Czy zdążymy wdrożyć dyrektywę obronną w terminie?

Implementacji do polskiego prawa będą podlegały wszystkie przepisy dyrektywy obronnej, także te, które mimo że nie podlegają obowiązkowemu wdrożeniu, mogą przyczynić się do zapewnienia:

• jak najszerszego udziału polskich przedsiębiorstw w uzyskaniu, realizacji lub podwykonawstwie zamówień w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa udzielanych w Polsce, a także
• właściwej ochrony informacji wrażliwych z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa oraz zabezpieczenia przez wykonawców potrzeb związanych z bezpieczeństwem dostaw.

Nowelizacja ustawy Pzp w zakresie wdrożenia dyrektywy obronnej wprowadza m.in.:

• zasadę, zgodnie z którą w postępowaniu o udzielenie zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa będą mogli brać udział wyłącznie wykonawcy mający siedzibę w jednym z krajów członkowskich UE, na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz wykonawcy mający siedzibę na terytorium kraju, z którym UE lub Polska zawarła odpowiednią umowę międzynarodową. Dopuszczalne ma być (w uzasadnionych przypadkach) uczestniczenie w konkretnym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wykonawców mających siedzibę także na terytorium innych państw niż powyżej określone;
• liczne wyłączenia od obowiązku stosowania procedur przewidzianych ustawą m.in. w zakresie zamówień wyłączonych na podstawie art. 346 TFU oraz do zamówień na dostawy i usługi, o wartościach poniżej progów unijnych, do których dyrektywa nie ma zastosowania;
• wyłączenie spod obowiązku stosowania proponowanych przepisów zamówień,
  w przypadku których ich stosowanie zobowiązałoby Rzeczypospolitą Polską
  do dostarczenia informacji, których ujawnienie uznaje ona za sprzeczne z jej podstawowymi interesami bezpieczeństwa;
• wyłączenie zamówień do celów szeroko rozumianej działalności wywiadowczej (obejmującej także tzw. wywiad wewnętrzny związany m.in. z bezpieczeństwem ekonomicznym kraju lub bezpieczeństwem wewnętrznym państwa);
• umożliwienie zamawiającym weryfikacji - pod kątem zapewnienia ochrony informacji niejawnych - podwykonawców oraz odsunięcie pracowników wykonawcy i innych osób współpracujących z wykonawcą na podstawie umów cywilnoprawnych od czynności związanych z realizacją zamówienia zarówno na etapie prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia, jak i na etapie realizacji samej umowy;
• obowiązek publikacji ogłoszenia o zamówieniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej albo Biuletynie Zamówień Publicznych.

Zamawiający spoza kręgu obronności i bezpieczeństwa państwa też dostaną trochę zmian. Nowelizacja - poza implementacją dyrektywy obronnej - wdraża bowiem także przepisy innych dyrektyw unijnych oraz uwzględnienia normy wynikające z najnowszego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej). Do propozycji nowych rozwiązań należą:

• wprowadzenie instytucji dialogu technicznego,
• możliwość zobowiązania koncesjonariusza robót budowlanych do udzielenia podwykonawcom zamówień o wartości odpowiadającej co najmniej 30% wartości umowy koncesji,
• rozszerzenie możliwości stosowania metod prekwalifikacji wykonawców w trybie przetargu ograniczonego, dialogu konkurencyjnego oraz negocjacji z ogłoszeniem w oparciu o obiektywne i niedyskryminacyjne kryteria,
• umożliwienie zamawiającym w trybie dialogu konkurencyjnego niepodawania znaczenia (wag) kryteriów oceny ofert w ogłoszeniu o zamówieniu, w przypadku gdy, ze względu na złożoność zamówienia, wagi kryterium oceny ofert nie można ustalić na tym etapie postępowania,
• wprowadzenie obowiązku stosowania traktatowych zasad równego traktowania, niedyskryminacji i przejrzystości przy udzielaniu zamówień sektorowych, których wartość jest mniejsza od progów unijnych,
• ograniczenie zakresu wykluczania wykonawców z powodu wyrządzenia szkody w wyniku wprowadzenia rozwiązania, zgodnie z którym wykluczeniu podlegać będą wyłącznie wykonawcy, którzy wyrządzili szkodę niewykonując zamówienia lub wykonując je nienależycie w wysokości równej lub większej 5% w stosunku do wartości realizowanego zamówienia publicznego.

Proponowane rozwiązania będą służyły m.in. innowacyjności zamówień publicznych oraz odbiurokratyzowaniu zamówień sektorowych poprzez zwolnienie zamawiających sektorowych z obowiązku żądania w prowadzonych postępowaniach dokumentów od wykonawców objętych systemem kwalifikowania.

Zmiany powyższe (wykraczające poza implementację dyrektywy obronnej), będą miały zastosowanie do zamawiających udzielających wszystkich przewidzianych rodzajów zamówień, tj. klasycznych, sektorowych oraz w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa.       

Nowelizacja ustawy Pzp w zakresie udzielania zamówień w tzw. mundurówce będzie polegać na dodaniu nowego rozdziału zawierający przepisy dotyczące tych zagadnień. W jej wyniku - jak czytamy na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów - „powstanie pełna, przejrzysta i spójna regulacja, w której zostaną ujęte procedury udzielania różnego rodzaju zamówień publicznych na rzecz obronności i bezpieczeństwa”.

Implementacja dyrektywy obronnej, która ma otworzyć przemysł zbrojeniowy na konkurencję, państwa członkowskie są zobowiązane bezwzględnie wdrożyć do krajowego porządku prawnego do 21 sierpnia 2011 r. Niestety fakt, że założenia te nie są jeszcze nawet projektem ustawy sprawia, że ustawodawca prawdopodobnie nie zdąży na czas wdrożyć nowych przepisów.

Źródło: Urząd Zamówień Publicznych www.uzp.gov.pl