Jesteś tutaj: Strona główna » Aktualności » Unieważnienie postępowania o zamówienie publiczne to instytucja wyjątkowa

Dodano 2015-08-18

Wyślij Drukuj A A A

Unieważnienie postępowania o zamówienie publiczne to instytucja wyjątkowa

W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w mocy pozostają ogólne zasady zawierania umów, w tym zasada lojalności kontraktowej oznaczająca, że zamawiający wszczyna postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w celu jego udzielenia i powinien uczynić wszystko, co możliwe, aby do udzielenia zamówienia doszło.

Celem postępowania jest wyłonienie wykonawcy, który złożył najkorzystniejszą ofertę i z którym zostanie zawarta umowa w sprawie zamówienia publicznego (art. 2 pkt 7a ustawy Pzp). Już wszczęcie postępowania nakłada obowiązek udzielenia zamówienia. Dlatego też unieważnienie postępowania powinno się zdarzać wyjątkowo rzadko, jako że przesłanki pozwalające na takie działania zawsze interpretowane są ściśle. I co równie ważne, powinnością zamawiającego jest udowodnienie ich występowania.

Postępowanie powinno prowadzić do zawarcia umowy

Charakter publicznoprawny postępowania o zamówienie publiczne nie może przesłaniać jego cywilnoprawnego charakteru. Celem wszczęcia postępowania jest przecież zawarcie ważnej umowy w sprawie zamówienia publicznego. I chociaż prawo na każdym etapie postępowania uprzywilejowuje zamawiającego, to jednak nie może on swobodnie wybrać sobie drugiej strony umowy ani też tak po prostu odstąpić od czynności zmierzających do zawarcia umowy. Od chwili ogłoszenia postępowania podmiot publiczny jest związany swoim zobowiązaniem do zawarcia umowy z oferentem, którego oferta będzie najkorzystniejsza zgodnie z warunkami prowadzonego postępowania, jeśli oferta będzie się mieścić w kwocie przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia. Z tego też względu to cywilistyczny charakter tego postępowania jest dominujący.

Zmiana okoliczności, co dalej?

Jedną z częstszych sytuacji, do jakich dochodzi w przetargach, jest próba unieważnienia postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp. Przepis ten stanowi, że zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli w postępowaniu wystąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć. Szczególnie widoczne jest to, gdy zamawiającemu na skutek powzięcia nowych informacji diametralnie zmienia się koncepcja celu przedmiotu zamówienia.

Należy pamiętać, że aby móc skorzystać z tego przepisu, zamawiający koniecznie musi dowieść, iż wszystkie przesłanki w nim wymienione zostały spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza możliwość unieważnienia postępowania. A zatem ciężar ich wykazania spoczywa wyłącznie na zamawiającym.

Zawsze więc zostanie zbadane, czy zmiana okoliczności jest istotna, a ponadto czy rzeczywiście wystąpiła, co oznacza, że nie spełnia tej przesłanki jedynie hipotetyczna możliwość jej wystąpienia. Potwierdzenie tego odnajdziemy w wyroku Sądu Okręgowego z 29 maja 2012 r., w którym stwierdzono, że do zakwalifikowania zmiany jako istotnej, potrzebna jest jej trwałość, rozumiana jako nieodwracalny stan.

Uwaga!

Zamawiający jest zobligowany do unieważnienia prowadzonego postępowania w przypadku wystąpienia któregokolwiek ze zdarzeń enumeratywnie wymienionych w art. 93 ustawy Pzp. Oznacza to, że działanie zamawiającego powinno być pozbawione w odniesieniu do instytucji unieważnienia postępowania jakiejkolwiek uznaniowości. Udowodnienie, że dokonanie czynności unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego było prawidłowe, spoczywa zawsze na zamawiającym.

Brak przewidywalności

Zmiana okoliczności musi mieć charakter zewnętrzny, a więc nie może być zależna od zamawiającego. Powinna mieć charakter taki, żeby dało się udowodnić, iż zamawiający nie mógł jej przewidzieć. Klasycznym przykładem jest zmiana powszechnie obowiązującego stanu prawnego.

Interes publiczny a interes zamawiającego

Koniecznie też trzeba dodać, że interes publiczny – w myśl art. 93 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp – nie jest tożsamy z interesem zamawiającego. Ten aspekt także powinien zawsze podlegać wnikliwej kontroli, aby uniemożliwić odwołanie się jedynie do abstrakcyjnego i nieudowodnionego interesu, z czym najczęściej mamy do czynienia, gdy zamawiający w trakcie procedury przesuwa środki pieniężne.

Orzecznictwo
Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowym w Warszawie z 10 lipca 2002 r.; sygn. akt V Ca 960/02, nie można postawić znaku równości pomiędzy interesem publicznym a brakiem środków na realizację przedsięwzięcia objętego postępowaniem o udzielenie zamówienia.

Inne niż wynikające z ogłoszonego postępowania potrzeby zamawiającego i zachodząca w związku z tym konieczność ograniczenia wydatków na nabycie przedmiotu zamówienia nie mogą być samoistną przyczyną unieważnienia postępowania. Dopiero wykazanie, że wykonanie zamówienia będzie godzić w interes publiczny, może powodować, iż przeznaczone na nie środki nie powinny być wydane, a zamówienie nie powinno być udzielone. Interes publiczny musi być przy tym na tyle istotny, aby uzasadniał jego postawienie przed indywidualnym interesem uczestników postępowania.

Uwaga!

Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli:

  • nie złożono żadnej oferty niepodlegającej odrzuceniu albo nie wpłynął żaden wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu od wykonawcy niepodlegającego wykluczeniu, 
  • w postępowaniu prowadzonym w trybie zapytania o cenę nie złożono co najmniej dwóch ofert niepodlegających odrzuceniu,
  • w postępowaniu prowadzonym w trybie licytacji elektronicznej wpłynęły mniej niż dwa wnioski o dopuszczenie do udziału w licytacji elektronicznej albo nie została złożona żadna oferta,
  • cena najkorzystniejszej oferty lub oferta z najniższą ceną przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, chyba że zamawiający może zwiększyć tę kwotę do ceny najkorzystniejszej oferty,
  • w przypadkach, o których mowa w art. 91 ust. 5, zostały złożone oferty dodatkowe o takiej samej cenie,
  • wystąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć,
  • postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Autor:

Dariusz Ziembiński
Prawnik, Grupa Doradcza KZP

  • Portal Kadrowo-PłacowyPortal Kadrowo-Płacowy
  • Portal Finansowo - KsięgowyPortal Finansowo - Księgowy
  • Certyfikat Firmy Wiarygodnej FinansowoCertyfikat Firmy Wiarygodnej Finansowo
  • Portal dla placówek oświatowychPortal dla placówek oświatowych
  • AGB KancelariaAGB Kancelaria
  • Experto24.plExperto24.pl
  • Serwis InwestoraSerwis Inwestora
  • Portal dla specjalistów ds. BHPPortal dla specjalistów ds. BHP
  • Portal Twojej Spółki z o.o.Portal Twojej Spółki z o.o.
  • Portal dla firmy transportowejPortal dla firmy transportowej
  • Serwis Rachunkowści BudżetowejSerwis Rachunkowści Budżetowej

Aby zadać pytanie, musisz być zalogowany

  • 26 prawników i specjalistów Pzp czeka na Twoje pytania!
  • Udzielamy nawet kilkadziesiąt porad tygodniowo!
  • Na ponad 90% pytań odpowiadamy w 72h!
  • Stale powiększana baza ponad 100 dokumentów!
  • Możliwość pobierania na dysk i edytowania!
  • Wygoda i oszczędność czasu – nie musisz już sam przygotowywać dokumentów!
  • Stale powiększana baza prawie 2000 wyroków KIO i orzeczeń sądów!
  • Praktyczne komentarze do najważniejszych orzeczeń!
  • Korzystaj z orzeczeń i unikaj błędów popełnionych przez innych!
  • Aktualny słowników kodów CPV zawsze pod ręką
  • Możliwość śledzenia przetargów powiązanych z danym kodem!
  • Wygodne narzędzie ułatwiające przygotowywanie dokumentacji przetargowej!

Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.