Jesteś tutaj: Strona główna » Aktualności » Firma, która nie ma zasobów, by uzyskać zamówienie, powinna pomyśleć o utworzeniu konsorcjum (cz. II)

Dodano 2015-06-29

Wyślij Drukuj A A A

Firma, która nie ma zasobów, by uzyskać zamówienie, powinna pomyśleć o utworzeniu konsorcjum (cz. II)

Szczególne znaczenie w odniesieniu do udziału konsorcjum w postępowaniu o udzielenie zamówienia odgrywa wykazanie się przez wykonawców odpowiednią wiedzą i doświadczeniem. Pojedynczy wykonawca, który bierze udział jako członek konsorcjum w realizacji danej inwestycji, dostawy czy usługi, może legitymować się nabytym w ten sposób doświadczeniem tak jak całe konsorcjum. A zatem w innym przetargu ma prawo wykazywać pełne wykonanie zadania (nabyte doświadczenie), nawet jeżeli w związku z podziałem obowiązków w ramach konsorcjum w rzeczywistości wykonywał jedynie część zadań. Zamawiający musi takie doświadczenie uwzględnić.

Nie ma podstaw do arytmetycznego dzielenia wartości całości prac proporcjonalnie do udziału w konsorcjum poszczególnych jego członków. Brak możliwości wykazania się przez pojedynczego wykonawcę doświadczeniem zdobytym w ramach konsorcjum, które wykonywało roboty budowlane, usługi czy dostawy, przeczyłby istocie tworzenia konsorcjum.

Przykład

Konsorcjum złożyło wraz z ofertą wykaz wykonanych robót. Podało w tabeli roboty budowlane wykonane przez wykonawcę Y (pełnomocnika konsorcjum), który przy ich realizacji posługiwał się podwykonawcami. Zamawiający uznał, że podniesiony przez konkurencyjnego wykonawcę zarzut, że wykazane roboty zostały wykonane przez podmioty trzecie, jest niezasadny. W tabeli ujęto bowiem roboty wykonane przez wykonawcę Y. Okoliczność ta nie zmienia faktu, że stanowią one doświadczenie właśnie tego wykonawcy.

Zasadniczo zatem wystarcza posiadanie wymaganego doświadczenia (wiedzy) przez jednego z uczestników konsorcjum. Niestety orzecznictwo KIO i doktryna różnie odnoszą się do kwestii sumowania doświadczenia konsorcjum. Mniejszościowy jest pogląd, że niepełnego doświadczenia wykonawców nie można sumować w celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu, a w konsekwencji gdy dwaj konsorcjanci z osobna nie są jeszcze w pełni doświadczeni w wymaganym zakresie, uznaje się, że łącznie także nie mają doświadczenia. Przeważa jednak stanowisko odmienne.

Przykład

Zamawiający wymagał, aby w przypadku wniosków składanych przez konsorcjum co najmniej jeden z jego członków samodzielnie spełniał warunek dotyczący wiedzy i doświadczenia. Konsekwencją postawienia warunku w ww. sposób było wykluczenie konsorcjum X z uwagi na to, że nie wykazało, iż co najmniej jeden z jego członków samodzielnie wykonał co najmniej 2 roboty budowlane. Żądanie przez zamawiającego, aby jeden z wykonawców występujących wspólnie zrealizował żądaną ilość robót budowlanych o podobnym charakterze, było całkowicie bezzasadne.

Potencjał finansowy i ekonomiczny

Dostrzeżenia wymaga natura wymagań stawianych przez zamawiającego, które dotyczą warunku zdolności ekonomiczno-finansowej wykonawców. Potraktowanie całości wymagań ekonomicznych i finansowych jako jednego warunku udziału w postępowaniu może prowadzić do przyjęcia, że łączne wykazanie jego spełniania powinno polegać na tym, iż jeden wykonawca spełnia wymaganie dotyczące wartości przychodów, natomiast inny środków finansowych lub zdolności kredytowej. Jeżeli zamawiający nie przesądzi w treści siwz kierunku swojej wykładni w tym zakresie, to za równoprawną można uznać interpretację, zgodnie z którą sumowanie poszczególnych zasobów może mieć miejsce również w odniesieniu do poszczególnych wymagań.

Spełnianie warunku dotyczącego środków pieniężnych lub zdolności kredytowej może nastąpić przez sumowanie zasobów uczestników konsorcjum (np. wyrok KIO z 6 sierpnia 2010 r., sygn. akt KIO 1553/10; wyrok KIO z 4 października 2012 r., sygn. akt KIO 2009/12).

Orzecznictwo KIO prezentuje też stanowisko, zgodnie z którym do spełnienia przez konsorcjum warunku posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej na wymaganą przez zamawiającego sumę gwarancyjną wystarczy wykazanie tego ubezpieczenia przez jednego z konsorcjantów (np. wyrok KIO z 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt KIO/UZP 993/09; wyrok KIO z 2 września 2009 r., sygn. akt KIO/UZP 1085/09).

Przykład

Zamawiający postawił warunek potencjału ekonomicznego dotyczący polisy odpowiedzialności cywilnej osobno dla każdej części zamówienia. Zastrzeżono, że wykonawca nie może wskazać tych samych kwot ubezpieczeń w celu wykazania spełniania warunków udziału w więcej niż jednym pakiecie. Wykonawca – konsorcjum startujący w przetargu – złożył jedenaście opłaconych polis. Zamawiający mógł dowolnie przypisać polisę spełniającą warunek udziału w postępowaniu do danej części zamówienia. Uznał, że skoro do oferty załączono jedenaście polis spełniających wymogi siwz dla jedenastu osób (każdej z nich osobno) – uczestników konsorcjum, to wykonawcy występujący wspólnie wykazali spełnianie warunku co do potencjału finansowego w jedenastu częściach. Wykonawcy (wszyscy partnerzy konsorcjum) nie musieli potwierdzać warunku dla każdej części.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że o ile nie budzi większych wątpliwości możliwość sumowania potencjałów poszczególnych członków konsorcjum w przypadku warunku finansowego, to odmienna sytuacja pojawia się przy warunku ekonomicznym (np. gdy jego treścią jest wskaźnik płynności finansowej). Komisja Europejska wskazała, że płynność bieżąca jest klasycznym przykładem takiego warunku, którego nie można sumować. Aby warunek był spełniony, chociaż jeden z konsorcjantów musi spełniać go w całości.

Orzeczenie
W wyroku z 21 lutego 2013 r. (sygn. akt KIO 272/13, KIO 285/13) oraz z 22 lutego 2013 r. (sygn. akt KIO 292/13, KIO 295/13, KIO 309/13) KIO uznała, że wymaganie przez zamawiającego osiągnięcia wskaźników ekonomicznych na określonym poziomie przez jednego z członków konsorcjum nie narusza zasady równego traktowania wykonawców oraz nie jest sprzeczne z istotą konsorcjum.

Zatrudnienie osób niepełnosprawnych

Zamawiający mają możliwość – choć nie korzystają z niej często – zastrzeżenia w ogłoszeniu o zamówieniu, że o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wyłącznie wykonawcy, u których ponad 50% zatrudnionych pracowników stanowią osoby niepełnosprawne (art. 22 ust. 2 ustawy Pzp).

W przypadku konsorcjum warunek dotyczący zatrudnienia ponad 50% osób niepełnosprawnych będzie spełniony dopiero wówczas, gdy każdy z konsorcjantów z osobna jest w stanie wykazać, że jego pracownicy to w ponad połowie osoby niepełnosprawne. Spełnienie tego warunku tylko przez jednego wykonawcę wspólnie ubiegającego się o zamówienie nie będzie wystarczające. Ustawodawca chciał w ten sposób przeciwdziałać zjawisku sztucznego zawiązywania konsorcjum w celu obejścia przepisów ustawy Pzp, np. poprzez korzystanie przez wykonawców niezatrudniających osób niepełnosprawnych z potencjału podmiotu trzeciego mającego status zakładu pracy chronionej.

Orzeczenie
Skoro art. 22 ust. 2 ustawy Pzp daje zamawiającemu możliwość ograniczenia kręgu podmiotów mogących ubiegać się o udzielenie zamówienia wyłącznie do wykonawców, u których ponad 50% zatrudnionych pracowników stanowią osoby niepełnosprawne, to nie sposób uznać, że wykazanie takiego poziomu zatrudnienia u jednego z konsorcjantów byłoby wystarczające do spełnienia tego warunku przez całe konsorcjum. Odmienna interpretacja prowadziłaby do obejścia dyspozycji art. 22 ust. 2 ustawy Pzp. W skrajnych przypadkach konsorcjum mogłoby bowiem wykazać się spełnianiem tego warunku, jeżeli w jego skład wchodziłby wykonawca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą zatrudniający jedną osobę niepełnosprawną. Zdaniem KIO zawiązanie konsorcjum nie może stanowić drogi do obejścia przepisu ustawy Pzp (zob. wyrok KIO z 30 października 2012 r., sygn. akt KIO 2249/12).

Autor:

Andrzela Gawrońska-Baran
doktor nauk prawnych, była wiceprezes Urzędu Zamówień Publicznych,
obecnie kieruje departamentem zamówień publicznych w dużej instytucji zamawiającej

  • Portal Kadrowo-PłacowyPortal Kadrowo-Płacowy
  • Portal Finansowo - KsięgowyPortal Finansowo - Księgowy
  • Certyfikat Firmy Wiarygodnej FinansowoCertyfikat Firmy Wiarygodnej Finansowo
  • Portal dla placówek oświatowychPortal dla placówek oświatowych
  • AGB KancelariaAGB Kancelaria
  • Experto24.plExperto24.pl
  • Serwis InwestoraSerwis Inwestora
  • Portal dla specjalistów ds. BHPPortal dla specjalistów ds. BHP
  • Portal Twojej Spółki z o.o.Portal Twojej Spółki z o.o.
  • Portal dla firmy transportowejPortal dla firmy transportowej
  • Serwis Rachunkowści BudżetowejSerwis Rachunkowści Budżetowej

Aby zadać pytanie, musisz być zalogowany

  • 26 prawników i specjalistów Pzp czeka na Twoje pytania!
  • Udzielamy nawet kilkadziesiąt porad tygodniowo!
  • Na ponad 90% pytań odpowiadamy w 72h!
  • Stale powiększana baza ponad 100 dokumentów!
  • Możliwość pobierania na dysk i edytowania!
  • Wygoda i oszczędność czasu – nie musisz już sam przygotowywać dokumentów!
  • Stale powiększana baza prawie 2000 wyroków KIO i orzeczeń sądów!
  • Praktyczne komentarze do najważniejszych orzeczeń!
  • Korzystaj z orzeczeń i unikaj błędów popełnionych przez innych!
  • Aktualny słowników kodów CPV zawsze pod ręką
  • Możliwość śledzenia przetargów powiązanych z danym kodem!
  • Wygodne narzędzie ułatwiające przygotowywanie dokumentacji przetargowej!

Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.