2.  Zarzut  zastosowania  trybu  zamówienia  z  wolnej  ręki  i  zawarcia  w  jego  wyniku  Umowy 

z Asseco  z  naru

szeniem  przepisów  Ustawy  Pzp  -  pomimo  braku  spełnienia  przesłanki 

udzielenia zamówienia z wolnej ręki, na jakiej oparł się Zamawiający - co stanowi naruszenie 

art. 67 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp, art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp, art. 10 ust. 1 i 2 ustawy Pzp w zw. 

z  art.  29  ust.  1  i  art.  7  ust.  1  ustawy  Pzp 

–  nazwany  przez  Odwołującego  w uzasadnieniu 

odwołania zarzutem  dotyczącym  niespełnienia przesłanki trybu  zamówienia z wolnej  ręki,  o 

której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo zamówień publicznych. 

Okolic

znością  mającą  podstawowe  znaczenie  na  gruncie  tego  zarzutu  jest  okoliczność 

złożenia  przez  Zamawiającego  oświadczenia  o  częściowym  odstąpieniu  od  Umowy  oraz 

częściowym wypowiedzeniu Umowy. Tego rodzaju czynności mogą być kwalifikowane na 

gruncie regulac

ji art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp jako wyjątkowa sytuacja, której zamawiający 

nie  mógł  przewidzieć.  Dokonując  oceny  w  tym  zakresie  należy  zawsze  odnosić  się  do 

konkretnych  okoliczności  danej  sprawy,  które  mają  rozstrzygające  znaczenie  czy  w  danej 

sprawie 

czynność  odstąpienia  od  umowy  lub  jej  wypowiedzenia  może  zostać  uznana  za 

wyjątkową  i  nieprzewidywaną  sytuację.  Należy  podzielić  stanowisko  prezentowane 


wielokrotnie przez Izbę, iż „Wyjątkowość sytuacji, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy 

z dnia 2

9 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 907 ze zm.), 

nie  może  kojarzyć  się  tylko  z  anomaliami  pogodowymi  czy  siłami  wyższymi.  Wyjątkowość 

sytuacji  jest  związana  z  dużą  rzadkością  występowania  zjawiska,  szczególnością 

osobli

wością. Z taką wyjątkową sytuacją zamawiający ma do czynienia gdy wykonawca nie 

spełnia umówionego świadczenia, tak jak o tym stanowi art. 353 § 1 KC (Zobowiązanie polega 

na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie 

spełnić). Zamawiający powinien zakładać, że wypełnianie przez wykonawcę świadczenia musi 

być  uznawane  za  sytuację  normalną  czy  powszechnie  występującą,  a więc  a  contrario  nie 

można zakładać, że niewypełnianie przez wykonawcę świadczenia nie może być uznawane 

za  sytuację  wyjątkową  (uchwała  z  dnia  8  marca  2014  r.  KIO/KD  13/14).  Należy  również 

przyznać rację Zamawiającemu, iż o wyjątkowości zaistniałej sytuacji świadczyła szczególna 

waga 

usług wsparcia eksploatacji i utrzymania KSI ZUS. W okolicznościach niniejszej sprawy 

Izba uznała, iż dokonanie kwalifikacji czynności częściowego odstąpienia od Umowy i będącej 

jej konsekwencją czynności częściowego wypowiedzenia Umowy  - jako sytuacji wyjątkowej 

i nieprz

ewidywalnej było uzasadnione, a Odwołujący oceny tej skutecznie nie podważył.  

W  ocenie  składu  orzekającego  Izby  Odwołujący  nie  przestawił  żadnych  argumentów 

pozwalających  uznać,  iż  w  stanie  faktycznym  niniejszej  sprawy  Zamawiający  powinien  był 

przewidywać, iż zaistnieje podstawa do częściowego odstąpienia od Umowy, co pociągnęło 

za  sobą  również  częściowe  wypowiedzenie  Umowy.  Z  pewnością  za  taką  okoliczność  nie 

może zostać uznana wielkość i złożoność systemu, którego dotyczył przedmiot Umowy ZUS 

–  Comarch.  Wymaga  zauważenia,  iż  właśnie  z  uwagi  na  powyższe  w  ramach  zawartej 

pomiędzy  Zamawiającym  i  Konsorcjum  Comarch  Umowy  przewidzianych  zostało  szereg 

mechanizmów mających na celu zapewnienie nowemu wykonawcy sprawne przejęcie usługi 

wsparcia  eksploatacji  i  utrzymania  KSI  ZUS  (w  sz

czególności  Okres  Przejściowy 

przewidziany  w  tym  czasie  transfer  wiedzy).  Należy  również  podzielić  argumentację 

Zamawiającego, iż przyjęcie stanowiska prezentowanego przez Odwołującego prowadziłoby 

do  konieczności  wdrożenia  całkowicie  nieracjonalnego  rozwiązania  polegającego  na 

dokona

niu  wyboru  alternatywnego  wykonawcy,  który  musiałby  równolegle  z  Konsorcjum 

Comarch przechodzić 12 – miesięczny Okres Przejściowy. 

Za  oczywiście  niezasadną  należało  uznać  argumentację  Odwołującego,  który  twierdził,  iż 

skoro  Zamawiający  przewidział  w  Umowie  zawartej  z  Konsorcjum  Comarch  postanowienia 

dotyczące  uprawnienia  do  odstąpienia  od  Umowy  oraz  jej  wypowiedzenia  to  znaczy,  że 

przewidywał  wystąpienie  takiej  sytuacji, co  wyklucza powołanie się na  podstawę udzielenia 

zamówienia w trybie z wolnej ręki określoną w art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp. Jest rzeczą 


oczywistą, iż zamawiający przewidują w umowach różne postanowienia zabezpieczające ich 

interesy,  co  nie  należy  automatycznie  rozumieć  jako  przewidywanie  określonej  sytuacji  na 

gruncie art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp. 

Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziło by do 

nieakceptowalnego  wniosku,  iż  zamawiający  nie  mogą  zawierać  w  umowach  postanowień 

przewidujących  uprawnienie  do  odstąpienia  od  umowy  lub  jej  wypowiedzenia,  gdyż 

przewidzenie  tego  rodzaju  klauzu

l  umownych  automatycznie  wyklucza  możliwość 

skorzystania w p

rzyszłości z trybu z wolnej ręki w przypadku zaistnienia sytuacji odstąpienia 

od umowy lub jej wypowiedzenia. 

J

ak  wynika  z  treści  uzasadnienia  zawartego  w  oświadczeniu  o  częściowym  odstąpieniu  od 

Umowy 

przyczyną  złożenia  przez  Zamawiającego  tego  oświadczenia  było  zakończenie 

niepowodzeniem  weryfikacji  gotowości  Comarch  w  zakresie  przejęcia  świadczenia  usług 

wsparcia  dla  siedmiu  metryk  (Metryk  Niezaliczonych).  W  odniesieniu  do  częściowego 

wypowiedze

nia Umowy Zamawiający podał, iż następuje ono z ważnych powodów, leżących 

po  stronie  wykonawcy.  W  treści  uzasadnienia  tej  czynności  Zamawiający  wskazał,  iż  brak 

pozyskania  wiedzy  i 

kompetencji  do  świadczenia  usług  w  zakresie  Metryk  Niezaliczonych 

implikuje 

konieczność wypowiedzenia Umowy w zakresie metryk ściśle z nimi powiązanych 

(Metryk Powiązanych).  

Należy  w  tym  miejscu  odnotować,  iż  Odwołujący  wielokrotnie  podkreślał,  iż  wniesionym 

odwołaniem  nie  zostały  objęte  czynności  częściowego  odstąpienia  od  Umowy  oraz 

częściowego  wypowiedzenia  Umowy.  W  ocenie  Odwołującego  w  zakresie  kompetencji 

Krajowej  Izby  Odwoławczej  nie  leży  badanie  skuteczności  czy  zasadności  oświadczeń 

odstąpieniu  od  umowy  jak  i  oświadczeń  o  wypowiedzeniu  umowy.  Stanowisko  to  było 

również reprezentowane przez stronę przeciwną, a także było wyrażane w orzecznictwie Izby. 

Jak wskazała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 8 stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. 

akt  KIO  2488/18 

„odstąpienie  od  umowy  jest  faktem,  nie  podlega  badaniu  Izby  zasadność 

odstąpienia  od  umowy  przez  Zamawiającego  może  podlegać  ocenie  w  zupełnie  innym 

postępowaniu”.  

Okoliczności,  na  jakie  powołuje  się  Odwołujący  kwestionując  zaistnienie  trzech  pierwszych 

przesłanek, w szczególności wskazując je jako przyczyny leżące po stronie Zamawiającego, 

a  także  okoliczności  wykluczające  przesłankę  braku  możliwości  przewidzenia  sytuacji

skierowane są jednak przeciwko zasadności częściowego odstąpienia od Umowy i zasadności 

częściowego wypowiedzenia Umowy. W odniesieniu do 7 Metryk Niezaliczonych Odwołujący 

wskazuje  na  nie

prawidłowości  w  weryfikacji  gotowości  Comarch  do  świadczenia  usług,  tj. 

doty

czące przedwczesnego zakończenia tej weryfikacji, nieuwzględnienia Planów awaryjnych 


i  w  konsekwencji  skrócenia  Okresu  Przejściowego,  wystąpienia  zdarzenia  zwanego  przez 

Odwołującego atakiem hakerskim (co w jego ocenie miało wpływ na niepowodzenie w jednym 

z  podejść  testowych  dotyczącym  metryki  wsparcia  waloryzacji  i  co  najmniej  powinno 

skutkować  przyznaniem  mu  dodatkowego  podejścia  testowego),  innych  nieprawidłowości 

dotyczących  przeprowadzenia  weryfikacji  (np.  braku  możliwości  zgłaszania  uwag  do 

scenariuszy testowych, niewłaściwej oceny jednostek zadaniowych), a także nieprawidłowości 

w zakresie procesu transferu wiedzy, poprzedzającego weryfikację gotowości do świadczenia 

usług. Okoliczność negatywnej oceny gotowości Konsorcjum Comarch do świadczenia usług 

w  wyniku  przeprowadzonej  w 

trakcie  Okresu  Przejściowego  procedury  weryfikacji  tej 

gotowości  stanowiła  natomiast  podstawę  złożenia  przez  Zamawiającego  oświadczenia  o 

częściowym odstąpieniu od Umowy w zakresie Metryk Niezaliczonych. Z kolei w odniesieniu 

do 23 Metryk Powiązanych i pełnienia roli Integratora Odwołujący powołuje się w odwołaniu 

na  brak  ujawnienia 

powiązań  pomiędzy  tymi  Metrykami  i  Integratorem  a  Metrykami 

Niezaliczonymi, 

podnosząc  następnie  w  toku  postępowania  odwoławczego,  iż  fakt 

nieujawnienia powiązań w Umowie przeczy istotności tych powiązań. Tymczasem to właśnie 

okoliczność  występowania  ścisłych  powiązań  stanowiła  podstawę  złożenia  przez 

Zamawiającego oświadczenia o częściowym wypowiedzeniu Umowy.  

Powyższe  oznacza  zatem,  iż  Odwołujący  –  wbrew  powtarzanemu  w  toku  postępowania 

odwoławczego  twierdzeniu  o niepodważaniu  w  postępowaniu  odwoławczym  przed  Izbą 

zasadności  czynności  częściowego  odstąpienia  od  Umowy  i  częściowego  wypowiedzenia 

Umowy,  w  istocie 

zasadność  tych  czynności  kwestionuje  –  kwestionując  ich  podstawy 

faktyczne.  Jednakże powyższe,  jak słusznie przyznaje sam Odwołujący  i  co podziela skład 

orzekający  Izby,  winno  mieć  miejsce  w  innym  postępowaniu  i  przed  innym  organem,  a  do 

zamknięcia rozprawy w niniejszej sprawie nie nastąpiło.  

Należy  przy  tym  zwrócić  uwagę,  iż  wnoszącym  odwołanie  jest  podmiot,  będący  liderem 

Konsorcjum  Comarch,  w  kt

órego  gestii  leży  poddanie  ocenie  zasadności  czynności 

częściowego  odstąpienia  od  Umowy  i  częściowego  wypowiedzenia  Umowy  właściwemu 

organowi  i 

we  właściwym  w  tym  zakresie  trybie.  Stanowisku  prezentowanemu  przez 

Odwołującego  w  toku  postępowania  odwoławczego,  podważającemu  zasadność  ww. 

czy

nności Zamawiającego, zaprzecza zatem fakt niewystąpienia na drogę procesu cywilnego. 

Z  dowodu  złożonego  przez  Zamawiającego  w  postaci  Oświadczenia  o definitywnym, 

częściowym zakończeniu stosunku zobowiązaniowego powstałego na gruncie umowy z dnia 

2 marca 2018 r. 

wynika, iż zostało ono skutecznie doręczone. Należy przyjąć, iż wywołało ono 

skutki  prawne,  tym  bardziej,  iż  Odwołujący  nie  przedstawił  w  tym  zakresie  odmiennego 

stanowiska. 

Wprawdzie na stronie 40 odwołania Odwołujący wspomina o tym, iż nie uznaje je 


za  skuteczne,  jednak  stwierdzenie  to  należy  pominąć  wobec  nie  przedstawienia  w  tym 

zakresie  konkretnej  argumentacji. 

W  tych  okolicznościach  Odwołujący  składa  jednocześnie 

odwołanie  na  czynność  udzielenia  zamówienia  z  wolnej  ręki  innemu  wykonawcy, 

w prz

eważającej  mierze  opierając  je  na  kwestionowaniu  zasadności  ww.  czynności 

częściowego odstąpienia od Umowy i częściowego wypowiedzenia Umowy.  

Nie można podzielić poglądu Odwołującego wyrażonego w jednym ze złożonych przez niego 

pism  procesowych,  iż  okoliczności,  na  które  się  powołuje,  są  to  jedynie  okoliczności 

towarzyszące  czynnościom  częściowego  odstąpienia  od  Umowy  i  częściowego 

wypowiedzenia  Umowy.  Istotnie,  gdyby  faktycznie  Odwołujący  podnosił  okoliczności 

towarzyszące  ww.  czynnościom  Zamawiającego,  to  podlegałyby  one  ocenie  na  gruncie 

badania  przesłanki  zastosowania  trybu  udzielenia  zamówienia  z  wolnej  ręki.  Z  taką  jednak 

sytuacją nie mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. Okoliczności, na które powołuje 

się Odwołujący są sporne i dotyczą podstawy faktycznej częściowego odstąpienia od Umowy 

i c

zęściowego wypowiedzenia Umowy (o czym była mowa powyżej). 

Powyższe, nakazuje zatem uwzględnić w ramach ustaleń stanu faktycznego niniejszej sprawy 

z  jednej  strony  czynności  polegające  na  złożeniu  przez  Zamawiającego  oświadczenia  o 

częściowym odstąpieniu od Umowy oraz oświadczenia o częściowym wypowiedzeniu Umowy, 

a z drugiej strony fakt braku kwestionowania 

zasadności ww. czynności we właściwym w tym 

zakresie trybie przed właściwym organem. 

Podsumowując  należy  stwierdzić,  iż  podnoszone  przez  Odwołującego  ww.  okoliczności, 

wskazywane  jako  przyczyn

y  leżące  po  stronie  Zamawiającego,  a  także  okoliczności 

wyłączające przesłankę braku możliwości przewidzenia sytuacji dotyczą podstawy faktycznej 

częściowego odstąpienia od Umowy oraz częściowego wypowiedzenia Umowy. Nie można 

podzielić poglądu Odwołującego, iż są to jedynie okoliczności towarzyszące ww. czynnościom. 

Brak kognicji Izby do badania zasadności ww. czynności, co podnosił również Odwołujący oraz 

brak poddania 

ocenie zasadności ww. czynności przez Comarch we właściwym trybie i przed 

właściwym  organem  wyklucza  możliwość  dokonania  odmiennej  oceny  okoliczności 

wchodzących  w  zakres  ich  podstawy  faktycznej,  niż  wynikająca  z  treści  złożonych  przez 

Za

mawiającego oświadczeń. 

Ponadto  wymaga 

zauważenia,  iż  częściowe  wypowiedzenie  Umowy  nastąpiło  na  skutek 

c

zęściowego odstąpienia od Umowy - nie miałoby miejsca, gdyby nie zaistniała podstawa do 

częściowego odstąpienia od Umowy. Uzasadniając dokonanie częściowego wypowiedzenia 

Umowy Zamawiający powołał się na występującą w tym zakresie obiektywną, jego zdaniem, 

okoliczność,  tj.  fakt  występowania  ścisłych  powiązań  pomiędzy  Metrykami  Niezaliczonymi 


Metrykami  Powiązanymi  i  pełnieniem  roli  Integratora.  Częściowe  wypowiedzenie  Umowy 

było konsekwencją częściowego odstąpienia od Umowy i zdecydowało jedynie – w kontekście 

udzielonego następnie zamówienia z wolnej ręki – o zakresie tego zamówienia, a nie o tym, 

że  do  niego  w  ogóle  doszło.  W  związku  z  tym  to  częściowe  odstąpienie  od  Umowy  było 

przyczyną  zaistnienia  konieczności  udzielenia  zamówienia  z  wolnej  ręki,  a dokonane 

częściowe  wypowiedzenie  Umowy  jedynie  poszerzyło  zakres  przedmiotu  zamówienia 

udzielonego  w  trybie  z 

wolnej  ręki.  Czynność  ta  ma  zatem  znaczenie  jedynie  w kontekście 

zakresu  udzielonego  zamówienia.  Tym  samym  nie  ma  podstaw  do  dokonywania  odrębnej 

oceny  przesłanek  odnoszących  się  do  częściowego  odstąpienia  od  Umowy  oraz  do 

częściowego  wypowiedzenia  Umowy  –  czynności  te  należy  analizować  łącznie  (wyjątkową 

sytua

cją  jest  częściowe  odstąpienie  od  Umowy  i  będące  jego  konsekwencją  częściowe 

wypowiedzenie  Umowy 

–  na  tle  uwarunkowań  świadczenia  usług  wsparcia  KSI  ZUS). 

Przedstawiony przez Odwołującego sposób oddzielnej oceny przesłanek zastosowania trybu 

z  w

olnej  ręki  w  odniesieniu  do  częściowego  odstąpienia  od  Umowy  i częściowego 

wypowiedzenia  Umowy  jest  sztuczny  i  nie  znajduje  uzasadnienia  w 

okolicznościach 

faktycznych  niniejszej  sprawy,  jak  i  na  gruncie  przepisów  ustawy  Pzp.  Także  zatem  z  tych 

względów  podnoszone  przez  Odwołującego  zarzuty  dotyczące  nieujawnienia  bądź  braku 

istotnego charakteru 

powiązań pomiędzy metrykami (i rolą Integratora) nie mają znaczenia w 

kontekście trzech pierwszych przesłanek zastosowania trybu z wolnej ręki na podstawie art. 

67  ust.  1  pkt  3  ustawy  Pzp. 

Okoliczności  dotyczące  częściowego  wypowiedzenia  Umowy 

mogłyby mieć znaczenie wyłącznie w kontekście badania zakresu udzielonego zamówienia, 

co  jednak  wiązałoby  się  z  koniecznością  stwierdzenia  braku  zasadności  czynności 

wypowiedzenia Umowy w innym trybie. 

Niezależnie od powyższego należy dodatkowo zauważyć, iż nawet gdyby przyjąć odmienne 

stanowisko  niż  przyjęte  w  ww.  zakresie  przez  Izbę,  to  i  tak  twierdzenia  Odwołującego 

odniesieniu  do  ww.  okoliczności  (odnoszących  się  zarówno  do  podstawy  częściowego 

odstąpienia  od  Umowy,  jak  i  podstawy  częściowego  wypowiedzenia  Umowy)  nie  mogłyby 

zostać uwzględnione z następujących powodów: 

Po  pierwsze,  dokonanie  oceny  okoliczności  dotyczących  przeprowadzenia  weryfikacji 

gotowości  Comarch  do  świadczenia  usług  nie  byłoby  w  niniejszym  postępowaniu 

odwoławczym  możliwe,  albowiem  Odwołujący  nie  przedstawił  podstawowego  dowodu,  jaki 

miałby znaczenie dla dokonania takiej oceny, tj. dokumentu Koncepcji przejęcia i świadczenia 

Usług utrzymania, opracowanego na podstawie art. 16 ust. 2 Umowy. Jak bowiem wynika z 

ww.  postanowienia  Umowy  w  dokumencie  tym  został  przedstawiony  sposób  przejmowania 

Usług  utrzymania  i  ich  realizacji,  uwzgledniający  co  najmniej  następujące  zagadnienia:  1) 


Metodykę  –  opis  sposobu  i  zakresu  przejmowania  zadań  umożliwiający  Wykonawcy 

świadczenie  Usług  na  wymaganym  przez  Zamawiającego  poziomie;  2)  Plan  przejmowania 

Usług utrzymania, określający zakres i termin przejęcia Usług utrzymania, nie dłuższy niż 12 

miesięcy od dnia zawarcia Umowy; 3) Plany awaryjne opisujące przedsięwzięcia pozwalające 

na zachowanie ciągłości działania KSI ZUS oraz kryteria opisujące moment ich uruchomienia 

na  wypadek  wystąpienia  wskazanych  sytuacji,  4)  Uwarunkowania  –  opis  zasobów 

wymaganych do przejęcia oraz realizacji Umowy; 5) Ryzyka i rekomendowane sposoby ich 

mitygacji;  6)  Zakres  wsparcia  w  procesie  przejmowania  ze  strony  obecnego  wykonawcy 

Umowy na wsparcie eksploatacji i utrzymania KSI ZUS i strony ZUS w obszarach procesów 

biznesowych, architektury IT, procesów IT lub innych. W ramach podnoszonych okoliczności 

dotyczących sposobu przeprowadzenia weryfikacji Odwołujący wielokrotnie odwoływał się do 

ww.  dokumentu  nie  przedstawiając  go  jednak  jako  dowodu  w  postępowaniu.  Nie  sposób 

b

yłoby  ocenić  nieprawidłowości  w przeprowadzeniu weryfikacji kompetencji  bez  znajomości 

podstawowego dokumentu regu

lującego tą kwestię. Powyższe dotyczy również podnoszonej 

przez  Odwołującego  okoliczności  modyfikacji  danych  dokonanych  przez  pracownika 

Wykonawcy  Asseco  w 

środowisku  testowym  w  kontekście  zarzucanej  przez  Odwołującego 

odmowy Zamawiającego przyznania mu dodatkowego podejścia testowego, a także zarzutów 

dotyczących  przeprowadzenia  warsztatów  w  ramach  transferu  wiedzy.  W  odniesieniu  do 

kwestii ww. modyfikacji Odwołujący musiałby wykazać, iż miała ona wpływ na niepowodzenie 

w ramach jednego z podejść testowych (nie próbował tego wykazać), albowiem za niesporną 

należało  uznać  okoliczność,  iż  przyczyną  niezaliczenia  przez  Konsorcjum  Comarch 

pierwszego  testu  dotyczącego  metryki  waloryzacji  były  błędy  w  innej  części  jednostki 

zadaniowej niż ta, w której wprowadzone zostały modyfikacje danych. Podobną uwagę należy 

poczynić  do  Planów  Awaryjnych  (również  nie  zostały  ujawnione).  Odwołujący  zarzucał 

Zamawiającemu,  iż  ten  odmawiał  zapoznania  się  z  tymi  dokumentami,  podczas  gdy 

Odwołujący  z  jednej  strony  nie  starał  się  udowodnić,  iż  takie  plany  zostały  w  ogóle 

przygotowane,  a  jedyny dokument (złożony  jako dowód  przez  Zamawiającego)  Odwołujący 

zakwestionował,  twierdząc  iż  wbrew  zawartej  w  jego  treści  nazwie  nie  jest  on  planem 

awaryjnym.  

Z  kolei  w  odniesieniu  do  podnoszonych  przez  Odwołującego  okoliczności  dotyczących 

powiązań  pomiędzy  Metrykami  Niezaliczonymi  a  Metrykami  Powiązanymi  oraz  pomiędzy 

Me

trykami  Niezaliczonymi  a  pełnieniem  roli  Integratora  można  poczynić  następujące, 

dodatkowe uwagi: Bez względu na to, co rozumiał Odwołujący podnosząc ten zarzut  – czy 

brak  ujawnienia  powiązań  czy  brak  ich  istotnego  charakteru  w stopniu  uzasadniającym 

częściowe  wypowiedzenie  –  jak  ostatecznie  twierdził,  ocena  tych  okoliczności  nie  byłaby 


możliwa  z uwagi  na  brak  odniesienia  się  do  podstawowych  kwestii  lub  twierdzeń 

przedstawionych przez stronę przeciwną. Po pierwsze, sposób w jaki powiązania te zostały 

wskazane  w dokumentacji 

Postępowania  2015  został  szczegółowo  przedstawiony 

opracowaniu  sporządzonym  przez  Przystępującego  (zatytułowanym  „Suplement  B” 

załączonym  do  pierwszego  pisma  procesowego  Przystępującego  wniesionego  w  dniu  20 

marca 2019 r.). 

Odwołujący nigdy się nie odniósł do treści tego dokumentu, pomimo iż fakt ten 

był  sygnalizowany  przez  Przystępującego  w  trakcie  jego  wypowiedzi  ustnej  na  rozprawie. 

Również  gdyby  uznać,  iż  zarzut  dotyczył  braku istotnego  charakteru  tych  powiązań,  należy 

zauważyć,  iż  Odwołujący  w ogóle  nie  odniósł  się  do  podstawowego  dokumentu  w  tym 

zakresie,  tj.  oświadczenia  Zamawiającego  o  częściowym  wypowiedzeniu  Umowy,  w  treści 

którego powiązania te zostały w sposób szczegółowy wykazane. 

Nawet zatem przyjęcie odmiennego stanowiska niż przyjęte przez Izbę w niniejszej sprawie 

(co do badania 

częściowego odstąpienia od Umowy i częściowego wypowiedzenia Umowy) 

nie mogłoby skutkować uznaniem za zasadne ww. zarzutów, albowiem dokonanie ich oceny 

w  niniejszym  postępowaniu  w  ogóle  nie  byłoby  możliwe,  gdyż  Odwołujący  nie  powołał 

elementarnych 

dla  dokonania  tej  oceny  dowodów  (okoliczności  dotyczące  weryfikacji 

gotowości  do  przejęcia  usług  –  częściowe  odstąpienie  od  Umowy)  albo  nie  odniósł  się  do 

podstawowych  kwestii  lub  twierdzeń  przedstawionych  przez  stronę  przeciwną  (okoliczności 

dotyczące braku (ujawnienia) istotnych powiązań – częściowe wypowiedzenie Umowy).  

Oceny  w  zakresie  dwóch  pozostałych  przesłanek  zastosowania  trybu  z  wolnej  ręki  na 

podstawie  przepisu  art.  67  ust.  1  pkt  3  ustawy  Pzp,  tj. 

występowania  sytuacji,  w  której 

wymagane jest na

tychmiastowe wykonanie zamówienia oraz nie można zachować terminów 

określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia, należy dokonywać z uwzględnieniem 

konkretnych  okoliczności  danej  sprawy.  Konieczność  zapewnienia  nieprzerwanego 

świadczenia  usługi  wsparcia  KSI  ZUS  nie  była  okolicznością  sporną.  Należy  natomiast 

zauważyć,  iż  w  niniejszej  sprawie  Zamawiający  był  niewątpliwie  zobowiązany  do 

uwzględnienia  specyfiki  przedmiotu  zamówienia  i  doświadczenia  nabytego  w  wyniku 

przeprowadzenia  uprzednio  postępowania  w  trybie  konkurencyjnym,  a nieuczynienie  tego 

stanowiłoby  wręcz  o  braku  odpowiedzialności  z  jego  strony.  Mając  właśnie  na  uwadze 

doświadczenia  z  przeprowadzeniem  Postępowania  2015  odwoływanie  się  do  przeciętnego 

czasu trwania postępowań należy uznać za całkowicie nieuzasadnione. Należy zauważyć, iż 

sam  Odwołujący  powołując  się  na  przeciętny  czas  trwania  postępowania  powyżej  progów 

unijnych w trybie przetargu nieograniczonego (wynikający ze Sprawozdania Prezesa Urzędu 

Zamówień  Publicznych  o funkcjonowaniu  systemu  zamówień  publicznych)  zdaje  się  wątpić 

to, iż faktycznie przedmiotowe postępowanie mogłoby zostać przeprowadzone w ciągu 93 


dni,  skoro  w 

innych  fragmentach  odwołania  przewiduje,  że  przeprowadzone  w  trybie 

konkurencyjnym będzie trwać dwa lata lub dłużej („W tej sytuacji decyzji ZUS o przygotowaniu 

nowego przetargu konkurencyjnego (który rozstrzygnie się za dwa lata lub później) na usługi 

wypowiedziane Konsorcjum Comarch nie można ocenić inaczej jak tylko jako próbę osadzenia 

decyzji  o zawarciu  Umowy 

z  Asseco  z  wolnej  ręki  w pozorach dbania o konkurencyjność w 

obsłudze  KSI”  –  str.  4  odwołania).  Podobny  pogląd  co  do  przewidywanego  czasu  trwania 

postępowania  w  trybie  konkurencyjnym  („co  najmniej  2  lata”)  Odwołujący  wyraził  w  Piśmie 

procesowym  Odwołującego  –  zarzut  III  odwołania  –  istota  odwołania  w  zakresie  czynu 

nieuczciwej konkurencji Asseco (z dnia 19 marca 2019 r.)

Skład  orzekający  Izby  nie  podzielił  stanowiska  Odwołującego,  iż  czas  na  przeprowadzenie 

ewentualnego postępowania w  trybie bardziej konkurencyjnym  należy  liczyć  od  pierwszego 

przypadku niezaliczenia  drugiego  podejścia testowego dotyczącego którejkolwiek  z  metryk. 

Za  zrozumiałe  i  uzasadnione  należy  uznać  podejście  Zamawiającego,  iż  w  przypadku  tak 

złożonego  przedmiotu  zamówienia  nie  zdecydował  się  na  przygotowanie  i  wszczęcie 

kolejnego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zaraz po pierwszej negatywnej 

weryfikacji jednej z usług, w sytuacji, gdy nie została jeszcze przeprowadzona cała procedura 

weryfikacyjna, lecz kontynuował prowadzenie tej procedury w celu ustalenia, czy negatywna 

weryfikacja  nie  będzie  mieć  miejsca  także  w  odniesieniu  do  innych  usług.  Akceptacja 

odmiennego stanowiska prowadziłoby do przyjęcia nieracjonalnego rozwiązania polegającego 

na  konieczności  prowadzeniu  kilku  odrębnych  postępowań,  w  wyniku  których  teoretycznie 

mogłoby  zostać  wyłonionych kilku  różnych wykonawców.  Niewątpliwie dysponowanie przez 

zamawiających  środkami  publicznymi  wymaga  rygorystycznego  przestrzegania  przepisów 

ustawy  Prawo  zamówień  publicznych,  a  w  szczególności  przesłanki  stosowania  trybu 

udzielenia zamówienia z wolnej ręki podlegają ścisłej interpretacji. Jednakże właśnie z uwagi 

na fakt dysponowania środkami publicznymi, jak i  realizowania przez zamawiających zadań 

istotnych  z  punktu  widz

enia  interesu  społecznego  stosowanie  tych  przepisów  musi  być 

jednocześnie  odpowiedzialne  i  racjonalne.  Wymaga  przy  tym  zauważenia,  iż  stanowisko 

Odwołującego  jest  niekonsekwentne.  W odniesieniu  do  przedmiotowych  przesłanek 

Odwołujący  zarzuca  Zamawiającemu,  że nie podjął  stosownych kroków  zaraz  po  pierwszej 

nieudanej  weryfikacji  kompetencji  w odniesieniu  do  jednej  z  metryk,  podczas  gdy  w 

odniesieniu  do  pierwszych  trzech  przesłanek  Odwołujący  zarzuca  Zamawiającemu,  iż 

przedwcześnie przerwał dokonywanie weryfikacji jego gotowości do świadczenia usług, tym 

samym skracając 12 – miesięczny Okres Przejściowy. 

W  ocenie  składu  orzekającego  Izby  należy  również  wziąć  pod  uwagę  konieczność 

przewidzenia przez Zam

awiającego okresu przejściowego. Jakkolwiek zamówienie z wolnej 


ręki zostało udzielone na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp, to niewątpliwie fakt, iż 

Przystępujący  jest  jedynym  wykonawcą  zdolnym  do  realizacji  zamówienia  bez  okresu 

p

rzejściowego ma również znaczenie na gruncie dokonywania oceny spełnienia przesłanek 

art.  67  ust.  1  pkt  3  ustawy  Pzp.  Skoro  bowiem  w  każdym  innym  trybie  postępowania 

należałoby również uwzględnić udział innego wykonawcy niż Przystępujący, to oznacza to, że 

w przypadku każdego innego trybu postępowania należałoby przewidzieć okres przejściowy, 

który – nawet jeśli miałby być krótszy od tego przewidzianego w Postępowaniu 2015, to i tak 

w sposób znaczący – a w szczególności w kontekście granicznej daty 2 marca br. – oddaliłby 

w czasie udzielenie tego zamówienia. 

Biorąc  zatem  po  uwagę:  czas  pozostały  od  zakończenia  weryfikacji  kompetencji  do  dnia  2 

marca  2019  r.,  czas  potrzeb

ny  na  przygotowanie  nowego  postępowania,  doświadczenia 

dotyczące  Postępowania  2015  nakazujące  zakładać  liczne  odwołania  do  Krajowej  Izby 

Odwoławczej,  a  także  konieczność  przewidzenia  Okresu  Przejściowego,  w  ocenie  składu 

o

rzekającego  Izby  stanowisko  Zamawiającego  co  do  braku  możliwości  przeprowadzenia 

postępowania w innym trybie niż w trybie z wolnej ręki należy uznać za uzasadnione w stopniu 

nie wymagającym przedstawiania w tym zakresie pogłębionej argumentacji. 

Natomiast w świetle zawartych w Aneksie nr 1 postanowień dotyczących powiązania czasu, 

na jaki został on zawarty z terminem przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia 

w trybie konkurencyjnym oraz 

rozpoczęcia świadczenia usług utrzymania przez wybranego w 

tym trybie wykonawcę (pkt 11 i 12 Preambuły, pkt 1.1, 1.2, 2.10, 2.11 Aneksu), za niezasadne 

należy  uznać  twierdzenia  Odwołującego,  iż  okres  na  jaki  udzielono  zamówienia  w  trybie  z 

wolnej  ręki  wykracza  poza  niezbędny  zakres  zamówienia  wymagany  na  gruncie  podstawy 

zastosowania trybu z wolnej ręki, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp.  

Mając na uwadze powyższe Izba uznała, iż ww. zarzut nie potwierdził się. 

Zarzut dotyczący zawarcia Aneksu pod warunkiem rozwiązującym nie podlegał rozpoznaniu z 

uwagi  na  to,  iż  nie  został  podniesiony  w  odwołaniu  –  aktualne  w  tym  zakresie  pozostaje 

stanowisko Izby przedstawione 

w odniesieniu do pozostałych zarzutów podniesionych dopiero 

w jednym z pism procesowych z dnia 19 marca 2019 r. 

Zarzut zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki z naruszeniem przepisów Ustawy Pzp 

poprzez  określenie  przedmiotu  tego  zamówienia  w  warunkach  czynu  nieuczciwej 

konkurencji,  który  to  czyn  przesądził  m.in.  o  przedmiocie  tego  zamówienia  i jednocześnie 


spowodował  wypowiedzenie  umowy  zawartej  w  trybie  konkurencyjnym  przez  Konsorcjum 

Comarch  Polska  S.A  i  Comarch  S.A.  z  Zamawiającym  w  dniu  02.03.2018r.  oraz  od 

przygotowania  tego  P

ostępowania,  w  tym  prowadzenie  ustaleń  z  Asseco  w celu  zawarcia 

Umowy z Asseco w sposób akceptujący czyn nieuczciwej konkurencji, a wręcz polegający na 

współuczestniczeniu w realizacji jego celu, a tym samym od przygotowania i przeprowadzenia 

tego P

ostępowania w sposób nieprzejrzysty, naruszający uczciwą konkurencję oraz w sposób 

nieuzasadniony  rzeczowo  i  merytorycznie  preferujący  Asseco  Poland  S.A.  -  co  stanowi 

naruszenie art. 67 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp, art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp, art. 10 ust. 1 i 2 ustawy 

Pzp, art. 29 ust. 1 ustawy Pzp, art. 89 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp (na zasadzie analogii), art. 3 

ust. 1 Uznk, art. 12 ust. 2 i 15 ust. 3 Uznk w zw. z art. 58 ust. 1 kc. w zw. z art. 14 ust. 1 Pzp 

– 

nazwany w 

uzasadnieniu odwołania „zarzutem czynu nieuczciwej konkurencji Asseco” 

Wyjaśniając prezentowaną w ramach przedmiotowego zarzutu koncepcję czynu nieuczciwej 

konkurencji,  jakiej  miałby  się  dopuścić  Przystępujący,  Odwołujący  wskazywał  na  „ciąg 

technologiczny”, na który miałyby się składać działania Wykonawcy Asseco „mające na celu 

wywołanie  w  ZUS  przekonania,  że  Comarch  nie  jest  w  stanie  wykonać  waloryzacji  2019”, 

tym  w  szczególności  zdarzenie  nazwanego  przez  Odwołującego  „atakiem  hakerskim”, 

następnie  uwarunkowanie  wykonania  Waloryzacji  2019  od  powierzenia  Asseco  ponad 

połowy istotnych metryk. Zaprezentowana przez Odwołującego koncepcja czynu nieuczciwej 

konkurencji  Przystępującego  opiera  się przede wszystkim  na  przypuszczeniach  czynionych 

przez  Odwołującego  co  do  strategii  obranej  przez  Przystępującego,  a  nie  na  konkretnych 

okolicznościach faktycznych, których Odwołujący nie podał. Okoliczności modyfikacji danych 

w  środowisku  testowym  nie  zostały  na  chwilę  obecną  wyjaśnione.  Pozostałe  elementy 

składające  się  na  wskazywany  przez  Odwołującego  „ciąg  technologiczny”  stanowią  wyraz 

domysłów Odwołującego co do działań podejmowanych przez konkurencyjnego wykonawcę.  

Przede wszystkim należy zauważyć, iż twierdzenia przedstawiane przez Odwołującego w tym 

zakresie  w  zasadzie  nie  odnoszą  się  do  przeprowadzonego  przez  Zamawiającego 

postępowania o udzielenie zamówienia z wolnej ręki, lecz dotyczą przebiegu realizacji Umowy 

ZUS  -  Comarch,  w  tym 

w  szczególności  procesu weryfikacji kompetencji.  Skład  orzekający 

Izby  nie  podziela  poglądu  przedstawionego  przez  Odwołującego  w  odwołaniu,  iż  „za  etap 

przygotowania  pos

tępowania  należy  uznać  wszelkie  czynności  poprzedzające  jego 

wszczęcie, co w trybie wolnej ręki oznacza czynności poprzedzające skierowanie zaproszenia 

do  negocjacji  do  wykonawcy.

”  Prezentowana  przez  Odwołującego  koncepcja  czynu 

nieuczciwej konkurencji nie 

odnosi się do okoliczności w ramach przeprowadzenia czy nawet 

przygotowania  postępowania  o udzielenie  zamówienia  publicznego  w  trybie  z  wolnej  ręki. 

Dokonywanie  kwalifikacji  określonych  zdarzeń  mających  miejsce  poza  postępowaniem  o 


udzielenie  zamówienia  publicznego  może  mieć  miejsce  na  gruncie  innych  przepisów  niż 

przepisy  ustawy  Pzp. 

Z  kolei  na  gruncie  przepisów  ustawy  Pzp  dokonywanie  takiej  oceny 

przewidziane jest w ramach ustalania przesłanki odrzucenia oferty na podstawie art. 89 ust. 1 

pkt 3. Regulacja ta ma 

jednak zastosowanie wyłącznie do czynności złożenia oferty, co nie ma 

miejsca  w  postępowaniu  prowadzonym  w  trybie  zamówienia  z  wolnej  ręki.  Stosowanie 

przepisów o odrzuceniu oferty na zasadzie analogii jest bezwzględnie niedopuszczalne. 

Przepisy  us

tawy  Pzp  nie  regulują  obowiązków  zamawiającego  w  ramach  postępowania 

przeprowadzanego  w  trybie 

zamówienia z wolnej ręki, związanych z badaniem zachowania 

wykonawcy przed wszczęciem postępowania pod kątem dopuszczenia się przez niego czynu 

nieuczciwej  konkurencji.  Brak  takich  regulacji  un

iemożliwia  skuteczne  stawianie 

z

amawiającemu zarzutów, skoro odwołanie przysługuje wyłącznie od niezgodnej z przepisami 

ustawy Pzp czynności zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub 

zaniechania czynn

ości, do której zamawiający jest zobowiązany na podstawie tejże ustawy.  

Odwołujący nie wskazał konkretnie na czym polegało zarzucane Zamawiającemu naruszenie. 

Sposób  sformułowania  tego  zarzutu  w  petitum  odwołania  sprowadza  się  do  tego,  iż  w 

Zamawiający  akceptując  czyn  nieuczciwej  konkurencji  ze  strony  Asseco  (a  nawet  w  nim 

uczestnicząc) doprowadził do naruszenia konkurencji w postępowaniu w trybie zamówienia z 

wolnej  ręki  (na  etapie  jego  przygotowania  i  przeprowadzenia)  –  które  ze  swej  istoty  jest 

postępowaniem  niekonkurencyjnym.  Zarzucając  Zamawiającemu,  iż  określił  przedmiot 

zamówienia  w  warunkach czynu  nieuczciwej  konkurencji Odwołujący  wskazuje,  iż  czyn ten 

spowodował wypowiedzenie Umowy z Comarch. W istocie przedmiotowy zarzut sprowadzenia 

się  po  raz  kolejny  do  kwestionowania  zasadności  częściowego  wypowiedzenia    Umowy  z 

Comarch.

Brak możliwości poddania pod ocenę stawianego zarzutu potwierdza również jego podstawa 

prawna  wskazana  w 

odwołaniu.  Poza  ww.  przepisem  art.  89  ust.  1  pkt  3  Pzp,  którego 

zastos

owanie  na  zasadzie  analogii  jest  niedopuszczalne,  Odwołujący  wskazał  również  na 

następujące przepisy ustawy Pzp: 67 ust. 1 pkt 3 Pzp, art. 7 ust. 1 i 3 Pzp, art. 10 ust. 1 i 2 

Pzp, art. 29 ust. 1 Pzp. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy Pzp przedmiot 

zamówienia 

opisuje  się  w  sposób  jednoznaczny  i  wyczerpujący,  za  pomocą  dostatecznie  dokładnych 

zrozumiałych  określeń,  uwzględniając  wszystkie  wymagania  i  okoliczności  mogące  mieć 

wpływ  na  sporządzenie  oferty.  Całkowicie  niezrozumiały  jest  zatem  związek  pomiędzy 

podnoszonym  przez  Odwołującego  czynem  nieuczciwej  konkurencji  a  ewentualnym 

niejednoznacznym i 

niewyczerpującym opisem przedmiotu zamówienia w trybie z wolnej ręki 

i dlaczego zarzuca to wykonawca, który w tym postępowaniu nie brał udziału. Nie jest także 


jasne, na czym miałoby polegać w ramach przedmiotowego zarzutu naruszenie art. 67 ust. 1 

pkt 3) Pzp 

– braku spełnienia przesłanek do zastosowania trybu z wolnej ręki dotyczył bowiem 

drugi  z zarz

utów  odwołania.  Działania  konkurencyjnego  wykonawcy  mogłyby  być  oceniane 

pod kątem wpływu na okoliczność niezaliczenia przez Comarch testów weryfikacji gotowości 

do  świadczenia  usług,  co  jednak  stanowiło  przyczynę  częściowego  odstąpienia  od  Umowy 

przez  Zamawiającego.  Aktualne  w  tym  zakresie  pozostaje  stanowisko  Izby  przedstawione 

części uzasadnienia dotyczącego zarzutu drugiego. Powyższe dotyczy również regulacji art. 

10 ust. 1 i 2 Pzp, regulujących które tryby są podstawowe, a których zastosowanie może mieć 

miejsce  wyłącznie  w  przypadkach  określonych  w  ustawie,  oraz  przepisu  art.  7  ust.  3  Pzp, 

zgodnie  z  którym  zamówienia  udziela  się  wyłącznie  wykonawcy  wybranemu  zgodnie 

z przepisami ustawy. Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy Pzp, 

regulującego  zasady  udzielania  zamówień  publicznych,  należy  wskazać,  iż  po  pierwsze 

skuteczne  jego  podniesienie 

uzależnione jest od  wykazania naruszenia innego  przepisu tej 

ustawy 

(co  nie  miało  miejsca),  a  po  drugie  naruszenie  zasady  zachowania  uczciwej 

konkurencji 

w  przypadku  udzielenia  zamówienia  z  wolnej  ręki  ma  miejsce  w  przypadku 

zastosowania tego trybu w sytuacji braku spełnienia przesłanki określonej w ustawie Pzp. 

W konsekwencji ww. zarzut 

– jako niepodlegający ocenie na gruncie przepisów ustawy Pzp – 

nie podlegał uwzględnieniu. 

Mając na uwadze to, że w ocenie składu orzekającego Izby żaden z zarzutów nie zasługiwał 

na uwzględnienie, Izba orzekła o oddaleniu odwołania. 

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy 

Pzp oraz § 3 pkt 1 i 2 oraz § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 

marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów 

kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2018 r. poz. 972), 

stosownie do wyni

ku postępowania. 

Przewodniczący:   …..…………………………… 

…..…………………………… 

…..…………………………… 


wiper-pixel