Projekt założeń ustawy o zmianie ustawy Pzp - sprawdź, co nowego czeka nas w nadchodzącym roku w Prawie zamówień publicznych!

Cześć pierwsza dotyczy przeniesienia do ustawy Pzp założeń dyrektywy 2009/81/WE w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. Jest to tak zwana dyrektywa obronna.

Cześć druga obejmuje zmiany ustawy Pzp w zakresie wykraczającym poza implementacje dyrektywy obronnej. Mają one zwiększyć przejrzystość systemu zamówień publicznych oraz otworzyć rynek zamówień publicznych na konkurencję.

Projekt nowelizacji ustawy Pzp obejmuje takie obszary jak:

• racjonalność wydatkowania środków,
• wsparcie rozwiązań innowacyjnych,
• wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw,
• elektronizacja zamówień publicznych,
• ochrona praw pracowniczych,
• wartość rynku zamówień publicznych,
• przejrzystość zamówień publicznych oraz
• ochrona prawidłowości udzielania zamówień publicznych.

Zastanawiasz się, jak planowana nowelizacja ustawy Pzp wpłynie na Twoją codzienną pracę jako specjalisty ds. zamówień publicznych? W dalszej części tekstu znajdziesz szczegółowe omówienie planowanych zmian!

Mimo tego że ustawa Pzp realizuje zasady racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków, cel ten nie został wyrażony w jej treści.  Kwestię tę reguluje ustawa o finansach publicznych, która jednak nie odwołuje się wprost do ustawy Pzp. Dlatego konieczne jest uzupełnienie katalogu zasad określonych w przepisach art. 7 do art. 10 ustawy Pzp o zasady dotyczące racjonalnego i efektownego wydatkowania środków.

Po wejściu w życie nowelizacji modyfikacji ulegnie definicja robót budowlanych (art. 2 pkt 8 ustawy Pzp). W obecnej chwili istnieją bowiem rozbieżności między rozwiązaniami krajowymi a unijnymi.

Według prawa unijnego roboty budowlane to pewna całość robót budowlanych mogących samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną. Taka definicja nie pokrywa się jednak z definicją znajdującą się w Prawie budowlanym. Brak uregulowań w tym zakresie prowadzi często do błędnej kwalifikacji robót budowlanych oraz niektórych usług.

Kolejną nowością będzie dodanie definicji obiektu budowlanego (art. 2 pkt 5a ustawy Pzp). Modyfikacji ulegnie również art. 2 pkt 8 ustawy Pzp, który będzie odsyłał w sprawie definicji robót budowlanych do rozporządzenia zawierającego wykaz działalności związanej z robotami budowlanymi. Rozporządzenie zostanie wydane na podstawie wprowadzonego art. 2b do ustawy Pzp i będzie ono spójne z prawem unijnym.

W projekcie zmian zaproponowano rozszerzenie katalogu przesłanek wykluczenia wykonawcy, znajdujących się w art. 24 ustawy Pzp, w sytuacji:

• złożenia przez wykonawców powiązanych ze sobą odrębnych ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w tym samym postępowaniu, pod warunkiem że wykażą, iż istniejące relacje miedzy nimi nie miały wpływu na ich zachowania w postępowaniu, w szczególności nie działają na podstawie zmowy przetargowej i ewentualnie ich swoboda w zakresie ubiegania się o zamówienia nie jest krępowana przez innych powiązanych z nimi wykonawców uczestniczących w tym samym postępowaniu;
• wykonawców, którzy wzajemnie udostępniają sobie potencjał w celu wykazania spełniania warunków udziału  w postępowaniu, chyba że wykażą, iż istnienie tego rodzaju okoliczności nie utrudnia uczciwej konkurencji;
• wykonawców, którzy w celu wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu powołują się na zasoby tego samego podmiotu trzeciego, chyba że wykażą, iż istnienie tego rodzaju stosunku nie utrudnia uczciwej konkurencji.

Powyższe przesłanki mają obowiązywać, gdy w jednym postępowaniu będą uczestniczyć te same podmioty lub podmioty ze sobą powiązane.

Ponadto zaproponowano zmiany treści przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp. Wykluczeniu będą podlegali wykonawcy, którzy wyrządzili szkodę albo są zobowiązani do zapłaty kary umownej w określonej wysokości w stosunku do wartości realizowanego zamówienia (przykładowo 5%).

Kolejną zmianą będzie wprowadzenie sankcji wykluczenia wykonawcy w sytuacji, gdy złoży on więcej niż jedną ofertę w postępowaniu (art. 82 ust. 1 ustawy Pzp).

Dodatkowo w katalogu znajdzie się przesłanka wykluczenia wykonawców, którzy wyrządzili szkodę oraz:

• zostało to udowodnione przez zamawiającego dowolnymi środkami dowodowymi,
• nie została ona dobrowolnie naprawiona,
• jej wartość przekracza określoną procentowo wartość umowy,
• od jej wyrządzenia upłynęły mniej niż 3 lata.

Dzięki planowanej nowelizacji zamawiający będzie mógł przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia zwrócić się do podmiotów trzecich o doradztwo lub udzielenie informacji w zakresie niezbędnym do przygotowania postępowania.

Dialog techniczny ma umożliwiać zamawiającym zapoznanie się z najkorzystniejszymi ekonomicznie rozwiązaniami technicznymi oraz nowoczesnymi technologiami.

W ustawie Pzp zostanie uregulowana kwestia korzystania z dialogu, tak aby nie naruszał on zasady zachowania uczciwej konkurencji. Uczestnictwo w nim nie będzie więc jednoznaczne z koniecznością wykluczenia wykonawcy jako biorącego udział w wykonywaniu czynności związanych z przygotowaniem postępowania.

Uzupełnieniu podlegać będzie katalog przepisów dotyczących zawartości siwz określony w treści art. 36 ust. 2 ustawy Pzp. Znajdzie się tam informacja dotycząca możliwości dokonania istotnych zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, oraz o warunkach tej zmiany.

Obecnie taka informacja znajduje się tylko w art. 144 ustawy Pzp. Przepis ten określa, iż informacja o możliwości i zakresie tej zmiany musi być umieszczona w siwz. 

Kolejną nowością będzie zamieszczanie w siwz informacji o możliwości udzielania zaliczek na poczet wykonania zamówienia.

Będziesz miał obowiązek informować w siwz wykonawców o obowiązujących przepisach prawa pracy w zakresie:

• minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz
• zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Dodatkowo w specyfikacji będziesz mógł określić sposób kontroli wypełniania powyższych zobowiązań przez wykonawcę.

Proponuje się także rozszerzenie zakresu informacji dotyczących podwykonawców, które zamawiający będzie mógł zamieścić w treści siwz. Będziesz więc uprawniony do określenia w siwz warunków, po spełnieniu których dopuścisz wskazanego przez wykonawcę podwykonawcę do realizacji zamówienia. Obecnie brak jest jednoznacznych rozwiązań w tym zakresie.

Ogłoszenie o zamówieniu ma zawierać informacje o oświadczeniach lub dokumentach, jakie mają dostarczyć wykonawcy w celu potwierdzenia spełniania warunków oraz braku podstaw do wykluczenia udziału w postępowaniu.

Oświadczenie składane przez wykonawców po wejściu w życie nowelizacji powinno odnosić się do:

• warunków udziału w postępowaniu (art. 22 ust. 1 ustawy Pzp),
• braku podstaw do wykluczenia z powodu niespełnienia warunków (art. 24 ust. 1 ustawy Pzp).

Projekt nowelizacji wprowadza zmiany w przepisach dotyczących wadium.

Zatrzymanie wadium wraz z odsetkami ma mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy wykonawca w celu utrudnienia postępowania w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia dokumentów nie złożył albo złożył je, ale nadal nie wykazał spełniania warunków określonych przez zamawiającego.

Następna propozycja dotyczy wadium, które zostało wniesione w innej formie niż pieniężna (np. gwarancja bankowa albo ubezpieczeniowa). Wprowadzone zostaną przepisy, zgodnie z którymi po upływie terminu ważności wadium będziesz mógł dochodzić roszczenia wobec wykonawcy o zapłatę kwoty równej kwocie wadium. Musi być jednak spełniony warunek, że okoliczności uzasadniające zatrzymanie wadium miały miejsce w okresie:

• związania wykonawcy złożoną ofertą oraz
• ważności wadium.

Zmiana dotyczy art. 52 ust. 2 ustawy Pzp w zakresie poszerzenia kryteriów prekwalifikacji stosowanych przez zamawiających w celu wyłonienia wykonawców zaproszonych do kolejnego etapu w trybie:

• przetargu ograniczonego,
• dialogu konkurencyjnego oraz
• negocjacji z ogłoszeniem.

Ważne jest zastosowanie kryteriów, które nie będą dyskryminować wykonawców. Obecne kryteria odnoszą się wyłącznie do ich wiedzy i doświadczenia. Proponowana zmiana służyć ma zwiększeniu szans na zaproszenie do udziału w następnym etapie postępowania małych i średnich firm. Zamawiający będą mogli dokonywać wstępnej kwalifikacji wykonawców w oparciu o ich własne doświadczenie bez możliwości sięgania po referencje podmiotów trzecich.

W celu zapewnienia pełnej przejrzystości postępowania będziesz musiał zamieszczać w ogłoszeniu informację o sposobie przeprowadzenia wstępnej kwalifikacji.

Doprecyzowaniu ulegnie obecne brzmienie art. 75 ust. 2 pkt 5 ustawy Pzp dotyczące zawartości ogłoszenia o zamówieniu w trybie licytacji elektronicznej. W ogłoszeniu będziesz mógł określić cenę wywoławczą licytacji elektronicznej.

Proponuje się także wprowadzenie regulacji w zakresie udostępniania opisu przedmiotu zamówienia poprzez publikacje na stronie internetowej zamawiającego od dnia zamieszczenia ogłoszenia o zamówieniu w BZP. Informacja o udostępnieniu opisu przedmiotu zamówienia będzie musiała być zawarta w treści ogłoszenia.

Wykonawcy będą mogli kierować zapytania dotyczące ogłoszenia. Jako zamawiający będziesz miał prawo modyfikacji treści ogłoszenia w wyniku udzielonych odpowiedzi (analogicznie jak w przypadku modyfikacji siwz).

Z kolei w aukcji elektronicznej planowane jest składanie postąpień nieopatrzonych bezpiecznym podpisem elektronicznym. Dodatkowo wykonawca może potwierdzić złożoną ofertę w formie pisemnej.

Podobnie wykonawcy składający oferty orientacyjne w dynamicznym systemie zakupów nie będą zobowiązani do stosowania bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

W przypadku rażąco niskiej ceny pojawia się nowa okoliczność, którą powinieneś brać pod uwagę w trakcie oceny oferty. Została ona określona jako „uwarunkowania lokalne” mające wpływ na wykonanie zamówienia.

Zostanie wprowadzony przepis nakazujący wzięcie pod uwagę zachowanie obowiązków wynikających z przepisów w kontekście minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz przestrzeganie obowiązków zapewnienia warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Po wejściu w życie planowanej nowelizacji będziesz musiał w Twoim sprawozdania rocznym  zawrzeć informacje także o zamówieniach, przy realizacji których nie korzystasz z przepisów ustawy Pzp. Przykładowo można tutaj wymienić:

• usługi w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych,
• usługi finansowe czy
• zamówienia poniżej 14 tys. euro.

W projekcie nowelizacji wprowadzono regulacje umożliwiające zamawiającemu zobowiązanie wykonawcy będącego koncesjonariuszem robót budowlanych do zawarcia z innymi podmiotami umowy o podwykonawstwo stanowiącej co najmniej 30% wartości koncesji.

Rozwiązanie to umożliwi zwiększenie udziału małych i średnich przedsiębiorstw w realizacji zamówień publicznych. Koncesjonariusz nie będzie także zobowiązany do stosowania wytycznych z art. 131 ust. 2 ustawy Pzp w zakresie m.in. ogłoszeń, ustalania wartości robót budowlanych czy też terminów.

Planowane jest wprowadzenie przepisu zobowiązującego zamawiających do stosowania przy udzielaniu zamówień sektorowych poniżej progów unijnych (czyli poniżej 387.000 euro) zasad:

• przejrzystości,
• uczciwej konkurencji oraz
• równego traktowania wykonawców.

Kolejną propozycją jest wprowadzenie przepisów umożliwiających zamawiającym sektorowym tworzenie i utrzymywanie systemów kwalifikowania wykonawców. Mają one polegać na prowadzeniu wykazu podwykonawców na podstawie wcześniej przeprowadzonych procedur kwalifikacji obejmujących konkretną kategorię zamówień.

Procedura ustanowienia systemu kwalifikowania wykonawców wszczynana będzie za pomocą publikacji przez zamawiającego ogłoszenia o ustanowieniu takiego systemu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Projekt zakłada wprowadzenie także zmian w zakresie:

• udzielania zaliczek (odstąpienie od zaliczek w trybach negocjacji bez ogłoszenia i trybie z wolnej reki),
• powoływania biegłych przez Prezesa UZP (opinia biegłego powołanego przez Prezesa UZP będzie miała taką samą moc dowodową jak opinia biegłego powołanego przez sąd powszechny albo administracyjny),
• rozszerzenia kompetencji sądownictwa administracyjnego (przyznanie kompetencji do rozpoznawania zastrzeżeń od wyników kontroli Prezesa UZP),
• kar pieniężnych (proponuje się, aby w miejsce obowiązujących obecnie kar kwotowych wprowadzić kary proporcjonalne do stopnia naruszenia przepisów).